# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/816856680
# Title: [Andreae Adami Hochstetteri Collegium Pufendorfianum, Super Libris Duobus De Officio Hominis Et Civis, Anno MDCC. In Academia Tubingensi XII. Exercitationibus Institutum] Andreæ Adami Hochstetteri Collegium Pufendorfianum, Svper Libris Duobus De Officio Hominis Et Civis, Anno MDCC. In Academia Tubingensi XII. Exercitationibus Institutum (shelfmark Leibn. Marg. 79)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=816856680
# Lines: 46,390 recognised on 702 of 702 pages, mean confidence 0.79
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 816856680:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
vis 
es
e
t
e
e
e
e
s
es
s
e
u
e
li
du
 et ve
a
 
s
s
est
est
ssens
 li e
de
a
e
et alit
s
a
se
la
er
t
de
icu
daa
p
 
e
d
pat
s
to
a
 es
e
e et
e
 se
a
at
il
e
e
s
Ale
asun
et

## Folio  -  — 816856680:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
32. l ees
IBuISsisisco)
Landasdiiliothok
1onnoro
112
1

## Folio  -  — 816856680:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
Mea P. 13.  p. 50
Antoniana Margarita contrusensum
hutorum extat Tubinga in Bibliothica
Trempiana p. 181
D. 215. matris mortae apparitio
273.deas band, muser
Mulleri cithica p. 83
(uHIIIIIIIIIII

## Folio  -  — 816856680:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
d

## Folio  -  — 816856680:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
NDREAE ADAMI TIDCTISTETTERI
UIFANDOREIRNUIM.
SVPER LIBRIS DVOBOS
sDF
OFELCIO HOMIMIS
siT CIVIS.
ANNOMDCC.
IN ACADEMTA TUBTNOENSI
XII. FXY
s
XCTTATIONIBOS
INSTTTUTOM
GIBEVB ESX SDE sa
ed
a
 s
O
Sumtibus GOTIO
LII, Bibli
ANNO MDC CX.

## Folio  -  — 816856680:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
85
Me
Hiodorsichsische
londostibliorhoki
Hononoi
de
AeD
1De
db
de
nop D0A
s
u
I
1
410d
Ilem
Mibu
d1I
Mlerum
le Gellar
Io
1
l
Ori
a
dieoe
e
ImI
Prales
exip
aB, 11I
POr
eie
1
d
ler
a
Me
el mucitare
Ne db
u
0
Ule
rdectare
Iu
e
Iec
de
de
ile
ellica
1qu
Dec
aqua

## Folio  -  — 816856680:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ACICTORIS ADLECTOREM
dF. II15
TITUTO SCRIDTIONIS
PR AE F A F +O.
lor eandem publicam prodire in lucem
OLLEGILIM PEIEENDORFIANUIM.
e in recondicum Viei Cummi de OficioFIo-
e
minisde Civis libellum, novennio abtrinc de
D quod excurrit, primum insticurum, ac ice.
racis deinceps, Frequencibusque, pro gelti à me muneris
ratione, praelectionibus locupletacum. Ciaulsas editionis.
quod Scripeoribus Familiare elt, prolixe non edissero. Ro-
Baric, polt excerum Mercatorem librarium, Bibliovola
enolris, uti pagellas colligerem ipse, ac dum vires animi
corporisque permiecerent, reriderem: ne aliusfortasse, me
inscio, dictaca, aur e discursibus excepra proeruderet, opu
sculumque relmutilarer, velnontacile emendandiserro.
ribus commacularet. Quod quum nequaquam commit-
cendum, atqueab ucilicate publica quam lonsissiméabesse
exiltimarem; adurgere Nostri desideriis, ee quancum ex
subleciro tempore, quod exiguum ucique habeo, (uper-
esset, ordinando Operi destinare decreri. Ouam tamen
ejus expolitionem, cum, incercedente modopublicorum
commurarione munerum: Jair boctis in vilcera parria
exalancis, musasque nostras dispergencis irruptione Facta:
modoadieta, acque ad exerema propemodum collapla
valetudine, ac incerreniente, nupero demum anno, do-
Ne
d

## Folio  -  — 816856680:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Weltica clade, beacoque oprima desideracillimae que C’or-
jugis, Regina Barbara Cameraria, V. Marcii A. MDCCVuI.
adcoelectem Patriam cvocacae, obicu: in dies ae menles
inccoros differrem; heri equidem non alicer potuit, quam
ut interjectotocius eriennii spacio ex operis demumerpo
sraphicis prodear, ac, si omnem ab initio cemporismo
tam compurem, nonum prellus in annum liberemitatur.
Caeterum, uc lummam ac tinem inlticuri in compendioo.
tendam: IIlum profectumq; Cudiolae juventuris, (quem
priracis Ccholis, divino beneficio, non defuisle exempla
docuerunt) Fxercicacionum nottrarum in publicum c
milsioneunice incendimus. Videbune discences, unde prae
Sdia petere debeant aut polline, ad aleiora enicendi, de in
hoc praectantis scientix campo ulcerius progrediendi. Do.
emaca etiam invenient poriora, chelesque: nontamen ma
cilentas, aue, qui nonnullis mos esse videtur, pro auctori.
cace condicas; Ped argurmentis plerumque, ac rarionibus
municas: ne iis quidem cemere neglectis, quae proadvecla
Parte moveri pocerane, addicisque Tolutionum ac relpon.
tionum Fundarentis, auctoribusque idoneis, ex quibus
pleniortocius rei series pollic comprehendi. Memini, de
Ciderata a magno Viro lingularum Repertoria (ive Inven-
caria (cienciarum Fuisse. Nili Fallor, nos practicarum, qua
Pacene, dilciplinarum Promenarium condondi Viris do-
etisoceasionem, demagui, jultamque olim in molemora-
licuri operis quoddam reluc inicium suppedicamus. Elis
HOT

## Folio  -  — 816856680:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
di.
IIIa
sCS
aM
D0
IO
cUI.
CM
X lad
0
a
Ort
BUIS
CEIa
OI.
bus
de
Den
qua
do-
va
bAt
non distieile erit, nohea cualicumque opera vel collecs,
vel ee inventis, plura melioraque sddere; quibuonoscam
quidem gloriam adconon invidebimus, uni DtO porius
proausmenco ucilislumae Ccienuae gracias acturi, clarisque
auctoribus, queis ille velucinstrumeneis ucetur, propento
ilarique animo simusgratulaturi. In quamspem eoma.
iserisimur, quo commodior in tiune tinem Putendortii
libellus eAt; si molem, exiovus: at, si ordinacissimamrerum
practicarum prope omnium compasem, infinitorumque
conceptnum nexum spectes, vere magnus, immo, dixe.
rim fere imexhrauctus. Ouod non inticiabitur, qui poltle.
etos non line concentione Cicerones, Ceneiles, Cirociom.
e in hos Commmentatores, Annoratores, Oblerratores,
iplumque Putendorti Opus de sure Nacura ee Cencium,
ad hoc opusculum de Officio denuo regressus atrence id
repetir, atque, ceu par eAt, velut illorum omnium Com-
pendium, e, quod pauci capiun, admirabile Supplemen.
cum erolvit. Caeterum, (i. qua privacim quoque ad Au
etorem praelesimus, dirulpare animus Fuisser: in vastam
nimis miolem opus excrevisset. Sed Commemarium Teri-
bere non incendimus: qualem quidem, caepto jam labore
nostro, a Clarissimo Tirio edicum vidimus, acque ab Im.
manvele Webero, celebri apud Cissenles Protessore in-
ctioacum. Nos, qui domesticis duntaxac insticucionibus
opellam hanc consecraveramus, insticuti racionem habui-
us, de sngula sienanda masis duximus, quam copiose
Er

## Folio  -  — 816856680:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
tractanda. Retametsi nihil necessarii praetermissum te-
mere anobis fuisse existimemus: mulca camen omisimus,
etiam pexelo parara, qua vel diligencia legentis, vel vira
docentis rox havd difficulter lupplebit. Si qui incerea
ulum disciplinae, vel. ec laboris nocri haua latis perspi.
ciune: hi aliis, spero, eundem non invidebune: ac luo
quoque sensu per nos abundabune. A quorum verodo-
erinis nonnunquam recellimus, illi tamen modectiae li-
mices nullibi violatostacebuntur. Suum etiam cuique
cribuimus, ac nostram simul ingenincarem, quae praeci
Duum crudicionis ornamencum esse debebat, in aliorum
qui meliora nobis tradiderune, laudibus oltendere; de
quod a quorundam libi Capiencium more alienum esse
videmus, Scripeorum haud paueorum memoriam reve.
cendo, precium labori iplorum Cacnere, conaci lumus.
Ec quum ips quotidianum libellorum provencum dolea-
mus, quorum praecipuus ridecur ulus else, ue anriquiores
melioresque Audiolae suveneuris manibus exeutiane: ABS
ad hos Lectorem conttanter manuduximus, mulciptici
daco specimine, non nova esle, sed a praestantissimis jam
olim Viriscradira, qua pronoris (olenchaberi. Demum,
ne quidommino dilsunulemus, quum Theologia Moralu,
nihil aliud, quam pars Doctrinx Moralis de Officio Chri.
stiani (ic, Pari Fere ordine, eadem que methodo, qua illa
de Officio Tominis C Civis cractanda: quae dam limui Aa-
ina poluisse, rel primas reluci lineas ejus disciplins du-
xisse
di
nis ee
alu
e

## Folio  -  — 816856680:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
S
Ya
Cd
1
1C
16
RC
C
150
2t
1
les2
a
1
e
xisse nobis videmur, quibus diviniora deinceps superad.
dere non adeo fueric difficile, policisque generalioribus
ee ubique donitis tundamentis, quae trustra alibi hac Ce-
rie, hacque amplicudine quaeras, l’heolosix Scudiolos ad
exactiorem Theologia Moralis paediam manuducere, d
quae in natura deficiune, e Graria promtuario Tupplere; quae
decipiune aut nocent, protlisares quae Falla luneaue insustr
cientia, emendare. Vere cmim, ur in doctrina de OfficioTIon
minis  Civis, de principiis primum ac norma actionis
humanae agicur: sic in disciplina OFtcii Christiani de divi-
niore ejusprincipio, gracia: de lege divina: de vecere ac
novo, externo inteinoquehomnme, caenis aclpiricuslucta:
de Consciencia den que, de illius cum dictamine cum vul-
neribus erit dispiciendum. Ilc in llniver Cali surisprudenria
ex triplici, quod ajune. Objecto otticia partimur: sic l’au-
Jum in Theolopia moralirectissim eimitabimur, qui zelum
bonorum operum vicapia. sobria, justa, lecundo P pistola
ad Ficum capitemecitur, limulg; docebimur, vicam moi-
caliumcum demum inhris cerrisfore Felicissimam, si Chri-
Rum sequanur, ejusque praecepeis, a Molc jam inculcaris,
ipsiusoi Dominis ottriexemplo expressis, omnianimipie.
tace obsccundemus. Defcientibus eriam Tractacionis Syn
Opricae de Ture Paenarum exemplaribus alteram ejusdem
lisitionem juxea cum Colleeio l’ufendorfiane actornarie Bi
biopola, quae julta simul commencarionisad LibriIL. Cap.
=IIL. vicem potest sultineres de cuoniam benerole a publi-
Cd excepca tun, non deceriorem apud Lectores cordatos
exi

## Folio  -  — 816856680:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
exictimacionem Colle
i0 nostro pollicetur. Sub fnen
eriplex Operi Index, in postrema ejus relectione a nobis
concimnacus, adjicieur. Vnus in Tabula Mnemonica to.
cum Opusculi Putendorhani, nottraeque Commeneatio.
nis conspectum, concexrumque, ob oculos PoniE. Aler
Scriptura loca, Legesque lacras, ac exempla Sanctorum
a nobis velexpolica velvindicata enUIePaE.
TertiOres
praecipuasatque arsumenta nocabiliora lumuscomplexi
Quodrettat, hoc unum elt. Cumneminenos alteruatu.
rosi neque eorum caullo, quae displicere Forlan aliispoce.
runc, dispucarionem defentionemve lulcepcuros, vel de
insticuere Facile posse; qui hoc, quidquid rectac, brevis
aeri, docendo ac praedicando Pvangelio selu Chricti in
Fcclesia e Rcademia, qua par esthde, impendere jussi su-
mus, ipsique candidelibenrer que proticemur, diem urique
doceri a dio, de invenire hodiernum, quod praecerierae
hesternus; verique animismortalium enlum Pescingeren.
tis, incremenea, nihilque demums a vera lolidaque crudi.
tionecam alienum esse, quam vel de verbis litisare, vel in
eosiracundiam exercere, qui lua non culpa cacuriune, ac
nobile verum nondum queune amplecti.
Teague, si cupis, hac opera cum aliis Eruere, Lector benerole: DeIM
que nobiscum ora, qui pulsis, quae mencem nostram circumstane, tene-
Bris, calestem nobis lopienciam imperciar servecgue, dc auocac; caltam ni
irum illam: deinde pacificam: x quam: obedientem: plenam milericor-
dix opcimorumque Fructuum; expercem denique disceprationis ac Cmu-
lacionum. Cctructusjulticix in pace seminetur Faciencibus pacem, Ful
seacque innobis Lumen, ac perennet Rectirudo. Scripsi Tubinex Lal.
NOrEMBF. MIDCCIZ.
de
mienom
po
ma sileti
lie pe
et
Pbi
er
111
el
e
ep
dlae
qu am
 cr
lit
a1
10)
n
ntum
ui d.
11
b si
um lapille
si
1
la
I Ha Ma
st Dmni Le
 ale lac
Ille
11121
D etta
or s. IIII
an
lal
M orpMn
 anm
10
1eq placa
1 . 1
A
len
Ma
1
piprea
De
i drcti
ecu
de es
e
1DBC
er
II de lun

## Folio 1 — 816856680:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
e
C
1C
is
C
1
2
21.
e
eso est o
8
3
Reset
ber; Lho-
mae scan-
  i 
V
F
 cb
huc debet e
gregius li-
leii Pristoria
DL
EXCKCF ZALIO LALMLA
Philosophiae
Orientam.
quem recen-
suit, Cs ex
Anelicat. in
domranstu
2 Y N O X 1 Z
S. I. Ouaectio juris, non facti, an sic PhiloCophia dc Sciencia juris de actionis lit, notis que
bus humanis qua ralibus: Ac de ucilicare praecipue hujire disciplinx. in Oracula
S. II. Hlominis uecalis eria compecune: Concemplario, incentio, oratio. Chaldaica
De lncenione quidem heic axitur. S. III. Voria displinarum cius. auxit lo
modi adpellariones, 5. IV. De orur prorreltuque PhitoCophiae Pra. Clericus
etica gereralirer. 5. V. Hlistoria Philosophia Moralis, ec quidem (I) Operâ Phi
Fbraeorum, quam ex instiruro perrexnic Buddeus. Addicur Specimen losophicoru,
Philosophiae Salomonea; ex Fcelelialtria a nobis concinnacuns. 5. Vl. quae A. 17040
qua coridicio Philosophiae Ebraeorum post capcivicacem Babyloni- prodiere, Y0n
catm, adre que cempora L N IESETCHILIS TP: imo noctr: 5. VIl. mo altero.
listoria PHiloCophiX MoraIis (HI) B ARB ARORUM; de qua ipecia. Rem omnem
eim Occo Fleurnius. ubi Ahatica: Chaldaica  P exsica, irdlica, Phcenicia, IV. partiou
Africana icem, Achiopica, ec ExYPciaca. S VIII. Rurtus Apatica: complexu
Chinenlum; de guorum Contucio. ac moderna philosophia e l eib:
tirio. S. IX Furopaeas Thiracum, Celearum, Cierrianorum. 5. LL. Se
quirur (III) Psistoria GR F CORII M; quorum Philosoptiia, ut geriera
est deante
us Quadato
rim oris; sic practica varias in sectas crevit; I. Tonicam nimirum; Chald21
penia ic
sub qu2 _5.  I. Placonica. DePlarone judicia Virorum Doctorum, alcera de
imprimis Dantravieri. 5. XII. d Pcrixarerica. De Arictorele, scripris. P erlis; cex
que ejus ac meriris, praecipue e Castendo. 5. III. ac demum Scvicas eia de Sa-
De ca judicium Flieronyimi. 5. ZIV. Jonicae successic II. Italica, cujus
conditor Pych. sor a5. De ca Scripcor ex protesso so. Schellerus. Com
mendantur etiam 10. Keuchiinus, _ O meisius: 5. XV. NeC BFZTeF
mitrenda III. Fleatica. Sceprici quis Sexeus Philosoptus de hypocheti
bus l’orctoniis. SZVI. Secta Kpicuri. dC Epicurxorum. DecgCr
Tenciss. Fclecticiin moralibus, ex Hlerrio. S. ALVII. Scriprores de Ili
Roria surispr. Nlacuralis. De Mechodo Arictorelica. S. LVIII. Incti
entum F. Grotii; e Pufendorfii, ac de hoc Specialis recenlus: 5 Z 17
Trprimis de scopo Operis majoris _ minoris. s LLX. Qua merhode
daeis agit.
hui libros. s
bi esse a Se-
choes Edri
contende-
bant. Duar-
ta Chaldai-
ba ebrbua
procesterie. Obicer, quid metapolitioa: 5. X. LI. De Opere minori spe. Prn ejusque
ciacimi ac ejus Fundamenro, Socialitate S XLII., De beacicudin
cheorerica ec practica. Commendatur Dillercatio Rarenbecci
S. XKIII. Monicum practicum.
deserputorum
sua in Ladi-
Oracula reo
censeto

## Folio 2 — 816856680:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 123 lines, status machine
du
e
5. l.
CC F aliquam de Actionibus liumanis, sive XX
scientiam sire prudenciam, iisdem Fere argu-
mentis crincitur, quibus alias exiltentia Juris
naturalis (a) demonstratur. Onipue cam heic
praecipue disciplinam intendimus, qua circa
actiones humanas, praecila cirili auc policira lege considera-
EaS, _ guatenus solo isto omnib COnNAIO Ture REBUNEuE, eoque
nommine vel rectae vel prara, jultx auc injustae lunE, Occu-
Dacur. (b) Tarisprudentiam perpetuam vocarie CrOciuS. (C)
Univerlalem hodic Nacuralemque communiter adpellant,
In qua tradenda lic vexlatus est Noster, uc pulcherrimum li-
mul Practicae torius Philosophix Syltema propoluille videa-
cur: Quod quidem, serrato inprimis ordine, commodequeprae-
missis ab iplo Prolesomenis, recte prudenterque factum exi-
Stimamus. (4) Caecerum licebie nobis in palmario, omnibus.
que obvio argumento sublictete, quod ab hominis prXeteL CX
teras animantes praestantia atque dignitate delumitur. Cu-
jus uri dua lune in mence Faculeates, invellectus de Voluntas;
Termocinandi F’aculeas comitacur: Sic FTomini, quatenus cali,
tria praecipue competere manifectum est, Contemplationem
scilicet, Incenrionem _ Dracionem.
Onastio ue adparet. Juris est, non facti.
 Sic aapellaram quoque e nuperis D. Kulpilio, Dissert. 1. 5. 4. quod
per Demonstrationes elici actionum natura heic possit, ac velut per sub-
sumtiones sub una proposicione dignosci:
(2) Onalia, videsis infra Exercit. WV. 1.
(b) Pro meriso hoc areumentum exegit Pir Celeberrimus, J0. Nicol.
Elextius, de Zurisprud. Oniversal. Sect. P. 8. 5. 85 Rulpis. Coll. Cirot.
Perc. L. 3. 8.
(C) de 7. B. (8 P. PrOleZOM. S. XXXVZ.
(d) Oui scholaepaediam sequumnr. bi Disciplina observant (2) Finem,
vitae hujus felicicarem, humanaque perfectionem naturae. (2) Obje-
sturr, quod sunt actiones humanae, pront justae vel secus; idque vel
mareriale, actiones morales, (.e quidem externa, quia hae sola inter
homi-
1
AIII d Mn
velu
1ar
10
Eitru
plin
du
pisema
creba
nibus strie
Co
Placet
dirat
la. Viaue
qui linum
lone
On
eb piliela
qui
quolant De
serII
lun
Ha
dete
1
 Maatu
Doce
pernan
vannas
Mumise
nula
debun
Neceptare
e
Pet
nn
Inder
p
lne
e
11
unere
et 
sBe a
eque
enieulla
Massue iua
20. 1X Ile, DecC
e
devoutr
11
dic
ela
40
Cbab
_11V)
11
Perin
Allione
1
15
114. q e
1
15
e
bo unc
um IIa
10
v
aqqus narre
lu Surts
Bellut.
es tq u
Ciad M alia
12
Vin
ac
qua
eet
ibiu
e
in, Pa
40
nle

## Folio 3 — 816856680:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
815+ (3. 3 10
homeines imputantur) vel Cormale, seu modus considerandi, quo ab
aliis disciplinis distinonitur, est natura justum vel injustum, rectum
vei pravum, semotis lexibus voluntariis. Stoici adpellabant officia
C bns referebant per s.da, sve per se recar media antem pertinentad quotupli
nibus considerat. 3.) Formam, quae consistit in scientia ant quod aliis
placet, prucentia. Nentrum a vero abhorret. 4) Ecilieitem, quae va-
ria. Primum, quia res interdum est cum alienis à vera relioiore, Illus Juris-
quique non alind quam ZCIS Fu M Nacurale admittane, nec alia ra- Drud. uni-
tione injuriae impieratisque, qnam ex hac Lege rei apuntur. N’otum quis: e
Cbristionis, quantum eam Emurabus contra Ladislaum perjurum quatisE
arserit. II.) Docentur beic Tura, quae centes pentibus conne-
Ennt, gnae reonandi parendive ubivis Jaribus, imo etiam juribus
privatis; communia quadam ac perpeina fundamenta substernunt.
III.) Sciremultum resert, qui Ljuris sie naturalis, ut a positivo, quod
a libera voluntate ortum habet, secernatur; item quid ex nature
diEata nt debitum. anttARENML. AUID ABIL. ITFP prestetur. IV. )
Etiam praecepta revelaia relisionis genecalia ex Jnre naturali subin-
de interpretationem recipinne. Cnjus rei exemplum habemns Ma:
chabaeorum tempore quod accidit; cum enim vis hostilis in Sabbatho
Indaeis immineret. an gniescendum esset, an vero arma sumere liceret:
oraviter mbtsebatur. Constigebant interse duae Leoes: una natu-
raes se suosgne a vi injusta es crudeli desendere: altera exactam illo
die ab omni alio opere abstinentiam praecipiens. Demum pravalnit
senientia, qnae Lesem natura Leot positiva anteserebat. 1. 11966. I1.
36. TX, 44. MatTB. XII, 43 IF. LHC. XITI, 15. 1O. VII, 23.
V.
quia defectus Leoum Civilium suppleri aliande non possunt: (6 ex
periantur bodie viri summi, plus prosii Rationum naturalium alles
datione, gnam anetoritatibus centum Doctorum. Rationibus puonan-
dum. non ancoritatibus. Illas autem praeclare invenies in penetra-
libus Taris Naturalis. VI.) NVullius eentis Jura Civilia penitus in-
tellionneur. nisi ab iis, qui peritia juris naturalis prastant. add. Bce-
cler. ad Orat. Praesat. p. 32. VIL.) Crotio haec doctrina de jure Belle
e Pacis inscribitur, nen velut solum de Ture illo Majestatis circa
bellum ac pacem agat: sed B9lo Ciceronis, qui dinit Pompeji sinonta-
rem quandam landem eo praestabilem scientiam fuisse in Universo
belbi jure ac pacis. Antea velmi species alleoaverat scientiam de scede-
ribus
Officia
verlalio.

## Folio 4 — 816856680:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
13B (4.) od
ribus actionibus, conditionibus popalorum, Reram, Caeterarii nacio
num; Orat. pro LnC. Corn. Balb0 C. 15. atd. Hennioes. ad Crot. P. P.
seq. VIII.) Debent omnino, qua ex constituro veniunt a naturali-
bus recte separari. Rationem vidit o Slavo, Proleo. 5. 30. IX.) Fx-
posttio Leoum forensium adhnc desi deratur, quae maonum ex his lite-
ris capeet adjumentum. Addatur denno D. Hert. de Purisprud. Univ.
Sect. l. 5. XXIV. seg9.
6) Ita Philosopbie bominisque naturam, non ex aliorum opinions, sed
ex sollicita ipsins bominis consideratione investigamus.
5. 1I.
Consemplatio per univertam, qua pater, Philosophiam (2)
objective diffunditur; ad incentionem vero actiones pra-
cipue roluncaris, adpellarx nar ecoxur humanae, reteruntur;
Ouum aucem non alibi prius, quam in Ipso Hlomine per Na-
curam decila illarum nacura sic: igirur opus cA, uF quae Sa-
piencissimus Condicor menti nostrae clarissimis characteri.
bus inscripht Moralis Recticudinis principia, e nobis ipsis
velue cruamus, ex iisque, tanquam primis causIS, (B) pecu-
liare hoc, rebusque mortalium ucilistimum Pnilosophix ec.
nus de actionibus Humanis constituamus.
(a) non damnat Apostolus Philosopbiam. sed per fionram er X9 dvoir
exandiendus est, 9. d. _)e verns a narns; rns 1)4 P12000. PIaS, ne VoS
decipint per inanem deceprionem, quae sit per philosopbiam. COl. II
8 quae elegans b. l. Crotii expositio est. Caeterum in Sacris qnique
ut Daniel. I. 4. tres coonitionis modi vel oradus indigetantur. 1)
ABDI 2) 5iV2 3): D II ubi per primum, sunt, qui intellioant Le.
Dem Mosaicam, aut Theologiam Philosophiamque theoreticam uni-
versam: per ro2. siv. pruentiam philosophiam se moribus, rejami.
liari ac civili, gnalia multa apad Eolomorem: per VIB sive discipli-
nam artes metiendi numerandi en bistorie coonitionem.
b) Rob. Schorrok. de O(f. 5. Y. N. C. II. n. 1,79 POrot. de T. B. (3 P.
in Proleo. e veteribus inprimis Mulonius op. Stobaum, Serm. 114
ubi prabat uninsenjusque naturam unumquodqne al snam virentem
docere.
Elnde hauo.
riendaeni.
lolophix
cogmirio?
ui moci
cornicio.
nis apud
HICbEKOSS
Hn
Merium
M1
ume eacu
0

## Folio 5 — 816856680:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
i
is
n
ii-
i
1o
em
1o
L3
5. II1.
Duoniam vero rita humana, qua talis, in actionibus qua syno-
humanis Formalucer consistit; ac de his rariae insuper affectio yma lM
nes, necessiudo, licentia, bonitas, maliria, justisia, injustuia, meri practica.
tum, demerirum, carumq; quancitares, raliones, proporriones,
peciciscum ex iplaprimorum, nobiscumque narorum prin.
cipiorum connexione, cum ex humana condicione ar gu.
mentis, demonstrantur: idcirco hoc philosophix genus a.
ationum humanarum sciencia, sire prudencia soler adpel.
lari. AliiMoralem Philolophiam nuncupant, quod vicam
humanam, mores porissimum, hoc cM, ex arbitrio constin
tuea consuerud.nes, auc inclinaciones regant, qua d ipla
cerris per philosophiam Regulis dirigenda linc: cui non ad.
verla Cirilis Philolophiae adpellacio est, quod homo pecu.
hari instinctu feracur ad socierarem, cujus ulcimum veluri
complementum eA civicas, inimica rero cAt rita Colicaria.
5. IV
DeOrru _ Proxresu hujus ehilosophix videndus pra-
cipue Henricus Tulius Scheurtius, in Bibliooraphia Moralii
ubi hoc inprimis monet, antiguistimos quosque, non cam
crudicionis auc Legum, quam probitaris, justicia, constan-
eixe reliquarum que vircucum consulios tuisse: nunc vero
de mulcis illud seneca merico praedicari: P’oltquae docti
esse cepimus, boni esse desimus. Aeque hinc Factum,
ur quum de corporum nacuralium nacura, variecate
principiis Fuse disputarum a rereribus esset, pauci ad Mo-
rum disciplinam justa padias ratione excolendam animum
adplicuerine. Ouod d Cua jam arace miratus Tullius in
Tusculanis; Cur, inquiens, cum consemus ex animos cor-
pore, corporis curandi euendique caussa guali Ac ars ejus
atquo ucilicas, DEl immorralis invencioni consecrata: ani-
mi autem medicina nec deliderata (IE ANCC, quam inVenI21
nCC
colcphia

## Folio 6 — 816856680:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
nec cam culta, posteaquam cognita est, nec cam mulcis gr2.
ta, de probaca, pluribus eriam suspecta d inrila; donec can-
dem Soeraces, relictis subcilioribus concemplacionibus, de
vita moribusque humanis, tam solicite solerrerque philo-
Cophari capit, uc quae Cunt supra nos, nihil ad nos pertinere
aNereraret; a quae Ciceronis denuo rox eM, philosophiam
a rebus occulris e ab ipsa natura involuris ad ricam com
unem adduceret.
6. V.
Sed distinctius hx, Philolophiae de Boribys, origines:
Cophia Hlc. Tradimerentur; curabimusque defectui in vulsaribus libet
lis quantum licee, mederi. Ac primum quidem omnium
ad Fsebraorum Philosophiom, recurrendum heic est; quip.
De quae e anciquistima est, se ab ipso orbis orru originem
trahir: ae pertectissima simus, ee ad carum rerum copnitio.
nem nosducie, quam ab aliarum gentium Philosophistrustra
qualieris. Docetilla, caelicus indicam concreatam que prio
mo homini sapientiam justiciamque, ac illum adeo in ipso
Summo hominis BonO, Socictate nimirum aC UnIONE CuM DEO
condium fuisse. Atque haec Capientia licet perlaptum, quo-
ad nacurae quoque soharam, imminura labefactataque mul-
cum sic: dexerdicatamen non penitus eAt, acque e ScchO ex-
culca, (2) abi ejusdemque posteris propagata. Onosinter, ut
alios intra laudandos praeceream, praecionus Euit Moses,
sua non minus pentis Liberator, quam verae ee divinae Phi
IoCophix i axim MIS: RCHAUTATOT, (b) Idemque Pentaceuchi
auctor. (c) Ejus Moralis Cirilisque Philo(ophiapert.ctissima
eA; certe mali originem Frustra alibi, quan in Mose qux-
Teris. Miserix aurem Pontem incelligere, omnis Capiencia
ac Felicicacis initium est. Cuncta etiam in compendio com.
plectirur celebri hoc effaco: Dominum Deum Tuum 1oto corder
rero animo. cota mente amaro: es alierum ut te ipsum. (d) Ve-
ra enim hominis Felicicas in amore ordinaco, quo Deum
(UPTa
P
De Philo-
taOrita.
111
dAB
Pus lum pam
du q eu
lor
esi
s
lecte Revi
cepp
len
tenin
lian
1u
quc
  n
aru ellar
1
de
1
101
1
n
anie
1

## Folio 7 — 816856680:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
10
0
supra omnia, s alios homines licur nos ipsos dilig mne,
consistir. Octicia quoque omnia in hoc efaro concinentur,
Facilinexocio inde deriranda. Omnes (C) post Molen (3-
pientia superaric Salomo CF), cujus Proverbris Erhicen, d para- Philolo-
necice quidem contineri dixie Fusebius: de summa veroho. phia pra-
minis Felicitate agic ejus Fcclescastria, de uc Proverbia Arecolo.
Biam, (iC Ecclesiactes FVdamonoloeam julto practicoq; Com-
meneario proponit. Gieneralicer enim oltenso, in rebus crea-
eis lummam hominis felicitatem, quocunque illa nomine
veniant, non deprehendi, cap. 1, 2. (H) ed specialia lingulo.
rumq; Fere Bonorum enumerationem considerationemque
descendic. Ac camersi post ejus rempora in praceps omnia
iverinc: nunquam tam en defuere Hebraeorum gencisanctis.
simi vates, qui de Capientiam docerent, moresque populi e.
mendarent. Ouosincer, in ipla capciritate Babylonicava
niel Euie, Capiencia non minus quam probicace morum con-
2) Prostat Pannis Feancili Buddei introductio ad Philosophiam
Ebreorum, quam heic penitus consule. Sechum insoni pietate fuisse
pradiium, eaque fiios suos posterosque imbuisse, vel ex eo collioi
potest, quod filiorum Dei nomine, in Scriptura Sacra instoniantur.
Successit Enolus. gnem excepit M. chulalemus, cujus ut es cate-
rorum lonoevitas pro sapientia ac philosopbtae eorum arpumer-
eo recte reputarns. Hic Filium relignit Noictum. cujus sapientiae
monimentum extat in celeberrimis, que vocantur. Noacbidarum pre-
ceptis. Hunc segunsus est Semus, a: inprimis abrahamus antistes sa-
pientiae summs.ujus Baeres extitit ICaa us, a guo in facobum deriva-
ta, tum etiam se prodidit, cum sinculari solertia naturae vires adju-
ret. P filiis lande sapientiae foruit Poleptus. Ouo etiam circiter tem-
pore sebus vixisse fertur cni in F:ebreorum gente vel hoc aroumen-
to locus conceditur; gnod ea qnae de ejus amicis narrantur, ex sbra-
hamo illum descendisse evincunt. Onaestionem is tractuvit, quae maxi-
ctica salo.
mOrIS.
SBievDS, (1) a quo uc d Fxechiele, qui inter geneiles rivebant.
Hos mulca didicisle ralde est vero simile.
voret, oviumq colorem ad sui preois angendum numerum immuta-
me.

## Folio 8 — 816856680:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Eudamo
noloxinsa
lomonis.
 ab
(8.5
d
me practica est, e omni tempore Pbilosopborum ingenia torsii: Ona-
re bonis riris mula accidanc? cum sit providencia. cons. Wiclus Mi-
(celt. F0. L, Lo. 2. C. 16. 5. 23.
b) Chemia quoque peritissimus, ut apn. + Buddcum contendit Borrichius.
quod aurum comhusserit, in pulveremque redeperit. Atgni soloione.
absque chemia subsidio lignari guidem aurum, nullo antem modo
in puilverem redioi posse.
C) on 25 Rabbalae, sive exoterice philosopbandi rationis: cons. BuLde
XIII. PaB. 36. Paganorum de Mose testimonia consessit rossiani de
Sectis Philosopborum Operis Continuator Ry sselins caP. II, S 5. P.
230, 131.
d) Bndder S. CIFI. P. 395.
e) gnalis suit solua, Judices plurimis Samuel, Darid praecipue, homo pru-
dincissimus, ac varia fortuna exercitu.
B) Prapar. Evan∞. II, 2. add. Plascins de angenda Ethica c. 1. text. 2.
n. 3. P. 23.
h) ut quod nec in usa cerrxs quid enim miserius, qnam terram manere.
quae bominum canssa facta est, eo ipsum hominem, terrae Dominum in
pulverem dissolvi: Ecoles. 1, 4. Adde quod nsm rerum terrenarum nOn
semper in nostra sit potestate, II, 24. nec in Audiis dur laboribus, gnippe
molestiarum plenis, I, 13. es quod cum maona sapientia maona etiam
sit indionatio. 1, 17. Ber Diel sihet und meiB, wie es gehen solte, Dex
gedeneet: Uc nie heilos uno schanelich gehet es in Dieser xBeltI
ut Lucheri habet adnotatio; nec in diviciis, II. 1. quid miserius, quam
divicias corradere heredi pleragne consumturo? II, 18. adde, qnod
nihil, praeter oculos, iisdem satiatur. IV, 8. V, 9. nec sunt perpetna.
sed en noxia plerumque V. 12. nec in providencia humona futuro-
rum; quia sincula tempur hahent, III, 1. fq. nec in voluptate. Risum
vocovierrorem. a sandio dixi, qnid frustra deciperis? II, 1. nec
in exreris, quae externo videntur oculo, quia ferme eadem cum bru-
eis conditio hominis exterius videtur, III, 19. Instusque in sua perie
institia VII. 16. IX, 2. non in F rore Principum, aut corum potestate,
quia superior est in caelis, e vind. V, 7. Prorsus ut Seneca:
Onidgnid a vobis minor extimescit:
Major hoc vobis Dominus minatur;
Omne sub reono oraviore Reonum est.
ACC
l
Mar
107
lM
al
Ocla1
11d
1
11
nos Mla 
H CM
11
nen
Mad
laminam, Gu
Dequ a
e
 ne fstaa
euddens
P2m
en
et 
auatu
Mice p
MHI
ona
1
ddi
1
ae

## Folio 9 — 816856680:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
14
in
150
peo
d0
edes
de
v.
C1-
reo
in
1On
e
iut
Det
2+
a
1b
1di
r0
um
Aec
MM.
t1b
el
AEC
.65 C8.)
DEC lavor humanus prom erito obtinoit. IV, I, 4. nec in rica, qua ipsa
morsmelior, VI1, 1, 2. nec in lapiencia humana, quae imperfeda. sco-
Dumgue non attinsit VIII, 17. non est velocium curtus, nec fortium
semper victoria lX, TY. imo prestat alignando babere modicum sto-
liditatis X, 1. non in dignicatitus, que Eo) citra meritum dispensan-
tur, ac stolidis obtineunt, X. 7. seq. Tandemc. XII, 8. redit ad pri-
mum unde initium fecerat. Vanicas Vanieicum, evolutisque omnibus,
qua homini in mentem venire possunt, ait: caeteris quidem rebus uti
nos posse cum modo: enmantem Beati nomen, gnatenus hac vita ca-
pit, mereri, qui in omnibus id agit, ut DFO placeat; in eoqne esse
summam tam sapientie gnam tranguillitatis. Summa Doctrinx est:
Deum time, es mandata ejus enstodi. In eo totum est hominis B0-
num.
1) Bnddens 5. 15. P. 46, 47.
3.83
Post reddicam parria gentem, praeler Zorobabelem, Nehe-
miam, Haceaum icem se Zachariam 2C Malachiam eminuie
Esdras, vir Capiencissimus, ac de restiruendo culru corri-
Bendisque populimoribus rehemencer Colicitus. ACtamCTH
Samiariianorum (2) improbitaemulcum damnivera Capi.
entix Rudio fuerir illacum: Ortique sub ca cempora Helle.
nista curbas dederint (b): ac secta intuper, opud HlcbraOs,
varix: Pharilaorum (C) puca, Esleorum (d), e Sad ducaorum
(C) orrae Fuerinr: non camen omnino nulli fuerunt viri (3.
piencia prastances; in quibus praecipuam laudem meretur
Jeschuaben Syra, cujus liber sub cirolo Ecclehastici inter ApO-
errphos comparer, de in Thalmude saepius allepatur. (F)
Rabbiicem Hillel, nacus ance Christum annis CXII, ParCC
ut ajune, simeonis, qui servatorem nostrum ulnis comple.
Xus cA; (B) BOrrO R. Schammai; qui postmodum in Acado.
mix Prafectura Praceptori collesa dacus, amularione qua.
dam accensus, in diversas a Mapistri placitis abiic opiniones.
(h) Hilleli succeHic Camaliet Pruli Prxceptor, Filius Simco-

## Folio 10 — 816856680:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
85853
9.) 1
nis, 2rOcoDoe: d Rabban simeon, Crmaliel icem lannensis, 
alii d Buddeo ordine recensici (i d. Ac in canca doctrina mo.
rumque corrupcione magnus tandem Restaurator prilex
vera que Sapiencia PurrexIE PESUIS CHRISTUS, L ux IpCa, VC.
ricas ee sapiencia, qui de ipse pristinam sapientiam suoniton
ri rektituie, e per Apostolos suos reliquis Coeneib s Talubero
rima verae Sapientia pracepta repeci annunciarique cu-
raric (k). C aecerum e recencioribus Judais omitrinon debee
Maimonidos illustri Opcre, quod sad Chalatra inscriptic;
icenque in Ductore Dubicancium, a Buxcortio in Lacinum
verlo, ac inprimis in Canon bul. quos scripht Ethicis, a GCOr
Bio Cienrio Latino Factis, nocisque illustracis. (1)
) Esdeas omne instrumentum Jadaica literatura restanravit. Fertul-
lian. de Culen faeminarum P. 40, 1. E dit. Basib.
2) Templum in monte Carixim aedisieantium: ritus externos es cere
monias rioide observantium, quae res p palinarium in relisione sa-
ciut negorum nunguam non cum neolecu emendationis interne con-
juncta est. add. landasiB Buddens 5. XVII.
6) Crecanicam Philosopbiam cum ebraa coninngentes; quos inter suit
Aristobulus, qui apnd Elementem ait, Pgtbaporam Platonem, cae-
terosgne Dbilosophos Grecanieos lua ab Ebexis accexisle. Ceterum
inter Kellenistas illos insioxis fuit Philo Senior, gnem CLX. ante
Christum annis stornisse ajunt; es pulcherrima Philosophia Ebrao-
rum specimina religrisse manisestum est. Pi a maonis viris tribnitur
Liber Sapienctae.
)Dus Phacitxos rectius Hypoeritas es Sophistas, gnam Philoso-
Pbes diveris. Statuerunt quoque animarum transmiorationem, e
omnem fere cultum Numinis lotionibus aliisque ritibus absolvi do-
CMerC.
 ex essenis primum lesimus memorari judam guendam, apnd Jose
Phum. Ii commendantur ob morum sanclitarem pietatenique; soli
tarium vita penus, a Brepitn urbano remotum sectabantur: Sacrifi-
care in templo nolebant,  relicto sensu literali arcanum atque sym-
bolicum in scriptura S. sectabantur. Bona insuper omnia habehant
communia, Es uxores non ducebant. Dnddens S. XXI. PO5 Thera-
pentas
Fseni
ai3
et
Pcena
Mes
Pror
BN
1
11
11
 put
1.
no

## Folio 11 — 816856680:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
non
(cX
Vc-
iton
DCTO
C110
BCF
(C.
1m
2O5.5
brb
ere
sa-
cb
H
aneo
ad
itar
suit
cae
oso
30
Ose.
rest
um
Banb
era-
soli
6353
CF1.
naS LBL. OhaaS, non vero Cbristianos fuisse contendit Buddens-
Extat tn. Themae Brunonis. Canonici W indesoriensis, de hoc aron-
mento Dissertatio, a P. Colomesio edita, es Fpist. Clementinis subnexa
e) a Sadotco, antixoni soebei Discipulo dicti. Cum antem AntiGOnNS COnTeXTIS
docnisset, DEO non ita serviendum esse, ut serviDominis, spe merce doctrina
dis serviant: Sadok e) Bairbus eo sententiam extendit, ut dixerit, Sadducxd
DFO serviendum esse sine spe retribationis. Unde colleoernnt, nullas
paenas, nulla guogne post hanc vitam expectanda esse praemia; ani-
mas cum corpore interire: nullos esse angelos ant spiritus, nullam
providentiam. Matib. XX, 23. AC. XXIII, 8.
E) Buddens ad 5. XX II. lit. a. P. 78.
8) idem P. 82. H) d. l. p. 13. seg.
1) 1.6. P. 87. 88.
K) Bnddens S. XXIII. qui etiam Posephi testimonium adducit, robo-
ratqne, quod F. SVS fuerit avre 20005, verus Philosopbus; Archaeol.
XVTII, 4. De Cbristi eo apostoloru Philosopbia videndus Georoins
Hornius Kistor. Philos. L ib. V, Cap. I, II, III.
Amstelod. in 4. 1640.
VI
Acque SiC, Pos Moralis Hebraeorum Disciplina TTi-
Roriam de Barbarorum  Philolophia agendum cA, (2)
Ouo lub nomine Craci, omnes sapientixe culcores intelle.
xerunt, quorquor apud exteras gentes, extra lraliam Cira-
ciamque philosophix Audioinnoruere (b). Ouos interpri.
mi sune Chaldaei, (C) antiguissimum, Ciceroni, Doctorum.
Benus; qui ramecsi astrologix pocissimum, ac Comniorum
nacaliciorumque, uc vocant, chematum incerprecationi o.
peram dedere: quin tamen abs Abrahamo, viro urique pro-
boac justo, practica scientiae Fundamenea hauserinc, non
dubitamus: quemadmodum ab eoquoque, postea convec-
(0, ad Fypnos (d) majorem de vica recte justéque insticuen-
da scientiam pervenisse ex eo manifestum Ac, quodis, Fame
Chananaum premente, ad eos profectus cl, d Regem, Sa
ram conjugem iplius ducere volencem, sed divinicus com
monitum, meliora sine dubio cdocuit, Regisque ejusdem.
induleu cum practancissimis doctistimisque Agrpriorum
Cod
cum

## Folio 12 — 816856680:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
d
convertarus eA. Sed se facobus ejus Heposin Korecum
migravir cum Familia, cujus Princeps soseohus Corprio.
rum Primores inform a(e AM CMOTATUE, PI. CVI, 22. EF quan.
do Aorprios Macrobius omnium Philosophia Disciplina-
rum Parences adpellavie, practicam ucique partem subintel
lexisse eRtexistimandus. Sed 8 Pertis, ac Medis Parthisque
hac Audia, neplecta non Fuisse rectis luculencus est Ciceros
dc Magos in Fvangelio communis cruditorum consensus
Persas Philolophos dicic. (c). Vixit etiaminter eos Daniel,
Crri praeceptor, d qui Marimo Regi nomen ejus proprium
ab Fsaia C C X ance amnis praenunciatum oAtendic, EI. XLV.
F. JereM. XXV. 13,39, 10. Post hos referendi lunt Indi, (F)
quorum Philolophi Cymnosophista duplices crant; alii
Brachmanes, alii iermanes, interque hos quidam Aylobiis
id est, Sylvicola. Magna ipsorum abstinentia concinenriz-
que fuit. Phanices denique, qua Cens judaea simillima
tuit, eoque discendi sine dubio occasionem ab illis amplissi
nam habuic. (8)
Scripsit de hac Philosophia ex professo Orro Fleurnius. Addi debet
plura enpientibus Je Jonstonus, Holsatus, de Scriptoribus Historiae
Philosopbicae Librisgnatuor.
2) Nam ad duo potissimum venera reterri antignissimos Philosopbos
referunt Diooenes Laertius, de vitis PBilosophorum L. c. C) Clemens
Alexandrinus. Stromatum primo.
b) SicG. J. Poss de Sectis L. ibro, C. T. 5. 2.
C) es Bi quidem, ut es caeteri plures. Craecis antigniores, ne his qui-
dem disptentibus, ut ex elementis loco adparet, guem rossim excer-
Psit, 1, 2. Cbaldaei, quos, es Babylona accest Pythasoras,  ve-
neratus coram est Democritus; inter Scriptores notus est Berosus E
Michaet P sellu. VOss. I, 9, 10, TI.
L) =oyptii abs. Abrahamo edocti, Poseph. Archaeolop. L, 8. Voss d. l.
1,7, 3. Gen. XII, 13. seg. Moses etiam Encydeoon naon 00 Diae aigu
mlcor AEt. VII. 22. add. YOss. II, 2. P. TI. Caeterum hi ad AfrOS per-
tinent, eorumque Philosophia latissime patnit, VOss. II, 8. p. 16, 17.
e) Perla ad Apaticos. relati, oc Mazor, Matth. II, 2. Egnidem Crotins
Arabes
ui
deant
a
Intm. ilac
Repen
ene.
Pbiar
dam
ersarn
monitan
plas 
lert
luci
Mna
0ca1
vionel
1 Gru lam
elerm
aI1
Pat
l.1
denm
1e
EnIEC, ext
ertac
plaru

## Folio 13 — 816856680:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
i
D.
12
a-
1a
16
D8
15
ebu
na
TI.
abet
oria
b05
er
qui
cera
ve
d. lo
ugo
per–
otins
abet
6085 (23. ) E38)
arabes fuisse antumat. Sed nomen Magorum apud Persas familiare
fuisse, nemo ambioit, e Mapos in Persta strabo, Cicero, Plato col
locant. Extat Schich Sadt Scriptor Persicus elexantis libri, cni ti-
tulu: Hortus Rosarum, ad damo Oleario. Leoationis Holsaticae ad
Reoem Persorum nuperoscento Secretario in Ciermanieum conversus.
Onae monita ut ad etbuum, sic ad universam de Moribus Philoso.
bbiem omnino pertinent. Persis dictu Liber est Crilustan. Po Histo.
rias Morali adplication nstrat. add. Th0. Ely de Plistoriam de Ve-
() Indi, quos tanan phaore nulle, nudos semper fuisse. Possionon est cre-
dibile. Edidit A. 1697. S1d. Godofr. Starkins Specimen Sapientia
E) Lh o  tas sese debere fatentur Oraci.
VIII.
Prater Barbaros quos recensui, aparicos, Chaldaeos nem
Des Perlas, lndos, Phaenices; atros icem. Apyprios nimi
rum, ac Athiopes; (2) nominandi inprimis ex asaticis de
nuoveniune Chinenses, quorum Philolophus confacim ance Ouxe Chi-
Christi Servacoris orrum Anno DL. I. ROruisse MEMOratUT, mensium
_ cujus Sciencia practica eLingua sinica in Latinum Termo. Philoson
nem jussu Rexis Callix Ludorici XIV. a quacuor Pacribus phia:
Socieratis sEsU converla, prodiic Parisiis, (b) Anno
MDCLXXZVII. Ei per annos bis mille, atque amplius.
mulcum honoris praca sinarum posteritas exhibuic: ejusque
Nepos ordine sexacesimm octaum hodie supertes perpetuo de
haereditario Cum, hoc est, Ducis titulo e dignilare; raro
quoque privilesio, scilicet immunitare a pendendis recti-
salibus sauder, de ab omnibus, qui singulis crienniis adDo-
ctoris gradum crehuntur, pienus aliquod graci animi, de
qualiminerral, quod arosolvere nequeune, accipir. Sum
ma doctrinx illius cum solida morali scientia convenie, ee
ad recte Formandam ricae rarionem manvducir. (C) Demo.
dernis Vir Mnstris Leibnicim; Cuis, aic, olim credidisser, ese Recentus
uce n Bibelellatum, qua nos opinione nora a1 0. de ea
Cr. C. L cib.
mnem nicies
teri Relicione Persarum.
Schick
nactio
Veterum Indorum.

## Folio 14 — 816856680:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
 da a
mnem morum eleganriam usque adeo crudicos, tamen
vincat vira cirilioris praescripeis? de hoc tamen in Sinensi.
bus nunc experimur, ex quoilla gens nobis nocior Facta elt.
Itaque, s arcibus opcratricibus pares simus: Si scienciis con-
templarivis vicimus: cerre practica philosophria (quod pro-
pemodum Fateri puder) vict: Cumus, id est, Echica ee Polici-
ex praeceptis, ad ipsam ricam utum que mortalium accom
modaris. (d)
2) SEthiopes, ACci, gnorum Doctores quoque dici Comnosophista. O. SC-
ptimius, Cbristianus Poeta, primos . Thiopes Ethicam docnisse tradit.
Primi institiam . thiopes docuisse feruntur,
Et primi coluisse Derm; ritusque sacrorum
Et cultus cantusque pios didicisse, es honestis
artibus instravisse viam.
Ouod se non credere ait Placcins, de angenda Ribica c. 1. textn II.
P. 25. De modernis prostat Jobi Ludolphi Historia Athiopica; ubi
demonstravit. Centem esse vetustissimam () optime moratam, ade
lescentes aureae plane indolis, (5 innocentie majoris, gnam qnisquam
credere possit. Vide appendicem, qua A. 1693. prodiit p. 6.
b) Transtulere Confucium Prosper Incorcecta: Chriltianus FTertrich; Fran-
cilcus Rousemont: PS Philippus Coupler.
C) cons. Placcium de ancenda Etbica, qui tamen Confucium nondum
Viderat, I, 2, 20. P. 25. 26.
d) Leibnitii Novissima sinicas praesatione; ubi lesas cum admiratione.
De Consuciicultn, ortisqne inter Pontisicios controverstis extat D.
Seliomanni. Theologi Cipstensis, dissertatio. P. parvo Contuciitibel-
lo, quo ille Redem imperandi artem docet, plura disci posse indica-
vit nuperus enfendorsii interpres Gallicanns J0, BaFbey EaCuS, quam
ex incentibus nonnullorum PP. Voluminibus. Caeterum reonare pe-
dic atterins Philosophi Foc dicti apud indos praecepta, enjus disci-
puli exteriori sua doctrina in officio continere populum Andeant;
interiori antem. maximeque recondita proxime ad Spinola aBEorra
accedant. Onod qnidem dolendum vebementer fuerit, optandum-
que seriis precibus; nt ista vana sapientiae arrogantia stoliditasque
vel e Christianorum finibus exterminetur.
AA
eit
MIM
10
de
11
HI
et

## Folio 15 — 816856680:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
en
11
elt
12.
0
ei
n.
Se-
dito
t
abI
d0-
aM
(21-
um
nC.
D.
bel-
Ca
am
h0-
sci-
nt:
1506
M.
Me
X.
Succedant ex Curoxais Thraces, quorum qua doctrina Fue-
ric, ex Orphei placitis eognolci poruir. (2) ITos sequuntur
Celta Gallique, quos PhiloCophiam docuere Druidae, quorum
nomine omnes iallia sapientes comprehendi Calar com-
MemOraT. (b) Extat de Celcis Ulrici Obrechri Dis-
sertacio, ubi Celcarum nomen sic explicandum esse probat,
ue Germanos quoque complectatur. (C) Primaria corum
philo(ophia pars Fuit sciencia rerum divinarum; acque C. cl.
Eas, ulera Phrsiologiam, nai ru ibuur p. Nooopiar aoncir moralem
tractare philolophriam iradir Serabo. (d) Germanorum (C) in
universum mores elegancer descripsit Tacirus; Plus, inquiens.
apud eosraleneboni mores, quam alibi bona Leges. (()
2) TBraCeS, LArOPaI. VOssiH6. TIL, 5, 4. P, 20, 2T. Docnerunt OrpbicI
per symbola es fabulas.
b) Galli eorumque Druides, Caesar L. VI. 13. P. m. 254. edit. Junger-
manni (5 c. 14. Disciplina in Britannia reperta, atque inde in C’al-
liam translata esse existimatur. conf. Notas eo Hotomanni pas. 730.
6 Brant i, P. 907. 59. C p placet. Orationem nostram, de Ucilitace
Peregrinacionis Anglicana.
C) antiguissimis enim temporibus populiisti ad utramque Rheni ripamco:
lentes, Celtae adpellati fuernne; ut Dionis verba Lib. ZXXIZ habent.
Nuperus enestris Scriptors D. Eillecus eo refert, gnotquot in saeris
veniant nomine sentium Dodanxacum, sive Rhodaniarum. Disserta-
tione de hoc aroumento sinculari; ut E0) in Onomastico S. Via XIV.
8) Libro quarto.
(Voce: Dodanim.
C) Cermani. Scientiam politicam ac militarem belle calluit Ariovistus.
Caesar. Bel. C7 all. 1, 34. P. m. 26. (6) 1, 36. r. Jns esse respondit, Beli
ut ii qui vicissent, iis guos vicissent, quemadmodum vellent, impera-
rent. Utilis etiam hanc in rem est liber Pauli Flachenbergii de Cerma-
miamedia. (F, add. Conring. de Orioine Turis GermaniciC. T. P. 2. Gui
Seculo quinto Leses scriptas caepisse antumat: Prancos ei negotio
manum admovisse A. Cbr. CCCCXXII. WVifigothos FuricO ReDC
CCCCLXX. CIrCA AnnuM V. CCCCLX XX. videri latas leres Bur-
omndionum. Rese Cundebaldo. EnsPlerasque ut e) caeterorum Cer-
mano-

## Folio 16 — 816856680:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
5
TIC
manorum Leres e Codicit us Fuldensibus jam olim ernit Basilins jo-
annes Herold, es Basilese edidit ND CVII.
X
Visa Barbarica, ad Graecanicam persamus; quam ita com-
municer adpeliane, quod eam vel ipsi in Cracia riventes
Philolophi, vel d Ciraecis oriundi Fuerine alibi locorum pro-
Festi. Hujus raria constitui Ccatxe solene, a locopracipue de
nominaca tres: Tonica, lalica, Elcarica. Ouibus ordinis caus
subjunsi possune Eloctiva de Pyerhonia. Tanicae velut Pater
ACPrinceps eAt Thales Milelim, qui, juxta Diogenem, e animx
docuit immortalitarem, e tempore Croesi L. ydorum Regis
Aoruic. Fum seprem Capiencum sapiencistimum rocat rul.
lius. (a) Dixic: non ornare Paciem, sed bonarum arrium Au-
diis animum excolere, praeclarum cNc. Interrogatus. El ro
Ocior; quid Deus: Respondic: Td unre dXiv 3X CoV, pInTE TENCVTuV,
quodinitio d tine carer. c6) Nec minus praclarum cst, quod
non facta modo, sed de cogiraca hominum ridere DeUM
dixir. Frenim interropatus: Lacererne Deum homo male
agens? ne cogirans quidem, respondit. (c) Idem pronuncia
vic: Eadem exspectanda d Rliis, quae praesticerimus Parenci-
bus. Percontanti adulcoro: an jurarer, non commilisse (e ad
ulterium annon est, respondit, periurium adulcerio deca
rius? Sed de hoc nobile ejus ettacum Fuic: Dishicile eMt, se in
plum nosse: Facile ab alio moneri: Cuavintimum trui, live
consequiquodrelis. (d) IS Thales discipulum habuit anasi
mandrum, icidem Milesium: hic docuie anaximenem: de in hu-
jus Echola crevie Anaxacoras Clazomenim, qui primus Mileco
Schola ATTIENAS transtulit. (C) AnaxaxOras auditorem ha-
buic Archelaum achenienlem. Magni Socracis Praecepto.
reM. (F) Hlic, amerrcor ardecur 00D corare, Oraculo dictus socra-
tes, non equidem Moralem Disciplinam primus docuit,
(nam de Solon (8) apud Achenienles cam luculenter cractavie
duobus terme aneo socracem seculis, de Pychagoras seculo
1an.
Philolophia
Thalecie.

## Folio 17 — 816856680:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
1n
10
ia
11
O
a
O0
a
Cn
it
10
ula
03C3 L17. 1
da
tancum non integ,o) sed cam ee accuraciore mechodoinctis.
lavie, e ad ricam inprimis communem adduxie, Ctr) sicque
primus Fcree calo vocavit, de in urbibus collocarie, de in
domos etiam incroduxie, a coegit de vica d moribus, re-
busque bonis d malis quaerere. Philosophia is velueMedi-
cina, voce exemploque utendum esse tradidit, ac andico-
rum non minus, quam sui emendationem curae sibi esse o.
Rendic. Praeclare deeo Laereius: Thaeeletum erdeor à nreu.
dc. dirinum Factum à se dimi(Ic. Nuow ibincoreror croinor; L. y
sin moratissimum cRecic. Memorat idem Diogenes, Socrace
monente plures ambirione motos ad rempublicam, cuigc-
rendae impares erant, capessendam, decumvisse; odia libe.
rorum adversus Parentes inveceraca, ipso moderante, curz.
to: Iphicracique Duci bellico, animum ab ipto ad Forcitu
dinem bellicam relur inspirarum fuisse. (i) Reliquie Xeno.
Phion Memorabilium Socraris inteoros quinq; libros, quo
rum primo, praeter alia: Socrates, aic, de Rebus humanis
disserebat temper: quum quidem consideraret, quid eMet
pium, quid impium quid honectum, quid curpe: quid ju-
Cum, quid injuctum? quid meneis lanicas, quid inlania: 
quae plura aoud optimum prudencissimumque Auctorem
legimereneur. (K) An aliguid scriplerie, d, qua5 Leo allarins
Lurecia Parisiorum edidit annO M DC XXXVII, genvina
ipsius Epistolae sinc 3 incer crudicos disquiritur, plerisque,
contra allacium, negancem sencenriam defendencibus; eo
praecipuearsumentomocis, quod Plucarchus orarionem de
Foriuna Alexandri scripleric, neque Socratem quidquam,
nec Archesilaum, neque Carneadem, praectancissimos PhI-
losophos, quidquam scripei reliquisse. (1) Populum is semper
suspectum habuic, cumque, magnum erroris Magistrum Coli-
cus eAt adpellare.
am Cnsas Plachnaetonas Mielus suctiThalet Latria
a) utet esMS. Cens. Cueron. de Legibm 1I, 26.
b)6615

## Folio 18 — 816856680:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
2E3
28.) F05
6) cons. Buddens. Ethica Thaleris, 5. 10,
C)ntinam haec animis nosris perpetuo insideret sententia, quam e Chri
stianis Prudentins ita elognitur:
Hic terris est, bic arbiter:
Tic intnecur guidgnid est:
Fiumana quod mens concipit.
Tlunc nemo factit Jndicem.
A) cons. denno Cl. Buddenm. Ethica Thaletis 5. 16. 59.
e) concinne sic satis haec Hornejus, Philos. Civil. P, 1. 5. P. 6. seq. add.
Vo(s. de Sectis, C. 5. 5. 7. p. M. 27.
) E haec Ponicorum Philosopborum successio est, tradita à Clemente
ale vandrino Stromat. primo, e ab Anonstino de Civ. Dei. VPFI
Eocrates, Tonica ad praxin instanrator; annos natus ante Christum.
CCCCL. B quod excurrit
6) Solon, vir Justitiae insionis. Instino IP. 7. Dionum Philosopbo effa-
tum, quo summam moralis Philosophiae complexus est: Disu iruora
rois. Rationem Ducem segnere. Ouo sensu Genlinoins virtutem de-
finit amorem rationis. Est enim amor rationis, sive studium eao-
mnia apendi; quae ratio divinitus colnstrata avenda praecipit. Fuit
etiam ejus praeceptum. Un vanois outaet. Noli malis conoredi. rur-
sus: r Ds Bdaia pICRE. Praeclara sndiose meditare. Herum: Diem
ante summ beatum dicas neminem,) quo Craesum Pgdorum Regem,
ne ob divitias se beatum putaret. admonnit.
M) deSoerate Cicero. quastion. ACad. _B Ensculanarum quinto. aud.
Hornei C,T, XT. P. 12.
1) Justinus Marior ueru noe Socratem vixisse, (5) iro utees aone-
visse Christum tradit. Sed nimium utique aestimans Socratem. Conf.
Placcins, de anvenda Ethica c. I. text. 2. 5. 15. P. 39. 8 Scbeurlim
Biblioorapb. MoraliS. XXXVI. 19.
K) Scheurlins, Bibliooraph. Moral 5. 29, 30.599.
1) prostat eo de orpumento erndita Codolcedi Olerrii Professoris Li-
Psiensis Disserratio ad Leonis albatii de scriptis soeratis Dialooum.
X1
Videri practica PhiloCophia cum SOCraLE (UO POFerAL
interrisles oIs, uc feri omni xcare contuorit, Discipulo
latonica:. us ss, aod cam ad emendarionem rerum humanarum
Spccimen
Philoso.
Pa 30lO.
MIS,
nuperi
Geulingii.
Drae COn
dirio ehi.
olopisiae
e
UIn

## Folio 19 — 816856680:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
rid
bon
anite
11B
um
f4
porae
de-
40
enit
uY
Diem
em,
olbeto
ono
cons.
rlim
Ci.
UM.
etaC
110
Am
de
135 (19, 7
636
quam ad ingenii ostencationem docencium. Prima inrer
Omnes Plasonica eAt, sirc Academix receris =Secto; cujus au-
ctor PlaEO, Moyses arinicar sive Actice loquens à Nume.
nio, Philolopho Pychagorco dictus cst. De cojudicarune
nonnulli, non cam in dilciplinis cradendis, quam in suicem-
poris Sophistis sub persona socracis defricandis, ludendis.
eraducendis, retollendis, horum phaleris decrahendis, Fu-
cis decergendis, tricis exsolvendis, operam maxima ex par.
ce collorass. Cicero quoque: Platonis in libris, aic, nihil
aftirmatur: _, dum in ueraurque parrem multa disseruntur,
de omnibus quaeritur, nihil cerri dicitur, (2) Baecterus tamen
censuit: Juris nacuralis Fonies, regulas, explicariones, Pla-
eonc uberius cradidise neminem; verum, qui inrem pra
sentem deduceret, de ad utum cransferret hanc Capiencia
parrem, ex omnibus Plaronis operibus, nondum repertum.
(b) Pulcherrimae profecto sunc sentencix, quas in Cricone
ex oro SocratIS, prxcepcoriS, recirar; vE: J. Mansuere suvire
decermoriem, de quodris aliud supplicium, priusquam
quidquam 2gamus inigui. (II) Neque A injuriam pasuS
Fueris, vlciscendum, uc vulgus pucar. CIII.) Vi nci netas est,
vel contra Parrem, vel contra Matrem, maxime vero o-
mnium concra Pacriam. (: V) Neque AliostuOS, neque vi.
tam, neque aiud quidquam pluris Facias. quam sosticiam:
uc cum in vicam alceram transmiorareris, valeas illie no.
rum reddere rationem. (c) scriphc eriam L.ibrum de afe.
ctibus, Caleno magnopere commendacum, sed ari injuria
deperditum. (d) Placonis dosmaca omnia recinvit Speu.
SippuS, ejus ex TOrOre nepOS.
Pens daedumi uemia clatonica. Postgnam Arceplas alteram
induxit. Vossins de Sectis XII, 3. pa5. 68. Secunda isa Academia
doenit nihil percipi posse, eoque in omnibus cohibendum esse
assensum. Successit Tertia, cujus Anetor Carneades suit, acrit
disputator, qui verum a faiso non discerni posse, traditur statu-
sse. De qno T men L. actantins aliter indicat talia non ex aximi sen-
ten

## Folio 20 — 816856680:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
102So
20
od
tentia dixisse Carneadem. sed indagande voritatis canssa. Videndiu
omnino, ut communi errori obviam eatur, Lactancius, de justit. V.
2) primo Academicarum.
(26. Edic. Contabrig.
B) add. Pertius, de Turisprudentia universali, Sect.. 1. 5. 3r. p. M. 43.
primo Opusculorum Tomo. L eei etiam possunt, guae post sacob. Tho-
maliu in Orio. Plist. Philos. in Praefat. ad Kopkenii Theologiam My-
sticammonnit D. D. Spenerus, 5. 6. ubi inter alia refert, optasse Dan-
banerum, jam Senem, ut ad lependum adhuc. semet Platonem aliguid
temporis ipsi suppeteret.
C) add. Scheurl. Dibliooraph. 5. XX XIII. 59..
d) Calenus de coon. C5 cur. animimorbis cap. r. Placcins de ancenda
Et bica c. l, P. 36.
X. ILo.
PoK Placonicos memorandi veniune Peripacerici, a
modo docendi pocius, quam ab Auctorisnomine sic adpel.
laci. Uc enim vulso creditur, Aristoteles, Princeps hujus
ordinis, non ur alii vel sedendo ad mentam, vel Rando in
carhedra, se d obambulando discipulos in Lycao erudirit,
operasque suas in macurinas de vesperrinas dirilie. FX quo
orta est dittinctio incer aeinabor Ecohiror nai dexron, id eA, Ob.
ambulationem macutinam de respertinam, (2) Eximio cum
elosio ornavit Cicero. In receri, inquiens, academia,
non ii Tolum numeraneur, qui ACadCMICIYCLCTES VOCANEUT:
Speulippus, Zenoerates, Polemo, Crantor exrerique: (ed
etiam Peripatetici vereres, quorum Princeps dristoreles:
quem, exceptoelatone, haud scio, an recte dixerim Princi.
pem Philolophorum. (b) Cum uc in aliis Philolophia pac-
ribus, ica in Morali quoque bene se gessille, loquuncurejus
Libri ad Nicomachum decem (c) dt ad Fudemum seprem,
de Magnorum Moralium Duo. Ulus est mechodo aperta,
accurata, detiniente pleraque ac ordinare iractanIC. Arno-
bius, Scriprori pro Christianis, virum insenio praeporentem,
atque doctrina praecipuum dixit. (d) Finem humani incel.
lectus vocarie Hierongmus. Sed lunc ranien, quae viri docti
in ejus Erhica desiderent: uc, quod doctrinam elatonis de
Duid de
Philolo.
phia Peri
Datetica:
1
d
qu
eq1
Ani
lo
11
iblun
lil
loma
VIc
a
MMJ. AICI
ry siD su
Peri
llic
Clen.
anat
1n1
11I
eest
Nec
erun

## Folio 21 — 816856680:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
it. V.
abris.
2.431
ThO-
My-
Dan
ignia
Bend
pet
WjuS
IM
irte
C9uo
Ob.
cum
: (cd
inci
rejuS
TCM
Item,
BTC1.
is de
DEC
1032
(27.) 2
DTutoraque ria tencio praecermileric: quod hominem
 ad ep per operationem diligendum; imo
ad Foreuica seduxerit: (e) quod remedia adverlus ricia adeo
neclexerie, uc nemosectaiorum ipsius ca de re quidquam
in Moralibus doceri posse auc debere consuerir. (() Quod
pottremum camen pracer rem Aristoreli impurari judicac
Placcius. De pracipuis Operis Nicomachici Commenia.
ForibuS GraCIs (B) extat cum eorum editione erudita era-
ctacio samvelis Rachelii. Andronicum (sive aliud nomen
ejus eA, quoniam in MIc. quodam Carecuvii, Corruptum
quidem, sed unde dubitarum de auctore constat, vocabu.
lum invenie Boclerus) (h) Rhodium edidic FrcinsiuSs de In-
terpretes Arabas, ac successorem Theophractum depinxie
VOcius. (1) Extant etiam Exercirariones Paradoxica adver.
sus Aristoreleos, auctore Perro Ciasendo. (K)
2) Gell. Noct. Altic. X X, 4. diximus: ut vuloo creditur. Namgne e
ipse Aristoteles aicnbi dixit: sedendo es gniescendo hominibus
obvenire prudentiam posse: e sunt ex eruditis, qui relationem Cellii,
ac desumtam in de communem de peripateticorum nomenclatura opi-
nionem in dubium vovent.
b) de finib. Bonor. PS Malor. Libro quinto.
C) gnos cur Nicomacho silio Aristorelic maluerit adscribere Cicero.
caussam se non videre dit D. Pertius. de Purispend. universali Secto
P. 5. 31. P. 43. Nam ut recte a Pecro Lambecio observatum, non so-
lum inventio. Nethodus, tractatio, phrasis ac probandi ratio Ari-
stotelicum ingenium repraesentat: verum es ipse Aristoteles libros
illos pro suis band obscure aonovit, e5 in aliis scripeis librorum isto-
rum faciens mentionem, es in bis libris Lectorem remittens ad po-
steriora analytica, ac demum in calce hos libros cunnectens cum Po-
liticis. Caterum Aristoreli suam laudem cribuimus; quia Graca ejus
mocalia legimus. Mirati, Viros catera doctes cnmcorruptorem ebi
losephia dicere, qnem non legerunt
d) III. adversus Centes. Conf. Vossins de Sectis XVII. 5. P. 86.
C) ita congueritur Placeins, de An8. PthICa, l, 2: 5. 18. P. 38.
est nec b00 Epsum neelenisse collie. potuit ex frapmentis de optima

## Folio 22 — 816856680:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
6353 ((22,)
(
Republica, ut indicat Rntonins Scajans, Salodiensis in Ouastionibus
ad Aristorelis eolitica, quas se ex italia domum tulisse etoriatur
elaccins, de Ano. P thica, l, 2. P. 40. init.
B) Enstratio, Aspasio, Michaele Epbesio, aliisque. Helmestadii
M DC CXII. Meretur etiam le oi Epistola Conrineii ad Racbelium,
quae ei Operi praesixa est.
1) ad Grot. Praesat. p. 12. init.
2) Vo(s. de Sectis, XVII. 19. p. 93.59.
K) edite Hape-Comitum 1656. Inprimis Exercitatione III. uroet.
nullas esse rationes, quae Aristotelem aliis praferri debere doceant,
P. 28. 599.
ZITI.
Sequuntur Scoici, = quorum sectam Crnica (2) PepC
aChiloso. rit. Ejus ordinis Princeps eAt Zeno, ex Cictio Crpri oppido
oriundus: qui cum Crateri Thebano, Viogenis Auditori opc.
ram daret, oftensus oblcuris Faedisque Cynicorum moribus,
rigidam quidem eorum ritam, led Crnicam non iremim.
pudenciam, (b) sequucus cst. Discipuli ejus primum Zeno-
nii deinceps a locoubi docebas, sioici dictilunt. Horum
Philosophia proprio elogio huc perrinet, quibussumma de
Caput est Reverencia Numinis, ac Honestas, absque quani-
hil vtile. Contidenter de iis Hieronrmm: (C) Stoicos cum
nostro dogmare in plerisque concordare. Recte, inpleris.
que; nam ee habuere quaedam, Philosophia, nedum Chri
Aianâ religione indigna. (d) Zenonem excexir in pracipuis
Chrysrpus, qui scoam adeo Arenue Felicirerque lu HulhE, aci
de eo dictum Fuerit:
Ei un zae Xevornco B, con ner Zroa,
Chrysipoms ni fuisset, nec siva foret.
Scriptorum quorum compluraurerquereliquie, (sednullum
habemus incegrum) Fragmenta recitat Plutarchus, sed exagi-
tac simul e peculiari de repupnantiis e concradictionibus
Stoicorum libro SophistiCe COnFUTAC. (C) Nonnuila habee
Calenus, qui de iple oppugnat: Laerrim reculisse Paris haDet:
Civero in veram que parrem dispucat. Cicerioris ari Scripro-
EC
Dua Scoi
ptiia?
1
Ad p, PhIloC
essim
12
olop
IuC
e
d
li
Plor
Mor
Siu
itu
ln
deoie
adotriu
Orum
1a
etea
Re
M est
lnde c
Con
115,
dica
s
avule
ern. det
bil
Iutet
dis
C1
e1
lanu
quesi
dit
Hec
M
edi
An
de
bile
ndn4
1111
1V. B
ec.  aliaque Ill
a
1
Eq

## Folio 23 — 816856680:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
nilinS
iatur
tadii
limmo
18C12
sbantus
e
vilte
Op
Cuo
im
Eedo
um
12 8
ani-
cum
et1o
lleta
puls
UEF
lutam
281-
1b18
abee
Bet:
PtO
rCS
103a 5 l23.) ad
reS TunE Seneca, Epicteem, MarCus Antoninus lM PCTAEOT. E. ju-
nioribus philosophiam hanc excoluic Lipsius manuductio.
ne ad Philolophiam Sroicam, libris eribus. F. Callis du rayer,
La Philolophie Morale des Scoigues; e ance hos scioppius
Moralibus Sroicis. (F) De illorum Echica inprimis videndus
Lipsim (8) ac nuperrime Joannes Barbeyracuo (H) e veceribus
M. Anconinus, Seneca, Epictecus. Sed ae Audia stoicorum
Philolophorum imitatos Fuisse plerosque sCcos Romanos,
suaque industria suris nacure doctrinam praecipue pertecille
oblervatum est.
Cgnici, guorum. sed purior soboles, Stoini. An ab impudentia cani-
na dicti? M avult a parrehesia improbos allatrante adpellatos Sori.
peor nuperus. Sed prius quis neoaverit?
2) Hornej. Philos. Civil. 1, 1, 6, p. 8.
b) Inde Cgnici e Stoici pro iisdem babiti. Ut Pocta:
Ei qui nec CynICOS, HCC StDICA dOBMATL CUTaE,
A Cornicis runica distantia.
Conf. Lipsius Manud. ad Philos. Stoic. Dissert. XIII. sve, quia veste
e habitu differebant; sve quia verecundid tantum; E legebant
Sinici, qna illi in aperto andebant. Addendus etiam prae aliis Tho.
Cnali.rus. in praeloquio ad Marei Antomini libros de rebus suis.
C) au 2. pot. Z.
di Hertin5, d. l. l, 32. P. 45.
etsi de Chrosppo, num Stoicis melioribus adnumerari mereatur, du-
bium mo vet Scheurlius. Biblioor. Morali, S. C. XII. de reliquis vi-
de T. ips. Mannd. 1. P. 654.
C) Restondit Plutarcho Scheurlius, S CXI, CXII. 599.
E) Hercus, de Zurispr. Univ. 1, 32. P. 45. add. Dn. Rechenbero. Li.
neam. Philos. CWV. P. BC. V. P. 20.59.
) Manndnd. ad Philos. Stoic. L. 1, Dissert. XVI. Operum TOmOYV
edito resalia Topis andreae ab Hoogenhnysen, 1675. P. 671.5g. Se-
nec. Fp. XXXIII.
) Praesat. ad ensendors. Oallice transtatum 5. X XII.
XIV
eaaec oecla alba (4) Clhu CB)AE CoMdroe (6) Qua lecta
Pythan ad:

## Folio 24 — 816856680:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
056
(24. J
0d6
Prthagoras Fuic Samius, qui plurimum Thracibus, Aigypciis.
que: multum de Judxeis debuit. Clemens Alexandrinus CIFCUN
cilum Fuisse tradie. Vixie, percgrinandoque cum alias ren
eiones, cum eraeterrim Persidem lustravit corempore, quo
Judai Persas Babyloniosque incer adhuc degebant capciri
Unde Facile ipHFuit _ Judaeos simol habere Magistros (ua-
rum doctrinarum, de Mago5. Quid: quod Danielerophe.
ea Princeps habicus sic Magorum, qui cum extirie sextuaze
narim fere, cum Pychagoras ibi verlabatur (C) Mosen eriam
legir, lere Clemente (d) de ex eo Regulas delum sic. IIF, quod
Dei imaginem Cculpendam non putarie: quod abstinuit a0
animalibus: quod lineis restimentis roluicuri: quod sacri-
ficari nudis pedibus praecepie, de quae lunc his similia.
2) quod Anctor ejus primum in Ptalia scholam aperuerit, es ex Italia
in relignas universi Regiones emiserit. Fuit is Pythaporas, vulo0
Samins, a Samo insula una ex sporadibus vocatus, in qua Pater
ejus domicilium babuit. Urbs, qua vixit Pythagoras, Croto fuit.
qua e Sholam primum apernit.
b) initium a Pherecide dueunt Canterus  Vossins. Sed nullam se ratio-
nem videre ait schesserus, nisi quod Pgthaooras eraeceptorem habuerit
Phereciden. Atqni CS Piltacum Mitylenen aliosqe habuit Magistros.
C) add. Scheserus, de NVar. X G onlt. Philol. Icalica c. IV. P. M. 15. 85 10.
Schilcerus in Dissert. de disciplina Pothagorica, qnam subjunxit Ma-
nuductioni Philol. Moralis ad Furispeudenciam,
d) Stromat. V. add. Scheffer. C. V, P. 29.
XV.
Nusquam alio spectarie ejus Philocophia, quam uri
ma placi. taden DEO reddererur homo similis. Unde d Herocles
elca tinem praetacionis ad carmina, suae Pychagora dicun.
tur, aurca, de philosophia loguens, quam comprehendunts
ecs ruo, inquit, sciar quoicoor araegom ad divinam similicudinem
ducune, Pychaporicaque Ph. losophix finem perfectissimum
ostondune (a) Pulere Jamblichus de vita Pychagor x. (b) nai
dexi avrn esi nei BiO axas ovrrrnc e aingasdeir su Oeu, nai o
2oy
duae Cum.
corura Py.
chasOEX:

## Folio 25 — 816856680:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
tiis.
AN.=
FC
quo
tirio
(02-
he
1aeC
iam
aod
C 2b
peri-
llbe
onl90
dater
MIb
ratio.
buerit
Aros.
16510.
1M2
puci
rocles
Cl
AAIo
nem
num
1) nai
nai
pore
d
A0y O 5r O esi 2n5 B1 200DDIaG OH ZENOTOV nISOIV ot arbscon aM oe obEV
CyrSrras. 70 ev, na a 28 Oes nai ouoiur. Fs haec axisuae divina:
docerque cur hac, cum alix Philosophorum sectae, quomo-
do DES nussi hominum screliquerie auasrvpor. Voluichoc
Plaro:: Neminem posse bene agere de rivere, nili accurate
_ perfecte sciat, quid bonum, quidre honectum pulerum-
que sic; e propierea ut honestam bonamque ricam 292-
mus, in qua ilta cum DFO asimilacio consiltic: ad quam 0.
mnes homines contendere deceali anre omnis co annicen.
dum esle, ut Ideam boni, tr. c. quid bonum tionestumque in se
sc, de in quo rario ejus propria naruraque consistat, cogno-
scamus, ur incer honectum de curpe discernere, id quod bo.
num cst, Deoque nos similes reddit, sectari, de eligere: ho-
nesté agere, de denique beare intinc quogne rita virere pos.
Timus. UE sic recuperemus beacitudinem, quam olim in
caelis, ancequam animae noltrae in haec inferiora delaberen.
tur, noshabuisse; Fngit. Vuuc Cane de idem Prchasoras. (d)
Nimirum, cum in DFO, qui estipla Cancticas xeror ∞, Per.
Focticima sic bonitas, eoque ipse sc Cumma infinicaque pol.
clirirudo, quando actiones nostra huic ideali bonirari limiles
provioresque redduntur, nos ipsi quoque DEC adsimilari
dicimur, (5) Bsi merecur CI. omeissi Echica Pythagorica,
insigni judicio uluque scripra; (E) de in qua sinsularicliam
Rudio Pracepra prudentiae Pychagoriea collecta deprehendas.
(8) Huc percinent illa sublimioris Capienriae genio animatae
gnoma, aureo, quod erthagora vocant, Carmine comprehen-
(a. Aequeecsiipsum scripsisse probarinon ponic, vix tamen
anciquiora alia exstare Ciraecorum Philolophorum praece.
Pta, ex omni xetare manifestum est; nulla cciam quae len
tenciarum acumine de ponderola brevitace cum his queane
certare. Carerum is ipse praestancissimos L Latores Z aleu-
cum ee Charondam Formavic: ac Capiencia tinem, via purcati-
uuminain ra obcimendum conrendic. (H)
2) quor-

## Folio 26 — 816856680:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
188) (26.1
(38
2) gnorsum ntiqne es Plato. es stoici philosophiam direxere. ad de
Scheffer. C. VII. 44. 599.
b) 1, 28. p. m. 125. que Hc trasstulit Schesserns: (Hoc principium est)
(5 ad id vita omnis ordinuteer atque componitur, ut lequauE DE-
HM. Er hoc philosophia dicie, quod ridicule Faciane homines, qui ali-
unde Telicitatem quarunt, qu: m à Deo, de qui ei sunc (1. ilCs.
d) quippe licet seculo es amplins antignior fuerit Pythagoras, recte
tumen de eo dixit Aristoteles, doctrinam Platonis esse ra nom a noin
Avhaezoeriors anonsBsar, in plerisque sectantem Pgthaeoricos. Voss.
XII, 2. P. 68.
e) add. D. ZenpcaV. Specimen Doctrina Moralis es Zuris Natura
secundum Disciplinam elatonicam 5. 36, 37. P. 37. 59.
F) ut: quot modis praecepta Philosophie tradiderit Pgthaporas: quod
nam constituerit summum Bonum: eo similia.
5) de Prudenria: Nespeculum ad lucernam intuere. S’al appone. Inere-
diens es corediens valvas esculare. Porediens domo sinciput re-
diens occiput sealpe, 259. s. De Temperancia Corne edito. Cerebrum
ne comedito a fabis abstineto. De Modectiz: Prooredienti preoi de
via cede. In astrum nunguam intende dixitum. Derheda junctis
pedibus ne expilias. De Jucticia. Stateram no transil: a5. Fxtra vi-
am publicam ne exito. DeMansuecudine: lonem oladio ne fodias.
De Pictare: Sursens electo, stracula complicato; e vestioium cor-
poris consundito. DFIfionram annulo ne insculpito. Adoraturns
sede. Dioni sunt etiam ob hanc Philosophiae partem 10. Reuchlini de
crce Cabalistica Libri III. Im recndantur. C. onf. inprimis Lib. II. S.
I. I. F. dit. Hadencen(. de A. 1530.
h) Barbegrac. d. I. s. XVII. Est hoc illud trip ex: XegnnNor, quas
nors bevonnuor; sublime acntumque philosophandi genns, sed dextre
e0 cum indicio capiendum. Conf. Jac. Thomalius Oris. Pbilos. P. 131.
199.
X V
Sequitur secta III. Elcatica, quix nomen ab Flla, sive re
ha Italia, de in ea quidem Lucanix, oppido accepit. Ini-
tium ducir ab xenophane Colexhonio, qui parria pulsus in Sici-
lia vixic, e Prchagora Thalerisque opinionibus se oppo.
suie. Is Audirorem habuic Parmenidem Elearem: hic Metissum
da
Specimen
nomarii
Pychago
Duae Phi.
loiopnia F.
lenrica?
ut
d

## Folio 27 — 816856680:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
adde
est)
DE
ali
clot
401
60s.
tura
40d.
ere
re
orum
i de
netis
avi
dias.
cor-
AruS
iide
II. 5.
vco
atre
.131.
e
et
lt
6p0.
ssum
5a
6o36 (27.5 b0bs
ariu, a Metus Zenonem Eleacem, et qui primus Dialecti
Cam invenisse dicicur. Dicti hi sunc Znentnoi; rux e excorum Quiscexir
Echola prodiir Protasoras, qui de omni re in utramquc per. ci:
rem disputari exaequo posse dixiti etiam de hac ipla: cAn
omnis res in urram que parcem dispurabilis sit? Oreum ex eaIrARIE
quoque pyrrho, a quo Prrrhonii. Fuir ispictor Eliensis, mox
Philosophus. Elujus d reliquorum sccpricorum vocestue.
rO: ier pamor eo déx Cr, na) con erdexeru. Fxex c. vder deico. Elaerr
adetSa; HerTU axaiAMa SnaTNaUBarC. Tarri nbga abq  10
arrincrm. Nihilo m agis. Fortactis es, Forre non cA. Abci.
neo. Nil detinio. Omnia sunc indetinita. Cmnia incom.
prehensibilia. Non percipio. Omni orarioni oratio aequalis
opponitur. (2) C ontra hos probarune alii, urique ante o.
mnia dari cercicudinem Boni moralis, quia necestum sic dari Pin
nem, ad quem omnia cendanc, ultimum. Nemo enimtru
AraaBic. Aegueillonepato, rirendirationem ignorari ne
cellum esc: ex quo tancus error consequatur, uc quem in
Portum Ce mortales recipiant, scirenon pottint. (6) His aco
centendi Probabilista recenciores, de quibus luo 10c0.
Mmmia perCchsens Z eno disceptat, urraque
Ex parce inrictus. Cons. omnino memorabilem ejus vitam. Dioe.
LaeTE Lib. LX. seom. XXV. E5, si placet, eo Doctissimum Menaziums
gninotas, ee Zenonis, ex antiguo marmore, imaginem adjecit.
eXF Eori rS onemecdu, quia in querendo substitere; ad vertente Cellio
Noct. M.
) Jacobi Schalleri exercitatio in Sexti Philosophi Pgrrhoniarum H
Potyposem lib. III. meretur commendari. Eam sub riri Celebris
praesidio habuit Balchasat Bebelius, adhuc Invenis, d. M DC L. 1L.
Hornej. 1, 137. P. 95.
b) Ci6. Ossic. 10
Quis
Epicurust
Pronuxit ex Lnaa Epicur quoque Secta, (a) quiM2.
odus  LCo Tuilus agbo de Lucrerins:

## Folio 28 — 816856680:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
635 (28.) 605
Ouigenus humanum ingenio superarit, de omnes
Reltinxit Rellas, exoreus uc aechereus Sol.
Summum bonun collocarit in voluptace non corporis qui-
dem, ut vulso accusatur, sed animi, ejusque cranquillitace;
quippe quae Facultates hominis perticiar, conserret, augeat;
aptaque admodum sic ad aliorum eciam commoda pro-
movenda, de cum amore racionali adamantinoiquali vin-
culo connectator. (b) innocentiam ejus hoc quidem modo
detendic, culpamque in hoctes ejus, de assectas menrem
Doctoris prave incerpretantes rejecit, totam que Epicuri
philosophiam opere memorabili ilsustraris, Syncaomate E.
picuri Philosophix, Perrus Cassendus, Diniensis EcclesiX PFX-
vostus, de in Academia Parisien A MacheseOS RexiuS Protet.
DuiMesa- Tor. (C) Proctane ejusdem Doctissimi Viri de Vica ee Mori-
bus Epicuri LibrivIII. (d) Reteruntureo quoque Mecarici
de alii (C) ab Hlorneio, Senecam laudante. Ouibus omnibus
qui Electi velur in adpendicem subiunsimus Eclectisos, (E) quorum
nomen natum est remporibus Caelarum Aupucti _ Tiberii.
Ouanquam et anrea quosdam Eelecticostuisse, dubio carere
cenlemus. Excelluit Cicero, qui primo de ofticiis ita le in
Philosophria vertari cectatus cA.
Vite doomatibusque Epicuri totum de Philosophorum vitis Librum
Decimum consecravit Diogenes Paertins. Qni cum ernditis Menagiis
aliguando (0) M. Meibomii notis, conserendus. Magnisice etiam
de Epicuro Lucrerius Lib. VI.
Prime fruoiseros faecus mortalibus aoris
Dididerunt onondam praeclaro nomine aibenae
Cum gennere Virum, tali cumcorde repertum.
Omnia recidico, qui quondam ex ore protudir.
2) Vossins de Sectis c. VIII. 5. 1. P. 5I.
D) Cons. Ri. Cumberl. de L. L. Nat. c. III. 234. 65Dn. N eber. ad PH-
fend. de O. H. E5 c. B, T, 1I.
C) quod extat Tomo Operum III. Ene dnni sumtibus C anrentii anisson
a
Dirxe que
Becta Epi.
curi:
De ea P.
Craltendus.
rici:
et
isest
11
dversur
omun
aplor
ebir
Uaea  Menrum
alienbie nibu
xist
Belet
ded
ee
Cort
TMII
lecc
d. XX
dan
llam
1dlor
an
n
12
aM
ririu
11
lim
e

## Folio 29 — 816856680:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
quia
acci
eat;
PTO.
vin-
10d0
em
icuri
irete
ibus
ebrnii
etiam
+PH
nisso
edi
105E (29.)
editorum M DC EVIII. gnatuor Foliis. Parstertia Syntaomatum Recens
est, Echica, sive de Moribus p. 64. usque ad 93.
d) editi Ragae Comitum forma, ut vocant, gnarta, MDCEVL. Ma. Callendi.
nifesto exemplo: Non sequi: Hnne illumve perversae sententiae acen-
sat Vir Celebris. Erop jure. Nam ad Ciceronis, imo Patrum quoque
ad versus EPicurum anctoritates profunde respondit Cassendus, de
rita eo Maribus Epic. C. TII. c. VI. 59. P. 66. 59. Unde graviter
alicnhi Seneca: Sancta (s) recta praecipere Epicurum: imo rixida 
tristia; fortia etium, si propins accesseris.
e) L, 1. P
10.
C) Ecleticorum Auctorem ferunt, Docamonem Alexandrinum. Conser.
Celeb. Hlercius, lan dato sapins de Turisprud. Universali Schediasm.
Sect. l. P. XXXIII.
XV
Oux ad ulcimam Philosophix Practica periodum Oui Seri.
pertinene, probe diligenterque exequuri lune Scheurlius, Ba
PCOrOS de
cerm Erieus Mauririm: (b) in Historia quoque Juris Nacura. sets LMMlg
lis Buadem, _ qui juris policiri Universalis historiam una Copa Pe-
pertexuic, Jacobui Fridericus Ludoviem: 10. item Croningius,
aliique. Carerum de x arstocelica eam docendi rarione, Observa
nunquam tam abi. ctc, quam quidem hodie heri Colet, ju. tiones de
Philoco.
dicatum Fuissei; nisi plerique Scholasticorum ineptiis dece. phia Ari-
Dei, Patis in hoc genere se philolophatos esse purassene, s Rorelea.
audiconndecim vircurum cacalogo, super Frigidis Magistro.
rum (quorum vel nomina horrida barbaraque TunE) Dra-
cepris e diversarum sencenciarum recensu consenuissent.
(2) Nevilo quidem interim aristorele, rxneq; lectis in eum ut conferse
eximiis ac supra jam commendaris Commentacoribus, pras. XII.
quos e 70. Bernardi Feliciani cranslarione a Sam. Rachelio edi.
eos, cum laudacione Herm. Conringy pomidemus.
2) ad GcOT. Praefat. V. 7. 8. 599. Prostat ejusdem Crorii Consilium de
recte instituendo sendio Potitico, ac sanum Viri Cummi de Aristotele
indicinm. Addendus, qui suo Opusculo crotianum Consilium adjun-
xit, in Biblioeraphia Politica Cabriel Noudaus, Parisinus, pasina
prae
Overuim
ulcntra hu
riodo:

## Folio 30 — 816856680:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
(SE+ (30.) 1oc0S
praecipne XXIV. edicionis Mairianae Lugdunentis. Ouo quidem libela
lo bistoria nostrae literaria cupidus carere vix potest.
b) de principiis suris publici Diss. II. P. 49.
addenda est Samvel. Rachelii ad Philosophiam Moralom aristotelis
Introdnctio. EIt E5) J0. Filentardi institutionum puris naturalis in mo-
ralis philosophie doctrina repraesentatio. Neqne contemnenda sunt
Peripateticorum; Theophrasti Freli, Andronici Rhodii, Alexandri
apbrodisai, aliorumque superius landatorum opera
XVITI.
Postquam demum, emissis à Philippo Melanchehone in F-
thica, de Benedicto Wincklero, in libro de Principiis Juris anno
1615. Cdico, radiis, oltensoque a Bacone Vcrulamio retor.
manda hujus Philosophia modo: Vir incomparabilis, d
suorum plane nominum Hlugo Cirorius, (a) seculo superiori
eollaplam hanc de Moribus Oficiisque doctrinam, Feli-
cissimo instituro instaurarie acque excoluit: (B) cerra-
eim cum insequuti sunt Rorentes ingenio doctrinaque Viri.
uc: breri ance Cirorii discessum ex Anelis Thomas Hobbe.
hus, cdico de Cive libello, An. 1642. cuius principium, Cui
conserrandi propriaque ucilitacis Rudium, in bello quasi o-
mnium ad versus omnes, esse videcur. Quam doctrinam, uc
infinici propemodum Scripcores, sc prae aliis diligenter ex
CuME Lambertus relchupsims; 2C Hlobbelius ipse in Leviarhraneo
in quo tamen nonnulla acheilmi vestigia aliaque non (2-
tissibi coharentia occurrere, poltmulios aliosjudicarienu
per quoq; Barbeyracus. Scd d exregii in Crocium Commenr
catores utilem heic operam poluere; J0. Freder. Cronovius
Qui Com. Caspar. Zielerus, Flenricus Kenme es, 10. Fenricus Baeclerus, 154; ad
L. II. c. VII. e Theologis nostris 1a. adam Oscander, in Oblerva-
tionibus locupleristimis, se si temporum, aliarumque, quibus
scripca sunt, aEsaoror condirionem spectes, admirandis; quii
in epicomen hos, aliosque redegit, 70. Christoph. Becmannus,
nuper etiam 70. Tesmarus, cujus editioni extemporanei ul
riet
Oux Cuc
celhio hu-
jus doctri
Ma, ance e
BOM FIUS.
Cretium.
mencaco
res in Cixo
rium?
1
1s
PUs
1II
cu
tne
Janus
Itus
ace
bit
vec
Mlentium
lanae
M
11
lin
XXY
um
D0
1
AVI
O
Bi
li
Ii
venis
9uI 1
ila
MIsta
esta
Men
etuue SuII
a1
1I
sei
dec
 ~FMIM
duTI
DiAoI
anlum
recmu
e
la
umu clorc
AP, IIH 
illup
la
si
V
quila
lIn
tan
le
setou clealum
dn
1
qu
1
cepe
enim
Ade
C
es
n 

## Folio 31 — 816856680:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
ibela
tect
mon
sant.
Bar
RF.
ANO
letta
ec
tet
e
eila
ito.
Dbea
est 
(u.
3 
aMeo
8. 142
FBUa
ren
ee ai
ad
rVa
ibus.
gua
o
Ut
816t
F3Eo (31.)a
rici Obrechu discurus annexi sune, ac plures alii. L audem Dui Exico-
eriam suam meruere Epicomacta, J0. Philippus Mullerus, in mactae:
rabulas: Janus Klenkius, 30. Schefferus, ac a perspicuicare insioni
commendandus Philiopus Remhardus Turiarius in Compendium.
Opus Orocianum redisentes. Ovancum Ciroriano COlle.
sio, A. AN DC. L XXZ1I. adplausum promeruerie la. Ccoreius
Kupisius, Patis nocum clt: resque ipla docet, libellum de bre-
vitace, e judicio e moderatione prae aliis eminere, Sed on Duis Samo
mnibus demum superior samvel Pufendortius, Pastigium di-
Cciplinae impoluit, Vir inprimis magnus, et cujus admira
tioni, ut opcime Plerrim, obstare non debebat, hoc seculo
nacum essc. Ejus desure Nacura de Cencium Librorocto an-
no claps nuper scculi post sepruasesimum sccundo Fru.
dicus orbis primum adspexic; ad quos copioliores Com
mentarios velur Ilag0ge subsequura deinceps est praesens de
OFFICLO Fhominis ex Civistractario secundum Legem NatuTa.
2) Restanrator inde Turisprudentia PERPFTCI F ex merito dictus, Cn
jus vitae Historia admirabilis est. De exitu vero; quem Rostochii in-
venit, prostat Epistola Oaistorpii. Clementinis à Colomesio adjecta.
0) qui tamen quantum aliis debeat Coraceurix inprimis, cnjm Praece-
ceptor suit Marrinus A2pilcueca Navarrus, Po Vasquio, ipse fa-
tetur observante Baeclero Praesat. ad Commentat. Crotianam. Lmo
eum antecessit Albericus Gencilis, Vir eximie doctus, in guo tamen de-
siderantur ordo. clarior sylus, meliores antoritates.
Putendor-
FuS
Caterum. Judicium:
Opus Grotianum, a POutificiis Anno M DC XXVII. Catalo0o Barbeiraci
librorum probibitorum insertum. Callise edidit ex sua rersio. de Vertio
ne Courrinus; de quo innupera ensendorsiani Operis versione Cal. ne Cirorii
lica CI. Barbeyeacus indicat, dolendum esse, quod a Curcino tam ma. urtinit.
le versus Orotins. notis que ejus magis obscuratus fuerit, gnam illu-
stratus. S. X X X. quemadmodum ES Commentariis nuper totum opus
iunstravit van der Meulen. UFalios, in proore su Operis alleoando ss
tronsmictamns. Omnium sit inster B. J0. W erthotius, Dissertatione
ante Collexium Orotianum evuloata: Recte. Colomelius in Bibliotb.
osetect. On pretend, que Crotins ait mis tont esprit. en: ce li-
ere
Cratica 00

## Folio 32 — 816856680:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
le old
50866
(32.)
sudicium
Crulcavia
dolptii, R.
S. de Gror
3vre de sure BeHi FO Pa.iS. RFM WT-r. Memoir. Xolland. P 41I. J e
Ro9 Onstave adolse l’ayant lu eo admiré, il resolut de se servir de
praecer 10. Seldemim, de J. NI. X C2. secundum discipl. Hlebraeorum, Cirorii, ur ajune,
aemulacione incentum. Po. Clericus in Arce Criric. P. l. c. V.
C) quoshis hostes hahuerit. Eos quam acriter adversus omnes sele de
fenderit, notims est. quam ui prolixo recensu eveat. Panci
institutum Viri adsecuts; perientos quid Pidei nostrae metnere;
Ipse tamen acerbum, quo contra adversarios usus erat, scribendi
oenus deploravit, referente, qui justa ei Parentalia solvit, Philippo
acobo Spenero, Theol000 eleberrimo, eodemgue non vuae DEsa rW, e5)
Anctori nostro familiaris P. VI. ConC. Funebr. p. 223. Maximi vi-
debatur momenti dissenseus Viri summi, Selcendortiis a Nostro, gnum
ille valentino alberti, Pus Naturae ex Statu inteoritatis derivanti,
Patrocinaretur. Sed finito quidem certamine mirari ntique subit, po-
tnisse inter Viros doctissimos ullam hac super re existere dissensionem.
ensendorsius enim illorum exposuit officia; qui Christiana relivio-
nis sunt expertes; borum contra instruunt vitam Theologi, vel
gnotgnot Naturae, ant inteora, aut restitntae conditionem consile:
rant. alis itaque jundamento illum, alio bos niti oportet; ac recte baec
a se invicem discernuntur. cum multa sint, quae rationis captum su
Perant, C quae frustra illis oberuseris, qui relixionis Cbristianae sci
eis non sunt iniceati. Conf. D. Bndd. FTist. Jur. N at. S. XXXVI. Pnit
de catero ensentorsius, invenio vastissimo: eloguentia admiranda:
Atglo acri, eo elevanti, veteribus pari: badita incessuque decoro:
conversatione, quam ipsi coram summ experti, incunda: Oculis, quos
mirabaris, anoustis. Obiit Anno eet. L XIII. 6. OEtobr. 1694. Ca
terum ensendorsium A. jam MDC L. XIII. cum AIcidelberoe Pro-
fessorem averet, Boinebursius, Cancellar. Moonne. literis compella-
vit, ut qui editis PurispruL. universalis E lementis Orbijam innotuis.
set, l’especuxe surisprudenrixe SyRema componeret. Vidimus quoqe nn-
perrime prodiisse Le Droit de la Nature C6) des Cens, tradnit du La
tin de fen MIE. le Bacon de Pufendors. par Pean Barb. yrac. 4. Amstel.
1706. additis etiam Viri doci Notis ac introductione: Librosprae-
terea octo enfendorhi de J. N. E O. in Anglicum quoque sermonem
transtalit B. KerMetUS, nos asq amplissimas adjecit; nondum tamen
ditas.
33b andent.
Memora.
Becta deAd.
verlariis.
vica a cha.
ractere Vi-
ei Summi
Sam. Pufen-
dorsii.
Judicium
de COntro-
verla inter
Auctorem
_. B. AI.
verri
Vertiolrat
lica Puten-
dortri au-
Atore Bar.
beiraco.
Vertio AI.
olica Bu-
Etore Len-
meto.
atu 24aG
l1
uuere
cum e
1
in
B
curum
Cherim
ctom
juidem
ium
a
Au
qu
ve
lud
Meim
1
ete
12
et
1
sent
1i
unt
necess
11
viin
talla
1
e
dri
patos sale
ec
In
1
e
10ad
non
die
den
lud

## Folio 33 — 816856680:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
ir de
fet
de
Ahet
CtC3
el
IPP
e
vi.
Hn
its
Po-
nema
lec
vel
istat
Beec
nsu-
esci
Fuit
Mltu
OrO:
GnS
C8
eta
eta
11113
L_-
2)160
prae-
Onem
ameM
La
t
3.
n aa
Scopus veriusque Operis hic praecipuus fuit. Inquina- Oviscopuo
tam coc maculis Philo(ophiam de Rebus Actionibusque Huma Operum
nis, qua calibus; anciquo nitori resticvere; (2) eandem at
inusta Incercitudinis Noca liberare: (6) ac L egis porro N9
curalis Fundamentalem quandam ac univertalem provosi.
eionem consticuere, e qua Facili perspicuaque sublumtione
cum omnia pracepta deduci, rum casus dijudicari queant;
hacque (C) demum omnia ex solo Racionis Luminc deriva
re. ue non commixris Natura ac Fidei Christianae placicis,
a quolibet Homine ea necessum sr admicci.
2) gnem v. c. Ciceronis aetate babuit, cujus admirabile de OHiciis opus
in rulgus gnidem notum, paucissimis vero pervium est. Memini hoc
in Elieronrmo WV olto, Cl. Commentatore, in Epistolis destderare
CI. Sacearium; es videri meretur judicium Baecteri in Praesat. ad
Ambros. de Officiis; ut S Rachel. inicio Prefat. ad Of. Ciceronis.
ana Scholasticijam olim.  c junioribus Probabilistae eam conspur.
carunt. Inde natum Cerricudinis Moralis, hoc est, ut Pdmundus Ri.
cherius in Obstetrice animorum ait. nullius Nomen. Onam vero per- An de A.
verse cum Actionibus Fumanis actum esset, si nulla carundem certi. Ctionibus
endo existeret? Sed in salvo res est; ac pridem expeditum, quo d Actn
rebusque
um Moralium immutabilis es aeterna pe necessitas. Nec onstat, guod ac se
illi certo sensu continoentes sint. Nam neque Mathematiens querit, monstra-
necessorum sic Triongulum, neene? Omnino huc faciunt, quae de cio:
NToralitate PER SE, ac ante Leois impositionem tali a purioribus UIbi PEX-
Theologis traduntur. Scio, gnid Viri docti obvertant. Sed est ntig cex alia, de
vel ipsis demum fatentibus, incerior objectorum quocundam natuTa, Bealitare
non Legislatoris voluntas, quae bonitatem malitiamve ipsis infun-
dit. Et haec ipsa Puris quogne punitivi origo est, quod ne Dens qui nem ex
dem nist ex Institia necessaria 85 immutabili exercet; dinaicouae il fundaltem
lud, quod DF.O inesse, per ipsam naturalem Legem norunt Gentiles, co axitur.
omni revelatione destitnti. Onae etiam obj. cliva morulitas itaneces-
saria est, uti Celeberrimus gnogne KEulpitius; impossibilitatem mu-
tationis qnoad Ledem naturae aestimari debere ex Objecto coacins
fuerit
lutendor.
tranorum
moralibus
anre Legii
impolicio.

## Folio 34 — 816856680:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Raciones
d. TTerLES
looctora;
mE
Virorum
CauITa, CUP
adlcipulaci
ii nequea
ecrus non
EELa SCI
Cleb
ie natum
a demon.
stracionis
Moralis?
and sum-
tionibus heie
Ocus. (13
003 (34.
6do
fuerit fateri. Coll. Crot. ad P, 2. 5. 7. Fst hoc insuper fundamentum
Finis poenarum inicerni, qui est satisfactio institia. compenlacorius (ci-
licet e expiacorius. Onem qui insuper habent, ( projundiora Tbeo
logie, gnantamgne a Pilis satisfationem DFIIS exeveru, non ex-
pendunt, moralemque disciplinam, habito solum ad vitam sivilem
respectn, non in abpractione ant peneraliore habitu excolunt: eos
non miramur, heic dissentire, vel communiori viae insistere. Caeterum
non eltercandi libidine haec traduntur, neque scholastica sunt. nist
omnis quaecungueres (s distinctos earum conceptus curatins secer-
nunt, invidioso bodie nomine velis tradncere. Cerie seluicarum pro-
babilismum vehementer evertit oravis haec solidagne illatio: Dan-
cur Objecta sua nacura bona vel mila. Toitur certitudo est rerum mo-
ralium. Isitur habes, ubi in practicis pedem fions. Habes funda-
mentum, cui innitaris; negue Bumana circum volutari necessum erit
anEoritate. Habet etiam Theoloxus, quid Socinianis, ioopionor Cbri
sti satisfactionem ex indifferente, ut ajunt, objectorum nucura infin
ciantibus obvertat. Novit enim intrinsecam ac naturalem peccato.
non divina demum voluntace impolicum curpicudinem, talemque in-
juriam inesse, gn.e à DEO non poveric non prohiberi, eoqne infinito
quoque pretio, intrinseco, nec aliunde assumto valore praedito; debne-
rit potueritque expiari. C onfer B. Oliandeum T9p0 L eois. Nature;
D. J0. WV∞IF9. Jagerum, Academiae Tubinoenfis Cancellarin. Prodr.
Taris Faderalis, Onest. XVIII. es Oribudoxos contra sygdlovium
Theoloeos passim. Ceterum, si quae demonstrationis natura sit.
expendumus, operosa son egebit probatione, eam in moralibus quo-
qne locum habere doctrinis. Ubi enim probacio est, qua per principia
vecasque caussas afFectio de subjecto ostendicur: ibi demonstratio est.
At in practicis ex subjectum habemus. actiones pura morales: es de
eo affectiones morales, gnod juste sint vel injustae, licita debitae vel
vetitae: es principia habemus, cum subjecto, sive actionibus, propria
(nam qne a brucis, quae Cicero Specula natura vocat desumuntur,
aliena sunt, es ad sceleris aond vuloum exaogerationem faciunt)
cum vera, eo necesario gnidem: (gnanguam e beic lumcionibus
esse locus possit, ut exemplo Batus naturalis lignet) tum ( prima
vel Caltem ex hisnata, ut una demonstratio, ex altera velut exnreat.
Ex quo consegnitur, locum heic invenire demonstrationes cum in-
dicectas, ser quae ad incommodum ducunt, tum directas sive ostensi-
vasi
Men
A ns
nam 1
rit
Nacurali ce
ces omre
MHC
ebiia.
de
A
qu
enm
punn
1
le
entes.
On
eliam
Sens
elon
1
lun
1
1
lum
Pet
eit
MIa1
none
conti
de
ne
deca
1O
Pern

## Folio 35 — 816856680:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
ntum
15 Cci-
beo
n eX.
ilem
: e05
erum
nist
secer-
pro
Dan-
n mo-
unda
merit
Cori
2 insi
erodr.
Ovinm
incipia
25 de
ta vel
ocopria
anturo
cinnt)
Oribus
Drima
ureato
um iH
ostenst.
vasi
a
I1)
R98
vas; Parcaues e ac univertoles: negatiros denigne de offirmaci- quoc modi
YaS. Ac tametsi demonstrationes ru dien praeferendae illis sint rx on demon-
tamen e harum usus fregnens es se consrevit. Omorsum referunt de- Rrandi lo-
monstrationem, gnanco negomus alignid Jure naturali esse veti. inbane
tum. gnoniam DE~S Lege Hehraeis data id praeceperit, aut plent
permisera AC. de J. B. E5 P. 1, 1, 17. TI e5, guando furte
Nacurum Collieimus esse td quod aoud cmnes pentes, aut moratio.
res omtes tale esse creattur. Onod in Compendio monnisse sussece-
rit. Vide. grem initio lanaavimus. uberius ista solideque exredientem
Gelebecrimum II. rrum, de Jurispr. Univer s. in genere, Sect. T, S. XIX. qui Aucto
e6) quae segnuntur. Aai debet Erhardus Wcigclius, Demon. res de De-
Aratione aristetelico. Lelidea:  in peculiari Dissertatione de De-
monstra
cionetio
monstratione M rah) . Philippus Palchenius, Professor Bodie Crg. ralie
pbisma. densis clarisss. Imtecillis etiam ex hoc fundamento est
objectio, guae ab actionum contingentid petitur; quia non omnes in le
continoentes, se d plurima ex objecti nacura, ant interiori oblivarione
vel connexione cum aecto sunt ant evadunt necessariae. Confer
etiam Sam. Rachelii Lxamen Probabilitatis Jesniticae c. VI.
ne qua diversorum Principiorum commixtio oriatur; es gnonsque Duilimiter
redta ratio pertingat, in oloriam Creatoris. luculentius ostendatur. loncesque
Oud de oronmento soluchte eoit enfendorsns in Praefatione ad prae- CHicioru
sens opusculum 5. 4. notde triplici fonte coonoscendi officia (5 5. 6.
usgne ad 5. 10. quidgned in contrarium moveat 70. Flenr. Heidee.
oerns, Vissert. Theol. 20 WV. uhi agit de Prbica Christiana. Alind
et conjunctio, aliud confusio. C. onf. D. Forclch. ad ambrosum Dis
sert. 1, 5. 15. Pa0. 529.  vide Cicer. Ofc. III. 17. ibi: de Opcimie
X X
Demum demerhollo cradendi Practicam Philosophiam, Qua metho-
analvrica Yne an Sylicherica? (e quibuspriorem plerique do craden.
conera Piceolomineum ampleecuncuri (a) heic non anqui
rimus. Woster cumacepioresuo Frardo Weigelio (b) eam in
duas parres velur itlstales dispescuir; quorum una genc-
ralis es, de homm uc liominem quidem, ac locialem, sed
ablolure cute a absque respectu ad cerrum ricx civilis
BCMUS:
da Philos.
eractica
cum heic
NACUCX PCInCIPUIS 4.S.

## Folio 36 — 816856680:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Ed
36.
enus, in quacunque riras sociecate, propotira cidem NOr.
ma e officiis expendie; aliera spectalis, hominem luis cum
actionibus ut ad cerrum Socieraris penus restrictum conti.
derat: maxime tamen ut Cirem, quia ex reliquis locieca
libus veluci seminario ac Functamento, oritur Firilis. II.
Jam Wercelus Tuo modo Mecapolucicam: (C) sire accionu huma.
narum quarenus talium scienciam: hanc durem policicam, li.
ve scienciam actionum humanarum ad cerras quoque (0.
cietaris humanae species rehrictarum adpellaric. (d)
2) Peculiaris Beic Philosopdia est Jrc. Thomalii, qui Analyticam me-
thodum in tora ebilosophia Praclica, non finoulis ejus partibus se-
paratim guaerit. Indiciose sans, ac maxro cum frrictu.
b) Demonstr. Euclid. l. alleo. qnam vita solitaria, gualis Fremitarum.
est, quoniam preter omne materiale, maxima quoque formalicatis
parte destitnitur. Vita bumana proprie lognendo non sit.
C) ad analoxiam Metaphyfice. Libro priore officia explicat ac debita
naturalia, quae bonos VIRoS: in posteriore quae bonos Conjuges,
Liberos, Serros, Cives efficiunt.
d) respectus itagne habetur tum ad distinctionem Scacuum, in gnibus
bomo est, vel esse potest: tum ad disciplina amplicudinem, quod offi-
cia tradat, homini pro gnolibet statu incumbentia; tum ad discipli-
narum quoque diversicacem, ut ostendat andor, se disciplinam de
Officio civis a doEtrina de officio hominis distincte provonere: gnem-
admodum es in majori Opere de J. N. D C. duobus libris ultimis
VTI. (S VIII. partem Turisprudentia universalis nobilismum icor-
sum exeoluit. Cons. denno W erthot. Praelognio ad Disputationes.
Crotiaas.
a X 
Oua etus
Putendor.
FivB:
Duompler
de Orticiie
uactio:
emadmodum aurem (a) omnis de oHicio duplex
un Guatito, alcerem enus, quod pertinet ad Finem bonon
rum: alcerum quelt pencant eit in praeceptis, quibus ino
mnes parces etus Ma Conmtulari pone; ita veriusque lane
atcts motuoa tronut a solicice expendic, e perspicue
1
pivise
oedi
ile
sed
Bon
cor
tama
Natura
Intb.
H1-
sntana
ntende
dep Vov vilam
1
con
Caita
dec
lum
dolore
Com
oimo AC 1I1. 17
umsedi
becte
MI
1eo
1i
la
1P
Paln
utu Bomor
12
1
1
c
0
lan
lu
la
enstin
la
delerin
ne
elie
dino

## Folio 37 — 816856680:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
NOT.
Cnm
Conti.
5.. 11.
UI2.
_ (10
vc 10.
debita
quibus
luplex
bono.
In O
C Tane
spicve
ex
Ee (37.5 0d
explicaris. Namque de in principio de actione Humana,
 Punchamencali L. esis Nacuralis Proposicione, quid (B) sit
Einis, quid extremum, quod ulcimum, quo sne omnia be-
ne rirendi recteque Faciendi consilia reterenda? quid se-
quatur nacura, uc lummum ex rebus expetendis: quid Fu-
siac ur excremum malorum dilucide Colidéque oltendic:
e per torum opus hunc actionum humanarum tinem, vi
eam nempe locialem, (c) ubique inculcarit. Ipla vero de
ofticiis pracepea Calutari instituro duobus, uc diximus, Libris
complexusielt.
2) Bicero Ssib. 13. Linem lalchioe, non generalemidum, qui est Cilo. Finis hujuo
ria summi Boni. Hominisgne cum eo unio; quo utigue sensu vita Philoso.
hominis felix in unione cum DEO consistit. Oua qui destituitur, non
vivit, Sed Ccor TeDrnVE, Y. TI. V. 6. sed secialem; societatem nempe
ordinatam eranqu. lam, sub imperio Dei ac stndio virtutum excu-
tam.
b) C16. aC st1V. 154
phiae quo-
TUPICX?
C) Fic nempe finis est, hic scopus omnium, qui de hoc aronmento pro dDuorum
dionitato disputarunt. Philosopborum, suadere cen Extremum quod veltigin im
Natura intendit, vitam cum aliis cranquillam. vel Cocislem, gnae An. urgenda
onstini vox est de C. D. L. XIR. Adde omnina Ciceronem per tot.
de OA. inprimis v. L155. Gurbo in ebnna dibumentum secit: D. Nojer:
laedic conrictum ec lociecatem humanam, illud est summum melum,
deterins delore, panpertale, morte denigne ipsa. Sed detrabere al-
teri ita comparatum est. Et contra: Ouod hanc lacillimam incec ho. Syllogismo
mines promover locieracem, Nacurx conveniens est, ab eaque inten- Cicexomis.
ditar. Of5 III, 27, 136. Add. Orotins de 7. B. (6) P. Prolep. 5. 6.
omnino. P. POirctS Ernd. fals. III, 48. Philosophos de S. B. solicitos
risie: sed misenit rir dodus Bonum Morale, es natura pervium
Cnm 268010916O.
ovelalicace
presterit
Non Pacile, opinor, quelsaales qua laveroo.
rerica an practica. Lucouus excellentia apud schola

## Folio 38 — 816856680:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
138.5
Doctores dispurancur. (2) Sed perperam quidem a practica
Deacirudine DEUSresque divinae eximuneur. (b) Beinceps
dine Theo. diffuhMma (C) omnino praxes lunc, cum iis omnes illae de-
lignentur operaciones, qux praevio intellectus judicio dire-
cta, ad aliquod nosbonum ordinant, limulque neceslarium
ad honestum inhonectum que respectum involvunt, adeo-
que agenis intentione e afectu mapis, quam effectu acti.
mari debent. Oux urique delcriprio in Relixionem quo
que Nacuralem cadic, _ (d) culeum DEI, qui voluncatis
etiam opus est. Frultra de cxrero Cunr, _ Philosophino.
men haud merentur, qui vel insectiles unice parriculas cum
Democrico rimantur, vel circulos in pulvere cum arctri.
mede describunt, vel ideas rancum concemplantur, vel.
quod omnium ferendum erac minime, qua ad vitam
ac mores regundos verrinent, Aerili concemplacione ab.
Colrune, un de vullus in viram Froctus dimanet, aut com
polici mapis eradane mores, vel sediciola adFectuum curba
compescatur, aur proximi commoda mulium augean-
FUT. (C)
b) adde ensend. de O. H. (6 C. 1. 4, 2, (3 6.
C) Spectantur enim praves vel per ordinem ad ca quae Tune (upra nosi
e
B3
2) Dixit alignid; sed in compendio, es ut fundamenta refutationis ipse
suppeditet jac. Thomusus LS. ta Lab. VI. lin. 15.
DECM scilicet e caelestia, quo totu reserri cultus divinus debet,
ce coebtes est ocltitaot. sub a carscca sino ricua  llla Aldo. ae
rum nullum est, circa quod voluntas ita occupari non possit, ut bo-
nestatis limites vel enstodivisse vel transliisse videri gueat; vel ad
alos ices, bosque cum in soctetate universlt; inm spelaonondo
ne. det simplicibus. vel componin: et an aeel pmepluta, uld
dam previa consulcatione diriountur, quaedam citra electionem pro
deunt; vel ad comirancia se adjuncta, ubi nonnulle cum perturbatione
aximi, quaedam citra affectum prodeunt: qnaedam difficulter ac. mo.
este
sunt praxes vel simplices es afou oochitale elicila. det etu
Duid sen-
tieneum
de bescitu.
retica ee
Practicas
a qux al
cerd prae.
Aancior:
Duis
segEEcor
ambicus
quodque
earum oba
jectum.
e quam
mulciplex
bus culpoe ulonibus implieita. det se aseltet ibu. nol qua
11
on
1
ded
1
p
un
qu
n
quame
Immne
quia purior est e
s 
rum EVon
edan emn
1
olncislim
lIcen
Dilane
lattur
une et
e
a
 115
qui
est
mentia.
11a. C
eiunt
Potess
ano
Cons.
C
Ia
est et
qn
H, C.na
sneulari, e
l
Lete
uist in
denne
a
IMlens
ivera
qe dlse
AP
Ur
1
8I
Iue

## Folio 39 — 816856680:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
ictica
ICCPS
de
dire.
rium
1dc0.
desti.
quo.
Itatis
li nO.
cum
retri
velo
itam
C 2b.
BCan
iisipse
2 BOS
debeto
gnon
ut b0-
el ad
ibus
n, _tB
riali
qua
AprO
atione
C. MO.
teste
03Ed (53.5 das
leste, alia juennu snavitergne suscipiuntur; vel demum ad perse
Etionem E sinem, qnum aliae proPcCF aliud expetantur, ue cum divi-
tia varantur, cum Parcla desenditur: Elix Peopiet (e, V. 6. Circa DF.
 tanguam Summ am Bonum objectivum perspicuuntur.
d) Sed inguinnt. Contemplaiio propins acce it DEO quam praxis. Solvuncyr
gnia purior est, e subicor. Sed es in hoc falluntur. Onantum enim dubia 2d.
in perceptionibus nostr est consusionis, tenebrarum. praejudicio.
rum. Heremus cirea invonera, penetratis raro interioribus. Fran: ICaC P ract
oimns corticem; sed pacius libamus medullam. Onantum in IX-
dicits precipitantiae, murabilitatis, dubitationum; guantum in ratio
cinislimis InstanE: AD In DEO perfectissima est contemplatio, quam
qui sectatur eidem arctins junoitur. Atgni est eo voluntas in DF.O.
est in ea sanctitas, institu, misericordia, liberalitas, constantia, ele-
mentia; Est eroo in D Praxis, sed vivacissima illa ac simplicis-
ma. Ceteras quae ex Arstorele objici communiter solent, nihil oss
ciunt, es soluta proeritaqe ab aliis sunt. ridendus heic vere eruditu
Vir, G. P. Rocerbeccius, de hilosophiae practicae dionitate Oratione
sinculari; cui plurimum debet nobilis aronmenti cEeszasia: Adad
potest in Orioinibus Lstubrix Philoloph. de Prosu prolixe Jac. Th0-
masim.
) Cons. denno eundem a. l. P. 38, 39. Recte Seneca Fp. 94. Oni didi.
eit, inguiens. (6) vitanad ac facienda percepit, nondum sapiens esti
XXIII.
Expendac itasse Audicor (2) Disciplinae nostrae, quo R. Monicum
ad operam ci dare animum induxeric s. Nimirum, urmens, de Scudio
aera nacuraliter, al tor morbis praejudiciisque corrupia
lalletur, veraque lapiencia, ac recte rivendi ratione, sequo
ils varias ofticiorum humanorum ciriliumque parres di
spenandi nocicia imbuatur. Oui finis cam nobilis, tamque
pocderotus est, uc. Ge Cum recte expendic, de mediis uti.
que solicire cogat habescnecessum, iisque uri serio Fcli-
Practico.
cicerque uracur, m odio sic annisurus. Aeque ica (uc Conclusio
icrongmi verbo ucamur) explicis prima CollesiiWoAri F.x. Prima LX-
excitatio-
erci min
verso Pra-
nist in ea quae didicit, mmus eranstisuratus est..
lanciam

## Folio 40 — 816856680:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
00bs
d
in nola
ercirario. Si quibus, quemadmodum delicacum hodie le
culum est, al Aulior historiae licerariae tEezaria non omnino
Probetur; aur ex adverso alii pratermissa quaedam fuiste
conquerantur: hi, Rrationes verimque subducant, non dIF.
Rculcer perspiciene, nos medium tenere conatos, mulra di-
ligencix docencium dilcencivr quereliquisso, nequererum
solum dicendarum copiam, se d de dixnicaem ulumq; con-
siderare volvisse. leaque inveniens non pauca, imo For-
tassis intinisa propemodum, quae ex insticuro coperis addu.
cere non licuie. Fatemur sane, uc exemplaips prabeamus,
omissos in Eristoria Barbarorum sabios, quorum Moralia in.
Ricura in Historia Dynastiarum recensuit abulfarajm, Ar alS,
ab Fdbar doPocokio Larine Factus. Ejusmodiurique, quae Chri-
Fdc. O. Rianos dare in ruborem queane. Dignum eriam conside.
xonix An. ratu crat Philolophia Magorum apud Persas Fundamencum.
nx apVd 1. VEHERATIO LBCIS, _E FHOA TEHEBRANuM en Quo quia
bulsedam in pulerius? quiducilius? Sed qua moles libri eratura? quae,
demum temporis momenra aliis decerpenda iaboribus tu.
isent, ( haec aliaque pro dignitace exigere oporruisseri Ca
cerum multa nos eciam dubio procul laeuero, quae alii, vel
abundances ocio, vel protessam, ve ajune operam his Au-
diis navences, Facile supplebunc. Incerea non paniebis
consuluisse, quae de aucta sensim doctrina morali, novisque
ejusdem acccsionibus congeMiE Ccoreins Paschim, Kitonien.
sis hodie Professor Claristimus, urili jucundoque de Novis
Cap. IV Invencis Commencario. tex sed de usum non exiquum di
igentior hujus arxumenti consideracio praettare noltro ju-
dicio poteric; uc e divertis adeo saniorum Geneium aeta
cumque philosophandi modis, divinam simul in genus hu-
manum indulpentiam collipentes, ridcamus una, sedulo-
que recosiremus, quam non sine lucolento de se restimo.
nio mortales reliquerie DEIIS; quam rehementer a con-
Sciencia impulsoriam senciles Fuerint ad sectandum hone.
Aum
863.
Ilistor. CaP.
dePexHIs.
Edic. lecum.
da P. 1640
1
deces
110
M
Me
nece
nec
erc
Reri, ceu
non
Me
Isero PaTC
tam
m
le
ne
lu
De
Slorncio, vec
evenm
DOM
e
elo
en
10
u
seens vero prosedu
aer
el

## Folio 41 — 816856680:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
(e
Te
it
dio
M
12.
F~
1.
153
In.
257
10.
id
2.
FV.
a.
vel
C1.
bit
VC
en.
vis
di
ju
1a
11I
10-
10.
DA-
reo
att
(3 (41.) 4033
ctum palpandum que DElM: de quanca insuperad verorum
Scripeorum lectionem redcundi hodie, inventuremque
hortandi necerticas nobis incumbat; quantasque candm
accessiones e priscorum cum dogmaribus cum exeriplis,
nimio fere noviciorum libellorum anore contemtis aut
ignoratis, vera solidaque Facere portic Philolophia. Ouod
uc eveniat, meliorum que cultura literarum humano pe.
neri, cen par cst. Feliciter prospiciarur, calidis equidem vo-
tis exoptamus, ac luo quemque loco in id anniri cuximus,
polteritaremque, ne promicantem adhuc, ac dirino obla-
am benelicio Felicitarem nesligat, hortamur.
Docens vero prosedus anditoris inclinationes que exploret.
OL

## Folio 42 — 816856680:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
2.)
tAt PUEEN
E X F R CITAZLC
S 1M e A R PBM.
L.Ouid officium: lriplex ejie acceprio. Quid rahinor generalius? quid
naroescoua quid nahinor specialiuo: quid officium perfectum, quidme-
dium II. Otticium genexolicer delcribicur. III. Summa dicendo-
rum in hac Exercitacione. IV. Ouid actio humano? Rc de Fintibe
moralibus. Vindicia Auctoris adverlus Virum Doctum. V. Accio
Moralis: d quam lace ea paccar: VI. Moralitas ut sic an detiniri poc-
Ec? X in quonam consistac: VII. Duocuplex Moralicas: VIII. quid
Fundamentalis, nacuralis, ec objectiva. Consensus Viri Wustris.
X
Principia humanae actionis Remora; Incellectus, X Voluncas. III ud
duplex quasi Faculcas, repraesenrativa, a judicariva. Ouid racio? quid
rectaratio: Z. Operacionem Incellectus consequirur Idea. Senten ia
Malebranehii de ideis Deo ipso, ac de ea Poireti judicium. ZI. de Fi.
ne rectoque ulu Incellectus. XII. Inprimis quoad objecta; caduca
acerna. In Rudiis utilia, elecantia, inania. Incidenter etiam cansitur
nebilearrumencum de Comparatione finium e Cicerone, Crotio de Forischio.
ZIII. Alcerum principium Remocum Voluntas. Ejus vis exictentia.
contra Spinozam. ZLIV. Voluncos quoruplicirer sumatur.
Velle per se aper alium. ZYI. S0la Vosunons libera ZVII. Li-
Beri Arhierii existencia; dc Nacura, ac variae liverracis distinctiores.
Duomodo consictar in indisserentia: Respondetur Clarissimis Viris
12. Feiaano, eC N Gurtlero. ZVIII. Ob cclum Voluncaris, 2c praeci.
Dee Decorum, de eoque Scriprores. LL1=E. L ex de DCCaArO DCUTeF.
XXIL. 5. 3E. Impedimenca Libercaris sunc vel leviora, ut vergentia:
vel fraviora, ur affectus. Quid temperamentum corporis ? qua Formx in-
eniorum: de vircicibus de viciis nacionum; eoque de aroumento
Scrixcores. De affectibus brevirer, sed ex Fundamenco. ZXI. DC
Remedio singulari afeceuum. ZZII. Propinqua actionum huma-
norum principia ex parre Incellectus ec Volumeatis. XZ III. Vo-
Teninon scinjuria. ZLXIV. Conscientia quid? Anrecedens, Conse-
querrs. Mala, Bona. XZV. Divilio Conscienciae genmina. Epecia-
sim de Probabili. XZ VI. Consciencia dubia. Pa quomodonihil
aoendum. XXVII. Txnorantia d Frror. Regula de Consciencia ex-
renca. An derrir conscienia Frrans: ZX VIII. L ex de Deccaco
isnoramixe. Num. XV, 25. XZIL. De Orixinc erroris Rienoran-
TiX. ZZL. Conscientia scrupulola. Friam de tenera observacio.
Dux distinguenda 2 prepostera es superstit osa. XX X I. De aliis qu
busdam actibus, qui vemire sub nomine principiorum Tolenc. Duid
nien-
itete
AI
lila
ex Bener
1
r
e
eo Mi de 1
X)
tivitas.
doctrim
auctar
Lex p alle
cAeC
am
cup
rec
OuS
a
aluo
nem
AIpab
M
1
dec
De
ducacto
aus
vicu
d
1te
A
M. X
L20d
Gua
I
ecu
2
decie
nec
e
mn
alle
ontitame
10
ee

## Folio 43 — 816856680:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
quid
nicime
cendo
Entiben
Aetio
ri po
gerie
Guta
III 13
entest lu
can
ngicu
rt sebio
tentia.
1. lato
iorics.
gerta
dai
ne
l
runta
de FI.
Virio
praeci.
DeIATCF.
70
Conse
Pe
e
cta ex.
ec
ce
Ordu
valio.
Tua
Duia
icet
(08C3 L43. )
10303
intentio plena, quid leniplena: ZZZ II. Princixium proximum
eAt PRO ARESIS. XLLLIII. Supplementum de Prudentia. P rimui
quidem de eligendo senele vicae. L=XIV. Prudentia in electo jam
ZZEZEV. Prudencia Oeconomica
AEXZLVI. Politica. LLLVII. Varix actionis moralis divitiones
Inprimis de Indifferentia. An decur mixcura boni ecnali. De in-
vico, ac Lese foren(i, Deureron. 2X11. 24, 27. de virxine vim pasto.
ZEEEZLVIII. De Actione Mixta Speciatim. ZLLZIZ. Quid imputa
tivitas. ZL. Onocuple imputatio: ZLI. Repecitur hac occationo
octrina de Caussa Mora. ZL. II. Tenecur eriam qui consilium dat
Iudat, aNeHTaTT. LL LIIL. Ouid impucabile: quid sccuS : ZL IV
L. CX FOren(IS, EXOc. Zal, 28. EC de aliis vesctabilium Faculcatum
effeetibus, quae videntur impurari. ZLV. DC co, qui me-
ram actus exsecurionet suscepit. ZLVI. Ouid occasio? _ quo-
tuolex: Z=L. VII. IIliuis actio recte censecur volumraria, qui occaso–
nem praebuic damno alce illaco. L ex Foren(Is, DCULer. ZXII. 8.
ZT VTII De ConsiliomMca, ZL.IX. De Concursu Causarum.
impuracio alienorum, eesque fundamenta X cerra C lasteo.
2
vita oenere, ciesque Reoula.
Ad Lib. 10
Cap. 1.
eI
iver Operis de OHicio est; verusta quidem
Quid
Officium
 disciplina NioAra dudum propria, au. ec quom-
AOre, Ut Laerrius reFert, Zenone, (2) Cinrico, a quo Dlcks
Fere prino ro nabinor officium ita appellarum eAt,
doro rs na nras nnar, db co, quod ad aliquos veniat. Ouo
quidem eNsU OFEHIUM (ita enim ro nahinor Cicero inter.
Pretatur (B) generalirer omnis illa dici postic actio, qua cui-
que conrenit, cidem que Pacienda incumbit. Ouanquam
disficile omnino videti queac, perfectam Oficii definitio-
nem extribere: quatemm (c) ne cicero quidem Ipse eo loco
produxie, ubi eam nol promiserat Calcem, led e a Panario
praecermistam Funte, leracmiracus. Maluienimirum di
visionem porius Chchrecenlere, quam rorundam quarere
detinitionem: quie sorerata diligenter divisione, si non
perfecta definitio, dlaca Calcim ee qualiscunque, incti-
curo tamen docht taesehs, descripcio Facile queat et.
Formari. Degue tetbuna aut simplex, sed criplex omnino
tu

## Folio 44 — 816856680:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 159 lines, status machine
dere L
hujus rocabuli (ro nabinorro) nocio apudscoicos deprehen
ditur.
erima acceptio vocis tam lata erae, ut univerlae Philo-
sophix practica ambituns comprehendisse (d) videatur.
acque cam ob caulam Officiorum divisiones, quibus cum
alii veceres, tum Cicero vruneur, tam lare patent, ut O.
mnem hominis ricam, omnesque actiones complectantur,
quas quisque alceri, qui cum in societaro vivie, praectare.
PrO cujus que Socieraris natura ac sine, CA obstrictus, cique cer.
tam bonorum communionem debec.
Altera acceptio Arictior est, de alio nomine naroehcua di
cicur: (c) Officium, aic Ciceco, perfectum, quod Rectum, 0.
pinor, vocemus. Ouortum Zenoni pertinebant iou noyao
meexa nocer, qua cunquerationi consentanca Tunt, uc facias:
iou noy aieei nicir apud Suidam, qua cunqueracio Faciendq
dictitac. (F)
Tertio demum specialius nabiinor
quoddam vocatur, Ciceroni Medium, Sioicis probabile 
commune, quod cur factum sit, racio probabilis ac diale-
etica (8) reddi possit, scu ur Zeno dixie, quod pro Fundamen-
to habet eunoror dronozouor rarionem probabilem: quod in
vita communi cernicur: quomodo vuleo Forces, jultos.
prudences adpellare consueverimus. Quasquider polte
riores duas Officii accepriones, non inceletiri jacobi Th0-
masii dictinctione inter Moralicatem Ethicam es Politican:: Sta-
tum item Naturalem ex Legalem, ejusdem Phomalii Paeris sen
cu (h) acceptum, non inepre illustraveris.
Vox EygeaD  apud eaulum ROm. L. 28.
) in Zenon. Seom. 108. add. Senderson. de Consc. Prel. IV. Paf. 177
Sunn omnium mumdns Hoil Ciceronis de OHCnS, BaMICI eN Lana
 Posidoni, ons Phodii aliorumque Sivicorum Scribch; de
gnibus alicubi GEoriS, Bactenus eos non sun presio habitos fuisse
pronnnciavit. Pdidit quoqe apud. anols de Offieiis, locundum). II.
libellum Rob. SchasroHIS, Cnmque A, 1667. YSCHEt in CiormA
sec
ded
2dd. PI-
DTa CXCF-
eit. l, 59. 2 12
lic. a.
1B
1.t
rum
liena
ABIII
inen
modat vel ad
De
e
mina
eim
Incc
RIN
indem
rabi
ca
inne
IC XVI
3uc
vet
2t
na
di
ogne
nora
nnu
nitione
(um D
qu
du
cero
a instrat
e
u
1
ng
Dros
1
ba
s
en
1 sunc e
aneos
iplin
ho
que
e
Penpe
1
20
Dee Met
munde
qua
in
in
1Mo
ev.  as
ione
D1
e
linsea
bon
etr
a
Un
1
ivili dis Di
Dre
ile
un
d
a
6
um si De
cdlicer cclliera. soc
se
di
Maib
se
ac
Posi
lnd
ad
Ins
lat
Tus 5
e
ad
adeo
conficula.
dione
aligua ac
nonnullis
mine es
Pellari
conua
inte
deat
gnem
esse
a
P. M. 1
vent.
p
l
ln pu Cnehiie
e
e
Me
e in
M.
15
Prac
dbnem
Me
lec
ran
11

## Folio 45 — 816856680:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
eHeM
enilo.
eaTUT.
S Cum
et0.
CCeT.
rend2
diale
Polte
bi 2h0-
i: Sta
i5 sen
d aca
2t. l4)15 130
fecil S.m. Regherus: sed p. aetergnam quod in deductione sue bqpo-
the eos subjectum, homiitem eo bumanae aciones, plane omisit, e0)
Fraec. prm suorum Conclussonum robur in restimoniis centilium
Posnit: imo aliena a Jure Nacurae aliguando immisenit, quale est il
Ind de H ABLTUCRINIS: etiam subinde extra limites versatus, eo
ad scita parisprudentiae codlis su Natura nimis presse accom-
modat. vel ad ea abii. ad quae nature pertinoero impossibile est; cu
jns secimina ex cap. V.  AV. Peti possunt. conf. D. Imm. W ebe.
b) EP. 3d AIIC XVF. P. Mod de inscriptione quaris, non dubico, quin
adeogne vel qua bona. quo respicit definitio auctoris: vel gna mo-
rolicet nescliria, sive actio, vel emissio actionis, sub legis obligatione
constitnta. Ultrogne sens alcipitur vel genecalicer, pro gnavis a. Varia ori-
Etione bona eos moraiitet cessaria, ut h. I. vel specialicer, dum certa cii accepcio
aligua actio, cir. a quam, praeter acendi necessitatem; jus fruendi
nonnullis commodis, ut saldrio es quadam dionitate, occurrit no-
mine officii venit. S in Xmes ac poterit baud inconorne munus ad-
E) contra landarum ab se, ve ipso arvumento Canonem OiC. I. 3.
init. quod omnis quae aratione suscipitur de aligna re institutio, de-
1) gnem sensum Demosthenes apna sncuum exprimit, rd nabinor idem
esse, ac ea quae sui sunt C.  fact. l. di. Rachel. ad DF. 1, 3.
oradum evect prestari posanb. d. C. segnela Christi, quae fit cum in ligniti-
abneratione mundi eo derestem mundanorum. Uherior eleemo. caru Am
sgnarum etiam ad panpetam ons eropatio inimicorum amor.
Media vocat, guae ex eo perpannis habitu non procedunt, sed quae
Deolii.
cus Specim. Annot. au asend.
ro vaernuor olticium lII.
Pedari. Conf. Cl. LitinS alt l, 2. ObserB. II. P. 52.
beui a defnctione propcisce.
P. M. 19. Edit. Francof. C Rit. mossum E Simplicii illa perti-
nent in Enchixidion ApiEtet C. X X XVII. Binc E8, inguiens; Mora-
lis eo civilis disciplina tota circa officia explicanda ocenpata est.
e qnae Cicero ipso hoc loco habet: alcerum genus offictorum positum
esse in preceptis, quibus in omneis parteis usus vitae consirmari pos-
Pt. Ilustrat haec. accommodatq, ad Christianos ambrosinsOf. L, 2.
eaque pertecta aenosc it vficia, qnae a Christiano ad majoris perfectionis Oicium
etiam ex communibus J. S. Praceptis intellionntmr.
 elota

## Folio 46 — 816856680:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
duid ORi-
cium in
CHCTCE
23t (46.
i
C) eodem plane sensu nsurpatum à Clemente Alexandrino, Pa 1a501
L. T. inscriptione c. XIII. In cii rd naeroeScoua na r rdv 003dv givE-
 RogoV, SECS EUnaNIV Ed aanua g riv nogor.
F) in Lacrrio VII, 108, D. 431. ubi exempla a ifert: zoreis nuar a dEx
D3C, nareida. ovuEPEoEDa Binos. amicis facilem se exhibere.
8) recta tamen. Recticudo enim probabilicati verx minus apre opponi-
cur. Quod observa ad D. Bajeri Tbeol. Moral. P. IIL. C. 6. P. 259.
H) Tab. III. Philos. Pract. lin. 38. (6 Tab. X. lin. 20, 21, 22, 23, 24.
(6) 25.
1) Tab. XX XIII. lin. 24. 59. P5 prior nostra Disp. de Statu naturali. e
Rachel. ad l. Ciceronis, gnem hoc aphorismo illnstravimus, P. 21, 22.
Add. Tab. XL IIT. lin. 48. absolute.
Prima acceptio, quae posteriorem utram que sub se com
prectieur, hujus est loci; (1) dicicurque nobis generalicer
Atterum Hominis d Civis; hoc est, omnis honesta decoraque
actio, Legi Saluique es conditioni acentis conveniens:
2) Potuisset Anctor splendidiore ciculo Purispendentia universalis aut
Paris Naturae (5 Cient. superbire; sed, licet omnia ex principiis con-
venientibus juxta reoulas verae analyseos de duxerit, maluit ad con-
clusiones potius, usumque pracicum, ac veritatem praeceptorum, quam
ad demonstrandi artificium tyrones respicere, eoque offciititulus
plaenit. Pracepta enim (gnalia tradit) pariunt oblixationem: ex
oblivatione autem procedunt, quorum unica heis ant certe praecipna
cura, Oficia.
Ouodiosum ue rectius capiatur, de Actione humana,
ma dicen esasque Llatura ac Subjecto, e Causa: Principio icem d effectu, di-
visionibus ac exceris demum affectionibus. Cingillarim de distin-
ctius axendum crit, ac tora Auctoris de ca vere practica
tractacio penicus inspicienda.
dux sum-
dorum:
ex
MIO
lumana
enju
actio
nius
ellect
excell
lescribunr
siderat
l. 6.
lu
ilia
Nec
emmt. guam.
3. 41
tp. s a
di
a
2
Me
ulIB; (
llen
AIeA MIC
p
e
m
1
le
an
Une
11
Mora
ent
a
I

## Folio 47 — 816856680:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
200Bi
VIVE.
dEN.
ret
DOn
2591
24.
ali. 
1, 
o
elicer
rague
is aut
s COn
dcon-
quam
itntus
em: CX
ecipn
ana,
un ai
Rin.
Clleu
d
4
Tlumana actio aeptatur, quae auctorem haber homi. Duid actio
nem, divinius  acellentiusque animal: (a) _ praelu. humana 3
cence ellectus d eternence voluncare sulcipirur. (b)
) Chas excellentia dionitasque tot luculentis aroumentis ab Auctore
deseribitur. Nec sane moniorhomine, post Divinarum rerum con. Sctor
fderationem, qnam int stus copitatio. C. Onf. C lem. AICX. P a448. L.
2. C. 13. ab initio; E9 Neeliuur de Natura Hominis.
B) quo ipso ab Actionibus Heminis, quas vuloo adpellamus. distineni-
tur. Sic tamen ut Es i possint feri humanae, ac morales.
p
53.
Solet quoque etso tumana Moralis muncupari: (2) CInde dicta
qua nomenclario pecira a moribus est, (b) per quos rivendi detioMora-
lis
racio eorum incelligicur; qua vi intelligen dipoliene; eaque quid mo-
vel naturae racionali conveniens, adeoque recta: vel dis, res:
conveniens, de prara, seu riciola.
2) ets non reduplicative. Nam; etiam AEtus Anoelici sunt Morales.
Imo enam Divini. Co. B. 10. Ad. Ohand. Theol. Moral. P. l. 6. 8.
112O7
6) Cons. B. jer. Theol. Mo us. Cole∞. 5. P. Bessiis enim improprie mo-
res tribuuntur. Z enu d. de Oris. J. N. P. 235, 2.36.
ABac CLMBTAtItaS, cujus definicio inter distici. Ouid Mo-
limas haud immerito habetur. Adeo, uc Vir celebris inau- ralicase
dicam dicat tane abstractionem, nec possibilem. Id Cer.
cum consicurum que arbicramur, Moraliratem (2) superve.
nire ru esse rerum sive actionum nacurali, velurenritarem (B) ab
eo distinctam, quemadmodum de cumm esse artiticiali compa-
ratum est. Sed in quonam ca Formalicer consistar, acricer
Iliacosintra muros certatur e extra. (C)
x varma

## Folio 48 — 816856680:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
Moraliras
i quo 1)
2003
d6d 11.5 
Sam. Scrimelins Vind. Z entorav D. 115.
2) Add. omnino D. Zentorav. de Orio. J. N. P. 237, 236. Sub sin.
b) e quidem, quae concipitur ad analooiam substantiae, in qua pluri-
mi resident sive modi sive accidentia. enfend. O. M a). l, 1, 27.
C) videantur. si placet. Poptiones nostrae Inanourales Anno M D CC.
XXIXF. AnB. beis defensa, a 5. 9. ad5. 23. ubi docnimus (H) non
coincidere ro Liberum cum Morali; Liberum enim adui voluntatis
esse Naturale, negne per id constitni Moralem, sed fieri demum posse
Moralem. (2) Moralicarem non esse Ens cacionis: sed verum ac
reale ens, sumto ri Reali, pro eo omni, quod revera existit, e rea
les snas habet affectiones, onalitates, quantitates: ad0oq non tam in
enere Phylico,gnam Moris. CIH V. C. Si qnis constienatur Rei alicnjus
Dominus, nibil quidem ei in dominio ut Tali physicae Entitatis ac-
cedii: interim ipsur dominium, sve Facultas illa Moralis, de ista
re, tanguam sua, deinceps disponendi; pro imapinaria haberi non
debet. Conf. Opand. Tbeol. Morat. P. l. cap. 8. 5. 6. Sed vera est
E9 realis. Contra Durandum, cui sacisfecit D. Zencgrarius, de Orio.
Y. N. p. 237.54. (+) Neque Moralitas, uc Sic, in undo ad L exem
respectu collocanda est; quia dantur, ut loqui monnasis emm D. Z eni-
Erario plaenit, Moralia Nacuralia, iis, quae per impositionem talia
fint, opposita uti est: Deum blasbemore, quod abstrabendo ab
omni Lege malum sit. EIbS hoc saltem advertendum; MOra
libus etam ecuralibus competere Reoulabilitatem. alcoqne
habitudinem ad Reoulam, quae est Cex. licet praecisao hactonus ipsa
sit Reonlatio. (2) Nec denigne consistit in Imputrtivicate, cen vi-
sum olim Pasend. in Elem. Tarisprud. Univ. (0 in Opere Majori L.
P,6. V. 5. 4. quia Impntarivieas ro Morale potius consegnis cen afje-
Eio, gnam illud cen formale constitnere videtur. Zentprav l. c. P.
242. Circumspectius Vir summus loquitur de Of. P, 1, 17. e hanc
praecionam Moralitatis affectionem vocat. (7) Plaenit Venerabili
deque studiis nostris praeclare merito Viro, Formale. Moralitatis in
valore collocare; secundum qnem actus sit estimabilis gnique tun-
detur, cum in ipso avente, remota etiam lege: tum in objecto,  f
ne, ac relignis demum circumstantiis omnibus, ex gnibus actus
Moralis consuroit. Ubi tamen circa valorem observandum esse
existimamus: illum uc ealem correspondere PRFTIO. adeogne ad
mocum potins aestimativum sive quantitatem Moralem, qu’a actui
demum
Remmun
pidit an
que e erve
que val
que
ensend. 0
liludine
dissime, 
entivum
qnae qui 
laqueet at
Entilas ; ab est
dircum Can
enongne
Tormani
xime ae vellar
lationem
non
binejo
Murac
Div1
l.D
cornu
un
alibe
allud est
s
Nmo in  G
H ceri
Nec
net
Pribationm,  en
qnoa
dnc
du
hint
va

## Folio 49 — 816856680:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
A.
DCC.
)non
untatis
p posse
um ub
orea
cam la
licnsi
+i5 ac
deista
ori non
era est
eOrio.
Legem
ZCnI
ndo ab
MOra
Aeogne
15 ipsa
cen vi
jori C
n asse
l. C. P
Shan
erabile
eatis in
se fAn
e fin
aEt
um est
qne ac
e AEtu
demem
(035 l 49. ) s
es Morali, per mrecum substanciae analogice concepro, quast ac
cidit unt supervenit, reserendum esse. Uti gravitas delictorum, adeo-
que e valor eorum astimatur ex objecto, effedtu, intentione, aliis-
que, quae pretium ejusdem angent ant minnunt, circumstantiis.
Pusend. Off. II, 13, 16. Tnde bene est, quod vaior hic in debita la. _ lT. irn
tindin num esse diitur. EIt proin omnium forsan common quo conti
dissin collatis undigue ab nscussis rationibu, arbitremur: Consti- Cac:
tativum Moralitatis Princacum sive Formale illius, esse Fnciturem
qua afficit adtum liberum cidemque supervenit: ut ille vihujus Enti-
tatis aliam ac abesse suo diversum speciem sortiatur. Ona quidem
Enuas nibii aliud est, quam tota illa Objecti sive Actus, omnibus
Gircumstanciis restici, habicudo ac geors, actum Ph, Acum assiciens
eninque nova specie detrminans. Et banc Actus bumoni. qua talis
formam appellamns. qua ips dat esse suum.  qua posira ille pro-
xime ac primo in esse constanitur. Ut jam non difsicile pt. invenire
rationem, cur certi adlm hominibus Morales Ant. qui brutis tales
non sunt. Nec opus inter non ens nepativum es privativum cum
Pbrnejo distinonere. In brutis, ingniente, malum non esse malum.
guia in iis sit non ens neoativum; in homine vero, gnia ei sit malum
privativum boni, quod duesse poterat ac debebati vide tamen Phitol.
 l. l1373l2.48.
Avidi moralieas varre Coler. Vulgata est, sed genera. Ouomplex
lior (2) in objectivam es Formalem distinctio; priorem eriam Moralicas:
Fundamencalem, io Nacuralem adpellari a nonnullis iar
lupra innuimus; e Fule de ca (b) apud NoAros actum a
nimadvertus.
per analosiam, nisi sunor, ad veritatem in transcendentalibus, qua R ario sivi-
vel fundamentalis; sde objectiva, conveniens rebus ipsis. vel for. Tionis 3ra-
b Pretes Hus. Crocium, qui orioinem Turis Nat. duplicem consti
ensit Waiuralem  nalarium, in Proleg. 89 1, 15 10. Nomina
tim B D. Osi ndr M 19BO Leoic Natera: 2 Observorionib. ac
Cxtirm B. 59. d mnd is Alb. Cea Verum Viss. 2. dC 5a3 15).
malis competens actibus intellectus.
1081Cd.

## Folio 50 — 816856680:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
conter
FkerCIF. I.
5. 2E 1Z. liFB.
383
50.
50
sis aliosque puriores Theolosos, qui pro certo habnere, esse quae
aM PeK SE, citra omnem imposicionem honeRa aC curPIA, DEIIMT
quotalia L. ege Naturae praecetisse, aut prohibuisse, non quod ipsi ita
placnerit, sed gnod PER SF. Dona vel mala esse coonoverit. Rotun-
de Vir Illustris, ac perspiusmus in Recensu librorum, gni pro-
diit Landt n 100. P. 579. Necissime inguit. Crotins jura
3 Naturae in incrinleca bonitace ac curpicudine constiurr; quidquid con-
tradicat enfendorsius sententiae, cni à Viro docto ac prudente contradi.
ei potuisse miror. Ultiproportionum P agnalitatum: it a 85) aequita-
tis _ conrenientia Regula xeternis rationibus constant. Itagne in
3 iis, quae a DFO permittuntur, aut jubentur, aliunde ipsam malicatis
rationem cessore dico; incestu inter fratres  sorores absolutema-
lus non est, sed in liberis Adami ipsa naturali ratione permissus.
Ratio enim non minus dispensatione utitur gnam DFIS.
VIII
IIIam vocanE, quae in objectis, PER SE _ sua eNatura.
2) ancccedenter ad omne praeceptum honectis vel curpibus
quid For. deprehendirur; Formalis aurem oritur ex imponrione Lepis.
ee im ipsa actus ad regulam proportione de commensuracio.
ne contictit.
2) ANECCEdEHLCE Ad OME PEXCepruM) non vero ad DEIM. Hanc Tu
Nat. investisandi rationem supervacaneam recte vocat curiositatem
Zieolerns ad Ornt. Conf. eo) Henr. Bodin. nuperum (Ctum Halen-
sem de Oblio. Forensi Zuris Divini nt es) D. Förrl.hium Comm. ad
Ambros. P. 319. Adde Orot. de J. B. (5) P. L. 1, C. 2. 5. 20. gnem 5.
omnino lege.
IX.
iximus nonnihil de Constiturivo Actionis Humana.
Vt Morais, principio; Jam de de Effectivo Peu Causali distin.
nis huma. etius edisterendum el. SunE vero remoca (2) ut vocant,
ejus Principia, prope illa mencis humana Pacultates, in
tellectus _e Volunias. l enim ab Intellectu, regulariier, a
ctionis roluneata utum est; ita nobilisima haec animae
nostra
AEFerNA
Moralicaris
racionco.
quid obje.
etiva:
malis?
quae prin-
cipia esfe-
etiva actio.
na =
e quidem
Remota
d
a1
e
a
ii
lun
A01
do
19u
ille
ne
at
1
8
e
actole
daciis, do medi
ellectm, cua taces
palia (e
Aiione
dere
o
iie
aturaie
es objccta
Posse
dd
deces
lacur
dbus, iisdom
mandiss
a
1ete
t.
(e
on
ac
el
Conseratemra
gnomodo
dius de p
telledns in c
lum
1a
C. 1V
uip
D Turt rebio
endors
ur
PS XXVII
de
atur Viri claris
male
comparatum
Reda
pallo non qu. l
anta est
est
Dest
t
es quam res 
a
emhre at
110
lamen vila juo, que
ue Penin etum
ede
MaEu
es
na
ere. Iu
1
lve
1
sc

## Folio 53 — 816856680:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
se qu
DEIIL
ipst E
Rot
MI pro
inS Tura
xquita
dacuta
rpibuS
Lesis.
uracio
TanCTH
Holem
OmM. A
quem S.
manar
distin.
OCaNE
tes, IB
Ier, a
anima
nOAr2
638X (13, I 4353
noctra porencia, duplici quasi Facultare praedira ese intel.
ligitur. Unam repraelenraciram sive adprehentiram ad.
pellaveris: Cui objectum velur sxcculo illabitur, in coquo
voluneaci (ub racione convenientia vel disconveniencia
pralentatur. Per alceram, quam judicarivam adpellamus,
Objecti raciones expenduntur, collacisque inrer le circum.
stanciis, de mediis instiruitur consultario. (b) Ip(c vero in-
tellectus, cum Facem noctris praeferat actionibus, circa Mo-
ralia (c) nacuraliter rectus esse, praemissaque debica inqui
Bcione res objectas liquido e prouc in se lunt, adprehen-
dere posse, necellario supponitur; quod Lumen Recta Ra. quid ratio:
tio adpellatur, (d) acremperandis ad Nacurae Legem actio.
nibus, iisdemque ac rebus aliis inter se comparandis, or-
dinandis, dirigendis destinara. Racionem in genere varie
detiniunt. Non incommode dixeris, esse faculrarem di
rincte retlectendi luper concepCuS d Coxitationes no-
Arad. (C)
s Conferattyro Tac. Thomal. nnot. ad Tab. XIl. P. 14. annot. 59.
quomodo bae saen tates i inferioribus differant, legendus est an-
dius de V. C. IV, 26, 10, p. 515. scq. Sedem voluntatis in corde, In-
tellectus in cerebro constitnit. Chr. Thomalius. Vide illius fundamen:
tum Taris Nainta Centium nupere edita.
S) enendors. de ). N. V. 1, 3, 2, 3. P. 38. 59. 16 Ja6. Thomas. Tab.
IV. C LaVIIL. lin. 18319110.
onia alias male actorum durem excnjulio abronorantia invincibile.
LCoaturFiri clariss. J0. SOg. Peil Dissert. de Usu Rationis, aliter
est comparatum cum Ratione Ces nun alu  smiinalia versante
d) Recta ratio non distinctirus, sed expreltivus est cerminus; nam ratio quid recta
nulla est quam recta: ratio corrupta, non ratio, sed ratioris defectus racio?
est. est autem hic ipse ille nogisuds acensans improbitatem, es de-
pessima vita jrdicium, quod cs scllari etbnici nollent, ex animo
namen penitus delere non porcrant. Bixeris facultatem naturalem.
na recte indicat, (J.Vc in Mebreticis sive pracicis) lumenquena-
tnra
Fendens adprobansque honestatem, Rom. II, 15. redtum etiam in

## Folio 54 — 816856680:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
35
(54.)
turaresiduum sive principia onsenm ede adplicati. e. VerAS ex
ins concnsiones elict
 AdB. B. SChOmEF. Sped.
quid idea?
Solet in unirectumr, quraquid operationem Incelle
bus nodmcosanos dd proulibicato habemus, objecta,
quae extta chcens tune et ehon incollisi polle, sed be.
neticio idearum, qua velucimasinesresiplas inrellectnire
prasentances, incellectui nostro pralentes Punt, non res
ipla. Ou2s quidem imagines ipla ab anima produci in
contesso est; cui cam DEUIS accribuic Facultatem, uc. Has
quasi rerum effigies in (e porir excilare, (2)
quangnam sec sstur ingeniosisimo Malehranchio, de inqui-
renda Veritate, Ratuenti ipsas rerum idens esse Deum ipsum; ec)
gnando e. c. triangulum Contemplamur, nentiquam per eam formam
Intellectum nostrum quadam perccptionis modificatione adfr: i; sed
divinam essentiam; gnatenns jus participes sunt creaturae. Sed 
quis falsas foveat ideas, qnis demum earum audtor erit? Severe
contra Malebrancbin entat in Oeconom. B 53 14. P. PoiretuS,
illinsque pe  dere falsissmum immo nova idololatria:
ctus consequitur, norio vel idea adpellari, vocabulo veceria
ab ipsamet DEl essentia eansem tangi es illuminari, esse que ipsam
originem. Quem, si placet, vide.
quis eam
FOrmet:
Corra Ma-
hebranebie
Oui Firiis,
quisquei
us lruccHle.
Au83
mini, ucopera manuum Mortuoris Deicontemplaretur,
 existis velurisionis, lucuschrisimisque restisiis ad Deum
iptum, ejusque noritiam l aosque perducerets demum.
quo Cieneris Humani, in cogue luismet necessicaribus, qui
bustiae vita carere non perest, prospicere voleret.. IIlc
situe recte uricur ralen, qui ea 2d id uritur, ad eu.
Dedir hinc tam in SIBNEM FACUIEATEM DEUS O: M.
Det
1
ne
di
orem
drcl
erniciemnon
ata
exemplum
d a
e
d
en
num bhit
xtibnit CIl. 
pecintelerajecli
bci
ine
hebica Toliei
erratIO.
plictus,
enicus
I0d
110
quC
dene
edenuritm
dotur
amen MOc
emencer Ile
ulia ab
ane
1
naque
QVX
daic
ubes
10c
et
eancibui
unc, lequo
An
I
 de
m
e
Inc
0
1
De
meu
d ess

## Folio 55 — 816856680:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
IncellE.
veceri
objecta,
sed bea
ectuire
non res
luci in
UF. M25
de itiqui
ipsrim; 
egne ipsan
 Set)
 Sever
5 O. M.
PtareTMI
demum.
buSi
11
23 (55. 1 b065
accepie, hoc est, qui meneis quidem Tua o
culos per mundi emedintere machivam, scd ubique ad
DEuM Autoren cetm omnium recurrir. Ouo modo si
rarione lua cct Athei, pestilencistimum Benosmor.
talium, in cam rasana deliria, ipsam quo adco aternalem.
perniciem non delaberentur. (a)
2) exemplum abei peenitentis, qui mulla ad versus Dei existentiam
es actrum bmmanom Moralitatem objecerat, in Comire Rofensi
extribuit Gilb. Buchus. Tractatu gnem edidit Latine Cnil. Oaes-
XI
pertinet quoque paeter alia ad rectum rationis ulum, ux obie:
debira Colicitaque preportionis inter aterna _ caduca, ob.
Ata lorcel
etus
serracio. Seneic enim in se humanus animus, eciam sibi Ouxque
relctus, ardencissim um aerernitaris desiderium; cin non eorum in
penitus de lua immotlalitace ex Nacura convinci poltiE, cex le pro-
quod camen Viris doct cimis iisque cravictimis video re.
hementer allubescell. (2) Sed _e in ipsis licerarum Audiis, inprimio
quond Aus
vetia ab elezantibus. c denique ab inambus diligenter se. Sia licera
celmonda sunt, nequo primo addicenda nihi iis opera no. rum:
Ar2, quae manifecto uta ad vitara humanam redcunto. Ce
commendant, ee publico cidem sunc emolumenco. (b) Huc
reteras elegantem de Hon ubivis obriam de Comparacione Ouid com-
Finium doctrinam. Beliberacur nimirum definibus, non paratio finii
quidm ulcimis, sedersectis, et iis quae cd ducunt. Finis um:
Cempet eno alistod, duc cercemali declinatio, qua
vicc boni obcinere pollit. Ouae vero huc auc illuc du.
cunc, per se non expllumus, sed quacenus ducunt; quare
in deliberationibus, ut CHOEINS MONeI, (C) C OMPARANDI
sunr, e fines inter (c, e corum, quae ad tinem ducune, Facul.
12s effectira ad tinent producendum. Et HAbeE CA COMPA.
racio Eodem julthres nor. 25. Prima BA, B r25, dC qu 2
Denes
jus ulum ca
ecms. Ctra)cu 1098.

## Folio 56 — 816856680:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
508 Ls.S. 236
agitur, aequalem, morali scil. aestimacione etticaciam habe.
re videatur ad bonum ei ad malum: ira demum elipenda
eAt, R bonum alignanco plus habeat boni, quam malum
mali. (d) Alteraz A. videatur esse aequale bonum ee malum;
quod are; de qua quaritur; possic procedere: ita demum ca
res eligenda est, si efticacia ad bonum quam ad malumma-
iOr Hc (C) Tercia; li videatur e bonum de maluns esse inx.
quale, nec minus inxequalis rerum cAicacia, res ca ica de-
mum clipenda cs, S. eficacia ad bonum major (ic. collara
efficacia ad malum, quam ipsum malum cseollacum bonoi
auc sitionum sic majus; compararione malis quam efticacia
ad. alum. comparata ad bonum. X.
2) Scripsit ea de re Reri sui jussu Jooch. Eildebrandus Theolopus Cel --
lensis, es videripossunt alii. P veteribus neaS. Ca2anS (5 Z acha-
rias Micuienam, Pbilosophi Ceristiani ex recensione C. Barthii
p. 1653. CX AM atonus est lecn liber. WV. Smith of the immorta
licu. osre Sont of Man. LInc omnino conserendus de W(n Rationis J0.
Georoins Pritius, landatms antea Theoloous articulo XVL. P. 15. 
in Felici Literato. Theoph. Spizelius: Fx quo apparet, etiam. intelle-
dn peccari posse.
Ledane ucerum: Pritius. Art: 20; 21.  Ensend: O: M. II, 4; 13.
qni. ait, nemini ionotum esse, qua vocabula in homines literatos vul-
O0 jactentur: es hanc. distinctionem iterarum inculcat. Ouae utiles?
quae cleoantes: gnae curiose? Pertinet ed eleoans Arictippi didumi
qui interrogatus; quaenam sint ea; quae pueros honestos addiscereo
Porteat. F.a, respondit; quibus; cnm. Viri fuerint; utantur.
C) Orot. de P. B. P5) P. II 24,5. Omnino planins: bec tractavit Cicero,
ut ipse heis fatetur. Crotins; e generaliter. I monet; ne offeramue
nos periculis sine cansa. vide Off. I, 23. 8) alibi, capite scil: XXIV.
Fusiendum; inquit; etiam illud; ne offeramus nos periculis sine can-
sa; quo nib polcle cisnus..
d) hoc est. quod ajant; non esse piscandum auren hamai
5) s ses sit probabilior,  major eventus ad bonum 5) optatum guam
admalum es timendum. Sic certandum uliguo, si facilius poss vin.
cere; A major sit spes vicloriti.
De im-
morralica
ce anima
oncidenter.
quae discem.
da3
Lan
eriam d
BIVErO.
onc
ind
Reclor
pt
AnM p
lot
enu
Sivitat
ehlemporali
vic
proveninn
atur Renere.
esteri
alnii
suerii
lam.
e
aliones
non CWVI
llas, 
1e
Aej inK er
astice
dole
sinaverit
dere
don.
eduu
odor
a
auda
eul
Ss
5
damo, DEC
p
de
ulma p
ol
(I15F
ater
Antia
non
al
Mlocu
uo
ect
sere
115
15
Onu
21
en
0
M.
100
u
c
1
d
Cl
icalei
AliONI
exereic
adioni
scilleet
E impntabini
Dai ban
lacum.
nulla. Pinone
ec
 uId noc
ine
an
ina 
bli
M1
1
Pec
bun

## Folio 57 — 816856680:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
r habe.
ixenda
nalumi
AVM Cd
amma
re ina
ica de.
collata
Barthil
p. 15.
m. Intelle
discere o
offeram
Cil. XXIV.
Esine CAN
mi quam
os vin
Lan
BE
Landavii etiam Bunc e etouo locum D. Forrichtuss u. de Com-
eris, temporalia denique ate rebus anteponant. o  n laForrlctiii.
de proveninnt ista mala, gnam e luperticinrio ac male ordinato do:
Etrihae genere. Itagne a Pans ox annis mens justo finimn or-
dint asnefieri debet. Rursus: Non absolvetur Princeps; si pu
blice santis rationes respexerit, nisi es divinae allubescentiae secu-
rusfuerit: non Civis; si commouus: visi. e Vir bonus exliterit: non
lentia Numinis erga se suosque prospexerit: non Ecclesiae Minister.
s Belo justitie praeditus. nist sidei repulam intemeratam servet:
non scoca oudts sunerem pensitet, nisi ad presentem usum de
pinaverit.
paratione Pinium, P. 27. Unde deto. ot pintimutum rerum abn. Rurtus, de
(us; unde tot pernitiosa exempla. tsi bub unt suas, sed compara-
 Rectores Civitatum e Ecclesiae prohonestis turpia, pro ntilibus rione tinu.
Commen-
dachireDe
damiosa; pro pretiosis vilia elloum Poula nolen. Prosna sa-
Paterfamilias; p. rem domestaum probe instruxerit, nisi de Benevo-
22210
Alierum, quod sic vocate cum Ttiomasio liceat, Red Oind vo
ex incerna illa humana: luncas:
rum actionum moderarrix; quae propolicis copnitisque trr
Objectis; citra necessicarem Chirscam, maxime sibicongrua
elixere, ee a minus conveniccibus se averrere porest. Et
illius quidem dua quasi Facoleares concipiuntur, quarum
una Sponcancitas, alcera Liberas adpellatur, (2) hacque vel
speciticacionis seu contratietatis, (b) vel concradictionis
nocumtrincipium Voluntas cA.
leueacu.
n
quid nos determinare possimus:
ei imputabilium est VOEUNANS CITITATIS. InfraIV 6.F1.
tatum. Spinora tamen epist. 2. hd OIdenb. ita de ea lognitur, quase
nulla peculiaris in animo facultas detur, qua velle actu  ad ali-
Actiinis scilicet Bumanae: Sic e a acton CrDtatiS, seu
Daribanc. vim in animo; qua volitionem: elicere possit; non dubi-
Hinc Schomero, hoc primum an ciplam pradicum. Ouoa
roluncas Comper debene lequi cu; (5 quid quid contra sit, pec-
catume

## Folio 58 — 816856680:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
quocuxlex
ibCrTaS.
Remisive.
quid liber-
1as Roma
nIS? de
CoraciSS
allustraca
Cretaata.
incidenter
quid libe.
dum arbi-
erium.
xlimi
naricer dem
CetUE.
date
383
L1o
quodionorent, quid adoreM. JV. LV. 22. Alterum principium dicito
quod incellectus in iis, quae lu lictiones nostras dirigendas pertinent,
debeat esse redtus _ certus. Specm. TBerl. Morat. c. TII. 5, Y2. 130
a) Vedes, quia velic Auct cC. 13 53. plures distinciones leve apndRo-
b) hanc ali Docant Libertatem diverlicaris, quae facultas est e propa-
Btis Plurib objectis elicenur unum veb aligua: altera. qua contra-
dilionis andit libertas, verpant circa unim objecti csectionem vel
rejectionem ensend. J. N. 8 C. I, 4, 2. Romani libertatem desiniunt.
quod st Pacultas eim, quoi Cnique facere libet. Z.no definit iExoind
nuetur naturalis illa liberras, quum dabnisti, eo voluntas tna adpetil.
Et est sane servitus aligna. on posse facere quod velis, gnia nolit id
alies. add. G rot. ad d. l.  liberum arbitrium definiunt, quod
tis omnibus ad agendum requ.sr. Indifferenter se habet, tum quoad
Beciem, tum quoad exercitsam actus. Ance loplum, praeter liberta-
tem a conctione, à servitute pelcuri e miseria; erat in vluntate
hominis liberias a necessitud mantabilitatis, ita ut voluntes bo-
minis at avere es noiete. velle es non velle, ac suo modo ad
 nondum namgne
ad malum determinata erat. ut Dodie post lapsum; ne que ad banim
gnam ad benum es malum msserens non pit, detur tamen in ea in-
differentia ad bonum hoc d und in particulari libere eiicencum
vel non elisenam mabeam DFIIS, licet ob insinitam sum
perfecionem non possis male apere, tam en quando extra se apit, ad
Plura bona parcicularia indifferentor se habet, ut hoc vel illud velle
vel non velle possit. add. Konip. Theol. POpt. P. IL. 6. 232, 836,
248.
catum AI. Ex quo capite Christus Samaritanorum preces carpit,
nio. Tbeol. Posit. P. ll. 5 197. 19.
avronegrias. locltus:
an gnisquam est alius liber, nist ducere vitane
Cne libet ut voluit.
Aristoc. Polit. VI, 2. Td Eir cis BBNETCII n5. 2520 gae rus Excudeciac t
zor cira Daor cinee 26deas orr C, 2d Zyr pin as BBNer. Sic Cen
(IB. 16. ad mulierem DEIIS: Trt ori Zi Bxe ad virum Tumm
appetitustuns; id est, ex imperio, quod maritus in le habet, imme
sit facultas acliva veluntatis, qua illa circa objectum agibile, post
bonum es malum indifferenter se babnerit;
decerminata eras, ut volnus delorum in vita aeterna. Onae guan-
sed HIB.
non per mo-
dum aequili–
prii
dMaS
Cl1
e
e
na
1s
le
entre
L. D
d

## Folio 59 — 816856680:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Carpi
umdicito
ertinent.
J. 12. 13
ipndRo
onem ved
dehminnto
it iEvoia
Deeiac re
Sic Cen.
m Tumm
umquoaa
liberta
nt2s BC
Bodo a
namGH
a quan.
in ea iss
iCendum
u s
apit, 
lua vem
329 636
t
 ad
rolumas suur vel pro Facultare volendi, vel pro
Quommpti.
cicer lurrra
actu. Actus roiei verlacur vel circa finem de media, vel rur 
circa tinem cantur. Prouc circa tinem ee media simul. Ver. cas:
sarr, diridi roluntas 1. Tolec racione incellectus anreceden
eis in plenam, qua lufficienter: d non plenam quae insustisien:
rer ab incellectu intormaca cAt: ac rursus rarione sui iosjus:
in plenam; quae plena liberrare adperie bonum, de averlatur:
malum, de non plestan quae non omnimoda eauder liber-
FaIL. II.. IB essicacem denon essivacem. Illa eA voluncas seriai
non himsslata, quae non finem modo vulc, sed de media (ub.
ordinat. Ut _eis ouneshomines salvos tieri vult, cosque
ad aguonem vecitac pervenire. March. XXIII. 37: ineAi.
eas; bve complacenta, qua non sobordinat debitamedia.
Duanquam ( de DEC adhibeatur distinctio, ejus voluntas
poeius distinguenda he in efficacem ee esficiencem. (2)
2) Conf. D. SctierZer. SfIC. L.06. LL. 5. 1g. Ps Danntiau. Hodosovb. Pbcen
VII. P. 529. edit. nov. a  PBilosophis omnino Sleroecus de Indisse:
X
olion
rentia voluntatis.
VerLE etiam quis dicictnon unomodo.. Nam e ipse uoc o
Facere pores,  per M. (2). Ouod quisper alium tacii,
per se Fecissepurarut. Sortum perrinet argumencum de
a) Dixeris, velle mediule vel immediate. Putend. O. H, (5 C. l. 1, 17.
quis postie:
dis velle
Cauca Morali; (b) intra cangendum.
cYI.
b ExCresta Praesenti, S. XL I.
Cxterum Cola voluniaseC oeco. 410- AH 10l
nam intelligerenec il le coraler. Heque quoad exorci. Solas
rium actus eAt liberu. L.8 Incellectus ejusque lumen est
(al.
etate

## Folio 60 — 816856680:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 143 lines, status machine
(60.)
8
lalrem condicio sine qua non actionisliberae, lcu absque qua
voluntas aliquando libercarem exercere non posct. (2)
2) conf. Sac. Thomal. Lud L L. lin. 53. Ibeor. 1. actus sciendi cadit etiam
Bn actionem non-moralem. D. C. invitam per violentiam P reOnon
constitnit actionem moralem in esse, nec ad eam reguiritur vel ut ra-
dix vel formaliter. add. Cemul. PthIC. Exempl. BNerC. III. P. 66.59.
XVII.
Deexistelera Liberi quod rocant, arbierii, cemerarium
est adoate (2) quam ee policira humanarum actionum
 quentia, laericum, ac demeritum, vis clectrix, tacol.
cas comultanut a Leges insuper, ac praecepta, exhortario.
nes, laus aoperationes, piamiorum promittiones, pa-
narum denique supplicia, luculencer evincunt. Formia il.
lius non cs (b) immunicas à coactione de nocCMITaLO: nOC
indifferentia qualiscunque ad agendum autnon agendum.
agendum hoc vel illud, (Cd INDIEEERENTTA ad OPPOSITAS
eaquo, ut diximus. cam contradictoria, quam contraria. CX
cerum non ubiris est obvia distinctio L iberraris naru sésnon de
nar etarnoura. illa omnibus per nacuram, anrecedencer ad
omne Factum humanum competir, quia nacora omnes la-
mus aequales: non hac, quae dicit jus nunquam serviendi.
Hoc enim sensunemo liber est. Ouo pertinet illud Alburiis
Neminem nacura liborum esse, neminem Tervum; hac po.
Rea nomina sineulis impoluisse Fortunam. Ouare qui legi
tima caula in servicutem, Are personalem Evecivilem devene.
rune, concenti sua conditione esse debent. Vocatus es ad
quid Civi. Perhrebrem, ne id re torqueat. (C) Libertas civilis eriam se-
Cena eu a personali. illa eA jus recendae Reipublicae; ut inter
Callia ciricaces disceptarum aic Tacitus: Libercas, an Pax
placeret: ubi vita, qua Fundamentum est omnium bono.
rum temporalium, e xternorum occasio, pluris urique eAe
deboc, quam libereas. (d) Hes es Faculras disponendi regu-
lario
Liberum
Arbicrium
AnCIE:
de
quidform
liter AIC?
quid liber.
EAS KaTI
SE0nOIV, e
nar cvar.
nemra.
lIS dC per
conalis?
et
oponte s
m
int. 2
intrinse
eoactam ad
latis bono, sedla su
In
omine prace
enim
Naturam
.208
leiur
De
lutis  
Du
Bun
dis
den
bu
un
ne
AeV
netiosor
ibertari Hert
di
1nO
entc, e
Bencrm
Pertac
Perre
a est
u
Cptans
ula
su
Tal
bon
Bea
ction
e
uu
Pron
na
con
plenti
Aler
ca
ne
1a1
ce
il
une
1201
ne
minus
11
1o
e
la
Mocu
a
nsenten
lum
M
ance
naiu culta sun
Venere
11
dia
Guba est Badu
libertat
nece
Etiam
Dar est
imgne
Porui
Me,
et
pedere
commanieac
Potest
len Pnra
Cons t est
oii
pe
siente
qoe A atia
derre
esse a de
la
ev
anitm
li
is 

## Folio 61 — 816856680:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
que qua
ErOONOM
P.66.(9.
tionum
tacol.
ortatio.
orma il.
5 C5
ot ince
aM pad
b0
quCC
i ret
c
1
1e
eB
Parirer de actionibus rebusque suis quarenus ad minorem
Tocietarem referuneur.
) Rationem proponit solidam Auctor 5. 20. quidquid es olim stoici
opposnerint. es modet inidam reperant. Pone, voluntatem non NeceNicas
ni o intrinsecd Maneo. tantum non ab extrinseco principio utusque
coadum au obsecs su lendere; sane bactenus ratione bujus facul. Libercacis.
tatis domo a BrusO non distinonetur. Neqne est, quod quis dicat:
In homine praecedet sacclum, qnod in brutis hand obtineat; iund
enim juuicium hasc mot voluntatis extrinsesum est, nec ad ejus
Naturam pertinet. adde omnino T0. Aend. Ver. Christianism. I, AX.
P. 26R. Cdib. L _neb. minor. 5. ZBetm Bleser freve Esille in demna
turlichen aussertis, en  Besen uno Peben niche varer V. J. 1D.
Ona quidem sententia est Reformatorum plerorumque: quorsum ar-
oumenta Philosoph: ce proposta resolvit Slerosus Dispit. II. de in-
diff. voluntatis bumrnae, suse ac subtiliter. C Reformatis recen-
tioribus objicit Abrahumus Hcidanus: Indisserentiam esse insimum
liberraris gradum. de quandum Voluncatis impertectionem. Sed I.
quod est ipsum Libertaci Formale constieutivum; id non est insimus
libertatis oradus. Libertatis, inquam, in Foro bumano sumte, cujus
necessariam existentiam allexata superins aroumenta evincunt. II.
Etiam in DEI libertate, datur qnedam indifferentia, depuraco, ut
par est, cermino,  pront nocai independentiam DE. I ab hoc effectu e.  vide jam
jusque opposito. Ono sensu recte dixeris: DEuS libere creavit, b. C.
POFIIE CFCaTC,  nOn Creare. Gandet enim DEUS ratione bonitati
sMa, RESPECTIVE considerate. (seu guatenns benipne se Creaturis
Tupra L.X-
Caena.a
ic. b.
communicas) Libertate cum concrarictoris, gnatenus bnic creatara DEI liber:
potest plura conferre bona, quam alteri: tum concendictionis, gna cas qualio
senm potest hunc oradum Bonieatis vel conserre vel suspendere.
Cons. omnino D. Oputur. ad L DC. X. GH. 3. Furretini, D. 362. III.
Imperfectio est comparacre ad Nacuram DFI, gnae nulius consulta-
tionis, serntinii nun ante exeguntionem decretorum indioa; at
non est imperfectio in le  gnatenus bumana voluntati debita, ei
aemone a Sapientissimo Conatore concreata est. IV. Si de LI
bertate in obstracctene cognaris. Forsan band inconorne distin-
xeris inter Indisserentum eL SIC, es eam qnae est ad bonum es
malum. Ila  Renere bonorum DEO. Anvelis, eledis adbuc com-
Petit.

## Folio 62 — 816856680:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
eilX. 50.
TLII. XCIX
es (6 at
203
petit. V. Non est impertectio Moc. lis, gnia alias. D PCIS hominem
condidisset moralir. rimpertoctum, quem non impeccabilem condidi;
gnum tamen baec indifferentia non tum faerit porentia peccandi phu
sica, quam pollibilicas peccandi; quo sensu bomo facins dicitur N’on-
Peccabilis. Guinimo perfectio hominis est, gua is subra brula, qua PX
intrinseca necessitate aonnt: supracatera agentiaphy sicat solem V. C..
ionem (6) alia, quae perentiam au oppositum non. habene, eminet. Ea
dem, qua Hleidanomens est Bremensis nuper Comnasi Directoris ho-
die Theologo Patavoclarissimo Ni. ol.O Curclero, Instit. TBcol.  qud
perniciolum. eorum exrorem rocee qui liberum Arbirrium in indifte-
rentia ad urrumque oppoluorum conlliuerine. Ilanc nimirum (en
tentiam ex bumano Fastu orrum erstere, qui se corum pocest. ti. sub-
du ere cectiat, quibus multo Pure subjecti simus. II. Ocram indisse.
rentiam esse ex cognicionis de tectus F. non urgendam reluri perfectio
nem. Sed ad peius quidem dicir.us. falsum scpponi. Fastum reprimit
inditterenta, Legibus reltricta, e ni bonum elioat, paena rea. Ad
alcerum monco, saepe non plucere voluntati, etiam qua videntur
opt mo. Ouod vel ex delidis ad versus conscientiam aumissis liquido
adparet. Adde contra Pradecerminanes Pulendort. de J. N. _ 6.
1
5. 1. Cor e ot beb. 6bt10. IIB. 21.  Orot. de I. B. 1
. L
d). C1rot. La, 24 6.
quidObje
ctum Vo
umearis:
octum vorumalis i fenere est sonum: (a) sed quod
oria lpecie (6) hatano incellcetur prasentatum, de ab ipla
uoe ouate dreo adpecitur. (C)
2) S. 12. consistens in en uptanu, na res quaepiam alteri prodesses
amgne vel conservare vel consicere idonea est. ensend. O. M. I..
4, 4. P. 56. Enlere Dionylius vulgo Areopaoita de Divinis Nomi-
nibus: ider eis. ro ro vaxS Duo doroBNeror noic a oc. Nihil ini
malinaturam respiciens aoit, qna agit.
Bs Vera jam, vel adparenti. Et bonum vel externum vel internum; Id
que vel animi vel corporis. Ut Bonum Nocurale es Supern turale.
Conf. Thomas. Pater; Pbil. Pract. Tab. III, per tot. V. lin. 35. Si-
monides in recensendis humane felicitatis partibus primas dat bone
vabe.
quid b0-
num:
quouplex
Bonum:
2
dHaC. XX
decorum quid sii
t
mationem, qu
latibumane
Am sese eomu
non videntur
obscure
desm
esse
mes
 et
quadam
Videlices
utca
Naurq. qua ex
mortale
deserit
deRe
D0
ans Buas
dne
llen
In
leste
e
Duo
nm
1
d
OMEC
adior
leei
1ec
2u ot ass ilu
10p
D
Des
tur.
molest
par
ad
la
n
los resc 
gnienit
n
bibe
100
11I
Medio
AMnII
libu
eri
um
Ur
Ma n
1b
lo
1
det e, 0
p ip lumu  vlIa
cencia
lone ma
al1m
et
1c1 e

## Folio 63 — 816856680:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
econdiaitus
andi phu.
in inditte
eltati. sub-
videntur
N. 896.
Cd quod
e ab ipsa
i prodesseo
O. M. 1.
is Nomi
Nihil in
num; Ia
ernstrale.
in. 35. Si
dat bona
vabe
nero 
 e
valerudini. alteras dono ingenio; tertias bene partis divitiis. add
C) Zom videlicet ut decorum, modo ut Jucundum, jam tanguam utile. Quid deco
Decorum quid sit varie disquiritur. Auctor pro e sumit. gnod esti- rum 2
ad Aucto.
mationem; quam hemo ae se ipso habet, assteit. Verbo: quod dioni rem L.
tati bumanae conveniens est. Onae gnidem observatio insioniusu Pas - 1. 5. ZLlo
sm sese commendat, in is praesertim, quae Jure Nature precepta
non videntur, ip: amtame bominis dionitotem laedere neolecta hand
obscure intellionntur. Mmorsum alibi jus sepulturae (o officia eroa
desunctos referemns; eS pertinere huc videtur e’exans Crorii locus:
esse quadam, inguientis, abusire Juris Naturae, qua ratio oppositis
meliora esse indicat, etp non debita. J. B. (9 P. l, 5. 10. 3. decora
videlicet, quae ex enstodia dionitatis deducuntur; ad guam quisque
Nacura impellitur, quam s ud finem obtinendum diversissima inter qui illiuo
mortales media adhibeantnt. Ubi Decorum hoc specialins dictum Fons:
aeseribi potest; quod sit anonum indifferentium ad dionitaris tuen. Quid spe-
de Reoulas conformatio. pr diverso statu, tempore ac loco vari. cialiter si
ans. Onem in sensum dilivens ao:ori exactor Cbr. Thomatus in Den
Eleihen Ochrissien p. 258. b0 tundamerto decori ait, DaB Dasselbe Die
Unglelethhelt Der Menschen presupponire, uno in niets anders bes
itebe, als in Der Uberenstimmunus des mensc llchen Fhuns uno
Falens mit Dem Ehun uno Lassen solcher Mensehen, Die fiir etvas
sonvertietes in der meisu u Beseuschasse estimiet verden.
tum:
Onorsum B Civilitas pelunet; quae dicit modo venustorem actio. quid mo-
num, modo am abilie c. Lnum Calli vocant la Bienleance, bane la rum civili–
bonne CJacC. Latine duceres illud decns, hoc veueres e Ciratias in cas:
actione. Exeritur autem Civilitas exterins, Cermone: humano sei
licet, non affectato, non rixido, quo nescio quam andorit tem quae
rundnonnuli. velur hamumtas contemptum in ducat: Nuru. gnando F jusnecos
rocationibus absque ssnule annnimns: Cectu. Porrecta Ane Fa. LIcaSI
Bu seria Bilarigne pot. Opere, ut attus nostri pro temporis,
personarum. loci. objecmqne WEsaoeur ratione temperen-
int.. Cr:et Civilitatem Cen Halntalis. que imperat, ne proximo
molesti simus. Latior Decori ipud Ciceronem accepeio est, qui gna-
lis aifferentia sit hanesti  Cacilins intellioi, gnam expla-
nari posse dixit. Of. 12). Est, Myniens quiddam. quod dec eois qnon q deco
cogiintione maxis dMe potest, gnan. RE separArI. PF ut venM
stc
Sirac. XX X 14
e
xalate
C
Cnom ena

## Folio 64 — 816856680:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
Deripiores
deDecOrO
De Chara-
eristica
orporis.
0s
(64.
Aas, _ puleritudo corporis secerni non potest à valetudine: sic boc
decorum, totum quidem illud est cum virente confusum, sed mente
s cogitatione diftinonitur. Duod observari forsan hand incommo-
de potest ad communem Boni divisionem in Flonectum (sub quo e
decorum compledtuntur) sucurdum es Mrile. De universa autem
DECORImateria consulendi Lombereus Velchuylns, de Principiis
Decori es Honesti. (s J0. Burchardus Menkenius. Dissert. de eo quod
Decorum est, edita Lipsiae 1695. inprimis 5. 4, (6) 5, (6) 7. ubi de
eo gnod v. c. sceminas dedecet, aoit  Mariae An licane, Philippo
II. nupte indecorum suisse censet, quod Revis nomen adsiiverit.
Item C. Thomal. CCilten. Pehre c. II. 5. 104. cujus pradtica est di
sinctio inter eum, qui indecencer rivir, ex cui decA decoruum. Ili de.
esse felicitatem, buic non item. Magnus Daniel Omcis, qui Ciceronis
Of. 1, 27, 28. eleganti Commertariolo illustravit. Fentor av. Summ.
Jur. Div. de Jare Corporis SeT. II. Artic. I. Subsect. IV. P. 402.
n. 6. Pertinet gnogne huc Charaderistica corporis, ubi ex vultn.
gestu incestu sermone, vestitu de indole habitn (5 affectu animinon
omnino Callax est conjectura. Memorantur in Histor. Fcclel. Frip.
L. VII. C. II. de Paliano Apoltara verba Nizinzni, que videri eo
loco possunt. Sed es ipse Cregorius Orat. II. Y. 121. sq. contempla-
tus invenis faciem ac corporis habitum. satim eum aliquid monstre
alere praedixit. Repetam prudentissimi Patris verba. velut specimen
characteristice, non ubivis obvinm. Tunc igicur ingnit, me non
malum de hoc viro Vacem Fuisse nori; quanquam alioqui non ex
eorum numero sim, qui in bujusmodi rebus scici acquo isenioli PunE.
Sed me morum ac gectus iphius inxquabilicas, aeque insens quadom
mentis emorio, racem eHficiebar; si gnidem vates ille optimus est, qui
recte conjicere novit. Neque enim mihi boni quidgnam sionifi aie
videbantur, cerrix minime tirma: humeri quos lubinde avicabac e
accollebar: Oculus ragus de aberrans, ac furiosum quiddam innuens:
pedes instabiles, e cimmbances: nalus concumeliam (pirans: Vulcus li-
neamenta ridicula idem significantia: rilus prorerri dc exxstuances: nu-
eus de renurus omni ratione corentes: Permo haerens, spirituque interci-
us: incerroxationes pexecipites, de imperitxe: respontiones his nihilo
meliores: alia in alias insaltances, non aurem prares _ cOrCtAnceS, NeC
eruditionis ordino proprediences. Terr ey rar Eeycr thcaoaulu. or
ne stu rur teyar cguaetoa uod E quidam (adic) Cx iis, qui cum
Cimul
in
Cert
lineet A
Rrocessi
Cnairor a
becearce
ris corfocet
Tiorn
n  l
quoqu
ne
lqua
iccella
lelur
anim
rest
conserendi, allon
dalattono,  le sunc
serHonem,
ctre
ni ue m da
estu 10
 EIII
Exp +II
suc
Var
ns
vlror
e
AM 1ND e

## Folio 65 — 816856680:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
e: AC b00
ed mente
ncommo
quo
sa ontem
rincipim
CCOgno
7. abi de
Chilippe
illi de
. P. 402.
ex VMIIH
videri et
intempla
id monstri
secimem
MC nOL
si BOn ex
io(I (OnE
5quad3n
45 est
Ron
eicabat de
InDvenS.
Vulcus l1
anTes: AI
DC InCeTCI
his nihilo
InCeS, Beb
ouxlv.
imul
(358 (05. I 4
set ctacol, alse audiebane, nunc mihi praesto ellene, houc xere celta-
FenEuT. EE qnangnum faciem corporisque Baturam poulo aliter de-
lineet R. MAFCeS; ipse tamen Julianus se oenis in terram dejectis
procesisse fatetur, ad S. P. O. Achenien(. P. 504. eβae n Cor de &X Warce
Excirot et BNENOrteS. Am eis guo BNExCV. corneo cibispgor co EX
Bee BarrO. VE njda vuy S. Vidit etiam notavitque istam characte-
ri corporei rationem Salomo Prov. XVI. 30. es XX, TI. C aterum
conterendi heic sunt Choracteres Theophracti. Commentariis ab II.
Calaubono illustrati, variegne editi. Onemadmodum illos in Callicum
sormonem vertit ac la Bruyere, cum charadteribus nostri seculi, po-
torumgne in Callid virorum. addita Clave. Paris. 1697. 80 déca
rum in incesta tologne babitu corporis. Unde de Oecoro in rectibus
quoque solicitus fuit Lcoislator Sanctissimus Levit. XIX, 19. Es
Dent. XXII, EI AEVESTEM EX LANA LINOOUE CON
XIX.
La a Decoro in vestibus insenis est: Non induerur Alulier Spccimet
veste virili, nec virmetur veste faminea: abominabilis enim L. L. deDe-
AD Cl, qui Tacit AXC. DCDC. XXII, 5. Turpe quipee cAse.
sum mentiri, ee ciram ofticiorum confusionem infert.
Quamquam ejus leges rarionem datmaimonides, occatio
nem illi datam abdololarris, apud quosmoscracin hono.
ehmarcis Fatas armis indui, viros mulieribus rectitus
in lonorem Veneris.  Nec puduic Canctistimum Legista.
torem de externa Mundicie Lexem prescribere, Deuc. XXIII,
12, 1. Ejusmodi quoque L ex cA Exod. X X, 25. Non 2d.
scendes pereradus ad alcaremeum, ne revelerur curpicudo
Cua. Simile quid injure Ponciticio RROMARO VeTETE, eX quO
vetrus hoc adfert dd IV. Ancidos. Apud veceres, scalas
Blus cribus pladtoos, nis Gracas, (candere non licebat, ne
v.a pars Dedum ct crurumve subrer conspiceretur, eo-
que neprondus glacibus, sed cribus, uc alcense suplices
ntu on pacerentur extolli vestem, aur mudaro crura. Nam
ice
COFO.
TEXIAMINDLTUNTO.

## Folio 66 — 816856680:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
 a
6.
ideo ee Crxcae Scala dicuntur, quia ica tabricantur, uc o-
mni ex parre compagine tabularum cleulae sint, neaspectum
ad corporis aliquam parrem admictane. Cacerum perci
Nec aa decorum exterims pador in conversatione, qui non omnis
vicandus, acque in rircurum numero collocatur. (2) Male
Pudoris intinica lune exempla. (b)
X Cons. GtOc. ad B. L. C Coalor. qui ad 1. COr. XI, 4. 24. provocat.
2) Reontas suoxerit Siracid. XL. L, 20. s9. Praeclarum est monitum De-
merrii Phalereis ut domi Parentes, in via obvios, in solitudine seipsos
revereantur adolescentes. Disce ceipsum mulco masis, quam alios
reveccci. add. Sir. XL I, 27.
B) Sir. XLIL. 2. ut per quem quis reverentia pusoris in delictum ad
AMcIMIo
XX.
Ecti vero ca, qualem hactenus delincavimus, humana
voluncaris Libertas tir; non pauca tamen deprehenduntur.
quae eandem Colicitane, inclinant de in unam potius quam
alteram parrem propeliune.  Incer en eminet peculiaris in
eeneorum aispositio, (2) Spectanda cum racione lingulorum,
(b) cum respectu divertarum narionum; (C) item consuetum
do (d) e Affectus; (e) morbi denique vlero arcessiti: (F) quae
omnia sicuci rosuncacem vehementer aliquando commo.
vene, ac impellune: ita eandem libertare, quam supra ci
vindicarimus, privare aur impurarionem actuum susslami
nare minime centenda PunE.
Vergentia est vel nacurslIs: a cansis phusseis orta: vel morolis, qu’a est
proclivitas a consuetudine, quem eliom affectatars dixeris. Oni-
dam maonetismum moralem vim utrinsque dixit. Na veroentiae
sive leviore impedimenta opponuntur oravioribns, quae sunt afte-
Etus, vel potius erreontares corunsem insultus.
2) orta admodum e rempeeatura Corporis, per gnam intellion cum san-
ominem in sua mixtura e consistentia varium, purum, tennem,
crassum
PexCePII
depudore
Duae ima
pedimenea
ibervaris.
Juid ver-
serta ei
1ob
late
d. X
a
Mle
terna
1
ius
un
l
l
11
1e
1n
enca
ia
puoa
eat
IV
Ber
re
1
10
X1
lo
1e
e
il resctuX
n
u ebn
11
Mes
anE
mulie
lum
delisus.
Un
e
De
dem s
terr Bu
non
minum q
Dosit.
Mac
rinn
belerie
Mlete
gnod
B11)
Prii
tonien
Beni
exta:
set
de
abei
e
luteret 10
M
ul
de
seur

## Folio 67 — 816856680:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
2spectum
um periu
(2) Mali
provocat.
quam alios
elictum ad
humana
enduncur,
ins quam
eculiaris in
Bulorum.
 consuet
I: (F) qua
commo
n (UPTZ
CoMamL
coliS, qua l
at
Ja veroentia
e sunt Atte
ea cum san
M, tennemt
rassu
orassum: cum omnes ab hoc Microcosmi Oceano derivatos e secre. Qlid tem-
105 uccos, bilem e5 caeteros; Spiritus item ratione sua subtilitatis,
mobilitatis, serenitetis, elaterii. Onin universum corpus, quoad o.
mnes parres solidas, non modo qua sanonine diffuso temperarum.
ant externa fenra sub proportione mira conformatum est; sed eos
multo mrois interne in fibrillis, vasenlis, canalientis debite disposi
tum. infinities quoad hanc structuram variabile.
) Persins:
Mille tominum Becres, de rerum discolor uluss
Velle suum cuique est, nec roco viritue uno. add. Sir. XZZVII: ZY.
EIroent diversam hominis ac religuorum animalium naturam. Cum
ex actionibus naturalibus unius vulpis aut simie de omnibus ejus-
dem fiourae judicium fieri posit: in homine ab uno ad relignos in
ferre non liceat. Hlinc caeterorum animalium facies simillimas, ho
minum dissimillimas, ex quo de dictis eorum prsionibus constare
posit. Conf. G. Thomalius in Pundamentis. Varias ingeniorum for-
mas, pro illorum diversa ad lterarum stndia apti tndine ad cn na-
Peramen.
cum COr.
POxic:
rium reduxit Morhosius, Polyhist. TL, 2, 324. tarda vocans alia alia quot For-
celeria: alia mixta, e haec quidem modo duplici: alia denique gnasot
Heroica. Tertium venus mixtum e duabus formis prioribus vocat.
quon tanen alignis habet excellentim, es inter crdinaria ingenia
princip. tem teneat. Onem numerum Jo: Diniel Major; MediCM KI
loniensis nonnibil restrinxit, in prima, inguiens, phalance stant in-
eenia crassa: in altera ingenia liberrimae Vibencionis, subtilia, ola
cria: in tertia sunt Mediveria, excolendis scientiis apti sima. DiS
fert. de Genio Frrante Kiton. 1677. Prefat. _ conf. D. Dorinhauer.
Theol. Conscient. P. II p. 7 11. E5 ex professo ) anum Hnartum nt e
Cips. Polit. IV. 5. P. 84. Quaectionem: An in unius hominis P’ etrpe-
ramerto, ngenioacque indole, major. disve licio ad Prophecam sic quam
alcerius? resolvit W ictius Miscell. Tom. l. C. 1. 6. 9. P. 58. Ipsum
inoenium Becmarnus di: it inclinationem intellectm: MLor es vero ex-
ercitia ejumuat nmaanum.
I InSE
ruorum.
 de vitiis, virtunibm e haraceribus Nationum oravis est Commen- quid de
tator Thomas Lansius, en pandantur Pe. m. Linear. Moral. C. VII
5. X1. P. 120. sg9. sinoilta 50. Andeens Bisius Introd. in N. tit. RC
ramp. C. XXVITI. S1 5OIP. 27. SI. not etium commenda Beloldi Di-
s  mbnbum 5. 9. Bodin. de methodo L. 00. bistor.
id
eclacaelie
cu eepii
lorumS.

## Folio 68 — 816856680:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
quid con-
uccudo:
Onid aRea
AtVO:
Anmonu
186
68.)
Feld. Marlelaer de Legalo. Bldacus de Cultura Ingenti. Mochot. Pon
lyb. L. IP.6. e. Scipio Clacamoncius de conjecandis cujusque mori-
bus e assectibus, L. II. 6. PI. P. 66,(9. ac de ODII5 Nationalibu
populorum, cons. Beem. Consp. MoraI. C. VIL. p. 72. Femere de Na-
lione inteora nibil pronunciondum, ne maledicenti ssime de Cermanis
e Callis non panci perperam fecere.
) Consneendo, sire crebra eorundem actuum repecirio; que efficit, ut vir-
trosa actio expedite libenterque suscipiatur. es vireno si habitus no-
mine venit, landemque omnino meretur. ut licet vitios mores dintur-
na adsuetndine inoliti, in naturam fere videantur abire, sic ut aever-
rime iis resistatur; non tamen proseitae ex ea actiones definunt esse
Bontance. enfend. dc 7. N. (6) C. 1, 436. P. 60. eximie Anoustinus
e sublimiore discipiina: Velle meum cenebat inimieu, es inde mibe
catenam fecerat e) constrinxerat. Ouippe ex voluntare perversa
Facia est libido. es dum servitur libidini, Facta es Conlucendo: es
dum consuetudini non resistitur. Facta est Necettuns; qnibu quap
onnulis gnibusdam sibimet annexis tenebat me obstrictum dura ser-
vitm. ConFcR. VIII.
e) ANectus Cartesius passiones adpellat; notione praesenti quidem Sta
tui band inconorna; malim tamen generaliter Mocus vocare. Onor
um ernditiß. Senaule Anenstini suffraoium alleeat; affectiones no-
Are inquientis, motus onnmorum sunt. Letitia animi diffusto, tristitia
animi contractio: cupiditas animi prooressic; diffunderis animo cum
molestaris, proorederis animo cum letaris, contraberis animo cum
appetis. fueis animo cum metuis. De l’utase des Pattions, Tract. IYI.
Disc. 1. p. 132. Divisiones eorum concinve, ut solet, ac perspiene
selineavit D. Kechenberrius in Linet, abi R de Remediis nonnibil.
Doctrinae vera usus qnam per omnem vitam amplus diffususque sit.
dici equidem satis non porest. Pideatur e Callis Senaule: eo Moulin
de la Paix de l’Ame, commendatus a Thomas. Qusuibung der Cit
ten. Cehre P. 49, 4c. e Beleis Acrionus Coquius in Observat. C riti-
co Sacris, quae continent Ethicum S. I. 2. Sect. 3. P, 214. sg. 6 Phi-
lacetus in Ethica. Ex Anolis prostat vernaculo sermone instonis li-
ber de affedibus Eduaedi Rernoldi: e Cermanis landem meruit Plac-
eins in Patholooia Specialem qnoque delineationem docrine de Afse-
Ethes dedit D. Fearikius. sppend. ad Manndnet. Lexendi Scri-
PluraS P. X49. Jac. Tbomasin S Tab. L. X. Cs pest eum filins PraN. P-
tbic.
se
im
dem
n
imne
1d1
1
rinm
ndi
ponumadis
1
eel
noc, gu sn send
Onse
ee
trum cobiber
esere
neC
i
qu
1
qne
ic
1
mente, ele
tum
10
Aderim
mor et quoc
conserr
vel aitt
derium
omnem
Drum v u
vane
16.
eba
Rlori
dmboplae
 11
itns est; enu
nare.
uncur
91
elns cord
rit pro
corpu
nec
in
De
quia e
involvunt.
ebriorum
taenam a
de
eltnr a
. 157
334.
adde
Centor
teri
tern
ea
nes
ar1
van
les
0d
 deq 
li

## Folio 69 — 816856680:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Orhol. PO
sque mori
ere de Na
habitus A0.
res ain
2C ut aver
esimunt es
Angustinu
ce perversa
nibia quas
animo Cum
animo cMm
Tract. 1
ac perspicn
fususque pt
:eo Moulin
n9L
rvat. Crilt
sg. C
it
e insionis
mernit ela
inede
pendi S
45 PYB.
a
(69.
d6d
thic. CTI, 71. describit Affectus, onod sint Motus Pountatis buma-
sive aesentia, orri e vehementions rerum externarum in cor hominis
impressionibus. e ex iis consegnnio sanominis mom. Ita rem faci.
lem jndicamus: eritque adeo principalis affectus cupidiras, sive de Ouomodo
Siderium; quod convenienter dividitur in amorem es Odium. Sic A. Cuxiditas
mor est desiderium; sive empiditas rem amatam vel obtinendi vel aftectuum
conservuu. Sacum est desiderium rem exosam vel averruncandi lumma:
vel dmoliendi. Timor est depderium effueiendi mali; Spes est desi-
derum bonum adipiscenal. Luomodo cupiditatumnomine complexns
omnem assectuum peccatorumgne summam est Jeannes: Dibouia ous-
nos, Dbouia rooropdanuam ana Toreiae rs βi8. Vbi primum mem-
brum voluptatum desiderim, secundum habendi cnpiditatem, tertium
vanae oloriae consectationem e iracundiam comprehendit. I. 10. TI. L Ocuor. 10.
16. Ebilo etiam in decalooi explicatione omnia mala esse dicit, eE
Dibvusas n xenuarcr n soEns n ndoris: e Lactancius libro sexto:
Vitlus est iram cohibere. Chpiditatem compescere, libidinem refrae-
nare. Nam fere omnuu, qu’a finne iniuste atqne improbé, ab bis ori-
uneue affectibus. add. Crot. de 7. B. P P. II, 20, 29. Hebrai afse-
II. 16. de
Etus cordi, vim imadmem capiti adscritunt. Caeterum exbau-
ril proposita superins desintio offectus, cum qui spiritum, tum qui
riplici Cu
pictirave.
corpus, aut utrumque pr principio habent; quorum illi perceptio. Ouocxli-
nes volitionesque.  Catraordinarios spirituum sanoninisqne mo- ces atte-
tm. hi, gnia es a mente, es a corpare oripinem ducunt, utrumque Etuc:
CEbriorum ioitur actiones non sunt liberae ab imputatione. Imo saepius F. brieras ve
peenam adgravant. Via. beb S. Siem. Dieicho Xeuter. Best allunqe impurabi-
 A. 1570. art. 50. Sckend. de Statn Christianism. II. 10, 6. p. 153
234. Onid turpius moroo sponte contracto? Cons. AnEt. 5. 15. C ejus curpi
adde C onring. de Hadns Corporum Cermanicorum cansis p. 107. cudo, va-
Lentor. de jure ( fust. Pux. 305, 306. De Noxa herbae Nicolianae riaque ori-
scripsit Pagonus, princusins Revis Calliae Medicus. Ad morbos prae. E0.
ternaturales referri poiunt foscinationes, philtra, (o his similiu.
na cilca objecta vel incunda (sd i Cepta) vel adversa praeterita
involuunt.
Add. Rbodipm. L. A. 2. eq4
LX 1.
incer aRectuum remedia ins Cll, lelis tactisquemo. Quod lino
T2H
Fulare at-

## Folio 70 — 816856680:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
t
6d
d
am interponere. (2) A dverTUS MCTUM, DEL FIMIOT. Fieri
enim non potest, uc, qui Deitimore prae dicus est, meciculo-
uS AE, (B) Cosodia ocvlorum. Vila enim quae animo obo.
riuncur, noram quandam iprimune, qua movetur aope-
cicus. (C) Fuxamaroris, (d) ac metus (c) Carerum princeps
uid amor: affectus est amor, ee suam denominationem ab objecto in
quod tertur, accipit. Sic ADeum ames, divinus: si homi
nem, humanus: R res intra dignitacem vicam que huma
nam posicas, bestialis vel morruus audiet. (F)
2) quod prima sentientibus initia, suajere Philosophi. Caeterum de Re:
mediis affecnum concinne exit D. Rechenbers. Ein. Philos. Civil. P.
I. capite totoquinto. Addi possunt scriptores de affectibus supra
allerati p. 68. lit. C.
d) Didymus Alexande. apud Damascenum in Paralelis. add. Sirac.
XXXIV, 20, 8O XI, 26, 27.
C) Sir. XXXVII. 22. 8) eo Crotius: ubi ejusmodi vergentie dicuntur
oriri ex bono: spe bonoris, opum, voluptatis: Es malo, sive metu
d) V. infra de enstodia vitae es cnracorporis.
Ccontrariorum.
D ejus exemplum babes in Pompejo post pralium Phartalicu ap. Lucamimr-
E) Arnd. de V. C. C. IV. P. II. 6. 28.
RXIP.
HTabet Utraque FacuIEaS, Inellectiva videlicet ac rolii
cipia actio. Va, proprios sibi actlis, quorum nonnulli Propinqua humana-
tium Dro.  actionum (2) Principia auciunt. Ex parre nimirum in
cellectus, (6) Consciemia (C) occurrit, _ Consultatio: ex ParEC
vero volunratis rolisio _ Flectio. Cujus quaternarii Principio-
rum numeri condamentum in eo quaerune, quod prudens
unusquisque, sascepturus actionem de sine primum, dein-
ceps d de Alediis circum spiciar. Circa finem primum dis-
quiri, an Calratranquillaque Con scienria suscipi actio queate
hocque exploraco, e a Consciencia cribunali audita sen-
centia, actionem plena jam (auc _ semiplena in mixcis) voli
tione intendi. Ouae ipla duo lunepriora principia, Con-
Ccien
fectuum
Remedius
Dux Prin:
Dinqua?
Un
Iu
Iu2
ses
De
1
ume
praciis
Dema
Nacurap, Guldem
gnap . 34.)
Cires
sexione
eultas
Clentiam
1
eth.  alea
bestians
languam en
in
noverae
enii solitione
ad
uti
de
1
am
Ue
u
lur
1
nO
ler
ertine
Plinam iM
1u0c
On
a1
1s
e
mere
P
120
1e
e
ibere
inEr,
lud
ectum
dec oblla

## Folio 71 — 816856680:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Or. Fier
meciculo
limo obo
CEUT aPpC
MDrincep.
S: (1 Bori
uC hum a.
terum de Re
ectibns sup
add. Siraca
1D: CX PaFC
iprincipio
Od prucei
jurm. dein
15.
cimum
actio quea
a0di1a
re
1
IXcIS)
ipia COn
cjest
ed
es
Scicnetatenet ae volicio; quibus in mence humana (ucce
dunc domediis ad finem obtinendum Consulcalia, eorum.
que, quae apca incellecus diiudicat, Erma Electio.
2) externarum ontanearum. Jac. Thomalius, Tab. XII. lin: 2. 85
b) es practisi quidem illius. Cons. Sanderson. Praelec. I. de Conscient.
C) gnasi Scientiam dicas, quam cum alio quis communem babet; 10.
Cirellus Pth. Ciristianae II, 1372. imo sccum iplo, sed, mediante re- Cur Con-
Recione, tangna cum alio, sepe enim contra ipsummet, cujus est fa scientia di-
cultas accusve, ac illins enpiditates testatur.
XXXIII
CaTUES
Derolicione vetus est ac apud omnes recepta ReguIa: Anroleni
Volena injuriam non heri, quia quod quis appecie, in id fincinjuria:
libere adeoque betens Fertur; (2) ad injuriam aurem, ut
intra audiemus, pertinec, utinvito d concra jus illius per-
fectum inferatur. Distingue aurem incer voluntacem ple-
nam s minus plenam, qualis in actione mixta conspicitur.
Nec obRar, quod meretrici v. c. volenci, per cuprum in.
Ferri vidarurinjurta. Non enim eo calu injuria, sed actio
porius injusta est. Frustraeriam objicitur; E quis puer, vel
imbecillis judicii, vel meneis non satis PanXe peteret a me-
dico, ob dolores ampurari sibi manum: heret hoc vo.
lenri; Ergono nulla esset injuria Distinsuo enim inter
voluncarem plenam ee don plenam. Volencivoluncareple.
na, de recce informata e infercur injuria: infertur aucem
volenti roluntare pertutosta aequeligaca, qualis est in hoc
calu. Sed _ id speciet habere videtur: Lacroni volens la-
De dat precium. Ergone Haud pacicur injuriam. Sed de co
calu voluntas homins Mberandi non est plena; actio enim
eAt mixca, adcoquel Paltemrira. Sic injuria sic ei, qui v. Er
suras mordences polliecur. Vult enim dare uturas, led
volun.
per eat.
Natura P. 34. [9.

## Folio 72 — 816856680:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
est
(72.
voluntare condictenaca, a returi ligata. Christo, camecAvo
lonci paci, injoria Facta est: quia pastionem non voluit ex
incentione hostium spectaram; sed qua convenit cum vo
luntare Parris caelestis. Ita marerres passi lunc injuriam on
intentionem interentiam.
2) allexat boc urhmentum ipse Servator Benedictns Matth. XX. 15.
ice non facio Tibi injuriam. Nonne denario pactus es mecnm?
XXIV
Solet id Ctets Conscienria (2) pro illo cumprimis hu-
mani incellectus practici = judicio accipi, quod principia pra
Etica Lecemque consentum ad singulares actiones adplicat, quidque
AC ex NUNC, hoc illor apore ac loco faciendum omitien dumve
St, proxon t acinculcat. Dictum Ciraecis peornois, vulgo aurem
Judicium proxime practicum, ilem practice practicum. Cu.
jus pracipui lunt actus: Monstrare: praecipere: instiga:c.
Appellatur Conscienria rei facienda: (b) quarenus nimiruem vE
humana principium actionis, demum eliciende contideratur.
) quo ipso disfert 1) a onrmensa, seu ipso primorum principiorum ba-
bitu, omnibus omnino mortalibus per naturam insito; es notitiam bo.
nestorum turpiumque compl exo. Onangnam, observante ad II. Ti.
1. 5. 15. Coccejo fidum ourmenorus vocabulum sis, quo nec Scriptu.
ra utatur, neque alius bonus aucor, nec vulons in ea sioniticatinne,
ut notet notitiam recti e) contrarii. Onam ad versus recentiores
observationem repetit Wiclius, Dissert. de Conscientia. An ungnam
errante: 5. IX. enitm. forsan excidit, Ilieronymu ipsa hac voec usum
ad Fzech. 1. ubi conscientiam vocat Sgnteresin: Lesem corpora.
lem: Scintillem rationis, quae in Caino quoque pe: catore non extin-
Eta est. 2) Secernenda etiam est ab illo incellectus actu, qui actio-
nem subsegnitur: de iisque, num bene an secus geste sint, judicium
perhibet atgne inde vel voluptatem vel maerorem anxietatenque
excitat. Prins quidem landando es consolando: posterius accusande
reprebendendogne. Utrumqne testisicando.
Intellectus indicio) ua quidem DD. communiter. ali qui simpli-
eitet
Duid Con
Cciencias
quid ance
cedenso
quid syn
Meresior
quid con
Ccieria con-
equen
l
b
IH
mimode
nem LC
iet
ana
1
eum se
iplI
Ms
eer
a1
gnoa
ibu
lei
A
orep Poces
adli
10
nac
secundm
M
tee
e
dan
na
lnt
1
et
11
qu
Plo ’endae  leura
da
ea
11
istone Re
a
em eus selte
XX, deQuI et
Ma
n
n
V
no eo
es
ec
apat
rum
Pius ad
Passci
la
sctiore
ver
l
nin
impeiss
dolo
inter
liat
de
D
non
sequ
se
15
catus
dole
IHe

## Folio 73 — 816856680:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
amecHvo
voluic et
it cum r0
juriam ot
B eS MeCHM:
primis hu
principta pra
AIBO auTCM
: instiSaeC
nimirum
Onsideracus
incipiorum ba
6 notitiam b
0nec Scripit
esem cOrpOr
st
1 Ct3.s
BEc
citer describunt, quod sit princtn normativum internum, judicium
practicum, circa actiones divenus insitum, ad bominem, juris divi Delc
ni rerumque suarum conscinm. vel consolandum, vel dimnandum. nes con
Nec incommode dixeris conschentiam, accen. ionem incellectus ad ob- cu ad
lixationem Cegis, praecipne divinae, junctam cum actionum nostra dences; 
rum secundum eandem aestimatione. Duo sensu Scriptura eam lae cur ad lst
pius ad COR refert. V idc 1. 70. ILL. 20. 2r. Cob. VII. 22. 86) alibi reteratur:
b) Est tamen non inusicata selleralis latiorgne acceptio, pro illa intelle-
Etus judicio, quod facta Nostramet ancecedic, vel consegnitur. Po-
steriore sensu Mala adpellari solet Cons ientia, cum objectire, gnia quid Corr
versatur circarem matum. tum effectire, quoniam animum tristima scienria bo
lo dolorihus puta ernccalibusque exgnisitissimis adsicit. Inde e- na dC ma-
nim acerrimus, in antum praesertim non corruptis, immo etiam cor-
a.
ruptissimis. cum scelerum turpitudo nimis est manisesta, consequitur Syllosim
dolor, e5 supplicii metus. Pari modo Eo bona conscientia dicitur, conscien-
es Baptismus stipular Donae conscientie, 1. Pet. IIL. 21. Eltriusq, ciariuo.
interm Consienciae gnatenus nim. e5 Rei factae eos faciendae scien-
tiam dicit, processus, Squooismo practico declarari pergnam commo-
de potest, qualem in Caino fratricida deprebendimns. Oui tratrem
occidit, is supplicii reus  Un conseientiam rei faciendae vel potins
non faciendae. Tu Cain Scidisti. F. reus es lupplicii. Vides in assum
peo is conclusione Rei factae conscientiam sen, quod idem est, con-
seguentem tristem ingmletam. Ceterum de Conscientia gnalenns lua vis
scil. factum consegnitnt, c. Cer. Z L. II, 21. nhi memoria fa: ino. malx con
ris ante XXII. annos dunis, indicio conscientiae ineo tabili, refri-
catur. De morsibus ettum conscientiae vide Anctorem infra IL,. 5,9.
Solent male temereque salla cordibumano esse offendiculo, animum.
que vebemen: er inquietare. Quo de elesans Abigrilis discursus est
I. SaM. XXV. 31. Malamens, malus animus, ait Pecentius. Pec-
catum suostandem ancores invenit, itagne tenet constrictos, ut ela-
Bi negneant. Sle ierd eure Cimde inne merden) veun fie eue
inden wird. Num XLL II. 23. add Sap. XVII. 10. Menander:
O’ovrisoecor airu n nar y Degoura
M oircors avrt ekoruror ciras noiei
pavet ille fragorem
Moter ventis nemorum.
Draxincen
ciencix?
passint.

## Folio 74 — 816856680:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 136 lines, status machine
Ostactum
Conscien.
cix elench.
cicum ex
emplo il.
lustrat.
74
Pulere internum ammitribunal vocat Ccorius IP, 10, 2. fub Rn. ad d.
C. OI. lIL. 21. Conshadit Reum conscientia, eo convincit. Inde
Pharisai, gnos deliciorum Servator arouerat, dienntur encyzo
 do InS OVrCIOHOECS, 7O. VIII. 9. E0 exivisse sinenti. Tanta est
vis ejus elenchi. C. onf. P’itend de O. H. ex 6. 1, 3, 1Y. fin. ( 1, 3, 12.
Occulta etiam scelera Petgnietudinem conscientiae es terrores, in
exteriora indicia erumpentes producuntur. C, 4, 9. fin. Prosane l
talus quidam: Conscientia, dixit, est mala bestia. Oportet illam Oc
cidere. atgnis o Miser, occidere non potes. Divina ejns ac perpe-
ait in maona formidinis descripeione LncanHS.
ina vita es
XX V
Dividi communicer solet consciencia in Rectam, PrO.
babilem _Erroneam. Ouorsum, Ced minus proprie, re-
Dirisio: teruntur Dubia e Scrupulol2. (2) Commodius cam ica din
spelcimus. Conscientia vel Recta eA vel Erronea. (b) Recta Vel
judicii sui raciones ex cerris indubitatisque principiis de
monstrar: vel salcem arsumentis nicitur topicis; adeoque
Rectam Cubdiridimus in cerram (vel demonstraciram, auc
E maris, Rectam in specie, quod tam en obscurius) s Proba.
bilem. (C) erdoEa sire probabilia dicuntur, quae omnibus riden.
cur, auc plurimis, aur cerre sapientibus; iisque rursum aur
omnibus, aur pluribus, auc praestancioribus. Qua via judi.
candiuruncur Reges, quibusarrium momenta cdiscere aue
expendere non racat. (4)
2) Diirr. Instic, Echic. P. TII. Sect. I. C. TTI. 5, 33. P. 83.
b) adde C. Thomal. Purisprnd. Div. P, 2, 58. P. 22. Praeter rem ioitur
vuloo Conscientia Recta B Certa pro Synongmis habentur, quum
eo Probabilis Conscientia etiam recta sit, Conf. PutendorF. boc
capite 5. 5. Prorsus ut in Dialecticis Syllogilmus vel verus est
vel salsus. Verus vel cercus est e apodidiens, vel proba-
Bilis sive topiens; Elterque tamen verus, uent alter ex scientia,
alter ex opinione oriatur. Falsus econtra est psendosraphus atque
sophistiens. Dicis: Interim sape res probabilis videtur, quae tamon
talis
Dux com
modistima
conscien.
Analogia
divitionis.
s
ne
Vinxi
MmmE, 1O
emoni
sume
nste
10x
iC doeme
P
Hec
10b
dcumbune
domi
eps
a1101
ralio
101.
ria
Dus
repin
uta
subali
era.
nin
ad
1
Dec
in
1e
cander Y
Aicie
c
1
Horm
eet
 
arti
liscibue
adde de
18. 15.
talem, Ulem
menta
bonrencle
oisese,
ciend
Dis.
Mia
qua D
dupiae
de
de
1
Op
desui
que
EP. 10
tem ir
quod
Dog
a8
2
doomas
tallins
u
5 recndi e 
rum
nove
Probibilior
etgetum
de D 
lesul
quod
lucen
ero
dit
t
Prod
vidit
inera g en
la oba
deci
e
Cei
Pol
lan
cles
ha
Mlarnu

## Folio 75 — 816856680:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
E. suB Ain. ad
noincit. Ina
ntAr ENEYX
IM. ( [3, 12
 terrores,
Prosane
Cam ita 
b) Recta V
incipiis de
5; 2dc09u
civam,
rursum
ua vi2)
edi(cer
eter remie
st
Patendort. bo
15 Vel vernses
vel proba
r ex scientiu
oraphus atque
mo
nI. 9.
eos
Talis non est. aceo A0 in casu conscientiam non probabilem.
sed erroneam esse. Cons. Patendort. de Y. N. (5) (5. 1, 3. 5. qui gnoad
Rem ia diftinxit. C onscrentiam, ingniens, prohabilem a recta differ-
re arditramur, non quoad ipsam Persnasionis veritatem, sed quoad
artiiosae demonstrationis in subjecto defectum. Onod simili ab ar-
adac de Probabilitme  probabilitate praeter superins dicta P. XerC.
T, 3. 25. Putend. de J. N. (66. I, 3, 5. ubi distinenit inter Probabili-
tatem Fachi es doomans ac velut Puris, E5 quemodo erdoza aron-
menta segni liceat: conf. Ocor. II. 23, 4. Maxima pars mortalium
conscientia probabili rextur. Sic pueris es invenibus pleragne fa-
cienda incumbunt, quaddrentes, Praeceptores. Tutores jubent; ser-
vis, quia domini: sndunis. gnia Magistratus mandant: Civibus,
gnia Princeps imperat. Caterum discrimen inter na brnor E6) LaTos
Ocuae (de qno supertus, quidam sic exprimunt, ut illud Ai officium.
de gno racio tantum prodabilis eo dialectica dari possit: hoc vero
de quo ratio practica Zrodemnncs certa sit, probante Rachel. ad Cic.
O. P. 2OY. F Ab qua p Oabilitate toto cce to abit PROBABI LIS MUS X SUIDEZ F, XS
Jesuntarum, qui docent, posse alignem modo viri alionius docti piis ercic. II. G.
que anctoritate nitant (dissentientibus licet aliis omnibus, imo D, J. lic. 8.
PP. (6) ipsa 5. S.) quidquid lihet. facere, (o propter eam autorita
tem in Conscientia esse sccnrum. Less. de Praecept. Decal. 6. I. art. 4.
quod dooma d’exander Il. peculiari Bulla damnavit, e5) multi e
Doctoribus Callicis innundum sumserunt; inprimis C. ud. Mon-
taltins enins Liceras Gallicas latinitate donavir W ilh. W endeolcius,
e5 recudi fecit Sam. Ka Belins HC mAad. M DCLXIV. C aete
rum nova est scriptorum inter Pontificios Moralium distinctio in
Probibiliorictas es Prodabictas. IUi sunt, qui Generalem Jesuitarum
Thclum Gonzalez segunih leveriorem in Moralibus viem insunt: hi
laxt Co Moralis disona Corrupeores sunt. Adde Jolephi Riceii
Jeultae  professoris Neupoulani Fundameneum Tbeol. Moralis,
qnod prodiii Neapoli r7OL. I LV0. Segnenti Anno 1703. Paristis
lucem vidit P. Joannis et, 5oc. Tesu, Prepositi Generalis ip
Provincia Tbolosana. AMpoBabililmus, quo probare conten-
dit; probabilismum prius adenum esse quam Societas j esut Scho-
las Fheolosicas haberetsu Seholis Theoloricis cathedram
occuparet: aliarum ade Sebolarum Dodores probabilismum
babilinus.
Quid pro-
tificibus desumto illustrat.
a

## Folio 76 — 816856680:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 151 lines, status machine
026 (76.5
l odo
ante tradidisse, quam illins de Societate Scriptor existeret. P. guidem
multos ei doctrina calculu e Tesnitis addidisse, ccontrai em resuitas
primos babuisse impuonatores. Rebellium puta, Comicolun, eu
Blancum. Duod quidem Cadmeorum Fratrum inter se puonantium
coregium specimen est.
b) GcOT. 1I, 23.4. Ita Christiani imperatores vix nist consultis Epi.
scopis bella snscepere.
XXVI
Oux Dubia adpellari Consciencia Colec, non tam judi-
vuns vesguam judicii suspensio, adeoque nec Consciencia.
) Communis incerim DD. Repula eAt, (b) Nihil axendum
esle (C) dubitanre Conscientia, quam d Paulus propotuie
ROm. XIV, 23. Ouidquid, inquiens, non st ex Aidc, peccacum
ea nihil 2. CHt. Ouo in loco tides animi judicium de Re Bgnificat; in-
terprece Crotio J. B. _ P. II, 23. 2. quam expolicionem non
malam efecensco. Ouidquid regeratur in Obferrationi-
bus ad Crorium, gua Uilrici Obrechti nomen prae le
Ferunc, Telmariano Operi annexis. Ec Hebrai DD. dicunc:
Dson in Phrion abstine Te abs re dubia. Ouod camen lo-
cum non habere posse aic Cirocius, (d) ubi alicui omnino
alceruerum cst faciendum, e de ucroque an aguum lic, du-
Dicatur. Tunc enim licere elipere quod minus iniquum
viderur. Scd ee illud praecipiune sapienies, Ei de re magni
momenti, ut de supplicio capitali hominis, agatur, jam
propter magnum dilcrimen quod est inter eligenda, pra-
Ferendam esse partem cuciorem. leaque latius esse ablolvere
nocentem, quam innoconcem condemnare. (C) Et cum
maximi momenri (ic bellum, ut ex quo mala plorima eriam
in innocenres sequi soleant: incer sencencias alternances
verxendum 2d pacem eAe.
 del cupnattaui alice Lold. bl. 1. 103 20. P. 299,300re
ducitur autem ad Conscientium, ut privatio ad suum babitum. Dann:
haves. Theol. Conscientiar. P. l. P. 114.
b) quam
Quid con-
sciencia du
bin:
Cur, ee
quo mode
endum:
HH
QHO
a
facere
quo 1S2
est. 86
netur
abite
Unidau
cilum.
nnoe
quam
pa
con
d quo
etent
Plac
sensionen
eteo
llamer
ene
Ose
nces. Pet
10
d
dn
Para
Gueste
du
men 1
ner d
lal
las 
Hare deane DImm
Anes quam
era
erun
me, an
oubi
ao
Indere aum
bic  an
munc
cilelte. dAnuntur
licet
unlvers
lene q e
eltate
M
prove
L. IY.C
a
on st
(ad
ntina
satre
perle
nendi
lare
dor1
Fali
le
n
tente t
Puta
lmblles
unio
ex
overe
1a
amgn
Pn
ae
per an
inn
it a
de
in
nider
Ca
quo
Quod
Is
Rener
J.C
Pqne p 1
inn
a
du
10
ert
I
P
loun
tend
Dest
Anera
ebat
altio
ut a
eidal
Sub,
Prin
in viis
la
1tB11
ete
MCn
uata

## Folio 77 — 816856680:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Ei em jesmitia
bnicolan, 
e puonantin
consultis 
n eam judio
Consciencia
il ag endum
S propolui
C, DCCCATUM
niticati is
ionem no
a tamen
Cui OIBI
Bom LIC,
us inic
de re maE
genda,
Neablc
(C) L
vrima
2l1er1
Oc
ra
t
299,
hahitnm. DaMB
ed
6) gnamdin itagne in ancipiti baeret Jndicium, utrum Bonum quid pt
an malum: actio consultins suspendetur, quum melins st non facere.
gnam facere id, quod rescis, an voluntati D FI conforme sit nec ne?
quo ipso Te praesentissimo peccandi periculo exponeres. Facere alias
quod dubites, placiturumne sit amico vel secus. vilipendium amici
est, es offensionem parit. Onidni (o DFUS ita colliventem abomi.
petur? Haereo egnidem dubins, an hoc facere licitum sit nec ne ?
Onidgnid tamen ejus sit, eligam alterutrum, sive licitum sit sive illi-
citum. Oua maona sane levitas, DF Ique immortalis offensio est;
Junsc Cic. Ofc. I. cap. 9. sub fin. Bene praecipiunt, qui vetant quid
quam apere, quod dubites, egnum sit an iniguum. Agnitas enim
lucet ipsa per se: dubitatio cogitationem sionificat injuriae. Plin. Fp.
P, 19. Onod dubis non feceris. Add. omnino Orot. II, 23. de Cau-
C) Distingnunt tamen Monlistarum non panct cum Cejerano, Becano, Quid du
aliisque inter dubint eculacirum e5 Practicum. Dubium specula. bium Spes
tivem vocant, guando gus de rebus mere theoretieis dubitat, an
culacivum
e Practi.
ita vel ita sint. Praeen, cum de iis, quae ad actionem Moralem cum:
tendent ac pertinent. L que vel de facto, v. c. an alignid At factum: quocuxlex
vel desure, an actio insenda: hocque iterum est dubium juris vel dubium
oenerale, ubi de actione morali in genere dubitatur; v. c. an liceat dxeculati-
chatiis ludere, on Ochut. vel partientare, quando dubitatur de quid dubi.
vum?
actione hic (6) nunc. Non seper Deccare, qui speculative cantum ant um de Fa-
ut ahi lognuntur, praci deneraliter, dubitat. practice antem spe. eto
cialiter indicet. se den opetari. Fieri posse, ut quis incertus sit de quid de sui
Veritate universalis propositionis, particularis autem vel singularis
subua contente recaulem discat non ex rei ipsins, sed extrinsecis
principiis. puca ancostaale aoctiorum prudentiorumve. Sic, si gnis
in genere dubitet, uium eat Dellioerare: mandetur antem ipsi à
lebitimo maxistratu. i venum perat; posse illum ac debere, insuper
habita universalis proposttionis incerritudine, ad sincularem respi-
cere, eamgne provera Sed habere, utpote tali habita es de-
monstrata a superiore ogne frudentiore; gnia credere possit: In re
ad. ia obsequendum spt. TTa Gcotius II, 26, 4. Cjecnus Tom.
P. Oonscul. Ir. d. art. 31.  B0. aII. Tbeol. Scholast. Tract. IIL, C. 43
9. B. ex eoque Durrius hst. L.HIC. IIL, Y, 2. P. 94, 95. qui sic recte
docere ait Becanum, ets uter videatur Hornejo. Libeat tamen (5
nobis
et
A5 drbiis d. 2.

## Folio 78 — 816856680:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 132 lines, status machine
Resta Pra-.
 16c
Conscien.
eia Dubia
mutari Do.
cestin pro-
habilem.
Duid faci-
endum, si
in dubiis
alcerutrii
elixi debe.
556
d
pobis becc nonumm moncte, gnm ista distinctio hoc quidem in ar-
onmento nondum satisfacit. Primum quidem; non exusque discre
patjudicium speculativum es pradlicum, ut judicio specntativo exi-
Rente incerto, practicum certum ant probabile esse possit, cum per.
petuo unum alteri respondeat; imo boc illi innitatur. Deinceps ita
existimo, gnam tin quis dubitat in universum, on liceat Christiano
belligerare. illum certum esse non posse, sihi bic es nunc esse conces
sum, qnandoquidem non ionoret, id quod facit, esse belligerare.
Duemadmodum qui dubitat an usuras capere licitum pt? sciens ia
quod facit, esse usrras accipere, non potest non statuere id quod fa-
cit illicitum esse. Onid eroo multis. Si quis propositionem finoula
rem pol practicam dpendenabus vel supereoribus ita videat collu.
stratum decisamque. ut in et habita universali, rede se facere, de
quo in universum dubitabat existimet; C onscientio non amplius erit
andia, sed probabilis e Rects Ytagne: SiCHP EEEOTeI, iE quoque du-
bium quilibet deponere cenetur; sive ipsam rem, guantum ingenio
suo assequi vorost, consi eratlo: sive consilium es ancoritatem. quo-
rum copia fuerit, sequendo. Onod A. fecerit; CONSCIENTIA
DUDIA MTITABITLR. P: Non IB certam, altamen in PROB A.
BILF M; quali qui resitu. praesertim ubi certior haberi nequit.
non peccat; sin neolexerit, iMorantia interveniet culpabilis. alias
oni mbitat cartempative, ded et Indicio activo elivere partem -
FirCM. Est entem V. C. in dubu de justitia belli pors tutior abstine
d) Onid tum factm sd os p Cn omnino alterutrum fit faciendum,
 de ntroone tamen an eganm ft, dubitetur? Repondet Orots,
inanit ubi erectio evadi non porct; minus malum rationem induit
mnois, non autem moraton tocnm habere: in colliione aniem Le-
ejusmodi collisionem videri prccuum erat, desinere esse peccatum.
turem induit laeri: sed quod turpe est, pro impossibili sempes ba-
bendum. Crroviter peccant apostatae illi, qni sclentes vo’enses que
jacturam vera Relixionis, ipsiusque adeo aternae salutis, quam bo-
norum aut aliorum Benorum temporalium facere malunt. Notum est
2e
re vello ae Tame OI. l1, 26, 4. medo
Licere ei elirere, quod minus inignum esse videtur. Semperenimi
Boni. T. B. II, 23, 2. ubi tamen notantum, Boc axioma in malis da
dum apbarenti, non cligi mins lum prae majori, sed quod extra
Pntend. deJ. N. X C. I, 3, 5. p. 46. In daminoss minus damsum na
n
26
agiene
a De ma
est
Nimns es
U, S. 1
Macu
nan
n
ann
No)
VI
1d
I1S
dea e
RCEa
um
llign
dece
e
am
last
d
tone
facii
D
C
Du
A
re
tercedip
bus:
dui
na
vel
ant vetilas. 
e
ni
qna
errorem in
Pctor, qui
quae p
l
saclend
dida sunc
bine nascicur
lur, accidit,
frcillo
retu
sentenciam
BlOcon
lbne
1
da
ul
2
lonib
enit
NG
le vel
a
e
mora
son
luri
junc
eo
circ
e
icet
D
ile
de
Hec
C. 5
a
in
m
I

## Folio 79 — 816856680:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
agne disert
Deinceps id
113 Sciens. idr
e id quod sa
videat con
se facere,
SCIENTI
in PROBA
habilis. Ali
turior abistina
ondet OrOtsi
Semper enim
ationem
2 in malt
DNC CMICM
ed quod
esse pecc
5 dan
ili sem
X Vd
ant. N0
des
1
tn
1_
63~ (79.
3E
Henrici IV. Calliarum lc s dictum: Ut populum crumnis eripe-
ret, suum se animam perduum ire. Reidon. annal. L. add. Matth.
XVI, 26. 8 Val. Alberrietos Liplicus Disp. 1Z. 5. 17. P. 248.59. II-
lud vecerum: De malis mininum; consutat Licero DAC. ILL, 29. an,
3) Phimus ex proses hoc de aronmento, DisTerc. IV. de fucC PCenA-
inquiens, est ullum maius malum curpimdine:
a LVI
Tum, S. L0
Uerrana (2) dicir defectum cognicionis:  ita inhu. Quidienod
jus deceprione contectie error. Dicta inde Consciencia erro. cancia: de
nea cR, de qua hac inter Doctores Rogula circumtertur:
Peccare, ex qui (b) contra Conscienciam erroneam, es qui (C) secun-
dam eam facis. (d) Ilud pacer, quia in ob sequio conscientix
praectico obsequium DEO feri, eoque nos oblisari cense.
u5, 10. XV1. 2
ExKOKS
as Cujus varias distinctiones telenset anclor 5. 8. Nos deinceps plu-
res, Ob usum amplissimu, ex ponemns. Caeterum FEEOE vel in- FrrOxquo
tercedit in actionibus hominum arbitrariis, v. c. paclis (o contru di- ruplexE
bus; vel obvenit circa actiones Leoe inprimis positiva praeceptas quid exror
aut vetitas. Estque vel cheorericus, seu falsa mentis opinio de actio-
cheoreti-
C19:
nis qualitate e moralitate: vel practicus, sive falsa actionis propter quid pra
errorem in persona vel aliis circumstantiis commissum adplicatio. cticus?
Prior, qui etiam suris dicitur, est, si qris existimet intermittenda esse, quid errox
qua facienda sunt, vel eneseri possunt: praecepta esse gnae inter. Suris?
dica sunt. vel nedessatu pro indisserentibus bahet, ea vice versa.
bine nascitur Consc. L. Posterior; gni etiam facti dici- quid erxox
tur. accidit. si quod sscanm vel circumstantias in actionis ex. Facti?
ercalo erretur ab ilsosgat allus de adionis muralitate rectam tenet
sementiam. Uterque hic error ost vel riocibilis vel invincibilis.
Conorancia consideratur vel ratione principii veleatione Induxus. Ra. quie ieno-
tione Intuxus est ver pax, b. c. ipsa fit cansa actionis alioqui non rancia esti-
sus eptae. V. C. Si qnis ex Norantia latentem in dumetis, quem pro
CaX
fera babet, hominem actuat: alioqui non ocetsurus. Vel concomitans, quid con
b. 0. ipsa non sit canu, sed tantum comes actionis, alias etiam sus. I. comitans
pienda.

## Folio 80 — 816856680:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 145 lines, status machine
quid iono.
EatLa VO
lumearia.
quidinven
luncaria, X.
quidemtat
lis vel secum
dum quid:
seu in le
sed non ul
Iua caula ?
vel simplici
tere
sive inlea
in sua cal-
(a 2
Tiam.
Pullaeere
Per lenoran
quid avere
renOranem 
quidigno-
rancia unii
vertalIS, Eo
Turis?
ejusquevel
nacuralISE
vel polci.
quid parci-
cularIS?
353 [80.) 5027
Piendae. UFsi guis, cui prepositum atique erar inebriari, incidit in
Petum siritn vin insecum. Ratione principii est vel x voluutaria
seu affectata, vel involmmuria sive invita. De voluntaria ait Pcern
II. FP. LII, 5. Nardara avrBSTBro BENorraC. 9. d. F. st ipsornionorantia vo-
luntaria, si Mnsen lexernns scire possunt, mundum bunc constare ex
corruptibilibus, id eoqne no mirum. si futurum est. ut E) ipse cor-
rumpatur. Posterior vel Lcundum quid calis est (alias in se, sed non
in sua canssa) v. c. Jonornlia Puris in veterano paris sindiosc: vel
upliciter talis (alias. in se in sua canssa) v. c. ionorantia juris in
rustico gna tali. Differunt etim agere per ignorancam, de gc-
RC ignOrantem. ore modo aventi ienrantia princeps actio:is
cassa est; qua remota nunguam fntura fuisset actio. UI, si quis con-
sanohineam ndu n mudrimonium nescins; vel spissis in terebris in-
cursel in alignem, cumgue ledat; posteriori modo agenti alia est
coulla principdus, cum qua tamen isnorantia concurrit; ut si quis
profunde eorius alterum vulnerat, aoit quidem ionorans, se d non
peridnorantiam; qui hsal non est caussa delicti principalis. tamet s
cum isto conjnaa, seu ebrietas. Similicer Mich. Ephelius quaedam gie
perionorantiam fieri. alia ab irnorante. Pec ignoc. neiam fieri esse, ubi
factum ionoratur. ut si quis mulierem nesciat nuptam. AbionOrante
non per ionorantiam, ubi jusionoratur. Jus antem ionorari inter-
dum exensabiliter, interdum inexensabiliter. Ulsum doc et Ccot. III
XI, 4. med. Est porro ionorantia vel unirertalis vel particularis.
aec vecatur ionorantia facti, illa Puris. Tonorantia n iversalis
sive Puris est, qua communia praecepta Turis ionorantur. Es
que duplex vel Poris nacurx, quae neminem excusat; si gnis v. 6.
dicat se ionorasse homicidium aut furtum esse illicitum: unde
Centiles ob hanc ionorantiam à Paulo dicuntur, cir eonorlodn
i aoirer naedia, gnorum obtenebratum est insipiens COr.
Rom. 1, Z1. add. Durr. E. Ib. Parad. P. IIT. aph. 2. paD. 137. Veb
juris poluciri, cum quis ionorat, quod lece civili, sua in civitate
est determinatum V. c. in Imperio nostro VII. restes ad testamentum
solenre adhibendes esse. Dantur tamen casnsubihec posterior ex-
onsationem invenit v. Or. si quis (a) in civitate aligna non din sit
versains. (B) ant p L ex quaedam noviter sit promnloata (y) vel ita
proposita, ut in notitiam subjectorum pervenire non potuerit. 19n-
rantia p. rricularis est, qua ignoramns unam alteramque circumstan.
tiam
qu
nis
il.
ma
nn
a
et
De
Bvem
non
eum
erie
de
eli
da
R
D
quid
Pari en
18
sciens
EAqu
lamen
adbee
Gnia s
gnitur
Quias
negue
nem
dem
nam 
le
daicam
e
lamen
COr
le
Salienio
etur
lim
liei
na
1
bn
11
CHI
one
e
aet
ensat
le
bu
ines es
Pa P 5 P DeMnC
nsi
PEnCN
atia vi
ulia
le
Ben
XVI
quIId
Der
ce
li
n
qu
peci
MnI
1e
1
c
lec
Den
1
410g

## Folio 81 — 816856680:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
ri incidit
x voluntaril
norantiavo.
 ipse Cot
in se, sed no
tnidiosc: ve
ec ep5 artioit
tesebris in
centi olia C
palis. tamet
Sguaedam at
nsicri esse, M
cet GcOL. 1
a _ iversat
antmi.
si quis v. 
undb
Am;
cir conertod
a0. 137
cori
testamentuu
posterio
1a NOn C
a (X) vel
1S
tnerit.
ecircum
2N
11
P60)
81. 1
tiam actionis nostrae. c. 8. (1) personae. Pta cum Pantus AEt. X XITI.
33 4, 5. Ananiam durioribus compellasset verbis, excusavit sese,
quod nescierit hunc esse summum Sacerdotem. (2). Rei sive objecti
cum qnis v. 5. arcane, quae tamen arcana ienorabat, evulgat. (3
temporis, v. c. cum quis ionorat eo die judicium baberi, ent se sister e
de ebat. Delethec, si erensabilis esse velit, (2) carere dolo. (2) de quomo-
culpa nostra non esse acgnisita. (3) subsequentem habere dolorem. do exculau
Sic ignoroncia, capitis supplicio exemie sonacharum saulis Elium, 1
SaM. XIV, 27. Conf. Dn. Omcis. Comp. Ethic. AretoLOB. P. 27.599.
bilis
Pursus ionoraniia vel est purae negacionis, vel prarx dispolicionis, vel ex He
maliciolae pr racionis. Tenorantia purae negationis dicitur, guando rionis
pure mihi denegetum est, hoc vel illud scire; eo coincidit
cum invincibili. Tonorantia pravae dispolitionis est, ubi qnis ali
quid quidem novit; illa tamen notiria est prave disposita (5 ex cionis:
parte erronea atgne corruptu. Lonorantia maliciolae priracio. Quidigno.
ns, ubi quis aliquid ionorat, facile tamen scire potest, e rancta 
sciens volensqne se ipsum illim rei notitia malitiose privat. valltus
Esqne adeo quadam ionorantia quodammodo involuntaria, que
tamen non exensat. Duia inroluncarium, ex roluNtaTIO OTTU,
hobetur moralcer pro rouncario. Orot. II, 17, 18. Prima exensat, FIxe divilio
gnia superat omnes natura vires. Alcecameretur, vel saltim conse- Mes, exem
gnitur prima adhuc vice commiserationem. Pi non exensationem.
plis 
trantur.
enia sumus homines es multa cum imbecillitste luctamur. Terria exrumgue
neque excusationem neque commiserationem meretur. Sed castivatio- Simul usus
nem potins eo) peenem Ubi enim volurtaria est malitia, ibi s, cus- Ostendicur
Pa Co conseguenter poena. P. uli ioncrantia 1. Tim. P. 11. suit gni-
dem ionorantia vincibilis, non tumen directe affcdata, sed per supi-
nam nepligentiam ant per abreptionem a zelo erea Relixionem j-
daicam (AEt XXVI. 9. omnino) contracta; fuit ionorantia nON BUTR
negatienis, sed nec moliciola privations, verum peuvae d spolicionis.
loitur misericordiam sive commiserationem non quidem meritus, a
tamen conseguntus est. Talis etiam ignoc nid erat Jn aorum, sal
tim eorum de gnibus Petrus Act. III. 17.  PanluS 1. COr. II. 8.
dicit: quod per ionorantium Christum crncisixerint. Pratignorantia
per neoliventi.m (5 caecum ze’ um erpa reipionem Judaicam con-
traca. Scilicet quod altinet ionorantiam persons; ionorarunt enim.
sed per ppontaneem reptigentiam IBSuM esse verum Messium; quem
nosse
quid iono
rancia Du-
tancla Pra
vee difxc(.
lIEAOL DFB

## Folio 82 — 816856680:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 129 lines, status machine
CuC, qui
coraCOn
Ccienciam
errancem
apit, Dec
ec
Ejus ret
exemplu
82.7
nasse POLBK ANL. s debia ciliventio esi absque praconceptis opi
monibus Scriptnram essent sernasi, eamque cum persona, nalivi-
tate, nativitatis tempore, Cbristi dodrina C operibus contulissent.
Acut  facere debebant. Sed quod attinet Fctum iplum ( fadi
onorantium, hoc modo sclvernnt utique, ant setre potnerunt, eum
esse innocentem, aut saltim moriis suppli: ium non esse meritum. Ver-
bo: in gnibusdam judeis suit ionorantia per supinam nepligentiam
contracta, eo prava dispositionis: adcogne vincibilis: NIIL LIDL
INMIN CIBILLS, ant purancpationis. Nisi venissem, ingnit Cbri-
Pus, ipsisque (quae necessaria ad salutem sunt) dixissem, peccatum.
non haberemt: jam vero rihil pretexere possunt, quo peccatum (Jono-
rantie es quidquid ex ea delictorum puxit.) excusent. 10. XV, 22.
6) qui enim inquiunt. contra conscientiam, licet errantem, facit, id
commalis gnon e interdictum existimat, adeoque licet non ex
OEnErE OPERIS, Ex IntCALIONE Paen OPER AN TIS peceat propier
proeresin, quam facto ostenit, peccandi. Aronmenta videri possunt
apnd Hornejum, (IF, 4. 5. P. 325. Nam qui quantum in se est, apere
onli Contra Lerem DF. I. am Principis, is peicat. Sed quisquis facit
contra conscn Cem is gnantum in ipso est, agere vultcon-
Ira Ledem DE Lant Principis. Frod gnisgnis agit contra conscien-
tiam errantem, is peceat. Insione ejus rei exemplum in Manuseri-
Plo Cedice Evanoelistarum, quem Bera Academiae Cantabrisiensi
danavit. extar, uti post Enc. VI5. haec verba inseruntur: In avru
nurea Bcao h nra Esza oulvor w ou βBarc, eirer avrd. N’vdec
ne, ci peti oidas 7i noteis, uane a. a de un oidas, dnara a
naei aDg Barns ei rE voux. Eodem dic, quum quendam conspoxisset
oxerantem die Sabbatbis dixit ei: Rens ins (i quidem iple nosti quid
agas, beatus es: Un aurem non nosti, exlecrabilis es et Leois it ns-
DTENOT. Egnidem verba vix alio in Codice praeter hunc Bezae e
cum quo R0b. Srephanus est usus, deprebenduntur. In hypothelta-
men sensus nostra cheleos inde exponitur. Si enim scivisset, is qui
laboravit. Sahbathum hominis caussa factum, neque opera cbarita-
bis aut necessiratis, vel ei alia prorsus probibita esse, non peccasset:
at, si veteris inscitnti vinculo adbuc Bringi se putasset, utigue rens
fuisset violatae adversus conscientiam Legis: gnoniam peceati ma-
onitndo ex instituto atque conscientis ponderatur. Conf. D. 70. Alb.
Fabricius C0d. ApOeryFhO N. T. P. 323, 324. Seg. 5. IILIV, V. Ais:
eguem
Deceacum
Euman
1841C.
i
Tari
1
a
1
S est Mea
HCC
natu
nCcr
d 1
al
agne
dolig cone
dec
1
olum
ea
.leni
1at
luma
em
er s
191
locum
Palio ad
1
Peccate, qui eo
vine vel
cere conaches
Bare D
beat
tione
diss
eo
Guo
est
s
le
aesi
ajunt.
guatur, sed 
etiam
betur
1ran1. 8
cipienter
men crederes
Peratori
audor
vero
sultem
Mia In
lexi
Pam, eo
intell
BeM
quo Ditu
Cni
s
em
Pro abitr
9u
iun
5
ex
UI
11
de
1
Es est lamet
d srte
dtu.
an
en
ereco
5
mea 1
Pras
M
14

## Folio 83 — 816856680:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
contulissento
um  sact
neotioentian
NUILLIL
ingnit Cbet
10. XV, 2.
licet non et
eceat propiet
sere vulico
ptra consciet
antabrioien
ur: Ty avr
aurido arde
anara car
 conspOx
iplenocti quid
CLegis
ANC BeZa
hypochels
ivisset, is
pera cbarita
non peccasset
utique
e peceat
2
reM
655 (83.)
5035B
Consegn Cam ex Cons. ientia erronea obligari gnem ad male ope- Solime
randum; qnon guluem oppido videatur abjurdum, cum in bomine L ceprio
locum habere negus obligatio ad opposita; imd impossibilis pt obli-. meo.
Patu ad percalun Deinceps, non apparero, quomodo dicendus
sit peccare, qui eo ipso dum asit contra conscientium erroneam: di-
vine vel bumata Leoi facit consentanea. Primo dubio satissa-
cere conatus e Scbolasticis est Durandus, distinonendo inter Obl
Dar eO L ivare. Prius in moralibus tantum imporeare, ut gnis de-
beal facere id, ad quod oblivatns dicitur; ita. ut aliter ab obliva
tiome liberari neqacat, nisi id fasiat. Ligari vero de eo dici, qui ita
dispositus est circd alignod opus, ut non possit livite procedere, si ut
Postulnt natura operis, eo quod detneanr vonscientia jndicio ali
qno contrara onsciencia nimirum erronea.. Oua etiam rotionsio
est Amelii apna D. Pagerum de Conscient. p. 96. ab init. Alli vero
sic ajunt. Ob sut Conscientia erronea non pn sitive, ut guis eam se
gnatur, sed nedtive; ut ne contra eam faciat. Rursus: Conscientia
etium errans, ab eo qui contra eam apit, pro divino dictamine ba-
Betur:. Pone. Poum Imperatoria potestate abutentem e ea prae
cipientem; quae douutati imperatoris non sint consona. Si quis ta
men crederet. praeceptum a Leoato propositum esse praeceptum m
petatoris: Boc. 2(50. quantum est in ipso, imperatoriam contemneret
andoritatem: Mnilis. est. Conscientiae ratio, cujus dictamen gnis pro
vero habiium conlemnit, adeoque rationem ejus non propositivam
seltem P indicatelum, sen es imperativam insuper babet. Demum.
quia Consientia mibil a ind est, quum Praeco quidam. eS intimatio
Leis: ideo qui contra Conscientiam etium errentem delinquit; in
ipsum Ledem peccille adeoque arouiar, quantum in se est committere
intellixitur. AC lumetsi. ut in sebolis lognimur, gna si: mocecialicet fiat.
quod in se est faciendum, tumen quia insentio asentis repuonat Levi
Cni snam conorueconseientiam arbitratur, ista actio pro peccata ipst
imputabitur. Sa peccat. qui violat Relisionem falsam, quam iese
pro vera habet. Mulium in se fnit, adulterium commisit ABacEIUS.
qui cum aliena se rem cubere putans. propriam complexus est. Pa
rum ad furis nomen illi a, qui clam, dum res alterins farripere
adoreditus, in prope tes imprudens aberravit. Cionser omnino
Reontam Lant a 314.

## Folio 84 — 816856680:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
[84. 7
 d
An dC quo-
modo Deca
cet, qui a-
Secundum
Lionscien.
tiam ErrO.
neam
ROm XIV.
an decur
Conscien-
CIa CTEAHS.
argumen.
ta nupera
sencenvix
proxonum
TUT
et Solvum.
FUX.
238
)qui secundum) Si scilicet versetur circarem per se malam, quod li-
falum est. Sib Ladaiam commisit arianus Christum adorandos
gnem tantum creaturum esse putarat. Consciu enim sibi erat. nun-
gnam adorabilem crectarum esse. Conf. Danntrcu. Theol. Consc. P. Io
P. 112 Indiffe. enti dero. gnum extra Lerem sint, neque peccato
obstrinonni ciica edam versantem Contra eas qnomvis abstinere a
re indifferenti non omnino st illicitum, axere tamen quod per erro-
rem credis esse prohibitum. aronit animum peccandi cupidum. Unde
Pantus: Fi inguit, qni reputat, aliquid esse impurum, id ei impu-
rum est. Ttagne e Pontisicius, qnoties carnbus Peria sexta vel gna-
dracesmali tempore sine distensorione ant Judans carnibus suillis
contra consciensia auctamen vescitur, toties peccant: Secus, si absti-
mat. Addatur denno Dannhaver. Theol. Conscient. Part. l. P. 110.
5. 30.
d) Maonis bodie animorum motibus in Beloio aritata questio fuit:
An Conscientia umquam creare poltic? ubi afsirmantem gnidem sen-
tentiam plerique sole clariorem existimant. in ipsisque sandioribus
literis assertam, quae inguinatam esse impiorum mentem e conseien-
t am aperte pronnnciet, Fit. Y3 15. Ouod si vero inquinario de
homine, ejusque mente rereca praedicatur; Cur non eS de Con
scientia? Attamen reoerunt alii (a) in ipso vocabulo manifestam
contrarietatem esse; Consiientiam enim errantem non magis dicipasses
gnam scientium errantem; gnum scientia non sit nist veritatis (B) Si
ipsa erraret Conscientia, nullam in homine ullius rei certam cooni
tionem fore relignam. (V) Conscientiam Divinae Lexis Praeconem
esse, cni perpetnum debeatur obsegnium. loitur errare non posse. Vi-
deo hanc litem velut inanditam, e solo novitatis nomine suspectam
apud Batavos agitari. Sed J0. Cirellum (i. e. Crellinm) L. II. C. 1.
Ethicae Christianaes inspicienti aliter videbitur, qui inter alia memo-
rat, qnosdam Indicium de factis faciendisve erroneum, non cons ien
tiam. sed coinnorantiam potins dicendam reputasse. Ad ipsa
interim dubia observandum existimamur; tam non absurdum esse.
vocare Conscientiam errantem, gnam non inconvenienter servator
dixerit; Si Lumen, quod in Te est. tenebre Ent. Matth. VI. 23. Sci-
entia dicitur, qnia scit, licet aliquando nesciat; es scientiam nonnist
praetendat. Praterea in altero nulla est illatio. Nec in tertio le-
oitime infertur; quia praco aliquando praeter officium facit, e in
hac
eia
1
Am
emH
Nim
Cor
Iupectar
erclt. XVIpen
vic1
ver
MHS,
ue
quod
Drot
de
ru
oir
HII

## Folio 85 — 816856680:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
um, quod li-
adorando
ierat, nun-
Conse. P. Ia
qne peccato
abstinere a
et per erro
aum. Una
id ei impu-
etavel qua
uidem sen.
anctioribus
9 conscien
quinatio de
(S de Con-
manifestant
dis diciposser
tatis (B.
rtam cognt
A FraeCONM
) E. IL. C. 1
alia memo
On cons ier
Ad i
VI. 23.
facito
SCt
ldd
2C (85. )
hac mortalium corruptione facde contingit, et quod Divino Mune-
re tenemus, superintro duco oio commaculetur. Sed conferatur
amenissimi vir invenii Hermannus Nicluus. Miscelt. Zomo altero,
axercit. XTIII. Per boF.
RXVI
Ensionis eA L ex de peccaro ignorancia, ab Univerlitace Specimen
commisso, pro cujus etpiacione offerri quidem Cacriticium Lexis divi
dobuit veniam cametobcinuisse dicitur, (2) quia est lenoran- caco ieno-
n2 de Decu
ria. Eodem in loco idem depeceato ignorantix a privaco rancix.
commisso pronunciac (b) Pi peccaro opponitur id quod
Eic An2 23 manu elata, (c) cui dictacum est excidium, quia
Dominum bla (phema Verit. (d) Carcrurestatus est Deus ver-
bisexemplisque, (e aelicta per ignoranciam condonanda
esetacilem. (c) Atg; illis quidem Christi apud Lucam verbis:
Condonaillis Pacer, gula nesciune, quid Faciant: ad ductum
Theodolium, uc anriochenis ignosceret, notar soannes
Chrylostomus. (() leaque ignorancia Legis, licur, ineritabi.
lis hsic. Tollic peccatam: ica eriam cum aliqua neglizentia con-
juncta delictum ministes (8) ur jam monuimus.
b) Num. XV. 27.
e) ENC. XXIII. 34. CondondPater. Hebr. IV. 15. Sacerdotem babe-
maS, duvaepelor ovp nub rais aod creiais ruuor. L. Timoth. 1, 13. 200
vesreor orr Bnao enp La) dicinrlu naej vBessr am nxenhlu, on
M.
C) NIM. XV. 30. LHtB. uB Frevel.
d) Entb. Der hat den ∞S.SiSiSi geschmatet.
aervocur Exoinou et amsia.
C) Orot. T. B. 80) P. II, 20, 26.
8)Orot. S. B. (5) P, 1I, 43.d. MatiB. R. 15. L.HC. XII. 47. (948.
Dicendum ecam alsquid est de Orisinelonoranriae d Out tonus
Erroris. Lenorasm Quidem oritur ex sensuum heberudine, innorancie
BNIq SC erroxio

## Folio 87 — 816856680:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 141 lines, status machine
05
35
(87. )
nulla accentione aturis e mnoria vicio; a quorum primo
_ ulcimo; tanguam acara viciis, ionorancia invincibilis,
(2); C aulla Ketoerrons 1. organorum prava disposicio.
Scilicer, non exrernorum modo; sed si incernorum, quibus
aliquis sensus tic; ue cum ex morbo ceretrum aeltuar, Forri.
que phancalia Fic, ut. vipilans Comnia vidcar, e res sen sibus
obverlanres plane alia adparcane, quam qua sunc; quodtu-
ribundis ac phirenecicis accidit. II. Praceps Judicium: Juan.
do judicamus de ro necdum vel sen su perccpra, vel ratione.
examinata, ex impetu animi; quale judieium conspicieur.
cum in illis conclusionibus, quae avetoricace masistrorum
vel novicaris admiracione accipiuneur; cum in iis, quae
quasi ab inductione Formantur, ubi a paucis exemplis. Aa-
iim ad ignota reliqua S universales. Canones propresio.
Aeri Colet: lum in illis, in quibus sensus ruloo dicuntur Fal-
lere, cum nempe non accendimus ad omnia, quae sensus:
docore porerant, de interim plus, quam ab illis accepimus,
concludimus. V: c. sentus non. tantim docet, quanta resi
quaeque adparent, (cd _, quod pro diversa distancia alia
quancitase adparcar; itaque qui purat. Colemnon. majorem.
esse spictiama, de dictancia ejus securuseAt: _ sic nec atren.
dic ad id, quod pocerat, e plus concludic, quam debebat.
III. Diversa mencis abstractio; cum res nobismasis lictimusi
uc cas ese cuximus, quam ve Punc: IIF ex sicu rerum alia acque
alia species nobis adparer, lonsa, rocunda, obliqua e lic
POrrO. IV. Concepruum consusie. qua oritur (L.). a mulcicudine
ee varictare illorum sibi subito siccedentium, quibus omnis
buscollisendis animus impas est. (II.) 2b obterratacancum.
limilicudine, non. etiam dissimilicudinc rerum d conce.
pruum. (III. ). ab aequirocatione vocum. Unde cum racionis:
ulus Fere omnis in conceptuum distinctione consistac, non
rustra est rulsacum illud: quibene distinguie, bene docet.
a) Eore-
a sccunde vere qui ec srii: est, rincibilis promanac.
More
5.7
tala D
Mis
X13
Peae
10
sud
one
E
haec
Dec
lulati
al
Detu
Mia
Conscim. (
en
10
pie
re
Con
ec
Um
mido (2
Dearis ( Paricer
1
so
leuju
iden
anim
qui
Rim
iet
ele
GetC
ora
se
DE Slignod non muli
requir selt
nostra
an
atni aue
enum. 1
heo
sat p
termi
AC 1t
dac
lan
Moral. C. 11
ment (n
leme
erev
0
seler
eln
uta
dlem
pridlin et ere
xist
1I
se
1.93
C
u
dlumis dednet
beo
Ane
ba
qu
oteca au
lana
dela
Diirr Duta
erobal
i
1
en
Guo
1a
1e
Con
P 11
2
an
eio.
aelionem
Rper
du
lur
dieo
vencs
SpetIA
a est
ae
deji Tori
e
aclane ab
16 s
cutionibus
e
it
aovea

## Folio 86 — 816856680:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
um primo
vincibilis.
promanat.
dispolicio
m, quibus
es Cen (ibus
ci quodtu
SisrOrUM
 iiS, qud
emplis. Aa
proBressi
concur tal
quae Censu
Ccepimus
quanca
RECAIICM
sis (I(TIMOSi
1ali2 aC.
ligua 8
ulcicod
ibuS Om
atA FANEUI
_. COnCI
im rasion
nACaC, nO
CBCdocet.
6d
86. 7
ne omnia deduxit Schomerus Specim. Thebu
 sta su ut ple
Moralis c. III. 5. 7.
mentis peeption
e
bdu
Cornata Duom Consciencix cs = scrupulosa; do qua id Duid Con-
cumprimis practe. li scrupulus de juncta incellectur judi-
Scienria
Ecrupulon
cio auxia formido (a) alicujus momenei racionabilisque. HIC, la:
actionem paricer. lupendendam esse, doncc idoneis argu-
mencis (b.) dissipecu. Cecerum R lcrupulus ex molli quadam
persticione oriaeur, anmo ejiciendum, penirusque neglixen-
dum. Ecihaenos gaidem hactenus de Consciencia insen-
su morali pro principto hormacivo incerno e judicio pra-
ctico lumca; alias Clca in sensu lariori accipicur pro interna
ex quahoc veritaris principium: Fsomo
est sui Conscim. (c)
Fenericarem Coosciencia muli conpaerant lanquam superstnum. sta.  centi
entati sibi, quod non sacuc ansantur rebusminimis. At si perfectam cace consci–
DEEIS poscit sanditaum obedientiam; utigne etiam perfectam
regnirit animi altentm. e qnid leve nobis videatur, aut cura
nostra indionum, in quo lame peccatum admittitur. add. Schomer.
Specim. Theol. Moral. LASS Idendum interim, ne quae tene-
encia
ra est. fat pexepoltera  upelliciola. Ne praepostera ntneoligat, quid Pra
quae majoris momener m chret, que minoris. Ne lupecsticiolu ut Doctera?
de iis, quae peccata non  ancatur, ant injecis dubiis fntilibus se
quid (a-
pexstiriola
2) ne forte malum id sit, quon gun donum existimaverit, es contra. ta.
b) rationibus puta, vel sapanta auctoritate. Pntend. J. N. 86) (7. 1, 3.
Probabilem Conscientum reserenia etant, cum erronea objectis
qni enim Anctor p.uoam aunum, die Dominico deambu-
palentur ab officio dednct.
Conscien
9. Duier. TbcOl. Moral. P. III. Sect. 2. 5. 13. gni tamen ea quae ad
permiscere videtur Iustic. Echic. P. III. Sect. P. C. III. 5. 61. p2097.
lat Probabdem sequitur Conscitum.
C) Novime existere. Sed meconstute anhul corpore ornanico, e
gnaliabis similia. C on, Ct Dn. Lan P. Modicina MeniiS Part. L L. 64 3
ll. 3. 4. P. 92,93.2

## Folio 88 — 816856680:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
8.
XX XI
Praeter eos, quos sub recepto Principiorum cirulo (2)
superius recensuimus, Volunctaris actus, de alii, (quanquam
incer hos e duo priores compareant) cum circa tinem, cum
rum Actio. circa media, dictinctius enumerandi veniunt. Isi quidem
Tunc (b) volitio, intentio, (c) caquecum plena, cum semiple.
Ma, de (4) fruisio: ti vero: Consen su relectio (C) de usus. (F)
2) 5. XVTI. Volitionem videlicet, E) Flectionem.
b) indicatinimirum ab anctore c. I. 5. 9. a verbis: Porrocum () C. quan-
quom subtiliter apud Scholae DB. disqniratur, annon detur ACtus
Volurtaris Nenter, b. e. cnjus Objectum neque Finis, neqne medi
rationem habeat? Asfirmant Scocus, Ouil. Occam, Aureolus, alii. Ve-
rior tamen est nesativa; gnia quicqnid amatur, aut amatur propter
se ant propter aliud: Si propter se. loitur induit rationem finis. Si
propter alind, erit medium.
e) intentionem pro adu intelledus perperam haberi à nonnullis ex eo
patet, quia haec. aicente Tboma dist. 38. a. 3. nihil alind est, gnam
prosegnutio autsuea objeci. Prosequntio autem e5 snea sunt adtus
voluntatis. F. C6 intentio. Cum ea convenit Desiderium. si suma-
tur pro efficaci appetitione Finis. Plena incencio adveltatur, qua vo
luntas re sufficienter expensa C per affednum vebementiam non
abrepta, in aliquod fertur. Semiplena, ubi sufficiers deliberatio
non adsuit, anc affectuum turbine concussa fuit ratio. Putendort. de
I. N. E6) 6. 1, 4, 1 D. 53
d) est suavis (6) guieta delecatio suxer ea re qua frnimur. Non for-
maliter Amor, qui etiam in bonum absens fertur, qnod de fruitione
dici negnit. Oue est Thomae contra Scotum ratio.
e) guaerunt on Objecum Plectionis nunquam sit Pinis, sed tantum me-
dia: quod affirmative decidit TbomaS 1. 2. 9. 23. art. 3. Onia F-
ledio est finis confilii. Poiturnecessum esse, ut omne elioibile sit con-
filiobile, sive cadat sub consilium C5 deliberationem. At finem non
cadere sub consilium es deliberationem. Reontas de Flectione dili-
Benter colleoit Dn. Mullerus, Instit. E th. P. 1. 6. 135. 18. P. 14. 599.
qui omnino videntns.
Dui POrrO
actus LINE
principia
humana-
nums
An detur
Acus Vo.
lIMEAEIS
MeuTex:
quid iM.
centiO:
quotu
dleu
quid trui-
1103
An electio
eciam CIEA.
aiS:
10d
1
il
0d5
Onin
le
V0
em
nun
Oet
1
vim
10
elec
Droees s
mnennie
Ss
111
on
IIe C.
Mar
eera
M. pdC
I
ndidu
n
etce
utro cim in
se
1Cx
Nea
V
1On
des
Ptes
con
8. =
electoni
Crocins
liones
b0c quod,
autem
MOTq
manarum a
jideri
In.  POles
ubiv
BII.
rem
0t
plum ene
e
Mnel
lr
eni
is
ein

## Folio 89 — 816856680:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Icv1O (2)
anQuaM
em, cum
quidem
semipte
(6)
25 C. GHaH
etur Actud
eque mecto
153 alii. VC
ur propie
AY. qua vo
deliberatio
atendorto l
Non for
de frnition
Onia B
(1 Fnem nO
ctione diu
655C (89.) 50de
F) distinonunt intex ulum octirum ec p. Civum; illum esse actum elici-
tum a voluntate, hanc in potentia exteriore exequente.
XX ZII
Duodh demum de eo principio quaestio moreatur, uodlatut
quod proximuien, ee a quo actio Moralis cAesuum Rcale
e in specic effectirem, sive, ur lognontur in heri, accipiar.
non incongrue ilI nobis arbitrari ridentur, qui illud esse
BROAERESIN Ca) PTOnunciAAT. Ejus rei exemplum HabES
intra 1, 9, 8. in ve: nulla propior ratio: ut _ in Hlomicida ca-
as queuodrem quidem hominem interticit, sed a pa-
a det C faia Nulla in ip(o proaresis Fuic. Deuter. XIX,
principiu
DEio.
(C
2 guam B8no nuno oecEt Tar E∞ nui delibera am eorum appericionem quid P
detinic Aristoreles, quae in nostra CunE potest te, Nicom IL L. 3, 40, XrClIB:
Expressa ea vocibus Lamnorum: Propolicis consilii agendi, gnae Gice
eonis vox est, e aptissima visa Diicrio. Instit. Eth. P. III. SeEt. l. 6. 4.
5. 2. item: indicii, voluntatis institnti, praedestinationis, destinationis,
electionis, aliisque vocabulis fuit. sed quae pondus non adequents
Grorius vim electricem dicit de 7. B E5 P. IL, 5,2. Differt a voli-
cione, quod proeresis sit mediorum, volitio finis: a (pontanco, quod
hoc communiter etiam puerorum e animentium esse dicitur Ratio
autem hujus doctrina est, quod proeresis ea sola est. per guam actio
Moralis proxime C immediate producitur. Id quod e Procesuhn. Observi
monarum actionum liguido adparet, es inprimis pulere declaratum rio nocesta-
videri potest apud Thomasum Parentem. Fhil. Prat. Fab. XXVIII. ria de proi
lin. XXX. INITTMM, ingnienS NORACIT AZIS FTHIC A. est
ubi voluntas utitur Libertate sua, seque vel sensni vel Rationi adjun- nX
sit. Nec abnuet Anctor, qui c. l. 5. X VII. monet; Nullam esse propio-
rem rationem, gnare alieni actio imputari possit, quam quia PE. N F. S
iplum tuir, uc terdneonnetet. Videndus de hoc Aroumento sa-
imvel Raebelim msto Tracam de aclinum Moralium Principio,
cnimiro consenn ae destipulantur alii. Onid guod nec DuirriuS
diffitetur, ex preatest praecipne meritum e culvam aestimari, Ethie.
Paradiom. L. dect, L. C. 1, aphor. 7. P. 154. Hinc in anolia lata
L. BN
cessit Actio
AIS ala

## Folio 90 — 816856680:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
2063
(90.)
de
Tex Rgnis alignem ex Repio snatm occidendi conslium cepisse de-
prebenderetur, quamb em non perfecisset, capite lneret. Phuan
Aito1.8.
XX XIII.
Non inucilem des operam praesticuros contidimus, lio
ponqua ad perpiis humanarum actionum, quancum
inlcuro nostro susticil, egimus: de incelloctu aliquid, ac
prinsipe ejus. per ememque rica ambicum se diftundente
vircul procenta om suppleamus. Pa Epicuro caDUE
ac Fons e Regina vircurum carerarum meriro audir. Cicero
(2) rerum expecendarum scienciam, aucustinus. (b) vitanda.
rum ee expecendarum dixic. Compendiose loquuntur, qui
rejectis rocum cricis, ad obcunda Prudencia munera requi.
runt de praeceritorum memoriam, a intelligentiam praesentium,
d providentiam Fucurorum. Memoriam quidem, quia inne-
Bociorum seric, ca quae sunt doinccps agenda, talem ple.
rumque cohaesionem cum iis, quae peracta jam lunr, tven-
cur: uc nili meminerimus, quid, de quomodo peractum jam
sic (uc accommodare ad iplum, id, quod luperest, peraza
cur) auc jam tactum infectum hiae, suc faciendum nusquam
aut malesuccedat. Ec cum mens nostra non raciocinetur
necjudicium ferat, nili ex praecogniris: non potestequidem.
quid ex quibusdam scu praesencibus seu futuris suppotcis,
erenturum Cic, judicare, nihi quae raria praecerita (unt, sup-
Dohris, himilia cognorit, ac mente praecerca renuerie, quid
ex illis evenerit. (c). Caccrum prima Prudenciae species est
Privara, cujus duo sunt munera; Unum: delisererita sc.
nus, ac Ce in eo Ratu conticuere, in quo Cola deinceps vita
crantieatur. Quod quidem difticultaris inprimis est ple-
num. Non deillis loquimur, qui praescriptum rica genus
habene, ut olim Philo(ophi, apricola, Milices, aliique, quo
rum sic addicta cerris Functionitus Tamilix CranE, uF transi-
De Pru.
dencia.
quid pri
racas
e
si
sine
opene
D
e
10
one
Hd
dHnI
Curo
u
a0n
Datiita M
deie
aUSC
Se verat
E1
dar
VC
1b0
dent
0i
Pa
m
u
est
set
P
1
M
aitocas
le
ex
sut
M
D.
idcca
Per
Ret
3. dede 
Ibelle
uita e
B

## Folio 91 — 816856680:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
cepisse de
eto Tbua
dimus, 
quanEU
quid, 21
tundento
A2O CapUE
TIEs Cicer
vicanda
ETaTEQUI
Teneium.
ia innes
ctum jan
 Per 284
IOcinCCU
equidem
Oppolicisi
Tunt
erit
species
Cvita B
I5 est B
quer
WF 11
e
10
6 13 da
re nemini in alcerios lanctionem liceret: ConF. Diodorum
Siculum, litro primo de sccundo. Ouo eriam nunc modo
Tunt Principes, quis burpura Re ut Sceptraceneant, nascun-
cur. Ac de illis nobis elt Permo, qui e propriam audireratio.
nem di aliorum censilia sequi circa viex genus deligendum
tenentur. Als leacem parat humanarum rerum con. Prudencia
dicio, in qa s incommoda occurrune, e earum ux in eligendo
prigines. sic comcutiones, nonnili confutione quadam
ipoener abili obvelantur. Osendic Aulonius colebri Fi
aoa dita sectador iter: si plena rumuliu
Suns fora; si curis domus anxia: E pereerinos
Cura domus sequitur: mercantem snova semper
Damna manent: cessare verat s curpis egestas:
Si vexat labor aericolam: mare naufraeus horror
Infamat: Paenaque graves incalibe vita:
Et eravior cauris custodiae vana mariiis:
Sanguineum si Mariis opu.
cic. ieaque malure deliberandum: ac denique id vitae ge-
senere vita
nus cligecean ek, non in quo nulla; scd in quo pauciora
inoraque incommoda prospicianeur:
b) de Lib. Arb. I, 13, 86) 83. Gu. 31:
Exgnisite hoc ursumentum tractavis Pece: Callendus, Tomo II. quo
Syneaematis Pbilosophici Pars Physea EO Ethi: a continetur. Ethica
P. TI. C. II. P. 745. Su 6 extar maoniaentissim q Theolooi 10. Va-
lenrivi Andrex Liens de Rerum biniverliesce, cujus altera pars pru-
denciam. per infiusu dosecta diffundendam delineavit. Confer ejus
sdia Rei Chsna eo literariae, P. 252.59..
AXXIV.
Alierum Munas prioLex prudencix est, omnes vitx
actiones, in eotquod delesimus, vica genere ex rarionis
praeleripro, de de tlcis normam componere. Huc (pc.
ctac generalis ACAS LIIMIL ADOREDI TEMERE, Ceu cujus
caucam
dyilio.
a) OAIC. L.

## Folio 92 — 816856680:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
Benerales
in electo
Reculae Caullam probabilem reddere non postis. (2) Ejus vero (pe.
cialia velur mombra lunc 1. uc condicio negotii, quod lu-
vicae fene ipicur asendum, noscatur; atque incime quidem, ne ani-
ni quaedan passio animum obruerie, Fecoritque, uc Fucus
pro vericace sic. II. ut indoles eorum, quibuscum negorium
peragendum est, nos nonlacear. Sinrne probi, an dololii
circumspecti, an imprudences? porentes an imbecilli. Ubi
ee congrua mediocrirate inter contidenciam de dittidentiam
Opnselt. III. Uc rires proprix expendantur: quid per le
iplum, aut per amicos, auc per opes propriss liceac Facere:
IV. UE sic modus agendi in promtu, cum nihit sic absurdius,
qua nrem ageredi. dc deincops de modo progrediendi (ol.
licitum esse. Ouorsum retertur circumstanciarum nocicia.
V. UE, Prae caceris; occalio temporis debice captetur: no si
auc praecipitando ancerertatur, omnia Cusque deque per-
curbec: auc cunctando praecermicratur, omne consilium ir
ricum Caciar. VI. Uenegotio, non line marurâ deliberatio.
ne sulcepco instecur; juxra celebre illud Biancis. Aggredere
Ex iisquo carde agenda: (ed 2
gressus, asc constanter. rII. Uc menti
pracipua. Constancer insideat, quacunque se demum ingerente occa
lione, d recto vireutis tramice non discedere: d data, uc (apo
concinsit, optione, nunquam honeho utile, aquoiniquum
praehabere; quod praester semper, negocium male, lalva
conscientia, succedere, quam prosigata, (uccederc ex voro.
nequo ille sir habendus infelix, qui sibi bene conscius cAto
aucille felix, qui consciusmale.
a Gicer. OFIC. La
XXXV
quid Pru
dencia Oe-
conomica:
decolionica prudencia in admmnatione noutus
amiliarisque rei versacur. Cu ducem domesticum Im-
verluta suata velu clclpacuo, guta uuo tebt
actc
1d
ex
O
1
1V
Ori
lis
dec
abi
on
1NOS
par
111
riie
lur
nec
Iuo
de
10
1
Tacit
liocique
luc
datitiocum
D5.
Mun
12C (0
Ui
c
ur
M vet
omme
D2
oe
ece
XOr.
ta
Ur
1
105
M
ane
eam
1
l. Cu
Dene
un
un
e
Me
atdC
dun
an
ale
d
d
de
in
d
da
li
Dub
D

## Folio 93 — 816856680:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
vero pe
quod (u.
n neania
ue FuCuS
degocium
ndololi
illi E UbI
id per se
iendi (ola
nnocicido
TUr: AOI
iclium il
liberatio
Beredes
HE MCMI
eNCCOCCA
2. uC (aP
Diniq
1M
CCx VOIO
nsciuSC
C d0
iCuI
nius
ret
08 (93.) eb 
repue administratur. Is respectu liberorum roeneur
Pater: respectu uxoris Blaritus: respecto servorum herus:
respecto porsesionis rerumque polellarum nrurae leu D0.
minus. Hinc prudencia aeconomica 1. Faumi, live Nupris. Prudenris
lis. Ejus munus est in uxoris delectu, Ne formolam po. aconomi
ca quoll
eius, auc illusrem vel divitem, quam BeHC MOTATAN dUCAE, plCX:
Deindo ubi ducta Fuerit, ut amoris restarione illius amo. lu quo
rem ica demereatur, ut Facile incelligat, non voruiste se d contictat
mel ori commodiorique Viro duci. Curer, ucminuciora Pruptialis?
ETACTCEUXOT: Ut consiliorum, qua ejuS CAPTUM NON exCC-
dune, tiac parriceps: datam fidem ne remeret. II. Paterna. 2) In quo
Ejus primarium mionus Gieneracio, edveacioque clt. OvOr.
Cum pertinet, l. beros ad cercum vicae penus instruere. III. 3) berilis ?
Fribis. Ouarar serrum muneri aptum, ne peculanem esse
Paciatur: ut cum amer; ne commirtar cum Fraudari, e reli-
qua. IV. Possessoria. Curet, ut domvi Peu Familix n hit nc. 4) possesso-
c. Plariorum desic. Equidem secundum nacuram necessaria ria:
duncaxat Tunc, q.x tanem, Cicim, Frigus, d ali2 id genes in.
commoda collunc: ac civilis (ociecas non pauca praecerca
pro gradu, quo quisque in ca cAt, neceltaria Fccir. Caven-
dum, ne impensa fianc ipsis redicibus majores. Res (VaS
ipsc Wominus norir. Socracis dristorelisque pronunciatum
est: Domini ocuius equum pinguem Facit. Ater quidam,
ropatus, quod elsecaoro emendando Aercus optimus dixir.
Dominivestixia. In genere verocriplex opum comparanda
rum modus cA: apriculcura, induaria sive opera: de ulura (2)
2) Singula latins de duxit Cassendus, Ethicae L ib. II, 5. 2. D. 750. 599. Adde
omnin e Nostris, sed multis insoonitum ror nur jo. Valene. Andcex,
de prudensia, Parte II. p. 17 1. [99.
X X X VI
IIE isitur cubernatori curtus secundus, Medico (aluS: im. Gu Leotus
peratori victoria: Sic Moderatori ReipubI. beaca Civium vica pelscenicia
propolica est. uc opibus trma, copiis locuples, Bloria ampla,
virruce honella (II. (2)
2)C
PTACIPVC
Pana.
Policicae ?

## Folio 94 — 816856680:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
Quouplex
maca.
l. Facionc
Obcupten
Indifferen
forma?
tia:
etiva?
jectiva:
0bd (94.
028
a) Cicero in fraom. V. ac Republ. es addatur, qui plura suoperet, lan-
dato loco Crassendus. Ac rursus de prudentia cum in universum, cum
in eligendo rica genere, ceterisque illins speciebns Cicero, de Osi
Si L. 1,6. X X XII. 5490
XXXVII
Actio humata generalius sumra (2) rarie dividitur.
Acio hu FaCipua eAt, quae nec Auctori displicure, rarione princioii in
volunsariam Ceu spontaneam, _ involuncariam live inviram diri-
(0. (b) Addunt alii divesionem racione I Norma in (C) BONam
_ malam. Jacob. Thomasius divilionem, racione forma ad
DellaE.
2) Elti videre inprimis est apnd J. Thom S. Tab. X. interra. Ut in
simplicem e compesitam. Ila (() ratione Formxe in Indifferentem es
Moralem, que vel bona vel mala. Indifferexs consideratur ve: quoad
(pe iem vel quoad Individnn. Prnbe etiam advertendu: Indifferentiam
triplicem esse; Objectivem, sut jectivam. C Formalem. IIla sundatur in
rebus, gnas elixere bemo potest, vel repudiore; qualis juxta Paulum
est in Necmeniis, reberq con simlius, C Ol, II. 15. de qui nsiutiense
Augultinus: sunt quaed m. ait, facta media, quae possent bono vel
malo animo feri, de qnibus est temerarium indicare. Lib. II. de Perm.
Domini inmonce. Ictam dpellemus. Facultatem ipsam, id quod Le-
de determinatum non est; elixendi vel repudiandi. Tlec est proprie-
tas actionum bumanarum, quae lege juberi vel vetari, adeoque
transire in statum moralitatis possant. Sed C3 hoc acute monnit
Pacobus Thomalius; Indisserens in ethicis hec dici, quod, nec Bonnr
nec ma.n est: C AP AZ TAME N ATRIAISOIE MORALITATIS.
Onam capacitarem quod non habet, in gaestionem heic non venit.
Neone nes quidem consultum Rei literoriae arbitramur, novrs de-
finitiones confinsere e actionem indifferentem vocare non malan
seu bonam in sensu nesante, ut anupero scriptore fadtum. Quod est
limites movere. in asspna circulos, praecer necessitatem. nibore.
Carerum de de entistiano expedita Reoula est Col. TII. 17 E6) 1.
Cor. X. 31. Cujus qua  le finne opera, hona sant; es a Lutt ere
IBm. P. Tenens. f. 225. divino cnleri adnumeranteer, DaB aWC DaS
geringste TSercE, als einen  trehhalm auffheben im CTauben
hethan, seye ein gut XBeret. Qua. si rede observentur. facienti sper
Duomplex
quid obje-
Geld sub-
quid FOr-
atiS?
Observatio
summe ne-
cessaria de
non temere
mutandis de-
finitionibus.
Quidcnei
Ctianiltrus
de inditle-
rentia do-
BCAF
persedere
namanum
ecion
enet debe
nera acetp, I
B. 10. 1) Consert
MusC
demm
Pores
1
latito ri e
d(. noca
allea
quae
Erjus
homini
lium cacro est
terminat
locetur
etiam
disf
dereus
10. V
dimm
jun
se lalibns
mto
Pivu
essectre, pa
Jurae
qua
e
mitur
limore p
Ai
H
Diec
eum
lam. que as pseum
One
usu
e
0b
SI ve
rali
la
lu
raliter Supedu
le vi
Uen
cen. X
Iue
inibu
s
12t
a
et
iX

## Folio 95 — 816856680:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
gueret, lan
ver sAM, C
eton deO
dividitur
princioi il
iam dire
(C) BONAM
forma a
ra
Fed ent
disser
junca
1Xta FaKIM
usjudiei
nt bonov
II. de SCtM
id quod 1B
est proprit
i, ad eoqu
2, neC BOnHI
AL12
iC NCn 
et
Y. nOV. I 
NOn mal
FeM.
15 a
AB a1
(I (3
10d
Tacieats
dad
- 9
3
ut non necessariis nec sine pandulo in hoc arrmento motis litilim EF quomo
liceat supersedere. Considerat quoque meretur communior sententia
do alterca
tiones vical
quae Acum humanum in inalviduo indiffereotem non dari sta. Roc it at
homini adenti debeat esse prapit. (num haec non sola ita sent: en-Gueanc:
rium racio es) sed C actio bumana hic Dc nunc a circumstantiis de. Sencencia
B. parsoll
terminationem accipist, iisque velus vestita in stacu moralitotis col. E aFI
locettr. Conferri potest a mus de boc aronmento Disputator Non dari a-
B. 10. Alamus Ohandee, Thcol. Morali Part. l. 6. IX S: XXXI. qui ctum in in-
etiam locum Maltb. XII. 38. Solide fortiterque vindicavit. De Eu dividuo in-
diffecentimo morali jesanarum prefessa preter alios opera eoit D
ditteren-
cem: quo
10. Wotr. Jagerus, nosqne ejus subruendi modum jam supra osten. Fundamen
dims quum de Morali demonstratione, objectisque Moralibns PeF co nicatu~:
se talibes aoeremns. (=) Rtione Esticientis in elicitam en impera remiitive
tam. quae distinctio usum baber in Onestione: An voluntas FOssit cOor Il. Quoru-
plea actio
(3) Kic one adjuneti in indmmentem eo transerntem sive internam numana
e externem. Haec verd dividitur in Actum commiltionis ex o- ratione essi-
mittionis, quum in moralibus emissio aestimetur pro Acu; imo (5 po- cientis? quid
sitivm actus vel includatur, vel praesupponatur. Silentiummionae est elicica?
uidimpei
efsicacia, e oblieationem facit, Num XXX. 5, 8,12, 15. Obligat vorit rata?
Juramentumve a subdito prestitu, quia Dominus eo, quo an sivit dies III. Quoru-
STCCIZ SIIPER FO. aad. Orot. II, 4, 4. cnjus Reonla: sub factismo. plex racio.
raliter venent non facta. Petiam omissio velbona velmala. illa, ne adjun.
Eci
gna omittitur actio mala, occasione perpetrandi oblata, ex amore 3 O nid , 7,
timOre DEI, e Aadio odd endi ejus Cegi. Sic Joleph ab aliena ab. omissionise
AHITAXOTC, GEn. XXX L R, 8. C59. Mala et, qua omittitur actus lepe dux vis
D aceptu, quem per occastonem aut facultatem praestare posses. VE, SILENTU)
cum Parencibus honor debkus non extribetur. Macth. X XV. per tot. Quosuplex
de viroinibus fatuis, (5 servo, qui talentum condiderat.
X XXVIII
omissio.
Adio etiam speciali sensu dispescitur in simplicem de Ouid actio
mixtam. IIa es, quals proxresi sBencismera, (eu ex in simplex:
cerno eoque solo princtpio provenit. Mixra eAE, quae nDE: ex quid mixca
mera apeuris proxrest, lEd parrim InTerNO, PATEIML CxIErHO
princixio, circumsande bideiicet mecumajoris mali aue spe
boni
Crjus ea pracipne ratio productur, quod nen sinis modo bonestus sumento

## Folio 96 — 816856680:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 170 lines, status machine
532t
(96. )
0336
contatreuses palandi oricur. C acerum, mixcorum actuum
quaruor genera consticuicPhilosophus. Primum, cum ho.
mines boni e commodi alicujus consequendi, auc gravissi-
onum mix mi alicujus damni declinandi eracia, graria damna auc di
ros Tubenne cruciatus; ut Zoprrus 1oto corpore lacerari,
natum, aures, de labia sibi prascindi voluis, uc Babxloniis
imponeres, urbemque inexpugnabilem Babrlonem in Da
rii poreltatem rediserer. (a) Uc de apostoli Marryresque
in primiciva Ecclesia plagas e morcem Caepe acerbissi.
mari, ob vericacem detendendam, pertulere. Secundum ett,
cum quis ob declinandum incommodum _x malum 2li.
quod, duc consequendom commodu ee bonum, Cordi-
dum quid ac indecens commiccit. Uc si quis, ne nummos
perdat, aliis se ridendum exponit: uemorio in aulis Princi
pum veneris causa agicari rexarique se pacicur: uc improbe
hodie mulci rirune, nepro hypocriris, de uc loqui amane
Tanctulis habeantur. Tereium eAt, cum quis metu magnon
rum malorum, quibus perterendis natura humara Fer-
me impar eR, ea Facic, qua alias FaCerE HON OPOrrCBAL; UE
Darid mortis declinande, Solon lexis perniciola abolen-
da canssa Furorem Gmularune. Ulrimum cA, cums quis de-
clinandi cujuscunque tandem mali, auc conseouendiboni
cauNa id agic, 2d quod agendum ne exquisicisimo quidem
mortis genere se adigi debuisser pati, sed moriem pocius
oppecere. Uc siquis vel persecurioniseritandae, vel hono.
rum adipiscendorum caussa veram religionem ejuret. Pri
mum genus landem: alierum ee ulcimum ricuperium: cero
tium veniam ee commilerationem meretur, aur conlequi
Tur. (B)
2) Circa actionem Bonam _ Malam disquirunt: An Mixtura detur
BoniE5 Malis sive an idem ans respedn dddersoni snat obnm
Ce malus esse possit. Nodismultou ttidet. omia ad Actionem Pthi-
et  ut tessuittur, il omnes actiones circumltantix Morales recte
e ba
Duoc gen
nera live
eradus Acti-
tarum?
An detur
Mixtura
boni eC
mali:
s
ne
A.1
op
2.. C. 
ud
nem saep
cum nas
sumvertin
un e
nolie
Trat. 13
uI
Bi p Est 11
nalii R
duner
Ilign
adbere
malum
CAL
estran
sequela
en
110
eque una dep
lintevra
ibonices
h. X, Ilec
era
ella
vcala e
et luC. n
drium
20
lien
quis
abimm
nalu
buman
est
HM
Mogne
a est.
Ta
MaME
Aoralibir
ulla est
1: 
Ancm
ant
e Bon
onns
faciune
e
adea
dua Bum
10d per
n
pectem
deculiss Mutrequi
le
ia se r
dce
inica oB. Tuam; 
osni
2a
lam sotemn.
rem esp Pecam
sim
Ola
lec
Han
ad
Rec
ion
nin
posserdeda
la
ile
ut
et
1
L.C011
sententia
le
1
li
ren
1
1n
Dr
u
etta
Gnid
srat ad
aula et
au in 1
etuder
pern
Dopoare
I
suntp
nitate
move
las
qua
latatu
Vito s
Priv
de irvit
bomone
mediatum
cludit
adeireo de ip nec
Diti
AXin
lium, a
niB R
licor
oim tal
Pone
Ve
anea
C ol.9,, Sanl; uI
Pre

## Folio 97 — 816856680:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
 actuum
CIM HO
IE GraviAI.
laceraris
Babyloniis
ITEYTeSQU
acerbiA
nummod
lis Princi
u magnC
 quis de
endi b0l
vel 1
VrCI.
n
rium:
Conleq
xtura
si
Roral
etM
ONt
SE
.
e
se babeant, quarum ana si secus comparata fit. inteoram vitiat actio-
nem. Ororjum pertinet vuloatiB. Canon. Bonum est ex inteora can-
sa malum ex gnolibet desectn. Objiciunt tamen Cajeranus Tom. 1. Diluuneur
Consculor. Tract. 32. R. 14. _ VincenE. Concenton L. VI. Dissert. Ob, cen
2, c. 2. P. 513. Utigne Elcemosonam exenti porrectam bonam esse; neo
gnidguid sit de adbaerente vitio vanae ploriae. Imo e commiseratio-
nem saepe innoi posse; Sed nihil evincunt. Bono en m bonesto repu-
onat adbiberi ad malum finem, es eleemosyna propriae studio gloriae
data est YELEG ALIS. Unde commendare Tyronibus anream Jaco-
Bi Thomahi Reoulam solemns: Bonum Morale habere Bonitatem su-
am in Voluntate operantis. TaB. TII. lin. 36. Instant: In natura ibus
eandemrem esse simul bonam ex una parte, es malam ex alia. P. neC
repnonare in Moralibus. Prius esse manifestum, quia idem homo
possit simul habere Bonitatem anditus. cum malisia caecitatis. Sed
es helc nulla est seguela. Primum enim Bonitates in Naturalibus
sunt partiales, neqre una dependet ab eliera. Deincers s de BO-
nitate totali inteorali sermo sit, nesamus antecedens. Tum enim Bo-
mo perfecte bonus adxellari non poterit; es bujusmodi totalis boni-
tas censeribonitas moralis debet.
6) qua de lucnlenter exit Auctor, 5. 16. Ps conferendus ommino Tho. Quid Invi
Mal. Fab. XI. per tor. ubi moneo P. inconsideratius logui, qui ex in- cum ?
vito faciunt proprium actionis humane, cum potius dicat principii
privationem. II. Hand quidem levem esse dubitandi rationem, num
de invito agere; ad Ethicum pertineat? quod ex huimmodi actione
bomo nec bonus nec malus aestimetur. Interim quia proaresin im
mediatum actionis bumane principium esse dicimus, eaque omnem ex-
clndit vim: eo) necessum adeo est; naturam inviti perspectam babere,
idcirco de isto gnogne arormento eractari boc locosolet. III. In- quid invi-
viti laxins sumpti duas quasi esse species. Cnum, quod perionoran- tum per i-
tium, alterum quod per violentium di. itur. Deposteriore commu-Broranei,
nis Reoula est; Ad illud requiri, ne paciens non lalrem negatire nihis am:
dicatur conculisse, sed neque contrarie. Ceterum IV. est Invitum per
vim tale vel in se ve. in sua canssa. V. Actiones mixtae magis sunt quid per
Bontanea gnam invitae. Unde est quod pacta etiam non citra vim violenci-
ina oblipant; ut via nodis pramuntatmr, ad Put. nd. de Ofic. H. P5) am:
C. 1,9, 15. VI. Collisimas, qn stuenanm de ea, gnam Caltro P’alao Regula ma-
proposnit sententuCactata per Poenitentiam priori voluntate ef.
sni mamenti
de actione
fectum mixiam

## Folio 98 — 816856680:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
18.)
136
fectum seentum tstet ex causa prins libere apposita, non esse
imputandum cnspae. Fals gnippe eam esse vel ex eo patet. Quiaa
effectus ille gnidem invitus in se est, sed non in sua cau2. VII. Aa
externum repuonontiae conulam in judiciis tam aderrare respicitur.
ut ex praesumto etiam, suclum aliquod invitum habeatur. Onod fun-
damentun esse ceiseo ust forensis de Puella desponsata vi com–
pressa. Dent. XXII. 24, 27. Dua enim vim passa in aoro, rea non
habetur; quia non consensisse in scelus, sed invita succnbnisse prasu-
mitur, necgnidquam p il. adhibicis evasionis mediis, s quo prae cae
Tern hic seaens armatur, Clamore. Contra cni in nebe pudicicia fnit
creptus violentiae pretextus non conceditur, ob defectum renitentia
per clamorem, quo concursum ciere potuit es debnit: Duod tamen
intelligendum est. non quod ex hoc solo definienda controversia sit.
sed caeceris paritus. Potest enim e6) in urbe vim pati aliqua, occluso
ore, C in aoro aligua consentire in stuprum, ut habent verba Phi-
lonis recitata a Grotio II, 12. in notis.
XXX IX.
Exeterum exea, quim diximus, PrORrCA PER Se _ im
ediate consequitur impuraciricas; = scu quod eAfectus.
asenci moraliter fure imputari quear; bonus quidem ad lau-
dem de praemium: Malus voro ad culpam de paenam. OuX
impucatiritas  non quidem Formale Actionis Moralis, (a)
praecipua tamen ejus affectio, aur effectus Formalis, (b) vel
(c) necessarium causa Moralis consequons est.
Vox impurotionis horrensis est, es proprie insitionem, qua surenlt
elantae imputantur, ponisicat. in sensu Morali dicit actum intette-
Etus, quo quid ad anctorem suum pertinere indicatur sive mediate,
sive immediate ab ipso profectum sit.
et buc pertinent dicta a nobis Parie VIII. dissertationis de Jure Peena-
rum 5. IV. n. a. b. P. 86. add. omnivo D. Miiller. Instit. PthIc. P. I.
2) c0n. Taperim dicla att d. 6.
6) quod accurase probavis Dn. D. Japerus Elem Metapbys. P. I.
ab
)LetE.
Lexderim
pasTu: Der
LCF. ZZFII.
24. exporin
Duid im
ducativi
183
c. a. D. 312.
e
2t
inc
inc aurem
pium racie
ddendam cAe
on ferriicaim
ex praliave
p
Recto
lecere
inc
ter
Peinquae
alioni
e
e e
en es
seme
ut e
le
1
lionis
filio
et
u
ded e
nec
de
NerI
Co
D
al.
aale
deact
rare
et
1
2u
u
vam
ude
eat
cari
aric
lem
Ben
rad. 
autre.
eriindo
per
e
debie
vim
ari, 
100
du
e
rudam
doro
e
1
e
le
cum ex
alien j lectorer
E IIon Enene in
le
e
menea
ante
ondentium
lnia
ut
. l 1b. 1
AIS rC
sunune
ollarion
len
mlene
bIo
e
1e
acc

## Folio 99 — 816856680:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
sita, non 1
paro
12.
aier
1. 
Salto
Oro,
1Bn))
quo
PHCC
2n Y
ei
trove
t verda
a SB C iI
l effecto
CMm 2
am.
coralio
liS,
qua surem
Etum intett
qve mediates
eTur
es
Ethic. L
phas
Pelto
 (99.) 
C) Pur. Mulaus Metaph. C. XIII. 9. 4. L. P, 7L. 258.
XI
Sieut aurem praecipuum in Rloralihus axioma, Rre
Principium racionale ct: (2) De illis actionibus homini
reddendam esse racionem, quas penes iptum est tieri vel
non heri: ica impuratio quoque diridi solet in eam, quae est Quomplex
ex gracia vel ex debico. (B) illa est, quando quis in altorum
Impucacios
quid im.
effectus actionis cujusdam cercii, quos alias ilte sibi jure ad. pucacio ex
Terere non poterat, ex benerolencia derirat. Uc quendo sracia:
Princeps filio eiris nullis merisis conspieno benetacta pa. quid exde
TernA ImBUTaE. HIOC CRE IMPUTATE NaNi Zae, nON nara To BUIO:
oprinnua. E debiro aurem impucario hc, ubi caula iripu-
lationis in eohaeret, cui quid impucaeur. Dividi eriam son
lec in nudam, scu simplicis adprobarionis de improbacionis.
d efficacem. Illa elt, qua mude tancum act onem aliquam quidnudas
adprobamus auc reorobumus, ica ne nullus inde in agen-
cem effectus redunder. Hec, per quam effectus actionis in quid esti.
axene rim suam exserune, de qua hoc inprimis loco api. Cax:
Tur. Sed s aliud eRimpueacio, aliud impurabisicas, seu actu
in putari, se recte impucari posse. Non enies omnes actio.
nes, quae impucari pollune, euam aB. nei semper immpucan-
cur ane necectario imputandae func; (c) ec voi plurium in-
cerest actionem Reri vel non teri, hunus actionem non im-
pucarerit axenci, carerorum eamen sus non expirat. (d)
) Contradistinctum exverimentalibus principiis. quae observationas
vocavtrr. Racionolia principia dixit Putendorhus, gnorrm vericas Incidencar
certitudo atque necessitas ex ipsa ratione Ruit, absque sinoularinm de Drinc-
perceptione, ant institneo siscursn, nudo duntarat mentis intnitn.
Expecimencalia sunt, quorum certindo ex finsulorum constanter tibi et rationats
respondentium collatione ac percextione incellisitur. Elem. Jurispe. bus.
Univ. L ib. II axiom. 1, P. 353. c. P. Humo de rebus adprehensis vi
intelle dus redte jnicare polest.
mentalitus.
Diio exneri-
b) Ba

## Folio 100 — 816856680:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 177 lines, status machine
100.)
ad
b) hanc distinctionem in crminis habet Pantus Kom. IV, 4. quo capito
Locum habet circa actiones debitas; qui enim non nisi quod debuit
prestitit, bene gnidem eo B praet. rea camen nibit meretur. conf. LuC.
d) at, etsi peccatori peen DEIIS delica remiserit, societas tamen
XL. 1.
Reperenda igitur hoc loco (4) sed brevicer universa de
Caussa Morali cractacio est; cujus in hoc nacura consictit,
quod recte ei, relur Principio Libero, impuratur effectus, in
quem licet haud inAuat, illum camen Formalicer aut quo-
cungueriodo intendic. (b) Ex quo quidem manifectum esse
arbieror, ipsam C. QWCa Moralis rationem, vc lOquuntur.
Formalem se causalicatem in Intencione caque efficaci con-
AHerC. (C)
d) ina banssi diti est cunsus qe d Tractationem de Canis. ve-
um sedem proprium pertinet, ubi optme definitur: quod sit cansa
ess iens. per proprium entitatem effectum quisem imme diate non al-
tinoens: adt enm tamen proun:endum cum intent one effcaciter ali-
qui conferons, ut tde ei zure imputetur effectus Ne: oi est objectio.
O. consistit in meranenatione, id non est vera cansa. A cansa Moralis
modoneoativo concepta v. 6. Nanta per absentiam non impediens
nansrapinm. Resp. reg. min. quia absentianantae coniaucta est cum in-
tentiono, quae aliguid impertas posicivi. 2. alind ett, ag.re vere, aliu l
axere physce. Omne quidem axere phoysice est vere aycre, sed noi
omne vere agere est axere phylicum. Distinonere etiam nonnulli ju-
bent inter Apens MoraleFs Cansam Moralem. IUlnd est cansa a-
dionis Moralis, ex relatione ad leoem; Caussa an em Moralis ex
intentione astimatur, (0) porest etiam tentere in actionem per se a-
diapboram vel physicam. Sic horicida repecta homicidii est a0 ens
Morale; proprie tansen lognendo non est Cansa Moralis, quia per
propriam entienem in illud instuxit. Indens vero alium quidfacerer
legibr
e
V’Ox impu
tationis in
Cacris.
vocem imputationis undecies in ulcat.
ZVIL. 7, 8, 9. Omnino. An etiam pratias aoit servo:
C) Elem. Parisprud. CIm V. Lib. II. axiom. L, 6. 4. P. 357.
hamana supplicium jubet irrogare.
Duidaas-
Ca Moralisi
ANSIE vera
cansta: 8
CUXE
Remissive.
quae disse
rencia in
Eex 2GCHS
morale _
caussam
moralom:
1
dam
11
davie
hiilos
sedi
e
1
ali
d. 13
lnm
 ML
m eja
eitum
tun
pos 
eA e), quem
exm.  Inid a) 
10 
eut
ac
cor
idu
at
eleret
nM)
iatum
suo
din
an
nun
THi
Ct
cipia
iIs
ler
i
MN
ple
n
liC. XV
cantene
eicur lopu
A1. C0
en, olum
de Dem
M
11
an
hac iea
non
ABIC
D1
pracipio
ns de p.
eat
e
bomacenter
11t
1
ee
enm
leu
1
2
cons. pl guo
uler
lena
abpitn
qnae
Doc de caussa
MusR. C. XIII
qnae cam circa
locenrio plerntsae
relationen
dpelit.
eom
li
rie
Seien
eC s
sera ac
dit. S
lacile
ad
idgue,
rat
edrum
estor
test aas
e
lumiri
lendi verser
Aus
dic
DnEC
d
cin
conse
N. 2. a0
l C
Pespit.
Consu
Ne
lntris e
NCII
este
Dofrmator
quo
iusivic
A
cun
autem ut
dedt
lum
intentie
Hm
AEB(I
d
qu lequ. lac
  14
C
etn
1

## Folio 101 — 816856680:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
. quo capit
N. Cons. Luea
niverta
consictie
eHectuS.
F aUt quo
ficaci con
Can (AS. V
est objectu
sa MOr
a est cumt
it
TCVCTC 
vete, se
non
est cats
MOr
es pet
did est
is b
e
lis, qnia 
gniasacet
0e (101.)
legitus non depnanm. Cunssa est Moralic, proprie tamen ron agens
Morale. Sic David Uriam inte. fecit pladic filiorum immon, 2.
Sad. X l. G
Opponunt Philosopbi instnere es conserre. Ind de cansa physica
accipitur, quae effectum (na actione immediate altinsit procncitgne;
boc de caussa Morali, (5 sensu quidem ajente (6) negante. conf. P.
Musa. c. XIII. 5. 18. D. 137.
Cd quae tam circa actum quam ejus omissionem versatur; Solet antem
Incentio plerumgue in ldirectam ee Indirectam distinoni. Prior dicie quocuplex
relationem ad essectum, quem qnis ipso voluneatis actu esscaciter incenio
expetit; idque velpositive vel nepative. Indireca vero adpellatur
comparatione effectus, grem quis adn guidem v. luntatis non expe-
tit. sciens tamen aliquid ad ipsum cenfert, algue adeo periode se oe-
rit, ac si eum expeteret. Ut qui mesisamertisncitur, cum non ve-
sciat ad eorum usum se nanseatrrum esse, indirecte nanseam inten-
dit. Sic Pastor, omnium vitiorum illecebris dedites, qni conjectura
Pacile porest adsegni, suo quogne alios exemplo ad negnieiam addu-
Cum iri, perditas aliorum mores indirecte intendit. Ouorsum rese-
rendi versiculi a Tboma recitatis 2. 2. 9. 62. art. 7.
Jussio. Consculam consensus, palpo, recursus,
Porticipans, mutus, non obstans, non manifestans.
F0) conferendus, qui eos explicat. Vir intionis de Y. B. 85) P. II, 21
5. 1. n. 2. dC aBC LIB. IL. C. XVII. 5. 6. 599. ES e TheolOgis V. M.C. guen:
cin Clemnicius in LOCis, VII. 5. de pescato Actualio qui eosita pro-
pesxit;
Tanstris est locus ad poono connivente, Lev. XL, 435. Qu Chalaa
Obsirmator dicitur. L.  LBS nonnunguam alquid asit. ex oibi
quonovit sequi peccatni. Sic Protoplastis Ledem de Atborererita oblectio
talit, cum tamen L eoem cuns Dolatum iripraevicerit at aeterno. A M
At autem ut DF II M dicartas sclede velse ullins homn Pec rea
Consulo, praecipio, consMo, provoco, landor
Non obsto, sed precipio es desendo aliena.
Duoe mo-
dis heri
quis Caussa
moralis
Corie ina
tem. Sed nihil hac ratune comtotur. Namgne ea demum indireita
intentio dicitur, non cum qua al quid simpliciter facit. ex quo ma-
tum segri gueat, pacum sacto illiciro pravum essecum provocat,
aut salsim id aoit. d no cenedtur obstinere, ne hujusmodi P. fectus
segnotm os ucettubt, de J. N. 886. 135, 13. P, 87. loitur ab
indi-

## Folio 102 — 816856680:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 129 lines, status machine
323 (10
indirecta effectus Incentione absolvitur. P. Oui ex ionorantia cum non
impedit, cum alias possit ac debeat es voluisset impedire. II. Dui ex
impotentia non impedit. Impotentiam inteltioe inculpabilem. III.
Onipro Libertate sua non impedit. sive quod non deheat, utcunque
Possit. IV. Possibilis debet esse impeditio peccati non phosice solum,
eis delium aostinere, si domt cos senqpet ser uem aumorm enstodi-
eo dilioentia egmctnt in one no Cauc. 101). 00b bupuo
MtG. S.
sed es moraliter. Possibile physice esset Parentibus, liberos a publi-
buS. Moraliter non item, gnia hoc libertas humana non pateretur
S. XVIII. ConcIns. T. 85 S. X X. ibi: quin es ro posse in vita commu-
XL. II.
renetur etiam qui consilium dat, laudat, asenEatuES
Uid enim inceres incer lualorum Fact. de probatorem: aie
Cicero Philippica secunda. L ese Longobardica L. ib. IV. cic. IV.
etiam contulens ad composicionem vocarur. add. Rom. 1.
32. einres rd Siraicopua TSOES SyrorTES, (d7L OL TU TBIAVT NCRaTOVTES a  10C
Bavars asir,) i peroravra nivorr, a Ma na) ouvd donin is regossor. Sic
An eo re- najoregsiar _ quosris incectus eRe à ca pocx docebant non F
Dicurai Calcim, led a soreri illi scoici, quod non Theophi-
us tancum Antiochenus nos docet, sed ee Sexcus Empiri.
cus, Zenonis e Chrysoppiucens verbis, qua pudet transeri.
berc. (2) Sedhosne exculacos dixeris? Nevriguam VerO. AV
diristi sencentiam Apoctoli ex Nacura dictato depromtam.
Cacerum illis qui coacti militane, nihil impurari potest,
geta non hostili animo apudhostes sunc. Unde ee ad in-
Fortunatosreferuntur, neque dc iis a sinnua, Ccdarixnua prae
dicatur. L audatur apud Furipidem Eccoclus argirus, quia
Culpam Ferebar semper illo judice
Reusipse: non urbs patria, quae pasim mali
Rectoris ereo sultinet calumniam. (b)
a) add. GFOE. ad ROm. 1, 32. 88 de T. B. E6 P. II, 20, 44.
6) add. ex institato Gcoc. de J. B. (5 P. III, 113 3, (5 IIL. 2Y, 50
XLHII.
Dui porro
modi Caus
sae Moralis?
Ferendi co.
siliui dan-
1C0+
an laudan
cer
An coacte
militances
Op 
18
dutali
abilium est
enocamian
dest
CCMC
UlIS
ab
Sin
in
Dre CV
cata
tine
ral
iliae
e
0
sun
lnvia
elt. 5
rec vi
nnme
12
M
lde, doit
na
l.1
cum
e1o 1
eDn
remi
e110
proverasu
Ceterrmim
d. 17. 8
se ccd
qu
Pider
cense
non
enti
nec
olent
pibus
t
12
Itale
alu
Ben
Mnar
alc
M
ecesse
acH
pa dil
BiBI
plum  laV
in mat
furcn
1
avincibilem
Maib. Xr 
fectm
c.
Prom
DECI
rat.
al
ine p
dep:3. e
sapie
Bibus.
ita est
veluti
rellogne
pot
redixere
Pothes
detras
supp
C. 1X
11
110r

## Folio 103 — 816856680:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
t
et utcunqn
osice solum
ros a puBII
tis enstodt
 pateretn
hoc capit
ita cOmi
ANTenEaCUI
Orem:
V. cic.
ThCOI
S Em
ETr2I
vCrO. 
promIa
ari porel
ee 2d
ixqua
ruS,
ra
ia
11 Ztt
33.)
XL. III.
atque ex his quidem jam patere in universum arbi 
Eror, quae homini polune impurari, quae non; (2) de quibus
2b Auctore subjunctis 5. ZVIII. 2d tinem usque Conclusio-
nibus distincte eractum est. Summa co redic; (b) Non porse
impucari, quae ex necepitare Physica proveniune: neque veze-
fabilium effectrs facultarum: nec = impossibilia aut coacta, vel per
onorantiam (C) tacta; nec rila per Comnum, aut a rarione
destitutis profecta; Cum pro principionon agnolcant prox.
Felin, neque ab agenile rel scieure vel Vovenre sulcipian
alct A
durcabilia
a
2) PatendorF. O. II. 1, 5, 6.
x Stultitiae damnari solent Mlexicani Reges, quod sub initium Reeni
promiserint Rexibus, se esecturos; ut sol justo tempore oriatur e
occidat: nt pluviae, gnando opns est, cadant: ut terra fruees prose-
rat. Cons. Putendort. de J. N. 86) G. P, 5, 6. Kceblius tamen, tractatu
de Liono S Lapide L. L. Ca. TI. Sect. 2. 5. r. multa es miranda id
sapientiae esse censet, cum promisionis sit sensus: Principem bonis ce
pibus, rectoqne  pio Impero. et ipsa astra eo meteora, in suam
veluti potestatem, pro detasaditorum Reigne publicae beatitudine.
redivere. Caterrm impessonia vel sunt ac solute talia, vel ex hy- quoruplex
pothest. Oni bena ailadidavit, qui prastandi vires ultro sibi ipse imporsibi-
detraxit, non solum ad summum conatum tenetur; sed es velut in le:
supplementi vicem o in super poterit mactari. C onfer infra L. l.
C) puta invincibilem cui qne ontecedentem, sive efficacem.
AL. IV.
b) es generale sundamentum est, voluntas in oradu habili posita.
6. IX. 3. 17.  Nars. aV IIL. 25.
modtiaguse iMa, l. datunum a Bore (2) cor. Occurri-
peca illacum, esesa Domino ad cadem lisque impu.  bosc
eanda praecipicur; II. Si vinitori auc aericolaneglisenti, vinex
aerire Aerilicas im pucatur: IId. Si variegatus agnorum con
10
ctionibudo

## Folio 104 — 816856680:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
6d
T10 +. ]
2088
lor pactoris Jacobi lolereia adCcribitur, Gen. XXX. 37. IV. Si
veneris eriam prominuli apud Ciallos vereres paena in sure.
nibus fuir; non camen iltacradiex superius regulae concradiu
cunc. Pocuit nimirum Dominus ac debuit Borem cuctodire,
cuinsricium cognoverat. Igicur homicidium SALTIM in-
directe incendir. Cujus eque incencionis, qui rincam a
grumrencolisit, reus eit. Ec licec raricgatus, quem dixi-
mus, colorhumna eRectus industrix non sIC; im putsrICa.
men ejus productio lacobo poruit, quod obserracis ania
mancium inclinacionibus rires corundem internas con
ervis mediis excicavir. Demum, uci corporis imbecillicas.
proprio virio concracta impurari porcst, sc de quae, ncl o
rem Cencenciam tuetur caceris Paribus, ex consluric pro-
renire judicabatur, corporis pingucdo. (b)
2) EXod. XXI, 28, 29. Culpa Domini, bovem cornupetam esse seien-
tis, enmigne non enstodientis lata est, es morte punitur. O nanguam
si Beredes velint, permittatur redemeio, ut Crotins antumat. alii
de eo casu verba accipiunt, si Dominus de lata culpa non possit con-
vinci.
b) cons. tamen PulendorF. de J. N. E5 C. 1, 5,7.
XL V.
An illi, qui meram actus exsecurionem suscepit, seque
deo nudiincar Inscrumenti habuic, impucari aliquid pos.
instrumen heticilior inspectio est. Nostrovidetur, ci cviintenta
i se habet, loa luperiori malo, necessitas exequendi factum injuctum,
pucari pos. Caedein v. c. hominis innocentis, imponieur, Factum non
magis impurari pose, quam sladio auc securi cades. 9nod
non Conclusone modo seprima, (a) sed _e olibi (b) vropusnavit.
Ratio pro Racio camen dubitandi est, quod in praesenei calu, qui in-
actirmance Rocencem, quem cerro ralem esse cognovit, enecac, non le
habec instar instrumenti mere Phylici; scd incellectu, sed ra-
cione praedici, qua innocentibus haudquaquam nocendum
CAC
An homi-
nis quinu
Si inst2e
aliguidim.
CIL:
sen rencia
ul
ex
dee
C
e
Clavo.
ae
2d0
e
e Do
1
H. 8
sedmmi rm eq i L.B. 
P. 17
III. 2
1
5
suata
1
.Gu1a 
ao
ptur bi
101 7
e
em
Ajebat
NH. sub
d.
Ministror
tertium B. C
evidens s
nenda e
am
is Ministre
bis verbis
quigne dilectm
verba const
Sacerdutes
lexione 
nilitibu l
1als
20
Perserr
mas
Euod;
qu
Mle
1
let
eONra
2
ulr
adec
dee
Ailie
ira
di
e
em
n qu
jam
cia
10
ann
dect
dud debu
nolus
nqu
lan
da
inec
on
tem
a juraren
de
1

## Folio 105 — 816856680:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
IV. 5
in jure
oneradi
HCaM 4
em dixt
DUcArICA
aCIS 2NIa
naS COH
Ccillicas
e, atcl O
AVIC p1O
n esse scien
Diangua
Mat.
posit co
DIC, (equ
quid pos
LINCEMCd
injustum
Dum NOL
5. 
100
DuEnavIl
11, 9V
2C, nO
ina
v, Cedr
OcC
(03ES. (105. f bS
esse dictirar. Chuare e probabile centec Eirorius, eriameae
nifici, qui damnaru orciturus, copnica esse debere caus
merica, ut Cacis ioli conster, moerers ab eo commeritam;
quod s nonnullis in locis obserrecur; nec alio (C) spectare
Lerem Hlebrxam cum ad lapidandum cum, qui dunatuS
est, cestes velic praire ropulo. (d) Wec milires injustobello
opcram prabere pollun, ul ex laniore ehilo lophia judicarie
Darv.
2) 5. 240
0) L. l.de D. H. (3 l. 6, 6, 3. 8.  16, 2, 9. ( 1I, 54, 10. sub fin.
Consimili innixus esse fundamento videtur absalom, fratrem inter-
fecturus esi famulos instipans: Nolite timere, guia e9o J uSSI V0S
2. Sam. X IJI. 28. gnia C. Thoma(IuS ZP. DID. II, 2, 166, 60) 167.
P. 179. D EO magis oportet obedire quam homisibus. Unde pie in-
terdum detr ectantur Imeria saeva atque impia
8 ha5 T1  et (EV5 nt nteda tadE;
Ajebat apollonius contra Neconis edictum. Onod Tertullianns di
xit, sabditos nos esse debere Principibus intra limites disciptina.
E) J. B, dc P. 1Y, 26, 4. n. 9. landatque alleoatum ab e0 Fxemplum. De luctrir.
Ministrorum Saulis, 1. Samnel. XXII, 17. e5) Specalatorem Achabi ieco, quod
tertirm B. Ohiander Observat. ad b. l. p. 1294. ubi etiam probat, st xx Cale
evidens sit Militi, Bellum, quod superior oerit. injustum esse, dex - quucions.
nenda ei arma cinonrmgue solvenaum esse. Cen Cent Fbraiinter San-
lis Ministros abnerem gnogne fuisse, onem David funeori carmine
bis verbis oxtulerit: Non livatae sunt manns tuae. Non is tu eras.
quisine dilecta rerum manus tuas alteri commedares. Velat haC Argumena
verba constantiam Alneris exprimant, cum ad imperium Sanls ciun ab.-
Sacerdotes occidere nomit, 2. Sam. II1, 34. add. (5rOt. 1, 4. 7. de
Lexione Thebaea quae constabor sexies mille sexcentis sexacinta, ex Satu. lil. 3qu
militibes Cbristionis omnihus, C malit de imari. gnom sacra Dis
falsis facere. add. eandem 1, 2, 9. p. m. 36. Maellrias Rexi Acha
20 parnit, extruendo aram asiriacae similem, cum qui vis potius
perferre debuisset, quam ministerium ad rem ilticitam pr e e e: ut
Indaei qui sub aexanero Babelone ad Del: templum ext vendum
materiam aooerere noluerunt. II. ReO. XVI. LV. Pen Lantur LPsene
quod inter alia jurarent, un βaait ur rirae eE Mriy uaTC: nOm no
eituras.
rocant, 12. C.
Mp1O 1b-
neris, cx l.

## Folio 106 — 816856680:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
53E+ (106
de
citaros eniguam, ne si juberentur quidem. aud. Cirot. II, 26. 4. medo
8) LC, 26. 3. (5) 4. 13 2, 9. n. XX, 12. l, 4,7, P. 89. Ambrosins de mili-
tibus Paliani: Julianus imperator, quamvis esset Apostala. uvnt
tamen sub se Chrissianos milites quibus cum dicebat, producite a
eiem pro defensione Reip. obediehant ei; cum antem ducterc, po
aucice arma in Cbristianos. eunc aenoscebant Imperaloe bu
Sic  Speculatores leximus ad Cbristum conversos mosiponns cu
tisse, gnam edictis eo) Indiciis in Cbristianos manum commodaren
X L VI.
Ucomso Pacari queat, agenrinecesaria occasio esti
(a) quam insufficiencer cempus actionis opporcunum de
Acriplere Cicero _ Fustathim: Plenius eam delincaveris, per
opportunicarem, live commodam objecti, loci, temporis-
que praecipue, ec adjunctarum his circumstanciarum dispo.
sicionem, qua moralirer acturus ad eliciendum actum mo-
ralem reddicus idoneus. (c) Huc perrinet captatio d ulus
occationis, quae potthac calva eAt. EEajoeae Cophes r naceor.
C) Innsc Scalis.  subulitate ExereIt. CCCLXIV. 5. 12. (5 Clariss.
Miiller. Instit. FtB. l, 8, 33, P. 154. Occasio est vel bona, vel mata.
Illa ad bonos, txc ad malos adns ducit, vel tendit. Ilta solerriam.
hac cantionem exioit. Porro vel plena est vel minus plena. Pleno,
cum moraliter, sive bene sive male operatur, offertur objectum com-
modo tempore es opporinna loco, nec ulla ex circumstantiis datur.
que ipsins actionem impedire ac sufstaminare posi. Minus plena
gnondo vel locus ad aoendum non satis commodus est, vel tempus
minus vacivum. vel objectum non satis propinguum es obcentu dif-
ficile. EA etiam vel prorila sen quaesita, vel improrila (5 casnalis.
illa, quae acturienti data opera ac studio eam quaerenti vel ex pro-
pria ipsius saoacitate vel ex suscestione aliorum obvenit. c. Or. ut
erat illa quae absoloni ad ulciscendam injuriam sorori suae ab Amno-
ne matam: C ista quae huis ad vim Zhamari inscrendam ex sueee
stione
2) 5. 23. COncl. V.
b) hic quidem ad r. Nicom. ille OF. 1.
Quidocca
(103
quomplex
occalio
Mlem
Mae Locta
bi
dcec ind
AMCari
aet
de
e
ait
i1a do
Conp
Pertine
en
a
an c
laq
vd. ins
inc
euinem Mper
Ni, adeoqua
dinti
Lex vetat Babere
cant
qne.
vHEusta apna
Exoq Qui non el
typ XXI
dlas 
guiallerum n
(Orec
resnc
3. P a1H
eddun
seq BiI. Alia ratio est, eC 1710)
qui
imen odia
sumitur 
Enpelicio absilutus
e
careo
contra oecisn
arermento p dabnis
padrianum emperale
predami: A
uisse
IV
D
id
Ad d. 30. 5. 19
eat
e
Pareb
duoinre
cipulum
dii
a
rber
absolvant, itex
ceum p
adoeum Rex es  A,
Pnera
Collat. Ave
Car
s
10r
Jore
na
fnat
dene
1
cer
abnerat 0
daca n
timun
odiume
em mip
Cnm eju, 2uo 
Peren
1

## Folio 107 — 816856680:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
26. 4. Metto
us de mili
roducitea
potins ele
nmodarenta
occasio ecti
num de
emporis
in dispo
tum mo
Nedr.
vel mala
Solerrian
nus plenai
et tempns
centM aI
et ex prO
F. CoOY. M
ab Amno
rivn
dd l07.) S
stione Conadabr data. 2. Sam. X LII. per tot. Improvisa que homini
contra ipsins voluntatem es intentionem nibilque tale cop. tantiosser-
tur, velati, quae Locho obtixit, incestus occasio.
XL. VI
Patet inde, quod ejus quoque actio recte censeaturro. Dux im
Ducacio da-
luntaria, qui occationem praebuic damno alceri illato: (4) ex occatio-
aut diligentiam ei praecarendo moralicer porsibilem non niv:
adhibuit. (B) Namque ex toro noluisse deber, qui impru-
dencia detenditur. (C)
2) Comj. L_LCH. 1. D. l. l, X, 28. (6) 16. 9.
) pertinet huc Lex forensis Dent. XXII, 8. ubi causa necis,  san-
Euinem super domum suam ponere dicitur, qui rectum sepe non cin-
xit adeoqne caussa fuit lapsus in lethaliter vulnerato. Sic etiam
Lex vetat Bahere scalas fractas, e canes mordaces.
gnae vetusta apnd seneeam Repula est. Unde ille ab bomicidio absol-
vitur, qui non est insidiatus, sed DEIIS tradidit illum in manum ejus.
Rxod. XXI, 13. (GTOS. XX. 3. TIrbium Receptus capax pronuncia
tur, qui alierum HD2 .32 nAIV= per errorem ant ipnorantiam,
(Oraeci reddunt arxois) perenssit. add. Num. X X XV, 6. de nrbibus
resuoii. Alia ratio est, ex errore quidem gualicungue interficientis.
sed qui tamen odio babnerat occisum, bujus enim homicidium prae-
sumitur (poncaneo preximum. Denter. XIX. LL. quemadmodum a
supplicio absilutus econtra fuit, qui beri E nudinstertius nullum
contra occisum babuisse odium comprababatur. DenL. XIX, 5. Ouo
aronmento Taurinus lenatius, Pro Consul Betica in consultatione ad
Tadrianum imperatorem missa usus. ne homicidium dolo commissum
credatur: Adparedu, ngmiens, nulla inimicitia, quae cum evaristo
fnisset. Add. 50. Scldenae). N. (6) 9. secundum Discipl Ebraorum
2. Ouo sure kabbine airem, quifilum. (0 Magistrum, qui
Discipulum verberibus oexasuigne nc forte occidit, ab homici
du reatu absolvant, ipsi videtat. Vide denno Scidenum IV, 2- P
P. Lichceum Collat. L eD. B. C Komanar. Tit. I. Sic Arinrartes
Cappadocum Rex eo qnod Melani amnieritum per lasirviam b
struxerat, cun  amentis impelu elatus Eupbrases rapca
Farte

## Folio 108 — 816856680:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 130 lines, status machine
3e
108.) 
sarcivit Orot. IL..7. 12.
Parte COPPA LOCEM TerTE maona E Calatis e) Phrgsibus damna
inrulisset. Pe miss. Komanis indicio talentis trecentis dispendium
ZL. VIII.
Eiam d Consilio impuracionem peci, Cupra monvin
Quocuptex mus. Wiltinouir vero avetor Consilium in generale de spe.
cialc. (2) liluo qui dat, a pecence, li incra terminos manle.
ric, deque re sibi coenita responderic, puniri non pocest.
Excerum mapna in requisicione contilui circumspectione
Opus ell ne cimidu.si (Jolvane cui clattCA VenEreM) de BeI
lo: DC Mercatoren de lVcro: ne emcorem de venditione,
impiu de pietace qu_ramus. Cb) Opcimus sibi quisque
consiliarius, modo affectibus imperare possir: noric enim
omnia cuxe ad rem faciunc, neque sibi inimicus est. (c)
Hlinc recte deneca: Consilium ruum sic 2pud alios (ic, uF
abs re auctoricarem accipiac. Sic aurem alis ce auctoricarem
accipiat, ne solus id probare ridearis. Pemericas enim in
senciendo perniciosissima eAt. Inprimis roxandus DEUS
EIF, VE viata diriDAE, BOSQUEMHE CFEOre BUCAL. (d) CXterUm
qui consilium dar peciale, ei eRectus consiliiimpurari porest.
Duid victi.Inde nobile aroumenrum de paenis malorum Contiliario.
mascacis rum, qui vocari a nonnullis rictia ScatUS ConlUEVerUNE.
2) vid. Opus Mai p. 86. 59.
B) pulcre isa exposuit Siracides c. XX XVII. 9. seqq. cujus monita eo
tendunt. frustra ab iis consilia sumi, qui eroa rem. de qua asitur,
male sunt afsecti. Sic arebilecte, quibin in annos e dies solvantur
mercedas. difficulter id consilium dabunt, quo celeriter abjalvi opus
Possit. Commate 14. adit. Amhros. Dff. II, 22.
C) Sir. d. l. V. 17.
d) d. b. V. 29.
XL IX.
sic sub sinem capitis Auctor de Concursu Cautarum.
Concitiu:
Monica
Practisa de
Pecicione
COnTIt.
a 1e
11
1
iN
ado
sex
rer
vel in Operatione
ecerque quide
Lamen uni cancum 15
Ine
Palis ptu
nominer aC si
Berip
nuS orin
ambuler
Cd
091
valis est
que alieno
Plex et
d
droct
aul
11aF
aiole
nO
Ue alles
t
alia
2l
ne
orine
habeaeur.
lis coula sc. C. nemela eriun
L. NC
liei
edFILI
dviruliimo
add. Detevdors
lites. ntem d
1
Minu
peimi
Da
de Milicibr
di nomine armsee, qui su
Redipamus ve
de alienorum, Peu corum.
aione, cerris velua
mm
dur
atpr
15
oedo
am
1
s
11
lerr
e
dere
landem
detionum est bu
Putari
Poctum
vel racuo, ves
2A.
pon
le derivavie Pasurms
pamna Dominisu
1io
um recum
poricandum
1OX
un
Peitu
il
le
18
cdm
decuna.
eotla
121W
220
lominibus
lio
e
110
1
MD

## Folio 109 — 816856680:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
dispenat
bus damna
a mOnuI
5 manso
on porelt.
spection
2) de bet
i quisqu
eic C
CHt
im
05 HIC,
Orica
S CM
15V
CXTer
iri porest
nciliario
verunca
monita
qua aditol
ColE
bsol et 0
rusarum
F 53 (109.) 135)
Pre capru erronum heic adverrendum cum, duplicem cse.
Nimirum vel in operatione, vel in impurarione. In opcrarione, quoruple
quando orerque quidem agencium in agendo concurrir, con cursus
in operan
sed cathen uni cancum 2cti0 impucatur, quia moralis aucrione:
princpans enea caula exciric, quum alier nonnisi ipsius
nomine, ac si loqui ica Fas sc, Passive ac instrumentalicer c.
veric. Oualis est actio Legari luorire Fungencis ofticio, qui-
que alieno ororsusnomine apir. In impuratione vero eri. quomplex
plex eH, I. uc alter principalis causa actionis, patracor mi. in impura
nus principalis habeatur: II. ut ucerque pari velur pastu
ambulec: III. uc alcer minus principalis, pacrator principa.
lis causa sic. Exempla erium clacium auctor curace suppedi-
carir ulcimo capitis primi paragrapho.
add. Putendort. de Militibms, infra TI, 26, 23. ibi: alterum uti mi-
lites. item de carnisice, qui supplicium exequitur, non suo sed Prinsi-
LiOnC:
Dis nomine.
Redipamus vel tandem in Compendium, quae cunque aliena,
dealienorum, seu eorum, quae exrra agencem tunc, impu. Quomodo
impuren
catione, cercis veluri Clactibus Rnctor complexus cA. Pri. cur:
muo ordo actionum est ab aliis perpetracarum, qua cace
nus impurari possunt non apenti, quacenus consentu vel
expresso, vel raciro, vel praesumto oblixationem quandam circa
cas in se derivavit. Secunda Classis est animalium, quo-
rum damna Dominis vel custodibus imputantur. Terna eA
operationom rerum nacuralium inanimatarum, ubi distin-
etius copirandum moner nuperus Commentacor (2) de O.
peracionibus rerum, quarum causa cM Masia explicita; (b)
vel implicira seu supersticiola: (c) irem quarum caula est
Pocencia DEt cam exiraordinaria, quam ordinaris, de per
consequens hominibus impucari nequeunt nisi quatenus
e

## Folio 110 — 816856680:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
c
et eoetas bes mptobilasilorum eas Toliciaric (d) ter-
tinet huc Guoque de ousattone ex somno ex sommiis cractaiies
gux in 5o. (C)  Lexum de Mundacionibus ob ca, quae in comno
mno con- comibere, in Molaica L epe pracepris, ca eriam ratio eAe
votet, quod immondicies ilta rix hine delectarione, Cape
eriam ex dincurnae converlarionis cogitationumque phan.
catia soleat obrepere. (C)
2) Dn. W eber. Specim. Annot. a 5. 18. P. 30.
B) ribi dicet plurimum st Diaboli Indibrium recte tamen illarum esse
dus Diaboli orsanis maxis videlicet e lamits, propter pessimum
qnem habeant in iis adplic andis conatum imputentur.
C) ut in ordulio seu proba per ionem 25 agnam: item in manifestatio-
nibus farti per ccibrum, clarem haerelrariam simitibusque varrcias
Beciebur, guarum essedus tertiis illis, ad versus quas adhibitae, ne gni-
dem ad faciendum indicium impulantur.
A) n ex falsa licet persuasone Domitianus Termilliano teste, si Tiberis
adscendit, si caelum Betis. si terra mota est. s fames. si lues, statim:
CARISSTANOS AD LNONES: clamavit. Conser tamen de Mi
raculis A. V, 15. (9 XIX, 12.
 rest  use irea t e pna eniti Lcatie adio
tatio ubi de Contractibus. Juramentis, e5 delictis dormientium pan
riter Pa sommiantium nec non nodambalonum acitur.
TD LCR.XV, 16. _5 Patendort. dC O. I.  C, l, 1, 26.
Anoblica
LO ex S.
rixere,
curgac
Vodnam
recellicas. Laciram
Suris voa capiacurr
1110d
mog equatorium vel
Sulticis
erte
 ves
renus; Plaria C
Auoc
egc Ile rociu
ori
ai
perlonae con
con
dac
lntic
AlioC
re
ve ob. Ilio eDici 
deracion: respet
1
edi
uabona de uleroneue
derrira de subjellio
Bia, d
vicau
duup Chrtrautne
II.
Lexio
lacio. eguiituum
l0
Moralesi plla
l. C
cooperaci ag
e
a
e
eem
eip
e
u
nicas ur differae
coma
n
decane
incer protibere dlicricum rete
iuone
es
uctura 
vers lectuo maxnas lapercua
cieri susticiae univer
ela ve
olle, uc irjusta
l univertali liu
ctribucivo.
toreuri
2
mum VI coa
decur
XP Deriaque
18 Deculiare
due mexeris V
de et
Fien
uid(. UIa
ore
intlimoebrDon
noriatibus enami 
ereta
cum aderime
nepi ed C
XV
Mucran
ad eEottione see 
virel
m
d 
eiae
Xvenium Ba
ur
una
er

## Folio 111 — 816856680:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
C
eractaito
in TO
ratie
ne,
que pt
ter pessimt
avit, neq
ester siribe
es, stat
Men 
omalii des
mienti
licilice
La LLaiO I
dclitLaacct
Ouodnam principium humanarum Actionum Normacivum? Leois
Recellicas. Laeciam suris nomine venire consuevic. Ouomplici Cente
Tuxis vos capiacur?Scemitur primo pro Aetribuco Actionis, sive justo.
Onod aquatorium vel rectorium. Secundo pro. Aerriburo Perlonx; que
modo est vel perfectum vel imperfectum. Paculcas vel apcicudo
losticia explerris dC artribuerix. suo incernum de externum, et qua-
cenus id personae compecar: Terrid pro Lege capitur. Ilbi scingraptiin
guogne extius capicis proponitur. II. GuidLex: HII. L exuc ditte-
raca consilio a pacto: IV. Parces Legis pertecta unc duae. Cnid
que oblipacio? e noruplex: Rarione orixinis: Subjecti: ctcacix
Suracions: respectiricacis. V. Duodnam tundamencum oblixacionise
Inlisninkona _ ulronensConsensus, sive quod eodem recidit, depen-
derris _ subjectio. VI. Elsus hajus doctrinae in Politica, Pheolo-
eia, ec Clirilmanilmo universo. Ouod postremum ex arndio olten-
ducur. VII. DLO eciam in Acheos sus competic. VIII. Ellemale
Lexis Requisicum es promulentio. La quid sic: 12. Ouid Dilpen-
Cario: 22. Orrid aegnicas: IIlicis exempla. ZI. Ouid sinre qualicarce
Morales: De Permssione, an ec quomodo lic actus L exis: Ilc ditteranr:
cooperari ad permultionem mali, e cooperariad malum ipsum: B0-
nicas uc difterac a susticia? Omid honectas. XII. Norabilis distinctio
incer prohibere d irricum reddere. Inter illicicum d invalidum. Cum
jus negleccus magnas Expeiricas dithculcaces que neperit. =CIII. Din
verta susticiae universalis acceprio. ZEIV. Paradoxon Aristoceliss
Fieri pose, ur injuste quis agac: non tamen injuctus (ic. V. sucti
cia vel est universalis, vel parricularis. Hlaec vel commuratira, vel di–
Aribuciva. XVI. Ouid injuria: Ab ea recte distinsie Aristoceles in
torcunium, doenitque dari aliquid ex ucroque velue CBNELA
TIIM. ZVII. Cieniuina Legum Divinarum Diviso. XVIII. An
decur peculiare sus Cencium? ZIX. An sic L ex policiva univerla-
lis: _ quid LiE3 XZ Proponicur sencentia nostra super exceprioni
bus nuperis Viri Celebris; ac speciarim de lege circa artiorem veci
tam ex insticuro disquiritur. XX I. Excepriones de Lepibus marri-
monialibus examinaneur; ac ludiera comparacio incectus in linca
recta cum macrimonio senis XC invenculae diluieur. 2ZII. L. exeo
Forenses Christianorum obligane. Z=III. Farum EIIuS. ZXIV. DC
L cgibushumanis, remiilive. XXV. Dua Leges subdicos obligene?
X=VI. De. Colisione Lesum, brericer.

## Folio [112] — 816856680:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 146 lines, status machine
Ad L Ib. I.
Cap 1I.
D 10d prin
cipium A
ctiois NOr.
omacivum
unde Leeis
necessits:
5
2.
Duid su
l. quid
Cumcum
5. 1.
cum hactemus de Consticurivo seu form ili ve de effe-
ctivo humanx actionis principio fuic; pergendum
nunc ad terrium eAt, quod Recularroum lIECaF ad.
pellare. Auctorid Legem (2) vocar; cujus neceisiearem de
monsrat Necesticas ordinis in humano Berere, sivc quo il.
lud in tanta voluncarum dirersieace peritUrUM CTAC: Quod
quidem a tine C ondicoris prorsus abhorrec; Faliijuris voca
bulo uci malune, quoniam id non raro pro lese accipitur.
(6) Quod quidem commode heie monerur, WE pritso quxe
de varia juris acceptione in hac Philolophia OcCurIUnE, re-
ctius percipiantur; deinceps, uc summam secundi, in quo
occupamur, Capicis, pro Hlomourmix iltiusrarione, diltin.
atius explicemus. Nocat aurem jus Pnimo arrriburum actio.
pro secri- nis, et idem quod justum sipnitiear, quo de ridendus Au
buco actio- Etor, prae(eneicapire 5. 13. _ a l vronibus Jacobu Thomas. T ab.
nis.
II. quid pe
accribuco
persona?
Ged per-
deccum, 
veltrictii.
XXVI. SECUNDO Arrriburum Personae, dicirque oualitalem 
etiram horalem, competenem persona, ad aliquid ab al.
tero, quicum in Socictale vivic, juste habendum vel agen.
dum. Quod quidem Jos vel perfectum dicieur, vel imperse
ctum. erius Cirorio Facultos, susitem prictum: Posterius apei
quid im. cudo audic; (c) IRud, uc intra (apius monchicue, est, cujus
perectum: vi alcerum, qui oblipationi sua non rulelatistacere, copcic
pollum ad implendum debitum. Hoc veroira (c Habecue
ejus implecio pudori salcim de consciencia Bebentis r. lin-
quacur. Facultarem Grocio relpicit explerrix: apcitudinem
vero arrriburrix julticia; comes carum rirtutum, qua aliis
hominibus ocilicacem adferunt, mitericordia, liberalicaris,
quid sus  aliarum. (d) Sed de sus ad pertonas relacum dividitur in
incernum ee externum. Hloc dicitur, quod agendi impunila
caco, de Judiciorum rucela constat. (C) Ubi mulca jore Rera
de licere dicuntur, quia non omnia ad rirum postumirele.
carI
Cur erian
fus adpella.
Ux3
excernium
lolier
rbpri
leve
3d
d
Prot
c
ab est
UI
dis
C
1
AdEP
n
100
d
andarum
dix
Conun
d.10. 
CM
dero un
10c
n
si
clorimm BC
divunta
l
tem dirin
M
cli ne
1
e
boc et MB
eat
ist 1
escat
aim
su
in
eni
anet
am
e
1le
ali
dem
mnes 2, lo
nit in
plet se
ivin
eis
em C
an
11
ad
M esser M
Im C
Iost. S. B. 
na
12
mi a
Me
juntoriun
etrn
s
s
Lnan
1
17. 7. 8y
1
inier
1e
lum
tu
e
Rctur
pulicarem, dit.
1.1
121
(21
dt
ei
ver
cn
Cronide
s
SEH)
a

## Folio 113 — 816856680:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
e de esse
Cr duM
CC2F24
cem de
9001
1: qu0c
TIS VOCa
CiDITUI.
1HO GUd
UNC, re
in quo
e, diltiB.
um actit
dus AV
pas.
alem
1d ab 20
et 2
eA
impers
iBsa
A, C
COE
C1
2bCc,
15. F.
odii
VX 3
ounila
ITC Fiet
B: rele
et
(0537 (1 13. ) 1036
cario lllud impenicarem laciciamq; intercin foro conscien quid inter
CETEE
FiX. (F) TExrTO deniq; nocac L cgem, WE H. l.  GrOF. l, 1, 9. III oijis
cujus Avctor 1. Objectum cum pertonale 5. 4. rum reale: pro Lexc
II. Actiones irem ut Possitiles. 5. 8. carumque qualicares 5, 13.
III. Forrmam, qua non est obligario, sed vis illa dirigendi
(ub racione Resula, ut intra monebimus: IV. Esicienrem Analiysis Ca
5. 5. V. Rcquilirum essemiiale, quod es promulgacio 5. 6. Pitis.
VI. Parces S. 7. VII. Concraria, mucationem, dispensa.
eionem einjuriam 5. 9, T0. 815. (quortum, camechi minus
proprie, retertur aequiras, aliis Epiitria dicta, quae camen
cancum abeA, ut lesi siccontraria, ut sub ca porius compre.
hendatur, VII. ERectum Formalem ac primarium, qui est
obligatio 5. 3. 5. _e quidem ad juctum, 5. 12, 13. (8) VIII. de
eique Dirisionem hoc capire eximie delineavit.
2) dictam Ciceron: ab etixendo, quod est optimum, quae derivatio etiam
probatur Scheuclo Polit. Vissert. PI. P. 292. Confer Manurium de
Lexibm, landatum Orotio ad I. B. (6 P. 12l,. 19,. 8.
end. OfIC. 1, 2, 1.
B) Ante omnes vero Hn∞o Orotim, 7. B. es P. L, Y, 3. gni jus etiam quid Jur
distinonit in Rectorium E Aquacorium. Hloc eorum est, qui ex aquacori-
a inter se vivunt. Illud inter eos, qni repunt, ac repuntur. um:
sequaeorium societatem dirioit sine inaegnalitare coalitam, ut est gete Re-
Fratrum. Civium, Amicorum. Rectorium vero inegnalem, na d
xoceoxio aristoteli. nt inter Parrem es liberos. Dominum e5 ser
D. M, Rerem C subditos, imo 3 Deum sc homines. Onidgnid ad-
versus posterins hoc e. remplum obvertat Zicglerus, cui societas, pa-
dum saeus Derm inter es homines intercedens toties opponnne lit
terae eriam (aBCt. OrcF.
0) Groc. de J. B. 8) P. 1, 1. 4. Cbcistian. Thomal. Purispr. Div. l, 1, 83.
d) guo stg. o ac pheali Gcoriana Noster quoqne nt tur, II, 24,. 12.
C) Onangnam si Ariltoceleo modo justiriam in commutativam  d
stribntivam distinonamus, alius lonoe, ac. ut arbitramur, commodior
sensisevalescat. C. Onf. D illest. nekram VI. de Jure Paenarum, per tot.
E) CiTOI. IIB7. 7. P3 111, 13, 1. et E) III, 9, 2. Lactancius: Cum de offi.
eim ad rem militarem pertinentibus disputunt, neque ad institiam, ne-
que
Ctorium

## Folio 114 — 816856680:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
108508 (1I4. )
co
CIIus do-
Arinae de
Dure inter
AO _ ex
TErnO.
one ad veram virtatem accommodatur illa omnis oratio, (ed ad
A ANCHIT AM. moremyn ollem. Usus e hujus doctrinae in
muteria civili omni, prationé de belto. Sic in guaestione: An obsides
interset possint, etiam non delignerint? Tc ti egnidem nonnulli con-
ventiones tales valere ejunt, si moribus firmeneur; quod tamen ac-
cipi non posse observant alii, nisi jus sumatur prosols impnnitate.
ut saese sumitur: sin vero prothie interno, atgne ui a peccalo immu-
nes sintigni ea condenione sola vitam adimunt alicni, vereorne fal
lantur ipp.  Peheniosa anctoritate alios fallant. Grot. III, X L, 18.
B) Onin e altero hoc sensu sumtum jus, gnatenue facultatem notat.
(gna gnis eunqid possidet, habet ant aoit, vel saltem DK L YE H-
D) apud Scres velut genus sub se comprebendere censetur
(x) Pas in Res, quoa  dominium. (2) in Peclonas, sive imperium
(3) In actiones, id et, LDerraS. Etgnoniam non semper actu post
demus. Guod nostrum est, vel ob injuriam aliorum, nostra possiden-
tium, vel ob infirmitatem etatis, gnam demum eor essi ad ipsam red
possessionem idonei evadimus; ideo Ins boc vel est ad Kem. v el in Re
IUInd est justa, ut vocant, pretensio in aliquam rem, licet illam actu
nondum possideamus, se d usus juris nobis vel plane non conce latur.
vel suspendatur ad tempus. Jus in re est ipsa adnalis, sed es insta
rei ocenpatio es possessio.
Si quie in docce circa Formam definitionemque
Legis occurrencium, divorriis, pronunciandum nobis (iE,
eam commodisime describi existimamus, quod Lex, lareissi-
mesumba HE Regula (2) actuum Moralium, (V) oblieans ad id,
quodrectum (c) CAt.
2) Decrerum alii auvellant, ut Ancor b. L. es in O. H. I, 6, 4. P. 90.
qni tamen ipse in capitis bnim inscriptione vocat Normam, quemad-
modum B, Y, 2r. Leges describit, quod sint Reonta OFFICII. PUI.
cre guidem, ac, ut solet nervose, se d sermo nobis est de Lese innni-
versum; cui maxis adaegnatum Resulae nomen est.
D) scilicet Moralitate formaliter spectata, cnjus naturam proxime ex-
primit respectus ad Leoem.
C) gnibus verbis supponit Ccorius, dari alignod justum es rectum ante
nOr
Dnomplex
dus cum-
cum pro
Taculrare?
Duid L em
quod ejum
RuSS
1e
latibm non possumns
AI
penipene
1a
lum esse exI
1
pebe
one
H. 25 5 1
l
ster
seior
danm anele
d
1o
aie
ac
Tais
ACBO
ae
iiori
vidat H
ua
l 1
oa
ise
pact
end
249
nonlure
Ctr.
ydio
et
IB
dun
lun
alen
lemen
cum
sac
onsilia
omiu
Iem
ri0C
In
idum ebt
nomatuu
o
ded
1ov
Bicop In p demn
e
aec
adere
ded
SuaM a

## Folio 115 — 816856680:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
ratio, sed A
vereorne sa
t. IIL, XL, 18
TEM PKLTCH
s ad ipsaMY
erv. vel in R
i, sed  i
cicionemqu
Tex, larei
elicans ad
T, 6, 4.1
PHt
de Leoc inm
mproximee.
es rectum
 l
normam; adeogne Lexem natur etsncie, seu sam antea
existens duncaxat sonisicare. Onod nes de Chjectis PtR SE MO-
ralibus non possumus non admitiere, ee ex pu tena natura ae
efficio manifestum esse existimamus. III non sit, cur d0 sub  -
visum Nostro de J. N. . 136. 4.
damm ant reprehenstonem capropter mernerit crotins, ult quidem
Distert Lexcum a consilio, qdo argumentis ex re ipsa pe. Duomodo
cite
eac d Consi
quis conacur illum, in quel, Palciea quancum ad pralens iot
mexorium, poseltarem non habet, non allata ipsi obligatio.
ne: cum a pacto, quia hoc incet Lquales initur, lex vero a supc. ur a pato.
cus planealicers Mmusrecte, aic, rulgo dici consilium non
habere ria obliganais cums bbligatio nihil aliud sc, quam
et merum injectum de susciraram
2 Patend. Flement. Turisprud. Um vers. L. X. Definit. XIII, 6. 1, 2. D.
249, 250. seg. Obj. At Lese Aviles oriuntur ex pacto. Resp. sed
ne sine ractum. In pallo pans determinatur, quid faciendum sit,
B) CBF, F. MonvaliuS, in LMmBM. Sed facilis erit expedim res .st
quia obiie cio hrectem ua suerit, expendatur.
ciris ad suscipiendum omiitendumque aliquid adducere
riori prascribirur interiori. (2) Ouanquam enuperis rir do-
ABCLIADAENC VOTUMLALIS
xem.
quam ad saciendum obemtur.
duemadmodum Puscecla Lcxis dua Tunt Partes: (2) quor para
Llictum scilicet, d ane. dc ladem, quod d superiore lata le less
est humanae volumcati Franum injicic, non absolure ouides
conctirum auc destructirum Liberratis, artamen directivum,
d timmani animi, de paena merito culpaeque imputatione
onvictioum. Dicicur in voligario, quam effectum Legis for. quid obtu
malem sopra mus, alii correlatum (6) Juris espeitant; 610
eatque

## Folio 116 — 816856680:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine
l110) S
0354
eAque Moralis quaedam qualisas passira, restrictoria Livertatis,
ad dandum aliquid vel Fociendum ei, cum quo quis in (0.
cietace vivir. Ouod ipsum cum necessirace, qua adcringi
muralicujus rei praekanda coincidit; ut nempe quis omni
no pirendum libi elle, inceriore conseiencia sensu conrin-
EaTUT. (C)
1) §. 7. C. II. De Leoe Naturalis ejusqne Sanctione ecenali conser An-
orem infra lI. 12,4.
6) C. Tbomas. Jurisprud. Divin. 1, 1, X34, P. 39. Aliis vocatur gnalitas
Moralis operacira, qa quis peaectare ant adsmitrere, vel paci tenetur
aligrid. Onod tertium, paci, recte adjecit Noster in P. lementis, L, 12.
C) Es autem varia erione orixivis, subjecti, FHticacix, Durario
nis, Respectiricatis. I. Ratione orioinis est vel connata, qne cun-
Etis hominibus, eo ipso quod tales sunt, cum ipsa statim nativitate
adest, E5 plene sese exerit, guamprimum per aetatis vim eam intelli-
pere, actiones que suas ad eam temperare possunt. Onalis omnium
bominum obligatio est adversus Deum. tanquam supremum hujus
universi Dominum: ut es omnium adversus quoslibet homines qua
tales, per qnam invicem jus Nature nsurpare socialenque vitam a
gere debent. Vel Adrenciria, quales sunt, quae jam natis sponte ac-
cersuntur. vel imperio superioris ant Lece injunountur. II. Obli3a-
tio racione subjecti est vel aequalicaris vel inxqualicaris. Hac esto
quae illum. cui ex ista aliquid a nobis debetur. superiorem nobis con-
Bituit, ac potestatem (en imperium alignod innos infert. Ut est sub-
jectio, eaque vel univertalis, qua gnilibet homo DEO obseguia prae
sare tenetur: vel particuloris, qua certi homines certis hominibus
sunt obnoxii, haecque vel publica vel priraco. Cltrague vel limitaer vel
illimicaca. PII. Raciene efticacix in perfectum e imperfectam dividi
tur. Illa est, cui in altero, ad quem ea spectat, respondet jus perse-
Etum unde illi actio adversus nos inforo datur: hac est, cui in altero,
ad qnem ea sectat, Jus duntaxat impersectum respondet, unde illi
adversum nos actio in foro humano non datur. conf. ANCL. de (7. I. E6)
C. L. Y. C. IX. 4. add. II, 14. 14. Tale utriusque exemplum aucor
esse ait in Princive C subdiris. IV. Ratione duracionis, est vel perpe-
eun vel cemporanes. Perpetna eA, quae non potest tolli, gnamdin per-
ad Calbaret, existit. C. 8. obligatio nostra erea Denm. cOns. An-
10r
Duocupica
Obliracio
. FalionO
origi,
quid con
maca.
quia a
SehCTIas
II. Rarione
Cubjecti.
quid oblia
Facio inx-
qualitatis.
III. Racion
ne ettrca.
CIX.
quid perte.
cta:
quid im-
vertecta:
IV. Racio
neduracios
mid.
decuao
quid Per-
prolem
ex 1
entes
adtme p
ida ves
Sont
non me
Non mulna est
nelur, ita lamen nela
Patio isire
Ben5. 
datur inte
obliva
aua est
t
debetur.
alEAC
nesta
icla
11I
dore la
Cm
n
1101
anet, qu
Uthi
leri
res
1
19u
mm
inalus
linn
eonde
Des. LV
eo
e
ongniu
arro:
et
Morum
patur
uun
p
ais
en
entier
omnin
an
ai
Poten
Potentiar
di vicitu
deced
re
D
11
lare
Pr
oliu
2t
ria
ente
Ine
lont 
um
les
ut
pia

## Folio 117 — 816856680:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
a Libertatisi
1a adAtrinB
quis omne
nsu conrin
aciX, Duralio
2ata, qua CM
atim nativita
vim eam inte
apremum ha
natis sont
Orem nol
ertis hom
vel limicau
efectom at
s, Cnt in
emplum 
i gnamdt
DeMM. COn
et
ess
p
s
3
1.
e
AParentes prolem abjiciant. Temporanea est, quae tel pocest. Vivis
adtnc personis gnibus inhaeret. V. Llactoe lesp. Ct vicetis vel est mu-
cua Del non mucua. conf. omnino Peta. Llet. Ves. Xll. P. 116.(9.
datur inter homines, Quia nuh un indet se aeguum epo han
debetur. EBq vel impertel mutua vel perfecte murur. adde denno
tor lE, 25, 23. Oblixatio oron Darentes. que ramen cessare videsurr
Non mutna est. gnando nna persona quidem alteri quid praestare te-
vetu, ita tamen ut in altero illo, en queu dederur, nulla inse oble
natio isti respondens, e ad agens oma praestan aastria
oens. Falis est obligatio beminum et DFM. Nnua antom lalis
obligari alteri. ut hic istivulla prorsus ratione iterum obligetur. Mu-
tua est, cni alia respondet od i  pertono ni quia ex ista
Calta. s. Ll. 3. 6: P. M. 223.59.
Cndenam vel derirari proprie sus illud, sire porectas quodnam
obligationem alceri iinsendi, debcac, raric disquiritur. Aliis tundamem
prolola (2) Pocentia d riribus cogendi: aliis (b) pro Naturx
praeltancia aliis precroque, ac jultis (C) quaS rocane caus,
ddt haec in terminis Phomas Hobbesius, de Cive XV, 5. 6. Iis;
ingniens, qnorum potcatie refisti non potest. Jns dominandi 2b ipla
porencia derivatur. Et paulo superins: Duodst qnis, ait, cateros
potentia in tantum anteisset, ut resistere ei ne omnes quidem conjun-
dis viribus potuissent, ratio, gnore de Pnre sibi a Natura concesso
decederet, nulla omnino snisset. Adde Leriach, XX X I. P. 167. Scilicet
Qui poris prass et scl. pices ur lape minutos
Mognus comelt.
cum oblen
rationiod
DuonanTibUS.
ut arro:
ded recte illi responsum a Nestoist, dlsse qnemodete, 
obaare. Ilud solis viribus natul aons posse esstet el auio
PuF. J. N. (B C. 1, 6. 10, P. 98. InterimOBLIO AT1O de fure ta-
les presapponit canssas, qna intrinsece Conscientiam bominis ita affi
erunt, ut ex propriae ratio tntone sclber  Tele adedqno
 on sure se resttere

## Folio 118 — 816856680:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
625 (128.) Foe
6)Proista Scutentia, post aristatodirospnonucrum in Occoirfuit, primis
fere elapsi Seculi onnis. Reformatis contra Remonctrames. Conf.
Osiond. Anti-TUECCT. P, 156. 157. Inprimis in Caltia Noles Amy.
raldus fundamentum in eminentia Naturae quesivit. Sed pleraque
aroumenta sufficienter solvit Putendort. de J. N. (5 G. b 4, 11. es
notandum inprimis est, nihil alind e Naturae praestontia coltisiimme-
diate, qnam atiao, ana gnis ob eam veluti gnaliealem Morulem di-
enus habetur ad juste aliguid habendum vel agendum. AEt s tamen
ipso jus e dominium exinde non evincitur. Poitur a dionitate haben.
di dominium ad actnalem Dominii Inexistentiam, N. V. C. Conser.
omnino infraiI, 14. F4. edit. vet. C aliud est admiratio; e prettantis
natura copitatione resultans, alina ipsa ad subjectionem oblivatio.
rssemus alias subditi angelorum.
e) Duae itagne sunt insta caussae, duo isti fontes vel fundamenta sunt ob-
livationis; T. L. Signia nimirum Bona in alterum collata, E6) II. Con-
sensus uleronens, Bonorum nomine non simplem intellioitur beneti-
cium, gnippe quod non aliam fundat oblipationem. quam quae est ex
capite oratitudinis, amorem venerationemqne pnstulans: non tamen
que alterum sab benefici imperio constitnat. Sed ingens, quod
anctor appellat, Bonum, guod quis vel in ESSE Vel In SONSEEVANL
ab alio accepit. Flinc prona origo imperii Paterni e Generatione,
quae etiam Crotio adprobata; non ita conorne ad consensum libero
rum oliis primo provocantibus, quippe qui tacitus esse non potesto
ubi locus non est expresso. Ade GFOC. J. B. P5 P. II3 5, 1. RX CON=
sensn vero Pus in personas quod oritur, aut ex Consociatione venit.
aut ex subjectione. Prioris exemplum est in Socier.re Nupriali, ubd
Pers in coninoem competit Marito, non ex naturali serens prestantia
cen sergiricae visum, sed proxime ex consensu, GrOc. II. 5. 8. Potte-
rioris in O. cupacione exemplum habemus. Conf. Patendo. F infra Ilo
20, 2. C5 II4 Y. in quam, qui belli aleam subiit, jam in antec essim
consensit. Ais: at sine viribus, molum aliquo d contranitentibus re
praesentandi, nullam fere obligationem. Ioieur oblivationem oriri ex
viriens. Respondeo nultam consegnentiae vim esse. Hoctantum se
gnitur, maonum obligationi non aonitae ant sprete a viribus robur
accedere: non autem eam e virihus oriri, gnarum in altero effectas
non alius est quam metns. C. ete um non caret omni esse Ctn InS a VI
destientum. Toitur bis e fontibus rede derivatur imperinm omne,
tam
en
enn
ilinae
quam e
equa
lare. Priorem can
erioremantem
aeram
in pacisea
le, ex c
eo
18
es. B.
dicit ne
ontratiu
sensu. V
15. 1bi.
lati
dis
2ue
des d
Eives
edan
a
Aatiq al
M
e: et
flde
UO
ACI
e
ul
1
de
ll
iea
Sole
asputat
Sed ea,
Pina
lP
que
dorare
umulo
bns
M
1
Hoc
llia
a
Ct
ater
a l
landori
 emu
a
6
Put
in
lace
la

## Folio 119 — 816856680:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
2AF.M
O
ia Noles AM
Sed pleraq
O. b4
71. C
ia coltioit
M MOTAlCM
M. A
I. V. O
ionem obtis
celdioit
quant
Hlan
In C0
at eC
conse
15 esse
135
 TCN
(exHS
c. II.
atcido
ranitenti
ationem
Hoctant
a viit
in altere
essectM
imperini
st
yt
638B (119, ) 30
tam familiare, quam e  imperium dividit Grocis II, 25. 1.
Solent alii recbis quidem dives lis, eodem ermen (.r lis quod diximus
ensenciare. Priorent Canssamt esse devendentiem sue jeci ab imperan-
ee: Pesteriorem antem daroneum subjectionem. Prior inprimis de
vendenciam dicit in Elle. ex consensu oriuntur oblivationes omnes
in pactis es contractibus. CMe enim oblioor venditsri: p. 725. C’er-
re ex consensn. Vides diffusum bujus Rei nsam. Conf. infea l, 16, 4.
YI, 28, 15. ibi: C WV esssinant, vel si conseulo expresse aut Laci-
eo Civitasis discedont. adde omnino si usum in Theologia deside-
res, B. Dhandc. Anti. Turret. L, 158.
a
Fotcremx deductioni, a causses videlicet justis, cum Au- Ouie utim
etore adstipulamur, neque nullo, uc contidimus, Fructu. In PO-
licicis quidem, ubi de Jure Principum in sentem suo imperio tundamem
non subjectam disputatur; quale Flispanis in Americanos
competiisse hoc aroumento probare quidam conati lunt,
quod illi iltis prudencia cecerisque rirtucibus praeltanciores
Fuerinc. Oux collectio quam intirma (c, cx dictis manifectum
C(F (2) In ipsO VerO Ture Nacurx quam varia exxediri ex hac
obletratione quem indice jam digico ostendiimus. De Ture
Dra Cipue DE.I in cllacuram ejusque origine cum disputatur,
illud ex Creacione (e derirandum primo elle cenlemus, id-
que cum ad (C) altulosiam Juris Parrii e generatione resul
etos cue ob ca iua in Scripeuris ex iplo Tacurali lumine
) Solet in hanc rem landari sebulveda sispanus, qui contra Acoltem
disputat. Hoc vero arormentum A vim haberes, non Pissani tantem.
sed e religui Furopae populi jus babnissent invadendi american si
prnaentia auippe orentibus illis superiores. Adde, quoe justo
DE PodICI quadoqne  Principes irepti ac smpidi vitiis.
que vehementer c ant gnos ob nature art morum eitia exa
Etorare ntigue o et Vidi, inquit, Praco sapientiae Rex Solomon.
Pammles id  Frincives pedites, sient Servos, C0b. X, 7.
onstons DRad. Anti. Zurretin. 1, 158.
eradita deprehendimus.
ajus do
cerina de
eio oblix2
ciomisd
e hde

## Folio 120 — 816856680:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
3383
(120.)
1056
) Creatio est primum Fundam. num seu vinculrn. oblignns creaturan
rationaem ad colendum Creatorem. Quod vin-nium non s. lum per
se aequum, se dejus quoque notitia Naturae hunanae insita est. Rom. I.
18, 9 599. 32. Vidit hoc f0. Hiisemennus Supplem. Breviarii C.
III, S. c. qui B ipso in Breviario: Dependencia, inguit, hominis a
DEO ejusque oblivatio ad DEUM. primum connoscitur e Creatio-
ne. Prima enim oblivetio hominis oritur ex dependentia a DAO se-
cundum Esse, quod est primum omnium, que a DEO accepimns. At
secundum esse homo dependet a DEO per solam creationem. P P Cum
Panlus Centes vellet convincere, DEO ipsos esse oblivatos, primum
aroumentum a Creatione petiit, Ac. XVII. 24 segg. Sed aliter
visum, post Cu. Twissum Doctissimo amgraldo, qui scripta peculiari
de Jure DEI in Creaturas dissertatione ab Lceoxu istnt derivat.
qnaDens munere atque virente prae hominibus eminet. Onam in senten-
tiam preter veteres abiit e innioribus quogne FF. Turrerinus, tamet se
post eminentiam virenutis beneficiorum quoque amplitudinem subster-
nat. Contra vero huic opinioni dixit arminiu, qui primum funda-
mentum Turis Divini posuit Creationem: Secundum Fadus inter
DED M es Creaturam: Tertium peccatum es delictum Crea-
ture. Cum segnutus est Stepbanns Curcellaens. Scripior, A sectae
placita demas, hoc de arormento exreoins. Pnere etiam, qui
dixerint Jus DEI antecesenter se habere ad Creationis henest
cium ex quo tantum existentia subjecti, in quod jus DNO compe-
tat; nec facultatem Puris in DRO esse ex prodndione, licet, exerce
tium puris illam praeregnirat. Sed salva beic res est, quia Juri obno-
xium esse praerequirit esse. Ceterum etst ex Creatione hoc jus pri-
mo derivetur, alii tamen fontes non opponuntur, sed subordinantur.
Sed C) hoc diliventer tenendum, id non ita absolutum illimitatum qne
esse, ue non temperatum sit Bonitate. TInde, gnantum DRUS nobis
revelavit, hunc forsan in modum Jus DEL delineaveris. Iund esse
Moralem gnandam in DFO Facultatem; qua vel ex Beneficio vel
malesicio Creaturae de illa statuere possit. quic quid bonitati. sancti-
tati, (5 Tastitiae in illo non repuonat. Oro d norandum COnra Amy-
caldum. Pus ita absolutum statnentem; ut DEIIS Creaturam inno
centem possit eternis cruciatibus addicere. nec ininstum DFLLM fu
isse, si incontinenti, ex gno condidit Creaturam, lcur abixsiné dans
centr, in abu ssum inserni detrusisset. Excoit hoc aroumentum. pro
a nin
1
ub
erius
bil
ancor
sa
ues
ilii. Ve
cansaprodu
UM. hoc
B ACI
1 c. 8
list
ae
 CB
5
sdep
ut
2
aen
une
lus de v Neclo
10
10
R. C. 13
1
obt
ts
(usL. IV
310
913.
nvecc
allonnde
1
1
2C
deli
et
sendi
LB
le
DC
depat
eum c
es
de
tita
uta nec
eccedame. Ve
acultate
de voluntar quitu
num
de DEC
emprehendete
sub
tede,
reso collet
nullum in e
Oli
nolae
onsL. F
ecta
dF
e
a
se
Enodsio
i
 fp
d. cd
e
1. C
ed res
lat

## Folio 121 — 816856680:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
ans crealurat
inon s. lum P
sita est. ROM. L
ruit hominis
itur e Creatib
ptia aL
accepimHS1
10at05i)
Set
Onamin,
TFCTInUISi
imh
Tam.
ndinem (it
AM FC
delictn
cripio
sere etia
eation
suhorat
MD.
eris:
CatM
Ormenm
enten
151
s
Ab
056 l
eor qno pollebat, acumine To Acatrus Ohander, in Observ. ad Tur-
Prins laroitur Scriptor novans. posterins neoat, quia Pater non sit
anctor filii. Verum, ut quis addor sit rei, necesse esse ut sine alia can. AdsiC
sa producat. Sic nemo anctor ullius rei erit, quia nihil sine alia doctrinx
carssa prodncitur. Caeiernne de Oblivatione Hominis ad versus DR. Univer
FMT. hoc ipsoe fendamento esit, ut usum simul doetrinae videamus.
 raro Aendius de Ver. Cheiltianismo Lib. IV. Parte 2. c. 7. Sub fin-
it. XIV. omnino eo) bom nac c en Sieit uno Oblivation. L. 1V.
cuns zwischen dem cheben Und cetmen 2C. ac DFO, ut observat
ex capite obligalom debetur primus AmOr, L. IV. P. II. 5,30.
lis ad Chri-
retirum, P. I. p. 159, 170. (6 ad Ccorium par. 90, 100
8 c. 8. per tot. Rursus L. IV. L. L.  L. sub finem omnino c. XII. med.
Part. 2. C, 12. p. 9r7. 85 P 920 CB ist eine naturliche Vervrlioa
anitrmit.
Pacet LHaC, SUS ECIaM DFO in AFheOS COmPCTETC; (a) An DEUS
qui camet si lonsillime intra Bestiarum conditionem scipsos habeat suo
abjiciane, nacuram tamen recinent humanam, cui (b) conge-
nica adrersus Conditorem obligatio cAt, quaque absque diri-
no Imperio ne quidem cogicari porest. Imo, nec opus eAt, ue
actu semper vires habeat imperans, subjectos ad obsequium
cogendii Sufficie, li jure eas adhibere, obsequium que postula-
re POTE. Oux etiam racio est, cur a subditis rebellibus per-
fidisque desertus, obsequium eamen Ture expolcat. (C)
) quod contra tiobbelium observant, qui atheos sub imperio DEI esse
negat, quia neC PExCepTa ejuS AgnOICAHE, nEC MiNOS MCTLAME, neque
cum esse credane. Verba ejus habes in de CIVEXV. P. 257. Sed vel
de facultate lognitur, quod Athei apnoscere DEUM negneant, vel
de voluntate, quod nolint. Prins falsissimum est,  communi homi-
num de DEO notitia repuonat, qnem omnia moderantem es repen-
tem prehendere pene porest homo: quae verbasunt anrea Ciceronis de
Legibus L. V, P. 279. edit. Camerar. Si posterius intendit, quam in-
exta gnaeso collectio est? Achei divinum non aonos unt imperimm. P.
Lt nullum in os dompelit.. Propterea ne imperio excidet Rex
in sou b ds sut. Minime vero omnium. Nec sequi
tr.
in Acheose

## Folio 122 — 816856680:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
7
Artio a.
6) conf. Potendort. de J. N. 25 C. YT1 4, 4. ubi (a) docet Atheosnon pro.
prie Hostes DEI. sed Retelles esse (B) Ddistinonit inter oblioatio-
nem mere naturalem, mere civilem da mixiam.
e) faciant hec ad lim:tanda verba ancoris ultima, L, 2,5.
VITI.
Essentiale Guoa Legis Requisicum est Promulgatio
(a) Gua acimationem voluntatis ex parce luperioris ta-
ctam adverlus subdicos; camque vel ideo necessariam, quod
Lex dicic regulam agendi, quae ignota ci non esle debet, qui
secundum eam operari jubetur. (6)
2) Puet inprimis Thoma rurto: C ex inguientis, est reoula quae dam
Ermandrum eferationum; at recula risi applicetur ad mensuran-
dum, vana est e inutilis. Sipplicatur autem per Premuloationem.
Ononguam diftinsnem  inter promulsationem es acceptatio-
0) Perinde tamen est sde serspio sive alia ratione promuleetur. Canci.
Tenrum e nomne denisse Leges ondor Aristoteles est; conser,
edCur. Assitt. C61t. V1320. P. 294.
1Z.
Dispensacio est LRCIPEIO INFERTORIS a LerC F illiusque
obligatione acspum alias percinence, Calra incerim in reliquis
asente Legis aucbitate: facta ab eo qui L cgemculic. LX-
Emprum (luculene e quod in rexata quaestioneulum haud
Spere PLCBCL) a Volreamia PP. delumune praeltancissimi
quidam Thcologi, circa quam, quia L egi dirinx (nOn naEI
ral, Sed) Poserva repugnarit, DEUIM ajune dispenasC. (a)
duo
tur: Athens non consentire in Im erium DEL, E. nuBum D F. l esse in
eos mpetum Qnia etiam imper aosqne expresso consersu oriri
diximus, P ex patria potestare manifestum est. Onangnam esi Athei
praecepta divina satis agnoscere videntur, ouod eorum in animis
vim sentiunt, iisgue alignando obsegnium praestent. Cenf. 10, C,=CFZ.
Perius, vir Clariss. Dissertatione pnoulari de Jure DEL in ditr.os
nem. IUa de complemento Lepis est. haec non item.
Quid pron
mulsacio:
Ouid Di-
penlario:
dic
dam 1e
em
sactum pnonta
de.
Mas Di
ctoritarem
ation
ansam prebet
D
ve
deherrerus. B
Pariter
cet
ec msca
col. F. Hu
Primorum tracerme
oroium CBlarne. p.
contra Jus Natur
conoruum esse ill
nature, licet con
niae. Pariavidea
reomentisma
ela orion
Be
 permis
non e
vexiss
Kn
ducu
 I
un
e
1e
nae
rum
24. 
1
den
aalan
ommeura
PonemBi ad c
nE
Nea
MOS YHOI
1
11
ed
Equum, 
in
E Devie, en
MC
re
lnt10.
d est ns)
Xe
aier
Pum
1 Indaer
12
a2
pinionis
Merpra
eon
E. e
ver
81b
durc
lac
ele
c
e
+
tanpern
unc 

## Folio [123] — 816856680:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
MMD
conse
gnam e
rum in
Cens. Je
DEL in
C et
AtheoSNOn prO
PFOMU
superio
aria
le debet,
reontaG
at
eY ad mem M
commlearion
ata
85 aC6C)
ALCCTHI
les est
Xi
im in
incu
Cut
racta
e (1
Denla
 C, 12. 2 RPBD
Duo pacto solri existimane, nodum, quem Vir inlignis demo
destislimus dixic indissolubilem. (B)
Sient nimirum C. Lator Conmanus inprimis,) circa positiva objectato-
tam L egem tllere potest: ita e5 vinculum ejus circa personam ant
factem pnoulare, manente de cetero Lege. Ccorius rotunde de 7. B.
(5 P, 17, L0, 24. (G 27. DISPENS AKK est LEOF SOLV S. RF. A.
lias Dispensationes andinnt vulnera Leoum, es repecitae L eoum an-
Etoritalem convellunt, ac invidlae atque indionationi inter subjectos
ansam praebent. Confer infra II, XL, 5, 36.
a) D. ScherZetS, Breviar. Hulsem. enncl. P. 1669, 1671. in Conjnoiis
periter primorum Fratrume Sororum divinam dispensationem do-
cet intercessesse. Adde landatum ab eodem B. Ohandrum nostrum, ad
Croium ObletrRE. P. 75c. qui multis probat. Polu samiam non esse
ConEra PuS Natura. Alind ingniens, est, esse Juris Naturae, alind
conoruum esse illi. Unius maris es faemina conjuoium non est ruris
nature, licet conornum illi esse dicamus, es praeferendum Polgea-
mia. Paria videas in Typo Legis Hacura pao. 210. Apud Pontificios
fregmentissima sunt dispensationum, in matrimoniis, cibis (C. exem.
pla qnibus locxpletari ajunt erumenas Clericorum.
S) BCecler. Commentat. ad Groc. II, 5. p. 162. Orpent alii Tolerantiam,
C permissionem Physicam facti, non ethicam e juris. Sed credibile
non est, sancissmos riros in perpetno contra jus Naturae peccato
Odbesse.
AEquum, GraLis rd dmunts, non eam correctio est ipsius  a Dispensa.
Legis, quam opimonis, qua e Lese minus dextre intelleet a 0- tione omnino
riri pocuie, emendacro; ZX cujus racio in Restrictirae, quam vo-
dum; quis B-
CaNE, Imerprecationis L gibus Funcaca, e a Nostro Cufticienter nim non vi-
explicata cA (2) Alii Zurrs arremperationem adpellane, lire ejus- det aliud esse
sem ex Naturali ae quicare incerprecationem. Oppolcum ejus solvere, aliua
est ro aine Bodinaior (b) e Srcophancia (C)
Ex Exemplum videatur L. I. M3CCab. C. II. V. 34. [9. (6) V. 42. uibi aono- sum sub LesC
(uns Indaei licirum esse die sabbathi vitam defendere. (s) Matth. pendi Grot.
XII. 12. 86) Verl. 3, 43(, c2. Sic ex agnitate Anit, quod usurae non 1I, 20, 27.
capiendae sunt a panperibus, Pusend. insra (, 15. LL. 4C F. Cher a 9110-
distinguon.
Idem L ege
docere, ca
non compre-

## Folio 128 — 816856680:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
Exempl
x quicacis
1383
qne in sammonobes casn ad Reoem se inoressuram contra L. 
GE M policita est. Estb. IV. 26. Sunc enim quedam tam violente
Ess, ut in iis Ledem servare velle. Pi. i L. eges praecipnas pec-
care. L. Scipio cum ad necessarium ReipubI. usum pecnniam ex era-
rio promi opns esset, idque quaestores, guia L ex obstare vi eretur,
aperire non anderent, privains claves poposcit, patefactoque ara
rio Lexemnilitaticedere coeoit. Val. Max. III, 7, L. Sic ( La-
cedaemonius, erm ad Polum captos infamiae eximerent, dixisse ait
ApPianS: KosuN arot rooIrnuceOr. Caeterum apud qnosdam equi-
tas non solum notat dextram Lecum interpretationem, ut B. l. sed
rioidi Puris mitioationem ex dictato virtulum humanitatis carita
eis, misericordia es similium. enfendorf. de I. N. (5 O. V. 13, 5.
Sunt etiam qui aeguieorem ab lncerpretarione distinonant; quia
illa sit dictamen Paris naturalis. Leges positivas ant promulgatas
recte explicare praecipiens: haec autem actus mentis. Legem rite in-
terpretantis eo restringentis, qui aequitate dirioitur.
2) C. l. C. MIt. 6. TF, 12. E6) exempla apnd eundem in Pure necessitatis
prostant, de 3. H. E C. L. P. 5, 18, p. 79. 80. Addipotest a Egrone
Diierius, Instit. Etbic. III. Sech. II. C. XII. 8. 17. Pth. Paradiom. P.
4443445. SG.
b) Tbomas. Eab. XXV. sub fn. exemplum de Manlio Torgnato non
tum est.
e) Triste ejus exemplum de Patria sua, Silesia, allexasse memint Va
lenrinum Aiberci, TBeolorum e PBilosophum Lipsiensem. Pol
licitus erat imperator in instrumento Pacis Cesareo. Snecicae, Art. V.
5. 23. Se illis qui insilelia ad Cameram Repiam immediate spectant.
(6 Ano. Cons. addidi sunt, Ecclesas post confectam pacem quam-
primum id postulaverint concessurem: Onia veronulla in instrumen-
eo Sebolarum, turrium, camponarum es similium ad publicum cul-
tum necessariarum rerum mentio facta expressefuerant, ideo non has
modo, e istas, sed es) illus prohiberi. Onasi scilicet ad relioionis
exereictam son pertineant Scholae, qnae sunt Ecclesie Seminaria; es
pro temenis pranpus nduum Ecclestae partem constitnentibns, ad-
orpanda. Sed accet ia Interpretatio non summae Potestati. verum
Cleris Papu otrum suum, ortibus bisco, ut aore roritati
eto.
Anderico
e
quar
Eniia Moralia le
alium; C
IaIES, C
necessuas
ponestas
e
Licentia. (
0d ept  deu
ollens, cane
nalaii
foris
aEO
cons
rene
pundo.
qualuas n
levica resi
d
ceri
d
i
la
xercit. 11
que nomine carent c
adpellare
. 1. 599.
e M. rmp
Per 10c.
un
ualitates, inqui
gnas noioru
liverbum
OceC
roseso
C
gnalitares; led pocan
tantur vel cocione
prcuntue
ollo
Saria licita, bona: ve
nantitates antem
d
4 M
ve. add ensend, En
Nece
C
laria actio
verbe;
l
em1
lapra ne ex vinente
vel su
dis
Per
elu
cui non velit li
1e
Mer
mium
1n1
alis
lura
estimaci
9
1
1Ca
e
iqn
an
1
eleqe Mdet

## Folio 125 — 816856680:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
acto91
Sic
HOSdAI
tatis.
O. V
eoem ri
era
rit
tati
Paraciom.
TOrGH
pacem
dublicum
p
ata
M
esct 
es
XL.
CIE Ensia Moralia Concipiuncur per modum substantiarum Ouid quas
Analoerce ralrum; (2) ita de Actionibus hUMANISNON CCFEX mo-
do guanesares, (b) Scd e qualitares (C) pExedicanEUE; uEi sIIME:
necessiras: (d) Licencia: (C) Permissio: (F) Bonitas (8) e pravitas:
honestas (h) de curpiendo: justina _ injustria. NCFIELM ICCMI:
Getet.
quod CA qualisas moralis astimariva in hominem ex actione in- cum:
debica relultans, secundum quam illi debetur bonum aequi-
pollens ab co, in cujus gratiam actio fuit liscepta. Ac denique
Demeritum, quod est qualitas moralis astimariva, ex actione quid de
mala in hommem resultans, qua cenetur penlare damnum al. mericume
teri ilta dacum. (i) Caecerum posset actio ab objectis, a PeF-
sonis, a munere, imo infinicies distingui. IIc, actio publica,
priraca (K). IIla qua relut ex officio; haec qua ab homine uc
priraco lulcipieur.
2) cons. Exercit. II. 8. 6. 8 eo adnotata.
B) que nomine carent; Caelerum sunt quantitates Morales eS in rebus.
adpellatae presinm. insra C. l, c. XIV. E9) in perlonis b. c. existimatio, quae quani
C.Il, c. XIV. per tot.
E) degnibus videndus ex prosesse Noster, de J. N. (5 G. T. BCap. V II. Late
5. 1. 599. Onalitates, ugun Mero, acad. gnest. L. l. 6. 7. adpeltavis
qnas nocoma ta socunt: quod ipsum. apud Grecos, non est vul-
eirerbum, sed ebilosophorum, atque id in multis. alias bae
gualitates dicuntur modi denominaciri: item comperentix, quae se-
Etantur vel eoeione subjecti, a quo actio procedit; unde eadem neces
Caria licitas bona: vel catione objecti, in quo terminatur, un de justas
Mantitates dulem decuntn assectiones aestimativa sive determina
ba. add. Ensend. P. lCM. L. I. deAtn. XV. P. 292. fe9.
ecessaria adlio anunt, gnam ex Lege Superioris facere teneor:
ed, gna cu omh ooloationis necessitante sussipienda est. conf. quid actio
Sapra d. 3. cui non velita solum oponant, sed etiam licita, quam necellaria?
dersete dtemcte arduriomeo est relictum.
e t er S. LI. Tubet inter liciea perfecte sire plene eo im- quid licirae
perfecte som plene. Illa diennrur, quae neque divina, nec bu- d quocu
mana Plex:
Lalcs?
alliatim,
cunceoto-

## Folio 126 — 816856680:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 143 lines, status machine
Duic L ex
permit.
TCHB:
AN 25aC3
126
d
mana lege verira sient; haec vero in quae ouin. inprimes in v. ea civili
emria ad vivum resecare non li.et, corf. in fral, 5, 13. l, 15, 4. Tl,
7, 2 (6) 11, 15 ,1. poena quidem fori bumani non est constitnta, et se
per se horesturi repnonent; suo interim cxinsque pudori commissa.
EI apudpontos quosdem scortarilicet. Qn acceptio vneis licere
est minus propria, ui Cicero notat Tusenlan rum quinta: et si inguiens.
Peccare remini Licet: se L lirmonis erree. la bimur. Ita lesibus dienn-
tAr OMHIA LTCERE, quia sune a voneiduvoi, e empti a penis huma
nis. ad d. Omnina GrOC. 7. P. E5) P, 1IL, 10, L. N mnunquam ES lice e
eliguid dicitsir, qund rectum ex omni parte vinmque et, etiam,; I FALe
oliquid Ceri poltr: Laudabilic.e (net e, illosa Pant: TLavTa pO EEEorV
à  8 eerra oVu PEC, 1. COr. VI, 27. Sic licet matrimonium contra
here (omnimoda licentid) lan dabitior tamen eidem Apostoto est cae-
lebs cum pio, divinitusque dato proposito casitas. Usum haec etiam
habent in vetusto illo: Adversus _ostem omnin licent; non guod L.I-
centia actum ab omni cnipa liberet: sed quo d importet impunitatem.
Titus jndaeorum pueros  feminas in sectacul feris laniandas pro-
posnit; qui trmex ingenio minime favo fuisse creditur: adeo nimi-
rum saevitia inmorem verterat. Orot. III, 4. 9, (5 19 quilocus Com-
mentarii vicem heie sustinebit.
) de bac extat Reonta inserins P. T. C. XVII. 5, 15, n. 7. EO) considerari
Vult Ciccro 2. de Invent. Vera L ez ubeoe aliquid, AECA PeCHVICEOLS NaM
ed gnod imperatur, necessarium: illud quod permitiitur, volnnta
rium est. An L ex permirendo 38.r. Numqre adeo vermisso sit effectu
Leois disputari video. Onestio non eA de Libereate, qnam permissio
nem aliquando vocant, ubinibil a quoquam alteri praecipitur snt
veratur: qua sensu multa a summis potestatibus pace belloque fieri di
cuntur: nec de permistione negscir, aut nndifacti guorsum prodi-
tiones, inter Centes bellitempore exerceri selitae referuntur: sed de
tali permissione, quae a LEGE exprimente vigorem V lui quendam
noncisei videtur. Hanc non pro omnimoda actionis, ex parte Le-
ois, nevatione habendam antumat D. Z. PVFGC. viuS; quod l. ea ipsa
Permissiore. vi Potestatis sibi competentis, policire declaret Summus
imperans, quantum in subditi arbitrio velit relingui, ita quidem ut
anemine cogi possit ad id vel snscipiendum vel omitiendum. Summ
Juris Divini 6. p. 260. Onontique sen sa J ex a0at tribuendo Facul.
tatem agendi. II. etiam Morale impedimencum removendo. lmo, in
olend
1o
Net
sun
dem
dej
s
de
1
u
rm. addnn
de p. C
Abblimen
tec
10. A
e2
permit
Dii
36
se
uris
lae
BBV
aln+ 2 C. 1
imnae
HspI PpE
sa
ut
Line
ve
ilin
ilre
il 1
cel. Run
ex
dem
Si
n
1n
lme
1 sum
noxi
cremene
men pro
ad eum teserre. P05verD. qu
e
ain
Puerunt, ardur
et
mtentie
n
Pacile reperite
iret
su sil2b
iderate
in ma
Aude ut
lume
1
Enter daa 
M 5 De) qde
coma
l
Ma
1a i  10
er
eut
Mino
10
quiia
Seien
linu 60
Aat, eo Tart
quip
M
M
dem, ni
brmanus
XXVI
ingenius
d. 1
non pepthale
nimurm
habere.
que ami
modo
Guart
vileli
Dari
d bonirs
ob
discrepet
b0n
Mat.
Sacobus7
nitatem
Pre
la1
dum
NIAY

## Folio 127 — 816856680:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
5 in V. 3
3. L.
st
constitnta
aori comm)
sio vecis li
a: et (i inqu
eo
c
AHa
et etia
s BHi
Taerra ot E
BOMIAM
epostoto e
Usum ha
5 HON
et
Lanianc
HI:
qui
permie
IdLMI
missil
gnam
pra
elte
1OY)
CxHMIH
1t
5
e
quod
clare
endut
ibnC.
V
15
es
A
d C
185
PeDa, Gn: M VeCanT, perm si ne. TII. Jus dando omnino licice ope-
Firdi: in minus plena vero, immunic cem a poena de quivisgendire.
ora canceden o. Aa quam pesteriorem cermissionis specrem perti-
net permissio eorum. quae ir raluere, Es veinc ulcera tangi non pos-
sunt malorum. addrnt alii LV agere eti mobliz ndo, non eum qui-
demcxipermitrit. sed TERFrUM ne impediat. Conser tamen Putend.
de f. N. (63 G, 136, 15. E VII1, 3. 13. ac C nlintm Grotius Enchirido
de Principiic Puris Natura c. II 5. X. Oncdntigne 25. rC est. Onid-
quid tamen huja sit; m.net Permisso Actus, si non L egis formalis.
atFmen LesisLTOEI PFOPEuS, _ si plena sit, securum prestat in con-
Scientia; mi.nS plEnA VEC DNON AANISICaF, P.ACBKE MALUM, UZ EVK-
NTAT BONUM. Alint eti mest cooperari ad pe missionemmali a-
lind cooperori amalum ipsam. Cerre in pedire majasmalum prae
Rat es minus permitiere, qnan tontrum, ne impediri negnit. Ut s Deelectio.
quitiam seturno fil un ane bevemimmolare velit, non sadebo qui ne vel per-
dem. ut bove litet, Alium t.men abscondam. us pe.ndis petins. gnam li ntoris
bumanus sanonis dam ni fundetur. Adde D. ScherZeE. System. L0C.
XXVI. 5. 13. Sinonl ris fuit epnd F. Orptios C ex, e furaci oentis
invenis. quaie est bociernorum Arabum, nata: quod cum coerceri
non possei, ne nimis noxium foret societati, cantum Lege est. Int,
nimirem C ex referente tibro 1 Diodoro, eos, qui volune hanc artem
habere, nemen prosteri apnd Prafectum curum. es e vesticio furtum
ad eum referre. Las vero. qui amiserunt. similiter s. ribere, quaecum-
que amissa frernnt, additis loco, die (s bora. qua perierunt. H0c
modo cunctis facile reperris necesse erat erm qui amiserat, soluta
guarta parie pretiisno sola habere
8) bonitas, constaerata formaliter. Caterum actio materialiter bona. quid bonri-
ob intentionem malam sic mala; aut si alia e circumstantiis à L eoe tas?
discrepet. EInde ut bona sic, necessum est, ut ex omni parte cum Lede
conornat. Putend de Y. N. P5C 1. 7, 4, D. 117. Et orav ter monnit De ea Rex
Tacobus ThCM. SiuS, Tab. TII, lin. : 5. DonuM MOr. le ingniens. b0. suIX.
nitatem habet in voluntate operantis. Conf fapra ExerC II 5 25.
E practicem aemonitionem Anctoris, L, 8, 2, 135. Ipsa veroboni. ue differat
tatis a justiria isferentia in e consistit, quod sto respetum ad Obje. a sucticia?
dum vel Leoem, anquam Normam, haec siml ad personam invo vit.
Auct. h. l. Saderom ox. dus dn ecic hon 1a5. Datur e. 0. ctio
bonas si in Domino siat, es cum ejus timore, it: secundas contrabere
nn
missone a-

## Folio 128 — 816856680:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
10563 (r28.
e
Ptias, T. Cor. VII, 39. Melior eamen esse entest. si omitrantur. Bentio-
rem dicit viduam spostolus, quia 53KO liberins expeditiusque ser-
viat Conf. 1. Cor. VII. 40. ubi ad dit per MCicvor: PNtO ON3 a L) Cg0
habeam Spiritum DEI. Minus dicent; plus tamen volens in-
tellioi.
ti) honest as). Eam desorum, oeneralius accepta voce, odpellarunt Stoi-
ci. Sic ex eorum mente Cicero Officiorum primm; Quoit decet, in-
guiens, honestum est, e5) quod honestum est decet. Seneca honestatem
in animo e actionibus inde prodenntibns PHLCHRLTIDINEM
dixit. Haec vero in partium corporis clesenti ordine. Barmonia con-
sensuque cernitur. Unde quos alii de Officiis lihros inscripserrent,
Nlicalans Damalenus, eodem de arpumeneo conditos be incoriori pul-
chricudine infonivit. Simplicins ad Pnictet. XX XVII. p. I. 130.
edit. IV olph. (S Ractel. Proleo. ad Cicer. de Of. 5. 46. 199. Normam
bonesti Cicero constienit Rxceltentiam (5 dionitatem Nctra B. 
na. e5) finem illum nobilissimum, propeer quem videmur A DF. O in
Bujus Eriversi possessionem immissi; sic ut quidqnid cuns illa Fxcellen-
tiae e finis Nobilitate. in actionibus, affectibus eo consiliis nostris
consentiat. illud omne bonestum; quidqui L ab iis dissentiat. Furpe sit
habendum.
1) ensend. Elem. Purisprud. Univ. defin. XX I. p. 335. 60) 338.
K) Vide saltim, C applica Libri II. C. XVIII. in Auctore.
XTI.
Tandem in genere ad doctrinam de Leoc obserrandunr
illicitum sic est: diverta esse. Prohibere e irritum quid Facerc. (2) NaM
Prohibicio rim suam exserere potest per poenam vel expres
lam relarbitrariam; quodgenus Leges imperfectas vocat LII-
Dianus, qua heri quid vetane, sed Factum non rescindunt. In-
de naca distinctio, non omneillicitum eNC CFIAM IETIEUM aU
invalidum. Nec omnia quae furi nacurx repuonane, irrica A-
une jure naturx, quod exemplo prodisa donationis Crocius
Probat. (b) Ec laepe incommoda, qua resciltionem sEgLUnEuE
majora une, quam ipla indecentia aut incommodum actus
iplius. Sic in Concilio Aurehianensi TII. Cub Childeberto Rege (C)
Canonc X. Excucum: De incertis conjunctionibus ica quae
lIInE
quid ho.
2CAAS3
lorma
Monecti
disciplina
iceronier
an omne
invalidum.
de
1V
au
le
DC
En
12
1I
Parem
101
ir
NOME
e
Mhces
fece de
ale
e
Haevi
a
c
tente
odd
t
UI
celeberrimu
dol. C
e
5
A0
Gert
u
ne disfernne de
idum. Sie L ex buman.
nter certas pecsonas.
DOR E
uus 
l. IBduE. CNOI.)
palimmum non
1
en
2. 13
38 g)l. g, lra
Lom. 
11
l
e
11
1

## Folio 129 — 816856680:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
antur. BCatO
edtitiusque se
00  eb
eB VDlens
Dellarunt Stoa
uod decetr
eca horestate
TTIDINB.
Barmonia con
inserip ermul
de incetiOri pul
11I. P. 1. 13
(94. Normt
VatIra BHM
illio Excet
alruto ZHrB
6338.
TC.
vel ex
IETIEUM
2sEGLEu
12
s
(35 (r29.) F3E
lune Itacura ter veneut, uc hris, qui aue modo ad Baptilmume
veniune, aut quibus Parrum Catuta lacer dotali pexedicatione
In NIOLIEIAI ANFCA NOM VeHCLMINE, Ita Pro novitate conVertIO.
nis ac fidei sirx credidimus consulendum, uc contractahucus-
que hujusmodi conjusia non lolrantur. Ob Polysamiam c-
quidem luculenta est constiturio Innocentii Pontit. c. 8. de
dirore. Incerim nonullimalune Mahumedanis auc Pasanis ad
christiana lacra converlis matrimonium cum pluribus TIXo
riBLIS SUISZHHERI: parum, quia uxor cuccla marici, ad quam
supplex contugerat, desticuta, d Forte non invento alio M2-
rito a lpe nupciarum dejecta ad ragos concubitus Facile de-
labi possic: Partim respectu communium liberorum, qui per
hoc injuriam afticiantur: parrim denique quodita multi a pro-
festione chrictianae Religionis absterrCantUr. Oux tamen
rationes nobis non Faciunesaris. Obstac Rcgula: Malanon este
Facienda, ut creniane Bona. Ac maluerunt Christianireteres
Infidelii ad Eccleliam accelsum declinare, quam Polrgamiam
indulgere. Fcli in genere non nesemuscolerari quaedam poldc,
Gux ab inILIONON PEEMIELCFCNEUE. LCGIMLCFCEE DantEC. ZIX
C( Con(c. Sect. l. quxest. 4T. Brochmand. Loc. Theol. Cap. IV.
Qu. 6. X o raro Cerhardus de Conl. 5. 226. (F) utram que in par-
cem pluribus tamen pro ajente racionibus dispucans. P. nupe-
Eis Celeberrimus Ferrius de Macrimonio Putatiro, 5. 46. P. 405.
9. FomoT. Opulculorum
2) Adeogne differunt Rectunt  lalu. Nec omne illicitum est inva
onm. Sic L ex brmca prohibere potest gnosdam matrimoniimodos
inter certas persons: Si tamen reipsa matrimonium sit contractum
Hon e.L. indirur. e. L1 5, 10. e in annotatis ad 5. 25. Terincia-
als de Conjn uminsideliaoens, ait Dominum magis ratum habere
matrimna non Contrahi, gnum omnino disjunoi
3) 1,5. 12. Inst. C iit anhotatis ad S. XVI. Emnino.
C) A. 538. FOM, L. C  CaHt. Sirmondi P. 2520

## Folio 130 — 816856680:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
80)
ZL TI
Pexeclara jam otim Fuie, utilisque omnino censeri debet
de jussura univertal dilquilitio;  quam qui recte imbibie, exi-
miam de Connexione virturum doctrinam ipnorarenon pocest.
Ouo senli Cicero incer omnes Philosophos constare, à leque
iplo saepe dispucarum esse dixic, qui unam habet, omnes ha-
bere VirEuTeS. (2) Cxcerum repecendum heic est, Julticiam
duplicimodo considerari: vel uc denominat perlonam, veluE
actionem. AB illa non meretur riculum justi, nisi qui con-
Aancem habueric roluncatem cuique rribuendi, quod ipli de
betur: ab hrac etiam unica e solicaria actio, recte ad objectum
adplicata justa VOcaTUT. (B)
Fa varie definitur. Nuper cum auctore descripRr CI. O neis s. XIY.
quod sit exercitium enjnscunque essicii erga alios, tum ein, quod
Ture imperfecto, tum illius quod Jure perfecto alteri deletar. Lpiro-
ie Turisprud Ciniv. c. V. §. 5. P. 280. (0) sic Jac. FhonCuS. D. RC.
chenoersins aliter: Justicia, ingrit, Universalis dicitur, qnondo ossi-
cium alteri exbibetur quod jureperse 30, aut intentata in foro actio.
ne exisere non poterat; ut signis consilio, re, opera exenti subvenit.
Lin. Phil. CiV 5 1. C. X. P. 7. p. 74. Qno cum facit etiam Bndde
qui eam charitarem, il emqne leoem Ccaritatis adp ell. L. D. II. C. IV.
5. 7. P. 242. F es facile aestimatur ex usa vocabuli, ac sumitur Zusti-
tia nniversalis vel sersu Ethico: vel st icti re e Jure Naturali re.
cepto. Ilo omnes cempleditur vi entes; hoc eas solum, quae jnre mi-
nu perfecto exercerieroa alium debent.
2) OF. TP. 10. init. Ouo referendum est, quidruid de gnatuor virtuti-
bus cardinalibus, quarum ordinem squutus Fullius Officia se ipsit,
commentati sunt sevici. Sunt illae Prudentia, Fo.tirudo, Temperan-
tia. Justitia. Ona gnatuorinier se colligata atque implicata dixit
Tullins Off. P, 8. Addant Pyrones sac. Fhom Cu DBilos. M. r. Tab.
XXIX. lin. 39, 40. S9. egnibus erni fa. ile non contemnenda ad ex-
positionem dectrinae ram utilis pessun; EO Tab, XXIV. per t. tam.
Duo vero dicit Pnstisia universalis: ne justitia. relationem unius
hominis a L alios: ut universalis, relationem Forrus ad eartes.
b) Putemd. Elem. I. P. Vniv. L. IB. L. desm. XVIL. P. 299.
Duid suci-
cia uriver
Talis
quorupli-
cirex capia
TBXS
Distentus
in defini-
tionibus
dirimitur.
De quacu
oE virtuui
bus Cardi-
malibus,
it
aria
(3P
Pcen
da es
von
exc 1
rs
li e
(Hm
inae
am
te
M
der
i
piB
3. 8
EMt 11
se a
1.
e
i
rece
ei
e
met
Pumale
mdier
adne
erealum
1. 2
uinar
. none
uren
an
viderIa
171
11
A; borai
terinu
anu
parae
2
eut
idemin rnm
61B
Mogn.
blunt
mpermtH
esti n
Cat P
addit 
que abnl
sententio
imdoc
Xl, 8.
cet. p d. 7C
sui v
olta
dniam
AeMiei
an
1

## Folio 131 — 816856680:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
censeri debe
imbibic
CnOn pocet
stacc, à seq
E OImneS H
,
ul
COnaM
nisic
quod
ad 0b
One
tHm eju
dehieta
2uS
IY, 9Nan
exenti
etiaM
It. L. L
c sumiti
re NatH
B, Gna
et
D
1d0
MP
10t.
MnC
IV
latione
A eartes
id
lV
Paradoxon est Aristorelis, Fieri posse ue quis injuste = L
uidem asac, non camen satim injustus lit; quod ec adprob2- teleum 
cum 2b Auctore (2) ridetur; julti hominis, inguienre, nOn
pauca actiones possunt elle injusta.
 Varias josti e injulli acceptiones in praxi declaravit Grocius). B.
23P. IL. 23, 23. (9Y1, 26, 11. Tis, qui injoctum gnidem a iguid sa-
cinnt, non autem in,acte, annumerat pristoteles. famulum Domint
imperantis; injuste autem cum aitavere, a quo actionis principium
est; nimirum quia in famulovis delberatrix plena non est, ut indi-
cat Proverhium: Dimidia virtate caret servire coaets
_) addit Aristoteles: ne furem quidem di endum esse, qui furatus est ne-
gne adulterum, etiamsi adulterium commiserit. Et pro hac quidem
sententia, mirum videri peterat, tantis animis puonare elexant is VI. Lis decidi.
rem docrinae 10. Concadum Diierium, Instit. Etb. P. l2l. Sect. 1,C. C.
XI, 5. 69, 70, 71. P. 250, 251. Ona tamen aliis vebementer displi.
cet. Nam inquinnt, si peccator est, qui peccat: lsitur injustus est
qui injuste aoit. Sed non oprs altereatione. Ininstas nimirum est
octualicer: non est injustus habicumlicer. Poterit ergo fur dici, qui semel
furatus est; bomicida, qni unum hominem interfecit. Imo enm, qui
semei adulterium surtumve commisit, profure anc adulterio hoheri,
peen: eidem in Poxo gnoqne humano destinata luculenter ost endit.
Ad univertalem fusticiam reteruntur oficia, quae quis in- Ouid sustis
FEHEAEA II FOTO aCTIONC ANE TURE PERFKCTO exigerCnOn PO- ria Parti-
Test. (2) Particularis vero mediocrieatem live aequalicatem
(b) serrat in bonorum externorum distriburione aUE COM-
mutatione sure sricto debica. Ouam ex duplici icto actu (c)
Aristoreles in Distributiram e Commutatiram dispescuit.
In IIla ajune obserrari Provorrionem Geomerricam: in hac Ari-
ihmericam quos quidem terminos e macheli ad sc delumpros
elle non ditucetur Aristoreles, eosdemque accurate exponit,
e applicat. Polterior in directivam leu commurativam presse
dictam.
XV
non Aristo
succiria NTi
Com. V, 10.
CularisS
quid Di
ctrionriva
quidcom
mucativas

## Folio 132 — 816856680:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
32. )
26
ea directiva
3603
quid susti. dictam, _ correctvam lire rerriburivam lubdiriditur, quorsum
cciam PeleselIBSacio paenarum.
correctira: e) uchpus des apna Kcchenbers. Lineam. I. 20, 7. P. 74. quorsum
Chtendortius assonationem L eoatorum refert. C. M. l, 7, 9, I24.
oide etiam supra Exerc. praesenti 5. 1. de Pare perfecto.
conf. AriCOT. NicOm. V, 3, 1, 20 Sinaior 1oor; (5 ibid. n. Y, (6 7.
sub fin. rd dinaior pEoor. 5) C. IV. 5 3. 5]9 rVro nai orou a eruy dixacor,
on dixa Esir. Inde vocari justiciam, quod ad egnalitatem utrum 
reducit.
5) variorum capropter explicationibus censuris que exceptus. Grotii
inprimis l, 1, 8. sed entissimum, opinor. fuerit, rem ipsum tueri, dimis-
sis alio de vocabulorum usu litivationibu; un de nec Pusendorsins a
Distributive es Commutativae institiae vocibus abstinnit, de J. N. (9
C. B7, 9, 10. Rem omnem exbansimus in Fractatione Sgnoptica de
Ture Paenarum. Dissertatione sexta.
XVI.
Ad injuriam propric dictam requiritur in lae dente pFOX
resis: in laelo inricum: in lasione, violatio suris Perfecti. (a
Recte aurem Aristoreles distinxit inter arixqua ex adingua in-
forcunium e injuriam: docuit que inter plenam injuriam e me-
rum intorcunium (xpe aliquid intercedere, quod ex ueroque
quasi conslatum (c, ita uc actio neque mere scientis, _ vo-
lentis, neque mere aue ionoraneis aut inviti dici postr. Idem
huic generi nomen poluie auaemur: Latine culpam aliquam
liccat dicerc. (b) Dilcrimina haec eximie aptaric Themistiur in
laudibus Valentis Imperatoris: Diltinxicti, inquiens, inter in-
iuxiam, ex culpam ex inforcunium. Ouanquam enim nec Pla-
conis verba edileis, nec Aristorelem cractas, àmà raje excirois
deverra nis Eerois BeBaiors. Iplorum tamen placica Facto exle-
gueris. (C
vocens hondeonta fas infert. Trita divisio eAt in Verbaem  Rea
lem. c. D. Majer, nostras ad Instit. WV, 4, 898. prontforma consistit
in facto vel dicto injurioso, gnalia l. 6. P. 300. recensentur. Recta
ratio
II. Ehiomas. Tab. XXVI. lin. 5) S Gn cum uestdit lesionem, quam
uid inju
cia.
quidintor
vanium
ex
33128
132
a
actament
am etiam
it Hobbest
Locum ex
Entit Croiied de ). B. E
Roceli
02
Muebaione.
Fimo. Sed M o
deo e
noin
Atot. LII, XI
I anin
Bicale
clenn
1a
diia s Mnar
e
cAeiu
feud.
MH.
algne
da
LeTO O
un con
aliGuo
Atric
vet
li
e
cior
 dict
daturali
tem communem
le a
culari
1
le
na
velc
e
lum
im
Dec
dic
a
5
de
Men
adu
ad
eor
nacn
accnmn
un da aonos
P. Bm 
1
Mlact. C Dns 
tem
e
quoqu
n
ne: an, postruum
dem
den
Vent
Enesti

## Folio 133 — 816856680:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
H. 1,7
uatere
litatem
cexim
M
PH
nit. dC)
et
Oxsa
e SgnOpHC
eden
DEOde
Pertecti. 
de ad
equa
iriam 
I CX
entI
DOssI
2IM a
Them
CAS
a ra
Facte
E1OG
uira
st0
baeit
Forma
sentH
23E 3
133.7
33
a tamen suadet, non omnia ad rigorem excipere, sed contumeliam
plactto tranguilloque ano dissimulare, quod ccrdaa robuAtxegne
DrudltiX est, e varraentis disturbia amolitur. Patet vero e requi-
sitis. Enpariam ellm un posse fieri, quo cum quis non est pactiss, secu
atque sentit Hobbesim, ab Andore castisatns de J. N. (6) 6. 137.
B) Locu ex Aristotelis MLoralium Ubro. quintos capite decimotrans-
exlit rocius de P. B. . III, XI. 4. gni videndns omnino. add. Ci-
CerO OsIC. primo. Sedin omni injustitia permultum interest, urrum
Perbocione: liqua altm, quae plerum que brevis est,  ad tempus
an onsulco es cogica fai injuria. Leviora enim sunt, quae repentino
aliquo om accienu qnam ea quae meditata  praeparata.
233128.
e) Orot. IIL, Xl, 4. in AB.
DiriciCa, ado ad Auctorem respectu, porest in Dirinam Ouocuplex
eHlumana. IIIa vel Naruralis est = vel Posiriva. Nacuralis estves lC L CX:
relata ad Socieratem communem omnium hominum, (2) vel naturalis
stricte se dicta, seu quxe ad Sinoulos spectat. I Taec (Posiiva) veluni-
versalis e, elparricularis. hxec icerum velceremonialis rel forensis.
ubi micandum non cA Moralem non enumerari, quum (b) ca
lacior sic, _ parcim sub se Nacuralem, parcim Posiciram
complectatur, cujus rei specimina sunt in incomparabili
Legum dirinarum Compendio, quod Decaloeus adpellatur.
Disentant, on Lex en ripore dicta? Fateturrir insionis, hactonus gni. An L CK
dem Lesem divinam mburalem pro Lege proprie dicta ab se habi nacuralis
tum, CH d etins expensa, non nist pro Legelaxins 
imroprie aa aonoscere poßi. Sed redibic res ad licem de
voce Legis. Cunommino cum decisam a Potendortio Ofc. H2. (5 C.
2) Seu quae ad socletarem dmam communem in statu naturali vi-
denium pertiaeL. Cof. Thomas. Partsprna. b 2, 1OF.
S) Sic e Theoloeis quosa D, ScherZ cus inter Legem Moralem.
naturalem  pesvam distinonit. CI non opus videatur
quaestione:   lic, quod haber rtienem Moeslem. Nam b0c
dubio
Ac lex pro-
prio dicta
d

## Folio 134 — 816856680:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
8
dubio larct s ot scn se btant, net es positivum sil
Motum.
ALVITI
AnVerO detur poculiaris Lex Cenrium à Jure Nacurae distincta:
lioris Cen. Cquidem ex libera Geneium roluntace profecta: dilquiritur.
Negant Hobbestus e Pufendorsims. quia Gentes liberae le non
oblisane, quippe in Scacu Nacurali constitura. II. quin pleragio
quae ad Jus Cienciu referuntur, puta circa modos adquirendis
contractus, ee alia, vel ad Jus naturae pertincne, vel 2d Tus ci
vile Cingularum gentium, quod d lingulis colli pocest, ut iple
alibi Crorius =X dixerir. III. quia mulca pertinent ad meras
consiecudines, tacico consenlu adprobatas, quas obferrane
gentes cultiores; licamen gens quadam serrare nolie, nihil elt,
quod eam adsringac, nodo furi naturx non adversum LE; ut
V. C. Venenatis globisutinon contra FuSnatUTK, aLEAMEN COI
eramores gentium. Dui h rim Legis haberent, non opus essee
+ XX noris pactis. IV. quia li mos ad jus naturale reterri pos.
Tic, ejus dignationi magis consulitur, quam si ejus origo 2d
Simplicem gentium conventionem referatur. V. quia capita
Turis Cencium a Crotio recensita referri possune ad Tus natu-
Xx. (2) Sic Legati iplo Jure nacurxe lunt inriolabiles, quia linc
ejusmodipersonis pax reltitui nequit. IInde non ridetur hoc
caput reterri a Cirotio ad Jus Centium debuisse, II, 18. 1. Tus
Sepulturae L. II. Cap. XIX. reterri porest ad doctrinam parrim
dedecoro _ dignitate humana, partim de CdHicio humani
EatIS. XXXX
do LIve C. 1155500
et de J. B. 85) P. Il, 3350
XX+ PVF.Nd. OF. LI, 165 F2. 8 Kulpis. CoA. Grot. Ex erC. XII, perio
An detue
LCX pecu.
cium
a0 ll. d.7 P. 119. 14
Tolvuntum
Objectio
2) Objicit tamen novissiineit abuns. Lo migne cemus ia liberat
se invicem dligare posse, ut universas, quemadmodum in P’olstia fiert
ernamn. in Demveratia. Iaque centes universim  colcdi
de sttuta
slire
Pr
HS H. 8
lione Ob
loe
Geninia n
neun coberentes. bui
Ii.
lime
Bniter premovence
nonfelix adeo esse s
ia
matabile boemacabile
se rationem altos
cdeuntium, ac
rum consen, a
las ommino
bone
III. H
denter
Pant
vane deic
qu
namali
consensa
qnae in
mnc
d
1
in
et
nngel
1
sime a
ustia
Ata e
In
lam.
tHS
Or
pantur
Mer moralu
instar
onsenser
mibuo nevari
0b
extene M
reasimendu In D
sul
1
umep humar
ext
e
pert ne
lo
a
Ins NaII
entorav. de). B,
ided
NOD
Peri
1. P.
vat
rece
e
suio
Unir
Men
en
161

## Folio 135 — 816856680:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
S positiom)
ea dit
disqu
BCrX
quiap.
2491II
Cl 20
cectu
enC 2d
25 0b
OliE, n.
exsum.
ceame
DM OpI
erete
juS Ot
Getid
2c
IC5,
vide
HI.
10
l’a
ena
c. XI.
etit
In PO
23E
(135. ) F3e
ve sumtas pro imperio Centibus sinoulis Legemferre posse. II. Dis-
Terre Jus N. Eo Centium non saltem ratione auctoris, sed etiam ra-
tione Objecti. Illim Objectum esse actus cum socialitate necessario
nexn cobaerentes: Buins vero, adtus utilitatem ejus solummodo insi-
oniter premoventes, ita ut iis absentibus salva quidem ea Bare; sed
non felix adeo esse possit. Item ratione adjuncti; illud enim esse im-
mutabilehocmutabile. Sed pra num au L. dici posset longe absus
mus TCtns Fricus Mauritins dari Legem ventium in Lxercitation
X+
235. 22
esse rationem aliguot popnlorum aut Patrumsamilias in civitatem.
cocuntium, ac plerarumque Centium in Pus consentiencium. Onis ha-
rum consensum demonstrabii: ad II. Aequi L egatorum incolumi-
tas omnino arctissime afficit socialitatem. Hominum item defunctorum
honesta tractatio instissima est, es pus aliguando belli dare potest. Ad
ITI. Nexant sequelam, si jus sentium inde inferatur. Caterum, pru-
denter beic philosophantur, qni multa pro Lege venditari obser-
vant, quae solo more recenta sunt: plura etiam relative puris esse EniretmE.
naturalis; ac denigues moratiores ntigue gentes sibi invicem, mutno
consensu aliquid instar L. exis ponere posse, quod tamen nonnist eas,
onae in id consensere, oblivet. Ona, opinor, ratio est, quod acutis-
reassumendu adsirmavit. Ac sam ia cculcum primevum qui dicane
ipsissimum esse Jus Natura. au. D. Majer. ad Instit. 1. 2. P. 57. Con
Vide omnino Dissertat is nostrae de Officio erpa defun do55. 15.
nibus negavit, in Disputatione autem de citatione, quam vocant ad
sl Zentorav. der. (6) 1. p. 38. 599.
2L2
Dc Lege Possiva (2) Ceniversali quaeriCur, An Sit: X quid SIE. AN (IE L ex
Circa priorem qualiseem probandum est, dari ejusmoci L e- Policiva IL.
dem, qua publicata sit omnibus hominibus; vel cerre personis, eotum
benus humanum repraesentantibu; circa objecta, qua necessariam
cum natura humana connexionem non habene. P’ale utique
objectum fuic, non comedere de certa arboris specie. HlOc,
speciali Lege, DF(IS non Adamo modo, sed e toti ejus po-
Rericati prohibuic: Erso Legc, ad omnes pertinente. Acqui
abc objectum per se indifferens est, nullatque Cum MatuT2 Ea
tionali
niversaliss

## Folio 136 — 816856680:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
 alo a
2
s
rionaliconnexionem habet. Firgo ad Jus quoddam, univer-
sale quidem, actamen roluntarium, poseirum que reteren-
dumest. Fodem reterimus praecepeum de poly samia ac di-
voctio, in primaera conjugii insticutione, vitandis. SIDFLIS ab
inicio omnibus prohibuit polrsamiam ac divoreium, utique
manifeltum exic, ca Lege Uni versali, ex quidem posurva prohi
bica csC. Prius manitestum cA, quia omnes ad cam Legem
remittit SCrraTOF, Macch. XIZ, 4. 8. Sed alterum per (C p2-
cet, quia ilta NatuEX hUmanX, nON rePEIONAE, aC nuIII2 F2-
cio nacuralis adparet, quare dirortium, nonnili in iis, quos
Chriltus excepie, calibus sc commicrendum. Sed de couju-
ia fcacrum ac fororum, aliaque in linca transrerta, certis gra-
dibus recita huc pertinene, qua concrahendo Cananai gra-
vissime peccarunt, acque exerema ideo internecioni a DFO
destinati (UInE; LCVIT. XVIII 27, 28, 29. Si PeccamIHE: Igitur L C-
dem oportet antecessisse. Ac L ex naturx nihil cum diis ob-
jectis habet commercii. Ergo Lexpolitira, eaque LIniversa-
lis Fuic, quam transgres sunt; nec leripeam habuerunt; ergo
ore cradicam, et Pacribus commistaM.
2) Sive Jure voluntario universali, ac omnes livante, cIrCa qno LL
guidem, verum soli, facultas dispensandi ant remittendi competat:
cujus existentiam probare titulosqne illustrare olim animum indu-
verat FMlpisns, CoN. Grot. adII, 5. P. 57. lit. r. Profendissimus Theo-
loons, D. Dnnhuecus, htocalem P’olic ram vocat, quae unice pendet
a DFL voluneate; ac nisi D E. DS ita sanxisset, peccatum non babe-
retur, attamen, quia omnes homines in hac vita ac perpetno obligat,
ad moralem L esem referendam. Falia esse ait praecept., de sextimo
die sonctisicando; de Conjnsii interdicto inter fratres l sorores; in-
ter fraerem es fratriam. Onae Turis sint posicivi mocilis quidem ob
latam caeliens Leoem obligantis: non eamen furis nacuralis absoluté
indisensabilis. PB enom. VL. 5. II. P. 468.
) Vidit ista o mero Ccorius: Cavendum, inquiens, ne temere annumere
mus a Natura veritis ea de gnibus id non satis constat; (5 qua L e-
de potins divina voluntatis interdicta sunt; in qua elasse torie pone-
De Lcsc
Poliriv2
Elnivertali
Disciplina
Danbaveri.
Monitum
H. Brotii.
M. deg
mente
5P
l
oicem Euttinere en
seque
d) buic
nimin
AMCN
Lex Prae
hiverlalie
aHOe
IUar
dis
(eze)
Lev. XX
d
s
si
Mence
D
A
Set
un
lice
e
1
aren obie
Htc
il
Croti
I re
cunE
Pam
Ut
devendea
perTISPC
DOCI
ex
25
PHaDEUS
sancisie asse
distinx;
t
sel
ene dicen
sibus D
nonO.
gniden
es
titum peccassa
aiunte
ala
it
 ab
Suc
tui
NCC
d
dec
et
CM
I
I
1M
a
mne
est at
Cen. 1
Ber.
a
ate
pe
lare
e
na
Uur
de

## Folio 137 — 816856680:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
a1
IHCF
21
SI.
IVI
(it 12.
Ca1
M DC
2C 1
in il
ed et
a CC
212a
1O1
c:
CIII
ETII
terUN
rea
unice
(XM nOn
peino oble
+3, de
sororesi
lis quia
UFaliS a
ero at
2t; C guta
t
se Corte po
d 
856
T737. 3
re liceai innuptos concubitus gnosdum eorum. qui incesti dicun-
tur. de 4. B. ( P. II, 5,13.  Fataz aplius XIII. omnino C Om
ZZ.
Neque dubitamus, Legem de sanetificando sepeimo dic Duxe exem
(2) huic Ordini dirinarum lanctionum adnumerare. Nihil pla Obic-
enim in ea cum natura humana connexionis; (B) ac omnibus pis Posiri-
tamen hominibus, cum initio rerum, cum in Decaloro haec vaunib
Lex peaseripea Fuir. (C) Es ergo politira, quam rocaus, CT- Falis :
nivertalis. Sune ex qui peaeceptum de lacriticiis, cori ucique
humano generi datum, cum natura eamen racionali neuti-
quam connerum, percinere statuune; Legem item de homici
dis capitalicer puniendis, Noacho praescriptam, Gen. IX, 6. dE
Traeli coriesinculcatam, ur de de concubitu cum menstruata
L0v. XX. 1, 18. dc adulterio, quod uerumque peccatum dicta-
eam sibi paenam habene, de extirpando, epopulo luo, delin-
quence. Sed quidquici de postremis hisce exemplis (IC: 2d
qua (d) Crosim eriam, Post Tercullianum, prohibicum langui-
nis clum reterre comendic: sufficiune priora, satisque crin-
cunc eam Legem omnibus latam, omnesque ligantem, cujus
tamen objectum non a natura, led libera Legislatoris volun.
cate dependeat, cogue, absque praeria speciali, vel omnibus,
velcertispersonis omnes repeasentantibus facta rerelatione,
ctoru LC-
mentarii vicem sustinere hune in locum potest.
tron pocueric agnolci.
2. Lutaeo post adjnlum confestim creationis opus diem septimum
asasse. CH. L153. adeogne mtporasis ostendit specialiter a caeteris
sisse legunr. Ia quon bsset proorie ac historice intanta praeci
bac aci  reo) o proleprice dicit add. d nostra-
alct por attu s t ea. Nam squis in bnno
ritum peccasset pumetus pathia capitis; quia sabbathi violatio ex
instrato conti ut abnesationem mundi a DEO crenti. Onanguam
ao D. D. Sazeodr. CarissctaG. . P. LLl.)44. Pntore etiam
nor: In mundi conditi memoriam institurum Sabbattum fuit, e

## Folio 138 — 816856680:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
SC
130.1
ed
MPustrate
exemplum
Lcgis Ulni-
versalis de
Sabbatbo.
a Lex deinceps eo quaque sectavit, ut laboribue aliquod daretur
ctatam. dat. GEociUS, Y. B, E6) P. II, 20, 45. (5 III, 14, 5.
 na hos saptde praecipui nominis Tbeologo Dannhavero allexa-
vemns.
6) Statuit nuper Vic qnidam Claristimus, in Vindiciis NToralicaeis Diei
Dominicx. Juris Naturalis esse, ut sinoula bebdomade UN A Dies
DEO consecretur, quia omnia Decaloci praecepta puris sint natura.
lis. Onalis antem ea ales esse debeat, puris esse positivi. Sed prins
probandum erat.
C) Relignins apud omnes fere Centes observarunt riri Doci. Fxtat in
Userianis de eo aronmento sinoularis EpiBola. Nuper etiam in Su-
stemate Theologico, quod Anolico sermone prodiit, idem tractavit
D. Eduaedus.
4) Crorius ad Gen. IX. 4. add. Fercullian. de Monogamia. Oni, in Cbri-
A0. ait, omnia revocantur ad initium, ut  fides reversa a circum-
cisione ad inteoritatem carnis illins. pent ab initio fnit; e libertas
ciborum e Canguinis Colius abstinentia, licur ab iniciotuir: ( matri-
monii individnitas, sient ab initio suit: Cs repudii cohibitio, qnod
ab initio non suit. Similia lexas in Apoloxerico Piri summi, de Bocu.
lis cruore distentis. Sed vixit is apostolorum temparibus admodum
vicinus, qui evitandi scandalicanssa necessariam banc deroxno decla.
raverant; sed, quis Reclesia sua aetate sensus de sanonine fuerit, cor-
date exposnit nonstinus: Rcclesa sentium talis nunc effecta est, ut
in eanullus Israclita carnalis adpareat. Onis jam hoc Christianus
observat, ut turdos vel minutiores aves non altineat, nisi gnarum
sanonis effusus est: ant leporem non edat. simann à cervice perens-
sus nubto ernento vulvere occisus est? Contra Fauctum Lib. XXXIL.
6. XIII.
XXI.
Equidem excipi adversus ca, qua roborandae chesi addu-
lendum de Kimus, non sinc spccic pocest: D eum se manifestasse Adlamo
Viri Docti icL derem benignum, non ut Dominum e Regem: Sire Leges
Adamo datas, ese potius monita paterna, quarm Leges Regias:
hoc ek, produxisse obligationem internam, non externam.
(2) In specie: Leges naturales, utinon fuerins publicatae Adamon
Ouid cen
nuperis
cogicacio.
mibus?
d
e
i
Ut
Di
D
aD1I

## Folio 139 — 816856680:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
alicaris DI.
int
EtHr
t
am in S
in tractav
iis in Cbr
2a circHm
28 libert.
es mat
adi
10ds
xir decta
Merit
secta est
Christia
vist G
ice
1b. 
art
eret
CM2C
AC
ve LC
SRegiaS
CTETNAM
e
a u
Cr3S. 1
sea coru eus Meripeae: ita nec aliam nili incernam obliga
rionem produxisse, grarissimam camen: quia metuendum Ic
malum necectarium, quod cricare actutia non posic, inquie
tudo, putas animi, de amissio pacis internae paricer ac interna.
Leges insuper proprie sic dictas Ferri se hominibus, et ab ho-
minibus; de DEO autem nullum pexdicatum CrCatUEX PFO-
pric dici. Ouod ad Legem de non comedendo fructu arbo-
ris scientia boni de mali attineat; eam communi errore ha-
etenustere unanimiter habicam fuisse pro Legc regiae posi-
rira: quia ex principiis Papisticis DE(IM considerarerimus,
uc Trrannum vel Delpocam, elum certicibiliib paena capitali
prohibentem: qui cibus alias homini nullum damnum inter-
rec; led ubi loco racionis nihil aliud adterri possit: quam, AC
volo, sic jubeo, Aat proratione voluncas. AF Fructum arboris
etirae fuisse destinatum ad cibum serpenti, adeogue in eo fru-
etu Fuiste quali concentracum Spiritum rirtute pollentem, ut
produceret Capientiam cerrestrem, ac cupiditates terreltres:
Ergo Legem hanc pocius fuisse monitum paternum, aC MOr
tem sublequutam non esle malum arbitrarium, led necessarium:
Dublicationis Aeri mentionem, quia DELIS praeriderit, Spiri
cum Adami cerrestrem irruarum maxime iri per hunc Fru-
etum. Demum, (b) uc poena proprie dicta lic merusmaliex
terni arbicrarii, nullam neceslariam connexionem habentis
cum actione curpil: ita nec ex paenx dictamine pro Legis il.
lius proprictare quidquam inferri. Caeterum, et(ihaec a Viro
doccistimo, in luamet verba nonjurance, priorisque, ut ait, sen
tentiae pertaelo proterantur: nontamen abs re erit, quid nobis
videatur apcruisse. Primum, videmus limices moveri, ac
quod pro Lege, propeena, proobligatione habitum hactenus
tuic, mucara nunc detinitione, pro tali deinceps habendum
hion esse; quod si quis utile exiltimac, auc proticuum expe-
Litur, non equidem cum ipso lirigabimus. Deinccps, qua
aul vetca  inus se DEUS ut Resem Adamo manite
CFaLILS

## Folio 140 — 816856680:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
363
F240.) F3E
Caric: quem Scriptura tocies Registiculo, ac Regum etiam
Regiss Domini Dominantium elogio celebrat: C ur R ex non
SE, penes quem est omnis majectas, et 2bs quo omnis cExoia Or-
dinata est: Cur Regem non adpellemus, cui Adamus, cum
omnimoda dependentia bonisque intinitis, cum WIEronCO COn
sensu obligatus fuit: cui idem quoque Legemtulic, Facienda
fugiendaque, ee sub mali quidem graristimi comminatione,
Ostendentem: Rursus, non internam modo, li cum crudico
riro dehiniamus, obligationem ca L ex procuxie, sed_ exter-
nam, quia morcem, summum malorum, e omnem mileria-
rum congeriem Canxie, e minaca cst. CTenel. II, 17. Speciacim
quoque Viro paenam laboris xrumnosi, GCn. TII, 17. X Foemi-
na partus doloroli, subjectionisque erramaritum onerolx GC-
nes. TII, 16. dictarit. Cur porro L eges proprio dictas a DEO
Ferri negabimus, qui camen unicus, isque lecundum excellen
tiam, LLacor in lacris audit: Tac. IV, F2. auctor Legis Reyiu,
adeoquo pertectissimae, de vita lociali diligendogue DEO ac
PFOximO: TaC. II, 8. COnF. SiraC. ZV, 24, F5, 16, 17, 2I. _XVII,
10. ac eo Pusendors. de Consensu de Dillensit inter Procestan-
CCS, 5. XXIV, p. 109: NeC DEUM uE TVrannum ConSIdeFaLLDE,
qui Lesis policirx objectum proliberrima roluntace decermi
nacum dixCrune. Nam primo, Pexter quam quod vix DFI no-
bis sinc imperrestigabiles, nihil tamen obsticie, quo minus
DEEIShomini primo hoc relut exemplo obligationem cna-
Tira Conditione LITA _E II PCTIUM DEI IN IpSIIIM CCREATIONE
PER SE promanansinculearet. Porro, derinae urique lapientix
conoruie, hoc specimine demonstrare, Paradisum homini non
ut proprictario, sed ue colono, _c custodi dacum; neque beacitudi
nem in fruicione rerum cerrenarum constituendam esle. Nec
obstac exilis, ur ridetur, condicionis racio; nam a incer homi
nes inpactis feudalibus jus ad id beneticium aliquando a Cer
eo cemporis articulo, aut alia in se exieui momeni conditione lu
spendicur, qua neglecta, feudum in commillum cadic. Ouid
MiTUI
e
121

## Folio 141 — 816856680:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
RCgUIM
CUIFR
mniS ea
AdaIUS
ulEron
ulic, tac
mmina
Cum C
scd
nCM 
17
1OnC
dict.
1MI
L
91
21
eF P
nside
cacec
via
qu
iOnC
DCRF
nC la
BOn
CbC
M2 est
inceI
1andC
conds
actit
la
0
On
d
(0ssct (14Y. 7 (3C
mirum, sDELIS, conccs Adamo caeteris omnibus Creatu.
ris, unam excepic alverem, in qua, tanquam homaeio, Lateretur
homo, se non esse adlolutum Dominum, sed a DEO depen-
dentem. F Ouansctam plura novis Interpretibus in ca Legc
vidie anciquitas, C qua enerabilis Tectis Terrullianus, primor-
diali hoc praecepto, quod in arboris Fructu obserrari DELIS
sauxerat, omnia pa Cepta Legispolterioris specialiter condi-
ca Fuisse obserraril. Xx Duod de spiricucerreltri in Fructu ar-
boris concentrato altditur, uberiorem, quam pollicetur au-
aor, demonstractonem deliderat. Nihil hactenus e Panctiori
hictoria ea de lccimus. Ac licet mors malum fuerit ex
hyporhesi peccari necellarium, nihileamen contra Formalem L.C.
sis rationem erincitur, quia L ex proprid lic dicta, paenamne-
cellario dictitat, ex malum actionis cum malo passionis necestario
Rexu colaret. Puna demum non est lolus mali metus, sed
iplum, quod incuiea delicti immiccitur, malum.
Adde Danhanet. Hodosopb. Phaenom. VI. P. 472. edit. neviss.
+= T. xivllian. L. IL. contra Marcionem. Onibus oemina Babet illore
emt ustinus, c. XI V. Enchirid. ad L aurentium. Confer denno,
A D. LC:F, D.MBhavet FIOdo(oph. Phenom IV. p. 342. E dit. noviss.
D. Lenec. Num, Summ. Jur. D10. Sec. L. arbic. 1. subse t. 30
De Lesibus praecipue Matrimonialibus excipitur, ca8
Ouid de
ceptio.
iel uoetoneno publicacas ele. Mne ralcemmL alit
mibus ac
vertuot
acchas, quia DElISunam u se, Inchius estC, l1 Ca, qua
Communicer adLchpcalesclet, Obiet atett, geart
 direilos moresteuecentur. Mohosamiam ucique melio
Cem Polrsamia ee, uc late probaree Enfendorsius in Opere nendume
asBCL: dirorcia otenem indicarei incestum Parentum ean-
demfere hade motautatisrationem, quae in aliis Senibus est, Quar-
aCu uresso matrimonium concrahume; incectum (oro-
EUM
Geouniver.
Cales connu-
ales cc-

## Folio 142 — 816856680:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
10553
C142. T
33
tum ac tracrum, reliquarum que personarum esse lalcem con-
era Lerem Molaicams concubicum cum menstruaca indicare
magnam libidinem, cum ca res damnum afferat lanstati, de
etiam parcum iplum reddat morbis obnorium. Sed primo
ad insticurionem prima vam clare utique provocarie Chrictus, de
eam quidem omnes obligantem. Mos consuctudoque non
obligat, ac pocuisene fudxei inolicam pocius apud iplos Poly-
samix dirorciorumque consuecudinem allesare. Macttr. ZIX.
3, 4, 8. Deinceps: Incectum in linca recta nimis frigide deseri-
cum con- Bic, nec magnam ei gratiam habebune senes, cum juvenculis
suxio Senis macrimonia incunces. Cxrerum, ut in re graristuma minime
ludendum est: ita neque comparationem horrendi incectus
quoad rationem moralitatis, cum senum jurencularum que ma-
crimoniis insticui posse censemus; Tametli enim non pauca
line, qua scandalola plerum que ilta senum conjugia diltua-
deant vel prohibeane, oblerrance, post alios (2) Osandro No-
Rro: infiniiam tamen eorum ab incestu distantiam res ipla docet,
ac nosetia, uo locO, DEO jurance, oltendemus. Caterum
de Cananxis cur nihil dicitur: Ouomodo illi extirpari potue.
runt, non obserrando Lcgem, guam nOn aCCCPCTaNE: C XetCrA
dux adducuntur, libidinem urique indicant. Sed quid indee
ErGONE CrUNECONEra JuS NacurX: ACneque hoc Vir doctus
admitit. Cxecerum, (b) neque politirae leges perriculares lua
catione ac ulu destiruuneur. Sed eas Juris naturalis esse, exir
de neutiquam consequitur.
2) Theot. Caac. Cst. C. 2 Gsq
B) PatendorF. de O. H. (56. 1,2. 16
Compara
cioincectus
_ inven-
culx exa-
RRCUTS
eLLL L
Duid de
LexibueF
braorum
Poluivis
Sune ibaue a vica Cirem perquam idonex; coqué
vatde optandum en d Meacc esperatenem ocram luam
IIpeNCLANE P PudCbIa de  DOICHEES. (2)
uem
MI
de
De
in
Dec
c
112
et
Ie
1
21
de
e
pubi

## Folio 143 — 816856680:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C lalte
1ac2 il
Se
ic CtI
cudo
id iple
C. MI.
Erigic
IM jit
TTum
endi
aeum
II 1
njus
Os
C5 1
115.
ecirp
Ct21
Sed
100
par
alis C
O
0
pollet
1355 C145. ) 1353
SlCMTaMTIOI Memete jam speciminibus riam pexeirere parcicula
Scriptores aliquot claristimi, ac de Republica liceraria optime ribus cen
sendumr
meriti. Sed d Theologis heic multa expediunda rectane, forensibi
Quum Leges Molaica umbraciles virum, quod in Chricto ad- Bucas
Paruic, corpus ostendant, caque insuper quxe ad inceriorem cerimoniali.
hominem Faciunt, corcgiis coloribus adumbrent; digna o- bus:
mmino, qua apretcecioribus indasentur, ee in viram spiritua- Pais tracie
lau?
aVidendi Scripiores. Perrus Cunxus, PS Corolus Sigonius, de Republ.
eE
Hebraeorum. J0. Flem. Hloringerus, de Legibns Porensibns: Simon de iis qui
Episcopius in Iustitat. Theoloocis, si sectae pla:ita demas, exreoio Dcriprores
muita expediens. Null. Z epperus; Francilens Raguellius. Cuit. W el.
rood, Leo Modena sn Historia deoli Riti Hebraici  alii. Specia-
lius, de poru Zclorpa W’aenscilius: de Jure egenorum, de Legibus
Contra Maxim, B. Z enrgrarius ac alii, quscum recensum Lectoris in-
lemque praxi deducantur.
dutcia me
L
AaPoliciram Mumanam Ciriles diversi generis ordinis. Ouid de
que Leges petiene. DC antiguis (a) Cermanorum Legibus Lexibuo
Ciencium,
jucunda utilisque ensquilitio est, de nostra Cience dignissima. inprimis
Ceteras in compendio passim rideas recenseri. (b) Regula Ciermano-
seteralis est: Fulscasla Suramulta consticuere pONUInEPEater rum:
2) Etachenb. Cerm. Med. Diss. III. P. 57. per tot. ad de J. C. Sulpicii F-
pistolem de Sindiis Academicis ex profeso; ut es enndem Kulpisium
de Studio Paris publici.
b) Dn. 70. 145. Wmt Instit. POlit. P. II. 6. V. 5. 3. P. 503.
naturam: contranaturam nihil. (C)
a
C) Orot. 1103.8.
Leocsnonnndis ubos obsaltes Bolae Clia Calta sixlanBCo
cas, quae jubene, quodillicitum est, elle qua dam cridenter stul- Subdicos
ex atque absurda. (2)
2) CTcC. 153 14, 22. innolis praecione. AnC sulca non oblivent. dubi
tari posse, ait P.lmacus, gnia (1) servari possint sine lesione conseien.
sia
etl 
AnSulEX

## Folio 144 — 816856680:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
50)
44.
de
tiae. (2) Dominis quoque absurdis obedire teneamur, 1. P et. 2. (3)
gnia Leres errore introdndae obligent, e nejas subdiris ingnirere
In Leois rationem, adeoqne non ferendum, ut P. Cator damneiur stul-
titia. Enimvero aliud est L ex injucta: aliud pexcipiens Facere injustas
aliud Bulca. Peima oblivare potest. Alera nunguam. Ferrin non
oblixat bominem, quia homo est. Kroone, in Civitatem eundo, desini-
mus esse bomines? Memini quae sivisse in amico olim colloquio )acobum
Cronorium. Virum Clarissimum.
XXVI.
Pandem de Legum etiam collisione dispiciendum nobis
foLexum. est. Oux, (ut in compendio ac perspicue aEGLImeNEUM, nON
diffusum minus acque arduum, extribeamus,) duobus fore mo-
dis contingit. Dno, (b) cum priorem Legem posterior ita op-
Pusnac, ut illa rel omnino vel Cx ParTC PeTIMAEUT. AIcrO,
quando utraque Lex, etiam post puonam, lalra a incolumis
mance, e tancum ob rei, de qua agitur, indolem atque cir-
cumstancias, alteram cedere, riresque luas aliquandiu cohri
Dere OpOrtet. (C) Ita praeceptum naturale est DEO obtempe-
rare, ac Colum colere. Cum hoc si alterum de me amando cot-
lidatur, id illi urique cedere manifectum est. Igitur ritxe Con-
Terrandx caussa, quod DET honorem laedac, nihil (X) com
miccendum cst. Ouanquam e heic exceptio necelsicatis c,
ucintra docebitur. CInde, quuntempore Maccabaorum im
minente fudaeis, in Sabbacho, riholtili, an quiescendum cret:
an vero arma lumere licerer: grariter ambigeretur, ac dux
inter se Leges, una Nuurae, le luosque a vi injulta de crudeli de
Fendere; altera, exactam illo dic ab omni alio opere abstinen
tiam praecipiens, colliderentur: demum praeraluie sententiam
quxe Lerem naturae Legi policira anceterebat. Ononiam Leges
etiam DEI quaedam, quanquam generalicer prolata, saciram
habent exceptionem summae necessitaris; Lecesque nonnullx ejus
sunc argumenti, uc non credibile (ic, dacas ex cam rigida volun-
cate, quae ad certam morcem subcundam obstringac. (1) CIn
Duid Collis
ton
duo
lat
lata
2
u
le
de
 fet. E
la
e
le
le
a
p
1
ue,
in
dure;
dea
17
ons

## Folio 145 — 816856680:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
r, 1.
Bdii
daMM
nS tacC
M.
3
eundot
lognio Jaco
Cndum
RCREUM
Hobus fere1
terIOT icaC
2CIII.
ex inc
M atG
uandio
O obt
2ImandOC
EIIL VICX CO
iti
ecesI
1b~O1
endu
eFUI,
CCII
eFCaD
nicse
151
8d
OM
t
e
6308 (145.) 15
de LCcsa: Mories violaseo pracepri contemtum DE L in volvit.
nunguam ea fieri potest. SeCUS, si absque ejus contemen lex ob vica
conservationem insuper haberi queat. Iea Pacis praecepta, qua pla
ne nacuralia sunt, cum bellircoulis collidinorum non elt; ac
bellum, resper schorrenda, JIISTIIMEE, S pace Frui non li-
Ceat. (C) Onomodo etiam, uc ricam conserremus, ejusmodi
actum aliquando licite luscipimus, quo alcer in mortis aut ma-
oux lasionis dilerimen adducieur. Ac pari ratione, siutri-
que in aliquo periculo percundum fuerie, licet uni ad lalurem
luam redimendam quid tacere, per quod alteritatajam immi-
HENEIS MatUITeNtuT. (F. Ouorlum ca omniaretuleris, qua intra
dC CASITHECESSIT A TIS dicentur. In Pacerna quoque (O-
ciceate collitionem coresic obserrarie Hlierocles: (8) ac perti-
nec eocommnis lententia: concendentibus incer se Pacentum
Imperiis, paLFLBOLIUSMOTEIM SCTCTC OPOTTCTC. OuxrituT et-
Jam: AnAlius detensIOne ReCCNTARIA COHETA PAEFCM UEI PONTIES
(h) In herili noblialune exempla serrorum Dominos objectu
corporis lui serrancium; (i) In Civili quocidiana OCCUFEHHE,
acsue ut multa alia, ab egregio ) Cto ETerrio, pro disnitate
expendUnEur. (K)
) Pxhansit hoc at dumentum suo ex merito nobis landatus J. HI. Hlercius;
singulari de conisu L. eoum Disserratione, quae primo Opusculornm
6) Oro de colisu Alerius apNd LIDINM. XXXIV. 5. Onas tempora
aliqua epuctuant Lexes, morciles, ut ita dicom, e0) temporibua
ipsis mutatas dueo: quae pace latae sunt, plerumgne bellum abrogat:
C) Ouincilianus Instic. OEAE. VII. 7. nungnam L ex leoJ. ait. contraria
jure ipso: sed ea busu colliduntur, atque eventu. Craeci dixere en
lomo extut
quae in bettor pun
)
acter. V, 29
WoEiSuoECOS qaxlv
d) Conf. Georius de J. B.  L.l 4, 7. abd. l. 1146C. L1336. lR. 44.
C) atgue buc pertinent. gna na dicentur ab Auctore, L. I. C. 5. 5, 6.
E) Quae variis decturut exemplis Noster, de J. N. ec 6. I1, 6. 3. Ouor-
su

## Folio 146 — 816856680:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
i
ob eanjam indictam suspendisse, gnam quia casuum, ques proposuitr
decisio primu intuitu duranimis vidori poinerit. Caterum horrorem.
cuirario nui la subust, in desinienda actuum moralitare contemnendum.
animoque esse ejiciendum.
B) ad aureum carmen Pothagerae, Add. Ccll. NoEt. AItiC. II7.
h) effirmavit LelhuS L. II. 6. 9. Onbil. 8.
i) ut Vilenbursus quidam Cerminus Elcaricum Barbarum, Silestae Prin-
cipem.
lucis publicae caulla in Cubditos Cacereliceat? An populus ob summum
necestincem slienari possc? quid lummis pocesticibus in res alienas
liceac? gnas etiam nos, poscente ita ordine, in prooressu operis re-
solvemus.
sum eximia C. l. Fici. 50. . W ctect oetr. o eo. hnenos icu
K) Sect. 1, 5. 17. segq ubi ba. praeter alias solute quaestiones: Ouid la-
erat
Recesti
Cenc2
non
Caris
1
et
lue
mo. MC, Pos 
at
mn io qes
sumenri VI
llalemt
naco
lun
ede
ee
u
cven
Ey ceale
1
n
doc pe 
lour Ab
X
d
leap
rum a
e
nicorum sbat
(X Dec
durie
1
num oira lor
x srimum
Porre
DF
Pe
u
le
a
de
e
e
rri
laur ulur
vica
decerii de
li
te
Mo etu
2
o
ralperi
dies
e
eir
ce
l
pu

## Folio 147 — 816856680:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
enm non alitu
GueS pioposu
contemmenan
Hic. b7.
um, Silestae Prit
Aiones: Ouid la
ulus ob TuMMSI
bus in reS aliest
oressi operis 1.
147.7
dest
EXERCITAZIC
S U N M 1.
Acceltio ad arsumentum; e quale principium cognolcendi esse op oxn
ceAC: Verum Scilicec, adequatum, ac evidens. II. Conlideracio NacuE~
hominio, luppolico DElimperio. III. RcRexio ad Scipsum, ac neceo-
Caria indeilhacio. IV. Arpumiencum 2 corpore. V. AFnculcaceler
mocimandi. VI. AB Incellectu a Voluncare. VII. Adducuntur
arsumenca, gux vocane, exdisorica. VIII Pxocectario conranon
vicarem hujus disciplinae, quam obicctane imperici. IX. Pocolt suo
naturae e diversis Poncibus repeti. X. Ouid censendum de iis, qui
Cundarrencum ejus in FINE hominis quaerunt: Xl. Aurin Volun-
cacc Creacoris E XII. Aur aliis pluribus, qua distinete acque ex incti-
cuco, ZCIII. Enumerancur. ZIV. Induetio txemplorum ex Au-
aorc. XV. Ouis etfecus L. L. Nacuralium: ZVI. Guomodo L. ex
Nacura dicatur cardibu inscriora: ZVII. Ouae ejus Divisionese
VIII. Dux ejus objecta: XIC Aninca incercesserir Dispenlacioe
AXC. Fxaminacur exemplum ex Hlosca. XXI. DC Valis Arvocio-
rum. X~CII. Dchiniciones suris Nacura examinanmr. ZLZ III an
MITOTUE DecrCIO L egiO RTEENA: XEZLIV. 9uod ejuo subjectum 
V. An Moralicas objectiva conternt aliquid ad investisacionem
jurisMAMIEB: ZZVI. IIC dittersc a sure posirivo: ZXVII. Ouod
nam primum objectum locsis nocurae? Quid Religio nacuralis 3
XXVIII. DC Existemia DEI. ZZIZ. Arxumenia DEI Ixtu
XXLXC. Ac remoca dispurand subcilicace discurtus XX X
a
porro uroccur de 228XII. Concra Acheos concludicur. XX X III.
DEIIS omnium Condicor. 2=dEIV. Quomodo aftectus de DFC
DTXdICENELE: XLZV. Quid DEO prastandum: ZX Z VI. RC-
pericur Latholica propolicio. XZZVIII. an culcIS CXTCrNUS ex
lumine narurx demonstrabilis: 3ZZI7E. An Sacriticia sine Jurio
NAcurX: ZEL. Quomodo Relixionem nacuralem incra sphaeram
hajus vitae terminari dixeric Nostere ZL. I. Dc precum necesticate.
XLII. DC AMOTEDEI. ZL III. DC Providentis DEI ZLIV. DC
Deccaris advexsus DELIM: ZL V. II de DEO loguendum: XLYI.
Quid imperiris minia relixio sive piecav.
OLBEOIIPUFE

## Folio 148 — 816856680:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
ADL1D. I.
e. ITI
ex rati
Cixan
EVTaS
a
m
+8
Vropnati illius, animisque morcalium ab TMIOF
 cali Sapiencissimoque Numine instri puris invecti
1
a
SaTIOnC, quatenus ad vicam inprimis communem rispi-
ct, Praecer Legem (2) aecernam, justi honestique
omnis foncem, ipla generis humani Nacura, cum in unirer
lum, cum linsillacim velue Mater Turis Nacuralis penlicar
da Colicite, distinctaque resexione in candem descendendumm
Cst. (b) Ouo Facto, non difficile arbitrantur, qui luam in ex-
colendo hoc aroumento industriam exercuere, ejusmodiero.
posiionem adinrenire, qux ee Summam illins LCzis, qualem vitae
communis ratio exisit, contincat, ec in quam sua quoque (pon-
ce consensuri sint omnes, quamcunque eandem circa religio-
nem habeant perluationem, quae que cam ampla (IE 2C unIVeF-
Talis, uc ex eadem catera omnia pracepta tacile, ac reluci per
nudam subsumtionem deduci possine. (C) Adeoque, quae, ut in
Scholis loquuntur, sic I. principium verum, h. C. Ut non conci-
neac propolicionem aliquam Fallam. II. adaequarum, aEque UE
vere contineat omnia praecepta juris naturalis in se, nec alia
Tamen pexecepta, quam Turis naturalis. III. Evidens, Constet-
que ex lolo Cumine Naturali. (d)
a) Est ea summa illa ratio divinae sapientiae, direciva omnium actio-
num moinumque in Creaturis, ad ensgne, At IINIUSCUTASOUR Na-
turae  Conditioni conornant, obligans vel necesitars. Et eam qui
dem, qua Nominem respicit, DFUIS naturali Lexe promuloavit.
D) gnia nec de L.L. Civilium reda coonitione statui quid potest. nisi de
Reipublice, in gna vivent, satu constiterit. Ita docet Anctor. unde-
nam erni L ex Naturae debeat. L, 3, r. Unde optime Cicero JHS Na-
trae dixit, gHOd nObIS NON OPWNID, SED INNATAVIS AD
FERT. Vide, queso, de Leoibus pasAm; e Crot. II, 20. 8.
GTOT. Proleg. 5. 16.
5) Existimat, ut mox andiemus, hanc summam Leoum in Socialitate si-
ve Chariiate comprebendi ensendorsim. Onae disciplina pulcxi re
spondet
quomodo
DOMIE
pcopolico
univec
al153
inveniri
L
quid L ex
eterna:
undenacu
xalis cru.
la
ai
De
Imn
de
liar
ondu
demencali
l.
Eque
d
DeA
Deven
Dx
time
vma
pe
d e
11.  sm
vern
ti
docta
en
de
Ma1
i que

## Folio 149 — 816856680:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
m 2b Immo
it jaris il
um in unire
liS X
lelCene
qri lua
plica
CjUSIOC
e
ri5, qualem 2
quoque
2CirCa
l2 (IC 2
C, 2C
JuC, qua
Ut nC
atUM
in se,
oidens
Da omni
e
nia
cet
Et
90
eaM G
romu
NA
potest
20. 8
tot
in Socia
sciplina P
1C
Alct
(p0
22E3
19. J
s
pondet Panlinae ROm. XIII. 8, 9. Siquidem illud, non machaberis
non occides, non turaberis, non Flsum restimonium dices, de si quod
aliud est vexeceptum, in hoc sermone aranc pai summatim con-
cinetur: nempe. Diliges proximuum tuum sient teipsum. Nemo oppo-
Cuic Paulo, ex hac propositione non deduci officia eroa DellM, cnm
proximus diligatur ut Cceatura DEI. adeogne LNBIKEVI L CA BC
Cumma etiam prime Tabulae praecepta deriventur. Conf. D. Locelch.
de Condit. Hominis Soctali p. 16. Itaqne pient Propositio Pauli fun-
damentalis est: Dua C_ veniune cum CHIARIT A LF ca BFO plaCenE,
Legique ac Voluntat inx sunc consentoneo: Ita Pntendortana eriti
Dix conreniun cius Socialitare, ea tunc sure Nacurx praecepca ac ho-
nest.. Duo sunt sculi hominis, sed qui in diversa simul objeca non
tendunt: verum allioendo DEUM. diliois etiam proximum.
8) Thoma (. JPr. Div. l. 4, 4. P. 122.
1
Turabr eur, supposiro D EI in genus humanum imperio (quo Onomodo
Sine Lexurique nulla, nulla obligatio FOTCE) Nacuram homi
nis (2) cum in univertum, cum suam uniuscujusque protunda conligacur
medicatione contemplari; camque non tantum qua parte il. L.ex Ialu
lala naturaliter ac recta est, et quoad insionibus corporis a-
nimique docibus instructa caereras animances antecellit; led
_ in quancum plurimum imperfectionis, cum phrsica cum
moralis, candem COmitatuI. Ouidquid heic dixeris, prona
inde Facilisque illatio AUCE: TgiEUL SOCIalICAS GCHCTI MOETa-
lium necellaria, ciciemque sub ratione Legis injuncta cA (B)
2) Statum alii seu dispositionem vocant; qui Naturalis appellatur.
gnalis ex aeterna Lege Numinis, non ex hominum arbitrio, hominem
a nativitate statim sua comitatur. Omnis enim Status est suo modo
eo er Lea baturae a C: ouio definitur dictatum natura rationa
X:
 c foc; gna Talis est. IL, 20, 43. Perme tamen in moralibus quae con
evenit, quod in Mathematicis, ubi quedam sunt notitie primae, ant dicio obi:
i pronna, gnadum demonstrationes quae statim C5) intellionn. Ctoru m
tur e assensum obtinent, quaedam verae quidem, sed non omnibus aliums
paten.
Norma Leois.
Vacura
hominis

## Folio 150 — 816856680:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
6035
28) T15O.)
patentes. Ilinc diligenter distinonendum est inter principia genera
lias quale et, horeste vivendum, id est, secundum rationem: co quae
dom bis proxima, sed ita manifesta, ut dubitationem non admitta t
gnale est: alteri snum non rapiendum; Ps inter illationes gnarum alie
facilem habent cognitionem, ut positomatrimonio non admittendum
adulterium, aliae vero difficiliorem, ut ultionem que in dolore alte-
rins adquiescit, esse vitiosam. C FOL, I1, 20, 43.
TTI.
Faciemus ejus rei, quancumm Aeri potest, breviter aC Pro
Mlinrolueris, qualecunque periculum. Ec primo quidem,
SETDSuM  OmO in ORICIINEMI suam reRectaE, quaM DEOimmor-
Redexio cali in Colidum debet; si, quam eximium pex exceris animans
constitutus (IE, recositet; non poteric non hunc in modum
Colligere. DEEIS CK, cui Feruaque omnia debes. Toitur ci
dem in Colidum es obligatus. Di igirur parendum. ILOcC
nim lumma illa a principio creante dependentia intert. (2)
lsitur ad ejus Normam vita Tua actionesque componi de
benc. Froo non esens absolutum, sed ad aliud e ob aliud, et
ab alio Factum. Nam non es, nii quiaDEIIS TC esse roluit.
Fotus ex alio pendes, qui DELIS est. Rursus: Omice condiduE,
_ eximiis adeo Faculencibus ornarit auxitque; cum canquam
auctorem Tuumagnoscere ac rerereri, ipliusque operaadmi-
rari: tuas demum Fxcultates omnes cum in corpore, cum in
anima ad ejus Ciloriam nutum que rcterre, ac diverla planc
eatione a Brutis ricam cuam exigere debes. IIxc nimieum
Imperii Dirini praelippolicio cAt; _ cum indicat Scacum 12
curalem, qui hrumanicacis adpellatur, e riex bestiali opponi
cur. (6) Dui quidem Scacus obligationem serrandi Legem
Nacurae in unirerlum involvit: CrSA DEIIM tamen inpri
mis, cujus Bonitati omnia in accepeis referenda LIINE. POrTOI
DELIS TC produxit: Ergo voluiE, uE sEFTAECTIS, nON UE InECrI
rES. Sapiencix enim intiniex non convenie, Frustra quidtace
re, d, quod eitectum es serrare nolle. Ergo omne id injun.
XI
Onomodo
anstiruenda
noc tine in
cum
Veni
u
lar
per
si
i
1
 2
s9
a
lem
Btor
em
Derce
513
neclMa
sed
(5  xali
o Piener
1H le
A.  dHm s QuI
ptes DHe li
um Dest
est
qne
CD.
suem
MH
H
1
1d1
1
Niie
pen
dil
1H0
bne

## Folio 150 — 816856680:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
principia
ener
ationem:  qua
em non admitta
tiones quaruma
non admitiend
que in dolorea
brerie
primo
nV
CXCCII
IUInC
CbC5.
ndUI.
neia 1
1C CO1
1dd
STCC
Ouico
C; C1IM
quCO
COrPO
2C din
IXC
icat.
best
erVaI
1 C21
da lit
NON
rusti.
D
d.0 C150.) 705503
Xit, absque quo conserratio illa obeineri nequit. Nam qui ad
finem obligat, censetur quoque obligasse ad usurxanda media sini ne.
cessaria. (C) Non autem posse hanc conterrationem humani
generis obtineri, nisi mucua aliorum ope accedenee, quam Sociali-
tas dirioir, manifeltum est, e mox nonnihril declarabitur.
Fluic igicur e dictis provolitio: Q. necessorium habet cum con-
ser varione sexeris humam (d) nexum: id jure Naturae praeceptum,
cum ejeaque fine consruit. (C) Ft quidquid necessariam cum ea discon-
venientiam involvit, eamque la dit aut turbat, id eo Ture prohibicum
est. Flabesisitur hoc primo relut specimine Socialitatem, qux
non qualiscunque ad promiscuas locietares procliritas est, sed
tanguam Fundamento suo. Dirino nicitur imperio, _ mutuam
obligationem a Natura injunctam involrie, hominesqi natu
rali inter se benerolentia e pace lociat atque conjungit. (F)
2) Duoipso Leois Naturalis existentia evincitur. Dependet Creatura
rationalis a BRO in Esse. F. 5 ejus subjacet reximini, non phussico
saltem, se d eo Morali.
Altl. L. IV. C. l1. C. 30. Per totum omniio
b) h. l. 5. 21. PO infraTI, Y, 3
)h. l. 5. T1. (511. 64.u mea. qnod Mnc. praecipua in Mora-
lihus axiomata percen serun Luen s inis Jus in Mo. Vis arel
ralibus. CTOt. IL,5. 24, n. L. id pud in inotadd optima est proba. menci ati.
tio 1I, 7, 2. N. T. aC rursS.  D. LA LADRALIBIIS DTITD AT FI. NE in mo-
at eti
VFM, D AZ R A OUI  ADFINL M LERDUEUINT. OrOt. IBI4.
1I. gnem idmodum E5 ea, qua aa snem annnos i hobiat aberia
eltimationem accipinn ud ipso sinc, nate qua ansnem uris conse.
quendi sunt nec essaria. necessitate sumta Non secundum pH osicam sub-
tilitatem, sed miraliter: aut du fus dudcie nnomnt. Clolius de-
noJ. B. C3 P. III. 15L. aron ouni Otas du instat Faori lionorii
concipiendus, om nvigium extrudum un dis c. mmiltit, de fatis ejus.
dem parnin solun
d) accoone  fona sen oclalia nootuiduta,  a eate deint
us aegse pian ocunorem deditoremgue esse posse. deC iv. PI, 14.
defs.it ns essest oblivationem ipsam ab andtore L. N.
injam
praesuppesitae. b 1. 52. Ais cum Hobbesio: Neminem sibi ipsi oblioa-

## Folio 152 — 816856680:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ed
112.)
C
injuncum respulus; esse lamen hominem suemet oblipationis obje-
dum, qnatenus in seisso mnatur oblixationis exereitium. conf. 50
3.
() PutenactL. a0 . N. 6 6. I1, 3, 15. P. 208, 209. 4c Lex est, quae qd
salntem mortalium pectat, de O. H. (5 C. 1. 5, 6. circa met. Adde
omnino, quia Christianis scribimus, velut in supplementi vicem AE-
dium de V. C. L.. l, 6. 7. ab initio, socialitatem graviter urgentem.
T V
Jam si drporis etiam humani fabricam conditionem que
intucamur, pracetquam, quodmiranda SOCIET ATIS inter
corpus antase exemplum, ac homo sociata corporimens elti
Ca resoratalis ilelenter oltendie, Felicitatem hominis a plu-
rimis communemque operam conterentibus in rita lociali
dependere, hominemque ad ricam Socialem PaCTun essc:
quam in rem consuli inprimis merentur, qui ad principia Phy
Solocia Mechanicae Prorocarunt. (2) Sic cota circulatio langui-
nis, omniaque ejus auxilia, ut muscularis cordis ris, ratrula
rum in renis arcificium, eodem opere priracae indiridui nu-
ericioni inferrit, e publico officio tunsitur ad generis propa-
rationem. (B) Sic humanam phancasiam memoriamque, alio-
rum ucione commodis unice destinacam, miritiCe juratcere
brum; in quo id peculiare habet homo, uc cum corporis hu-
mani medioeris pondus non allurgat ulera quartam parcem
corporis borini, tamen duplo plus cerebri concessum ei lic in
resimen cantilli corporis. Comperit Cumbertandus, corpo-
ra orium majorum ex porcorum pondere corpus humanum
XGITAFC; COTUPL ALFeM CerebrUM Fantum OcF27 2M CIECIECF PAF-
cem habere ponderis cerebritumani. OUIX EanCA intCEHaC
animantia disparitas quid aliud monere pocest, quam cerebri
vires ab homine in aliorum ulum amplissime dispentondas.
E.Ceciam, uc intinica alia caccamus, in ipso homine admira-
ALEIL
dua
argument
Corpore
ad elicien.
da LcgCM
Nacura3
) infra l, 14.I5
ni
1

## Folio 153 — 816856680:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
obligatio
exercitium. 60
aC Tex
5. circamed
emeni vicem
raviter u
ent
Ond
IF
corp
I hOn
in vi
FAC
dprit
rCulaC
diS Vi
~ InC
GCnC
OriaM
ihce
In CO1
Ua1E.
cestit
elana
DUS
1IMC
2IIEa
2
III
CMG
353 C153.) edad
e Corpus admirabiliIExu ConLOCIALAS exPeTIIUI.
2) Speciacim Ri. Cumdendus de L. N p. 128. 85) N:metius ee Na-
tura hominis, qui Samentum a multitudine membrorru cerporis
bumani desumit. Aude Zenrerar. de Jure Cent. ArHi6. 1, 5. 3. P. 3
dum Policix exemplar, ubi cascrerlas substantias Spiritum
b) ibid. P. 4)
FSCPEL MH HOMIMMC sermocinandi Facultas, quam in com-Quid evin.
manitacis humanae ulus directam inditamque a Providen cactacultas
sermocina
tissimo Numine eseres ipsa loguitur; Ad quid enim loquendi erik 3
capacitas pertineret, nili praesens ellet locius: Frultra igieur
ellet lingua, nobilissimum instrumentum, per quam tolus ho-
mo animi sensa articulato lono porest exprimere. Ouare et
Cicero humana Sociecatis rinculum lermonem esse dixic, ex
eodem aroumento, tametti secundario, ul SIInE SCTIpEOreS
haud rulsares (2) Et Crorius sermonem peculiare societatis
IISFFLM EHELM VOCaL. (B)
Lont. EXerc. 1, 1, E enfend. de Y. N. 85 G. IL, 3, 15, 209, 210.
D) Lrole8. &7.
De intellectu veroe voluntate, quas Faculeates uno ratio- Duomodo
nis vocabulo quidam enunciane, manifestum est, carum usum Incellectus
et Volum
cum ergaDeum, recte agnolcendum, picque colendum, tum cas probor
in Societate cumprimis e conrictu humano se exerere. UE Socialica-
vica (2) contemplacira, nullam ommino praxin pro (copo cem:
habens, contra Nacuram ese, velhOC ArBLIMENEO ArGUIAEII, C
qui eam pertinacicer sectancurpro concumacibus in rectx xa-
tionis dictamen habendi sine. Ilas isitur dotes, qui recte
conliderat, quidni ica collisat apud se interatque: Duem in
finem DEUI S his re faculcaribus instruxi: eum fas ac pium est ab5 TC
quari. un eum que Je actionesque ruas diriei et que componi. Al hic. fi.
ns ese, ut DEO uniaris, socialiterque ex iphus praescripto vivas.

## Folio 154 — 816856680:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
L 25+,) 4058
2) _. W eigel. DemonAE. Euclid. de Pbilos. Moral. Sect. 3 Memhr. 2
cap. 7. vita inqui, solitaria, qnalis erem tarum est gnoniam prae
contra Philosophos Cuctomen VY. I, 9. idi: Icaque videndum est, ut
d C L. Kcl. P. 139. 5. 60.
VTI.
Subjunguncur his ald arsumenta, qua padazogica Cole.
mus adpellare, qudet ominem ad quarendam cum aliis p2
Pxda808i. Cem ricamque loctatem, relut ex accidenti, rehementer ta
mencascane prepeslateue. Pecuntur illa cum a Scatus(0-
licariithiseria, (2) ane eusdem cum conserracione humani
reneris incompossibilitate; cum a nacurali hominis imbesii
litare, (b) cum ec ricio humano superinducta malicia, (C) qua
omnia distincte recenset Nocter, e lufticienter deducta con-
crahic in nerrum. Singula id erincunt: Socialitatem, tan-
quam medium conserrandi generis humani, adcoque et lui
iplius, hominipro Imperio dirinicus injunctam elle. Neque
exigui heic roboris argumentum est ab aequalitate NaturX
HIaNa, GUOdOne DFLIS neminem altero condidit meliOreM.
lcem, quod exuna Radice univerlum propullularerit mOrta-
lium genus, eodemque Patre lati simus omnes. (4) Ouod cha-
xicace nihil jucumdins. (C) Pam ipse imbecillis hOMINIS OFEUS
docer, e e funicuss umbilicalis naturâ Patis liquet. Profunde
hanc vericarem moralem insinvarie Moses, de ipso supremo
Numine commemorans, quod Procoplastis de pellibus ani-
InaliUM EIIICAS CONFCCCFIE, quI MacerIam resTIMCNLIS MIHUS
apcam ex nacurali jam sibi inscicia elegerant. Lgitur homo
libi non Cufticie, e vel ubique immedinto DEI auxilio, vel
medianre hominum adjutorio sibr obreniente perpetuo in
disec. Correx ambu arborem: penna rezit voluerem: piscem squam
opcrit: lana ovem induu: pilu jumenta vestit: concha testam excipit:
(obum homo inermis nassitur ac nudus.
ter omne materiale mnxima quoque formalitalis parte destituitr
vita humana proprie l.qrendo non est pag. 2 16. junse dispatantem
DHXarOU.
menca pro
Docialitare
6a3
Pi
M
r
P
les
Ene
Me
1H
211
un
anm
ven
11
ain
jer
rum le
s
HN
s
un
1bi
1
A
M. 1
l. XV
lin
1
9
10
vlestin
e1

## Folio 155 — 816856680:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
E. 3 M
t, gnoniu
vidend
1hP.
tan
et
CUM.
tiOn
mini
alicia
dedi
alicat
dc0
etiC.
licate
NIE M
aVCCt
O
OMI
F
ps0
pCla
nC
ricl
2UIX
DETPCTI
Ms
et
F032 C155,) 40553
a) Cnjus uti existentia vel exemplo infantum expositorum vel hominis
unici ex nanfragio restantis,  in desertam insulam projedi com
probatur: ita illius quogne incommoda anctor 25 B. l. 5. 3. 85) C. I1,
c. 1. 5. 4, 9. oraviter depinoit. Unde fiomentum non est, ut nuper
Viro decto visum. Mhid quod DFCIS ipse de homine adbuc inte-
oro, sed solitario: Non est bonum, dixit, hominem esse solum. Cen. II.
18. i e. minime conrenicns ei Nacura P condisioni juxta guam a
meamodo mannprodiit. Postu at ejus invenium es Stalns, ut vi-
B) Po. L.rus Societatis onstediam a DFO inter homines institutam, es
verenaturalem vocat. Comm. ad GTor. Prolez. p. 59.
C) Vide tamen infra de aegnalitase naturalis eo cons. omnino Aend. de
v. C. 1, 25. sub fin. S. uno eden Darumb hac 6)Det nichr einen Men
schen bessee sihaftn teoilen, denn den andern.
d) Non P. vreS una DB Shomines condidit, uti alias non unam, sed
TIIuo
Plures creavit arberes: Plura ilem animantia ferasqne bestias: plu- doctrina
res demum plantas berbasque: Sed unum condidir hominem ex eo- univertalis
que EVm Formavit, ut perpetuanos charitate, velut ex uno l.noui. numana i
nC Orti, ActOT. ZV L. 26. complecteremur. EI optime ex naturare. Christiana
rum aronit Aendius de V. C. 1, 29. Crescurx in supce omnibus xqur-
licce interriune. Ergoomnes aeguoles Conf. eundem L. IV. P. IL. C, 25.
_ L. IV. P. II. C. 20 quae diligenter expensa insionem bujus dodrina
sum in vita humand aeque asqre christiana ostende : b.
C) Nit il hemini males. as odio. invidia, Bello. IFq DEIIS jucun ess-
mun nobis adsecnt socialitutem, amerem, nacura injunxit.
tom dum rs soctalem a0at.
iit vira
Caeterum, nonnorahae lunt, auc à Pufendorsiano nuper an noviria
excogitara ingenio, led a priscis sapiencibus prudenter in haec doctri.
evIcara, Puic ea, post alios, Tulli, quom de Legibusdilpu. nas
tare constirmisser, plro (ophia morhodusque, cujus vel Tolis
demonstracionibus dellemus uri, sufficienter, credo, ano-
vicaris suspicione Hdc doctrina absolveretur. Wacura,
inquie cuero, Juris explicanda nobis est caquenon a Prxro-
ris edicto, uc plerigue nunc, neque d XII. tabulis, ut sopen
riDreS,

## Folio 156 — 816856680:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
603  (156.) 8
riores, sed penitus ex insima Philo sophia hauriendam Puris di.
Sciplinam puro. (2) Reperam, persic, sirpem Juris a nacu-
r2, quaDace est nobis omnis dispuracio explicands. Nam
Hc habecore, nullo in genere dispurandi magis honelta pa-
retieri, quid sic homini nacura tributum; quantam viem re-
rua opcimarum mens humana contineac: cujus muneris
colendi efticiendique caussa nari, de in lucem ediri simus:
quae sic conjunctio hominum, quae NAZUIR AL IS Societas inter
ipsos. Elis enim explicarisFonsL erum ee juris inveniri po-
TcA. Acque hoc ibi adpellatur alte, d uc oporter, à capice
dus repetere. Quemadmodum vero Imperium DEI praesup.
ponendum dixir Pufendortius, X ira Cicero quoque, dan.
dum esse aic (b) (neab ea caussa porissimum sIc ordiendum)
DEI immortalis Nacura (loquamur ita cdocti Caniora) ra.
tione, porettace, mence, numine, sive quod aliud est ver-
bum, quo planius, quod velic, hgniticer, nacuram omnera
RECiI. Progreditur deinceps ad Nacuram hominis, qua
Parce recta cH; animal hoc, inquit, providum, (agaX, mul-
ciplox, acucum, hemor, plenum rationis d consilii, quem
vocamus hominem praeclara quadam ratione generacum
e( aSUDICITODEO. Soium est enim ex tor animancium s-
neribus acque nacuris parriceps rationis e cocirationis, quum
caecera ncomnia expertia. Estiricur prima homini cum
DFO racionis Societas. (C) Ouo Fere sen su Socialitatem gene-
ralem pro principio cognoscendi J. N. etiam illi agnoscune,
qui eatendorsio contradixerant. Caererum ex icta agna.
tione (ob quam vel genus vel Airps DEI Postimus ap-
Pellari) cicero collisic, ad parricipandum alium alio, com-
municandum que inter omnes, jostos nacura nos Factos
esse. (d) Iplam vero corporis Nacuram quam pulcre
quaelo delinesc: Homini, inguie, nacura sensus canquam
lacellires atribuie, ac nuncios, de rerum plurimarum obscu.
ras de necelarias incellisentias enudarit, quasi Fundamen.
1d0
ali u, n 0 p
e
Ot
boncundis
Iu
d
de
e
it
a
1n

## Folio 157 — 816856680:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
dam
Joris
cand2
s honesaB
AEaM Y
ujuS M
redici
(5 Societm
eB sB
5inveni
ITTCE, a
ADEI
quoquer
cordie
li Tanior
2livd
UTaM O
pesta
JOminISi
1, (282X1
Consilii, 
C GCnet
im anes
ationis
hOmI
cralitatem
III 27
1
ex ist.
Poci
M 2
T2 1O.
quam
(_S CaB
AFu
da
1
Ist
M
V1
se
8353 (157.) E35
ea quaedam scienelae, sguramque corporis habilem e apcam
indenio Bumra acdII. Nam gnum caceraS animanceS
absecisset ad palcum. Colum hominem crexic, e ad caeli
qual cognacios domiciliique pristini conspectum excitq.
e cum specimen ita Formaric oris, ur in eo penirus recon-
dicos mores CMserer. Nam de oculinimis arguri, quem. Contentus
dmodum au affecti sumus, loquuncur; de is qui appcl.
latu valcus, qu nullo in animance esse praecer hominem acculacio.
eocest, indicalores, cujus vim Ciraeci norune, nomen o. 
mnile non habent. Omicro opportunitares habilicatesque caciso
relige corpetis, moderarionem vocis, orarionis vim, quae
conehliaerix elthumana maxime Cociecaris. Nihil isitur,
concladis, est prefecto praectabilius, quam plane incelligi nos
ad instiriam chelactos, neque opinione, sed natura consticurum esse
juo. Moxad slacum aequalicacis provocat; Id jam pacebit,
inqviens, si hominum inter ipsos sociccarem conjunctio.
Bemque perseexeris: Nihuil est enim unum uni cam simile,
eaa par, quamomnes incor nosmecipios. Ita quaecunque est
hominis desiniriotna in omnes valer. Imo exipsa corruprio.
ne argumentum prosureconticit. Oux nacioait, non con
micacem, non devienitarem, non eracum animum, e be-
neficii memotem diligiti quae superbos, quae maleticos,
Illa Ctdeetesduae ingratos non aspernatur snon odii? (C)
2) de Les 1, P 273. edit. J0acb. Camer.
 Gro  Z0, 44. Cum Ceoes Naturales Sonctimoniam suam ha-
beant praecipne a metu Numinis.
b) de Leoib L,F -73, 274. Omnino (6) II, P. 287
C) unde cum arc connexus in Pacris amor proximi cum amore DFI.
SEgnis a. DiIBOD ETIMCS fratrem suum oderit, mendax est.
Conf. Disp. onditione hominis sociali, Praeside D. Fortschio habi
ad versus
Ciccom
Tam. 6. 10.
1) de Leorb. 1, 375.
C) Acporroibi concluu. La prone es se loines atgenaos
subu  st elF. Conser. etiam LLW PIS. C0b. Orot. p.
R2. UIt.

## Folio 158 — 816856680:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
58.7
2I. lit. n. que pat e an. Su, e recentioribus inprimis Beclerr.m, ex
jus monita Comm. ad Crot. Proleo. landari m: rentry.  ad de D.
Kertium de Social. Sec. 1. 56.
1X.
Cxecerum, quin ex diverlis (2) Foncibus Tura Legesque
Vacurae repeti possint, dubitandum non est. Dummodo in 1c
veti line, ac alias admicti ponInE.
2) Monente ita prudenter R lpisio, Coll. GroV. P, 1,5. P. 9. 9ni 5. 63
P. 10. ejusmodi principia recenset,  ad concordiom facile resist
posse aftirmat.
D)Onales non sunt, gnos recenset KulpisinS d l. 5. 5. P. 9. qui videndu
omnino. Sinoulare B. Aendii aroumentum est à Creacuris inferio-
ribus petitum, quae sinoulis bominibus aegnaliter inserviunt Onod
documento esse posset, sinonlos homnes pro uno habendos. de V. C.
Z. IV. P. II. C. 25 P m. 938. Dnorum unus est D. minu: uniformis
conservatio: nomen unum: ii pro uno Morali habendi. Onod no-
eandum circa disciplinam Cl. Becmanni in Lineamentis pa9. 48. ne-
eantis esse amoris genus inrer homines, quo sine respectu commodo
rum bomo hominem amet naturaliter.
X.
Teaque qui Fundameneum L egis NVaturalis in FNNE A DFO
Condicore hominis InEeNEO, (2) cum in ordine adDEIIMI
Iplum, cum in ordine ad Flominem illum que vel ipsim, rel
alterum Proximum constituunt, eorum dilciplina, adhiberi
omnino, fructuose e ad concordiam tedigi porest; Dui hoc
Praecer alia videncur pensi habuisse, quod direrli line, iique
eres omnino termini sive objecta, circa quae humana actio-
DeS, NVAFUITR LCGC PFRCCPEX, OCCUPENEUE; Qua VerO OMMIa,
camque direrta ofticia, uno eodemque rorundo axiomare li
re propolitione, (i ada quatannirerlalisque esse debcat, com-
prehendi non possine. Tibi camen laecForlan Resula exliu-
GCTCL; Fac ea quae fin a DEO Condutore Tuo, cui obligarus ob creatio-
nem esq Intemto: hoc est cultus ejeu, es amori: philaveia item ordinata
353
 a 
Quid de di
versis suris
Nacurx
Foncibus
censendu
Singulare
d
Nacur
aroumem.
oum arn
Ouid de
Fundamen
co a Fine
hominis?
tem
isse
ssert
u
su
uis erno
eb
i la
M.
le
0
RXer
6
Turi
supe Hat
BHiM.
lere
ne
M
ir
ees
16
In
ao

## Folio 159 — 816856680:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
bec
2 LCge591
unodo.
211
vium
ndo
MH
1i. Qu
is p48. 4
EH CB
M
10
22
A;
(InE,
nana
CTO
XiOm
ebeati
GuIaC
15 ob
et
il
(35 T159) 16
ac denique Societori conveniunt. Seu uti nupere Pritius o DiN raTO
exPFCMIE: Ua re habe, ut finis se habet, ad quem a DFO es crearus:
Duaecunque ieeur ad hunc finem faciunt, illa facienda: quaecunque huic
fini rexuenant, illa respuenda es omitenda sunt. Oux hris sepu-
BMAME, OIETC. Ratio, quia concrariantur fini a DEO in CFCa
LIONCInEeNEO. FadeM DCIOnSRaLIONC ULIELIE SCTIDEOE VeTE
Theolosus: Wer seirre bose Begierden undEuste volibringet) Consentur
Der zerriittet Die enschliche BesellichaHt. de rero Christ. Y, Arndii.
41. Finis, ob quem conclicus homo elt, in eo consictic uc d
loriam DEIcelebret _ idoncum Sociecatis humanae meim-
Drum existat. Pufend. Off. L, 5, 1. Si quis, omilla Socialitate, hoc drineus
principium substernat: Pa eRe Facienda, qua ricam hominum de nupera
maxime diucurnam, _ Felicem, reddant: Felicissimam aurem hypochelo.
vicam esle, quae e maximam laudem mereatur, ex luarissime
cranligatur, ex omnium rerum saudeat lufficientia; is fructum
Socialitaris _ effectum Caussae sive Medio Substicuit. Cxterum co-
oicare Cimul debec, nihilutile, nihil honestuesse, nisi Sociccari
conreniens, aut sociale. C’onFer C. Zhomasium in FUMAAMENEIS.
a) Referri bnc forsun dever Lamberens Velchuytius, qui, ut infra repe- Dilciplina
temus, in Dissert. Ppistol. de principiis Pusti e Decori, precepta elthuysii
Turis Naturalis ex Pine Mundi conditi deducee instituit; ubi cum
supposuisset, DEuM esse; (5 Ab ipso Mundum in Sopientia crea-
tum: Denigne in ejus regimine virtutes Institiae es Veritatis exer-
cere velle; tandem haec insert; DEUM primo in creando Mundo 
nem sibi proposnisse. II. Media eo ducentia in se habere debere apti.
tndinem ad finis conservationem. III. Hominem non impune latu-
rum, si deviet ab ordine in conseguntione finis obforvando. Oridam
non inconorue provocant ad Serv torem, qui eandem actionibus
humanis presixerit Regulam. Onarentibus enim; Duodnam prae-
ceptum Leois maximum pit: Respondisse: Diliges DEUM Tuum ex
coro corde mo, _ in tora onim eua, e in omni mente cua: hoc maxi-
lum est de Pt mondatum. Secundum autem simile est huic:
Dilires preximum cuum E. uc reiplum, Matth. X XII. 37. seq. LNC.
 28. MXIL. 29. ROm. XIII. 8 seg. 6al V. 4. LeV. XIX. 18.
quo

## Folio 160 — 816856680:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
De ScopO
ructoris.
ejusquera
tione ince
riori
235 (160.)
de
quo dicto  amirem poe cultum DFI; 86 philarciam, dum proxi-
mum sient seipsum, (3 Sociolitatem dum proximum hemo amare ju
betur, comprehendi manifestum est. Conf. Joh. Christionum Miilde-
nec, Posit. Inano. Erfurti propositas anno seculi elaps XCI I. qui
modeste ista (0 perpulere exegnitur. Nec abnuit, et si severiornnius
Propositionis Censor, 10. Francilcus Buddeus, Pbilos. PraEt. P. lLo
cap. 6. 5. 10. Pa8. 253. Conentit B. Noster D. Fedingerus. Con-
edn Purisprud. Univers. Naturalis, Protheor. 9. 25. 13. gni étri
bus hisce fontibus, gnicqnid est officii commode derivari obs ervat.
Becmannns Polit. Paral. II, Lr. distinonit in aneorem supranos, in
nos, (5 juxta nos. Non ingnam baec puonant cum sententia com
muniore, nequenis in seciem committuntur. Patetur enim Primon
qui ista regerit, omnibus hacenus DD. placitis videri palmam prae-
ripuisse sententium, gnae Cultodiam Societatis, bumano Intellednicon-
venientem. Turi N. tanguam fundamentum substernit: Aristoreli, Ci
ceroni ac Augustino olim landatam, es hoc demum seculo a Grotio
repetitam, a Pnfendorsio abunde demonstratam esse; qui tamen (5
ipse trimembrem officiorum divisionem secundum objecta, eroa quae
ista sunt exercenda instituat. Secundo: Scopus Anctoris. si recte enm
pensitemus, hic inprimis fuit: Officia hominis communissima, quae que
ipsum cum aliis sociabilem reddunt, tradere. Pcxt F. 2.6. Purisque
naturalis disciplinam; gnatenus ambitu hujus vitae includitur, adeo
que hominem format, pront hanc vitam cum aliis SDCIABILRMI
exipere debet, accuratius persegni; ut tamen eodem in loco, non dif-
fiteatur: Summam L eois a Salvatore ad duo Capita esse redactam:
DILIOE. DEDM EO DTLIOE PROXIMUM; ad quae referri
possit Lexuniversanaturalis, tam in inteoro quam in corrupto sta-
in hominum; ubimentem clarius explicat; nam Es) Sociulitus, quam
nos, inguit, pro Fundamento ruri Naturali substravimus, commode
in Dilectionem proximi resolvi potest. Onam vero a diletione DE L
divelli non posse divinior ubique Spiritus incrlcat, 2. 70b. IV, 20.
conf. Aend, V. C. L. P. C. 28. SuB fin. P6 c. 29 inib. gnia DFUS Cen
trum est ac Punctum illud, in qno omnes Linea collineant. Unam lI
lincam ab aleexa disrum p, 5, a C enETO quoque 3mOrebICIE. Lagne CO-
onoscendi principium, quo d Fontem Officiorum erga proximum esse
aonoscunt plerigne, à communiori es potiori petiit, gnod est SOCIA
E. I AS; Dilectio proximis ut diserte eam vocat  Caritas, . t alii.
Nibil
1
lu
en
e1
don
a
e
qu
Po
B
e
C
se
s
9t
e
ee
dabp
dep
11
esu
15 g doct 
2
uoi
que
lis
D

## Folio 161 — 816856680:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
dum proxt
EienuM
t
lapst XCIL.
E sevo
s. PYI
dingec
5. 13. G
ivari ob
M su
2senten
THT enim
ri palm
inteli
t; AC.
secnt
qui 
jectas
oris, s1
nissima
CIMa
DCTA
nloce
esse
ad
COrYM
ociplitit
MH5.
lilect
10b.
aD
eant.
Uc. I1.
ira
Ddc
arit
1
95i
iine
et B
60853
ll.
83
Nibit hic cerram cam eo religuum, qui disciplinam ab se tradi-
tams ad Dilectionem eroximi fere restrinoit. Ouo sensa P in subli-
miore disciplina Maxnus Theolorus dixil: Die Eiebe 1B d48 Sesetz
Der Scacur, de V. C. l. 26. n. 5. imo ipse P.ulus: Dilectio est implemen-
tum Leois, Rom. XIII, 20. quia vicelicet L ex charitatis est late pa-
tens es universalis; eo qui proximum b. e. bominem laedit, adver sus
DECM gnoqne PecCat, NNm. V, 6. Tercio, qnid modestins dict
potuit, gnam quod Officia eroa DFD M non aliter qu’um indirece
velit ex assumto ab se principio derivari: quod pulere explicat 5. 13.
es ipse alibi fatetur, dilectionem proximi ex Pociali hominis NacuFZ
resutare. Tur. Fecial. 5. 24. D. 108. omnino. Marco, Socialitas pro
Imperio divino homini injuncta intelligitur; Poitur Lex prima de Ob-
sequio Nemini debito praesuoponitur, eo ex ipsa Naturae bumanae
conditione jatis liguet. Conf. supra5. 3. E5) adde Thomas. Perud. Div.
Pa5. 142. Ounco: Expensis bisce aronmentorum momentis nupere
Socialitatem adoptavit, sed s omnia officia ex ea derivare DIRK-
CTP velis, ut Universolem. Ipse Noster D. Zcurgeav. de 7. 85) J. P. 23.
Generalem, ingnam h. e. univer si nim. generis bumani sub divino impe-
rio, seu ue Auctor notanter ait, Religio eo Socialitas conjunctim. O. Il.
(6 C. IILI,MII. add Dn. Lndov. Nist. J. Nat. p. 38. FI gnidmultis? Con-
sonatipla Canetior Lingua: 71D3 7Ih nana Dilioes Socium Tuum
sient lepsum. Cons. Donh. Coll. Decal. p. 568, 569. Er sic menlen. Onid So-
imutim Suniversale Principium est: O. promoret Sociali- cialitas i-
erem e vinata de manam id J. N. Pexcepcum eAt. Nam in Socie- nivertalioS
tate cun Lconsistit summa felicitas. Onae noircoriae (6) socletas
priden Cbeoloom coilosophisqne coonita in terminis. Conf. Aend.
V. C. L. IV. P. IL. Cdp. 4. P. 967. edit. maj. Sexio: Si) acobus Cha-
ritalem bocat sem Reoiam; gnis vitio iis vertet, qni socialitatem
Leoem Puris Nacurae fundamentalem adpellant: Jacob. II, 8. Idem
enim christiants sublimiore lonve efficacioreque titulo, Charicas,
quod Naturae Socllitas. Illins ambitum diffnsagne officia depinxit
apostolus Tharsense S I. COr. XIII, 4. segq. adde rursum Aendium
de V. C. 1, 30. nconem de Veculmio de Anom. Scient. L.
VIL. pac. 435. Om. Seprimo. Docet ipsa gnogne Socialita-
tis Constaeratio, pacudum ac securam generis humani societatem sine
Relioione subsemenposse. Onare non video, cur vel ex eo arou-
o Ssa ES DEIIM necessitas inferri non possit? Pietate enim
sub-

## Folio 162 — 816856680:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
10360 (162.)
2
sublata, ut Cicero ait, Rdes etiam CB societas humani ceneris e5, una
excellentissima vi tes Jastitia tollitur. add Orot. de l. B.  P. 11,
20, 44. Legesque naturales suam habent lan E morium a met NH-
minis, Es rede religionem contaminatam ad omnium pertinere inju-
riem dixere imperatores. Oct.vo: juvat iterum Revelationem in
subsidium vocare. N’on saliem gnod ipse DEIIS nux bonum esse dixit.
hominem esse solum: sed es Adamus irsioni perfusus esse laetitia leoi
tur. conspecta, qnam DCuS adduxerat compare. Conf. Pufendorf.
TNr. Fec. 5. 24. P. m. 108. Ono minus ferenda est llelmoncii opinio.
adpetitum conjuori in vitio collocantis, quem nonnulli hodie sectari
videntur, sed repuonante r. Fim. II. 13, r4. interminis apostolo.
Z I.
Es, qui Voluncatem Creacoris pro primo Principio po-
uncas Cxc. Laci Nonmale id quidem, nilirim obligandi in sola coactione
collocee, quemadmodum injuctum cantum esse aic, ad quod
aliquis per poenas cosipocelti simulque negat ad virtutem nOS
obligari, ad quam praemiis impelli solcamus. Contra quam
etiam veceres Echinici lenlere; ut non urocam, lequi hunc in
modum, nullam Fore ipsiurs DEI Fultitiam, quia Jusnihil aliud
esset quam Justum Creatoris rel ejus qui potentia la Cogerc
pocest. Proridentiam DFI, ab homine nacuralicer coonolci-
bilem, e vim Legi Nacurali addere Noster supponits de O. II.
aC. I, 3, 20. Igitur Socialitas non ri lua, Sed L. Latoris obli-
5ac. 1, 2, 7. P. 2F. Nec acirertie Vir doctissimus, ab iis quihoc
principium excoluere, pridem distinctum fuisse primum prin-
cipium practicum, quod elt. Imperanti pare: a primo princi-
Pio suris nacuralis illi subordinato, quod est Socialitas. Lc
duxlo, qua denique diltinctio erit inter Legem policiram et
nacuralem, si omne à Cola DEI Voluntate Jus eAt. (2)
a) Caeterum aliorum sententias C5 principia a Kulpisio nondum tacta
videre est apud Muldenerum Disp. cit. pas. 20.  D. Wernherum
Disp. de gennina C eoes nat. investigandi methodo sub finem. Ien-
rieus ernestus Restuerus. JC. Rintheliensis in Prudentia puris Nat.
Anno 1698. edita, reji it socialitatem, (5 principium J. N. dicit
Pro-
anprinci
dium Von
acoris.
sa
e
 le
ina etcu
antem
dellee, um
peces lea
ariun
De
peme
scip anctis
11
1
AV
M Beq  al
 3s. am
11
lari. B, 2o. 1 et
si Tali
i elani
un
es
sun
pment
viec
DiH.
non vi
l
su
ei
D
q
que si
e
a
ibi 0d

## Folio 163 — 816856680:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
everis , Hn
B. (5 P. 11
extinere init
relationemin
um esse divit.
claetitia les
S. Pnfendois
Toncis Opinion
bodic sectar
Apostel0.
ncipio
conct
C, 2d quoc
EEUtCM NO
NEC2C
ui hIt
nitril
(Ia CC
ACOTI
iis qu
nOt
sicIV
2)
1
ut
er
de
63. 7
Prphihitionem Creacoris, cujus voluntas ant verbis declaretur, ayt NuvexzY
factis; A illud siat, obcari Tus divinum revelatum; sin hoc, naturale
Kestneri se-
Sd facta autem Penere motus es instinctus a Natura hominibus tercur.
insitos C6 impluuo Etemgne actiones ipsins Creatoris, rerum vi-
delicet creationem onservationem; actionum quoqne finem; tum
necefarium. cum produdlem; medii necessitatem; Co denique naturum
insius sanctissimi Creuoris, qui perfectissimus sit, eo nihil frustra
fecisse intelligatur. Sddendus, qui prudenter heic incedit, omnem-
que litigandi ansam praescindit: D. Zentoravius Summa Juris Divi-
nip. 34335. f. 19. In fundemento. ingniens, L. P. naturalium ex-
plicando e in racne illarum danda; conjunctim cansas istas spe-
ctari, nec sibi invicem opponi, cerre subordinari alteram alteri debe-
re indicamus. Sed quid de Speciaiibus, iisque tribus honesti; jussi Alia Viri
Po decori principiis.  Duod vis, ne alii sibi faciant, en cibi facies.
Doctissimi
commen
Y. Onod tibi non vis seri, alteri ne seceris. ITI. Quod vis, ut alii dacur.
tibi faciant; ipsis facus: sentiendum sit, alii jndicent. Certe expe-
dita ca sunt, ac diona quae inoiter inculcentur. Vide C. Tbomasie
X TI.
Si quis incerea distinctam a nostra, ad cundem camen Juomodo
scopum collineanem riam in perrestigando docendoque redixenda
in concor
duce Naturali eligendam existimet, aliisque e fontibus illud diam Prin-
eritat repecacquo; cam eo quidem, modo veri in se (HE, ac a- cipia :
lias admicti possine, non difficile fuorie concordiam inirc. AC-
que huC ReFeEFC PONTIS (2) I. Principium de cultu dirino, II. 2c
de conformatione Creaturae rationalis cUm CFeAEOTC: item-
que TII. de Scudio Pacis e benerolentix omnium eroa omnes:
IV. de Justicia d Sancticare dirina: V. de Ordine Natura:
VI. cribus istis sureconsileorum, honeste rirere, neminem la-
cere, lium cuiguecribuere: vel VII. ulcimo exhistribus axio-
matibus: VIII. de illo unirertali: quod Fibs non vis heri, id
alteri non feceris; IX. de amore Dei e hominis. Pamethe-
 Quadans ex s ) inadaequata, alia etiam incridentia
linc; Falsa tamen haud lunt, led calia ucique, e quibus, acro2-
imaciex
cencta, ad-
Fundamenta.

## Folio 164 — 816856680:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
C4.)
macica disciplinarum methodo adueci cnelutiones ilOLCaS
elicere, ac de rebus actionibusque practieis conttans soli
dumque judicium poltune Formare.
2) Utindiciose, ac moderate simnl Rulpisins 1, 6. P 10. Primum Nil-
sehins: alterum D. Zentorarius, tertium subt li Opere Richardus
Cumbectindus: quartum e Theologis Nostris multi (s) maeni; conf.
Zenoravius de Orio. Y. N. art. V. 5. 22. gnintum H. Bedinus: sextum
Purisconsulei vulo: Septimum strimesins: Octavum; quod Reculam
a Salvatore gnogne commendatam complectitur, Conturius Sinen
sium Philosopbns (vide supEa Exercit. L. 5. VIII. P. 13. alignot ante
Chrictam natum seculis clarus, Es commune gen:is oraculum; suis
Pro Norma qneqne vivendi inculcavit: Ne Ficius ulli, quod vici nO-
lis; Nonum denique TIopperus de arte pur. L. l. fol. 22. 1. 30d. RcY,
de eo quod ioArm, L. I tit. 3. 5. 5. 85, qui ab his band alientis, no.
nupcahesarO. B.CmIEnuS, amplexus est, qui tamen universam virtu-
tem ex triplici amore, DF B, sui e5 proximi aestimat.
b) Conserripotest enfendors. de Y. N. (5 9. I1, :. 5. De prime sunt, qui
moneant, non a lequatum esse: Arerum, inevidens ajunt. Tertiuim,
cum socialitate coincidir; sed vocabulis diversis provonitur. De
quarto nota lites, inter enfendorsium ab eoque dissentientes. sunt. Add.
Spec. Controv c. IV. 5. 3. Ouinto inevidenti. m objecit D. Th0-
masins. S. Xco, idem opponitur, quoniam de bonesto prins dispicien-
dum erit, ut e Ci eronis de Officiis Opere constat, qui honesti re-
oulam constitnit socialitatem. Idem de leprimo observant. De octa-
ro videri potest scharrokins de Ofc. C. II. n. XI et si non dissimn
landum sit, nimium censurae suae indulsisse virum doctum. Nonum
triplici Objecto officiorum, saerique C odicis ancoritate nititur, s cum
Poeialitare, inprimis Zentoraviano sensu accepta, coincidit. Onor-
sum referas Melanebinem. Calixtum. alios, qui ad Decalogum
consnverunt: Principium utique verissimum. se dgnod non omnes am-
piecuntur. Qremadmodum etiam de iis, qui Statum inceoritatis
substituunt; censendum esse irpra monnimus. Conf. Exercit. L, 8.
XVIII lit. 6. D 3 a0
XTII.
Caecerum, quan do alii principium in prorriae salutis stu-
piis cenem. edes (a) vel praceptis Noachidarum: aut in actibus quostio-
MINCS
8
Recentus
Audorum.
Duid de 20
liis princi.
AME
u
si
V
le
11a
u d
de

## Folio 165 — 816856680:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Primi
Dere R.
macni
odinus:
gnodRe
ic
DB
N
Miciia
plucius Simen
aliq
racrlu
qu
_d a1.
veis
riIC
pt.
AMIB
ponitH.
bje
quii
EXCrCHI
CHe
AO
u
(aluI.
US QuOS
is
6363 (165.) .E)
ines cum brueis commelicer adpetune, vel averlantur, qux
tircil. Costru adlicuco disciplina nostra, ipsoque reri
limite recessisse exiltimamus; quoniam propria lalus publicx
intinicis in casibus cedic, ac turpe indionum que homine es-
Set, hanc ad illius medum metiri; quam reri naturalis rim
Ciccro de Lesibus primo expresit, homines ad jucticram natOS, ju-
Riciamq; narura constitucam esse demonstrans. Lese cundem,
E placet, Ciceronem de ORiciis certio, a miraberis pasanum
Cophia in dubium exaxit homo incer Chrictianos nacus. Vide,
quam pulere capic gunto interat; hominem Nacura obedientem
hont nocere non posses =C rurlirs: Si, aic, nihil existimat contra na-
duram fieri hominibui violandis: quid cum eo disseras, qui ONININO
TIOMMINEM EX FIOMIM TOLL AT. SolractIobbelinS; quod in
torma propoluie argumntum Tullius: Si una est omnium L ex Contsupra
Naturae (qua omnes conrimentur.) sequitur. Lege naturae prohiberi P.Xerc. l. S
viclarionem hominis. Verum aem primum. Ereo es extremum. DC- XML. (6, C.
nigue nec omnis defem sui est secundum rectam rationem.
Oiid de milicibus caas. quos Ciricas ad Pultinendam lxlro-
nem adstringit: quicede Obldibus: Cxcerum qui Noachida-
rn pexcepea lubstene, his probandum crat, ca omnia ret
Turis (b) naturae esse, , quod merito grande poltulatum ad-
vellaric Ohander: res scujus ambicum exhaurire, vel mere ta-
lia (d) proponere, qua se Nacurali permiaomnibus eAc pOs.
Lunt. De principidn uod in actibus hominum cum bru-
eis communibus quanrille TIpianca (C) definicio videtur,
consilendiline, furistebmani Incerpretes, quam alii probant.
alii exculane, alii penselis rejiciune. IToc laltim indubicatum
ot bruca non ex obligatione, led ex nacurali quodam axcre
instinctu; neque jus ne lincrarione, ac id quod naturale elt
ab eoquod juris elt aalis plurimum difterre. Duod po-
Aremum praeclate ull Seneca: Nunguam, inquiens, exie
bonum in eo, querationale est. Bonum quidem cadere in
muELI

## Folio 166 — 816856680:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
L 166. I. f0358
urum anitat AI SIIOCO Porest; felicioris meliorisque natura
est. AISL ABL AMAIOLBLIISEST, BONUM NON ESI.
) Hobbesus, sumta ByFothesi de statu, quem naturalem adpellant, ir
quo natura nnienigue dederie jus in omnia; un de concludit, statum
hominis naturalem, ene, quam in societatem coiretur, fuisse belium
omnium in omnes; ex quo ipsi oritur primum juris Naturalis funda-
mentum: Unumquem que non posse non vicam de membes lua, quin-
cum in suis riribus sirum est, tueris eo gnia iste jus ad finem frustra
babet, cni ins. ad media necessaria deneoatur: Consegnens esse: I
numquemgue ins habere urendi omnibus mediis, et ascndi omnia, (i
ne quibus consecr.re se nequear. Gloriatns insuper est: physicam rem
nov tiam esse: sed philosophiam civiem multo adhuc ma:is; WC quae
antiquior non lic libro, quem de cire ipse lexipleric. Ostenderunt ta
men viri docti, innovatam quidem methedum, dooma vero antignum
ac ab Epicuro olim prop soatum; praxin autem lonoe antignissimam
fuisse. Ouid enim alind Prennus apnd Plntarchum in Camillo ad-
firmans: TLCESBVTHTOV Tur roucr en Duoeus nator éxar ror vociFTora
rcr odEEsescor. Primam. naturae legem c, ue valid or plus quom
imbecillior habeat. Aut ut idem apud Lirium quinto: Omnia eRe
virorum Forcium Caterum, ubi Moses veram rerum orionem docet
non statum belli, sed pacis, es incundae ardissimae qne sucietatis inter
primum bominum par inita proponit. Praeterea ex hominum simili
endine, non odium. sed amor resultat, quum nulla sit tam fera benna
quae non sui generis bellua maxime delectetur. Oni ni eroo e bo-
mini natura praescripserit, ne nihil amabilius quam bominem pntet?
Negne Hohbesionam juvat sententiam, quod objicii, homini natura
lem nocendi eo F. culc.tem P9 voluntarem esse. Nam negne de omnibus
praedicari facultas nocendi potest, ut absentium loneeque disitorum
exemplo constat: neque voluntas ad omnes pertinet, qui ne gnidem de
aliis omnibus notitiam habent. P.t gnum Reces Civitates que insta-
en naturalih. e. bellico dexere ipse fateatur; quid alind consequi in-
de porest, gnam nullum esse pactis locum incer imperantes, quum jus
ipsis competat inomnin. Onod quidem à salute eeneris humani Ci
vitatumqne e5) seopo es dionitale lonxe alienissimum: Aic: Statum
naturalemutique egnalem esse. Ieitur neminem alterins indicem esse
posse, proinde quemlibet ins habere quod libet, quodque potest fan
ciendio
603Ed
Princixii
Tho.
Hobbesi
e
terae
se
in
t
p
alio
de
1
le
s
Un
na
non

## Folio 167 — 816856680:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
isgHe naVHI
6T.
fnis
DEs (I
sinen.
Mens et
ndi ot
:phussib
M2~1S+
osterd
vero
e anti
in C
ar 70
A Oc P
10:
orione
sacie
Omi
aM
nierE
omiseM
homini
que al
igne d
it neG
Fates qua
ad conse
intes 
ris bn
AI
IH5.
que p
anti
IM
el
15t
Ie
M
0bd l167.) 
ciendi. C ons. FTobbCL. L. LM. de Cive, Libert. C. l. num. 1. ad 10. 599.
es de Civicurum inter se Scaco, cap. XIII. S VII. Dicare igitur ra-
tionem, ut ab hocstatu naturali in Civitatem transferatur, nec injure
omnium ad omnia subsistatur. Sed L. xqualitas juri bumanitatis per-
peram opponitur; es qnod contra regulam ccelestis oris: Ouod cibi
non vis heri, alcerinon teceris; quod contra anrea dictamina; de quo-
libet eractando ur aeque homne: de nemine laedendo: de exhibendis
mnicuique hamanicatis octiciis, admiltitur: contea jus factum esse cen-
setur, adeo que nomine venit injuriae. IB Onid vero. Nonne Status
Naturalis sub DFC) est? Atqui I R ect de sc Superior omnium com-
munis ea dictamina sanxie, es vin dex injuriarum est, ac licentiam
avendi legibus naturalibus constrinxit. Poitur temere dicitur, quem-
libet per Naturam jus habere in gnoalibet faciendi. TII. Praeterea.
in Poribustamisislegcesibus, ante institutas Civitates, alque ubi
pancitas neguo corfnsionem, nec matuum periculum creabat; nulla
eins illimitata faculeatis vestioia deprehendimus; imo Patrum praeci-
pue exemplis adparet, etiam tum nefas fuisse, ut alteri quis suum
criperet, fidemque promissi violaret. Onare nec admitti potest, quod
ait: quid Fas, alit m. FaS, bonum sur scelectum sic, hoc ex Lege cirili di-
judicandum. Nec illud: quid nostrum, quid alienum, legiscirilis quae-
Aiocst. In deCive, cap. VI. de Imperio S. XVI. Imo be primariae su-
ris Naturae cnestiones sunt; quod a communi Domino omnibus im
pressum, doc et interins, praviterque inculcat, eos qui nihil de cemali
sunc meritis laedere, etf. conra Naturm, ac metuendam restare pae-
nam tribunalis divini; licet aegnalis aegnalem extra civitatem punire
non possit. Ouidgnid cum Crorio de Y. B. (5 P. II, 20, in sure Ciric.
F. I. Sect. L. C. L1L. 5. 43. heic sentiat Fluberus; cui opinioni, solidis ut
existimo, aronmentis obviam itum est in Tractacione Morali de jure
Panrcum, Dissert. II. 5 3. Instas cum Hohbesio: I. Nacuram camen
hominum ica esse compositam, ur alcer alcerum oderic: alius alium subi
pere, spoliare. Occidere velic, si decur faculeaS. II. AC absquecirisi im
perio riveremus; bellum sine dubio ONiUM CXE EIEUM CONETA OmneS,
quod in araexiaus manifestu SIE. ITI. Ogemadinodum de mutuus
mecus in caula fuecit, uc homines de ordinandis ciritacibus cogitarent,
TV. Denigue cum omnes intances nascamur, hi vero Ccedus, quo civi-
EAEES CONTFAHUHTE, Capere non possine, liquido adparere, cunctos ho-
mines ad Coiecatom cirilem inexeos esse natos. Vide si placet, de Cive
Cap. L

## Folio 168 — 816856680:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
0383 (168.) 63
Cap. I. 5. TI. annoratione prima. Ebinos quidem, corruptiorem bu
mana nature non negamns. Vidit eam aonnvitgne Ciceco, (5 post.
quam juscitiam natura consitutam dixifset, imbecilles tamen: nimos
 depraracis consuecudinibus opinionum que ronitare torqueri, et quo-
curque caeperin A. Cti, inclinare, eodem, gnem landavimus, loco, Con-
cessit. Male vero Vi retionis _ Legi puribusque DEl opponitr
allectuum corcuprio, consuetudinumque es opinionum perversitas.
itaque si de cologneretur, quod contra preterque naturam, acceien
te vitio continoit, eo) in hac mortalium improbitate evenire consne-
vits non egniuem esset, quod ei obverteremns. Sed haec ad Statumo
qnem sua disciplina substernit, naturalem non pertinent. Idem ad al
rerum dicendum est; neque nos metum a caulle ir palEva sacietatis
civilis excludimus, qui proinde nativo societatis amori perperam op
ponitur. Onin quod ne Flobbelius gnidem negare potrit, homini
satim, atgr.e natsis est, lolicudinem perpetuam esse molestam, alios
gne aliorum conc. ejium, natura cogente adpetere;, quidquid deinceps
assnat, inari intes opperere e copacem esse, distinctione. Adde de Cire
cop. I. 5. 2. aF.MCF. Fsitma. Denique indiona acuro Viro de insantibus
exceptio est. An en im ad rationem quoque saci infantes non sunto
guia ejus excercitio destitmuntur: aut quis verat, ad usum institiae.
judicii quogi meturitorem regniri. Pide velunum siplacet. Andorem
de O. HI. Pd) C. l, 1, 25. Es confer WIeic. Huberum. de Jure Ciritatis
F. I. secL. l. 6. IFI, 5. 9. 10. Pdit. tertiae: qui etiam Spinolae, idem quod
Hobbesins fundumentum ponenti, lonoinsque procetenti satisse-
cit, capite se, nenti quarto. Quem videas Cedtor, tgrocinia discipli
nae nostrae superoressus. Nobis plura adderenon vacat.
B) OC nd. ad Crot. 1, 1,16. Ob servat. ITI. p. 261. Multa tamen, non
fine pe ie, pro veritare traditionis horum praeceptorum concessit
David Merius, Nncleo Jur. Nat. Inspect. P. 5. 10. quae examinari nu
que merentur.
C) quod gnomndo probabunt de ciborum discrimine, nixo altiori prin-
cipio.
d) quere do de vita aeterna: cujus praeminm jus Naturae non policetur.
2) L. I. A. de Juctic. X Jure. Qnam desinitionem sequitur in institutis
imp. Iustinianus; eam zue a recentioribus qnamplurimis. UnseP: uE.
AXerC. II. GN. 2. FFaDZK. KX. II. 9. 3. Merend. L. I. Controv, C. T. R.
22. Lederen. in Diss. de Jure Bestiali adoptatam, subinde absurda
lta
se
0d
eri
le
la
minee

## Folio 169 — 816856680:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
CiceTO
es FatC
COEquerI
vimus,
DEI
num per
C event
1Ba
ent.
paI(I
e poturit
mole
nia
nC.
VirO
insa
ad 1
Pta
de
inol
rOc
EgrOC
ut.
1H
ptOr
ac
iixO
1t
rimt
Onin
COM)
IHH
83E 169.) 503 
mlia in Pbilosophia P n. prucencia peperisse Fatetur B. Anze
cessor Schcin mannus . CCMITOV. de Jur. Nat S IV. Fuit ea sen-
tentia veterum quorundum Philosoxhorum: Aeyptierum inprimis Ilnde
opud Diccor. secunde, ac ex borum disciptina Indorum, imo e indaeis Mecempys
Phariseorrm, apua se ph. de Bello Indaico PF, 7. Checemplychosin, cholis:
seu onod b. mines e Auta fioura duntaxat corporea differant, ani-
mas vero similes dudeant, se que inter communicent, statuentium. Con-
fer, s placet, Mevm NNCb. JHY. Nat. Inspectione II 5. 3. per toto
XIV.
Exterum, ut Summam argumenti pro indole LegisNa- Qmous e
urass in Socialicace consiltente, in eo derum consticuit AU-
Etor, quod ea una lic Medium ad conserrationem torius ma-
suae hujus mortalium ciritatis, de cirium in ea omnium; sci Lrincipi
de
licet homo  extra opem aliorum ne rirere quidem posset: Socinlicace:
Si line FF ca nec malicia risque injucta mortalium reprimi:
nec XXX insignis illa ingeniorum rarietas cemperari posset:
manifectum ucique fieri, hanc a DEO Legem omnibus
mortalibus injunctam esse, ut socialitet vivant, ac rieam cun
aliis beatam ac tranquillam deliderent: Ica ex infinitis prope
demonstrationum exemplis, nonnulla excerplimus, quo qui-
demm lubitanca lectio obculit, ordinc. Sic jus partis majoris, i.
c. pluralicas rocorum est a natura, quia alias locietaS MON DOS
Cet lublictere. Aliud est, (i de pactis lic lermo. (2) Nacuralis au
tem pais major jus habet inceori. Teltamencum non cAt u-
eis naturralis, quia non destrnitur humana lociotas. et P’acri
V. C. non liceat tectari. (b) Pranslatio dominii debet hieri per
verba vel per alia signa, quia actus interni impuratio repu
onat Societati humanx (C) Flomo cenetur dona lua taculta
tesque excolere, uc idoncum hat Societatis membrum. (d,
Vetensio cum caede percusloris est licita, quia aliashrumana(o-
eietas in perpetuo ellet periculo (c). Detenlio rerum violenta
ltitur Loclastcace, qua alias conterrarinon poslet (F) LcgCS
eoucirae  clnteaur obligare in calunecetsicatis quia illa
a aEX
CPLIS DFO
Vari DoHC
TIuS

## Folio 170 — 816856680:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
daca CMMIE in conterraCOM NOu destructionem Locietatis
(8) Rereraas enec rucanominum, li contracum, qui
modicas injurias continuare non delistie, extremanon liceret
adhibere. (h) humana Lociecaris,  nullius in ca Catus con-
nexio trma est, cirra Religionem. Quia hac remota e omnis
obligatio celsac, _ officia inter homines nulla inter cedunt.
(i) Animus ad commode tolerandam vitam locialem est for-
Handus (k). An defensio membrorum cum cade alcerius siE
licita: Negatur ex locialitate, e quia calis patiencia COmmu-
nem hominum constantiam luperat, d Omnes a gcari muci-
latione abhorrent. (1) Ica ex Locialicate patet detentio rerum,
quia line rebus rica conservari nequit (m). Cur nemo ix den-
dus: quia nisi hoc foret, Locialis hominum rica nullo modo
consiltere quiret (n) Damnum relarci: Cur: guia Ciera neces
Sicarem resticutionis abs se invicem lxdendis non abstincbit
morcaliun pravicas. (0) An ex qui per nesligentiam seu cul-
pam laedic, ceneatur ad resticutionem: quidni: Llaec enim non
minima est pars locialitatis, ica circumspecte agere, ut nostra
converlatio aliis non hrac formidolosa aut intolerabilis. (p)
Flomo noster, si alterum laedac, vel noxx dandus, vel repara-
tio Facienda AlIaS CNIM TeFVO dAFCEHE LICCMEIA OIMMES PEO
libidine laedendi, quod estconera Locialitatem. (9) Obligatio
ad colendam ricam Locialem (F) cum aliis hominibus omnes
xequalicer Arinsit. Ergoincer homines intercedic aequalitas
Puris. Insociabiles sune, qui, ubi jus non habene, praerogati-
ram quaerunt. (5) Officia humanitatispropter communem lo-
cialicarem sunt exercenda (+) adcoque e talia in alios conte-
renda, aut invicem communicanda, cx quibus mutUa InECE
ROIINES BEVEYOLEMTTA alaEUT. (11) Gracicudo necessaria cst
virtus, quia alias inter homines omnis colleretur benerolen-
tia (W) ex Aducia. Pactainici incer hominesnecessarium elt,
uE Mutua inter eos Ofcia, qui Fructus est Locialitatis, eo cre
Orius, exad certas reluti regulaS exeTCCaNtUT. (X) Fidem ser-
Vatc

## Folio 171 — 816856680:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
em locietat
AEL2 CUM, 
ranonlicet
2 StaCII
Ota _
INteTC
i2CM C.
IC alCerI
nCia COt
oravis
sen(OL
HCMO
nuIlO
2CIEIZ
On ab
TIaM
taec et
seiC,
lerabi
15, Vel 1
I2 O1
DC
inibi
edtic a
IE, PIa
IMM
2 alic
MII
necet
e BCH
cesta
TaFIS,
)Fido
Ot
1
la
UI
W1N
e
de
172.) 635
rare juber socialicas; quia ex decepta hdc jultilsimxe querela-
ustbellique causxe pustulare lune idonex. Promilla cbrio-
rum sem obligant, concta eorum delicta ad paenam obstrin-
SUnE. Llatio utriussca alterri est Socialicas; qua rehemen-
ter laederetur, s delicta Fbriorum manerent impunita, aut
promilta ObSCt, quia Facile Forec promiltum ex altero
elicere, Iauequo dc dolum impune committendi, si non
Faculcas Concederd anla tamen decipiendi luppeditaretur.
(Vlnonnocetur locserati, si promilla ebriorum non serven-
EUT. Nocetur aucem locietati humanae, si delicta Fbriorum
madeane impunita. Ouiris enim delictis Facile impunitatem
comequeretur, si diceret, se ebrium Fecisse. Relilire a pacto
Pocest, qui 2d id per crrorem est inductus, (I TeS SIE INECOFA,
quta nullo pacto laceur locialicas. AF li res non amplius in-
cedra lic, resilire non porest, quia Socius praeter meritum la-
deletur. (2) Si promiltioni aut necociolerio adjectalic condi-
eio impossibilis, ea habetur pro non adjecta, ne per actus nul-
tum ereutum Corriciltos trominibus illudatur. Ouod estcon-
erasocialitatem. (a4) Vel ex lola Faculcare sermocinandi qui-
etam collegeruhe, Nominem ad agendam vicam locialem a
natura destinatum bb). An jurare liceat cum relerratione in
MenTC: in argUmentO COntra Feluitas disputatur. AC quisNON
RCsCE. Alinsenim omnis ulus PurarcMtorum, imoomnis Fa-
eio incerrenientibus signis sele obligandi, ex humana vita
folleretur, li quis cacita lua incentione posset impedirc, nc et
Fectus ille actum aliuem sequatur, cui producendo idem est.
instientus. Verbo: Necellario Facic ad locialem ritam non
jurare cum Reserratone in mente. (CC) Vicistim jurare cum
Relerratione deltiuir Cocialitarem. P. Jure nacurali prohibe
CuI. Dux quides al inductionem exemplorum polune sut
ticere, verrumque demonstrationis lacis octendunt.
NXX 1,3, 6. Palipne in fin.
ensend. de O. H. (3 C. 1, 3, 3.
1131415.
1) Cr

## Folio 172 — 816856680:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
172.7
5850
2) Oror. II, 5. 17. Rulpi. C 9. 5. 8. add. Pvf. de Off. II, 6, 12.
6) Orot. 11,6,l.
qua sant . N.
e etdder. de modo scientifice demonstrandi est
d) OFC. 1, 5,1.
e) iBid. 1. 5. 6. alius guippe omnia Bona. P. 68. violentam desen, ionom
proseribere exilio generi Dumano esset sumrum.
DC, 1, 16.
X) 1, 5, 2.
D) 1, 6.q
3) 1,5,18. B) 1,5. 8. 1) I, 4II. per t0F.
3l
In) 1,5, 16.
M) 16. 2.
recessario facit ad socialitarem, illud naturali jure praeco
prum. A. restitutio sive compensatio damni l. 3, 9. Min. probat. andor
1, 6, 4ibi: gnia citra necessitatem restitutionis. (5 9. s.
P) 1, 6,9. 9) F,6,T1. ∞) P7, 2. 5) 137, 3. C) L8. 1. V) ibido
N) 13 8, 7. X) 1, 9. 2. adeoqne pacta inire necessario facit ad sociali-
tatem; quia ciera exploratam em paria recipiendi nemo suppedi-
tabit ad vitam alterinecessaria.
7) 1.9, 10. Z) T, 9, 12. AaM. 2.. 22) 1, 9, 20. b6) 1, 10. T.
∞) ensend. O. H 5C. BXI. 5. adde Dissert, nostrum de Juram 8 8.
ZV.
Fiffectus LL. Raturalium est obligacio omnium mOrta-
Tacuralies: utu, eaque cam efficax, ue ne terissimus quidem Cyclopum
ab ca liberare se gueat. Ipla (a) vero obtigatio cum in nobis
mec ipis per conscientix dictamina ac vim, pudorem item,
e inceriorem illum carnificem nostancinantem; tm PCc CX.
veriorem rindictam a cransgreloribus agnicam innoreicit. ()
2) Breviter ista quidem, sed solide deduxit Z entorav. de Y. E55. 1 5. 20.
P. 36, 37. Adae RFiCtOT. de Mndo c. 6. P. BL. 12 2Z (ab pirem.
b) Cundem in sensum Theolooi: Das naturlicis e C seB it nicet rur Blebo
em Pieche von dem jenigen, was recht ouer nichse rect, e seye, sonderis
dupletet ein Beimlicter Erieb DaS BUtE du FhIM. COxf. D. SpENCE.
ROm. IB 14. adde B. Arnd. de V. C. L. P. C∞D. 7. CMEHInO
sib inst. item sub fnene, DaB SIP Die Seyven mit so seheietli. B er
Blinobeit uno vertehrten inne sestraftet, meil sie Dem Plein: HIn
nexlleden Piechelem, (o in itnen von Scatur ist, und ibrem elg nen
Dorvissen, unodem Desehse dex Datur nidie haben Folge GeIairs
ROm I, 28. Naec ob usum in omni vita
duio ctd
Aro LL.
doctrima
e
b) ensenc.  M. I1, 3, 22.
3
lra
na
at
a
1sa qua
n
E
ec
de
sel
e
Ai
Cilur
Ara
18

## Folio 173 — 816856680:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
f. II, 6, 12
demonstrandt
tam desca
per 10t.
66. 2.
M. PYO
8.
facit
i nerO su
D) I,10.
de THEtBm
num
nCrC
UI in
LOTCM
itIM
21
cC
Hico
st
3uer
paib
o
HIa
11II
ic.
id
1
ett
BV
ols
sE C 17
58
XV L.
Dicitur in Scripeuris Lex Nacura cordibus humanis inseri Duom de
pea. velue nacuralibus cabulis: (2) allusione dubio procul ad Lex Nat.
cordibus
cabulas (b) vel Sinaicicas vel Romanas Factai ex Regulam h0- dicatur in-
mini quasi habuualem, Armiter que inharentem, perspicue ex- scripta:
primence. (C) FPaec L ex multo constantior, quae non lapidi,
vel ligno auc aeri, sed pectori, intimisque humanx animxe in-
cupca eAt. Jeaque non sufticie expolicio: ideo hanc legem
Cordibusin eripeam dici, quia cum recordari non possimus id
cempus, quando primum nacuralia praecepta haulerimus, non
alicer de ca cognitione coricemus, ac li illa nobisnalcencibus
jam adtuiser. Id quod cuilibet etiam circ a linguam ipsi ver-
naculam contingat. (d) Nam vernacula lingua, ip(o Fatente
Nostro, non naturx est, ed insticuci humani: (C) Econtra L Cx
Nacuralis ex ipla hominis natura per se consequitur; eAque
insupes naturalices cognita, licetnexus terminorum doctrina
CognOlCatur.
2) ROm I, 14, 15. adde FerruII. de Coronamilitis, cap. 6. qni nacurales
cibulas vocat, ad gnas (6) Apostolus provocet, cum ad ROitanOS
dicit, natura fa e. enationes ea. quae sunt Legis.
6) Oliand. F970 Levis Natura P. 155.
Dante non gnaerat excepsio: Etiem P. vanoelium cordibus inscriptum
dii ter XX XI. 33 F. Pvangelium homini congenitumfore. Di-
erur enim inserprum non a racivience prima, sed per oratiam. No-
Ata une hab est illatio. . d peima naciritate inlcriprum est cordi
uo, ce Gutct eetm Gencilium; illud insicum es connacurale eMt. On0
modo de evangelio subsumi neguit.
4) COn). AMibbI. B. la 6. lY, 6. 22
C) infracite
LV
obrixe: in plunarium ridelicee, ac secundarium: Sualorium Dirisioness
(b) icem de Peaeceptirum ac prohibitirum; sed ab hoc Fere
insti-
ce apud Anctores nona pers lacura crtones Ouu eins

## Folio 174 — 816856680:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
025 (174.
ee arteta d practquam, quod muler deliderari in iis
OMHE, nuIIO auc exiouo cum FEuCtU exCOOITAEE.
Lno pna sum vocant quod semper obtinnerit. etium anteguam
oenus humenum esse madiplicatum secundarium vocant, quod
mundo demum muliio vires snas exerit. Huis matrimonia
frfororum resrasari non illi. Sed quod semet Natura Bn.
mana conveniens contrartumque est, tale perpetno est manelque.
Malumusnos Lerem positivam universalem stainere, gnam Jus Na-
turae secunderium comminisci. add. K ulpis. Pxerc. IV. P. 57. lit. Y)
b) Puris autem sive Legis non est suadere, sed pracipere, sed obllgare.
XVITI.
Dirilio Oficiorum secundum Objecta, quae eria princi
alia sune, commodissime instienitur. (2) Addune alii (B)
quartam Officii speciem, ersa Nacuram, ut rocant, Inferio-
rem, qua camen non incongrue ad doctrinam de dominio
relerrari potest. Recte etiam a recencioribus Echicisfactum,
quod rirtucum ClaeS juXTA OBjeCtI CCFHALILLIB FORIATUNE. (C)
Caeterum ut raria sunt ad virtucem incicamenta; sic ea, vilis
hoc leculo, ienoscere viris cordatis debet, (i quando PER SE COn
cemnitur, ex ucilicatibus ip( precium FaCere COnFeNdUINE.
Ouali dissertationis specimine de Pemperameneo Belli ulus
estCrocius, moderationem suasurus, quod ea magnum hocti
celum exipiat, desperationem. (d)
2) 5, 13. add. TiC. II. 12. ubi Officium hominis in haec tria dispes itur.
6) Diserie ejusmentionem facit Schilcerus, Monud. Pbil. Moral. ad IH-
rispr. P. 34. addi porerit, inqriens, (6) quarta secies actionis Mo
ralis erpa naturem inseriorem Brutorum. Onanguam sint qui per
naiuram inferiorem non bruta solum, sed es creaturas ceieras, quas
bomo dionitate vineit, intelleant. Est autem hoc Oficium nihil
aliud, quam complexus actionum bominis circa res hujus universis
homini inferiores, rectae rationi convenienter exercendarum, quarum
rationem DFO DOMINO, qui ipsum velut usufrucnarium consti-
init redditurus est. Ad Os ia intellectus pertiret Rerum condita-
rum contemplacio, tum qna earum varietotem, tum texturam plane
aumi
quid Jus
Nac. pri.
mavum:
quid secum
darium:
Duoeuplex
Objectum
Lexis Nam
FUTX?
OFciO ex
5a Natu-
Ca
intc
riorem:
BFHITa.
Au
de
pri
MC
iler
it
rem
mini
1, 1
1D
 Mera
sen
ellm
et
AX
Cons 11, 2
Plapi L. Co8 Det 
insepials
n
Ma
quo II Set
Ua
ligen 102 11
in
da
 sbeet
1. Va1
ideo
87
ecgsi pte
e
ermm
srie
Dat
aMat
27
venes
enim
pent, at
la e
1
I
B
ant
1e
ario
112
Da
a1
s
e
t le
1d
ntes p
In
P
e

## Folio 175 — 816856680:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
lider
2.
etiam anto
in vocant,
NI
nic matrimon
mel Natura b
H0 est
(8, Guca
s
s
(. P. 57. lito
es sed obtr
12 t
Idu
CaM
de
chic
COrM
c2.
10P
cc
AE
1a
eria
il. 
et 
quan
15C0C
Ot
BajaS
Enarin
RerAMC
e
pia
teaturam
st
525 (175.) EdE
admirandam, pulcritndinem ac ovuuereiar prorsus supendam. Ono
de levendus Aendius veri Christianismi L ibro gnarton 6 paricejus
Briore. ut E∞ 1, 29. Maximum in minimis esse DEUM doenere,
gni de insectis curatins eoere, benesicio cumprimis MierosC Opiorun
i Lecrenkaekius. Diligens etiem hoc de arommento opera est Macch.
de
Mccke, Dispet. Morali de Officio Hominis erxa N.turam inferio. quale illud ?
rem, habita Jenae 1693. Inprimis vero hric pertinoi usus do-
minii bajus legitimus, quo de in laeris precepea extant; ne gnis be-
stiis feris, ExOD. XXIII, er. ant jumento alimenta omnino subtra.
bat. D.uc. 2XII. 4. vel perieato v ta implicito suppetias deneoet
MattB. XII. 11. Vel nimia cura bestias prosequatur. Marc. VI I.
27. Cons. eo Schomer. Theob. MOraL. C. XV IIL. 5. 3. ant ern. iatibus.
placisque diris assiciat; guine justus etiam jumentorum suorum com-
miseratione taneatUr, PrOV XIF, 10. ime e DeUS ipse ea diligat.
Genes. VITI. P. Ion. TV. _IB. C in eorum oratiam ac sustentationem
quoqne Leoem de Sabhatho aori condiderit; Pxod. 23, Ir. Dominii
enim in animantia concessio non laroitur infinitam homini potesta-
rem; at sunt haec insuper monita ad mensucendinem ac misericordium
in ejusdem participes natura essicax informatio. Adde Tercull. adr.
Mercion. II, 27. Theodorer in DenF. gn. X XI. Putend. Elem. IPrud.
Nat. T. I. Desinit. V. 5. T3. P. 5r. Qua omnia referenda inferius na
Y, 12. de acq. rerum Dom. E videndus etiam Noster de J. N. 86) G.
1V, 47. Stolidi Porragi, qui Banem pro Rese habendonimis fuere
efsiciost. Becm. Polit. POr. XII. 9. 563.
) Palere hoc e curcinne praestitit meritissmns de bisce literis M. D. Summa A.
Omeisius, qnem utditer heic segnetur earum Cultor. Scilicet vir. retolosia,
tuses parrim Dum, partim Nos ipfos. partim homines alios respici juxta eri-
t. Itnde eria Paris Naturae praecepta: Vive erga Deum pie: ersa tei- P) Cx ). N.
plum termeranter: erga proximum juste ac socialiter. Ad primum
revocanse virtures Pieenci inclusae: coonitio Dei, ejnsque cultus ac
amor: d secundum Pirentes (ab Temperancia comprehensae: FLu192
licas: C as raS: Sedulicas. Vigilamio, pront scilicet temperantia occu-
objectum.
Patur circa res naturales: gnatenus vero ocenpatur in fortunae bon
_ts. avraonca,  Prhonin: ratione honorum: Modestia; in adver-
Ais Fercimndo; togata, E5 quae ab indrmento militari lagota denomi-
nosur. Ad terrium pertinent justicin, Vecacics, Tacicuenites, Gcatiuur-
d0. Libecalicus, Hlosp. Falicas, Lumanicas, Maxsurudo, Miserico. dia.
d) IAn
AmiCiCI.

## Folio 176 — 816856680:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
76. 7 18
d) Wlnstris hic Crocii locns est, e in praxi maximi usus de) B. _ P.
III 12, 8.
ZIX.
Dispensarum in Lege naturali de non colendis Idolis ab
Elila (a) DeiMinistro apud Naamanum esse, lunc, qui opinen-
Dispensata. cur (b), cuirosanti, uc officii gratia cemplu Rimmonis (quod
Saturni adpellat ABeneseaS) cum Rege Srrio ingredienti de
exemplum Coram idolo COrpuS ACXUTO DEIIS ignoseas, benedictionen
 mmne. reniam que dederit Elilaens. (C) Sed expedicissima ratio dispen-
lationem elidendi videtur, si Naamanum non futuri aut com
miccendi a se deinseps, led commissipraetericique peccati ve.
niam petiisse Cacuamus. (d) Oucmadmodum ex ex nuperis
vir aoctus, verba Naamanis orantis: niV AS HSO Condonce
guaso DominuS, InCExPTCEatuE, quod scil. in Rimmonis xde
incurrari me. (C)
2) II. Reg, V, 18, 19.
B) Adrianus VI. in IV. sententiar. tract. de Paptism quaest. 1. art. 1. de
externa tantum simalatione adorationis Rimmon agi ait; quae in-
trinsece mala non sit. Onod sensisse etiam ille videtur, qui filio in I
taliam abiturienti hoc Naamanis exemplo consilium nocessit, salva
nempe ipsum conscientia Misse interesse, (0) easdem cum ltalis ce-
remonias nsurpare posse
Ciorius ad LNC. PV. 27. ita conatur expetire, ut esse exisimet non
Deccati, necdum porpetratis deprecationem (gnam nemo sanus admise-
ris) sed potius interpretationem sactiamtioni. Nam cum corporis
ista dejectio apud Sgros tam benonnas esset sionum; quam ejns ve-
perationis, quae Resibus exbibebatur, testatum voluisse Naamanum.
se gnoties. Regem in templum comitatus, ib idem esset procubitns
actum id non inbonorem Rimmonis, sed Repiae Majestatis; para
tum etiam idipsum eoram Rece atque aliis palam prositeri: non tam
ut hoc condonaret, gnam ut equi DE~S consuleret, deprecatum
esse. Sed ionoscere, quo d petit Nuamanus, ac propitiari, non est aeque
consulere. Neqne Colorio satisfacit Thummius gnaestionem a Naa-
mano proponi autumans, num bona conscientia comitari Dominum
incredientem templum Rimmon possit? cum non casum conscientiae in
6353
Anin L ese
Nac. inter
elterie
Solvitur
M
dyr
M e
diceren
Misse
M. Ve
10
1
Eade
2
U
1i f 161 2t r 1
e
eit
dan
le
Cu
 t
M
b.
ab x
MMd
D
Iu

## Folio 177 — 816856680:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
15 de
dis Ido.
C, quiop
IMOnIS
nsredientia
enedicti
DHCL
et
iraciodil
CUTI AUECON
ICpCCCd
 CX B
3D. COn
IIONI
caest. 1.
oi ait.
P.gni si
OSet
CMIB
e exist
20 sanI a
quame
se Naat
+PrOCH
jestatis.
Det
e
pM
rim
conscientia
353 (177.)
10d0
re dubia. sed huminsam peccati deprecationem beic occurrere ma-
nifestum fit. P. adhatamen eadem sententia Viro de bis Audiis opti-
me merito: qui lchit erte, inquit. ex Flise concessione Naamone
Sgro, post sni c desionem, interesse sacris idololatricis Rexis suis
in demoidoli emmonis, officii Politici cansa. UInde sient Naaman
ob Elisa impetra ut sibiliceret comitari Redem ad templum Rim-
mon: ita Saxo Comitiis Anonstanis. re deliberata, cum Theolooi
dicerent licere acesse, quod ad suum officium esset vocatus, non ad
Missam. velut ad ultum divinum, accessit, vide Z enror. v. Summ. L.
d Ita Dorlchaus P. l. Theol. Zachar. P. 83. Calorius, S. ubercus, alii.
Caterum non placet responsio, forsan prater incentionem lummi Viri
exscripta: non absurdum esse dicere, DFII M dispensosse circa quae-
dam connubu. Mnt enim DEIIS non possit dispensare in JUKE Natu-
e. quoad precepta primae Tabulae, tamen quoad secundae.
e) D. Eillerus, ae sermone Scriptorum divinorum E liptico, 1. 14.
XX.
Probacut Dispensationem ad Foseam (2) quoque provo- Qoid d0
eane, qui Meretricem, lui qua mulcis copiam fccissee, ducere, calte
dirino praecepto, debuerit; nec detuerune, qui Prophecam Aolexc
ipsum esse scortatum, _ assumsisse Ciomeram non macrimonii
led fornicationis caussa existiment. Ouemadmodum _e Th0-
mas. 1. SCCunCIX Qu. 7O. aFF. 4. ad 3. 22. 9. 254, atc. 2. 2c 2.
censee, Giomeram non fuisse copulatam ITOlex rerO aErI
ionio, sed DEO sic dispentante, ut AliOS Cx CA PFOCECAECE, ci
eradicam. Ouid quod Lacinus Incerpres commate secundo
verba sic extulic: l’ac tibi Alios Fornicationum (B). Sed arbi-
eror, trustra heic difficultates (C) quaeri, quia turpe per se non
CA, Scorratricem ducere, si ejus anregressa curpicudo, subsc.
quenti, uc heicfactum, cohonestetur matrimonio.
2) C. I, 2. Dxoremequidem ducere, quae fuerit meretrix, non erat illi-
citemnisi Sacerdotibus, DCnT. XXI, I. Videri quidem id poterat
subturpe, sed guicgnid jubet DFUS, idem jubendo honestum facit.
sta quidem ad b. l. Grotins, que si de indisserentibns, leve subsequa
vetitis, capiantur, admilti possunt.
cendum3
det
DIv. P. 406.

## Folio 178 — 816856680:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
603 ls
lo a l a
b) Sed in Hlebexo non est: PoC, sed: ee natos fornienionum, scilicet assu.
nie. In demum deduc cum matre sparios illos, quos in vita illa me-
retricia dennito
C) Sunt, qui haec omnia non vere, sed er on ruoia contioisse taenunt.
ut ATajeM On. in More Neboch. P. II. 6, 45. Ecy lLierON. IN prOXM. E3)
ad cap. 4. FBech. OrigENES, PS Cnm eo, ut Kassus ait, P’alastina (5)
GPInS. P recentibns fenius, Tremellius. Polauus, Dcutus; LH
therus etiam tysice ila ac idisse, ac leoitima castaeque nxori Ho-
sea solum nemen seore sionificationis cansa impositum faisse censet.
Z X I.
Vulsacum nimis est exemplum IPraclitarum vaCa aLIrCA
X argencca ab Aorpeiis capeancium. Nos alibi 2d R pressalias
reterri diximus. Wrenaus eos ipso fute Nacura detendic, quod
in compenlationem operx res orpriorum ceperint; Prcula
lianm ctiam octendie, minus mulco exactum quam debcba-
TUC. (2) Equidem DELIS ipse aliquor anre seculis genci ABCa-
hamica has opes destinarat, cam 31r + ∞373 magna cum
substantia, ac opimis faculcatibus egrelluram Abramo polli-
citus. (b) Duid vero muleis: Res aliena non fuit, led DET. TIF
praecermictam, esle qui Ctatuant, Plraelitas rala ae Erptiacanon
extortisse, sed relur dona, DFO FForpcios ad benerolenciam
movente, ab illis accepiste. (C)
3) addat. Orot. J. B. (5 P. 11, 7, 2. in notis. (3111, 7, 6. pariter in ad
notationibus.
B) Oen. XV. 14.
C) Et heer sit petere, es hxo dare; aderque nes illu L mutnaris nec
hoc commodare. Unde versio: EI fecerane filit Esrael jaxta ver BHm
Mosis, es petierant ab  89ptiis vasa argenti, e vasa ourt, (6) ve
stes. EFDOMINUS dederat oratiam Foxuli in oculis gptiorum
ut darent iltis. Consentit Josepbus: deopors re, inguiens, 225 èβ0ai 85
Eriuxr. Duo de arenmento extas Dissertatio D. 50. Spectcii CC
pastae Isnensis, beic habita.
XZII
Tus naturale descriplic Cirorius, (2) quod sic dictatum
ris nacurae () recta Lacsonis indicans alicui, ex conveniencid aut discon-
ve
Duid de
valIS LFSY
priorums
Duxe deti-
nicionessu.
die
Pium
Ran
de
re
des
1
be lca Renar
la
ed dtu lur
me
1
lat
aa
MM
n
1
g
done
eo 2
ulie
1
Astie Sun
aei MI
dacum edi,
les rac
Prin
s
e
cansa, l
57 Dum het
Nen il. Dem a
nn
Ar
em
Un
1u
u
eu S
14c1
est
Cu
aut
at
14;
Pom
Num
lix
stione
Primum
Renpi
em
ensu d 21)
des
vel
naurales
eancu, t
Iae

## Folio 179 — 816856680:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
LUIIS
in V
ation
ail
157
eGHC
nfais
um
20
etet
et
1121
8
M
AbF.
Cre
5. 1
I
et j
asca
1i5 A
enS.
SpechC
SIE a
id auCC
16
603E
C179.7
60365
venientia cum ipsa nacura (Lociati) rationali, inesle moralem
curpitudinem (C) auc necellitarem moralem, (d) ac conse-
QUCNEEE Ab AUCEOTE HALUITX DFO ealem actum aut vecari, auE
Pexecipi. Podem recidie, ubi definitur, L. ex Dirina naturali-
cer noca, oblisans homines, qua tales, ad ca, qua necellario
conveniunt cum Nacura lociali, Facienda: ex ad ca, guae dis-
conveniume, omietenda. Auc si maris, cum subactissimo H-
bero, expenis, quae Philolophi cradune, omnibus, ad ApOlto-
lum denique contugere, es ex Rom. L, 29. Jus detinire, homi-
nibus a DEO manifestatum, per quod libi ipsis lunc LCx, e
in conscientia se derinctos agnoscune; nos habebis prortus
CON(EHEIENLES.
2) P, Y, 10. Objiciunt nonnulli (1) dictatum esse actum transenntem qui Groriana
de Teoe naturali tanguam permanente non posset praedicari. (2) detinicio
diebatum esse posterius jure natura, e ab eo proficisci. (3) Prinei vindicacur.
Dium Puris Naturae esse voluniarem divinam non rationem huma
nam. Sed (1) Grotins Legem naturae intellexit in aclu C exercitio.
Dictatum etium potest esse actus permanens: 2. Potes, si velis voca-
re Reculam, qui terminus est asmodum commadus. Unde OCander RCcen(eLVE
definit, quod sit reouta menti bumanae divinitus impressa, obligans osandrina.
ad proseguntionem boni es fueam mali. Subjectum est mens huma-
na; Materia circa quam sune altus boni e maliper se tales. Modus
promuloandi consistit in inscriptione in cordibus, ut Leres Princi-
pum intahalis aneis. 3. Pertinet ad entia permanentia, ratione ob
livationis. Ad 2. dico, dictatum guatenus pro sundamentali provo-
sitione, cordi bumano inscripta sumitur, esse ipsum jus naturae. Di
Etatum alibi est cansa: heic norma: Ad 3. nota est distinctio inter
primum principium practicum, e5 ipsem Lexemnaturae. P’orro recte
Rupisins Ledem Naturae a Crocio descriptam, non rotunde defini-
tam dixit. Instat Peldenus: quid dictatum sil non esse nbvium. Re
pondeo, dictatum Crotio esse praescriptum aliquod, id que latiore in
sensn, vel offirmativum, vel negacivum.
)Peceant antem qui describunt, quod sit naturalis instinctus, nam
naturales instinctus non eo proficinur, ut juris adpellationem me-
reantur. Bacler. ad Orot. 1, 1, 10. P. 153.
quae est faculsas hominis, veras ex primis principiis concinsiones de
et

## Folio 180 — 816856680:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
act
5
Duocodo
hiotc adLC.
DeMM XCCE.
258 (180. I 4038
ducendi. C. Thoal. 1, 2, 66. P. 73. 85 Nostram Fxerc. II. 5. IX. lit. d.
C) adeogne que mutari negueant.
 per necessitatem moralem intellisit non physcam, sed eam qua quis
in conscientia obligatur. add. PuF. nd. de 15. 1, 3. X1. fin.
ZXTTI.
Dicune Crotius _ Kulpilius, cum iisque alii, PFXCCPCZ
uris naturalis Decrero Legis xterna (a) nici, nobis (b) vero
mamrecur. Per dictamen (C) rectae rationis innocelcere. Oux phraleolo-
sia ut antiqua est, sic minime concemnenda, li recte capi2-
TUF.
2) C ex est, ut ajunt, non Formalirer, sed objecive. Ejus ectopus quoad
debita objecta est Lex naturalis. Cons. supra Exercit. IV. 5. T. bit. a.
P. 148.
D) Leoem eternam. Ciceroni jam coonitam, fiomentum Scbolasticorum
dicit Celebris Pnrisprudentiae divinae Anctor. I, 1, 31. quodqne ali
quid analosi habeat cum doctrina pentilium de Materia prima Deo
coeterna, C) in moralibus cum doEtrina de falso. Sed ut ipse in Dis
Dissertatione proceminti ansam respondendi suooerit, nemo Le-
dem rigorose dictam intellioit, sed normam in mente divina exi-
stentem quam, quidquid est, in suo esse velut ectypus (ein btrucE)
segnitur; C velut omnis reculam sanctitatis boni hominum actus
exprimuat. Materia prima pro re DFO coaterna eigne contradi-
sincta apud paganos venditatur: haec ver o L ex ip, e DEUIS est. Ne-
qne ea satum importat, se d instum aeternmgne aC DFO convenien.
tem ordinem.
C) Promuloatio est actus, per quem L ex venit in notitiam subditorum.
variisque institnitur modis. enfend de O. IL. ) C. 1, 3, 6. inm nt
Legistator sit coonitus, tnm nt L ex ip(a. L ex itaqne naturae pro-
mulpata est, hec ipso, gnod eam D EuIS cordibus hominum insuriosito
sen vi congeniti Cnminis. Pufend. 1, 3. 10. de O H. (5 C. ut primo
colligat bomo: ssntigue sub imperio DBI. C. ejus Legibus obstrio
Etus. Porro: Bae F exes amorem DEIC6 socii inferunt. sine quo mi-
ser esses. P. querenda socialitas. Veritas manifesta in cordibus na-
Aris scripsie: quod tibifieri non vis. alterinon seseris. Hoc iono
rare nemo permissus est, etiam antegnam L. CX daretur.
gucc acta
quid necet.
SIcaSmOrA-
cendum?
An L CX
Xterna
bemencu
Scholacti.
corums
nomodo
L ex Nacu.
ex promul-
Petur)
11
pe
e
et
21t
n

## Folio 181 — 816856680:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
II. S.LX. B
eam qu
1sto
nis
in PFXCCPEd
vero
Ephralcolo
ecte capia
gnodgne alt
iaprima D.
ut ipse in Dis
nemo L
ein Qbtruc
EIIS est.
convenien
subditorumo
3, 6. IHm n
r0
natura
um insi r
C. 
eibus
im
r
sine quo ma
cordibus na
g0
AOC 1B
856)
131.1
2E3
X ZIV
Subjectum Y. N. CAFEOIO, NON DEEA (2). Contrarix (en- AN subie
centix origire dedisse ridetur dogma de Mecempirchosi. ctumL. N.
Cirotii est Philolophia: Bectias non rem iplam furis, sed u-
bcam thabere quandtam, dicencis. (b)
2) nis cum For unio Carcia velis distinonere inter Jus Naturae ouber-
nans C onbernatum, guorum hoc Brutis, illud hominibus tribnit.
Horologiaetium mirabiles edunt effectus, non tamen oandent ratio-
ne. Corfer FlICcon. ROc.cium, quod Beuta melins utantur ratione,
qnam homines.
B) Umbram, i. c. Simularrum, imaoirem. instar, de Y. B. () P. l, 2, 3. n.
2. Vide Antiquum, eundemque aisparum Scriptorem, Auronianam
Morxarictum, qui extat Jubinee in Bibliotheca Cremptina.
ZXV.
Caeterum ricio nobis non vertent Viri docti, si in Legis an in Lci
naturalis inrestigatione moralitatis per le talis lire Objectirae
sioNac. im-
mentionem denuo Faciamus. TIc lupra monnimus, non la- ne recuTrI
TCnE nOS Certaina cO supeF argumento, nec sine conritio penic ad
mota; expendendum tamen cordatis: relinquimus, an nON TCM PFK
ea in ligno, uc ajune rationis, antecedenter ad voluntatem Se
DEI recE COnCipIaEUE: quoniam P. iplotatente Viro intioni, X
impollibilicas abrogandi Leges naturales, per ordinem ad
DETIMI, est in iplo objecto; ex quo utique consequitur, non à
roluneare DEE, (6) qua cali, dependere omnem moralitatem;
II, quia equidem liberum DFO fuit condere hominem,
Sed polico decreto condendi hominem, cujus esentia immu-
cabilis est, non potuit non ei hanc largiri nacuram. =X TII. im
mucabilieas objectorum RuiE ex ipsa DEI estencia Canctissima
aC perFectisia: UndC NCC (C) a LRO NUTaRI qUCUHE, XXX IV
si omnis Boralicas est mero arbitrio dirino, nulla erit diste-
rencia incer Legesnatura e peliciras; neque ratio ad parebit,
cux illx abECZAFI RCGUICAME. (d) V, quiS LCSCE acLIOHES VEI
cho
dincBXUTa =
veltiracio-
Moralica-
CvC
objecti
vams

## Folio 182 — 816856680:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
es5
182.)
363
elle moralicer optimas, quae tamen tales sunt pexcila LCg0,
quippe qualem DEIIS non habet. VI. non pio hoc (alECM
propolto, led necestario Cacuitur, quia si Moralitas omnis
CA ab iposItIOnE DET, nOn adpAFCE, CUIT DEIIS, ut julticiam
Calvaret, impolitionem mutare non pOtueric. VII. Na
cura humana ale opponitur Naturx DFI, a qua omnis mo-
ralicas deriratur. ArguO: Nacura humana uc calis imporeat
congruentiam vel curpicudinem objectorum: Ergo non vo-
luncas dirinane calis. Alicer dicendum, (i de Ca, PCouE CuM
natuTa DEI identiticatuE, LogniMUE. AIEINS FCM RCPCELNE
Theologi. Si inquiune, moralicas dependerer à libero Dei arbi-
erio, non est ratio, cur Alio non pepercisset, de non porius le-
rem suam casfasset, quod urique minus ritum fuisset durum.
KXXK
2) Distinonunt nostri inter Moralitatem objectivam sive fandamenta-
dem (5) formalem sive reiativam. Sic enfendorsius ipse arnoscit, mer-
eiri repuonare Perfectioni divinae. scilicet ob internam objecti tur-
pitudinem. add. inprimis D. Jager. Pur. Pae deral. gnaest. XV III. paP.
20Y. se4g.
Rulpisus Coll. Crot. P. 17. n. 9. add. Ohand. Typo Legis naturae 5.
X XI. P. 126.549.
D) Distinonunt inter voluntatem DELpraecise, es ut sanctam. Poste-
riori non diffitentur esse ab ea omnem moralitatem.
x alias hominem non creasset, sed alind quid.
C) guae cum Crorius dixit, remsatis expendit; seeus ac videtur Pnsen-
dorsio d. 7. N. 85 C. 1, 2, 6. P. 30.
XXF CrOt. l, Y020.
A) Facile dilnitur objectio: DEO sic adjunoi principium coaeternum.
an enim sanctitas DE. I est rexula DEO contradistince conterna:
Annon dantur veritates aeterna, gnarum eterna est connexio ac ne-
cessitas. Annon ipso fatente Eulpilio. L ex aeterna est decretum aeter-
num voluntatis divinae, p. 16. 5. 6. nemo tamen inde aronit, princt
Dium DFO statui coeternum.
a+X
Ouidquid ad versus nos absurdorum concumulat Sxy llovins, il
Ina
Crocius
detenditur.
nB O
pin
e
Isn
e
endeninm es tile
Pror
i
qnia
Y
Nc
etter
de istr
li
pEDI
et
lli
sunlta
ione Era
ercad eut
S. R
elno, Cno
n
imnd ellest esio
Inst decc
15
dum
ver
litare
eti
eu
de
bonl
2a
ae
2
an
non a  ramen
im
se
est H
citn
m et
Cla
dum se
Delue. nata
liorm,
tem
Ca edi
Pan
1
allo
Derpolea
le
alio.
CM
Hie
uI
Rc
deet eHa

## Folio 183 — 816856680:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
d
IaO1
alis id
Lr8O+
Ca 
eM
CxOL
IOnP
Misset
red
de funcamet
est. XYI
Fegis
sancta
1R)
vid
IHM. CDa
tincte con
connexid
decrett
aronitil
5+
MH
iBa
B33 (383. ) 403C
lud omne in ipsum reveri potest, stante boc, quod immté contra 50-
cinianns defendencum est. Deum peccata non dimiltere impunita, nec
posse.
ZZVI
Differune L ex Nacuralis ex policira primo principio coeno- Duomodo
dIFerAME
Scendi: (2) secundo objecto, quod in Legc naturali pCrPCELUIML L. Cx NaC. 8C
estac immucabile, cum in le, ceim respectu naturx humana, Policira:
quam tolli necesse esset, si actuum nacura rollereer. (B)
2) TBOmaS, IEr. DIV. L, 2365. P. 72.
6) pront ipse Kulpisins docet, S. VII. n) P. 26. Ais: esse utique mutabile.
quia in DEO adE facultas mutandi actu prinio. Sed si facultas ad-
est mntondi in DEO. EroOZus perfectum, Proo sus naturale non
eritnisi ex impositione Onis dicet, gnod DFO competit acta pri-
mo, einon sompetere actu secundo: Sic omripotentia in Id FO secun
dum se sectata est principium operationum divinarum, atqque adeo actus
velnt prims; Ouo posito potentia exercendi hoc principium opera. mutatiiles
livum Pinon potest denegari. 2. Multo melins ereo dicitur. faculta
tem matandi in DAO nullomodo esse. quia in Dru Mnulla cadit
imperfectio. Arono. Qnod dicit imperfectionem, id in DEUI M non DiliumeE
cadit, nec actuprimo nec secundo. Sed mutare Legem naturalem: pea
Insas: Jus tamen DEI infixitum absolucumque esse. Respondeo, sed
non a sunctiraie bonitate, institia: verum a recoonitione superioris,
ab impotentia exercendi ess a Limitatione externo.
ZZVII.
PFIMIUM IGIEUF INFEE OHICIa LOCIM FCNCE (2) Relieio NatU- Duid R eti
ralis; dicieque (6) Obligationem Deum rire coenoscendi, cogni- sio natu-
cungue recte colendi. Ceterum ei contradistinguitur Religio
Rerelata. Ouemadmodum ex nocabilis est distinctio Religio-
NIS In SOLIDAM EE SUIPBRETCLARIAM. (C)
raliSS
2) Pietatem alii vocmE, PS) commen tori boc de aroumento meretur ele-
oans Dissertatio 70. Franc. Buddei Rala Ma debns Bica An. 1695.
instienta.
B) (s enim relixionis generatim constderatae primus conceptus est. Scher-
quid
rex. Proleoum ad Sostema 5. XIII. Distinctiorem Relixionis a Su- Relisiot
perstisione docet Bicero de atura Deorrm II, P. 193. edit. Camer.
A
vide
an Jus
Nacurx
defecco
MOB.

## Folio 184 — 816856680:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
1082
184. I
58
vide HenE. Flimmond. es WiI EOrsbip and SuPC: BILiVN T, a. 1Ct
finculari anolico.
C) vie Putendort. de Pare Fectali 5, Tr. Sane s omnes commentitias
Relioiones, veceres juxta ac recentiores exentias, omnes au sti perfi-
ciariarum, sen hicr oni arum classen reseren das apresces, quae fere
certis ritituS SBSDLVuNTUR; ac p maxime quid demoribus adsber-
eant, id tamen expureandis humon: pedoris sersibus L. an = q.id-
qnam sfcit. Sacrum antem Codi em evolventi p. rp. Tuu. Vabor di-
vini Spiritus adpareo:t circa cam opinionem animis bominum era-
dicandam, gnasi ad cultum divinum qualescungue actus ex. terui s.
ficiant, ni incerna avimi puriticacio adfuerit. In de Servatorinestro
maximum suit certamen cum sui temporis Inaas, qui divinitns Fra.
ditem relivionem, Mese. per vidimas revera animi labem expiare
contendentis. obliti. fere in superficiarium verterant, Matth. V, 20.
s99. YI,  - 18. XV, 1 - 20 XXIII. 13, 28. MarC. VIL. 1  280
Lnc. X1, 38- 47. XIV. 33. XVIL. 20, 21.
ZZ VITI.
Ipsam quiden DEI existentiam X, a quo cum universa
aerpcs mundi machina, cum praecipue genus humanum lic conditum,
brobanda: Operose demonstrare luperracancum fere, ee tancum non cum
al qua Lectorum injuria conjunctum videri poternt: (2) quoniam
camen a ipse lanctior Spiricus hoc argumentum non plane lc
qdAcheie Poluic. Sed graristimis racionibus contirmarie; et pectilens
quoddam hominum genus (de quibus tamen dubitare haud
injuria poltis, num recte hominibus accenseaneur: (B), quos
Acheos vocane, negocium Facellere rolune videri, ex allcg2
eis ab Auctore (C) racionibusnonnullas penliculacius Contem.
OtabiMmeI.
Tideas alleveri aronmenta Mecaphiy Eca: Phy (. a e vulyd dicta Moralia.
Ad illa referri debet Subordinatio caussarum: in qua deveniendum
tandem ad PRIMan. Inter ilta cen, etur admirabitis Bujus universt
machina, quae per fortnitum casum exsurpere hand patuit: Orduilem.
creaturarum constans, ac rerum denique omnium ad fines (noscoordin
natio Ad haec pertiret, quod quilibet obliontmm est ad sequendum par-
tem probabiliorem; hanc antem: D EIIS est: ad ver su insinties esse pro-
babi.
quid reli-
eio supers.
ciario
an existen.
cia DEI
1
selut
Iieat
M
mer
plecet
Maec
patnc
d, 10 erta 1a11
Dnis
tem
ada7
a1.
1MI P
ena
une
sastiver
in
Consi
lin
an
orem
n
(C. IB L.H lecun
Videris
que ne
depMI
d.
seere
dlatrm
1D. P
e
linet
lau
mialem ei

## Folio [185] — 816856680:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
ila
CCMI
nes au
escet
oric
1151
CII1I.
bem
Hilictu
us ed term
rvatorin
divin
labem
Masth.
YII.
et
V11I
Eum nON Cu
(2) 91
OM P.
e Y
bicaL
3
ex alte
115 CO
dicti A
CM
devevienam
t: Ordoitem
MOSCOOT
pendum par
pro
uties et
bs
sc
(185.
abutrem. ipsimer at non possant a spteri. Rar suS, gno h m 2
na socieair intere, daersae parti jannam occludere: demu gnoct
illi etiem sibi metnant, qui in mund non hubent, quod metuent
2) Velut cuipiam rationis cempori ce es auhitare. in mes em denins
oueat. Verta sunt Put.nidort. de barim kelioionis aL ReMD. 5. 1. p.
9, 10. Adde Thon. al. C Hen- Pebre 3 HaWVECtCS. 4. p. 120 [9.
6) guis ehim bunc bonem cixerit, qui quun cum cetus eceli metr s+
tem talos astrorum orames. tan que inter se omnia connexa E5) x a
videra nec et in bu num inesse rationem, eagne casu fieri di at,
quae gnanto consilio cerantur, nullo consilio asse ipossumus. Ciscro sudicium
C) 5. 2, C. IV. pertinet ad Stacum bominis Naturalem, DEU Mcoono
scere, Patend. O. H  C. II, 1. 3. Proo Atheus nesat supprimitque
L L2LL.
Incer ca, quibus DFI Spiritum, pex exeteris ulum esc ad- Ona pro-
vercimus, argumenca luculentissimum cst, quod Z Speculo
Creaturarum petiit; (2) ex quo etiam sentiles, nullo SCripEU SpiriuS S
rarum Lumine collustrati; quum vidissene aeguabiles mundi
MIOtus, Omniaque ratis ordinibus moderaca, imutabilique
constantia, debuerint intelligere, inesle aliquem non tolum
habicacorem in hac coelesi ac dirina domo: led etiam Recto-
rem ac Moderatorem, de tanquam Archicectum tanti operis,
cantique muneris. (b) Idque ca cum certicudine, uE, NI DEUM
Zonolcerene colerentque (c) omni prorlus exculatione clICME
destituri. Reterri huc eciam, ur siipea cerigimus, subordinatio
caussarum Colet, hoc Fereprocestir. Res aligua limE, quae cape.
runt osse. Lioc omnium confestione iploque senlumanitescum
CA. AC la res libi non fucrunt caulla, uc estene, ruum quod
non elt, agere uon pollic. F. aliuede habcut luam orig inem.
Tsitur dereniendum tandem ad aliquam caultam est, qua
numquat elie caepie, quae que cst, uc le qui (olemuS, HON CON-
cingenter, secnecellario. Hloc aurem qualecunque sC, id-
iplum
de Nat. Deor. II, P. 147. edit. Camera.
A2. Actc. 1
homo Ca:
Statum naturalem. Duid sultins?
Ciceronis:
Oscinne
UEZEVE

## Folio 186 — 816856680:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
256
06.1
foc807
ipsum eA, quod Numinis auc DF. L roce indlisitatur. (d) Nvros
Est roMIXW (C)
2) ROm. I, 19, 20, 2r. quae notitia acgnisita adpellatur; insit e contra-
distincn, proqua aronmentatus pridem est D. Osander. Fractatu de
DED I L M a LXerC. L. 5, 87. P. 8. C a qua velue Semine,
ut Tertnmaans ogntur. Ioricix de DEO, ad ejus auBIVenEUM pEO-
Gredimur Adde secem. ZZXI, 35, 36. ubI expreBEdCORDINP, (6)
XXXIII, 25. Nsunus ipse logni. ur, teste Plotino, DEUS me secit.
Sap. XIII. 9. E6) eo Grotins. ac S. P. XIII, 3, 4.5.
b) Verba hec sunt Ciceronis. Apostoli plane collectionem sun exemplo
roborantis, de NV. cura Deorum IL. P. 195. ubi miranda leves. Sed
admajora, inguit. redeamus. Ex aethere innumerabiles stammae Si.
derum existunt, gnorum est Princeps Sol. et postea concrafortni-
tam corporum concurstonem ait: Hoc qui existimat feri potnisse; non
intellioo cur non idem putet, si innumerabiles unins es viginti for-
mae licerarum vel aurea, vel gnales libet aliquae conjiciantur: posse ex
his in terram ex assis annales ennie, ue deinceps lesi passint, efici.
Oxodnes id anre in uno quidem versu pessit tantum valere F ortnna.
Rursus; Onod si mundum effcere potest concursus atomorum, cur
porticum, cur templum, cur uebem non potest, que sunt minus operosa
C multo gnidem faciliora? Jungantur quae ibid. ex Aristotele alle-
Bat; (0) P. 197. contra inad vertentiam hominis graviter pronun-
ciat. V. etiam Enther. ap. Sekcendort. E Bristen- Otaat. Ad dit p 69.
70. Sic, uhi Ens erit in rerum Natura; quod Solem; qui toties
major terra est, moderetur? Sanc non aliud quam infinitum. Ordo
tum stupendorum corporum tantus, ut ex eoeliam perpetne de PII.
TIIRIS eaque indubitate prorsus certitudinis Recule constitnt po
ruerint. Pinxit vir pins duo borolopia. solare unum: alterum urbi-
cum  aviomatan: cum inscriptione: IIn + multo rectius atque con-
santins. Cur Boc: quis sole perpetno regitur. At urbicum. Dle
Ochlag. UGr, quia non semper praesentem habet artificem, saepe ve-
bementerque errat. conf. Aend. deV. C. L. IV. P. 2. 6,20.
C) ROm. 1, 20. Faherent autem exensationem, nist DFM aonoscere
per nacuram atque ex rerum conditu possont.
d) cons. Gcor. de Verit. Rel. Cbrist. I, 2. _ Auctorem B. l. f. 2. Nemo
est, ait Lactantius Lastib. I, 2. tam feris moribus, qui oculos sos in
caelum attoltat. tainetsi nesciat, cnjus DE. L providentia repatur b0c
omne
quia nOcI
cia Dei
intica3
quid, ad.
quisica3
Demion-
craco 
eronis.
mne
Mot
ade
nor
iere
e
nem
ira
enter
1O
dec
er

## Folio 187 — 816856680:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
4) AvrOI
it e contra
Troctatu ab
elue Semines
CHEUIM PEO
DINB, B
15 I
AB C
leget
seb.
pamma
oinissae; not
vioint
t
Nr: posse P.
sint, et
ct
reFortn
istorele alb
ter prOnI
Aadit
itr
tna
onst
Ferum
att
bict
M, sa
s
sid
a
exatn
151
ot
M
2363 l187.)
(0SC
omne, non alignem lamen esse intellioat ex ipsa rerum magnitudines
motu, dispositione. constantia. ntilitate. plenitudine, temperatione.
add. Sir. XL 1L, 25. Ave XL III. in Cerm.
e) Sirac. XL. III, 29. non formaliter, sed cansaliter, notionaliter, emi
XXZ
LiCCal ROBIS, remota disbmtandi subrilitare; oculis guoda- Ouxe POK=
modo contemplari rerum earum puleritudinem, quas divina
proridentia (2) constituit. Inter cas ipsi non difficiliredexio
ne inspiciendi lumus. Flanc nimirum corporis nostriadmi
rabilem constructionem, ee uc omnia ibi, etiam minima luis aciquisicas
destinata sine alibus; hanc anima corporisque conjunctionem, quo
rum illa innumerabiles excellentissimasque elicie operacio-
nes, hoc canta arte Fabricacum cst, ut Philosophorum ac MC-
dicorum praestantissimi nunquam cam latis potuerint admi-
earis (b) haec, inquam, Ei nullo nostro Audio, qui nondum fisimus,
nulla Parentum industria nobis obcisisse cogicemus, opiticem
auctoremque olcendune, quem Deum adpellamus. (C) Muod
si cali = insuper terra que machinam: si Rupendam illorum
corporum molem: lispulcherrimum in iis ordinem E Pis O-
mnia elibus destinata: atque hane in univertum Nundi ris-
bilis domum =x consideremus: Opisicem Faeile colligemus, 
quasi palpabimus cundem Directorem, qui lapientissime lixC
omnia dispoluerit _ moderetur. (d) Ouum nemo eam Ctoli- Domon-
dus lic, uc a calu aliquidcam accuratum credat, calu lapides ee
liona in domus, aut naris, aut balistae speciem coalitura, aut cia Lch
ex jactis forre liceris extiturum Pocma. (C) Ouid: quod agen-
Eia, qux vocauS, naturalia, perpetuo constanterque agune
Propter tines, quosiplatamen haud cognoscunt. Isitur a la-
pientia suprema omnium que Magistra eo dirisuneur. Es ci
∞0 idem qui Creator, etiam Rectorunirersi; magnx illius Na-
vis Cubernator, Clnirerlalis hujus Rcip. L. ex, omnium que cae
Sestium terrenOru exercicuum ImperacOF. (F)
aator
nenter.
LD aTBI
menca
DEO
nocitis
AxaTUE
Providen

## Folio 188 — 816856680:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 124 lines, status machine
851) (188)
du
2) Ulor aenno Ciceronis verbis, de Natura Deor. secundo.
b) Orot. de V R. 1. 1, 7.
C) conf. PIAlIm. CXXXIZ. 23, 84, 15, 16.
+X
boc sublime can tens dixit Rnnins add. Sir. XLIII, r. (99. add arnd.
de V. C. L. IV. P. L. C. 4. Dui ordinatis velut aominibus stelas educito
es omnes ex nomine voc. c. ut Domini servos: bens Syri, hens cre-
ta pro imperio. EsR. XI.. 6. C5 cujus ex praes ripto oriuntur omnes.
Mire etiam, de g20 FInius IX, 2. qnicgnid nascatur in parte naturae
nta. P in ma i esse, praetereaque malta, quae nusquam alibi. Aduit.
complura in iis majora esse terrectribus. Ouis mensus est puoilto a
quas. P mire eo guasi continet: quis caelos quasi palma disposuit.
qnis comprehendit in tridentoli pulverem terra: quis iste est, qui non
minus facile montes snstinet, quam homo pondera in patera: El i.
XL, 12.
d) Nisi tam inextus esse gnis velit, ut cum artitcis cnjusdam intrave-
rit ficinam, instoque omnia ordine disposita, neque varia saltem
artis instrumenta. sed Eo plurima artisi. is opera videns, neg.P cirven
ortiticem, abs quo haec omnia ordinata sint. Qnod egnidem stolidissi-
mum foret, Eo de homine vix coritandum
C) quod supra jam e Cicerone ostensum, eo canoit quoqne Crorius de
V. R. C. Y, 7, P. 13. B Apostolus generali axiomato firmat Hebr. III.
4. Dixis igitur insipiens: non est DBUIS. Non est fundementum; ()
quomodo Aac xdifi. ium. Non est adificator; ex quomodo domnsti-
aa cst. Conser Cbryssest. in Psal. 13. ( Oland. Tract. de DFO in
Cumine Naturae Exercit. V. 43.
E) Memorabilis est liber Aristorelis de Mundo, ex quo postrema hec
verha deprompsimus, c. 6. quod in nari gub censcor est, in curlu axi
ESEOT, in CHOTO DEX CeNEEE; Lex in Ciritate; DUX in CXCP ItU: hOCDE
Us est in Mundo. Adue etiam P. E. Viris de Verit. Pidei E. I.
ZXXI.
Sunt de alia arcumenta, quibus _ ipsC DELIS uEituE, e
nocicia il sapientes omni aero perpetuam hanc reritatem roborarunt;
ut ab inceriore vi consciencix, ee naturali de bene maleque
Factis judicio: Ca) a manifestissimo consentu (b) omnium gen-
cium, pud quas ratio ee bonimores non plane exrincta tunt
inducta Feritate. FsC autem (C) moralicer impostibile, omnes
homi-
Dux pro
CIca:
a
ale
1
use
11.
ebito esq
1n
ate
ste
U
a
1
 et
tin Qu
Bcap
uisar
1
Ane e
et
2111 Y
seri
qu
est
N.sde
vi
11
de lele
der
1
M 2; LX
A.
di
Pis
de
e
M
ila
ul
2
1
puilce
etC. I
tra
ler
22.
antecedum
D. R. 19
ldtur
Copp r, 15
deot
Eeieum et Mle
10.
diu itrit (a 7
e bi qui Gu
ep
A
omni
ll.e
Civo
un
ll27
at
ad
18.
inulares
rente p, est E
le
torum
eeraie Dr
A. qo
dosu ue
nABe
dex
t
les
U
a
liee
deni
tni
et
en

## Folio 189 — 816856680:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Bens CC
tur omnes
ibi. Aciliti
pnoillo.
dispo suiI.
Q~E L: WBCH
Hebr.
domust
cuclu aB
I: hOCL
10
um SCH
Omnea
hOML
3.0 I107. 7 
homines velle conspirare, uc sratis aliquod mendacium po-
Stericati cradant: (d) a Fucurorum (C) item raticiniis, miracu-
lis, (F) Spiricibus, aliisque operibus magniticis, quibusDEIIM
humanis incerrenire rebusnonnulli comprotarunE. OuX c2-
men inter argumenta dilcrimen serrandum cxiltimaverim
2) ncor I, 3, cY. Sub An. PO II, 12, 4, add. Facit. Annal. VI, 8. quod
prilce etiam deduxit Oh. ndeF. Tr. de IEO in L nmine Natura PX-
erc. V. 5. 44. 45. P. 185, r26. P 50. Tillorson, Anglia DeenS (O no-
Araatate Eraint ad Jeb. XXVIII. 2B. Sermone, qui primas est in-
ter editos Lipsae, ut e Sekendors. Ad dit. ad St. tum Christianism.
P. 22. fg9. Sunt eamen, quod probetenendum. stimuli, qui facinus
antecedant, non ita validi quam qui idem subseguuntur. Putend. de
O. H. E3 C. IL, 5. 9. a44. L. 1,60 llL. 5. IL. sib : ibi: ab5 quo gener
Pacur renec adnocium leniuS.
B) cons. Orot. de V. R. C. L, 2. C inprimis 70. Ludorici Fabrieii Ap0 O.
secicum pro gences humno concra calumniam Acheilmi, qui extat Argumem.
inter ejus Opera Tionri edita. Nec minus Pbil. Mornaum de V. R. cum
C. C. T.initio: qui atheos a Gencium vulgo sie habitos exensat. Viden- Contensu
dus etiam Aristoteles, vel quisgnis ejusdem libri aucor est,
adE NosUS veSS ANEEadsor CaP. VI. _hi: axX a pelu, ingnit, Genriura
Er HS A6. O HC) naretS Est o arBecOIS, as C D C ru ners: expendi
Alianns ait. barharorum neminem delapsum ad abeorura, sed ab
omnihus ad sirMri (B ESSF. NIIME N. Es nostri curam perere. L.
1L. C. 3Y. Orot. II, 20, 46. EB ut recte dabitat (cectius negaALE) GcO-
eius, reperiri paplos totos amentes. ita nec pepulus datur alhons. vindicatur
Al, 22, 20. Sunt, gni ebjiciant: juxta Scharrokium de OfICoC. XIV.
Insulares Leil M. Etheismi convictos esse, sed ex in M callonica, rese-
rente Classe N.es. vica, quae A. M DC. X Xl ad ista listoru adpulit.
Pornlum deprehensam esse, ene nullus insit Religionis aut civilis so-
cietmis se: sus, anc him mitotis (. Lnill 2; 9uo l restimonium repetat
10. d LBet, cescripF. InL. OCciiL. L ib. XIV. 5. XIV. 10. etiam Lecium,
teto annointer Brasiliavas versatum. in mores quidem incolarum ac-
cnratissime inquisivisse. sed nullum plane Divinitatis sensum in ipsis
deprehenaisse ino selephum de A. Os= L. VII. H ift or. Ind. C. III.
tosteri primos Avretia lrcclas poputum fnisse Bentorum Ceneri nan
absimiieme sire RCBC, Lede, Deo, ant naliore. Onemadmoium e
cur.
e

## Folio 190 — 816856680:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 147 lines, status machine
36
S.
8
Romanos ante tempora Nume Numinis ntitia omnicancisse ex Ha
licarnassae Civiogne discamus, es de Gornanistestetur Caesar, ipsos
neque Druides babuisse, neque studnisse sacrificiis. Sed ut ab extre
mo ordiar, aonoscimnr verba C xloris, de BeD. CerM. L. VI. se d fatis
ipse rem expedivit, cum addidit: Deorum numero eos eoros, ducune,
quos cernune, de quorum oxibus operce jurantue, Selem de Vulcanum,
et Lunam: religuos ne Fama quidem aCCepCTENE. AN qui Deus colun,
athei sunt? Onanguam in eo ballucinatus C aesar est, quod PrniNAS
non babuisse, nec sacrisiciis stndnisse tradidit. Meliorâ de ipsis cesta
ter Pacicus Annalium primo, ubi refert, quod cum Germaniens in
Tentoburgensem saltum venisset. in quo relignie rari levinnumque
insepults dicehantur, invenerit lucis propingnis basbaras acas, apud
gnas Tribunos ac Primorum Ordinum Centuriones mactaverant ( er-
mani: Erpo sacrificia babnerunt. Signidem aras habuere, hostes que
cen victimas mactarunt. Conferatur aureus Faciri libebus de Mori-
bus Germanorum. Quod ad Romanos altinet, pro illis eundem lan-
damus Diony(sum, L. 1. Antig. Rom. ememace undecimO, OenOErUI
Arcadem sepsendecim atatibus ante Trojanum bellum ex Peloponeso.
in Italiam trajecisse, ibique desertos aoros colnisse, reterentem: Ar
cadibus antem ab omni avo Deorum antignissimus suit babitus at-
qne honorati simHs PAN, eni guadraointa circiter annis ante Nn
mam alii Areaces sub celle Palantio, sive Palarino collecti templum
extruxerunt Lupercal, eodemteste Diongsi. Ouid guod primo Hi-
Borie testatur Florus, Popuium Romanumalero petiisse sibi Numam
Regem, ob inclyram Viri Relisionem. Necesse ipitur. Dei veneration
nem jam tum Romanis maximi habitam fnisse. De Zeilanitis SCbar-
rokii s. Pir quidem eruditus, temere pronnnciat. Certe Ludoricus
Pocricius Romanus, es Boulay le Couz, ac Lindlchotinus refernnt, non
ivsis solum Deum Clriversitatis Rectorem adorari, sed eo Bistoriam
de Adamiortn, sede 25) lapin vuloatam esse. P. X Fistoria porro L. de
tiem patet, Belsas cum Macellanicis nelum nngnam sermonem mi-
snisse, a. postqnam eorrm septendecim in littore aliquando perno-
dantes a Barbaris noctu irruentibus faissent occist, nullum praeterea
ex incolis illis consexisse. De Peruanisipse etiam Lactins: Onicgnid
vel sinoulariter oraium suit, vel horrendum. Dei locum apn ipsos
ternisse. Benzo gnoque Histor. Novi Orbis L. III. C. XX. consr.
mat, Peruenss cum Daemonibus collognia miscere, ( Solem proprae-
eiposo
ila 
UInsP
locet
Bn
M
ccac
eterr
dis
unc
d
au
nec
nec
ent
101
erte de 
sem
uo queu
e1
abser dum
15, p,  Bman re
send.
n
de
H
esse
00C
a
l.N. e
eation
Hm
1
e
aebssue
aeleinon
la in
e
june
a
lus
iet
e
V
lde
aCor
elnel
di
agss o
natur11
minur
andivip.
rirum
bonter
ra um nor
res osa
1a
lnca, en
11
45
edam. ut
dv p
de heateoe
aes
M
eris dese
Epi
que
dut
1
e
uo usu ilie  et
ad
Prine
D
de
llur
11
11
(M4
Ptum ec
ie
lan
luti
Deum
1
1
drin
ex
quis esset
ext R
16le
neII
non eons e
40
ea
nr 
Pun
a Em ec
asi quS; l
bi
teniu
in
per e
dosu 
dema tem
1

## Folio [191] — 816856680:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
ciss
Ca
ut
YI.
COtOS,
3b
e is
ETMa
C11B
3WIM
lesiomum
25 a125, 
AVe
reu
Et
ennae
2t6
Fhabit
sa
s
c
JMMO
AN
15: L
2 a
B (19.)
cipno Numine vadere,  oond ipsos insentia atque immense opn-
tentiae aelubra inveniri, eo Pachachama Creatorem ipsis notare. Sed
ES) PetruS de Cieca di Leone Part. P. CBrOn. PerKV. C. XIV. inprovin-
cia Portus Veteris Encolas reliodosissimos es sacrisiciis deditissimos
esse docet. Distinone eroo ldololatras ab Acheis, es vindicatae ab A-
theismo erant Cientes amplissimae; ac, si quae dicantur sine ratione vi-
vere, non certe de illis dicicogita, quod nulla ipsis, sed quod non re-
Et a insit ratio, gnem sdmodsim es fine relioione dicuntur, non quod
ruilam sed qoablurdam ac Falloin colane. Onod ad naturalem, ut
ajunt. Oeveris humani resivionem vindicandam monere consultum
duximms. Plura enpientibus faciet sacis landatus ex merito Fabricius,
Apoloctapro Genere Humano.
) enfend. de Y. N. E5 C. B5, 8. de quo omnium natura consentit, id
verum esse necesle est, ait Cicero, Conf. denno 70 Ludor. Virem de
Peritase Fidei L. P. P. n. 34. o Co Eotium de j. B X P. IL, 20, 45.
DVocat etiam haec aroumenta Moralia Fcanc. BUTmABI US SgnOPs.
Theol. P. l. P. I. C. X IV. 5. 20. Maoni veroaronmentum est ponderis.
a Consensu Centium quod desuimitur. Kocroronuoourlu dixit MarcuS
Impecator, ad seipsum, primo. Sed illi contradixit e Jnnioribus Mi
chacl de Moncigne, F.lais de Morales L. II. 6. XII. Po Charron de la Arginmend
Sagedle L. II. C. 8. Provocant ad illorum numerum, qui vel ipsa cum acon-
naturae principianesarint. Est e qui quaerat: an en omnium bo- sentu C’en
minum corda intro spexisti? Omnesne, quod ais, uno ore consitentes
ium
andivisti, Deum esse? An ad Indes Denetrasti? His ita imus obviam. Fxiltenca
Primum; qui a saniore pentium recula destectunt; communem bune
consensum non maxis impedire suo dissidio possunt, qnam apud Ceo-
grapbos orbis rotunditatem dispersi per terram montes, quando cum
religna ejus mele confernntur. Nunguam ita ordini inharet Na contrail-
tura, qnin non patiatur particulares exerrare caussas, es monstra lud diluum.
quaedom, ut ordo eo fiat conspectior amabiliorque in amplissimo or. TUL.
Bis Theaceo admittat. Dixit olim Anaxagoros nivem atram: gnid in-
de: Dixit Teletiusionem extreme bumidum; SeulunBuS gnogne, ce-
lebris apud Chinos Sopbista, quarto ante natum servatorem seculo
in solenni Philosophorum suae centis conventu. hominem tres babere
aures desendit. Saepemel amarum aorotis visum est. Eroone des
liris gnornntem opinionibus tantum tribnemus. ut, quod interiore
animi senin convicti credidimtis, reddere nobis queant suspectum?
du
de
DEI
racioneS
Urgecur,

## Folio 192 — 816856680:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Argrimere.
eur d su-
daio
praedictio-
 Firturo.
unu
085+ C192,)
(036
Quo sensu adversas eos, qui jus nature nepant, insionis est locuS An
dconici Khodiis (ant mocnxque is demum nomine venuit: nam quem
in prima editione Reinstus andronicum vocavit, eum in altera 
sympiodorum adpellavit) locus, in a4  ea Nicemacheorum:
L. V C. X. nNm 2. O_ ulso Er vder nanva Duonor ciras dinator, on
Eriot dixacor 8 voul Bor avros dinor. Kai jap a avdeIS. IS rE
apbios ) igas Exvor, est dinacor à nirguor; o quonor néreraj et de
nois vooso rs Deeras na sres eois  donei dinacor, 3der 219 De
ser Sde gas d Xegcor Zd uen pNoni ciras FCvde, co ois revoir od
itr donci. Ouae Ac interpretatur Danicl Fcinsius: N: hil obstaces
quo minus nacurale jus. Bc, licer nonnulli homines jur illud non esse
existimene, constr. Frenim incer homines, qui rectes e ur sportets
Caxiune, immobile aliquod Jus est, quod nacucale dicitur. Onodsi gni
bnsdam, quibus mens laborat, aut perversa est, jus non videaturs
nihil refert. Neque enim, qui mel dulec esse ait, mentitur, quia iis.
gnibus mens laborar. non tale videtur. Manet eron immotum,
quod diximns: OOrquor cogniex nobis sunE, genres, DL IIM colun
Eroo jure idem sentimus de poucis aliis nobis incogniris Ant an
dubitabimus omnem iorem statnere calidum; eo gnod He: lae Ram-
mas apnd Istandos non senserimus, ant etnae astraria non accesse.
rimus? Ilas prosecto agnas, quae ln um Carig. M, MLaraGOIeI
item e Argenceum apud mericans ftavium, imo sexceeties milte
fontes (6 rionlos, guorum netitla ad neminem Lu OPROrLIM AnGN
pervenit, constiinant; illas, inguam, agnas ex immoto natu: ae sita
principio, aegne certo scirns bumidas: eo sine ioniculorum com
mixtione frioidas esse, gnam quas Nicer noster vel Phenus vel Da-
nubins, aut Albis, vol risireis aut Thamesis voluit. Conferaterite-
rum. J0. Ludor Fabricius, spologetici parte secunda.
e) GTOC. dCV. R. C. IrF3, Y4. a Indeis precipue, de qnibns s gueratar
cur maaica relioio in eorum animis tam altas eoerit redicos, nte
velli regneat? nuHa poterit alia adferri aut finoi, quam quod, que
nunc sunt, a suis Parentibus ) illi rursum à suis, atque ita porro.
donec ad eos veniatur, qui Mosis ac Josnae etate vixernet, certa a
constanti traditione acceperint miracula, gnae in pente sna canti-
serint. ada, P. sa. X F. 1523. ubi DeuS: P ventrramensiate, s credemus
illos esse Cdeos es ibid. commate X XVI. 3 nis illoru, qui dieuntur lies
tnis populis ommia eventura suo quoque ordine praenniat, ut eeo et
90.
e er
pum ex frta
pama
ee
eter
447. 
2
e
la
ade
sun
po
1
re fice
nit
ll
Molies et
Cons. dekrel
novum
detionet
om spullun
HY
d

## Folio 193 — 816856680:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
 IoCHS A
nar quet
altera
acheorHI
diKaTOV,
Gro1
gET
5 Y0
V
1d nOn e
Ut OpOrtC
videat
r, qui
inim
OtAM
luntu
secta)
eeties nis
I vinGHa
natu
YH
5. V0
ext
qua
icOst
1
CY0
AtAI
pro
aut
dem
36
Me po
Fo- E3 1293.7
33e)
populo, nem mirisicis modis con ser vo? Esai. XL. IV, 6. Mirum eo-
dem capiie, octavo, fupra visesimum, commate, tanto ante tempare.
onnis nimirum CCX, ut 1oseos ma namen Cgre aperte,  ait.
guoties enunciatum, cn suste habes de Iosia 1. R e8. X lL1, 2. 59.
)cons. Sekendort. Stal. ostianism. 1, 3, 3. P48, 42, 43. gnod contra
novum Bekeri Sadundumum nocari debet. Ita enim aronunt Ar-
deliones isti. Non sacpiritms E. nec DEIS. His prins nevaret, e
vim spirituum probdre setagunt viri doc. Vide Sekendort. d. L. P.
44247. C in Aa L, 3, 6 P. 68. omnino.
LLXI
De aheismo pridem octensum a Viris piis, illisque do- Duomodo
ccillimis, eum per le Nolidum  intrunicum que cslc; (2) hu,
nano insuper generi exitiabilem ac Per SE noxium: (b) et
in Deum conditorem Solpicacorem que usque ad inlaniam in-
BLaEUIM: (C) Ceteru Zrarissimis ctiam peenIS a SUIMO INTeK-
ris imperance cohercendum. (d) Atheos vero iplos lira lalu
Eis CC (C) negligeneistimos, e in rica non lolum, ejusque ca
libus cam variis, sece ubi discedendum ex hac stacione cst,
ontlil lesamine ac spelestientos, coque longe omnium (F) mi-
CeriS. Caccu Aheismi (8) suspicione nemoFacile debet
procedem
onerari; quum vix ulla innocenti vel calumnia atrocior, vel span
major injuria queac intentari, (h) de pro Acheo quem habere
hihil Ec aliud, quam prohumani generis excremento cundem
rePUtaTC. Demen, antc quam cum Atheo in dilceptationeu
congrediare, posculandum ab iplo erie, ut areumenta prius
nostra destruat: deinceps ur plausibiliores adferac racioies: aC
postremo probec, per Acheilmum humanx locieraci magis
consuli, quam per Cacholicam de Lxictentia Numinis protes-
ionem. Dux poltulanci, non poterienon denesare, ac luam
Force prochicebitur solidicatem.
eum
acheis
dums
acheilmi
Oppotra
PiCtOTIS
GuX S
bu oopontim E. Cuiplelao; qna ie snininue te snestineo ito
Deum coilit. Cognitiont opponitur II. atheismns Speivlacirus, De.
BI

## Folio 194 — 816856680:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 137 lines, status machine
d ist
DiccaCE
quouplen
e tg
cheimu.
curellutco
d.
Acheismo
quid Exi
quid Dee
quididoio.
LacriaE
quid su
vercticiol.
Ca55
A Achei
TMLO CIE
Deccarum
imprudem
ia
An Achei-
Emuo Rein
publica
Dex CC C
ACAtLSE
055 (194, 7 1350
um ad tempuis nesS: P Procticus, non gnidem negans, altamen
ita vivere aocens, ab pDATIS non esset. IEI. Poircheilmus plures
Deosinducit; isqne drassus est, vel subtilior. Nec male ad A-
theismum, quem ob: quegnidam vncant, refert Anctor doctrinas
quae nacuram ultimans recum caussem: Deum mundi animem: mun-
dum aeternum, adeoqne inc: eatum esse asserunt. Onorsum facit IY.
Evicuceilimus, qui de Providentia Dei dubitat, velur rerum humana-
rum Denscura non ngatur fatumque seoicum comminiscitur. V.
Deitrium deseris vir doctus, esse; qui Deum admitsat, sed non co-
lat: nloatior tamM Vocabuli acceprio est pro Naruralismo, qui ra-
tionem jequomends secensa revelatione  Christo. Ouo de vi
aenda Eoua di ScillinsAceri sipist. la ad Deistam, in Latinum olim ex
Anolico a nobis conversa. addi etiam potest Prnesti Salomonis Cy-
priani ad 50. Canui Lenxei de Veritare s Rxcellentia Chrissianae
Relioionis libellum troanctio. VI. Idololucia rebus creatis divi-
num bonorem  VII. SupercicioliaS vero Deum quidem colit,
Non eroo Ateismus tansM est peccatum imprudentie, ut in Civ.
XIV. 19 censet, ac in annotutione defendere conatur HCbb. (IuS, (ed
insustitia, quia repueut oblivationi naturali; atque omnibus pro
mulsatae. Oa CO fatetur, juste (5 a Deo  a summis
a) quod hemo se ipsum insea Brutorum naturam dejiciat, de vera seli
citate, quam adixisei poterat, nunguam solicitus; ouod item inter
duo, que quonquam perperam, pro incertis babet, partem longe tu-
tiorem eligere stolide neotioit. Cons. omnino Sekendors. in Stalu
Coristianismi L. I. 6. 1. 5. 11. P. 15. (9. C5 Doctiss. Pririus de athei-
smo in je faedo, 5 XI. L.16. de Nat. Deor. p. 197.
0) Cum Relioio firmissimum sit humanae sacietetis vinculum uti solidis
demonstretum aroumentss 5. IX. C. 3V. de O. I. en C. Nova est o-
Pirio, velincresstata denno atheismum per se Reip. noxium non esse
cum juxta Ciceronem de Off. III etianisi D F IS id non videret, ho-
nestum tamen faciendum esset. Aroumenta suje recensnit Sekendors
Addit. ad Statum Cbristianism. L, 1, 16. p. 3T. sed p 38, 39, eximie
discassit. Propuonavit eam sententiam Petrus Baylius, Prof. Rotero-
damensis: Atheismum, ingniens. non ducere necessario homines ad
morum corruptionem; cnise opposnit Percus surieus, Callus isidem e
Pastor
slo perversa.
imperantibus Atheospuniri posse.
nati
Bor
Pci
1
sei
ad
re
n
racune
alia  ea m
dus 
Des
Cu
e
Mm
dridon
lem
H
IV Vene
u
p
1
ereu
bn
A e
1
leg.
10c
62. 10
ne p
ues Hinc
M
1
lit
ete
Daec
u
le
1
d
deDEO
pim isto sui
In
n
lne
let
u
det
les. 11
un
a
ex
e
sim
BHK
lio
qu
e
10
HN
a
1
ac
Pllora
180
ett
ile
o
Be 
Pos
ax
lorm
5

## Folio 195 — 816856680:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
vans, attamet
eilmus pluret
ec male ad 
etor doctrinm
errm humana
atq sed nOn CD
lilino, qui ra
euo de vi
tinum olim et
alomonis CY
eia Chrissiana
creatis at
quidem colit
ut in Civ
e it sunt
de veras
od item inte.
TOrs. in Stal
bet
ius de s
omutis
NOVAO
M nOn e)
videretu
10
Sekendor)
imit
39, b
rDs. 
oter
homines
lusicidemet
s
(5550 (295. )
5dEB
Lastor in Civita e Roter odamensi. Porissima pro Jurieo ratio est. gnod
Atheus ip so facto nullum C. Latorem annoscit. Contra atheoslesendi C nera a.
Set astienuS Papatell. a Monte Sanet o, de efficientia primi Motoris in cheos Scri-
naturalium rerum mnium fachura. Perusiae 1565. 800. Feancisci Peores aliu
Borix alias idi a Ouerra, Antiarheon. quo rationibus alignot phy
GuOE, PFX
Terrim vulu
Ecis probat. Deum esse anum, aeternum esc. nostrigue solicitum. L0. 8 
losae ap. Oridonem Cond A. 15C1. in 4. Caeterum in Scholis Pon. Gmii.
tisieiis professores ’eismum docuisse connivente Pontisice, ed e
Scholasti is ortos stheos docet Acamus Fribbechorius, de Doctori- FInde orri
bus Scholasticis libro elevanti ac singulari, Oisse A. M DC LXV,
vel austi
edito c. IV. 5. P. P. 62. IBr: Inteora Schola Ononiersis maximis olim Achei?
rixis disgnisivit: AnNe DELIS eciam esset Chronicon Citisense P.
Lanoii, qui es ipse Monacbus fait p. 305: Agnellus, vir humilis ac
beata vite, cum e5 ipse stndium in Oxoniensi conventu instituisset.
e5 post tempus modicum andivisset semel inter se clamose dispnian
tes: Ucrum icta sIc vera) DFIIS est. Zelo accensi,  multum turba
tus ait: Hen me. Simplices _ illicerori ad DETIML capioVEME, e istili-
ECTAEI DEIIM ese ponune in quaeltione, e exin ludium eerscaviE.
Est C5 qui simonem Tburvajum introdncit jactantem: TWIHI
sescire Christi Evanselium. e imorobendo illud posse annibiiaie.
Fuisse autem virum illum e S. Bolasticis celeherrimum,  cum plaS
aque sua oloriaretur doctrina rezente lise:as ita oblitum; ut rudis.
simus penitus sit efectus, ut his memorat verbis P’olydoens Vergil. L.
XV. fin. seil. de DFO docnrimiseri, nnm DFEIS esset ? e~ periebanSAT.
cum satius ipsis fuisset quaerere, on de talibus secum dubituntes ra
tione etium humanaprediti essent?
DEveruve Eilii ita ingeari, qui honorem debicum Parencibus negarent; de
nulli anguam com insipidi, qui Parenres se unquam habuisse negaLeHE.
ac itagne est summa delicti, nolle gonoscere, quem ionorare non
possis. C. prian. de Idolor. Vanit. Onam gnaeso, inguit D EVS ipse
perversi estis, qui corant Id FO envitis assconditi esse? Pertade aoilis,
ac s lntum cogitaret de fionlos ac opus de artisice diceret: W on is me
formavit; (6 fictile de foulo diceret, non coonovit me. Flai. =L X L .
25, 16. Pulere Maximas Tgrie, sermone primo: louoir 8X Eorres necesTarin
nai aegor anorres. Sciune (Aethei) inr: ci: noenres dieuee. N’ant 6 dum Cum
dum suauent abnecationem, divunt; Es, dum dicunt. ut coeisetur  negat
(618
Rehei
pervecsi.
EaS,

## Folio 196 — 816856680:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 124 lines, status machine
18o Y196.)
sentiatur,  Sentur, efficiunt, quen esse nolunt. Diennt antem
guia miseria ipsert ipsosfectiros e filentes esse non patini.
d) netum est ranini. Ebcu combusti exemplum. Set en sorf. d. l. in
Addit. p. 12. Merenont tamen lexi Korrholcus Histor. FCcles. SaCT.
XVIT. p. 867. MortichuS Poly 3. 1, 75. ac nuper inxrim is L anet
Wcberus, in Judicio de Atbeisino. P. 59. (14.
C) Sunt praestantes eruditione ac pretate viri, qui sic arounnt. PORe
quod trimen fine summo scclere poni negnit, certa nondux esse, que
de DEO credimus. Hitamen qui hoc omnenesant vel in duhinn
vocant, quid cemum inde emolrmenti habent? nisi quod majori li-
bertate pescanLi. Cs) vita p: erum que luxnriosa vel imerbos (ibi 26-
cexlere, r.l injusticir alieruni invidiam mereri possint. Ouo sit. ut plos
ritn: gnoque quam alii, molestiis adstigantur. Courravero, ubi
piorum vera est sententia, illi utique omnium sint felicissimi, quas (
paterna DP. l omnipotensque providentia, 5 destincta ipsum colea-
tibus pramia exquisitissems consolantur. Numguid vero predentins
foret inier auo, quae ipsis incerta sunt partim lonse intiorem elioere?
Craviter hec cs au hominem dedueit landatissimus sekendortus ae
Stat. Christian. I,C, 11. P. 15, 16. G. ibi. Deun elnes unter Diesen
BWeven 2C.
F) intelicior bestiis, quae mala dolores que cum restexione nen sentinnt;
nec de futuris ommino ancuntur. Sed gnam quaeso miser ille, qui 
vitae praesentis molestias persentiscit, (6 uc agac quod nolit, intervae
saepins obloationis sensu pungitur, ac lecrero pudore sua impetum
cupiditatis retrabi experitur: ac futurorum denique cocitationini
bil habet selidi ac duraturi quod opponat. In ipso vero dis essu ostis
infeliciore DETI M nen invocat, quem nullum credidil. ILeque desir
tus a creaturis, queis captus nimium erat, omni: us, non bh. ob et guo
confuoiat. Insinito vero solatio onndet, qni D Lu M ex anims creait.
Si vel maxima inoruas calamitas. de bisce tamex tribus plene certns
est, AUTDKI M. quae nospremunt, pro sua benionitare averserum
Penitns; auc raboratis sub ipsa calamitare viribus nostris edem
temperaturum; rel in solutem nostram. pro insixita, qnam experti
hant raro nns, sapientia paternogne provisi: Conversisrum. O
quam dulce esset, in tempore adhuc ad illum confurere, at qnem
tamen in ultimo angore (o auone, precibus, ejulatibus, votis, pro
tervi etiam homines recuerunt?
DEI Con
Feltio.
De Vani-
mo, remissi
Achei Ro-
sidiras
Mileria.
decita
et
erem
Mene
 alexn
tur secto. n
einec Ensum
e 1
1n
e
a
nou
un
nnem
1
rei Au polta srena
e
Hn
n
639. dun
l. 
bun
vl1
C
1
pua de teum
Mes derns
e
ii
dutari mne
lebar
Dist con
1I
ibi
18. 1
1BC
lan
NV
1
l
vuri ae e
R 1B
iu
dea
Cnt
ee
MLex
1
Liu
X1
in
dn
uivi
le
rit
altine
eat
lmve
1.
de
la
xis
et i
Bp
da
10
eone
Inda
1
1
un as e a
plit, p lcu 1
deret Eclest
por Mum champ
19a
M. 2
1
le
die

## Folio 197 — 816856680:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
Dicnet ant
PatiiMr.
Lenoors
riss is Lei
rouRn.
aC1
Be
Pores
Onc esser q
IBint
 vel in d
quod ms
1HCFBOS
Quo sit
ta ipsum
i
p
verO re
dekentort
8
led Unter vies
nE nCn se
ero disces
C. ILaG
non Bd
ex ami)
bus plene
tate ave
nostris
HAM BI
ersernn
rere, a
es
1iC
CtM
et
M
E
pst
la
et
AS, voris P
spett
635 (197. ) C
L ingriecum cor athei. Tlroet omnes bomines inevitabilis ani- Achci
i propensio, ut agnosant esse Denm. Hanc ille retundere conatur inquien-
Ita dim sibi faciunt miseli. Ita mentem rationemque exentinnt, ut
vere alxerit, quicunque dixit: atheos, qui sincularem rationis spe
eiem praterunt, dou pe racionem, sed ejus defectum AIbos factos.
Ac prosecto, nisi nimcu pbi sapientia, hoc est, Boliditate hlandiren-
tur. ceusum omnem communem deponere non conarentur. Per-
tinet hnc Ristoria Lectionum anti- albeisticarum D. Pfeitteri,
Lixsiae, Anno 1659. (6 1690. babitarum, motarumgne super
en re cum C. Tbomasio Controversiarum. Certe Clem.ns. Ale-
xirdrimus in Protreptiso inter alia hoc apit. ut F remecu Axrigen-
cinum. Nicunorem Cyprium, Diasocam, Flipponem Mclium, Theo-
dorum Crrenaum ab Acheilmo ablolvat.
(h) Immannet Weberus Libro superins allexato: Joann. Valentinus
Quemarmodum eo primi.
tivi Christiani Paoani Sotrectatoribus andiebant A.hei, referen-
te Korcholdo, in Paoan VoIr. L. 1IC. X. Onam vero late serpse-
rit Mbeismus Practicus Corum, qui sic vivnnt, ac si DEIISs non effet.
obtamgne harc veritatem in falsum. ( Postibile eMlec, commutari, non
eltinet Congueri. Lommendari heic solet Firmiani Cenins Seculi,
Dissert 6. nhi contra CBarondam Gallicum (Charcon de l. Sogesse)
40.
aoil;  ejusdem Le de Cyse Callico, Sectione quarta, gnom vo. Dc occati-
cat Palua ABC. Ac fine dubio atheismum promovet Papi.
Imus,  ltalia cmpra. Vid. Becuhoedivi Ochini Libros Apol09.
edit. 1559. DC. Castu verba)0. Puccani, Anon tindani ad r. Thom.
9. 1. a. 1. dsib. 2. Posse dari conorantiam inculpabilem in aliguo de
sixistentia Deitatis. Impia Reourdiiselnica, in C oll. Paris. Cnm Me-
AFeZaC, qnod Se seposita anctoritate e infallibilitate Eccle
Re. Du Complanat d Atheismum. Hnc refer Cegati Porinoal-
lie monitum ad nnodent. X. Pap. pro Loco debito e5 Regio; Vide-
rernientis, Rcclesd Komana. ne, s locum Rerium huic corone
non concederet. Gna maalna Hominum pars ad Mahumedismum
C5 Indaimum clait p inclinet, res in nervum crumperet. adde
onibus a-
ce
datio.
Anaiea detl.D a. tod.
Calov. System. TVM. l. P. 111, 376.

## Folio 198 — 816856680:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
108. 
ZXXIII.
SESMrei Condicor est; Poitur e Siderum; quo-
um substania hominilibi relicto ostendie, cam non esse pri-
num aliquod, sed ab alio ortum. IInde Racionem Libi con-
enicam nesarere, qui Solem pro Deo habuere, corporeum
quippe, e ex corum ordinc. quae ridentur, quod urrumque
de Deo dici non posse inter Nacuralis omnium xcacum reli-
sionis pronunciaca perpecuo obrinuic. (2) Cercc icco DeuS
terram morcalibus colendam conspiciendam que dedic, non
NE a DEO sccedtanE, Sed uc Iplum continsanE ac inreNIAME,
utique non lonse ab unoquoque nostrum remocum. CInde
e, quam fieri pocest, Fusiendi sune protani Aolidique sermo-
nes, dE quam a nacura habemus mentis conrictionem, omni
est potior Sophilinate aestimanda.
2) Orot. J. B. E9 P. TB 20, 45. Onare considerandum cordatiorib:s
relingnimus, quousqre adprobari queat, si quis ila pronnnciet: Se)
Ean riche abich. H) mit mas fur einem besvingeir sen Drurid man
einen Deuden) der, sum Fxempels Die Eonne A bethets ciberzeugen
Welles DaB die Cenne nicht Die exste Lrsave Dec irolsiben uno
Becanderlie, en Beschoosse seve, in Znehen unsere Zercumtr Den
Ci.. FuB der Gonnen in Diese Corver taglieh ertendet l und Peine
Eexonderuns verselben obne Dle 5. Cc, vist gen iB Behauvten Fan
rievel er Debhalben fur G3 OFi nicht ent seh DIget 1AE, RCM. 1, 20.
Recte qnidem haec postrema; sed ica, ut priora: D vent. Si cuim
Centilis solem pro Deo habens (gnid enim est alitd Slem pro can
sa rerum inferiorum prima habere:) est avaerox iHECS ErSO Per
Naturam de supore (uo potnit convinci. Doenit certe (qu. i d M Ais:)
Boc ipsum Divinus CLator, dum Solem non adorandum esse devit,
guia (1) creatus sib: (2) ad ministerium conditus omnibus homini-
bu5. Dent. IV. 19. add. arnd. Ver. Cbrist. L. IV. P. 1, C. 4. Muabi-
tem solem qnidem Ploto aonovit, tametsi Oedr oearor eundem ad
pellitans; sed ex hoc ipso eum insaniae convincit LV. L. biuS, de Prapa-
rat. FV. XIIF, 18,703. 61,9, 27. De priscis gyperis Astra co-
lentibus, (5) Solem quidem sub Ostridis, Lunam sub isidis vocabulo
AN Y FIIS
SSiderum
GOndicORS
Fxamina
TUE NUPeTA
6. PXO.
voluio.
1
este
11.
at
ie
lon
daie
iua
. Am
car sarr
prings aistrne oue
lII
ixumem
t
eiorum
e
nam
M, 
e
la
Eiq lioa
. t. 1 DarC ln
nu 13 ap, esarr
li
M
1
d
u
eiu Recq e
sypDis Eagi  
Der il d Su p em
de
Ncim
e dut 
b3
Di 1)
dua
de
1a
In
UI.
3
e ile
1
A
ee
19uC
ui
uvins
101
la2 1de
ema rem
NCIet
S In
qu
sun
hitent
u et
de
quen
el
Gener
1.
i
ales
as evetre

## Folio 199 — 816856680:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
Siderum; quo
non esse
nem FiL
C, COrP
10d WI
2XCaI
ecc ice
10 dec
2C iM
EUM.
idigue
IOHCHI
M corC
DronnCt
ett
et Get
et
2
et
IIIC
vel
115.
olodita
Salet
C
te
ndi
BMI
C04
rdr
bi1
pE
sit
OA
CII
11b
11
B
∞16 (1D9) S
de Gerrmanis venerantibus; ut () ETachnos Disserr. VIII. 5.9. add.
estio c redit. Numcenilis convinei quent, solen rerum inserion
rum non esse causam primam? Neque ne esse erat l’hilesophis com
mendare distinctionem Der Zlogotteren in eme raisennble und irrai-
Connabe, D. P. II pene nicherrieer Die Vernunsfe, aber Dee wider Die
Setei Stienbahrunu prettet. Conf. C.. Pham L. (Gitsen. Lehre
211,65. 66. ne Laol latria quae Solemprocansaprima rerum infe-
riorum habet est irrctionabilis. Sap. XIII, 9. Pejor adhnc est di-
stinctio Corexoxii de V. lenrin sdolulatriam distinonentis in licitam Es
illicit.m. E) ad tam nesarium commentam consirmendum trahentis.
1. Fet. 1V. 3. sn datar i itum acullerium3 licitum furtum? Mul-
Io menus dahitur sdulolatria licita. Onanto rectins Thomes, 2. 2.
GN. 943. In peccaris, quae contra DFUM commiliuntur, que tmen
sunt maxima, orcv. simm videtur, quod alienis honorem divinum
Crentusae im, endit. Caeterum Ldololatriae orive a povulorum sondio
distinctio
in charos sivi defunctos, prae ipne Reges, non m robabili er deduci
HE. Sop, XIF. 15.  es Zosepbus Meds de sida Xais daoricor.
De ldolis patheti a est Oratio apnd Darnehum ioro covite sexto. ad-
de inprimis comma nndecimum, (5) eo Cratium ex Aenobii sexio.
Non olus vident Lacla gnam traos. Varro in Menippeis. apollo a
perais maritimisque praedonibus spoliatus ita est, et ex toc anri Don-
der: hus, quae infinita concesserant se. ula, nec mnum quidem habuerit
Cripulum, quodhiuundinibus bospitis ostenderet. De I ncn in cub
en idolorum viuendus idem Grotius ad comma tridesimum, (5 ad se-
onens Calovins.
b) Onod ex natura rerum docnit APostciNs, etim athenis in areopaso
verve faceret, act. XV II, 27.
LL L2L
Origo
Idolola.
erix.
Ouinam affectus proprie de DFO emuncia queanE, uC Oni affectus
tale ab aliis dispuentur: (a) ica nobis de eo omnes peadicari posse
ridencur, quinullam Per Se imperfectionem implicanE. (B)
2) Per Reenlam peneralem initio 5. 5. traditam. EIn de mitericordia non
excludenda ab Anclore videhatur, quae nullam in subjedo imperse-
Etionem insert. Tales afsectus sunt sendium, amor, benevolentia, o-
dium peceatis evolvendi nimirum e suatim persectione, qua demta, non
ab
est
cribuau
CUXS

## Folio 200 — 816856680:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
an ira de
DEOpra
dicari P05.
(IF3
An logr.
eiones de
DEO AN
rhropopa.
licae ex pa.
amilmo
(200.)
SE
abhorrebit ab sis divina essentia. Vide omnino, qui rem optime per-
Rexit, Danhanecum, Rodos. Phanomaeno tertio. Sic odinm de DFO
praedicatum nihil aliud dicit, quam aversationem impietatis pariter
CO impii. Famosus est Ciceronis Ofic. III, 29. init. locns: Est jusiu-
randum assirmatio religiosa: quod antem effirmate, quast DFO Feste
promiseris, id tenendum est. Jam enim non ad iram Deorum, quae
nulta est, sed ad institiam 5 sidem pertinet. Ubi, si iraenomine Pec-
curbationem incelligic, non improbandum est. sn qualemennque no-
cendi affectum ant voluntalem, minime est recipiendum, ut recte pro:
bat Ladantins. Orot. l. 23. (6) P. TI, TF. I.
b) Sed inguies, cur de se ipso sic lognitur DEIS: Duxit Te, d Tsrach
Dominus, DEIIS TunS in deserto, ut te adstioeret, alque experi-
mentum caperet tui, ut sciret, quid esset in animo tno, an sua prace-
pta observaturus esses, nec nc: Dent. VIII, 2. Joannes qnidem Cleri-
custot loguntiones, divina Majestati parum convenientes, ex vu
eari Fthnicorum sermone ortas videri existimat. Ethnicos de Numi
nis natura male sensisse, ac homines etiam in Deorum numerum re-
tntisse. Inde factum, ut iishumanas quoque proprietates, membra.
affectus tribuerint. Onoasi vero Hebraei linonam habuissent pro-
priam, nibilhrmani creatigne aut aerbocom Dares de DF.O enunciaturos
fuisse. Subtiliter ista omnia colleoisse Solomon. Claltium, quando
iis lonoisimum Rhetoricae suae sacrae capnt tribnerit, quod est YIL.
Tract. I. Mentionem feri animae DF B faciei oculorum, aurium, na-
A. Oris, cervicis, brachiis manuum dextrae e5 pnistra, dicitorum.
cordis, viscerum, sinu, pedum: tristitiae: Peenitentiae: risas: irae: Odii
zeloropiae: coonitionis: oblivionis: clamoris: laboris: votorum: de-
scensim: adscensm: incestus: somnii: vigiliarum. Hac nata ex Cha-
nanaorum linona Hlebraica existimat, es servata antiguorum erro-
rum vesticia esse, etiam postgnam Rebraeorum contraria sentientium
vernacula factia est. Caelerum communis ad primum locum respon-
sio est. DE IIM id fecisse cum Israclitis, quod solent homines, gnan-
do cajuspiam animum tentare volunt: aique ea tentatione factum
esse, ut boni a malis secernerentur. Sic poenitentia ductu DEUS
dicitur, cum idem facit. quod consuevimus, cum alicnjus rei nos pae-
nitet. Atque adeo actionibus externis imponitur nomen aff. ct. 0.
num animi, gnarum illae ef.ctus solent esse. Praeterea, quae collectio
est; aliquid ardeon pares de DEO enunciarunt Rebrai: Erso lin-
nan
e
sas
en
1
u
uq eqne pn
ne
XI. 5
e
HE
e
a
12
1a
lone
dieno lnon Dee
ole
Der
Il
ex
1H
bor
11
d1
au
re
e
1
in
2
1a0
n Pi um esin
aim
Ener
si
e
M su
u ienta
i
e
11
lem 9
ectiont
clari
mine
unar. impert
late
rini
10
abb
Ano
iras lina
dif
serp da
Ap 21

## Folio 201 — 816856680:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
irem OBIIm
ic odium de
impietat
t. LoCHS: L
quast DEL
rita
an DeOTM,
si iraenomine pel
nalemennGHE MB
dum, ut recte
10
AB
et atque experi
NO, an su
enientes, e
DEO ennnet
ect
SlacTiu, Gua
tra, dioit
WHI
e: ris_S: ira: Da
Taecnata ea
t
101
121
s
Otit
rat: _18 ped
O1. I
6de
BSC
ouam propriam non babnere Chrei. Divina promerito quis enun-
ciet At gnando D FUS ad hostram se infirmitaiem velnt accommo-
dat. fas urique ac justum ess tuntam in nos dentomtaem hamet
venerari, negue Einicorum insanie adscribere, quod ipse suneltos
piritus edixii. Sed E boc ddvertendum. gnosdam assecm cc. D-
fectionis nullisi, ac defectus, qui de DEO nululeum posant en
ciari, ut drixacomanta, indla. Alii sunt perlectionis imae, qui ho-
minem persicinnt; at DHC em de indesecalum, quam invol-
vunt. imperfectionem sunt iui. Hicum de En, pon-
rate utique improprie ac dsecononadus accipiendi sant. Ut deside-
rium boni, non pro se. sed proulo: tristitia, non ex proprio malo, sed
alieno: peenitentia e alia. Malia quidem affectuum nomina st e sua
evolvantur impertectione. lanu sunt, a gnibus divina essentia non
abborreat. UI. si ira dicatur issa ulciscendi voluntas, velut definit
Anonstinm. indicium, quo arosatur pena: si poenitentia vim DPI
irati notet, aut rei ipsins matationem: ad quem modum DEUS cum
differt auxilium, dormire: cum deserit, oblirilei dicitur. Demum alii
sune pert:ctionis medixe, que plimo in DFO sunt, secundo in Creatura
nullamque formalem int vedune impersectionem. Uti sunt: pandium:
Amor: benevolentia: a peccati. Quae quidem omnia expedire
Theologorum est. gnans prae caeteris videndus Dannhauer. 0do-
soph. Ehaenom. I1 L.  quae modo diximus lit. a.
XXXV.
DuidquidDEO praestandum est, in suO genere sIc exi-
mium, ec honorem exprimere aptum. Ilinc crrcan duoiar dixie Ouid Deo
Lucianus de Pacriticiis. Sic Arnum in paschaceDELIS VO- Practan-
u achiberi line maculd, i. c. absque corporis ritio, auc mor-
2) Fxod. XIL. 5. Vide derotium eximia colioentem. add. L ev. XXII.
8, 19, 20. Phncum VIII. 43. Viculos aram humeris bominis ell
tos non litare: Sient nec Clandicante, nec aliena bostia Deum placari.
dum?
b0, ut in xedilicio exat edicto. (2)
L +L LLI
Ouae Ca–
Derum haec unirerlalis cst a aona poc u enea a
qua religuA OMRES COnTIMENEUE, Cx CaquC AUWINE: DEUS est.
vere Ulni-
verlalio
EA ProPOl

## Folio 202 — 816856680:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Duae Funi
damenta
culcus Din
viri :
Pypu
Der
n
ambicurq.
ordinc
ad cenum
a a
LA DELIS qui omnia ridee, potensque est vel rincicare vel
remunerari. Omniporens, Sapiens, Opcimus. Plauc quicredie,
immo seic, ac jugicer cogitac  expendie, nulia in parce ola
cii limices eransgrediceur.  Nom qui corans DEO, ipsoque in.
spectante abulat, is perte Etus etE.
Praectare Impereh. X PhilosophaS. 2cr CistaVEdr, L WV, P. 4 ei 20
veEFor nur nOON, nai o NSyO, na or nogmot cop, noirOS; et 1E2,
sGi) d E CBSCINTHG: CDV ABIMTECOV n p.n Aoy C nOiroS a 287O, K) o vou 
NOIVOS Ci 7870, XONFrCI E8L ei TETO MON LTEVLBTO nC HETEX op
ei rero d utou cvcarci nonIS est. Ood s est, est e imperator (3
Nouoderns hujus Civitatis.
ZZZVII.
Oux fundamenta Cunc culcus Dirini, seu motira: Cerre
ea quae maxiimeHOS morent, lune Bonitas e Pocencia. LX lis
Capica culcus cum externi cum incerni deduxie auctor: (a) uE
argumenea eruenci Facile patet. Amandus est, quia oprimus:
in eo sperandum, quia optimus: in eo adquielcendum, quia
Opcimus: Timendus, quia pocencistimus juxtague optimus: et
oblequendum, quia optimus pocentissimsque. 
a) l, 4, 6, 7. Hoc e fundamento abrahamo prescribitur Officium Die-
tatis Cen. XVII, 1..
Onidgnid homo aoit, dictante etiam naturali lumine, suo modo ad
entium Dei Fertinere debet. Mulco maxis vita Cbristiani debet esse
perpetuus Dei cultus, actionibus ex ipsius praecepto. sancta in ipsum
fidncia insogne ordine susceptis. ConferCOl. III. 17. C5 1. COF. X, 3T.
Fum bec perlerimus, in Clarissimi Viri Jo Chrictioni Langii, Pro-
tbeoriem Pruditionis hrmanae incidimus, qui veram erudicionem
Babitrialem deseribit Elatricum divimi culcus. Caeterum culium dissin-
onit in immediatum sen primae: E mediatum, seu secundae tabulae
Aque hunc esse ait duplicem: nacuralem Es mocalem. Theoloviam
occupari circa enltum Dei immediatum: juricprudentiam circa cul-
tum (onem Crcaturaram, scilicet objectire vocat) moralem: Medi-
einom circa entrum naturalem. Poitur in illa esse culcum celigiosum
Diccaris: in. ista culium ofticiolum locialicris: in hac cultum fres cLHo-
sum sanitatis. Oua expendintique merentur.
cradicions
2ua - IIlo
al BM
107
eit
ne
Ia
sed
M
Bris
Dil
EriX
ace
no
ue
u
ame
il
et rel
ext
Cm
con
M
eo
derna
ne
M es. Olo.
p6 qcu
Me
a
20t
ctu
n
linec 
11
ei
medo Pera
Mleus lece
Eua tcor au
daC injea 1
i’Iro, Enoq
1d C He
sit
tos
vie
lino
iis;
et

## Folio 203 — 816856680:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
vine
2uC9.
2 IA Pad
FC, 1V)
C I1
v, XOIVOE
20r0, 1
WV O HEr
eo imperato
notir.
DTCNCIA.
C auCtO
9ui2 0
IC OPEIIIIIS.
Iur OB
ine, si
ristiant
1. sane
C~ 1. CO1
IorI L 2BB
am erriat
um coslin
secunda
DrB
n. TheotO2
entium
moralem.
otcum relit
ultum
IIa
E
33ct (203.
XXZVIII.
Duxstionem: An ex ratione sibi relicta demonstrari an autrm
POTIE, DFLIM excernO = Quoque cultu prosequendum che; extermus e
censemus aftirmandtam. (2) Nam, quum non animum laltem, naciir ji
sed ex ejus hospicium, corpus, Deo debeamus: obstricti utique demostea-
L. Csc Nacurali sumus, ad cum etiam corpore, hoc est, lignis,
qua sieri porest, honoris exterioribus colendum. Ouid: quod
culcus exterior humanam (B) locictatem rehementer promo-
vec, e catus clandestini, nis recte temperentur, candem eurba-
re etiam pasanis risi lint. (C) Inde praeceptum (4) Relisionis
Nacuralis: Vd honso Deum non solum Tecrero, sed es palam es publi-
ce in conspectu hominum colat. (C)
DiL1SE
Cnleus externus est vel indirectus, qui leoum, homines respicientium, Ouocplex
observonsia, Deo exbibetur: vel directus, qui DEILM directo resi culcus ex-
eit, ac iterem vel omissione contemtus exterui, vel susceptiore aenum cernus.
honorificorum constat. Vide, si placet, CI. Firium a B. l.
2) Non negat qui Beic adversus est, Vir subtilis. DFIM coli debere; ArOUMen
sed heo ait rationem hrmanam ionorare, an exterro culen coli v0.
lerit. Jernd. Div. II, 1, ad 5. II. negne etiem nesat, DED M di- necetrea
onissimum esse, qui colatur. Indicent tamen alii num firma callectio
sit: IDEIIS iRo culcu non indiget. F. L ege H. EE, H nON CeNICEUE pEX-
ccp: LS. NCmq. nec interioris culins indious est. Le nonne Puramenta
Nocrrali Cexe imperantur, si rei veritas aliter pretrahi in lucem non
Possit. Nonne  preces,  oratiaru actiones, es) landum preconiana..
Errals inculcat. ratio? Et non alleoem aliacultas externicapita: Be-
nesacere proximo Orphonis snccurrere.  rebus externis sancteni: Tuperoo
linonam injectis gnasi frenis moderari a Jacobo c. B26, 27. inculcata Scxiptores
e6) a Cl. Viro, J0. CuI d Lich amieo nastro. Disputatione sinonlari de modeste
peimo Legis Nacuralisprincipio siifsicienter explicata Ex quu etiam de vislicacu
iis judicium serri potest, quae in Tract vom ( ectes.  eseI P. 30. n.
28. quem ipsi nondum vidimus, tradi refeet unperus Scriptor:
Cs Bat Bifhiero Dlese Cruno. Besabe noch niemano mit Bestani
umsossen Ponnen Dasnact) ver naturlis, en Eeligion aller ausscelio
eher Ootterdienst indFerene uno unnethis seyc; the. lo) Well SF
aus seiner Geite, alo ein Bergentindiger, uid also soleher ausier-
1.
tEt
rit
de
CuitaS eX-
terni
CLIE
expencli.
e
COntra

## Folio 204 — 816856680:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
Delheris
ctandestinis.
Duodrum.
Dus culcuss
caltu ex
tornoke
missive
qui locun
036
204. Y
S
lichen Zelsen V. L Mltere Deroriom nicht Denethiget seres 1Beils, veit
auH def ensissen Ceiron der ausserlieze Gortesdieni mie der
burgerlicher Socictat Fetne connexion habe, und aljo Diese durc
Uncerlasing jener sar nicht lxdirt rerde, sondern sic elr jeder dazu
Durcl) viel servissere siennzelessen (als Das Beuchlerische Ccremonien-
esen (sI) lcgicimieen musse, nemlih Durct Baltung Der CBesebet
uni Ceistung der schuldigen sDRich: en gegen andere. Primum utique
in thesi demonstravimus; in altero nexus est nullus. Tertium supponits
quod absolete verum non est. rideatur vel unus de Habitu Reli
dioris Cbristiana ad RempubI. Libellns Samuelis Putendortii. ut e
L. tl. C0 2. 6. 3.
D) sxemplum habes in Cornel. Nepore. Alcbad. III, 6. ad spergebatue
etiam intamia, quod in Domo lua Facere mysteria dicebarur; quod ne
Fis erac more Acheniensium; idque non ad religionem, led ad conju-
eationem percinere existimabatur. Velut majorum nostrorum aetate
anabaptistae Monasterii in Wr est phalia aliisque in locis conjura-
tions colorem Religionis pracexebant. De privatis vero Cbre-
stianorum conventibus lecendus Justus Christophorus Schome-
rus, de Colleoris Private Pietatis l, 29, qui etiam quid Pure ROma-
no statutum sit, pndiose explicat, e C’anones veleres aaversus
eo5, qui AL PARE ConEra AL. TARF fiount, recenset Conferri insa-
per potest J0. Fbricius, Dissertatione de Scclestis Domesti.is, (9 de
Conronibus Chriltianorum clanculariis ee nocturnis C. Korrholcs
in Paoano BhcreEtOre, T. III. C. V.
C) Solenne multis gencibus fuit, etiam boras cultui divino definire.
Don. VI, 10. add. Gror. ad Mattb. XXITI. 45 Hlieronmus in Com
ment. ad Daniel. Tris lunr cempora, gnibus DO Rechenda sunt se-
nno: certiam horam, iextam e nonam tradirio Reclejiastica intelti-
rit. Non tamen vacandum perpetno est cnleni externo. ut st alti
liani a r3. LD Dan. V. 10. id est continnis precibus sici. HNC per-
tiret omnis doctrina Moralis ess Historica de universo cultn ex-
terno Paoanorum, Taaorum. Turcarum, es sectarum e Christia-
Cita locum mire variant. Delocorum orioine sunt, qui existiment
eam ad sbrabamum referendam. Vid. si placet, ser. Paylocum in
Prolooneris ad Historiam PESU. Abrahomus versus Occidentem
orabat. G en. X II, 8. ut quam longissime a Chaldaorum consueludine
rece
niimo ortarnm. V. Alexonder RossaenS.
Ane
eub
olem
drieur
Ctrcist
ve
im aliqui seu
ler
enexemplov
calen
la
br
deu ar
ecentum
YC
d
A
deD stailu
eu
1
l
M. dis
a
i
l
ue
et

## Folio 205 — 816856680:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Dien
alio Di
vel
uE
B etr jederdast
DeCcremonien
M9Der Desebi
Primum utiqu
otendortiio
onils
ostrorum aetat
locis conjura
Conferr
5C. RO
inirea
Aend2 sunt
nelcae
ejtasta
erno, uet Mati
et
HHC
getso
um c C
1H
es
imeno
qui exist
Taylocum i
ps Occidenten
n consmeluaine
recb
63CY. (205,) 4035
receneret, que soleus Montem superstitiose veverabantur. C ontra
Cibrisian ad Drienum Derp orabant, ad exprimon la loca quaedam
Scriptura de Christo agentia, tum  et a indeis se discerrerent.
e) Occultare enim aliguid. est, gnasi qnis eo exercendo ernhesceret: con-
era publicus cultus non solum de nostra devotione testatur, se d 
alios exemplo incIat. Pusend. O. H. (B C. Y, 4. 7. Vn. cireiter 28. 59.
a  a at aat
Sacrificia non LegiNaturali, (2) sed policirx Rerelatio an Cacriti.
ni primishominibustacta, originem debent; quum racio per- cin origi
nem trabe
videre negueat, quo demum modo vel cade animantium, unc e Lu-
postu:. Nulla enim incer morrem bestix e iram Numinis Pro. WX
Doccio. (C)
(2) Uti quidem e Patribus auttor reponsionum ad Orthodoxos, e
Chrysustomns band obscure docent, alscoati à Onil. Outramo de Sai
erisseiis c. P. 5. 6. Oribus accensenans Maimmides, ab eodemlan-
datus, e Abarbenet, e Judeis; e Christianis vero Ensebius de Dem.
EvanO. P. c. e innioribns CrOF. ad Cen. IV, 3. E HObbes. de CiV.
6. 15. Vie D. Olecii Problema Theolog. IPerum Patres onte tempora
Mosis Ancta Liminis naturalic; on ve: o ex peculiari Nominis instin-
En sacrificaverint) disenti ccepenm P. IDsia A. 1696. sed cujus con-
tirnationem oppida necessariam unn ssen videre conticit. Nupert
Scriptoris e. Chnurini aronments excassit ) o. Fr. Baddens Dissert.
Ae ReliB. W at. 8. 40.
(6) Ende ad hoc Nature dictamen provosans dtvinns Scriptor: Im. Deorcla
Possihile est, inguit, sancuinem caurorum e bircorum onferre pes cxiticiort
seta, Hebr. X. 4. Non obsant sacristeia abelis es C aini; ven Bildadi, Opinio Sel-
Aliph.ZI C Txoharis, quae ad intervalum aute Legem attinere seri. Deni excuri-
bis f0. Seldenus, de J. N. 89 C. S. R. I. 1II. 8. qui etiam sacrisseia
e Pure Naturali deducit; quod Adamus silios jasserit sucrist: are,
cum contenderent de Sororum Coninoiis, atque eum deperiret
Cainus, gnam ei coninnsi nesas provunctarat Pater, nemBe AEro-
num. eemellam snam: Confer enndem IYI, 2. uhi etiam in hunc sensum
landas Panlum Burgensem. non cooitansfortosse, quae ratio Rema
conses moveat, ut sacrificia Naturali Jure pracepta esse vebemen.
BF.

## Folio 206 — 816856680:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
25 (206.)
638
Ter propuenent. illi Nmirum saorificia Christum adumoraruat, e
abellcum side in PESII H. adeone ex mandato DC. I oblatum est;
Ebr. XI. 4 ac proinLe Lroinc jussiri ortum cetent, quum DED non
placent cultus proprio ex corde consicts. Duo minus adprohari
potest seeti Intintum, sacrifis an di morem à Centium consue-
indire superdeniente demum DE: I mandato confirmata derivantis.
Ouod es de universo cultu Mosaico docet. Illins aronmenta expen-
dere nuper caepimus Dissertatione de Fecto Expiarionis _e FTirco AXa-
Zel. Adc. Witos Miscell. TCM. I. C. II. Dissert. 2. 5. 1. 2.f9. PaD. M.
454,453. (49. Demonstrat etiam Rob. Scharrokins de Ofc. 5. L. N. C.
16. gnomodo ce tiles Pbilosophi e L.rmine naturali collererint.
Deumcesis mactatisque animalibus non Bonorandum. Scilicet, oratus
DEO est, ei qui obseguitur, non qui multas facit oblationes. add.
SIraC. XXXV, 1. (5, quae bujus aronmenti alia attulit Ocorius in an-
notatis ad librum guartum pror. R. C.
(C) Cons. Wusium FOm. I. Miscell. P. 461. s9. F6 T. Sam. XV. 22. Nun-
quid vult Dominus holocansta. e vicimas, o non potins ut obe-
diatur voci Domini Esa. I, Lr. Ouo mibi multitudinem vicimarum
vestrarum: dicit Dominus. Plenus sum: Bolocansta ariecum, E5) ad
Dem pinenium. C5 sinorinem vitulorum. es aonorum eo hircorum
volni. per. VII. 22. Micb. VB6, 7. 8. Onid dionum offeram Domi-
no. Curvabo genn DFO excelso? Indicabo Tibi, oh. mo, quid sit
Bonum; (6 quid Dominus reguirat a Te; utique facere institiam, 
diligere miiericordium, es solicitum ambulare cum Deo Zno. adde
omnino 10. Arnd. deV. C. L. I. C. 26. ab initio Px quo intelliditur.
Sacrisicia ad jus Naturae immutabile non pertinere, crjus Objecta
DEOper se plucent. IF taceam, umoraticum ictum cultum exhibito
corpore, qnod Christus est, abrogatum delecumque esse.
XL.
Ouemadmodum disciplina nostrx sinis, vicx inprimis
inxa hanc lusus ambitu includitur, hominemque FOrmat, prout hanc
vicam cer. rica Cum aliis lociabilem exigere queat; ita Religionis quo
que Nacuralis effectum intra praesentis ritae sphaeram conclu-
sic Putendortius, (2) instiruto utique non malo, auc pix do
arina repuonante: Scd Naturalis de quocsir, cultui actempe-
F21O.
Sencenria
10. SPenceri
an relixio
macuralis
minecur.
lit
uen
ur a
At
nis
Ie
et
Ae
I
Pr
n e
suba
e 1e
peri elo
mnn Re
me Pln RX
0b
Det
Imn
lum Ju
A
dec e
pera
1
en
 oc
sec
veec
Ealis
ledeun
3.
ra
dnjum
mus, e
doraer
illim
Potins
Dacus in
pationen
pami
ubi
da
dncis ar
uner
1
ba
dinet

## Folio 207 — 816856680:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
dum
DEL
guum L
MIsuS a
Gentium
nitso
nuta dert
oumenta expet
nisde FTirco A2I
P. Mo
8. 1. 2.59.
eOfC. 5.
rali colter
Sciliceti
oblatione
V. e
rint
ais
Ia
n potins nt o
nem VI
um 5
offert
DcoZit
1si
quo intelih a
Csiu.
ulitio et
esse.
vicae inprim
PTOUE h.
ligionise
TaI COnCI
uE piX d
e
cui accem
aCO)
dea
3
Faco, cusus ea ommmo quidem vis est, ut cum ca R espublica aue
eadat, auEROFCAE: (B) non autem ut homini ad lalutem xternam
vancilcendam ralere dicenda (IE. (C) Neseit enim prosundam ho-
minis miseriam, line cujus cognicione lalus obcineri nequies et
Redempiorem, in quo uno lalus, ignorat. (d) Cacerum AuctOE
necessitarem relicionis Tacuralis ad vitam socialem primo in Liber-
eare naturali, verbis: Nam in libertate nacurali: secundo in AaEuI
cirili, de quidem ex parte imperantium, verbis: porro relicio-
ne remota: tertio ex parce cirium, verhis: pracerea cives: _ in Auc
quidem in ciritate ut tali: guareo, respectu officiorum huma- rC.
nicatis, quae certe metu uminis diriguntur, verbis: Nemo
Quoque opera milericordiae: quinto cx parce unionis, qua ani-
ma cA reipub. dimilso aucem metu  Numinis omnino Colvere-
euE, ut mori moralicer corpus istud cirile necellum elset: ver-
bis: EXx quo es illud consegueriur: eximie demonstrat. IInde Pa-
cec, omnem Reipubl. perditionem, enerrationes, ac lublequu
cas inde cirium rebelliones ex amoto DFI metu sequi. Addic
sexro demonstrationem ex parre locietatum spccialium: UEcON
jucalis: quin es conjuees: e domesticx, verbis sequentibus.
fod eam cum es ob cansam subditi esse jubeanur X4 For Rvecor 1. P et. IL.
13. Objecir Nostro Zencecarius de O. I. N. P. 129. relivionem natu-
ralem pro fine habere olorisicationem DL l. C. non intra spheram
bujus vitae terminari. Rom. 1, 21. finem eli un esse, ut Deum polpe-
mus, Ca inven:amus AE. XVTI. 27. Porro socialitarem non esse jun-
darentum Relioinis, gnia Religio anecedat societasem e potiu
estius sit fundamentum. Imn relioionem. A ad focietatem referatur.
potins in idololatriam depener:re, quemadmo um banc ex ratione
datus introdnctemr esse c nstet. Sed esponderi peterat primo, obrrisi-
cationem DEI. tanguam finem omnium nicimum. socialitati, per
qnam illa omnium maxime pr. movetur. perperam opponi. Atque au
nihil per se intra sharam huim vitae te minatum ad eloriam DEI
ducit. Nonne e esus P P. tus ad olorium DF. l dirioi debent, quae
tamen banc vitem precise respiciunt 21 COr X, 31. Nec aliter nist
indirece ex socialitate eficium erea Deum deduxit noster, OF. I.
8. HIB
nalysis
ar graptoi
Z cap. 1V

## Folio 208 — 816856680:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
(0323 (208. J 438
3 sIb. Ac alind ess socutas, alind societas, quod nomen ad bonand
 malam huerens est. Qnid multis 3. Litem ipsi tandem composuere
Tiri Doctissimi
3)5. 8. cons. omnino supra cap. YII. 5. 13. _ quia solaratio in relioio
nc ulterius prooredi requit (SC. adde e sublimiure disciplina Erbcor
Scriptorem 50. Arudium V. C. 1,. 41. per tol. inprimis paB. n. 262.
edit. Luneb. mixor.
Usum Enminis Relieionis que Naturali pedaxooicum non inficiatus
est Noster. Cons. Scherr. Enucl. Brev. Hulsemann. 6. VIII. 5. 4. P48.
440, 441, 443. ubi madum rocandi pxdigogicum Fonuaur contrai
disinonit; ROM. l, 20, 25.
) Non ergo sussicint Ouingue iBI NI. snx Religionis arvienli: E. Ae
DELIM: II. Cum colidebore:: III. Virucem eAse Dexcipuam culcus Di-
vini partem: IV. Rc lpilcendum esse a peccaris: ec V. Daci praemium.
_ paenam cum in hac viras cum post eam; gnos. Flerb. Irus, Bsco de:
Cherbuy commnes circa Religionem notitias vocat, e quibus ve-
ra Cotbelica scclesia constet. Nam preierquam quod de vita al-
tera, racio sibi relicta nihil certi novst anpexetrat; vel boc. uno ictu
Deismus iste prosternitur, gnianescit modum sati fscien DEC pro
clpas in Verbo DFI (6 Rvancelio de Jesu Chrisrunice revelatum
Conferatur J0. N. nlaus eximio 1z. de instisp. iensia l meinis natura
ad salutem. contra E dourdum erbertum: (s) Ed. Scilling Aceri RDi
Abi d Leist 
XL I.
PECCDMT RCCCISIEAEeM 2C PanELIMIOMIAML CTENECS OMINIUM.
buo ex L.. Ubique leculorum nonovere. (2) Flippocraces inicio artis sua,
moreldeit
non lolum, inquic, xgrocus praestare le debet opporcuna Fa-
ciencem, lec d Medicus adhibere curationem, e deprecari
DDELIM, uc dirisaE opera (ua..
(2) add. 8ir. XXXVTTI. r4. DionS est Liber Dan. Casenii de Tbeo
lagis Gentili, qui dehoc caeterisis aroumentiu evolvatnr.
ZL l. L.
AimanduS est DELIS, e amandus quidem super omniar
SC arandus semper, e amandus exquisicissimo incentitimo
que amoro. (2) Ouare mireris, (b) esse inter Fesuicas, qui leri-
bac: Vide BOnitaEeM DEL; non cam praecipie amorem lii,
quam odium recat, sire formale de actuale, quod non huma-
doinam
arciculi
Maena
C
Dde preci.
Duid de .
ae
lex
ne
A. H
Ven
rec
le
ine
2a
Aisse
le
n
len
4
ansivum
otiente ob,
dmodnur inqu
Mamnnoem
sacuram
ebe
33
later
Dio
1
ele
diie
0
ltem
enti
1
bienct e
esie

## Folio 209 — 816856680:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
nOmen aa bOn
Idem composuet
pratioiurelioto
disciplina erdto
Mis paB, I. 2620
YIII. S. F.
FORMALL ContIL
AriicM
ipnam cultuSI
ius
Dari pet
eTB, LTIIS, D
Det BDC HN
nice revelitm
exs
isis n
RECSOM
IEIO aFEI
PPOECI
a dej
alenii ae
sia
Epes omnia
non Lum2
  l209. 1 16
A, lCd diabolicum elt, sire maceriale quod in transgressio-
ne mandatorum policum est.
(o) vide Ronorat. Fabrum, qui etiam distinonit iater amorem DRL I
tensivum. quem mancalum esse repant; es apprecincivm, cnjus
virtnte obsegniis. praeceprorum DE Inibit debeat praepori. Onem
dmodum ingnit, intercamaritus plus dilieit pm Ecl. estum catullum.
gnamuxorem deformem, si tamen alterutrum borum amittendam AI,
jacturam potius canis guum Coninoi facit. Cons. omnino D. Jo. Feche.
1B) Texata, ut olim, sie bodie de smore parognaestio est. Distinone dineuors
inter amorem benevolem es concapiscentie. Illo amicum diliois de amoro
propter se: quidni  DCUM. Pinis tamen ultimus non oppenexim puro.
n da di a a 20
Perguam ablec oMM Lpicurxi, ee qui corum hodic a
nimos induune, Providentiam vel prXtexta = caliIS, à quo o-
mnia line, vel (a) exeo etiam aroumentonesant, quod omnia Providetn
sursum deorlum rerei videaneur. An vero in Regnoordinem siam
ion amat R ex, qui publicam aliquando quietem contuso ar-
morum srepitu quarie obtinctque: Concemtine ordinis ac
culandus Pharmacopaus est, s ad conticiendam cheriacam
non herbas tancum de tructus, e Rores, _ radices, e aromata
e summi, de semina, e rina, e uccos, eolca, e mella, e
liona, _ intinica calia, se d iplas de renenaca maledictaque vi
pera carnes  in illam unam contundie, doncc haec omnia, ri
ionis, probemacerata, de quasi consumta, in unam ordinaristi
mam laluberrimam que medicinam congulentur: (b)  Rectu
isitur Prchasorxi praecepere: trs Ocu, optime quippeprori
denci. (C)
ahes. Morat. Lol. 9. 3.
intermedim.
lvicue
objectio
advertim
Nos prorsus in contrarium se arpnimm. Unum abigne est propter Providen
alterum.  nentrum alterns cunsiu. Lst ei n am sibe cia evincer
lis rediis accipiendis factm: negnetamen Sal oenlum, ANF DCnInS. SO
invicem aptavit, unumque paravit anssesn omnia, quae viden. Tur
tur. sensibesque  mente percipinneur, ad cognitionem hominis, (en
su C mexte ntentis, secerit. Ita sol propter oenlam est: Oenlus so

## Folio 210 — 816856680:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
COurrE
Casum
disteriur
arcumen
num d rC.
buscibiad.
vertis, de
nicu
t
210) Sc 5
lem fecit: Sed est optimus potentissimmqre snviseyos et que arri-
sex, qui solem o. uli oblectamen um, oculum mentis fenestram vel
potius cioaggenta, res tam praeclaras nun incem, eigue ad art. R: is
notionem conc piendam semen praelent. m. (5 ad e. m pariendam ob.
Aetricantem parauit. Usus hoc areumento est (I PDOCFates, aronit-
que xon esse in rebus a vrsuaror, quem casum L ocini a pellant. Miror
verba exreoii Piri. negre mihi tempero. quin adscribam e libro de
arte: T0 aurouaerom ait ider D airerus eor encgz hulvor. Paer gae rd
geyropelor _sein Eveiono. P’ar gruouvor, naei eo rui ain. 2dd a urb.
qaeror ou Dairery ovoilu excor sdetlu, à m’y’eroa poror. C alus
nihilesse depretenditer, (i recta e. tione examinctur. Quidqnid en m
B comp. ricur Beri propret aliquid, de in eo, quod est proprer quid:
Cnsus aucem eoi cemperitur ultam habere exentiam led solum no-
men. Ratio Tirimaoni est: gnia nibil est aut fit, nist propter aliquidi
es ad aliquid. Hloc enim sine ratione ac sapientia,  Porro vo: nn-
tate. eagne una, omnia coordinante, e5 potenti, ut non prustra sit.
feri non potest. Addi meretur 10. Coccejus, Summ. Eberi. C. FTPI.
6 43.
(a) Providentia hac omnium Ferum est con er vat: i.L, e a nibi oim.
minente conservatrix. illa spiritum nostrum babet in manu , N~
omnesone viu nostras, Dan. V, 23.
(b) videdenno D. Fechc. Thes. Polem. 5. 9. P. P MN t minus Prosiden
tia obest, quod omnia in ’oeura pi videuntur ad versa, ut enl ier
r2: lux, ter chrae: calor, Frions: siccitas hrmor: ilies, nox. Omnia
ex contrariis constare, vecus Phyicorum vox est, teste aristotele
Id rir O Empedecli. add. Sir. XX XIII. 15. Ttcopheoctus: aea
ar rai ror exer Zrociar, oiun e iar r8 Tnreir. ei dunor n Du-
ors ned onnn vsia ro narros ex crarrions isi. Linus, ent quisgnis sub
ejus nomine Physica edidit:
S25 NaT CeIr ODrAnCN nVBCOra Aa MrroS
con s. denno Sir. XLII. 25. Mira sone ars, quae discordium secit
eam concordem, qualis est in cartuum cou paria. Papiens, teste Clem.
AleXaIaT. tus ero norua crarnomeas asporiao ariorus nan
olo nogicer.
cum eis competenterntendo alienins boni elicit effectum. SIr. XXXIHI
15. Inprimis monendi summ, hc cum calamitas advenit, putemni
Bocr. de Consol. IV. Sola est dedn bis, ent mala gnogne vonu smb
BuI
c
nec
nmeju
amman
di
Ha
M
ne
qu. Qo
18
112
Btem
11. B t
per rip onda d
la
i
nm
1
qu Pa
sdener
Brent  apii lula 
A11
Por
e
e
HC
atic
n
omo
1C
quom
onet
destime
inpim
quapi and
bno. Lotenun
issma
rDEm
le
H
guoenn
dores nev
eit
Cess
Mes
2. degu
are
 noc  pr en
vard
No
SD vel ullu
Li. un
M
guam
Lolcel omjue
piom B  log
recue
in

## Folio 211 — 816856680:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
70c et q
5 fenestr
arit
1M D
pariendam 
peltant.
Niro
+
al
A A
 Propcer quid.
led Colum 1
ropter aliquia
e porre
non fr
Ebe3.. 6.
ista
e a nibi o
este Ar
ide
s
rell
AoE
Xi BINOrEH
ut quiisquis
iscordion
ensotes
ariora
venit
MM
Mt
60353 I211. I FE
DEOnoS cure non esse. Nam cum cessare videtur; jum caussas
adnum in occnito dispo. it. Fsai. XL. 27, 28.
Vidit Daniel DF. UM Jndicem forma viri provectae aetatis, quo si. Via Provi
onificabatur hene codisse Indicia DEI, ut senum esse solent. Vidit
vestimentum ejus. and um. qua si nivem: quia non ipse tantum incor-
ruptu, sed Co omnia quae circum eum sunt. Vidit capillos eapitis
ouasi lanam mund m: Guoniam DE I Iudicia pura a curbidis affecte-
Ons. Thronum ejus vidit Rammas ionis; quia sient ionis res efsica.
cissima, sic ( DE. VS ad exsequenda Indicia sua potentismus. Vidit
rotas ejus velut ionem accensum, qnia potentia DFU M comitatur
qnocungue volverit. Ban. VII. 9. Proverbium est Rebreorum:
Non est curiose quxretum POst OPETA DEI; Omn a enim sapienter se-
cit, tamet si abscondita sint ab oculis sapientum. Orivenes conira
Celsum: Pioi jae nres eispod nai aenonsias à Daros na avendingnro
Dei ris nam rus arbocosiras luxas _g psos omorouias. Arnob. L.
+I. Neqne enim pr.mtum est enignam DE l videre mentem. ant qui.
bus modis ordinarit res suas, bomo animal cacnm,  EPSF SF
NESCIENS ullis potest rationions consegni. Quid oparient fieri.
grando vel quo genere, ipse cunetarum rerum eater: Moderutor
P Dominus scit solus. Salviinus: Non ideo non instum est, quod
Divinitas aoit, qnia capere vim divine justitiae bomo non valet.
Sient plus est homo quam bumana ratio: Sic mibi plus esse debet
(C) Dicti bujus quoque menionem (a. it Seneca de Vita F eata 5. XV. Landat
eriam eS expliiat Caens Alexandeinus Serrmat. secundo. Ubigne
recurrendum ad DtiI Providentiam, ut factum abs abrabamo C en.
XII. a.4. Dominus proddebit: atque ut Furipides: rir a donnrur n
XI. IV
dccula Ld
Fis qua LE PEOXIIUM COMMIELntuE pCCCaTA, Duae pec
Deum ladunt: grariora camen ca merico habentur, (2) qux caca adver-
directe in ejus Majeltarem Feruntur. IInde haud male quidem sus Deums
ad immorigeram Aliorum Bigam Eli; Si peccaverit Vir in vi
rum, placari ei porest DEIIS; Si autem in Dominum pecca-
reric vir, quis orabic pro co: (b)
quam ratio quod à l aoi cnneta coonosco.
Cor EvPEOEd5.
(2) Cons. infra II. 13, 16
dina POT-
0 lauda
RUT.
allexacis in
sublidium
Scxipcurio
expOnicIE
Illustrio
arnobie
locum.
(6) 2.Sam. ll.210
V.

## Folio 212 — 816856680:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
1653 I2F2.7
ZLV
De DEO velut considerate verccundissimeque loguen-
dum: sic decectabilis nonnullorum peculantia est, (a) qui de
eo, quid: quantumque in malo posse, procerre dispueane, aut
arcana capeum que noctrum superantia SCruTaNEIT. (6)
(2) ita antonin. Diana Zom. VII. er. P. Resol. 132. ait, Deum in levi
materia posse OBL IBARB ad NORTAC. E, ut probabile At, secisse
erea sdamum E Evam, ratione fructni vetiti.
1) conf. Sir. TII. 22. CreBOF. NazianZen. Orot XLIX. Certe boc est
DETIS, quod cum dicitur, non potest dici: cum estimatur; non
potest astimari: cum sefinitur, ipsa definitione crescit: quem omnit
rescinnt, es metnendo scinne.
ZLVI.
Nihil est nori, uc quorum incemerara perspectaque ubi
so, qua que probicas eAt, ob religionem (a) reluenimis pii acculentur.
culcorem Sell Felix ea haberi debec converlario, in qua inimici nullam
paTO exCI Periune oceationem, nili forte in legitimis DEL. (b) C xerc
piunc, judi. Cum, uc omnino par eA proridere, ne optime cogitata, pesti
me cedant: ita cauri semper limus lubricicatis aliena censo-
res, ne in iplam probitarem recidat, quod in abulis dicieues
enores, quod minus peccene, qui line consilio tervidi sume
in amore DtI, quam qui consulto cepidi; CondOonAntE DFO
opcima animi incentioni mulca, qua mala cupidicati nOn
indulset. (C)
(2) Si desiciat erimen lesae majestatis. guaerencum erimen est lese reli-
sionis. Cum tanta esset existimario fides que Donielis, nt ne in Be-
ciem quidem reperiri gnidgnam posset: infidiae et ob relioionem Atrn-
Et ae sunto
(b) ita guidem Flierorymus ad Dan. VI. 5.
(C) Us prudenter etium monnit Sctiomerus, 2b0ol. Movab. C. VI IL. fin.
CH de Deo
loquendu
aLit
Exiloeno
de DCEVOT
DEd havd
ieo
lecet
n
tlon
 BII
100
Sevimarix; ls d
 vitam
et
ex:us Sere
u
bri
dDi
A
acture
entione
dvi
e
vene
iiae ut
peram
u
 
 easi
Cdc
1eet
e
um ddc o
num
eeip
Pro
b
M.
ex
1
VII 
ii
en
rex

## Folio 213 — 816856680:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ait. Det
pii aCCU
nimici
DEL. (B
Cogitata
aliena
abulus
10 ferr
TOnan
cupidie
imexes
ielis, ut n
i1 a
AEB
omita
hrelioiorem)
t
LOra
38 (2T3
dm
GOLLEOII DUEENDOREIAHI
FXERCIZATIC. V.
G. OM P E N D I E M.
Accessus ad argumencum de Oticio hominis ersa se ipsum. Duxho-
minis parces. De cura animi decorporis, praecepta. IIc X de defini-
rione hominis dissensus erudicorum. An in animam cedac Faculcas
divinaerix:
II. Quaestio de eligendo genere Vicxe. III. De sure
in vicam propriam. IV. Quonsque detensio sui violenta Pclicita?
V. An clisere liceat genus vicae, ex quo probabilicer brevior vicx
cerminus ex pectari debcat: VI. Quodinicium detensionis violem.
ex : VII. De oblixatione ad Fusam. VIII. DeDuellis; IX et
Judiciis Divinis, ac X. Duellis publicis. ZI. Demucilatione mem.
bri: An cum caede inrasoris vicanda: De lure irxe: Pudiciria icem,
ac terenocturno. LLII. Desure adversus Fiostem. ZIII. De de-
fentione Kerum. LP. Desure Necelsicatis, ejueque ZV. in Le-
2TVI. Aa ec in divinis exceptio:
LVII. Caito de VII Beltannis examiMNEUT. ZVIII. An posticin.
sosticiae argui, qui ex Pacione bellilocum in solo pacaco licum, invico
DOMINODECUPAE= LIL. An necelsicas cribuat sus ad Res alienas 
EEX. An, qui in nautrasio Cortis periculum decrectat, in mare postuE
Lojici: L-LI. Concludicur Exercicacio per obserracionem de rem-
Temacsum dux hominis parces sunt: Anima et Quoe ta
COrpUSi (a) SiC utriusque cura sedulo decenterque minis par-
Senda est. Caterum, Calucari prorlus, in ulusque ces?
publicos eralituro instituro, qua parcius circa cul-
curam aniim Ceexa erat prior edicio, lupplerit nupera; (B)
e quas jus Nacurate Terac doctrinas, rectonimirum fini usii-
que Generis human Conoruas, eximie oltendit. (C) Caetcra,
qua llorx cue Nocicia sui  protunda, (d) prudenci,
eranquilla extremorum nelcia: de cura exiltimationis: De
Oficio circa opes:  de voluptaribus icem e aftectuum ino-
deramine aCCeserUnE, regnnucir la line, dE praeterquam, quod
Epicurcisinum rariasque sectas, Romanam inprimis, absurdi-
catum errorum que conrincune, animonostro ad componen-
dam
oe ras exceptione.
eramento suris in lominio.
ALFIB. Y
Cap. V

## Folio 214 — 816856680:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
214.)
8036
dam juxca legulam honesti vicam, ee juge ejus examen incti-
cuendum, solicire imprimi erentuT. Addi pocest doctrina
de cura corporis. (C) Cacerum recte dixit Auctor naraesrO,
Cuam cuilibet, quarenti, Capientiae Asor, (F) Caque OnuiE
Scrutanda esse, quae 2d nOS pertinenc. (8) Leaque datur
an deux officium ersa le iplum. Equidem opponi porerae: Llomo
per le ac naturalicer impellitur ad se conserrandum. P. nOn
opus est commento nori ofticii. Ouemadmocu liomona-
curalicer impellitur ad cdlendum, acque ideo non opus habCE
obligatione ad cdendum. Sed CTnon semper homoisto im
pulsu rectC HEIEUT. (2) Feli necessicas edendi sic nacuralis, mo-
dus tamen racioque edendi perrinet ad ofticium, ac obliga-
cionisubstaE.
2) Uroent moderni locum Pauli r. TBess. V, 23. ad quem conferendus
D. Danhauer. Nodosoph. Pbaenem. V. Praecipne quid Spiritur? dis-
gnirunt. Ontignissimus Patrum Trenxus, V. 6. Si ait, defnerit
animae Spiricus, animalis est vere, qui est talis, es carnalis derelicius
imperfectus erit, imaeinem quidem habens in plasm: re. similiendiner
vero non assumens per Spiritum.  Perfeci ioitur; gri e Spiri-
cum in se perseverantem habent DKP, C animas, Ess corpora sine
querela servaverint. Sant ex recentioribrs, non qui tres faciunt
hominis partes substantiales, sed duas illas, qras in thest poirimAS,
retinent, animam tamen distincte considerari volunt. ut facnieas ejus
superior sit spiritus, inferior vero anima. Prorsus ut alibi L ntherus.
provocans ad Mosen, qui per animam intellixit vitam, quam poscesi
reliquaque animantia cum homine communem habent: per EpiriEsin
vero peculiares illas facultates. quae intellecns () voluntas vocan-
tur. Caeterum potest mique homo ut revenitus sectari: Cnins na
tres velut partes sint: Spicicus, rd iruormor, ductor ille e ouberna
tor, mens indoles que nova. novos in renatis motus formans, divina-
que humanam subjiciens voluntatem. Anima est dsuunnmor, CHI
adduntur ru niou in genere: item sensitiva faculias: indicium: ratio
ex se non repuroata a Spiritn Sancto. Ororrm denigne COrpHS Or
panum est. Vide quae olim ad J0. Ludor. Vivis Introducionem ad Sa
pientiam commentati sumus.
le nra 
oftrcium
exsa Ce i
plums
Quid de
eribus ho-
minis pat.
ribus:
Au
er
m
arir
2e0
eri
ve
u
a
Mnm B
terc
ae
macume
an
1. 2
un
M2
A
Pre
b
A
ceb
n s
ic
le
que
l
e
de
mecheler
mne
qua
si
ut
u
des
usi
1
H
N
n
bl
M
s
qui
ob
ne
Engis

## Folio 215 — 816856680:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
15 CX2I
Pocelt c
uctor rara
caque
TEaC
OceraE:
andu.
dum l0
2On O)
EHOLIOI
DMUIS
nia Spiriti
5, E6 C01
Mt. sit (aCH
ut alibi L
retm, quam
Bectari:
86)
Sformansi
l
20
Bn2
obii
Si ait, ad
carnalis a
in ih est
x il
e
AB
te
 est
etH
(Cet
ipsesta
VOCA
115
Gers
duumm
t
MIB
rp6r
cnacurali
IIII, 20
n. TC, s.
hent: per
issa
alt
p
3E
T2Y5. 7 (33)
B) e majorinin: ireem overe. (I 4 3, 4. 5, 9. huc translata. ad curam
arimae plu:imum facit, peccati turpitudinem ac noxam adeurate di-
onescere. III: quod omnia peccata boc habent, quod, quo fregnentius PEXCCPEA
quaedam
fient, eo exeuntur dessicilns. Qnod DFuIM habent inspectorem, de culcura
eumgne laedunt: qmod peccatum sibimetips or. vissima pren= sit, Co animi.
malum contino haheai comitem. Perinent eriem ad perfectionem
onimi Pereorinationes. Stndium Sap en ia cerpetuum, ut in ea
eoononn videamns, nelligne parcamus opere: ut omnes diffi-
cuttates, quae in vid sunt sapientiae, (nDeremns. Sapientiam intellice
verem, d.vinam, non labore, sed precibus obtinendam. Extat Dis-
sertatis ). P. Baddei de Caltura animi.
C) Rejectis segniacibns, quales de foto Sioi:o, de catena rerrim immo-
bilis de Cn m vicaria, de vitamonastica, de n: e Naturae ob Relioio-
nem violahii e aliis. gnas Rema in Orben Christianum invexit.
HM: Perenet cornitio facultatum anime, degnibus sxpra. An vero An in ani-
ma huma-
preter facultatem Incellectivam, volit v. mque. Remini etiam com na sictacu
Petat divinctrex? antigua, ES recenticribus quogne agitata gnaestio cas divinan
est. Praesiois extitisse nevari negnit. Ita Meter Alexondri M. Ora. TrIX
vida simniavit ex ntero juo enasci fulmen; plane ut de eD LNCOnHS:
Fulme: que qiod emes
Perenteret populos.
Nec simniis eventum respondisse nevari potest; quae pi divina sint,
De Comni-
15, guorum
Sinlis quod an vero dionosci ainnt, quem DEUS animis imprimat. dam sen-
Nondum tamen ista peculiorem focultatem, sed specialem DE I admo- cenria.
nitionem, rebus enmanis, nemine sano nepante, band raro interve-
nientem evincrn. Caterum semria a DEO missa non aonovit A
ristoteles, cum tamen plurima ejus generis in sacris prosanique exem-
plasins, nei demonstravit Crotius in annotatis ad primum de V. R. C.
Mibi non semet retalit Senex probus, es plusgnam Septnogenarius. Exemplu
memora
sibi quum virili etate in Borussia aperet, maxe circa sextam ipso die vile
Epiphanias, in semno visam matrem, quae bis fere verbie ipsum allo- Auctori
gni ta At: Vale vi cbarissime Pili Leudat TIBIDEI S pro pietate e pluribusq
obsegnio, que me semper complexm es. Nunguam me lesisti. Vale, aliis con-
ingnam, fil dul. issime. Inter haec se experoefactum. Tabellioni, moracu
qnem secum habverit, narrasse, gria in somna viderit, e5) somnium in
puoillari descripsisse. Parrimis alte animo baetisse exactissimum ma-
eris allognium adspedtumgne, 5) ut sibi manu in valeditione tri-
visset.
Ccamoeme

## Folio 216 — 816856680:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Deimmon
talitare a.
lecla
de ca nu-
FErX An
plorum li
Speciatim
FI. Dodmello
opinio.
Duid ho-
MoM:
ubi de
ejuio deit
tione, vacla
recenten.
rut.
563
1226.
3e
visset Redux Inbinoam Noster, qui haec aliis etiam const inter memora
vit, ex uxore incer prima alloquia quae sivit, ut mater sua pientissima
valeret? Onaenonnihilteroiversari visa respondit: Prhaolor: obiit
mater tua, es die qnidem Epiphanias circa horam sextam. Ubi arrextis
puxillaribus suis, es ostenjo simniinotamine, borom. qua mater sibi
in somno comparuerit, uxori demonstravit; ac testem alleoavit co
mitem tabellarium. Caterum solidioribus aronmentis docexda est
anime bumana immortali as, qnam Nobis cogitandam sravicer in-
maxit servator Oprimus: Corpori eam in hoc opponens, quod illnd
occidi possit, haec non item, sed perdi in ochennam a solD DE D, qui
ideo solus gnoque metrendes. Corrardus, nuperus ex Anolis SCrE
Ptor. Anno 1702. evincere, editolibello, conatus est, animum bomi-
nis corpoream, ac subtilem quendam ionem esse, eoque cum corpore
mori, eo cum eo in dic extremo suscitacum iri. Cum confutavit W il-
liam A(Sheron, in libetto: A Vindication of the Immorcaliey of che
Soul. Eodem adversus ipsum labore defundus est Leslerus, Disserta-
tione, quae Parkeri (Samrelis) Ensebio subnexasuit. Sed  idem
negotium contra Comardum suscepit Callicus apud Londinenses Mi-
nister, sinoulari Fractatn: Doctrine de l’Ecricure sur la Nature de P’A-
me, de Con Erar apres la mOrt. Nota etiam est sententia LIenF. Dod
elli, animam principium naturaliter mortale esse asserentis, immor-
talitatem vero ex mero Dei arbitrio, ut puniatur, V. l ex Baprisino
actrque Fpiscopi. (qui solus dare Spiritum immortaliz antem possit)
deducentis. Prodiit Epistolaris ejus Discursus An slico sermone, LOn.
dini A. MD CCVI. prolixo, quodmireris libro. quo etiam distinctio
nem inter spiritum Dei immortalizantem credentes, es voluntatem
Dei, immortalitatem incredulis superaddentem, excogitavit. Extat
vero etiam Sam. Clartii Epistola ad Dodmellum, ubi haec ex instituto
expenduntur. Confer dicta superins Fxercit. IL. 5. XII. lit. 4. P. 56.
) Onomodo definiendus homo ft: quis nescit litiseri: vide locum
nobiiinpra p. ZFT. n.  allegatum, ac dejines mirari. anastastus
definiturus Anoecum dixit Creaturam rationalem, se d aurvors sest so-
mui incapacem. qnum a corpore hominis animali differentiam esse
putavit; quippe quod somno indioeat. Sed haec quidem differenia
handsafficit. Soctales modeste dixit: Se nescire, quid homo sit.
P recemibus Samtuer secimelius, hominis oenus esse animal nesat. sesb.
stinitque spiritum. Nempe substantium divi si debere in Biritna.
lens
de
1
el
anii
M
11
11
de
aare
1e
l
ideme
ene
Quod
10
riee
du
GHa
nar
seilio
nalem es
Mer
re
beie
aut
re
est
dep
lit
de
une
Mun
alrm
1
Ali
n
letr
pdnm. Qod
em
ali
1
V
MII
H
ay
ili

## Folio 217 — 816856680:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
est inter memori
ex sact p
Pribaol
TaM. IIVI
em alteota
entis docexa
a solDL
s, animcim
esteyus, 
Condinet
Ia NatI
entia (CI
esser entI
cojermo
eiim at
(5) 001
peitavit
haec ex
ep is
isserentiam
idem dis
quid
ere in 
et
OMt
BIb
Hit
e
3
e
tem Ro) materialem. Sp ritmalem esse vel absolutam ab omnimateriq.
vel determinatum ad materiam. Illam esse Anvelum, hunc bominem,
Helmoncius in Venatione Scienciarum 5. ult. Substantiam dividit in
Spiricum ee Corpus. Spiritus ei vel est abstractus, vel concretus. Ho-
mo solus, inquits est Spicicus concrecus, non antem inter corpora lo-
can:us. Unde hominem definit, quod sit creatura vivens in COrpOEe,
Dec animam immostalem sdHOnOreM DEL, Secundum Lumen de sd
im einem rerbi primis exemplaris omnium caularum, Cxillacr. Clau-
b. rgius ita: Humo est res ex mente finita e corpore orxanico com-
posita; gnam definitionem retinent. Lc Crand e dutlamel. Onod e An alimal
recentibus nonnulli a notione animilis abborreant, hec praecipna
est ratio, quodhomo non poni debeat sub oenere ionobiliore,, not est ponondii
corpu: item quod incompertum sit, quid sis animal, licet refiniatur, uteiusque
idem esse, atque corpus vita sensugue praeditum. Rursus, quod stante Daeris ra-
genere animalis, haec videntur inferri propositio: homo est corpus.
quod tamen in casu reco de homine praedicari non possit: ant si omni.
no pars de toto praedicari possit melins esse, hominem vocare gene-
rice spiritum. Addit hanc rationem Erh. W cicelius in Der GLSUI=
Bel. Kecnung, quod maona bumani oeneris corruptio inde ortasit
Das sic die enschen Fur FBiere Balten, uni vor snimalien exten
Ben. Cum loxse praestantior definitio sit, hominem esse animam vi-
veriten. Oen. II, 7. Addit. Cub roce Animalis Spiritum non contineris
nes dici posse animal spiritnale. Nec panciora contra differentiam
quae a ruo rationa i petitur, objici solent. Per illnd enim non determi-
nari animas secundum totum. se a secundum parcem duncaxat, animam
scilicet, ant alignam ejus facultatem (gnandognidem anima in ratio
nalem es irrationalem, non vero animal pc dividi debeat) cum ta-
men per differentiam tota species ab alia, non pars solum ejus differ-
Tioneo,
re deheat. Item quod pi: non differat ab anvelo. Sed cante omnino dhinesor
Beic incedendum est, ne primo corpus no: pro parce hominis babeamus; de non re-
ant de vocabulis lisioemns, novagne substitnamus, ubi sub veteribus mere mo-
de re ipsa facile posset conveniri. Nuper Vir Clariss. Podch. Langius tandis detr-
in Medicinamentis desinrit: animal mente praeditum. Ubi animal re- o
tinnit, quia heic non idem sit, quod bre sen bneior, fera, unde Cerma-
nieu ZGler, sed ro Caor, B. C. C orpus animatum, lentiens. Mencem ve. quid menr
ro definiit, substantiam piritnalem incomoletam à Creatore suo de-
pendentem, ipsiqne ac aeternitati potissimum conditam, ideoque iis
prae
IFOGCHETO
hominis

## Folio 218 — 816856680:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
Quid Hle.
brai, quid
yhacon
exi de COr.
Drc.
eonira um
rudixo
De cura
corporis
PFXCEPEZ
aliguoc
ractica
0c0d
218.). 405
prae Ds, ut non tantum corpus irformare ac reoere.
sed etiam cop0 es ohjectis suis lberrime e cum inita proporiione
se accommodare, iisqne legitime ac beate occnpari e frni possit ac
debeat. P. I. C. Y. 5. 25. Pa8. 17 s9. Corpus definiunt substan-
tiam materialem ordinatam ad bospitiumministeriumque anime. He
brais nonnullis, ut e Pythasoreis animus est homo totus, cerpus
2. nist ∞rCID. Ouorsum refert Crotins illud Sap. VIIL. 20. uaMor
) a zahos corsna or eis ocoua auiarro Etcum essemmaois bonus. veniat
corpusnon inguinatum, vertit Latinus. Sed coo. temus, ait Crotins. cin
hoc velit dicere: Se vera est sententia ei rus oegor Z rur du.
ar (multi enim Hebraei eam sencentium hanserant, Jo. IX, 2.) cum
essem eoo bonns, corpus mibi assionalum eAt optima neegors, fine
vitio natabili. Onam sententiam ei rns rcr dvxcor DreGV_ZEWS
Synesinsne guidem factus Episcopus deponis. Duid vero cogitatinne
opus quando ueru lixcons omnem salntis ordinem subruit? ac non
instit: eminus quam bonitati divinae repnonat: Caeterum eodem libro
Sap. YX 14 corus alia phrast VCCat: rd rcades onm .
Ne v. tam pro narngueouco mercotn, Bal ec. HI. HS: Sap. XV, 12.
HEYaF.
(IL YCI faLIS, JeM
Si possis recte, si non, guocunque modo rem
(C) Thales rogetus, qui felix esset? respendit, qui corpore sanus est, ani
mo ernditms. add. SIr. XXX. 19. eus ad PYECCP: UM quintm: Ne
occidas, vel te ant alios, pasm Scriptires. Maonum rectae valetn
dinis bonxm. Opes vera muliae circumsnsae ei. qui ob morbum fini
non posest. perinde habendae ac epulae appoBLe sepulenrO, Qi MBS
vetas Phaenicum fnit. add. Sirac. LX X. 18. HnC pertiret FCIO AAF
MO EROKE M. Sir. XXX. 25. add. XXXVIL I. 19 ex nimio enim
lonoogue maerore mors advenit, ant certe animasimpar epoti:. C.a
vere invidiam ac iracundiam. Sient enim, ait apu  L aert. 1, 6. Dim.
ferrum rubieine absumtur, ita invidus suo ipsins vitio conta escit.
In mensa de ibis, non aliis de rebuscocitre, ut exporendu esse
Siracidem monent Viri docti ad XXX, 27. Divitiis non inhiare. quts
sentibus servator comparavit. Nunguum plus aequo esse labueratuum;
labor enim, ens vioiliae, es cholera, C spsDO seu tormixa eca: i, ac
duoerreena nsne dacitatem segni notat Cicero ad familiares YIL, 26.
Et
corpus onnitum
Resternis vitiis animum quoque praeoravat.
ere
socunce
di
ontra M a
nOn
Aoc ma
mem
e
lden
sumeur
127
Me
e
l12
e
le
1
det
releda
m
mentie Pacier. Mi
nlnc est
ne
1
le
nP S. Op M
it ielo
R
1
1n
sint s AXI
1le
i
1y Quo
MMIC
tem
beme
est
dels.
unne
lone
devica
54.
deset
NimI.
perpre
sermo,
demi
densi rac
ue
AtI s
Sint
dpe
BIc
VIn5
1
1

## Folio 219 — 816856680:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
frnipo
it 
Tan
He
FotuS, COrpH
IIL. 20. Ma Mot
aitGrotins. Cint
do
EeZC∞ ru
regura
p. XY.
e sanus et
gmintum.
H
p
LEaSA
let
p recta
b morbum sit
lctrro, G
ex in
cert. 1.
tio CD
poven
pinhiare
De lau
A
ensita
Sit
Iliares YIC3
1st
9131.
60
2= CZ19.) F
Sed e labor ad sanitatem con JCH. Omorsum facit probiema ard
storelis Sect. 1. probl. n. 47. Cur salubre sit cibum miinere do labo-
rem anoere? ad quod respondet: qnia cansam aorotandi affert ex-
crementorum copia, qua tum existit, cum ant cibus saperest, ant la-
bor deeft. Sir. X X XI, 27. Vino modice uti. gnippe qnod DE L OpuS
est, (contra Manichaeos, quos dinum a Diabol; prodnctum dixisse
ajant) non antemebrietas. Vivere cum viris bonis, jucundis, aM Ln-
tibus nostri. Pnoere inprimis edacitatem. Dequo optime WCe LIB:
Hoc me docnisti D EIIS, uc quemedmodum medicamenca, Sic ali-
mecta sumtum accedam. Anoustin. Cons. X, 31. 4dd. Sir. X X XVII.
34. L1, 27,
HaXCia zasne NEmor i FIXTeI vooV.
Reserenda huc est characteristica corporis es conjectandi exinde a. 
nimi. Vultas enim quidam copitationis arbiter, eo tacitus cordis in-
terpres. Pacies index plerumgue est conscientiae, es tacitus sermo
mentis. ultus est status quidam faciem pro affectibus mutans, qui quid vul-
sermo quidam mentis est. ut Cicera in Pisonem ait: imaro animi, ci
dem in Oratore. Adde Of. 1. Status, incessus, se (Bo, accubitus. vultu
oculis manuum moens, teneant illud decorum. add. Sirac. XX, 27.
Ambres. OF. 1, 18. Conviviis praecipne, de quo prolixe siracides
in PANAreTO XX XII. 5 s9. Convivium simile sit alphabetho. Vocales
litere sint senes, docti, usu periti. Semivocales sint juvenes; mur Convien.
sint non interroxati. Stgne huc rursus aoEt ina de decoro pertinet;
Spei tim gnogne de Risn hei: agendum, qui sit sine cacbinno Sir.
XIX, -7. XX 13 23. CregOP. W. 2i21Z. in Letru ENS.
R. sum meretur quilib et ristes procax
Tristem esse praestat, quam solneis moribns.
Vide superins dicta EXCrCIE. II. 5. XVIII. P. 63, 64. An _) faciem
emendiato colore licent pincere? Doenit ea de re nonnuila L ent
oravius in Summa puris; pertinetgne eo admodum illud Ferentii:
Eest bona est natura, reddunt cxratura junceas.
Add. 1I. Re9. P. L. 30. E eo Crotium, ubi de usu stiliii, ad dilatanias
OcMOS.
(1) dior vocant Medic, quantum onigne sumere opus est. Sira6. 1, 20.
Quoc maxis ad nOS
Pertinet, Ches malum est, aoitomns: ntrumne
Divitiis homines. an sint virtute leati?
Aiobe
etando
atIMO.
1453
rit

## Folio 220 — 816856680:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 132 lines, status machine
220.)
1536
nidve utus, nasi redtomne ecahat nos
et qnae s. huba don, simmumque qH ej S.
TI
Difticilima quastio est de elisendo genere vitx, a cujus
decilione breris illius, quod incer mortales desimus, ari te-
licitas dependet. (2) Neque luaserim cuiguam, nE prolem sine
cerco vicae insticuco, pacernis virere bonis, e diviciis incum
Dererepereis linat, quod ec a dignicate humana e Futurorumm
(b) prospicientia rehementer abhorret. Caecerum prudentis
OCT FCLHI HUM QMQLUM C ADUCETATEM ac ricisticudinem nI
quam animo dimittere.
2) gre observari in eo debeans ant possint breviter, ac nervose oston-
dit AuctOr5. 2. edit. vet. Adde Ciceronem de Of. B, 32.  Dantiaue
cum Theol. Cas. P. II. P. 7LT. qui gnam in MaccO Filio cxentierit
Cicero observat; ess resuitas in hoc negotio solicitos landat, adteoato
adami Conzenii dicto. Conf. Sekend. Stat. Cbrist. 11, III, 4, 5. (3
quae B:s supra EXerC. II. 5. XX X III. disen(FMHS.
B) Sir. XC. 1. S9. Omnium Creaturarum passiones in homdno tangu.nn
in centro conveniunt, qnia est totins mundi Fpitome.
Vita aloes multum, mellis hahet minimum.
TTT.
Avroxaeia nunquam est licica. (2) Neque Archichalaciis
xueia un. vel oppidi atsre plalectus, instanre rictoria holtili, slorio
Eos placencu mbrus, pulreri nirraro ignem addere, leque
cum luis in auram explodere porest. (b)
(2) quia homo sibi vitamnon dedit, sed DFUS: L. nec abrumere os
Onia quod meum non ost. in id non baheo pus. Prodiit Anglicus
Libet de Avtocbirio J0. Adami, contra tractatum, qni Birthanacos in-
scribitur, eo Auctorem hobet Doctorem Donnium, at S. PanI
Decanum, quo antocberiam desendere non dubitavit. Prustra ad
samsonem provocatur, ejus enim frcinus omnem vim bumanam ex-
sesit. Addunt alii, quod non directa intentione je interficiendi. sed
vindictam ab bostibus DBL smendi id fecorit, Jud. X V I. 30. Neque
jnste
quaectio
de eligen.
l0 scriere
jnam
Au avro.
quam lici
e
myu Mv Can
M
n
arum
ceri
DeO
quae; liquod
e
cum
necn
lar
P. O 8Ies
an
Mb.
ve
et
essi
ebi
quam ae
est sex. lan
InCI,
qu
de
ens
ralu
les
ellin
1B
ver
1
1
nen
l
nam 1
A1
de ve
de7
Mac
C9r
abitur
n
Md
1
vec
EAITM
alier
eY
H
2
durs ecca
urae
5
Pula
ler
ad
a
Deine
medire
Proba
edressi
qui
bei
d
eti nes Mec
Pori
19 Iap
ec
Inttams
S. nt. BVitC
ca exer
a
aen
liu
16)
lem
e
Pre
245
nt
Ii
i
allu
ectiu
Delexi
lenter
est
Bu
u
nir

## Folio 221 — 816856680:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
vica, a cujis
MuS, Xrite
peolem sin
TICIIS INCUM
LFUEUEOTUM
i prudent
edine NI
nervose osto
2.  Danhalib
1,TII. 45
Omina t
1
rehiet
Ideie,
BIIC
E)
bA
a
ersiet
VI. 3
At
1
test
1C11
5t
nai
edE
(22T.) 02
Ista avroxcieias canssa est, gnam Elebexi samsonis exemplonnuni
Ane; si gnis victurum se deinceps in opprobrium DEI videat. P ri-
mum enim hoc certo praevideri non pocest, gnum DEO varii etiam
nontis mementis, modi suppetant, protrum impediendi, hominen
VFI caussa patiencem vindicandi, suamque glorium manifestandi.
Deinceps, p prorum tolleretur, fini tamen beno non correspondet
medium, quod illicitum. Demum voluntas DE L. non petest praesumis
quae jam in contrarium, de je non interficiendo, est revelata. Nec
prohandae Virgines Martgres, stati ne antegnam DFUIS jusserat
coressa. Gravicer AuguCinuS. de C1V. DFI, 1, 18. Onis tandem, in-
gnit, sanamente putaverit, se perdere pudicitiam, si forte in appre-
bensa Po Opp; essa carre a exerceatur. P expleatur libido non sua3
Si exim huc modo pudicitia per it, prefecto pudicitia vircusonimi non
etir: nec pertinebit ad cabona, quibus bene vivitur. sed in bonis cor-
poris numerabitur: qualia sunt, v. res, pulche:tudo, Cana inteeraque vale-
cudo, ac si anid bnjuscemodi est, que bona, etiami minnantur. bonam
iustamque vitam omnino nonminuunt. Add. Crocius de J. B (6) P. II, 19.
5. ubi exemplum RaZis, Pierosoly mitani Senatoris ex historia Mac-
cahaica landat, examinatum tamen ab eodem Augustino bis verbis
Factum hoc, ajente, narratum est, non landatum: E5 indicandum po
tius, quam imitandum. Caetera, quae opponuntur intique facilia sunt.
(B) Confer. Vicriar. Instit. L. N. (5 C. L. II. C. XIX. qu. II. TurpenOn
est vinci, si canss. m non dederis victoriae, atque evitare captivita-
tem summo malo natura non permiltit. Neqne etiem a prudentibus
prefectis quidgnam imperatur, nisi lux quadam evasionis (o salutis
adsuleent: risi omnium. saltim quorundam. In praesenti vero casn
certum exitium, nec militibus saltem, se d es aliis, qui navem vel
percorinandi, vel emercandi caussa censcenderant. Caterum suff
cienter hoc deduxit Redingerm, Consp. 7. P. II. pa9. 179. Nota
est Obdami historia. Onid vero sentiendum de Milite voluntario:? di-
sutoi et n fusto pium est ac fas vim propuisare, (6) subve-
nec oppressis. du ercede: quidni es snismet impensis. Conf. D.
cequidena eea lui decentionem ex ipla Sociali- Quousquo
tore derirata Len: lcd l’edetende, ut alium Te licerlaeturum,
liHCLI POLIE, NOM lacds. CIci cam en in Lib ercace naturali, (2) (C
intet
Kittt 
Lenescar. de s Inst. P 756.599.
detentio

## Folio 222 — 816856680:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
22.)
509
incer priratos euo i pelculo rita, non alicer vicabili, Deten-
lio lui riolenen, etiam cum interfectione periculum interencis
licita, (B) aliquando _ praecepta cst. Cujus rei prima ratio ett
quia nacura quemqi sibi commendat. (c) Ouin e ii renia digni
Tunc, qui innocentem, fugam auc detensionem, sinc qua mOes
eradinOn POFes, impediEUTUM ETANSFOdIHNEAUEOBECTUNE. (d)
Oeeotamen, qui Principem inralorem necat, alicer pronun-
Ciandum. (C) Interim chari calus, quibus rica non pro Religio-
nis modo ejusdem. sed e humanicatis Canouinisque commu-
nis confortibus relinquenda lic, atiunde non laltem, LedeCX
ipso naturali lumine manifectum cst. (F)
2) Fo tamen cum difcrimine, quod Auctor indicat 5. 9. edit. vet.
6) Videndus de hoc aronmento Crorius II, X, 3. f99. ( eo B. Ohander
in Observat. qui rationes dubitandi resolvit. E Lexem charitatis.
secundum quam coom bi proximus sum, qui es ipse in peccato con-
stitutus esse possum exponit. Celerum Demonstratio ex Principio
Socialitatis prona est. Per quod enim propicitur communi bum ne
generis Societati, id Jure Naturae licitum est. Sed per defensionem
violentam. Ceterum non directe intenditur mors edoressoris, sed in-
vas justa desensio. Hoc volunt verba Anctoris: 1, 5, 12. vel ex-
exer licet it invasori incentare. Non quidem ex incentione, ut per
eedem vindicta ob injuriam exigatur, sed OuaTENuS vita citra
ejormodi eedem e praesentiperiento negnit er: pi. Nec obstat c. quod
alter mihi sit aegnalis Phosice; non enim equalis est mocaliier. Nec
2. guod haec sit defensio ac vindicta privata ac prooria andoritate
facta, non autem licitum esse, quod sit privats auctoritate. Nec 3.
quod bomicidium sit oravius peccatum quam fornicatio. Manise-
stum antem esse, quod nemini licitum sit fornicari ad conservandam
vitam. Multo ioitur minus eo sene licitum esse bomi idium. Na
quod ad secundam exceptionem altinet, pratergnam. qnod C. Vas-
quez putat, invasum boc in casn non avere auctoritate privata, sed
publica, eo Fstius dicit, eum esse Ministrum publica justitia: non
est hac vindicta privata, sed mera desensio, indicit cessantibus, ob
Ledem Socialitatis necessaria. In cerrio antem dubio notandum est
actum fornicationis vel adulterit non ordinari ad conservationem
vita
an violen-
s adores.
cor cum
exde re-
Iliposi
Solvuntur
objection
ReS.
Dee
elie
et v
u
nam ei
le
Rem
lest
Cur
eMia
u
cbuc
tise
patian
1118
uine
alen
1401
Ml et
e
da
ec
non 
un
aln
nu
1
Cd
a
laqs len MMe
1
12
11
en
raqu. t
bqu ile
a
ness  lerripine
erc
vet A
l. C
ex
et
uv
enma
um.
bec
12
In
ca
110C
tur
mail
lan
sui
dne diter
ranteice
trntabi
it
veratavia
vila
ebrio,
Medno
neetta est, o
tub
ieer
nev
Pinar
imp
NuI
Men
1
de
ME
uut
3.

## Folio 223 — 816856680:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
est
minterenci
ivenia dis
C Qua mOIS
ProReliqu
JHC COmIII
Cm (cd
5, 12
otio.
ndet
ati
M
Net
itat
eb
nise
idam
Tam
Yad
es guod
ce privata
pussitia
notandum est
onservationem
gita
de
23.)
60350
Dte protris ex necesslate. pront actus defensionis; ex quo guan-
dogne, es quidem incirecte, segnitur bomicidium invadentis. Negue
4. quod sic invasor amittat sulntem aeternem, cum camen nullà sic
proporcio incer ricam xternam ex remporolem, id eoque hanc potins
relurqui ob iur. (0 debnisse. Resp. utique non licere aliesi eripere vi-
tam aeternam directe, se d injuste invasum nibil quarere directe gnam
sni defensionem. Eisi enim ebrins adoressor, si ei parcat alins, se-
gne incerfici petiatur, damnationem modo aeternam e fupiat: nondum
tam en certa ejus salus, imo ne quidem probabilis est. Onis enim asu
frmabit, hominem conversum iri. Itaqne jam non in comparationem
veniunt vita mea temporalis, (5 eterna alterins; sed ex una parte
vita mea temporalis. es ex altera. longior mora ad peenitentiam
ebrio danda, ut eo in statu dintinsmaneat, in quo resipiscere possit;
Onae duo si comparentur, certe haec mori ad poenicenriam, quae adeo
incerta est, tanti non est, ut ob eam vita meae, e qua certo tante in
Dublicum privatumque utilitates rednn: are p. ssunt. dispendium pa-
tiar. Cur enim viram certis necessariisque usibus destinatam, rei
incerte (gnalis est conversio e salus hominis impii) posthabeam ?
Cur vitam, quam conservare a D EO jussix jum. e ploria ipsns de-
Rinare teneor, ob peenitentiam alterius adeo dubiam temere amit-
tam? Itaque qui ex tali occasione leditur, habet, quod suae pravitati
impalet, quae a teri isthanc necesitatem imposnit. Neque 5. obstat.
Nullum esse inier conatum dcendi, e mortem ipsam. proporiio-
nem. Lroo invasorens slum occidendiconatum prosterni non
posse. Alia enim tulo estum poene, alia malorum bellicorum.
re polest: n. n hec, gnaumpas vix habent eague sua sponte invasor
Icur: st. Caeterum. verdu Coristi de praebenda unam perentienti. ma
xila ultera ahsolnte non possunt capi: quia Paulus Act. X XIII. 2.
3. 65 pereutiene non cduo peabuie, sed pravibus verbis sele deten-
dic, ac DIL duu delberanti comminatus est. Legimeretur Re-
Seln Pebeni gessen enn Frunctent olde Durch dessen Enlcibung retr
ten Dorffe: Conpil. Tbedr. P. IV. Sect. XVII. Artic. III. P. 392. [99.
(C) Onia L ex charitatis du versus me ipsum in decalogo mihi injuncta
50 gnia Puris dum macutalis est seipsum defendere, vitanque non
uniere prouC. Con f. P0. lerus 1I, 2, P. 1I. qui fundamenta animo-
poris
vel guasi ta inm: illa sunt in porestate prnientis, qui ea delido apia
Ponsum Ensio. B BC. BI. B. D. Speberi, ad questionem: Ob mon

## Folio 224 — 816856680:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Aamimad
vertio. in
chelm. n
tamo
aninno-
DeHS CeKTO
in catu ob
seri poiCE
, T224,)
088
sioris, quam vocat, ccarinae bujus deducit; ut institia inculpatae
desensionis fat conspectior. Osten dit etiam Ohiander ad Crotium.
non landabilius facere qui occidi gnam occidere malit. Unde videri
potest, quid sentiendum illa de thesi. jus violentae desensionis non per
modum. Leois, sed per modum Pacultatis in bomine concipiendum
esse: Im.eS facultatem istam in D KO non tem adprobationem, quam
undam tolerantiam denotare, esseque de sensionem violentam inier media
illegitima desendenda civitatis numeranda. Sed sententiam supra di-
xit exfendorsius, quod hane proseribere, exitio generi humanu sit fa
eurum. Nec eam Christus proscripsit. Cons. interim Cn. W: bCr. de
Habita puris Naturalis ad disciplisam C hristianorum. quo ad caput
desensionis violentes ApB. VII, XIII, XIII, XX. Caeterum nevative ad
questionem supramatam respondet E deilerm; ex Moralistis Pilintiis
Dicastilbo. Afi. mat autem Opander, Ps B. Durrim, se neus rationem
Thema Tamburini, qnem hoc nomine etiam londavit; ex JCtis Stry-
Kius de Pure hominis in seipsum. Seipsum enim qui occiderenon debet,
Is nec indirecte hoc faciet. Unde cnm vitae enstadia homini At prae-
cepta; omni Andio anniti tenetur ad ea declinunta, quae nociniae9
exitium adserre videnturz ni, pi non directe, certe indirecte, neslecti
officii accusari velit. Oni eroo in tali desensone, jure smontitur, et
usum juris charitas dissuadere non censetur: add Zentorav: de ne-
plecta vitae enstodia 5. 16. Onia qui Pure suontitur; nemini facit in
Inriam. Crods III. 1, 22.
(d) Praeprimis Fraeceptum: Sient Teipsum: non de aequalitate omnimo
da accipiendum, sed de paritate affectus pnceri; qui cum ordinis
ratione consistere potest. Adde Ostandr. ad Cret. 1, 3. 3. Dene
Anonstinus: ipsa dilecio proximi ex sua cnjusque dilectione termi
num accepit. Dixit enim DF. DS: Dilives proximum tuum tanquam
teipsum; qui itaque pro alio vitam remporalem perdit, non jom dili-
dit sient semetipsum, se d plusguam seixsum, quod sane Regulam ex-
cedit. Interim Osiander existimat, cum potius debuisse martem patis
quam obterere innocentem, eo ipso gnod fueeit innocens. IBI qnare
posset, an ejus vita mea praeponderare censenda: aut annon etiam in
foro conscientiae potior mee securitatis ratio sit? Severe Bete Kul-
Dibus: maret, inquit, interfecti innocenike verum hemiidium, adea-
que actus moraliter malus, ad gnem Faciendum nulla necessitas ho-
mini Jus tribuit. Quidguid etium ae intentione primaria cum Thoma
doceat.
dum
l’a
uerhent
t
ens
este
pma at
u
det
locent
1
au
oles
ater
Pimum l1
seme
esq  laqu
ui Pecte
ense
X
Danc
m.
Beldi
Vmn
ten
moralis
a
Pim
Oro
eela
re
a
se
am V
siP
15
let
bi

## Folio 225 — 816856680:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
institia incalpata
ralit. Unde vidert
sensionis non pe
obationem
entam inter
cicita
redta
ntenriam suprac
eM. quoal
ralistis Pit
ccidereno
rahomini
quae nocit
rii
pNet
indirectes neq
Zentorav:
s
11
bet
1. 313
dilectione term
n tnum tanqua
dit non jam aila
ane Reontam e
quat
iamt
t annon eta
Severe heie KW
mi idium; adea
la necessitas bo
aria cum Thoma
pceat
F036 C225.) iose
doceat Crocas lx et d.  SL. 5. 3. VF. I. Sed frimum quidem in-
directe abne extra l propesitum interimi eiom innocestem
posse, exta andum est. add. Visserr. nostra IV. de Ture Poenarum
5. 1. E6 ibi ad Ut. e. Onando preterea mihi ent proxima morien-
dum, quid obstat, modo caecera sint paria, quo minus mearis l’ erius
praeferam suluti? annon navis piratis plena; ant comns latronibns
tormentis peti potest, etiamsi intra eandem navem aut dumum sint
panci innocentes, mul’eres ent infantes, quibus inde creetur pericu-
lum. adL.  Reoulam sane, ut pulere Anonstinus; dili-
pendi proximum a semelipso dilecter accepit; quondoquidem scri-
prum est, dilives proxiinum tuum sint teipsum de Civit. O et l, 20.
Ceterum eo de casu lognimur, ubi alter nullo Jure impedit; eo de-
Fendons seipsum. pertulbata ratione sensuque, fere caret prinipiis
morilis actionis, coonittone; voluntate; deliberatione. O. uid quod
ipse uctor est Kulpilus, Civem innocentem pesse tradi in manu ho-
stium, ut vitetur alioqmi imminens Civitatis excidium. Cell. Orut.
e) Oror. II, 1, 9. Onta si a Principe gnis impetatur, sive summo im AI ae
perante; an es adversus eum licita sit violenta cum ejus caede desen Tus trte
so: disgniritur. EKemplum Comitis Taurelli, qui Alexandre P’ar- Bena
nesio Parmensis Penis filio, noctu secum puonanti, es ad fa em
altertus transenni domto, pepercit, bumigne ferrum abjecit, memo. detel.
rec lamienus Scroct. Simile de AFonsonltimo Lnsitaniae Rere lay-
dari solet. Negat um Grotins II, 1, 9. guia persona Reois sa ro-
sancta sit, (6) cars moneat, meo unius bono multorum hounre à
Reoependens praesre. Ass mat Pernandus Vasgnius. es contea-
riam sententiam Bi naturali aversam pronunciat. Onum enim
chara sit Mortations vica drenisse Ovidium:
nibil o fortissime praeter
Fanc animam concede mihis tna caetera sunto.
illa Protii ratio saltim  Videtur cencludere: Si ab aliquo nullins veramare
aut panctorm suns penuent, eum non recte posse invalorem osciue. in PaEC. m
rei gnem fortasse de penclum interest. Hocnamque modo cx- SCLipTOTIS.
lets ant orbus nunguu posset occi ere irvasorem proletarium, ne
Bajus Ml. erie  oudine e6) exestate dest tuantur. M. C
etiam Vasgnins Controv. 1, 18. 9 p. m. 163, 86)8. 9, p00. 164. Pit,
principem eo in casu desinere esse Principem. Nam imperia non amit-
tntur
Exerc. Z. Scct. IV. 5, 1. P. 234, 135.
luoclica C
violerica

## Folio [226] — 816856680:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
 P. 26.7 400
tuntur de in en. add. Vitriar. Instit. I. N. (3 6. II, 1. qu. 17.
15 P. 6.
(E) Conf. 1. 70. III. 16. guem locum non saltem de frairibus ejussem
fidei, sed hominibus, certo tamen ordine, omnibus intellivendum mo-
net B. Opander. ad Orot. 1, 3. 3. p. m 450. Sient Cs proximus est
omnis homo. Pufend. de J. N, P G. TI, 5, 1a. Et licet utigue summo
imperia Cives, ut cumpericulo imo jacturd vite Civitatem defendant
compellere. ensend de Of. HI. (9 C. IL, 13. 2.
V
Ouaeri etiam soler, an liceat ejusmodi riex genus clige
Ce, ex quo, probabilicer, brerior vica cerminus expectari de
Ocac: alserit Putendortius. (2) quia hoc modo utum sui quis
laroius dispenset. Ac nocum utique emblema cst: Aliis inter-
riendo COnSuOT. Cxrerum difficulter brerioris riex caussa
definitur, quoniam labor, etiam incenlior, plus rica deside ad
ralecudinem conducie, ac locialitas quoque Philartix muleis
in calibus praevalet, nec Medici laltem, sed e Ministri Ec-
clelix ac milites, illi ex ilti contagiolo morbo laborantes vili-
tando, hi extremis se periculis destinando ritam in summo
Probabilicatis gradu periculolam eligune, ac plurimos, ob ri
exe genus, ofticiique rationes, vix ad dimidium dicrum per-
venisle, constat experientia.
(2) O. . (6) C. 1, 5, 4. - in. 9. (g9. Nec obstat, quod vita non sit nostrae
Potestatis, ergo nec probabiliter abbreviari a nobis possit. Neque
2. quod longior vite et as ampliorem usum prestet. In primo enim,
nulla est connexio, nisi collivere velis, militem fieri posse neminem.
De aliero, quod excipitur, observandum. saepe plus prosici panco-
rum dierum vita qnam multorum annorum.
VI
 parnnacurahincium defensionis riolenex repctendum
bonis vio. Praecise  estab actuali inralione, led a cerca ad inrationem
PTaDaTaTIONC: (2) at in scaru civils incipie ab actuali lx lionc,
aelmirque cum impetus ab inralore illari depullionc. (D)
Du22.
an elicore
licent sen
vIca, ex
quo PrO.
Babilicer
brevior vi
a cerminus
expectari
debeac:
uod ini-
eu deten.
etla
a
1

## Folio 227 — 816856680:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
1I, 1. 97. 17
neribus ejusdem
(6) prOXimuSes
tatem ab
lam
senus elisa
expectari d
usum lui
:Aliis
i5 vitae
ica desic
laviixi
Minictrs
de
Dorantes vill
dierum pel
egn
possit.
In primo enimi
posse neminem
NCO.
prosici
inralionem
tali La IOnC)
uILiOnC. (b
11242
C56 (227.)
7036
Oua, OD A percurbationem (C) modicus excessua ira
Foro hummano non curetur, quo intectius cst malum, quod aF-
Fectum iltum excicaric. (d) Modum excessus fudex ecircum
ctanciis altimat; e grarius excedere cum censet, qui colsilio-
nis auctor est, quam qui detensionis limites cransilit. AC Cx-
plorandis circumctanciis ultimum Expe remedium est futa-
35,12. (91,5, 13.
VII.
Refueam oblisatur, qui line periculo fugere potelt; (2) An, _E guX
obligacio
alices pronunclasteum, si fusxe locusnon lit, auc ea in alcerius ad tuscams
perniciem aburi aggressor possit. Cxeterum non omnis fus2
curpis est, praeprimis si incutiorem quis locum le recipiat. IIn-
de multum humani passum fuise Fenent( b) Judam Msccavaum
Viri docti, quod maluit vita periculo (C luOSQue exPONCTE AC
mori, quam rctrocedere.
 BC. Ls 1, 20. quia nulla beic ionominia est, sed falsa ionominiae
Opitoo
6) PMniens, du dentempui nostrum, moriamur viriliter, 1. MacC.
TX, 10. atqni terminum vitae nos isnoramns, adeoque à morce do-
clinare jebemur, qnamdin salva id consciensia possimus.
VIII.
Si Masilcaus, dur summae ubigue porestates, (uo, uti par Ouid de
CA, (2) munere probe fungentur, non Facile exic, cur de Duel. Lvellis ca
lorum =F rel in Aulis, vel exercicibus, vel e scholis trequentia lendumns
intelices eristissima que audiri debeane querela. Exemplo aliis
incomparabiliprxeirere Reges (b) Callia _ IC) Prussia, qui in-
humanum =hunc ec exicialem tor parencibus, cortamiliis, FOC
aninmabus morem (d; e dicionibus, quas postident, amplissi-
mis, jurium sibi competencium, _ priracis ejusmodi MIOnO-
machiis rehementer (c) laelorum, optime enari, prudencer ett
Caciter que exterminarune; spc simul dispenlacionis aut renie
32
mentum.
(2) haec summa ac nervns est, 1. 5, TY.
Cus tiltar
6) B5, 12.

## Folio 228 — 816856680:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
df8.I
16
omni, cam laneti laluberrimique Pdicti eransgreloribus, Ver-
bis onmino sirnisicancissimis ec, in Principe, aequali effectu
cum juramento saudentibus, (F) praecila.
(3) Fid Baecter. ad Cror. II. P. 37.
Duellum est bellum inter duos, constictus armis infectis e mortise-
ris. Foeacum adpellatur, qu d provocatione, citatione, compari-
tione partium, cum secundis, trinogue conpressu; permutatis armis
celebratur. Subitineum renconcre vocant apnd C allos, boc est, Iu-
multnariam gnandam ex repentino concurssi vindicationem, cum il
lud certo ritu ac ex vegaceeoa instituatur.
(B) de illo videndus Cuil. Ribierius, Literis es Monimentis Status sub
Reonis Franciscorum eo) Henrici II. Caltiee Repum.
(C) de hoc consulendus C. Thomalius in Felicitate Subditorum Bran-
debrroensium, qui etiam Excerpta sanctissimi Edicti anno
MDCLXXXVIII. mense Anonsto publicati dedit. Sincularia colle-
sit 7. C. Pecmann. Parall. Polit. XXII. P. 7 20, 72T, 722. de Henri-
ColI. G. R. de Concluso Ordd. Imperii _C. add. Tertull. de Patientias
86) Hornbele 2300l. Fract. L. III.
cons. Baect. ad Orot. II, l P. 32 de Condae D C. 19. P. 245.
(d) Fxempla, etiam in Acodemiis, tristissima prosant. Qnam tristis rn-
centio Carmersio JCto Femburoensi obitus filii maone speifuerit, do-
cet Fpistol SchurAeichii, quae inter editi nupere est CCC. ZCI.
eS CCOXBIT. Multo inentiss erat, Principem a Principe provo-
cari. Adde BccMoM. Dissert. de Indiciis DEL, C. V. P. 2.P.-.
Ce) ad Majestatem enim pertinet vindica injuriarum. Mirum ipitur
Principem Purium sucrum tenacem dari, qui boc jus Majestatis a
subditis patietur invadi. Vindictae Ministerium Rex saltem exer-
cere inuno debuerar propter terrerem multorum. Capitulore Franc.
V. Cap. 332. Opat DaEC. de P. P. P. 3. n. 13. adde infra II, X1, 8.
SaB fin. E5 L. L. de D. H. E) C. C. V. 6. 12. (nD fin edit. Vet. Cnm Vo-
luptas capta ex dolore ledentis plane st inhumna BiSOCT AL I-
TATI repnonan 5, II, 13, 6.
E) cons. Fhoma(. d. l. 5. 14. p. 34. ubi ostendit, qua ratione hoc E di
dum execntioni datum sit. procurata scilicet laefis omnimoda satis-
factione.
6d
L2.
quidDuet
lum
quocuixtexi
d
E
ubi
at
lale
+
ni
roti
e
11
cu
Ins
vide
2
velere
bse
ene
n
Quo
Den
inu
ut
re 
11
Aa
11
lareu
lic C
DIO
Pr
tiue
b
Galo
de
1
exI
cem ced
11
n
an
ac lui
1ct
Iuta
er

## Folio 229 — 816856680:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
aequalic
eF
cationem,
rentis St
Sineulari
M 
H
raH
AHHB
1col
722. de Hen
245.
respeifnerit
ere est CCl
Principe
2. P
M.
suS Maj.
ex salte
apiculst
insra l.
it. 2
S
tione
MA
pd
C
1000
ita
pan
(1.8
odc
9.
e
l22
Recte LhadomL, c Tridericus II. (2) modum explo. Ouddo du
eandiper Duella Judicii Dirini = Legc Burgundica Cancicum cu, quo
reluc a Jure deriantem aequitarisque rationibus non consen- vec
Eientem abTOSAMINE.
(2) Conserrimeretur SchurrAeischius Dper. Historico. Polit. Dissert. XI.
ubi in Cristoria veceris Reoni PQ. Buroundtnum c. IV. 5. 4. finen-
larem Crotii obse vationem repetit. quon DEIIS. end populos legum
SIC. C. Fumque endes permis eir, uc lxtus cremus c. ulam innocencis com-
Probaret. Forre, quod eo rerum statu non tam malitia quam simplict- An d cue
tale haec ratio provandi recepta esset. Poit eriam de scelestis hisce Vericas per
praesidiis. divinugne. ur perverse tum credebatur. Indiciis D. Dac- ea quando.
tius. de Pace pull. I. 1 20. p. 4. 59. Cacolum qrogne M. ea projustis
habnisse n tat e Jus Prnvinciale suevicum atteoat. docetque, ut se-
guioribus temporibus Ciritaces contra haec Jusicia Campionum,
Kamps. Bexicrte, privilesia ontinuerint. cn:lia etium Aisto-
riae Priderici IIL. adjecic Kulpisins, fol. 154. segJ. add. Bocler. a8
RRex Lnieprnc. in Lexibus Loneobardorum Zit XCI. n. 3. guia in
ce ti sumnis de In decin DF I, es multos andivimus per puonam sine
insta causa suam cas s.m perdere. S.ed propter consuerm tinem Centis
nostrae Longbardorum Lexem Imeran vecare non possumns.
a
uc explo.
Faca
Duies rto avellis, veluri repexsencatiris Bellis ali- An pro.
et prohumeenum videri pocerat, quod languini humano binda du-
ella publi.
CA FaTIOHC PATCaEUE, _ Calamitares Belli veluC in C OMPCM- c,
CIUM (2) MIECanEUF =. Probabilior camen alcera sententia cA,
uoas penc telicia quoque praelia Forcuna Belli reparari
DOECKE.
Sccabio veraram hanc fuisse ait Graecorum cen(netudinem: P6) apuil
rirgiliu ieas aequum suisse dicit, ni inter je CB Turnum en mo
do res ces iretur. Crot. I1, 2:, 10. Defend.t que que horum licen.
tiam DEi micF, quia qui sic puonat, anctoritate publica puonet; es
inter duo mila minus elieat, cum hoc pado malorum, quae p. A se
trabit
etus, sutc.
divini sen-
ciendum e

## Folio 230 — 816856680:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
dda5
3
E
trabit bellum, domina pracidantur. E5 ipso initio sternantur. Interta
non tam de ipso puonante, quam de Rep. gueritur, an ei consultum
st, hac via certare (6) lites finire 
(2) Uti banc rationem verbo tanoit Zentorav. de 7. (5 J. p. 393. ad
dunt nonnulli Fxemplum 1. Sam. XVII. 4. de Provocatore ad Onet
lum Goliatbo: li quehsreris inguiente, pugnare mecum de percuslexir
me, erimus robis serri; docentque freguenter fuisse tales sponsiones
illis seculis, ut inter Lacedaemonios Co Aroivos Othrgadis tempores
inter ROmanos ES alhanos, cum Horatii Co Curietii decertarunt.
Ordinariae vero prudentienon est, in retanti discriminis, in quo car-
do belli vertitur, omnes Reip. Fortunas uni gnasi aleae ictni expo-
nere. Duare nec pro priori sententia Dnellum boc Davidico. Colia
thicum potest uroeri. Caeterum viri inter arma educati Civium
sanoninem effundere. vel animi caussa, parvi ducebent. Eudent
coram nobis, inquit Abner. Juvenes nostri, ac pari:on: urrant nu-
mero. Quo duelto sineuli, E numerognidem XXIV. inceriere, Il.
Sam. IL. 14. 594.
X I.
De murilatione membri recte post Grorium = AuctOr:
an dee de pudicisia pronunciareric, non injuria dubitatUL. (2)
accum reterrihuc toca de Jare IR A cractatio porelt, quod
marielm, v. c. uxorem in adulcerio deprehensam interticien-
cem dIaPPICio ablolru: (B) icem de Fure Nocturno, quem qui
lacio pudi- Occerat, a supplicio ablolrebatur. (c) Ouam operoli in re.
Lolrendis hoc loco calibus Moralictae lint, videre cst apud co-
La Principem Anconinum Dianam (d).
de 7. B. C5) P. II. 1, 6. quia vix sciri potest, annon ejus abfeissio mor.
tem post se trahat, adeoque sub est probabile vitae pericnium, ad quod
sustinen sum nentiquam teneor. ad de quod haec patientia regulars.
ter hrmanam constantiam excedat. Equidem excipit rir d. Eus: posse
atique oladium axpressori opponi, adeoque periculum depelli: vel
punctum requiri ad moderamen inculpatae tncelae. Sed qnid parmt
cum certo sinctu opponi nequeant? Adhaec punctum id cum latitm-
dine e beniona induloentia sumi debet. Ac distinctio, an suhsit V ta
periculum, nec ne: mere theoretica est, nec dijn licanda defensionis
moralitasi, in vita civili, usum praebere potest.
(2) R
Anmuri.
Pacio mem.
bri cu c
ais vicari
DOTIEE
o
An de vio
cirixe.
Duod jus
de inv
056
ens
Onan
min
re
lhalne
le masii
1
ne lan
senter
area
de Patim
vnn
eali
ln
nali
matius. Gnoc
1
de
ea
ln
am
Hinc
ve
MII2
te
eilliept 
1
sinim
e
e
dilus
e
dedir
i1
nilent
vir
lnis
e
d
lnnt
minetur.
MaIC
Alla
iea
X1, dne
M.
nO
e
cons
11
1
62c
vea
n Rura desc
illu en des sun lu
11
b
eju
rem
norr ed
Prepi Qu
n
ratie
ee
11
ed

## Folio 231 — 816856680:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
an ei consoltnm
8Y. P. 393
catore ad Onet
im de percustert
tales sonsionet
rgadis temporei
avidico. Colia
etrcati C
ebent.
concurra
iMi
I = AUC
Pocelt, 
denta
MI
100
RINTCFHCI
OperOli inL
est ap
NIMM, 
ientia re
plart
Cir de Aus:
am depeti
id Ct
NO
ot
ve
ru
itH.
t
an sit h)
ida resensionis
RA
F35H T231,7 F35
(2) Rariones auuil D. Thomapus, Jurispr. Div. C. dit. 2da p. 171
172 quia, si phy (ice secetur, reparari pudicitia possit per aegniva-
lens; prrocalices anferri me invito non possit, cum fic bonum animi
Onanquam in exemplis, quas historiae notis suppeditarunt, illi que
(nmmum habuere imperium desensiones ejusmodi, se non semper: cer-
te pierrunque landarint. nonnunguam etiam praemiis decorarint.
Th. majii sententiam e veteribus tnetur anonstinus, quia, inguienso
virtus pudicitie amitti non potest sine proprio consensu ejus, qui op-
pressionem Paliiur, in potestare vero cninsque est non consentire. de
Lib. Arb. L. l. C,5. Nec obstat, quod reveritur. Pudicitiam com-
muni aestimatione, ipsaque Lese Divina vitae adaequari: Igitur pro
ealicere, quod pro vita. Nam nondum probata communis illa esti-
matio pudicitiae physice talis est. Neque Crctins locum Scripturae
dedit, ad qnem indesinite provocavit. Exempla antem paoanorum
nit il concludunt. Alia est ratio, s adoressor pudicitiae, in casu re-
nitentiae minetur vitam eripere; ut memin. mus. Fusarum ideo quod
viroo reludaretur, eam sclopeto exploso intersecisse. Qnidni illa po-
tnisset se cumcaue HCari defendere:
(6) Zentorav. de Jure (6 Instrt. P. 397398.
(C) FNOd. XXII. 2.
d) Cujus hiftosculi sunt: TOmoVITI. tr. V. Resol. 2. Licere aliquem Specimen
Occidere in foro conscientix, ob detensionem bonoris. Aroumentum decectabilio
ejus est. Pro desensione bonorum externorum licet occidere invaso. doctrina e
rem. Sed hinor est pretiosior bonis externis. F. pro desensiene Bo. Diana ex
cerpcum
noris, quando aliter desendi non potest; licitum est interficere ad-
Gressorem. Onod praeprimis apus mililes locumhabere dicit, velut
illi non snt sub summo imperio. Rursus: Ille solum excedit mode-
rationem desensionis juste, qui cum aliter Com nove posset vitare
illud periculum, occidit vel perenssit adoressorem; ubi FI. Bocerum
 J0. Chalpeticum, )Ceos nostrates refutare conatur, d. t. Resu.
IV. n. 3. o omnibus quidem insimae conditionis, nobilibus tamen
ficirem esse Sccdere invasorem, qui fustem vel alapam impinoit. d.
t. Re)oI. 5. n. 2. O ResolnF. 9. n. 5. ubi rursus Plarppcechuum refellito
Posse Ctetabs cammniatorem oravia crimina de sua relisione ppar-
vencem occidetes ex Amico probat, ue tamen nolit videri consentire.
Resol. 13. P. 98.

## Folio 232 — 816856680:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
e
2
aa l 20
Ous hone sC protuetur, nullo amplius sui menituro
que minus a me repeilatur; (2) perfecto lcilicec; de imperte
e camem aequitacis nimirum, himanicatis, julticia, C a LLLa
Duanrum
suo in ho-
Rem:
LIS. (b)
(2) 5. dCons. ll, 10
necessum st, si transitum suscipiant: respondie Enoenius S. abaudus,
(5 Venetos, ne hoc inbuanum facinus, contra ventrarum, qu
tenere velint, partium Ledes permitterent, bortatms est.
XTTL
ures delchacas tacultas occidendi, ex ca praecipue
Rerum de ratione Macus; uod invalor illimitatum habeat nocendi
propolicum, aut laltem ob hostilicatem lemet declaratam ha-
berc praelumatur. Ex quo etiam de ratione Legis EbrROruM
Lex se u CCa interfectionem turis nocturni facile colligi posse arbi-
re noltuT- EEOT. LCCd SCriPtOreS rarie disputenL; (2) Cacerum, cam
ad omnes gentes, quibus culcura morum imitatione huma-
nioris commercii placuit, propagatum elle manitectum elt.
(b) Fg0 racionem habicam exiltimo non Calutis no lo publi-
Cx, dux lazatis hoc in casu justo dolori tranis a dmo Luur ju
vatur; prxcipue quia non res modo, sed d, ne prodatur vi-
eam P’acxistamilias aut domesticorum peciturus, praelumieur;
(C) sede quod is, qui res noltras crepeum venic, in jirdicium
adduci non porest. Caecerum xeque hostilem animum decla-
rac, quires (d) quam qui ricam per injuriam impecie. Inprimis
a cum instrumeneo ad nocendum apeo comparueric. Ad
dunc alii, quod abs ture interdiu deprehenlo res POSTIL recU
perari, a nocturHO nOn iteM. (C)
B
b) ZecgC V. deJ. _ f. p. 394. Unde eo in Belln irae moitus quae in
bumana in Carolo Crrestadt Suclost. sisqua laoiso m toru
Zenteravius, vera sunt. Idem Catinatio minitant anxere, se Athesin
prope eroium perfessan ensus m perde Cesareante
as b
dua Rcita
Ten (03
D
c
nam
Mne
batu
CIRD alqu
enim
eut
M
rar
d.
a
icepac
ui e tu
adF
1
e
De
dd
et
1
Inn
lori
n
0
la
en
ori
la
Pre
18
rup
la
ne
Boele
Lei
dent
d
Bes,
dic
len
lided
1dv
a
115
eile
a1
a
2
U
a
B

## Folio 233 — 816856680:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
(UIE MIEnitUEN
c; ae imperter
ticia, etracica
moctaS qu i
attorio momorat
npere, se Athesit
ni_S Sabandus
M
5 est.
lI
DIS EDERONI
i
Si posse au
XECTUM
anitestu
1O. 1OF
Q2O TuI
na
16l
pEoctaCI
PEL lmIEI
II Jrici
imum deca
1t
etIL. IIL
veTIE.
POLE
rit
Ac
CCH
)Cret
2b (233.) 6553
(2) Crot. II, 1, 12. ad de Pnse. dC I. N. P5 G. II, 5. 7, 28, GH 121-
Prodat Crotianam observatinem, C Latores hoc vr pesse, dercee
rerum cansa neminem intersted debere. Extat fraoientum Orario-
vic, quam Cato bobnit de prada, ubi ait: Fures pr. v. L rum furta
rum in nerv, atque compedions etatem aonnt FIIKES PUBLLEE
(C) Zentorad. ac Inst. r P. 396 (9. Ouid de capitali furum Peena
sentiendum: disquirit velthemins ad Crot. Il, r. P. 600. ContraLe-
ces, quae venantes rusticos morie puninnt. Vi de Gregorium Turo-
nensem, ( Orot. innot. ad II, 1, 1 4. ad de eo Bocler. mitissime dicen.
tem II, 1. P. 29, 30.
d) Exod XXII. 2. enfend. de D. H. _3 C, 1, 5. 16. ed. P vet. 21. edit.
noV. Alhenis perfossori edium mors erat pcena proposita. ad Cle-
ricum ad Exod. d. l. qui ait, pensitarietiam delere pariecne in ori-
ente perfodiendorum facilitatem, gnam Cicero hypotheticam val
cum adiunctione vocat, L. 2. de Invent. C. 42.
(C) Patend. de 7. N. (5 6, 11. 5, 17. 305.
XIV.
Pertinet huc Jus uri innoxix ucilitacis, ita, de Neces- Quod suo
raeis, guemadmodum Lactenus de Ture Tuccla cximus.
Est aurem necessitas liel selo satus hominis, quoad ri-
CaMI, MCMBEa, auE res,  ejusmodi periculum, ciera licam cul-
pam conjecti, ex quo alcer emergerc haud licce, nili actusLc
sibus alias concrareniens committatur, vel conpruens omit-
LtuF. Quo Calu leges teh obligare censentur, ue aliquoc ex
cplis ab Auctore oltehsum est. Diridinecesitas lolee ratio-
ne sactus, aes  ubjecti. Illa dispelcieur in communem,
eravem e exrremam leu grarislunam; ista in necesticatem ho
neltatis, incolumitatis, commoditaris. Pxpedic praegnancibus
in riex discrimine consticuris sub unius parcis (xepe jactura
Calurem mercari certistimam. Instrumentum id receres ro
Carne iuBevobnaol. 2dd. 6rot. II, 2, 6. _ eo ejusdem annOtata
at i publica e pratam. De gravistima, tre simplici,
decestra.
115?
IN ACRO ATOK AROENEO. CFOE, III. 6, 21.
(6) Boclet. ue. op. 19

## Folio 234 — 816856680:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
d
34. I
ee
ut Cicero ait, nihiil atcinee dicere, cum eam nulla rarione le
Mc postimus.
2) Zenecav. de J. (5s 7. pa5. 571. Lognitur Andtor inprimis de necessi
tate, qnam vocant incolumitatis, seu ubi Leoum observationem co
mitaturum esset malum humanam destruens naturam; aut communt
biminum constantia maju. Onae tamen semper ce dit necessitati bo-
nestatis. Sic non licebit fornicari, ut vitam serves; qnia fornicari
per se turpe est. Licebit tamen aliquid vitae conservandae caussa su-
scipere, quod Lexe alias positiva interdictum est: ut exemplo Da-
vidis, panes propositionum comedentis, manisestum est. Communis
necessitas est illa quae passim occurrit, panperum: oravis est, quam
incurrunt, qui non habent necessoria ad suum ei suorum statum es
conditionem: gravissima seu extrema est, quam quis patitur. cum pro-
babili mortis periculo, uti definit Bonacina in Theol. Moral. Tom. II.
trait. 2. disp. 3. P. 162. Dantur etiam casus, quibus res alterius per-
derecitra injuriam licet. Primum, si nrocat necestas talic, quae in
prima dominii institutione censetur excepto: ut, si gnis tertiioiadium.
quo usuru sit furiosus, in omnem projiciat; deinceps, debitum ali-
quod procedens ex inagnalitate, nimirum ut res perdita imputetur
in illud debitum, quasi percepta, alioqui Jus non esset. Tertio, meri-
tum aliquod malum, cni poena talis par sit, ant cujus mensuram pae-
na non excedato
XV.
De Lesibus quidem humanis dubio carere videtur, in
bus huma.s regulariter a necessitate exceptionem fieri; ut Legistator
nis excc. non peaelumatur subjectum adigere ad eam Legis obserratio-
nem voluisse, quae iplius incolumitatem colleret. (2) Nisi vel
ipse Legislacor alirer dispoliierit vel natura negocii aliud lua-
deac. (6)
AnnoceM.
1a5 in legi-
Dta:
Ca) C. lhomas. Iattiprit.14
() v. C. Bellum ibid.
L
an in divi.
ve
Circa Leges vero dirinas major elle ditticultas videturs
neC Le MctiOInteF Nacurales _E POSITiraS. (2) FXCu
Labic tamem in policiris necellicas, si malicia hominum prin-
Cip4
ant
dic
e
cab. 1
qne
MC
Mav
afi Pheni
sendiost
1L
a
t
eni
31
A1
.quo m
M
1
1
esuI
1e
ant
(ni
e
13
M1
Or
(HI
pmoq la
ant
Bide;
bsten
21)

## Folio 235 — 816856680:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
la ratione le
rimis denecesta
servationem co
2. aut communt
 necessitati b
quia fornicui
andae canissa s
et exemplo D
est. Communis
Hana
bravis esti
orum statum 
Noral. TOM. L
res alteriu per
iMM)
. Tertionmert
mensuram
e ridetur.
UE LCZ
150b1
C
Deii al
ultas ric
IIUM
et
EXCI
oeiA
p2
8E (235. ) Fo3E
cipaliter iMccMa (B) moriem inferre: non exculabie, s pri-
mario quaerae cransgrestionem Legis, adeoque ignominiar
una lummi LLacOrIS(C).
(6) sic ajunt, judaum in obsidio Fierosol. potuisse carnem suillam ede-
re. Multo mavis supestitionis acensandi Indaei sunt, qui temporibus
Antioebi Epiphanis in culebras consuoerunt, cum oppuonarentur
dic Sabbatbi. C6) morttaluerunt, quam desensionem parare. 1. Mac
cab. 1, 36. gnos a Jesntu Firino contra Lucam Olrdeum male de-
fendiostendit 10. Adam Ohiander, ad Crot. 1, 4. D. 553. Egnidemno-
tant Thalmudici, ante oneorum tempora, Levem Sabbathi ri-
eide intellectam suisse. au ut ne quidem vitae exciperetur perienium.
testemgne ejus rei Ciratum Aoatbarchidem allep: t Or. tins ad
Y. Maccab. II. 37. Scemnlis relixiosos fuisse censeo Indaens, qui etiam
infame illa, quae fuit sandio Romae imperante, primas frures alia-
qne DEO dicata muca intemplum deculerunt, ut testis est Josephus.
(C) non licuit edere Carnem suillam, si inssisset Antiochus.
ZVII
Mehorabilis de rIl. Brirannis historia CA, (2) qui vasto quid deCa
in sal ragances, aeticienre cibo pocuque, Torte jactaunum su VII. Bri-
nontetancem jusmaune, cujus languine incolerabilem si-
cim, carnibusquetamem utcunque ledarunt. Ouod rectene
Factum fuerit: an secus: judicium Viri insignes sulpenderunt.
(b) Posteriorem sencenitiam amplexus est Lieglerus, ad cujus
tamen pronuneiata nonnihil regerit Putendortius. Saltem
milerandum id Facinus est, a in mactato magnam charitatis
speciem octendit, ea que propter a fudice reniam meruit (C)
(3) aput 50. Scharrok. de Of. III, 12. P. 198. 59. P6 Putend. de). NI. de
C) rescrene schutonio P. 199. Adde L.MBl. In suminu Ineh deoi
(6 B. Antecessor Hopter, de ritu Decimationis c. ll. 5. 25.
ZVIIT
CaMMOx
Possine injulticia argui, qui ex ratione (a) belli locum An;
n 101o Pacato , ellam inrito Domino occupac: rehe-
MENTeI
c
a) TBomas. l. C. p. 16. 11, 2, 142.
6. l136, 3. D
312.
b) ut ensend. d. l.

## Folio 236 — 816856680:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
abd (236.)
63
menter disquisictil. COlius adurmac, linon imaginarium, lcd
certum lic periculur, ne hostis cum locum inradat a irrepa-
rabilia damna dec: deinceps, si nihil sumatur, quod non ad
onurionem necellarium sic: puca, nuda loci custodia, relicta
Domino veroinrisdictione _ fructibus: postremo, si id hac
animo reddendae culto dix, Cinuilat que necesticas illa celtave-
ric. Obrcehtus: cgo, inquie, alicer responderin l de rCOc-
cupanda consilium; alicer, (de (b) occupata judicium roger.
UIbi enim deliberandi locus relinquitur, quid ambigam le-
cundum regulam ac crnoluram incedere, quam seio a Spiricu
S. Praescripeam: Non lunc Facienda mala, uc eveniane Bona
ROm. III. 8. ubi rero graritas ex prxesencia periculi, nulla pra-
ra libidine, nullo incondiro auc incemperance affectu, led (0-
Jose (uosque ab imminenre periculo ruendi Audio incitacum
ad rem alEerius occupandam atcraXIE: iCa, uE non dolus lal-
cem, sed culpa quoque occupantis argui non postic: cur inju-
Sticix condlemnem, racionem lufticientem reperire urigi non
polsum. Ilaud est nocens, quicunque non lponte elt nocenS.
Sic, oblerrance Cironorio, olim Fecerunt oOrdines Beleii Liberi
in Trajectu atosa (MastrichE) Rhenoberea Cirsavia, Embrica, resalia,
quas hostis Tispanus occupatas praelidiis cenebat, de inde lon
eios eorum infestabat. Verbo: Factum meretur veniam, quia
ob ablencem maliciam (c) injuria non est: non tamen jurina-
curali ex asle congruit.
() Scilicet vera, Es qui bellum Prum verit. Cros. II, 2 10.
(6) pro negante arormentum est. Si nemini invito suum est anserendum
E. sine injuria alierins loeus non iuvaditur. Ocio. eps boc pocto al-
terum praeter noxam helo imp. i ari oravihusque ericulis involvt.
Aegni injustum esse, si homini invocenti pericnlum creetmr. HiC C
tem pericnlum anveri, gn’a isto pacto is, cni locns eccupatrs est, col
lnsionis cum hoste suspicionem ini c cogatur. Vin it tamen apna ple
resgne S. lus p.tli a vel ejus PTXLEKTUS.
(C) ensend. de OP. H. (5C. 1, 2. 15. ibli ad injuriam pretercao
eIX
e
de
d.31
Pere pdec
ec
dione gq Moi 
Nec
Ulti
lli
i
284
P. 301
Mly
uer
lur
ten
on

## Folio 237 — 816856680:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
ginarii
adat, d
quod
Aodi
udicium
dambi
culius 1
idio il
nON C
nEC et
hes Bet
Embrib
bat, de
veniam,
EACM
2 10.
n est ans
CrCCHIY.
VC
OC
ret
nL
eI1
OB
d
p
DA
1010
iC o
ttamen N
ereda
a
arenita
epshocp
erientis
se
irte
2
O
3
XI2
Ouxrietiam (olet: Annecessicas cribuae Jus ad auteren. An necco.
 RCS ACHaS: Sime, qui exiltimene, in casu extrema nC- licas cribu-
Cellicatis, ofticia Flumanicatis mucari in oblisationem perte- res aliomans
etam adcoque furtum formaliter non commicti. (2). Salcem
hoc ab Aucture graricer monicum; non minus in calu necessi-
caris alteri posse, qua ex humanitate debentur, quam ad qua
ex oblisatione pertecta renemur. Cxterum e id colligoDcus
per donationem Adamo Faccam dominium proprictaremq;in-
eroduxir. L. Calra Locialitate, quae neminem rule gratis perire.
Pgicur nec roluit per introductionem dominii hominem peri
xe. Non quidem, quod comuio reriviscat, quae nulla tuit: scd
Quod id beneticium generi humano censendum est ad ulum
NOn ad HOSTAI dAEUM, SE CaIUS CXETCIa nCCCIILACIS CXCC-
Peus fuisle. UInde subincelliguneur conditiones: CIE, Si heri
POTtiE, acleatur MagiCtEALUS, HIE PFCCIbUS LES FCNECtUE: Ut nC ParI
neceBIcate PoseHorteneatur, de qua sine similes. (B) ITic est
rigor Dominii dirino beneticio cemperatus restrictusque ju-
RC RCCCSITaEIS. (C) In iis enim, gux humani sine instituci, ex-
cepta ridetur necesitas summa, qux rem rectucit ad Jus va-
EUIXX. (d)
ac sis 2d.
(2) Lhoias. Pr. Div. ll, 2. 170, 171. Mmialiceat Mdoistrabum dai-
re, s ejus copia foret. Oni ipse character sit oblicationis in Civitate
persectae Nexativam sustinent Opand. ad Crot. 673. Zicoler. P. 172.
Darban. Colh. Decal. p. 847. Dilipens est casuum collectio in Disp.
de Favore Necessitatis 1. 1699. sub 10. Sebmidio, Lipstensi habita
5. 32, 33. (e99. Adde Selden. V1, 6, 724. ut es Obrecht. Dissert. de
Ratione Belli p. 30, 31. (99. Uroent etiam nonnulli deesse tormale
Fueci, frandulentum scilicet onimum, absque quo furtum non committa-
tAr. Nec obstat locus speciolus Prov. VI. 30. ubi furti probrigue
rens aicItuY, qui ad famem sedandam res alienas furripit. Nam is
non de ea qnam heie sionramus, necessitate lognitur; segnenti enim
versa

## Folio 238 — 816856680:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
(238.)
4053
versi cnt, labere. nod venaat e restituat seDirpirm. P e) etuto
de Y. N. 6) G, 110675.
(6) Orot. l2. 236,7. 190
(C) Kulpis Col. Oror. EXerc. III. p. 38, 5. 2
(d) Orot. lF, 635.
22.
El, qui exictimee, cum, qui POETISPexiCUIUM, UteE in Ma
teagio prae. re prosci ciedeu e detrectar, a religuis illicite praecipi
car quodpares line linguli, dc nullum in quoquam fus exictat
nem derre. cum cogendi. Auctor rero, (a) cametsi in majori opere sen-
Eenriam (e(pendae, in afFIEILaEIrAMI HOC in liBEO CONCCMIE:
quod is relut omnium interitu quaerens, praecipicari polsic. (D)
(2) P. 312.
(b) Nec videtur sirma ratio in contrarium. Saepe non habent faculta-
tem sinculi, quam tam en habent, ut in Corpus Morale coenntes. C’onf.
Pufend. de Y. IY. 86) C. VYII, 3, F. F248. Possant ereo omnes ant ple-
rigue, ad conseroationem Forrus lecem sibi ferre, e omninm re-
frasantem scluti compellere. Quid quod inter aegnales vix melior
compositio quam per sortem datur. C onf. infra 1, 7, 8.
2XI.
Duplex alias aci. Jus solet, quo vigor Dominii, divine
mecessia, beneticio cemperatus restrictusque (ic. Clnum necesicaris, al
cerUm innOxIX uTILIEAEIS. PFIUS, AE MOHLIIUS, elE, uBi nCCCHI-
eas homini eribuie Facultarem agendi, ex ipla naturalixequi
cate relultancem, alias regularirer l. cgc ademtam. = Polterius
vero, est Jus humanicaris, quod alteri prodesse re noctra, t
nihil nobis decedat, jubec. Prius ride Putend. 1, 5. Posterius,
8.
e
inprimis quod necessactem incolumitatis. Vid. Mpia 3. C4. ode
II. 27. Oremadmodum _ aliunde illata necessias exensationem ant
veniam meretur. Justinus: Factum Pbocensium, tameesi omnes exe-
crarentur propter sacrilegium, plus tamen invidie Thebanis, a qui
bus ad hanc necessitatem compulsi fuerant, gnam ipsis intulit. ad
CrOF. IlLo Xl, 4. An. ILI, 17.
alo
SAMIMNaU.
cipitacipol
E, qui Cor-
Et213
curd Bor
20 de Jure
SISS
munin
riendo
loco
a
esiin s
lencu
le
didu dec
Dou; um VII
pum l1 11
lia  1o Pl2
M
le
p 
num. Dea
10
eur
n
du
dai 
1EIV
S1 dui
2
i. Iq
20i Xlen X .
im. 
cite
AC
en
n
verlus omnes
aF3
imac
ivraeri m
de
u
Esi d
de
la
2u
1e
1
ei
m
uin
vensu
EOEI
lest
pnima
618
veni
a
BI
29
de
udb
d

## Folio 239 — 816856680:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Sedobip 1
S Illicite
DQuaM JuS
majori ope
2 libeoC
non habent
agnales vi
13738.
Dominii
M RCCCH
8u Ctt,
la n.
nCaM.
teste
d. l
suora
es e
idia 2
13
13
bs
tH.
et
a
es
(230
COLLLMSAL PUFENDORSMMM
PXERCLZATIO Y)
S LM M A.
P. Distinctio ossiciorum erga alios in absolura ee hypochectca. Fx cur pre
mum in absolutis sit: de tuenda aequalitate ? II. Praecepeum de damno sar-
siendo. III. Ad id qui ceneancur: IV. Duo ordinc: V. an primo
loco ceneacur paeracox Facinoris: VI. An homicida ceneatur ad
penlandum luerum, quod herodes e lonsiore propinqui vien capere
Dorilienc: VIl An de omnibus ceneatur Rector Civicaris, quae
commirtune privari piracicam ipsius indulru exercentes: VIII. De
Resticurione ex protesso. 1X. An ex is reneacur, qui per neplisen.
eiamm dlamnum inchHic: Z. An is qui occasionem praebuic: XI. an
animal noxa dedendum: XII. De Resticuriono, ut Belli Rectori.
Bus incumbars ZIII. laprimis cirea excesseo milicum stipendiis ca-
TentiUMLE ZIV. Pitiosites uc d damno sec ernenda: Z V. Ouic dolus
de quouplex : quid cuipa: XVI. Onid Vindicta: ZVII. Ouotu-
DlEZ aequalitAS: =V III. Ouomoeo sire distribuendun? AC de POF-
cibes quidcenendum: XIZE. De Facto Davidio Il. Sam X. 4. ZEII.
31. 22. Onomodo peccecur conen othcium de menla aequalica
cc: 2l. Prosressus hc ad ofticia humanicalio uc: monere erran-
cem. LLLEII. Erga delunctos. XXIII. IIbi questio de insopulris ta
cinorolorum cacaveribus: XXIV. L ex deSpicilepio L ev. XIX.9.
Ac dectrina de rebusinmoxia urilicaris. XZV. Wc humaniere 9d.
VexU OmHCS. ZZZVI. De sure cranolerendi merces. ZLZ VII. aM
ad jurahumaniencio pertineat exteris teminarum copia deslicuris ma-
erimonia cum nuleris merendi licentiam dare: lcem de monopolio.
Z ZVIII. An decum actio inorari: 2EXI2. Cnaelio de lacobo, An
Labanum lxesexic: ZZEZ. Quomodo indetinire aliorum commo-
da promoveriposinc: ZXXI. Monica adveclusavariciam. ZLZEZII.
Beneticia quocuplicia: X=XIII. Quiit de amiciria Ceniendum)
=LLIV. Suxerpondium duorum quaectionum.
Ffcia acivertus alios homines vel absoluea sune vel Fyo Ouid orte
pothesica: (2) Incer illa, qua Fomines sibi invicem, cia absolu-
uc calibus, debens, generalissimum est: Deruenda quid hy-
Tminum equolisare. seu quolibet Pibi habendo pro pochericas
aequali. ela (6) iplo Latence Auctore, ultimum efsicacisse.
nuque

## Folio 240 — 816856680:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
283 I240.) ode
mumque ad versus laesiones aliorum arcumentun ab X qualitace FTu-
manicaris peci solet. Fx illo per se consequitur alterum: NE-
minem esse ladendum (C)
(2) Praescindimus itagne a Thomali.na divisione, quae in communia de
specialia, d ill in ablolura ac hyporherica disp. (Cir. Jer. 11, 5, 2. 90
quae tamen serveri possit, qnoniam es bquothetica a certe lustiinto
uti est v. c. sermo, dominium ESC. sunt communia. De absolutis.
iisgue tribus aoitur ab Anctore c. VI, VII VIII. De HypothetiCk
vero ex institutis, quorum tria sunt, cap. IX 5. 2r. Sermonimirum
dominium rerum earumque pretium. Eo imper um humanum, asit
6. X. uSqne ad: XVI. inprimis l, 9. UII. de hyporhesiois demum ex
certe statu toeus liber secundus. Videri ipsume audorem hanc divi-
sionem infringere, dum de Officiis inter ea incermediis avit: c. lX
X. E5 UII. sed ex al 5. ult. patet, eum non pertinacem in dixorouia
defendenda esse. Possent etiam haec intermedia referri ad Offcia hy
Pochetica.
6) 1
1V
(C) Ooi. L Ossicium de nemine ladendo esse latissimum. 2. Ossicium de
tenda aegualitate non necessario regniri ad vitam soctlem, quia
vossim secialiter vivere etiam cum inaegnali. Ixitur officium de tu-
enda aequalitase non esse primum. Resp. 1. ne3. seq. 2. est primum ran
tione dignitatis non ordinis tradendi. at 2. neo. Min. semper enim
su; Ponitur rinculum ee Jushumanieiris. Caeterum institutum vel est
Generale, vel seciale. Ilnd sant pacta: boc sunt tria illa,. 2, 9. Hit.
P P.
Consequens praecepei, de Neminelaedendo, est: D mnam
(2) darum resarci. Venit autem damninomine oinnis lasio qua cusi
collitur dimirnicurre, quod lium est, Perfecto (B) expleto-
rioque Ture (C) non ex sola apticudine aur fure impertecto.
(2) Damnum (forte a demendo dicum, est ro enartor cum quis minus
Babet (H0. Grot. II, 27, 2.) desinit C. Thomasins. Carentiam boni
alicuius ob alterim factum Jure destitntum. Varias vero divisiones
damni idem exponit, in policirum de prirarirum: Conjunctum cum
Iu co lxd. neis ee non conjunctum; d’recto in ipsa re vel in ejus tructi-
bus dacum: cx dolo rel culpai cx F. Cto commiltionis vel omictionis.
(6) cons.
Occurrio
cur dubio
circa me-
crbdum
Ructoris..
An primu
scofficium
de cuenda
aqualican
Dirici da is
MBUL.
eo
in
20
NVe
1
sub
pnaei dec
vit
dembe
In
du sen
e
8a1
su
En
1
Ae
clacam
le
lu
Grona
Ate
Pecta
ne
u
ene
1n

## Folio 241 — 816856680:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
aequalitace LU
Ut alterUM: A
AaCert LsIO
a De absolutis
De Hypothetick
Sermonimirna
m Brmantm. ad
cheticis demumen
Eorem bane divi
mediis aoir: C. L.N
acem in dixorouia
erri ad Ospcibg
_m. 2. Ossein
2. est primum 1.
Min. semper
institutum vel es
i illa 2, 9. Hito
10, Cst: D mm
t0 (B.) expleto
cimperfecto.
 cum quis miis
Carenriam Bont
as vero divisiona
Conjuncti Cum
vel in ejus tructi
rel omilionis.
B) cons
6360)
AT.) 60350
(6) conf. CirOr. lL, 17 pert t. Sive: damnum est rei ad nos perfecto i
re pertinentis al. tio vel carruptio.
(C) Avc consistat in re B. L. 5. 5. quae homini competit vel ex mera na-
tura, uti vitu, quae sua est ad conservandum. non ad perdendum)
corps membra fama, vel ex fact. bumano. dominio, pacto, L ege
sive in fnctio 5 6 iisque perceptis (6 percipiendis, sive in spe 5.
6. SuB fir. L XOd. XX. 1, 6.
TTI
Non Faciensea, quae ex imperfecta solum oblicatione debebat, Ad com
Ad FCPATALIOHEM NON FENCTUF. (2) Diltinguendum camen in- Densacio-
nem da
ter obleationem absolutam es relarivam. Qua posterior est cum mni, qui
effectu exisendi. Aliud etiam est virosuias actus, aliud ejus tencuncur:
effectur. Illi respondet Paena, luic reparatio damni.
(2) Sensus bic est Crotiani pronnnciat IL, 17, 9. sub fin. (5 AnctOr. VI.
1. sub Aino
TV.
Ouo ordincreneantur, ex Crocio petiie Nosteri (a) ii ni- Duo ordi-
mirum primo, qui Imperio impulerune, ue caula principalis: nc?
deinde parrator facinoris, uc ministerialis; in folidum singuli,
qui ad actum caulam dederume, si eorus actus ab iplis, quan-
quamnon Tolis procesit. (b) Oux res clara AE, E inter actus
diriduos e indiriduos distingnatur. (C)
(2) 5. 8. Grot. 11, 175 1F.
(B) Crot. IIr 17, T1.
(C) ensend. de J. N. P3 C. IIF, Y, 5, P. 329.
V.
Primio socolenetur parratortacinots, aa
Cett de set cet; alias principis caula loco habetur, qui loeo paers
amperio ad Facinusimpulic. (2)
(2) Sensies hic est, dictorum a N ostro c. VL. 3. 0. He palo assentrre
Orotium T1, 17. II. Pacile etiom resolvuntur, quae apnd Osiindrum
in partem ntramqne ad landatum Grotii locum disputantur. Pre-
cipua ibi sententia est, non mandantem; sed Patratorem facinoris
primo teneri l0co. quia is duplici modo instnat, agendo sciticetmon
ratiter
An prima
cor tacino

## Folio 242 — 816856680:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
0880
raliter e physice, eum ille, qui mandat, saltem sit causa moralis
Contraantem militare videtur; quod is cnjus nomine actio suscipi-
tur. sit cansa principalis, F. mandantem teneri prae patratore faci
noris. Etem quod imperars sit cause primo impellens ac movens,
ino omnem in se reatum ant imputationem suscipiat, V. c. A quis in-
Beat interficere inimicum, cum promittere impunitatem es liberta-
tem a reain. Ubi tamen ad iilud responderi pessit. Mandantem qui
dem esse cansam principalem quoad rationem impulsus, non tamen
guoad ipsum damnum immediaie datum. Ad istud, a causa prima
movente ad cansam principaem, e effectum proxime altingentem
N. V. C. Ad hoc aiciposset, non semper suscipi a mandante Reatumi
praeprimis p patratori merces destinata fit. Salvam etiam imperio
Civili facultatem manere, istam peccandi libidinem cohercendi. li-
guando opcime s. A2 Legetis raurum impuescis licet simniante Princi-
pe, e exixente sic temports necesstare. ne quid tamen revera de-
rimenti Lexato accedat, ut in cansa Kalesteinii a Brandio Varsavia
abducti monifestum est. Putendort. Berum Brandeb. Prider. Cinil: L
XI. 5. 104. (ub fiv.
V
Communior quidem DDrum sencentia CAt, nOn FenCFI
homicidam ad pentandum lucrum, guod heredes e longiore
Propingui rita capere potuilient: quo minustamen fcri pen-
Patio qualiscunque pothe, imo debcat, si pecuniaria Aar cxdis
sPerarepo. xlcimatio, nullus dubito. Incerim resciiutionem proprie sic di-
ctam non esse faremur, quod rica per le aeltimari nequeat. ITCF-
cules Iphiei a se occililiberis mulctam pependisse legitur, quo
FaciliuS exPIAFEEUT. GFOF. II, 27, 73. (a) Ccterum qui Vicgi
nem rel inricam, vel non omnino relistentem comprellE
dirina Lese (b) ad ductionem e dotem eenebatui.
(.) Rationem dant, quia Luerum id non est inter Nostra. Enfend. de I.
N. E  III, C, 7. Cetera vide ap. Osondrum d. l. P. 1069, 10700
4. uhi in nevativum contra Zieolerum concedit collato tamen Cro
17o l2, 27, 13. Obi. tenetur tanen qui domnum dedii ad restientio
nem fructuum. P. letiam tenetur homicida ad fructus propingul.
beratos. Porro: Poena capitali homiside instica non satissit. Eroone
liberis
2353 [242,)
Anthomi.
cida tenea.
cer ad pen.
Candu lu.
erû quod
heredes
tuissent.
eump
amn
Bllion
de
Or01.
untior
CxvB
n
plici
dec
e
ivr
onsatie
rec
l. 1
a
aoia
1e
deo
altn
len
n
dedan
e
en
D) u
101. 1, vim place
e
10
ten
1d
s
100
utr
n plam
p
M.
n

## Folio 243 — 816856680:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
sit cansa
iine actio s
e patratore
Veus aC M
raliso
Cact
DenSt
u iH
at. D. C. st 9
tatem  liberta
Mandontem qu
Isu non tamen
d a causa primt
ndonte
em etiam
cohercen
simiante
tHtimo
erte
in
ab
(V
BrancioY
Prider. Gisil. l
des elon
men s
iaria A.
regueat.
AC LeGIEUI,
il
uM quI
M COn
aFIII.
tra. Enset
l. P. 2069
et
10
estic
et
390
lato tamen
dit ad restitcia
ndus propingul
 satil. Eroon
iberia
635 3 E243.
E3
liberis petennaum et? EF si praesumtio est occisum lonoins vicn
rum fuisse. F. saltem ex bac praesumtione beresibns. debebit pensart
damnum. Crot. IL. 27, 13. Sed distinono xstimationem cadis ab iero-
parione supplicii capitalis. Si prior obtineat, dubium non est de re-
stitatione. Sed in posteriori quid alterins poscetur sanonine ?
(b) Exod. XXII. 16. Dent. XXII. 28. 29. Sed versn 25. compressori
supplicium ultimum decernitur, A vis fuerit omnimoda, (s) quidem
desponsatio intentata.
YTI.
Recte pronunciacum à Grorio est, (2) non ceneri Cirica-
eis Rectorem, si priraci, piraticam in hoctes exercendi Facul- civtracis de
catem ab se adepti, eadem in Cires auE FcecteratOS AbUEANEUT. daNIS Pec
(b) Alicer dicendum, si ad inhibenda lacrocinia vel piraci-
camnon adhibeat ca, quae porest debergue Rcmedia (C).
(2) Ib 17, 20. Sondico quippe Roterodamensi, quaesito, ut ex officio
Ius diceret.
(6) Innocentiam testabuntur indionatione, si noxios vel puiniant. Vel
dedant; quod optare se respondit Eliz becha Anglicuna,  Piratas
qui callis vim fecerint, siona ementita praetulisse respondit.
(C) Crot. 1L, 27,20.
VTTI
EIS
Caecerum Restiturio, damnique illati reparacio Nacurali Curis Ra
Legc praecepta est: (2) + Modi veropoliciris Lesibus deter- Ricurio:
et sto
Minaneur. Sic cur Furtum boris quincuplo, oris vero quadruplo jus suo?
Carciendum sic in (B) Dirini arhierio Legislatoris consticutum
policumque fuic. (C) Seduloctiam resticutio lecundum le di-
singuenda ab annexapeena eAt. (d)
(2) Putendort. de Of H. e C. 1, 6, 4. quo ipso ostendere dolorem de
admissis debet laedens, e socio conciliari. Non antem doiet, se su-
racum esse aut rapuisse, qui adbuc furatur; quod facit alienum que
rem non restitnit. Ec tanc sper Fur aue pexdo cst, dum est injustus
posselor aliena rei. Conf. Phil. Melanchron. Apol. art. VI. P. M. 197.
edit. Cips. FOrM. C OnC.
)L La L. hoC tamen notandum logui textum de bove aut qne
jam a fure vendita axt occisa; cum enim quintuplum ant quadru-
Plo
tA Eenea
vur Rector
Piralas da

## Folio 244 — 816856680:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
Derectitu
tiono reris
IAVeNEa
rum.
63Sd
244
de
plum indens dac dnctum qnod fur ensetur secisse. Si veio ut
vum adhuc animans in faris potestate deprehenderetur, apl. sallem
restitntio praecepta est. Rursus, gnia mains hove cerendi damnum
gnam ove. ideo major quoque bovem auferenti pana dictata est.
Conf. omnino Thom. Aquit. 2. 2. gn. C X II. art. 3, P49, 146. _d ib.
Antverp. (6) ad d. J. A. OCand ad Crot. II. 20, 32 p. 1262. 1163.
Est inter praecepta jubentia Leois divinae Hehraeis data, et resetiam
invens restituatur Domino, qua fundamentum habet tum in aegnitatio
naturat, tum in DeuL. XXII. 1. Hierongmus aa Ceviticum: M_It
putant sine peccato esse, si alienum, quod invenerins, teneant,  d
cunt: DEUIS mibi dedit. Cni habeo reddere? Discant, BDC pecCs
tum simile esse rapinae, si qnis inventa non reddst. Conf. Grorinm
annototis ad 1I, 10. 1. Aliena nen ravere, non est londis s: a debiet.
Ammian. MI.F. CII. XZX, 28. Restitutio autem per se necess. rio est;
unde 89) in sanctiori disciplina docemus, eam utique praecedere de-
bere requisitionem veniae opnd D Fu M. saltim ut peccansserium ba-
beat propositum, eam satisfactionem, quantu possit, praestandi. P rits
reconcilieris fratritao, Pc) tunc veniens, esser munustuum, ve ut
sumbolum DE l reconciliandi. MI. HB. V. 2g. Luc. XIX, 8. Sic P _dIL it
ebilemoni offert refusionem damni ab Oneimo eidem dati, vers. 18.
Einde vuloata Confessionariorum Regula est: Non remitritHE DecCA
eum, nili cesticuorur. blacum. Nam ludibrium est, e contradictorium
Deenitentiam facti injusti apud Derm prositeri, es nibilominus reti-
nere velle f. nctum ex 60 fato provenientem. ad d. Putend. de Habita
Relio ad RemP. 5. 24. P 87.54.
C) Sic qui vel ipse, vel mediante animali suo damnum alteri intulit
ac vineam aorumve lesit, is Restitationem de OPTI MO vincae apri
ve provenen facere jussus est. Exod. XXII. 5. 85) Paterd. B. L, I. 6, 12.
Alia Lex de restitutione est, gnando qui sonte facetur damnum
proximoillatum, Cs punsente ints conscientia id expiari cnpit, re-
sitnere alienam rem, se d non nisi addita et quinta parte jubetur: Lc-
vir. VI, c. NumV, 7. Prior L ex, II. MosiS XXII. 1. eo de casu loqui-
tur, ubi Fur coram judicio forogne humano stetit, et noster deBonte
confesso agit.
d) Ne resitutio ea peena consundantur. Distinonenda in criminibus
viciolicas actus ab eF. Atu. Nam illi peena respondet buic damnirepa-
ratlo; qua fit culpa confessione, exbibitione bonoris, testimonio in-
BOSCM-
Adee
laqu
uit est lemna
erur
qn
dena
n
del i
MC
IXC
in dlt
u ine het e
dain
1
quo
B9q n
lian
lu
l.V reu
Iu5:
n
anc
int
10
bum
er
laseri, Eva
mnaiene
at
Rin, sune
aret
Roslarin.
ca
duete
EExre
le
peras, Mre
riente
pestie
si
al
18
n
de lnei

## Folio 245 — 816856680:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Se- Si2
Ar dap
rendia
cena ait
pa8. 14
D e
Item
uma
ia es
Edit
1162. +163
tam in
etiaH
iitatu
NAIB
teneant 
ant, Boc
Cons
ndiss.
se recess.
CCCH
(1I
st
pest
prastandi. Prih
45tHHM. Ve H
Fatetur
epiari cM
0de Ca)
noster d
10
pets
obita
CA
t
peta
B
a in criminibu
nic damniret
testimonio in
OsCN
1353
245.7
b20
nocentie,  per ea quae his similia sunt. Onenquam (5 pecunia ple-
ragne domna rependi possint. si laesus velit: gnia pecunia commu-
nis est rerum atilium mensura. Cocor, II. 17. ule
122.
Firiam is (a) ad Reparationem CenCtUE, qui per nestigen- An cener
eiam auc culpam quam cricare Facile erac, alceri damnum in
culic. (Bd
cu se bec
(2) L, 6. 9. Fxempilum est, de ione culpa alienius crumpente, sed praeter mt 
incentionem aliis noxom inferente, Exod. XXI, 6. Si gnis in sipu-
Jum su m ve. in stinam comburendae ejus causa ionem immiserit. e
latca ab
alterins evagams ienis pos prooressus alienam severem vel vineam muncur.
laeserit, in crimine est. Cum deberet vel ionem exstinonere, vel ita
manire ne evacetur.
16) Referri eo poiest, quod enstos ovium aut peendum, quae a furibus adjectio
ablata sunt, tenetur restitnere, LXOd. ZXII, r2. non autem quae à he. Sanctiorio
stiis lacerata. Dnoniam prior in casu enstodia faciliur est. (0 pe-
riculo caret, posteriori non icm. ac ibidem, F.Xod, ZXII, 9, 10. De.
postarins etiam nepligens reddere tenetur simplum. Conf. L. ev. V Lo
F. sg. Nnm. V. I. fy. Et meretur expendignam in ahdicacione Ma-
distratus ad poxxlum habuit Samvel pathetica Oratio necessicatem
restitutionis inlicans: Loguimini de me coram Domino, Se corrm
Elnetoejus: Clerum berem cujusquam culerim que abinum? Si quer
Fraude circumveneum ce lua perravi. Si oppeossi aliquem: (I de manu cu-
jusquom monus accepis _ abscondi oculos meos in CO: P Y RESTI.
TIIAM YOBIS, C. Sam. XII. 3. Onemaimodum (6) Z acebans, suae
Anceritatem conversionis animique panitentis indicium non alia sane
re luculentins demonstrari posse censuit, quam Restitutione, L.HC.
dilciplina
exemplie
dcxlisem
ciam da-
eulice
omo
al2, 8
n
Cbi quis ad ipsum actum, quo damnum fuit dacum, reca- Anis, qui
lis aliquid opera non conculic, ne que uc ilte lisciperetur ancc. Calcim oc-
casionem
cedenter eHecic, neque in parcem emolumenti renit: is, licet dedics
occatione iltius actus aliquo peccaco obstringatur, ad reltieu-
tionem camen dammnon cenebitur; uei sunc, qui alienismatis
lxcantur: qui pacracum damnum laudant relexeusant; qui an-
requam tac, optanc, dum AC, TaVEnE, aUE ANCNCANEUF. (2)
(2) Pb8

## Folio 246 — 816856680:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
cemlaent
eia 3
An arintat
HOZa de-
03S
T246.)
60830
2). Pbilofopsi distingnant incer volinearium specialicer ieo dictum, d
volicum; qnorum illud voluntates effectus est, hoc objectum tantum
Scilicet sub voluntatem cadere aliguid auobus modis potest.. Pri-
mum ut objecum tantum, non ne effectus. Ita p videns navem sub
mereis gnum oubernator desernit. n autem, st vel maxime velis non
possis servare, si placet ejus submersio, tibi voluntaria videtur posse
dici OBZFCTIVF: aut si quis occidat qnempiam in conspecn tuo.
(6. caedes ea tibi placet, licet impedire non possis, tamen qua minu
voluntaria libi sit objective. nibil obstare videtur. UIsus. tamen obti
unil, ut ejusmodi effectus respecn videntis VOLITUS potius dica
tAr gnam VOLTIN TARIEIS, guia se habet ad volentem per modum
saltem Objecti, eo non per modum effectus. Omod antem ad exm, qui
videt, se non habeat ne effectus, inde lignet, quod principium ejus
in vidente non sis sed in alio.. Secundo ut effectus vel actus voluu-
tatis. Ergnod hoc modo sub voluntatem cadit; proprie voluntarium
esto Add. P. Slevoor. Disp. Academicis, hoc de aronmento. C aeterum
etsi quis praetextm inntilis dissensus; suum in Majora, quae vocant,
votaconsensum trabi patratur, is tamen, rem est laesionis; quam da-
mnatus injuste patitur. Debebat enim, ob rationum robur constan-
tiam servare. sreigne dissensx cavere, ne male sentientes in malitia
del errore consirmareto
XI.
Tle animalaue mancipium, quod damnum rel paupe
dendum riem fecis, noxa dedatur, non, ut Cirorius censet, (a) Furis can
De ocu
si laeden
cum cirilis, sed ommino nacuralis elt. Ouia damnum a Domi-
Boutique larciri deber, quodnirelic, nulla alia via cstlaelo con-
Sulendi, quam noxae animal dedendo: (6) Sic ee quod homo
noster intulie, a nobis Carciendum cA. Pexcoreaguos AUCtOF
vocat homines nostros cos Florus secundum hominum senus ad-
ellarit (C). In quaectione demum quousque corum quili-
tium, eo- bCE, Qui ad. daMMUM CONCUETeTUNE, FenCantuE, non inutiles
rumq;. ob. RReguIX SUNE, Qua5. J0. AZorius colleoit.. L.. Ouandocunque
ligacione
ad restim- es aliena extac apud aliquem, is primo lOco eenetur relti-
ondu, RC CUICFCtOtuM, quod habet aliemum, peaesertim; si non lolum
Bula.
Les aliena extet apud iplum,. sed li otiam injuste cam accc.
Pit.
quiid
VOLLUII
uic
velunca
rium 3
AIN FeUS CIC
laetionis
qui colen-
tu in Majo.
ran Ted pejo-
ra imnocen

## Folio 247 — 816856680:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
iter ICd a
objeltn
odis pote
videns.
lmaX
taria V.
M in CO
tamen
Us
TUS
centen
anten
od princt
umentoo
joras.
laesioni
um roba
ntien
2UI
et
MII
ria
de
ccaquo
InC E
IC COTUIL
L, NON
Duando
DEEHCLI
;(L. NOI
C0
il
su
it
17.
3
PIC. Ratio est, quiares aliena, ubicunque est, proluo Domino
clamare videtur. Idem, quia major est obligatio proveniens
ratione rei accepta contra justiciam, quam obligatio solum
ratione acceptionis injusta. Ergo is qui habet injusterem a-
lienam, cst magis oblisatus, quam quicunque alius, qui non
habet illam, etiamsi caula fuerie in accipiendo eam injuste. II.
Ouicunque mala fide consumsicrem alienam, magis obligatur
ad rectitutionem, quam. quicunque alius, qui eamm non Con
sumserie, aut aliquandiu decinverit. Ratio est, quia, qui con-
umsie, perinde est, ac si habeat eam apud sc. IInde laltem
aectimationem rei relticuere debet. III. Oui per se iplum eAt
caula plirlica e nacuralis, magis obligatur ad relticutionem,
quam quicunque alius qui est caula moralis in actione, qualis
elt consulens, laudans, vieuperans, recipiens. Racio est, quia
qui per sciplum Facic eRfectum, magis habet rationem caula,
quam quicunque alius, quifacit consutendo vel contentiendo.
dcem caula nacuralis magis habet rationem caulx quam mo-
talis, ad ejusdem eReCtum comparaca. IV. NTandans, si in CO
cui mandat, jurisdictionem habet, qualis est Dominus man-
dans serro, Princeps lubsico, P’acer tilio, magis oblisatur ad
resticutionem, quara mandatarius ec quam quicunque alius,
qui cooperatur contiilendo, consentiendo, laudando, vitupe-
rando, recipiendo mandatario. Ratio elt, quia mandans, qui
jurisdictionem habet, se habet ut caula principalis, mandata-
rius verout instrumentalis. Icem masis habec cationem cau-
(x, quam quicunque alius. Qui est causa consirlendo, vel con-
Centiendo, vel laudando, quia ilti solum cooperantur in actio-
nc. V. Consulens relinducens magis oblisatur, quam con-
sentiens rel recipiens, vellaudans, vel ricuperans, quia magis
videtur habere, rationem caulae morendo ad effectum. VI.
inter caulas cooperantes massis obliganEur, Gua COOPerantUE
Policire, quam qua priratire velnegacire, quia magis moret
ad effectum caula policira COOperaNS, QuaML MegatIVA. C XtC
TMI

## Folio 248 — 816856680:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
08ad (248. )
ad
Cur heri
debeat re
Ricucio:
eis calibus
detirritur.
DaLPeTeS
dirigenda
tum echi rellitutio ordinarie ei Facienda eAt, qui dammum p25.
tud  nomino rei lux, vel hoc mortuo, hercdi: quod l ta-
pro diver- men s Hetedes adsine, consultum tamen rationis est, ut
Cauperibus detur, quod praeter jus ablacum est. Quod etiam
uando ad C casir Faciendum, si cui Factu injuria lit, haud constet, ne-
que etiam constare ponit. Nequeramen, Sifaeta in pauperes
crosacione, is cui damnum illatum est, innocelcat, clcemo
syna ab obligatione recticuendi liberat, se d resticutio heri o-
mnino debce
(a) II, 17, 270
(b) cons. omnino Potend. Ofc. 1, 6, 12.
(C) Conf. 10. Telinarus ad Crot. lb, 27,21.B
22 TL.
R ex qui ob caussas leves, aue ad exisendas rindictas nort
necellarias e magnum secum periculum eraliences bellum sio-
Ccipic: cenetur subditis ad reparacionem damnorum qua inde
Oriuntur. (2) Porro, Si belli causa injusta lic, injusti etiam lime
accus qui indenascuntur. Igitur, qui scientestales actus ope
rantur, aut ad eos cooperantur, habendos ese censet CirOtius
in corum numero, qui ad regnum caeleste linc paenicentia re.
nirc non pollunt. Vera autem paenicentia, li tempuse copia
Suppetat, omnino requirit, uc is qui damnum dedie, sive inter-
siciendo, live res corrumpendo, sire praedas asendo, id ipsum
relarciat. Nini visis R ex justitiam indicens praecipic, uc rapina
manus racuetaciane, naturxe ductu agnolcens, linc tali restieu-
eione paenicentiam fictam e inanem Fore. Atque ita videus
TCnEITC NON JudaO CaNEUM d Christianos, Ced d Mahumeristas.
(B) ImIO NCC PecCatO racat aut a relticutionis onere immunis
estrerum hostilium in Bello Tulto captur2. Ouippesiid, quod
recte Ac, spectas, non uleralicitum cA, Capere aut habere, quam
causa subest debendi in hoste; excepro, quod ctiam extra cam
ad securicatem necellariam res possunt detineri, sed restitu
endae cellance periculo, in le ue in pretio (C)
CtE Princi
mocio in
cumbaere
cicurio
Cenrentia
rocii.
e
le
N
ol. 11
710
rnne.
dit.
1
1
1
1
leo
em
om
en
medi
N
det
IUc
esse

## Folio 249 — 816856680:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
ui damum pas
edi: quod  la
 Duod etiam
elcat, eleomo
eti
esticuri
SV
MLCs
AOFUL
Scalesac
CCen(et
0
TCIPUSRCO
lectii
rendo, ic
cipier
(InC
queica
EM
OMeTC
ippelic
chaberes
CIaIM C
s
1tB
is
121
eaI
EIt
(88) (249.) L.
(2) de Znstitia interna lognieur s, e Theoloos hoc axioma de
(B) add. GcOC. III. L0, 3. 85 T11310. V. nocul kns Guogno
(C) GFOL. 13, F.
PromenSIL, 24,7. 3dd. Ltis Cbd. 10t. P. 134. lin. 2. 59.
pla occurrunt. Et in adnotatis ad III, 20, 7.
ea Lce orum lencentiam dicie Crorius, Ae Jun circa
excertomin
eem, qui qua debet stipendia miliribu non solvis, non cansum milici. licum e
bm reneri de damnis inde sequuris: sed ex subdiris suis e vicinis quos pendiis ca-
inedia coactimilites male babuerune. Si quis eciam miles, aut alius
cencium
praecipiae
in bello julto aedificia holtium incenderie, agros ractaveric, ac- sus Restitu.
que id genus dederit damna, non jussus, neque cum necestitas tionis s
uBesee, neque justa causa: is cenetur ad Carcienda damna, (B)
Sed _ hoc dubio caret, eos, qui quum vel ex pacto, vel ex pa- an de do-
blico, quod serune, munere, alios instruere, mentem que co- cens, ob
plixetiam.
rum, Calubribus praeceptis imbuere obstringebantur, lire, quod vel instilla-
ipsi imparcs muneri, sire quod nonureaquores linE, luae CO- COS ecxOrCS
cencacur
millos Adeincoligune, aut inutilibus minusque nececlariis co- 2d resticu-
rum insenla latisane, vel e errores iisdem ac Rcipuiblica, tionem:
vel animabus perniciolos  instillant: cos, inquam dilcipulis
injuriam tacere, aeque adeo ad reparandum damnum in con-
Lcientiatenert. Oux reltitutio qua heri ratione debeac, aut
Possi, ex co disticile ridetur, quia per Doctoris imperitiam
duc negligenciam id periie, quod nequie reparari, cepUS,
ontiphonis apud elucarchum judieio, nonvrenisarur araexcoua
70. Placerrius, XXX reparationem cum exeraordinaria aC HOVR
in docendo tidc, cura e diliventia: cum didactri aut lalarii a
Discipulo vel Rep. accepri, ad negligenciam culpamVe MIOEA
liter restimaci, relticutione heri posse arbitratur. Neque rideo
cur non ex cempus reduci relue moralicer postic, ejus, quod
perditum tuic, xctimatione in propria conscientia vel piis de
Saribus riris acucibus, insticuca. Ouxe res, quam diffr
cile, quam que perieulolum docendi munus lic, latis ostendit,
e se

## Folio 250 — 816856680:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
36 8 L. 2,5C,) E0
X lccure in co reccassues ae resipilcentiam monee, ac pium il-
lud D. TaCOBi MONIELI INEEEPECEAEUF XXXK. Noluse mulei Docto-
res fieri fraires mei, scientes, quo d majus judicium auferemus. Gene-
rola etiam relticurionis species cA, publica errOruM FeVOCA
cio, quam ab optimis Viris, meliora edoctis, factam ese constac.
XXX LX Cxterum si quis pravo exemplonoxam animae alcerius
interat, E ad scclera inducac, criamm is in conscientia EenctuF
Modus re ad reparationem Dec obAat, Cauon, supra à nobis limicatus:
dex recra. Olenti nontieri injuriam. Nam relle peccacum, morali aeAti
cationem matione, homo non potest, quia NONI LICPI; ac crrancis
nullem ele roluntarem ex unirer (ali principio L. eges quogue
Romanx pronunciarunt.
(2) GFOL. III, 17, 2.
b) GTOc. IIB 18,6.
ut Prosessores Praceptores, Pastores.
non omnis error noxins, ne si Mediens aliud se pharmaoum prabere
aoroto persuadeat, quam reverapraebet. Nec omnis errornoxins beie
in quaestionem venit, ut v. C. fasus rumor bostinocet, ubi nulla resti-
tntione opus, Patend. Os. B. ). Co l XL, 9. (5 Orot. de J. B. 59
P. TII, I, 17.
CXX Jo. Placetre, Fraité de la Restitations per totumo
XFXX Jac. IIL. 1.
+FFK Prostant, singulare ejus rei exemplum LibriretraEationum AM.
onstini. Habemus etiam J2c. Rcihingiis olim seluiex, postea Theolo-
Six apud nos Professoris, Retractationes A. 1626. duobus libris bac
in urbe editas; qnibus, aonita caelessi veritate, errores in guos e
Principem suum, es subdiros illins plerosque, induxerat, tumma cn
ra emendare, quodque olim destruxerat, reparare conatus est.
XIV
Multum praebec mol alzumemo ulum reslla: rcu
alicutionio
VirioTiaS,
uradamsio a damno distiire ce. Nam illud intime cum paena con-
(CCerNeN
nexum est: hoesepalaltorent poleletraue qua hala lal
pecunia, ps A Lalus Veu,
X
QLia DCCUMIZ COIMUNIS
rerum
ec
mne
d
ece enere
14

## Folio 251 — 816856680:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
ac pium il
mulii Doco
UI TCVOCA
NEI2 CCNCTUI
IS LIMICAEHS.
morali aecti
; aC. CFF ABCid
GeSQuOque
oam praber
ornoxins beil
abi nit
t.. d
onslibris ba
atus est.
DCeNA CON
communis
euM
F9S 1251, I
d
rerum eAe utilium mentura Fx. ex caque, uc alias lOgLnEUF,
pretium eminens cernitur. Delania speciacim sire existima-
eione ee tionore, disquirune: An lae di auterrique gueanc: leu
quodidem est, an damnum iis inferri possit. Est qui sic prO nC-
sante sentencia arguat: Si conserracio ainissioque honoris no-
Ari amissio ex alcerius dependeret beneplacico, pestime qui-
demnobilcum ageretur, nec esset quisquam, qui non millepe-
riculis quocidic sibjiceretur Jam vero ica comparatum est,
nEncillinisi mihii ipsi pocestas sic maculandae Fama mex, adeo
uc quamris Magiltratus ipse, cuicamen Cummum in mejus cst,
intamem me pronunciee, honeltus camen mancam Pinihil pee
mesic commilsum, quare intamis fieri debea. Pro afFIEMAILC
Facit, quod lionor externus Viro riex morumque probitate
Praectanti sic debitus, quem quiper injuriam ci adimit, adcoque
nec; quod debec tribuie, damnum inferat. Ouxe etiam senten-
eia melior est, iisprimis si incer lonorem pro interno hominis
valore lumeum, _ cum guinihil aliud quamm aliorum de illo
ralore judicium ct, distinsuas. Iste laedinon porest: led hic
ad Fortunx Bona spectat eoque laedi porest, a0 violaturceme.
re Feralem saepius laeso effectum in Locietate producic. VInde ec
II. qui vel rorbis rel factis, cum per injuriam laedit, detiono-
rem contumelia, verberibus; omistione culeus: FAIMAML VerO
calumnia vel maledica veri propalatione riolat, ad reparatio.
ROMILeNETUT. Oux AE, Si ponicentiamr OCtendaSi (I CONLCI
tum deponas : si linceram probieatis mericorumque actima
eionem declares: ls depreceris, ubi opus fueric: si damnum De.
cunia; communi, uc supra diximus, rerum uciliu mentur.
relarcias: li, quibuscumque licer, ofticiis, verbis, Factis errorem
aNE injUTIAM FCEracteS. XXX.
GrOr. de fure Delli (9) Pacis II, 27. UlI.
Ouod gnidem in laesa existimatione non facile admitteerir orav.
immo neque remere patietur R espublica, quemadmodum apud Ro-
mnos necessitas suasit, eiusmodi morem abroeari Videri potess ex
A. Gelli

## Folio 252 — 816856680:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
23E (252.7
ee
A. Ciellii Nod  Cemmt, qui sub clrici Obrechel
nomine prout at.t. 17.620
x onsendors. O. . (9 C. 1, 24, 2
ZV.
Ficeriam hac in exactatione Doli, ejusque  mali, ut e
culpa mencio; IIe etiam culxa improbicatis audit, de maclu
uomplors natio cs alterius decipiendi causla, cum 2lind simulatur, aliu. P
gituri conjunctas jure cirilis (2) cum laelione proximi: Hlac
vulgo dividitur in culpem praciputantiae es neglicemie. (b) Alibi
(C) in Laxissimam, latiorem, lacam. levem, es (d) levessimam. DC dolo
vero alia dicendi occaso crit (C)
Cti Romani bonum dolum vocant. P ad versus bostem quis machi-
naretur: es alibi, nibil inceresse, vi guis an fallacia p. celtatem ham
stium evaserit. Pand dubic itagne crnde nimis a Cicecone dutum
esse monet CccruS: ex omni vita smulatinnem dissimulationem quo
tollendam. Nam cum que nec scias, ne: quae velis omnta aperire aliie
teneoris: sequitur. ut disimulore quaedam apud qnosdam, id est, te
oere es occultare omnino fas sit.
(3) Delus est voluntas nocendi directa; indireca vero culpa dicitur. Ei
Centrard. instit. J. N. IV. 83. 8s consistit in nepliventia ES imperirias
quande quis neolioit (s ionorat ea, qua seire ess observare potuis-
set ac debuisseto
(B) Eilentr. d. l. p. 136, 137.
(C) Cmlpa vsciens ex sconitie vel simplicitate: volus autem malus ex
malitiosa destinatione. Culpa dividitnr in latam levem es levissi-
mam. Habet quaelibet suos veluti oradus. Pt dari exemplum potest.
abiculpa est lara in intimo gradu, vel Colcim levis in Capremo. UL, 
gnis alcerum (.lopeto tronsfixoris, nescrus id oneratum esse, imn fatale
quodam indicio de ejus levitate persnasus, ubi tamen alter, ut desi-
seret bortatus est. Ceterum Lacissima cn pa cicitur, cum qnis dili-
centia communi omnium hominum non acri ingenio vel industria
excitatorum omissa, aeit es laedit; quae in contractibus es similibus
neootiis, esi ubi de reparando damno agitur. dolo aeguiparari solets
Levis adpellatur omissio diliventiae hominis maxis exculti, (5 ultra
istam communem eo, quam homenum natura juxta cujusque soler-
tiam es capacitatem requirit: Leristima est omissio dilidentia exa-
Etisima
Deid do-
lus: quid
culpa: ec
esse
ime
onjue
Xem
e
onni
ocen
cilos e
ationem
Rniu
sec
1112 1.
LV
lare
ec
don
et
uo que
du
um e
amer
enn C
es sacer Blor
ure
1
Non
mino
Cor
plen
uon si p
ut
i
ne
le
e
1
inear
clum
Antec
visto
alliger
eMhorii
uit in
M
Simut
anm.
a

## Folio 253 — 816856680:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
irici obrecto
 malis
ULaEUT.
OXim
E d
aCHI
aliu
2C
ole
nam id est, te
P2 dicitHr. Ei
esse it
45 ed
olest
_13)
otat
vel industri
libna
niparar
ulti
ajusgne
soleto
atr
Olet
1_3
105Cs (253c)
d
Etissima, quam nonnip occhracissimus in reons suis adhibet. Hnjus
effectus) Cnocn Cons er Putend. de J. N. 85) C. P, 7 P Rechenb,
Lincam. PLilas. C1V. P. L. 6. X WV. 5. 5. P. 92. 93. ConL. Ddeur. XXII. 8.
(d) bujus mentionem anctor injicit 5. 9. med. Fam, Conlu Juridicos acce-
peam sic definiit BD. 10. David Moelingius Maonus apudnos Jurium
ontecessor, sed Beg. XWB. C, Dissert. de Culp. Levist. quod pt Prxrer-
pristio lumma disisiae debica; uc cum quis eam diligenciam, quam quid culpa
diligentisimus quisque Pacertamilias ejusdem aeris, condicionis e pro- levistimas
Festrohte cebus luls adhibere loler ac debet, nec tamen eam adhibet
exemplum est de commodatario, qui librum sibi commodatum reli-
gnit in camera, clavemgne qnidem reseravit, sed abiens non tentavit
cam manu deoitove, dn ostium bene clausum fuerit: quod dilipentis.
simi facere non nectexisset; adeogne furi occasionem prabuit: reu
cupa ommino le vissmae; habet tamen etiam ista scrupulositas mo-
anm nimitum _ mocb negorii Indoles exactismnam diligenrian ulero
nOI adsperneCUE, n ait l’utendortu, Moslingio quoqne landatns.
(C) Vide interim GFOC. LII, 1, 7. seg9. In Caji Cesaris landiburs posnie
Cicero ut praecipnum: quod oblivilci nihil solerer nisiinjurias. Idem
ERero AIC. BM ait, maono (5 preclaro Viro dionins placabill
XVI
Ouemadmodum Pindicta (2) Nacurali juri repugnac: Sic Ouid vino
acio a Summoimperante non petenda est, ut voluptas à la (o dicta:
ex ladentis lupplicio cupiatur, quod inhrumanum est e loci2-
licati repuIgnat; (b) qua ctiam hocti sura humanicatis relin-
quic. (C) Sed d in iplo stan naturali consciencia intercct, ultio-
nem moderari, ne languis absque causta praegnamti efundatur.
(d) Prudentix autem cA, alce abdica in hosteucilcendicon-
silia rimari, quae sic abscondi apud veceratores LolenE, UE anEC
occalionem haud proctantur. (C) Caterum. eo proniores mOF
tales ad condonandas mutuas ofensas ese debent, quo fre-
oventius ipsi Supremi Numinis Leres riolane, eoque d ipsi
renia quocidie opushrabent. (F) Magna eriam est prudentix
pPars, distimulare seu cedere. (8)
Adde Seldeno dc. p. N. E5 C. : IV. 20
tate atqne elementio. Orot. I1, 24, 3.

## Folio 154 — 816856680:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
s lF54.) 65
(3) In quantum dicit pr positum eore insfaciendi, gninos laesere. add.
Sir. XXVIII, n. Vlciscendi optima ratio est, ne similis sas ei, quo
injuriam secit. Antonin. Imp. rator sexlo de vita sna
(6) cons. infra Il, 13, 6.
(C) Exod. X XIII, 4, 5.
(d) Virilis est hac de re Cs) alignoties hoc in opere laudata sbisailis
sententia L. Sam. XXV. 3c. add. denro F. SaM. XXV. 33. ubi prati
DEO adit Isacides, quo d suamet se mann non sit ultu
(e) Exemplum Absolomi insione est, II. Sam. X lIL, 20.
(E) Seneca de Clement. 1,6. l’cccarimus omnes, alii gravia, alii leria: alid
ea destinato, alii forte impnlst ant aliena negnitia ablati: alii in bo-
nis consiliis fortiter sitimus, eo innocentiam inviti ac renitentes
perdidimus. add. GTOc. 7. B, (6) P. II, 20, 19, (O) Ecclel. VII, 21, 230
(3) Pulere Solomon Cohel. XI, 3. remisso, ingnit, se dat iram. Cloriantur
Romani de fuoFabio, gnodenneande freoerit Hannibalem. Sic noster
Fridericus SaxO rffordiaros inmulenantes plendo compesenit, e ul
ens est: verba sune Lutheri Cn ment. ad B. l. Fom. III. Jen. P at. f0l.
274. Sic gnogne Viroilins: Superanda omnis Forcuna Ferendo est,
Sunt enim bae sententia ex media rerum homanarum experientia de-
premptae
ZVII
Pocelt agnaliras hominum, relNacurali Lumine, vel a(Tien-
ca in sublidium cerelatione considerari. Priori raciene est
aequalitas naruralis, essentia es existentia: Juris irem, ec qua lunt
homines: (2) cum qua tamen contundi neutiquam debec Lin
berras nacuralis: (B) denique e virium, ut. e malicia. POcteriOri
modo est aegualicas Christranismi. (C)
(3) Co FhomaL. G. PV. D. ad b, l. 8. 25.
(D) 101d. 8. 3.20
(C) 5. 28. ad qnam provocat Crorius III, Y2,8,4
ZVIII.
In disttibuendo fure rerum indirisibilium, e quae com-
municarinon pollune, commodius remedium sorre (2) non elt.
uemadmodum ceiam inter modos componendi Bellum se
Atea Crorio (B) reFEREUT. CatCrU uE primozenisura, Cique au
ABX 
Quotuplex
guicas:
remissive.
Du2 Jus et.
stribuen
dum3
e
e
tie
Scips
Cale
cdV. XV
Con
11
D0e usam
oeee 
ee
Maq
a
ieset
serec
An
panlice
Ortin.
HseM
dor,
vend
AM
de
1
aln
l.VI
e
amme
ne
11
ler
Mon.
1
1i
t
nDr
1
ensr
MMBBe
erpi
dacede
vider
RA Ot
es plB
mex, des
Ae

## Folio 155 — 816856680:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
inOSta
simitis sias et
40
landata
V. 330B
tio
avia, 3
ablati: a
8
121
sito
cente
vitt aC rC
cclel. VIL, 21,23
2ntH
iram. Ct
Balem. S.
ompesenit. C
p
1L. Jen. Cale
una Ferendo esto
experiendit d
2C
vel
i raci0
B9 d
Gu
pam de
ia
d
sel:
Ie L
Hta Ct
1
X
5288. T155. I 
erexa haud raro jura dextre explicentur, haudinutilem arbi-
ErOr Hobbessi Distinctionem, (C) inter tortem Naturalem _C Aebi
crariam. (d) ITabec enim utique primogenitura Jus suum hu-
mano ex arbierio: racionibus tamen ex conrenientia nacurali
Peciris illustrari (Olet. (C)
(2) cons. PrOV. XVLII. 18. C ex alias velus est: Major dividaes minoe
eliec. Sic abramus terram divisit, Lotho optionem dedit. Cenes.
X1II, 90
(6) 1123, 9. conf. AnE. II, 16, 3.
(C) improbatam licet a Vatend. III, 2,5. de 7. N. 856.
(4) Nec fortium usum simpliciter improbandam esse, praeter nostrae di
sciplinae Doctores, demonstrant Theolopi. conf. (olux VII. 14. ) eo
Colovium in Bibl. III. Cumprimis in forte aestimandum; quod opi- llussorcio.
nionem contemtus removet, quam hac de caussa in ordinandis Prin-
cipibus ex utrague linea posterorum aharonis Davides adhibuit.
Oni ordo si absque forte suisset institntus, contemtum alterins lineae Piusque
videri potnisset inferre, cumntrague dicatur habnisse Principes CO. exempla
RAM DEO, b. C. Maximos, C praeclaris utrinque virtutibus in-
fiones. Y. CBrON. XXVI. 8. XXVII. 13. Sic Canannem sorte divisit
DAUIS.
(C) Faciant haec ad illestrandum infra IY, 20, 7. Sub fin. E5 succinit an-
Etor, O. M. VII. 7. TC. PaD. 1087. litibus circa successionem praeca-
vendis optimum esse sorei nascendi rem committere, qnum omnium
fere Centium consensns, VEL. LIT ab ipsa Natura jactum, constanter
amplectatur. C0nf. Cen. XL. LX. 3. (6) Baecler ad CroF. I1, 7,18.
XIZ
ECACxIS.
De facto Davidis, Ammonitas ob affectos concumelia LC. Ouid de (2.
ratos inulicaro horribilique lupplicio acEciencis: (a) quidam eto Davi-
dis in am.
benionius, alii velue de inlarmano crudelissimoque Lacinore monicrs
pronunciant. (b) Nos id nullibireprchenum lesimus, ex julto consendi:
DEI judicio, peccata ejus geneis Davidica opera vindicantis,
ad scribendum esse conlemus.
(2) 1I. Sam. X, 4. XII. 310
(6) Rationes leeas in Dissertatione de Conradino ultimo ex Suevis
Ducerme Prasidebabita, 11, 6, 8.
o

## Folio 256 — 816856680:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
m 233 (256.)
du
efficium de
bia.
XZ.
Contra olicium de ruenda aequalitare DCCCAEUE PEF Super-
um, qua quis nulla de caussa aucnon sufticiente aliis sele pEx
cett, _ relut inxquales eosdem prae se despicit. Oppolitaci
rumiliras, lre modeseia (2) consistit in reflexione luper intir-
MIEaLC Natua (B) nostrx ac errOribUS, quos rel olim COIII
Smus, vel commictere pornimus auc adhuc postumus, quique
non minores lunt iis, quos alii relcommilere, vel committero
DOEHCFHME. CC) F. SE_ regula speciesque modestiae, aliena non
curare; _ lugere ceu peltem ru nonur eaequoovili (d): IVCC COn
rivere ralidiori auc diciori (C) Cxcerum ritare simultates, quae
Caer, Si priratx sinc, dirino haud raro. prorisun prolunema
sis quam obsunc publico. (F)
Cnius initium a DEO apostasia. Sir. X, X40
(2) Sic vocat C. Tbomas. II, 4, 28. quod per humilicarem aliis nos Bos-
ponamus: per modestiam antem alios nobis non praferamns, se d pa
tiamur esse agnales.
(B) Saepe ita sapiertes, ubi contra suverbiam verba facinnt, ossendunt
hominibus quid sint? qnibus e rebus constent, un de ortum sumserint.
TIarTa nerIS, na) merra rd under. Tria hec semper inmente habeto.
Onidsuisti: quid es? quid eris? quid fuisti? Sperma scetidum.
qnid es. vas stercorenm. quid eris: esca verminm. Bernacd. in senten-
tiis. add. Sir. X, 9. Ferram serimus, terram rerunus, terra crius.
Auonstin. de CiD, Dei VIP, F. SIraC. XL, Y1.
(C) Sed (o) in dionitate positus modum servet, ut neque nimium se esse:
rat, negue se vilem faciat. Sir. X, 3T. B eo ex Furipide Grotins.
(d) SenecA FP. PII. Maonam rem puta, hominem unum agere. Prater
sapientem antem nemo unum agit. Catert multitormes snmus. Mo-
nnit Thales Milesns apnd Faertium: Cinum elioite praeclarum; u-
num quoddam Divinitate preclarum. ad d. Sir. XI, 10. Plato VIII.
de Leoibus; Dnes artes aut duo instituta commodé tractare non por
test ulla humona natura. add. PiraC. XXXY III. 39.
(e) Sir. XTII. 2. guorsum reseras Plantinum illud:
Venit hoc mibi in mentem. Megadore, te esse bominem divitems
Facturum. me item esse bominem panperum panperrimum.
An
EI Decce.
cur concla
qualcace:
menda x
quidsupex
quid: hu-
milicas3
quid. mo-
dectia3
II
Vid
Pione
ne
1NSI
Ao
d
sed
1
m
gnea
illemt
feleano
A
1a
2od
lar
61
n
lone
omnr
X13
mea
c
1
e
16)
d
AI
n
nav
Et D
in C
elet
pans et
I
deces
121
Ini
2t
D
1u
ed
set.
1
per
arbi
minn
MMe
anve
lum
memorie
cons
eur ltn eri
me
adi empelta

## Folio 257 — 816856680:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
aiis sele pa
OpPOlCAC
C Lupet intr.
CUS, Quique
lcommittere
a aliena nOI
(d): HCC CON
PTOlUnEMa
aliis nos poss.
otum sumserinta
mente habeto
496760
B
ratem
10
AM
0. Placo
actare non P
divitemr
MMo AA
3 (257.)
Eedu
Nunc p filiam locassem meam tibi, in mentem venit
Te bovem esse, es me esse assellum: ubi tecum conjunctus siem
EIbi onus negueam ferre pariter, jaceam exo afinus in luto.
(F) Vide notabilem historiam de Cracebo Craceborum Patre, (0) P. SCJ
pione africano apud Lirium XX XVIII. 8 add. T. MaC. VIII, 16.
X X I.
Perrincc etiam ad officia (2) humanicatis monere errantem, An ad osia
cumque, ne in periculum anima aut Forcunarum incidac, ca- cia huma-
verc. Poctulat hoc affectus humana dilectionis communis, rineal c
Omnibusque per naturam (B) injunctus.
(2) Ide Dissertationem de Peenis, eo loco ubi de correctione verbali
avitur. Ac ante omnia anreum librum o. Pillemanni de correptio-
ne fraterna.
1B) add. Sirac. XIX, 16. Es reprebensio quaedam Cbiruroia animae
affectionum; medicamentum antem est probri insimulatio. elemens
Alexandc. Pada0. l, 8.
ZXII.
Pocest huc etiam reterriO Hicium erga detunctos, quod Ouortum
olticium
SINBMLART DISSERTATTONE exequuEi CumuS. (2) FcliccrimO- erga detum
nix Colacia magis virorum sunc, quam sublidia MOFEOrI. e05:
(b) Ouoloco etiam commode de prxeparatione (c) ad morrem
exit agendum. IIc e de Termino vitxe lurmana (d) cum sc-
nerali, qui per qocar detiniri solet, cum speciali.
(2) Hoc officium tam necessarium censent Hebrei, ut (5 moriuum tan-
pere potuerit summus Pontisex, si guem in via inhumatum reperis-
set. Fum enim bumare poterat. add. omnino Crot. ad L evit. X XI,
2I. Ceterum Rebraeos in erigendis bonori defunctorum epitaphiis
operosos admodum fuisse constat; es, Basilea testatur, in cujus sub-
urbiis maona vici pars Jndaicis monimentis obtecta videtur. Exi-
mium tamen lapidem servavit Theodorus Zwinoerus, quem Anno
MD XCV. in Ccenobio 5. Clarae, ubi caemiterium Judaorum erats
inventum, celeherrimus Pir in 70. Lreae Iselii, Privioni sui horto,
memorie caussa erioi cnravit, ubi illum AnnO MDC LXX XIX.
conspeximus. Cujus proinde inscriptionem, ex prototypo expressam.
cum qualicunque nostra translatione. Lectori communicabimus; ea.
gna nos expecant, se veriora hac velut amcnitate temperaturi;
Dsi
micatis Pecu
reprio

## Folio 258 — 816856680:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 141 lines, status machine
Arsumen
cum de Of.
ficio erea de-
funitos ex
Donicur.
Fx quo
Fonceid de-
rivandum:
 ed 2)6.)
I8eTM 1D+I
tr
Ia
oerh noXI
ipobsa
1dI.
itad atso
l
i L S D
Md pM
IAN2B =y 170 d
D2 X _ 19 2p44
LAPISISTE POSITUS EST AB BAPUZ SENIS R. C LIAKIMI, PIEIR, JOSERH,
SEPULTLMMAILBLBMABL BBDEMNITATIS PASCMALIS BIE OIINTA, A, ZCYO
SECLNDUM MINOREM HHMERUM, QITES FJAS SIT IN HORZO VOLUDTATISS
TUIXTA CUM TUSTIS, OH3TONOY ABE SUINT, AVE PERENNIS, AMEN, AMEN
AMEN.SXLAE. Aliorum vero Ritnum Sgnopsin dedere Cilius Cgral-
dus, maono literarum emolumento in Batavis recnsus, es alii qnos
infra landabimus.
1) Dehujus Oficii, quod nonnudis jus exequiarum, aliis jus sexul-
ura ac manium andit, origine, ex quo loco qnove e capite repeten
dum sit. latins C0) divisis fere sententiis disputatur. Duod si enim Oso-
eium alignod adversus defunctos constituitur; quandam simnt obli-
sationem involvinecesse est. Undenam ivitur (0) quo ea e sonte de-
rivanda sit breviter dispiciendum erit. Ubi e saeris quidem Pande-
dis id manisestum videtur, divini e dicti sepulturam esse, quod a qni-
busdam inerpretibus ostensum est. Lnculentus est loeus apnd anti-
gnissimum scriptorem, primi libri tertia sectione, commate decimo
nonO. Cni Salomonens succinit rediturum, inquiens, palverem in
terram, quemadmodum frerat; es vivam illud Patientiae Exemplar
Jiobus: nudus, ait. eoressus sum ex utero matris mea, e5 nudus re-
vertarillac: in terram videlis et, quae omnium nostrum mater est e
sinn semplexnque suo coreus nostrum excivit enoditqne, redditura.
ne Christiana docemur disciplina. sue tempore, quod acceperat de-
Positum. Ioitur hunc morema D eO Procoplastis estensum esse, in-
deque ad posteros transtatum, non dubitant; quum quod ex terra
ortum est, terrae deberi Dens Adamsedirerit. Il. Onaecans eve-
nisse existimo, ut consuetndo desunctorum corpora terrae reddendi in
Plerisque Centibus tanto consensu invalnerit. Cnm C aliis de rebus
constetr
et
de
se
in
et
moribr
nam
AngNe
Lenoxtio
l
oren
vole
e
t
ajuar
eta
ren
ani
n
palum tem p 
ero Cx
(1
Nmus senen
e is
IH
IIn
A0
s
I
alm
lerr
pe
a 1
AIn
cn.
carum
11i
Aut
Inc
inoe
anea
pen qua
agricole ali
1
l
M eve
quo calu
es
ae
uner
per qua
nac
ae
1
lerum qui led
110
1
crendem ep heno
aI
aiXiCa
im Dates ul
10r
ea
aerent
Amare
(
I1
De
dum
calie
Egui
pon
Ren 1b
A
hadaves
venti
circover
 natri
inveun
uotn
ex
A1I
XCC
thande
lelm esse
Der
H
e
dem di
1a
1
AHF P

## Folio 259 — 816856680:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
PIELR. JOSCN
NIVINTA, A. XCV.
TO VOLUPTATISS
AMEN, AMEN
Tilius Egral
5, 65 alii 9103
am simnt obl
eat e sonte la
idem Pand
t
(e, quod a
palverem 
tia EX CM
E5 M1d
mater es
acceperat ab
ensum esse it
terra
nod et
ve
e reddendi im
iis de rebus
ustet
3 (259.)
ed
constet, eas qnasi per traditiorem a rerum inde primordio inter Or
bis pene universi incolas. saltim saniores, in usum transcisse. Ouod
quum apud animum suum reputaret Crotins, jus sepulture ad jus
Centium volantarium retulit. Ouod nosquidem. si praecipne jus pro
meritus eacionabilique consuecudine sumatur, non insicramur; cum
Bisec moribus plerasque sentes velue juris loco usas esse, in confesse
Pt. C nam in rem landatus passim Ciceronis locus est: Mibi quidem.
inquientis, antignissimum sepulcurae eenus id frisse videur, quo apnd
Xenophontem Cgrus atitur. Redditur enim terrae corpus, e ita lo-
catum e5 situm quasi operimento matris obducitur. Ipsi vero sepul.
ero Cgri hoc inscriptum fuisse ferunt Epitaphinm:
Vir guisungrie es C undecungne advenis.
(Negne enim te adventurum ionoravi) 500 sum
Crrus, qui Persis imperium constitui: pusium
Hloc terrae, quo meumteoitur corpus, mihine inviders.
TII. De Cgnic is e Antestonano praeprimis eorum Diorene dubitan. Ouid de
dum non existimo; quin exiona prorsus ant nulla prope sepiltura Cynica se
ratio ab iis babita fuerit. At bi Philosophis an Philosophis gnarit nexlectu?
aente Alhericus Centilis. naturae oblatratores. qnid enin postea: s
cadaver nec sentit, nec tuum est amplius? at nunc sensus est tibi vin
venti earum incommoditatum, quas passurum sit cadaver tuum. Lc-
cireo veri ac sani Poetae suas personas pinonne cujusmodi expositae
anatura sunt, non quales ferrei quidam feneunt. Neque etiam scio
an verum sit, quod illi ita judicant, cum contrarium videam in ipsis
naturae penetralibus. Saltim Cgnieos multa ut homines corrioerent,
eoisse, quae plane abhorrerent à sensu communi, e Divoenis vita ma-
iifestum est; qnos tamen modum excessisse observat rossins, non ut
excederent alii, sed ut facilius bi intra eum revocerentur; similes
Boricola, qui si plante in latrs unum excrescant, revocent eas in al-
cerum, quo medium consequantur. Sed enim haec germina philose
phandi ratio non est; unde Cgnicorum quidem Nationem totam eji
eiendam esse dixit Fullius, velut inimicam verecundiae, sine gna nibil
rectum esse potest, nihit honestum. IV. Caterum an jnri cnidam An sus se-
Centium voluntario, vi obligandi perfecta pollentis gnodque distin. DulcurX
derivandis
om ajure Nacurali Reciem constituit, orioinem debear? de eo que exsure e
dem difficelior intricatiorgue inspectio est. Eienm juri gnam parum cium ?
faveant Piri summi, eosqne inter principes ponenans loco, ensen-
dorsins
DUICUTA

## Folio 260 — 816856680:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
An exture
humanitatis.
d
1260.
edu
corsus vix quemgnam alet. Oniquidem uti vim ejus omnem eli-
dat. pradpuum de Lefuionum jure caput ex ipsa lege naturali de
rivat, Dilvilesia vero, qua legatis tribni solent ex induloentia po-
pulorum unice depeac DuIt. Hoc antem sepultura fus, quod ex
Centium jure Crotius deducere videtur, ad efficia bumanitatis refe-
rendum censet. Vidit quogne diffcultates istas e nostris acerrime
rir inpeniis (s materiam sane intricatissimam nuncupavit, fassus in
super. consensum pentium, qualis quidem in leois vim evalverit, de
monstrarinon posse. Onin accedere potins boc gnidgnid est juris ad
naturam consnetudinis cnjusdam, ouaenniversaliter vel mathematice
vel moraliter inter gentes obtineat, ipso etiam tempore roborata.
Sed quidquid bujus modo sit litis: ratione profecto handgnaqnam
destitnuntur, preclare olim a Bceclero observata: val de se vereri
ingniente, ut vel Crotins vel quisguam alins inofenso cursu hoc sta-
dium decurrat, gnin semper eo redeatur. unde discessum oportnerit;
si enim id sectemus es describamns, quod moraliorum pentium vo-
luntate in ledem iverit. MoDum considerandi jns naturale, nOn RE N
resam a nobismutari. V. Igitur implicata heic E con mixta sere
omnia comparent, apud plerosque, gnos consului scripiores. Mal-
let, ut dixi enfendorsius inter hunanitatis officia recensere. nec re-
fragantur alii ex recentissimis. gnorum nomina meritaque veneror.
Neque Crocius abnnit, qni in tantum ad jus naturae refert, in gnan-
tum utique mos est naturali rationi consentmens, adeoqne hoc sensu
fundamentum habet in Jure Naturali. Id quod oficium non tamho-
mini quam bumanitati deberi docei, e5 ad senecam Onintilianum-
que provocat. publicam hanc bumanitatem appellantes. Ubi id mo-
veri potest, eo ntique sensn ad Rumanitatis officia recurri heic posser
gnatenns ab bumanitate videtur alienum. corpus humanum; animae
tam nohilis hospitis domum abjici, e ferarum incursni esse exposi-
tum. Porsan in eo quogne fundamentum hujus rei ex ipsa naturali
leve desumi posset, quod mortuos condere praestantem non pravat.
Petenti autem vel prodest, vel eximio gnandoque solamini est. Ono
quidem pacto officium defundto non uc cali, sed oenti, cujus pars so-
ciusque erat, sed familiae aut propinguis exhibetur. Onale non li-
benter dispensare detestanda ueique malionitas inbumanitasque ha-
Betur. Ad ipsum vero defunctum si respiciamus; poterit efficium ad
primum iltud detmenda aegnalitate, alteroque, ut aeqne homine tra-
Eandon
le
ipt
Pnst
gnalue
an
si
d1. 1
n
Oi
an
lena
dedir
1qu
ae Rec
lni
Dn
cium
Pler
3 a
0
de
er
que
ei
H
c
In
PrC
lar
n
bn
le
Du
dine
Cre
I

## Folio 261 — 816856680:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
ejus omnemelt
ee naturali de
induloentia
a JuS, Guod e
nostris acerrin
si
pavit. s
E evalu
uid est juris
handquagnam
crrsi hoc sd
um oporinerit.
in eentium vo
rales HOKRSM
iptores. Mat
ume non tamb.
Oaintilianum
es. Ubi id mo
nima
30s
sii esse et
 ipsa natura
in non pravat.
CHo
mini esti
CAjuS
enale
t
anitasque 
M d
rit essica
je bomine tra
1a07
nd E  (. 267.) Ee
ndo, BreCC gnaliterennqne DEDVCI. Contra quod peccat, qui
desuncti corpus hominis veluti caninum abjicit; cum tamen eodem
ipse modo mori necesse habeat, quemadmodum ex eadem cum de-
functo stirpe descendit; e5) modo eodem natus nutrirusque fuit. V.
Ostendimus, nisi fellar, qualemonnque investisandi hujus in ipsa na-
tura juris modum, cum ratione defuncti, tum eorum respedu, qui se-
palcuram exposennt; quo etiam sensu Pnsendorsio tinmanitatis ofi-
cium audit; Sed, reperit nupere rir doctus, idemque Pusendorsit in
plerisqne sat acer Ryperaspises. Rectius, inquiens, ad jus Gencium
d Gcorio retercurjus lexulture. Dubium enim non est, quin, si una
sens promisene omnibus alterius pentis membris sepulturam de
nedet, Pelta tanguam violato gentium jure, vindicari queat. N’On
iditur sai commode hoc jus enfendorsins incer bumanitatis officia
 reponit, cum ad ea non nascatur ex lumine naturae nisi imperlecta
ex minusplena obligaeio, quae non foret sufficiens ad Jus hoc bello li-
cito perseguendum. Onangnem autem ea questio: an detur L ex
oentes oblicans eos juri natura contradistincta? alium merito in lo-
cum seponatur; in eo tamen eximio scriptori non adstipulor, quod
velut acbilleum arrumentum ensendorsio obtendis. Etnt enim RF-
OULARIZEN que ex humanitate debentur, handgnagnam vi possint
eripe, extrema tamen saepe necessitas, qualis profecto hoc in casu.
gnem ipse rir epresius formavit, evenire potest, efficit, ut talia non
minus asseriqre nt, quem quod ex oblisatione pertect. debetur. Ona
quidem recula plurimis difficultatibus obviam ieur; es alio in casu
preclare usus est enfendorsius, doctissimo scriptori pramultis fami-
liaris. Nec ad ventium jus quoddam recurrendum satim est; cum Observai
negari penitus negneat, posse nonnunguam Ins gnoqne imperfectum cio de cran-
ix juris perfecti eo pleni vim transtre. Sic juris centium esse con-
Ccu juris
impertecto
tendunt, jus transonndi terra eo amnibus per alterins territorium. in perten
Onstavus Adolphus SHecOrUM Rex, Pomerani Principis L eoatis, Ctum.
transitum deprecantibus, anno 1630. respondit; innoxium transitum
apud omnes Cientes semper fuisse liherum; ejusque deneoationem di-
vino humanoque inre iustissimam belli cansam haberi. Docet etiam
Orotins transitum nesatum armis vindicari posse. Verum jns petende
transtum nonnisi imperfectum est, ceditque juribus alterins in domi-
nio ejusdem in rem puentibus, qui solus istam SI AM appellare po-
test. Unde vi C5 armis, visi ex bostili animo id fiat, transiens dene-
datus

## Folio 262 — 816856680:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
AM sepuI.
urx dene.
Facioarmis
superstitu
vindicari
UCaCS
AN JuS le-
Dulcura ex
ecoro de-
nivandum
 du
833 (2620
satus vindicari starim non debet. Considerandum vero cordatioribus
relinguimus annon si nna sens promiscne omnibus alterins gentis
memoris sepulturam denever, animum id bostilem aronat. Certe sin-
sulorum salntem illa pessuncure intendit exitioque illins imminere
videtur. Pgitur apnd eosprecipne; qui in libertace statugne natu-
rali vivunt, nulla est L ex; qua tentatis prius, quantum fieri potesto
intioribus remediis, ejus. seds malitiam impune jubeat grassorio
VII. Tandem in en est, ut ad istum officii sontem deveniamns, qui MO
verbo DECORUM adpellatro Visus hic ipsi Crotio de J.B. (5) P.
II. 29. 2. modu fuit simplicissimus investigandi cansam, propter
gnam introductus iste asshit, ut corpus. Bamo teperetur. Scilicets
cum homo caeteris anmunbns prastet, indionum suisse jndicatum.
si ejus corpere ala a pascerentur; isitur inventam sepulin-
ram. ut  gnantum pose caveretur. Fundamentum ergoproxi
mumerit hamana natura excellentia atque dionitas. E5 illanatura
Iis aversatio ne contemnamur: Ioitur non ex praesumta solumiant
ante obitum declarata voluntate hoc gniegnid est officii praestatur;
cum etiam post mortem honeste tractari velimns (0) delicata qua
dam aestimatione quisque se complectatur; sed ex naturae, ul dixi.
humanae L EsoXi quae corpus humanum non gnovis modo tractari
patitur, neque proteri illud canguam rem vilem abjectanque ant
abjici permiltit.. Hinc firmam arbitror collectionem; utigue hoc non
caninum; non beluinum; sed humanum corpus est, tam reverenter a
vivente babitum;: ioitur non convenit, illud contemni; indecorum.
est, quod vivus tam delicate solicité que estimavit, ac occultavit,
expositum aeris injuriis, publico conspecu diffinere, ant a bestiis non
sne fceditate lacerari. Eroo reverenter habendum est, (5, quo fieri
poterit modo, locogne aptissimo. recondendum. Onid? gnod in ipso
hominis vocabulo indicatur inesse aligna dionatio, unde ultimum
efsicacissimumque arsumentum petitur; omnem ab ejus corpore; vel
band contemnenda olim portione, contumeliam esse removendam
YIII. Sed, inguis, dionitati isti per sepulturam non consulI. Num
enim indionius putandum fit, cadavere humano pasci aves es gua
drupedes, quam si vermes id devorent autionis absumat? An inde
oniores creaturae sint aves (5 ferae, gnam vermes: ionis aut terra?
aut ansoli isti populi dictamen Juris Naturae observarint, qui cada
vera condivere? Speciose quidem ista rexeri possunt, es excolendo
Coler
1bi
sepe
sq Dumeno
ion Beran
o minna
a
naiur
anene
Ilep
nogne
M P
Bestimua. p
uin
1
au  sepe. 
191
ever
mibu
i s
1
des Quo qu 
eem
su
BCV
te
IM
M
lone
erm
uia
1
am na
altm
In
s0
Ha
del
server
est
ditere el
aribr
Poys
Manum
enma
nmane
amen p n G1
oeceorum
Misi
Deri
algne
Bp

## Folio 263 — 816856680:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
rocordatu
ribt
entis
s
jubeat crassorio
tio de P.B. P.
ansum proptet
eretur. Scilicete
fuisse indicatum
 illanatura
sumta solumiat
fcii prstI
6 delicata qua
x
is modo traciat
ve aM
abjecamest
ntique B06m
cum reverentet
Mi; indecOrm
ac occaliavit
Ot
ant i be
est, e5
unde ultu
na
vel
ScOrpOrei
e removendum
NA
consulto
i aves
mat.
print; qu
86) e
A
14
ria
cada
centa
olet
3 (263.) t
foterlius aronmento inset dinat. Interim quod primo loco de feris
avibusque regeritur, facile laroior gnoniam ab omnis retro atatis
sapientibus, naturae dedecus fieri existimatum est, si prohiberetur.
quo minus sepeliantur mortui. Imo indignius id existimo, guia Dens
invisis fibi Revibus minatur. futurum ut pntrefacti projectigne ex-
tra portas serusa emjaceant, a teris volueribusqne lacerati; (o) cru-
delitas gnogne, diviniore indice siritu habetur, Donere cadavera
servorum Domini escam volatilibus eceli, carnem sanctorum ejus
Bestiisterrae. P. fundere sanoninem eorum tanguam agnam. ubinon
est, qui sepeliat. Si indionum non est, cadavere humano pasci aves
aut ixadrupedes, quae ioitur vis querela tam tristis. Cur aore adeo
tulere Christiani. Fratrum suorum, hoc est, martgrum corpora feris
avibusgee exponi? Cur etiam copitis periculo ea surripuere, noctu
forson minus adeurate enstodita? Pt annon conveniebat corpus bu-
manum reverentius gnam bestiarum v les exnvias haberi. Cate
rum de vermibus quod adjectum est, facile dissolvitur. Utigne enim
humanae naturae probro est, mori e aronibus escam Reri. Turpins
tamen bestiae in morem abjici. In crematione quidem Romanarum
Grecorumque, Sapientes nibil fere turpitudinis advertisse legunturi
nisi gnod ejus novitatem vidit Tullins. Humata vero corpora, (5)
defossa prosunde, in pulverem cineresque abiisse observatum est: quod
perpetnae isti; onam natura amat, aranonncisa vehementer conoruit,
e a Cicerone quogne aonitum est, reddi ea ratione terra corpus,
atque ita locatum ac situm, quasi operimento matris obduci. ut cum
corpus terra sit, quae dederat. ipsa recipiat. C onditura divino, quod
supra alleoavimus, edicto non repnonat, sed pietatis aliquando qua
lecungue testimonium est.
6) add. SIT. LZZVIII. 17. fase C5) de matre TerrA XL, X.
Duod natio elt, Porerie mori.
(d) Si. LLL, 5. C recusas, quod DEO placets
XXTII.
(C) Lecim est:
Cl Callatela elerooc, sacoo inte latar abo cllallere an cadaa
Mepea a. ad furis hujus Doctores inprimis quaeri- vera taci-
nocoloru
tur. Sunc, qui id in poeux cirilis compillaseiet Polle insepulca
atbicraeur, si qui nempe omnem exuendo haniratem me-relinqui
FAEI POAHHES

## Folio 264 — 816856680:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
60 (264.)
ua
eiti fuME, uE ex iptorum caclarera relue beturina habeaneur; et
(2) quia Pose morcem Fama virit, quxe damno quala pudore
interficitur, (atis siE, quod mortuis ac cidic, metui a riris, uc hoc
PactOA DCCCATO PEEFAMANEUT. EE I(3) cum dignitate hominis
non pugnat intamis poena suspendiis nulla ratio adparet, cur
cum ea pusnet exemplaris illa Facinoroli prostitutio: HCquC
(4). Darides annuissee Cibconitis insepulta duorum filiorum
d quinque nepotum Saulis cadarera relinquentibus (2), li id
EIIEDC CHCE LN FR ENSECE. SunE, qui Lezem forensem (B) rCgC
eanE. Sed primo obserrane Viri crudici, uc plurimis in L egi-
DuS, LiC in IIaC GLIOQUC DFCIM adverlari Protanarum geneum
insticutis, qua quos cruci aftixerane, in ca relinquebant, donce
cos ipta Natura Sepeliret, hoc ele, pucredine collaberenturs
NecnesamuS; recte omitti polse triste adeo spectaculum, (x
per SccleratOS. hOMINeS LTCFRET. Deinccps in hac Lege re-
condirms idem que nysticus est sensus; sire conceptus DEI it
TESLTCHRISTO crucifixo, ac pro nobis maledictione facto
impletu; (C) qui pro nobis FactuIS PECOA FHNE (d) d Sceleratis
amnuerarus, (C) poltquam mortem incruce sustinuie, omnia
que consummarie, sepulturx commillus est, d ex hominum
oculis cordibusque crementibus mhledietio Libnoca.
(2) TI. Sam. XXI,. 8, 9, 10, (6) ipse DEIIS cadaver Jorami a seh_ FrON
jici in aorum Nabothi jussit, LL. ReB. LX, 25,sg. ad PYOV. XXX, 175
(6) Dent. XX, 238
(C) Cal. LFI. 230
(d) I1. COr. V. 210
(C) Esa. LTTI. per tot. inprimis sub finemo
XXFV
Duate RIs
quae resin
litaris. S
Elumanitarem erea ees exime aoctul l’olitica LCt
spicileoii Ilracli daca de l SI, d I 281616
noxia uri lutis manipuns, ncarum  r ags. (a) Ca
cerum ad ed escra homibus communi sure competunt, le
cet devene es, qua rocantl, innoxix utilicatis; quale sus
ClB
iC09
llio
ut
be
haiie
l. 81
an
ein
mo
ad
hon
l.
Anosip et
Mon me
nim
t
exandiri eret
Bam 1
10. 1 e
cilevini
D) Cact., Man
batur
Aven
e
enn
e, 
sit; eru
Ais
set
ciendi
atur 115 
est ri
lerrno
naiu
dex.  ess AI
teu ujur e
i
orc
de
3.4. 80 217 tulna
qua s J. N. e; GuC
indiar
le
1. P.
p. 2
a rVB 
en
u
bla
1
lea
epten
u eutense
d)Zt.sAt1
lise
ad. C201,, 2

## Folio 265 — 816856680:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
aDCanEIL
aI_ pIc
aririS, L
itateho.
2dpaTBE,
tutio: Requ
rum sili
1
( 1C
ibuS (2)3
psem (b) LCSC
eimiS i LeS
eban doneo
hac Lescre
EDEUS DEI it
ictione facte
 sceleratio
nuiE, Omna
21
ex homit
20E4.
mi a Jehos Ero
PrOV XXX, B
Poti
E In
ruli5. (2
speTInL
G
um  33 (265.) 3Edm
elt in aquam (B) produencem: _ cransitus innoxii, (C) honecta
Scilicet ac necessaria de caussa siscipiendi. (d) CXEerII, n-
sationem cransicus juctam belli caussam suppedicare non de-
monstrat exemplum Amoreorum a Mole devictorum. (C)
Nam quod ex nudo humanitatis ofticio debetur, negatum (i- vide, estta
ne concumelia caulam Belli vel actionem non Fundat. (F) Di-
Ringuendum etiam adcurate estinter egenos, e ralidos Men- 261. Port
lic05. (3)
ejus nevatio reluthomicidium habetur. Necare videtur, qui alimon
moniam denexat, ait Panlus J Ctus. Suberahit qui non dat, cum satis
ad dandum habeat. Sirac. IV. L. XXIX. 1, (16, 17. Conf. Ctry (OC.
homil. XXXIII. ad populum: quo d eleemo sgna sit ars omnium qu’ae
31461
Anosisima. ILierOn. ad Nepotian: Nunguam memini me lexisse mala de elecmon
morte defunctum, qui libenter opera charitatis exhibuit. Habet c. Tynis.
nim multos intercessores, (s impossibile est multorum preces non
exandiri.
(2) Pam letioit Cuil. Z eppcc. de L. M. IV. 26, P. 637. Levit. XIX. 9,
20. P5) adde Sclden. de 9. N. (6 6. VI, 612, 724. Qnid quod adspi-
cileoium ac manipulum panperibus competiit jus perfectum.
(B) GTOC. IY, 2, 12. que continuo fontium afsuxu alitur. Putendort. III.
3, 4. de 7. N. 86 C1. p. 351. qui rejicit distinctionem Crotii inter pumen Observatio
gna Armen, C) gna aqna proRnens vocatur. Qnae tamen non vide. pro Grotio
batur repudianda. Elumen enim qua Aumen proprium est, qua pro- contraau-
Anens agna non. 5. 120
(C) Si multitndo transeat, cantro de damno non dando exioi poterits
cum exempla prostent urdium, quae jucum, concesso temere transitn
scitiere. An recte postuletur, ut milites depostis armis transeant, De sure
discussis Putendortius, ostensis insuper alits publicae securitati proßpi Cransicus.
ciendi modis. de J. N. 85 C. III, 3,5. B. 364. ab init. Innoxit vo-
catur, A prosit his qni transcunt, non noceat iis per qnos transeunt,
Grot. LL, 2, 23. inprimis, R obsides dencur.
d) Ziex lerus vero negas, necuralicet compecere alleni Jui transenndi pex
terras alcerius, nisi pacto id quaesiverit. Onia baec servitus quaedam
naturalis esset. Pucendort. de Y. N. 65) C. d. l. P. 365. Consentit Osan-
dex; enjus vero rationibus satisfacere annititur Obrectrus juso di-
scursa ad Grot. II, 2, 23. mlxus etiam ancoritate Auguctini, a Grotio
hodome
auimus p.
medium
etotelo

## Folio 266 — 816856680:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Exempla
 Cacris.
Ductae erat
scundi cau-
(X
35 (266.)
CEum
d. l. 13. danuam, Soau, inguiencis, transitus nevabatur, que
Inrehumane soccetaris aequissimo patere derebat. Et aliud est ser
vieus velnt perpeinum jus: eo alind mementanens rei alienae usus,
ad quem arripiendum ineens nos utilitas necessitasque compeltit, cut
non velificari alterum, nihil inde damni capientem, inbumanum e-
rat. Obj. 9. est necessarium ad reparationem Juris, illius denegatio
prebet instam belli cansam. A. transieus innoxius. O. denegatio im-
Dedit reparationem ejus, quod pure perfecto debitum est, illa dat Ju
belli. A. nevatio transitus innoxis. R clP. laesionem hanc esse saltim in-
directam e praeter intentionem.
(0) quod eximie contra GFOT. II, 2, 23. (cni ES adstipulatur RMIpS
sm, qui tamen ad Jus bumanitatis referr) ostendit Put nd. d. P. p. 366.
es de Of. C. I. Cap. 25. 5. 4. idemque siphtachus lnenlenter docet, qud
Mosen bello ab smoraeis petitum, IIIR F BFL L. I istas provincias
ocenpasse demonstrat. Ind. X L. 23, 25, 22. add. r. Maccab. V. 47,
49. ubi Indas ob denegatum ab Fpbronitis transitum urbem Occu
pavit, es incolas miserandum in modum occidit.
(E) ThomaC. purisprud. TI, 5, 36. P. 207. Distinximus igitur quaestio
nes, guae misceri alias solent. Transitum innoxium dare pertinet ad
ofsicia humanitatis: sed sneoetur, vi non potest vindicari nist sum-
manroeat necessens. Ouorsum valet Rconta e Putendorho de D. H.
(5 C. 1, 5023. edit. Vet. gnangnam antem reoulariter e. Jus im-
perfectum in Jus perfectum alignando evalescit. Kmlpis. P. 39. 8. 4.
lit. F. COnf. EXerC. V. 5. 16. F9 ZCnCOF. de P. (0) P. P. 783, 784. _b8
exemplum Cuscari Adolphi. Juste transeundi causae sunt Crotio; s
suis finibus expuisi quaerant terras vacnas: aut commercium expe-
tant cum exente seposita, aut etium quod suum est, petant iusto bello.
TI 2, X3. Contra C aesar transitum negavit Dlelvetiis per provinciam.
quod homines iniguo animo existimarat non temperaturos ab iniu-
riis eo malesicio; de B. Ci. T. init. Caeterum petiit ab idumaeis tranfi-
tum innoxium Isroel instissimis conditionibus. Num. XX, 14 17. sed
negatum, oladio non vindicavit, verum ab iis, arma parantibu, di-
scessit Num. X X, 2. I.
Bd hosPlaco proscripsit, imo Moyses ipse nullum haberi mendicum vo
it. cons. SiraS. XF. 32. 66) e0 C aloriui.
rem
indis
MM
1. I1IC
epren
IBI5
d. H
haoeu
elip
1
ad
pot
quo 1
bene
e0s B
BTE,
Naor
Dop
illet
AL108
EXog
losopti
Plexe
ione
b
Ed.
turt
retuIX
ari. 6. ee
pn
1

## Folio 267 — 816856680:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
negabatum
Et alindes
rei aliea
ne compe
inbuma
illirs dem
O. deneo
est, ill
ne esse se
esta
sH5.
ib C
um et
ette
ioim
at In
im i
ipsctatur Ra
50
enter docet,
M Urbem OCC)
igitur quaestio
dicari.
sum
indorto de
iter
lpis. P.
.78317
e sunt C
etant ios
per p)
rataro
Idum
A
paraI
Mo
_ iM
otivi)
16
rello
iM
202
2
 (267.
2X V.
Exhibenda sune officia humanisaris promiscue omnibus; Ouibus ex
qua si neglexere fudxei, (2) non dirinis id L egibus sed propriae hibenda
eneis supersticioni eribuendum est. Caecerum percorinos rel eis orticia:
raxime spectane officia lumanicatis, quippe qui nullo alio
Eere praelidio nicuneur, quam fure humanitatis. (6)
(2) Iea gnidem de Indais Invenalis:
Non monstrare vias, eadem nest sacra colenti
quo loco exemplum monstrandae vie, minime molestaneque sumtuosa
benesicia indicat, quae ionors etiam tribnenda Cicero dicit. Invidiose
eos Estber. TIT, 8. Kamanus descripsit, cnjus verba Flavius recitat: De intru-
EBrS aVIXTON, à ovupoNor, ire Benonciar ru a vrlu rois à ois EXor manitace
ErEroUOIS ZecouOr ouoloS. EXBpor de na) ris Ecor ngi rois ShmdolSudxorura
Praor TW SCI Xau na) N’noir AidecinIS. Facim de Jndais: Apnd
ipsos sides obstinata, misericordia in promtn; ADVERSUS OMNES
AEIOS FIOSTTES ODNIM. Sed s gnis eimmodi in judeis affectue
fait, is Legi divinae ortum non debnit. Conf. Crocius de f. B. (6) P.
El, 25,9. Fnse
(B) ExOd. XXII, ZT. add. Cl. Schilterus Dissert. de fure bospitii Phi-
losophiae juris suffixa. Alias de pereprinis in Civitalem receptis tri- De eur
plex est metus, ubi multum increscit corum mulcitudo: ne conspira. Percerino-
tione indioenas opprimnt, ne hostibus se adjungant, ne vi exitium
guaerant. Iniustus fuit Pharaonis metus PxOd. L, 1O.
XXVI
rMmo
Perrinet colus transferendi non personas modo, le d de mer-Oux pario
ces. (2) Ouibus tamen in compensationem Onerum propterea juris erans-
Cerendi
utinendorum rectisal aliquod imponiporest. (b) CXterum, mercese
alia onera, qua nullum ad merces iltas respectum habene. im-
poni exteris non debenc. (c) Dari criam adverss pulsis, quod
estCterile ac deserrum POlUm, XGuEII CAE, MAMeNEC Lamen DC-
nes recerem populum Imperio. (4) Si quaeratur, an populus, qui
exteros ex humanicare admilie, Fame ob incolarum multieu-
dinem inoruente, cosdem expellere co in calu poltie: ricio c.
quidem Baecteronon verto, quodcimidiuscule respondit: putem
camen
humanira.

## Folio 268 — 816856680:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
633 (268.)
e3
tamen cos, qui per merum humanitatis officium fuere admissi,
edeoque cd Legc, ue ne primis ciribus grares essent, rectc lI
non expelli, camen, in parcicipatione lustencationis, ciribus
primisposthaberi. Duod in ipla receptione cacite lubintelle.
Ctum FIIE.
(2) Ccorius IR, 2, Y3. nec repuonat, decedere alteri hic posse; quia de-
bitum id non est, nec snum. Aliguando tamen vindictae aut etiam
praecantionis causa Tur commerciorum sublatum. Ut saepe factum in-
ter Belons (5 anglos. Sic Marsaritha Parmensis pannos noli-
cos in Beloium invehi vetnit, ne pestis una invehatur ex Britannu
in Batavos. Camden. P. I. P. 82. Solent etiam commercia interdict
vel in totum. vel quo ad adparatum bellicum. s vens cum sente bel-
lam habeat, alteri qua pacata est. Sibisionificationes publicae Aere
solent qnibusdam parentibus; quibusdam autem commercia prose-
guentibus. Fuse de his. Crotius in adnotatis ad III, I, 1.
Potest autem etiam injuria nimiis vectioalibus fieri exteris. Elizabe-
tha respendens Mendozae, gnerenti. quod Dracus commerciorum
cansa in indos navioet: Pispanos iniquitate in Anolos, gnos com
mercio contra Jus C. prohibnerunt, hec sibi mala accersisse. C.a mdet.
P. 3. Pa5. 328.
B) CTOT. d. l. 5. 14. Sec vectisal eguorum  neti, quae isbmum Sgria
transibant, accepit r. RC9. X. 28. Rex Salomo. Adde Kulpis. Coll.
GFOL. P. 40. Hlinc jura protimiseos, Stapule Geranii, E0) similia
(C) ut cavitatio, CFOT. II, 2, 14. tribati senm quod pendi folet, pro ca.
Dite enjuscungne v. Tesmar. ad b. l. Caeterum de relignis qna com
mnniter ad Res innexiae ntilitatis referri solent viendus Thomatius
Purisprud. II, 6. 42. fe49. P. 208.54. In Batavia pro viis es pon-
tihus admodum vexantur percorinantes.
(d) illae autem terre non omnino sunt vacue, quae pascendis pecoribim
C0 armentis inservinet. Cr0b. IL, 2. 17.
XXVII.
Ejusmodi quoque OFicii genus haDCtuE, (2) exteris femt
harum copia destrruris copiam facere matrimonia inter nos ambi-
Cndi. Existimane tamen Viri (b) intienes, caustam bello non
praeberi nili Famina cum concumelia nCGenEuE. = FuC quo-
quo
Quid jus
rocimile.
05, Ecranit
Xc3
remissive.
quid capi
pacio?
an exteris
Teminarii
coDin FacI
da?
l
ul
en
e
de
di
Ore
ene
5
v
erar
1a
 assi
lun
Mei
le
hin
1M
ressa
anor
enin
ato. II
scen
ea
1
ei
ea
1e
am Vertee
las
in
1
1n
 EM
d.
125
nia
ole
Pr
Mei
cium
exemp
nostris
Casu
aut su
 B
Lur
ecO

## Folio 269 — 816856680:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
readmissi
is, ciribus
lubincelle
on veate bel
pablicae per
10
pts. Elieabea
S, gnoscom
A(se. C 2 mde1.
tmumseria
Eaipis. Colla
6 similido
solet, pro C
ons Thomatillu
viis ( per
dis pecoribt
n
exteris
1OS ambL
bello nOn
FIUI
110.
3 (269.) E3
que pertinet Jus xquo ca pretio comparandi, quibus indige
uS, desrico, li a quibus pecitur, ipsi ejus rei indigeant. Ouo-
modo in simma penuria rendicio trumenei prohibetur. (C)
Polle tameninstieni monopolium incer populu de certotructu ad
vitam non adeo necellario (quo nomine non incelligimus ali-
menta, restimenta medicamenta) nulli dubitamus. (d) FIXC
doctrina complecticur Jus commune ad aliquos actus apudnos
exercendos, quae faculeas est vel absoluta vel ex suppolitione.
IIla est, qux hommibus semper competit adactustales, quibus
Comparantur, line quibus vita duci nequit, uc alimenta, de
quae in parenchesiadduximus. Hlaec autem, quando populus
aliquis promilcue permietit externis aliquos actus in suo terri
ForiO. C. Sr. renari, pilcari, aucupari. (C)
(2) PutendorE. de J. N. C5C. III. 3, 13. non saltim, quia caelibatu non. De Caeto
nisi exceltentibes animis convenit, ut Grotins ait, II, 2. 21. sed (6).
inprimis, quia durum foret, populum finc coninsibus non propaga.
bilem extinonere velle. Mecellius Numidicus ap. A. C ell. N. A. l, 6.
s sine uxore possemus esse, omnes ea molestia careremus. Sed quo-
nlam itanatura tradidit, ut nec cum illis satis commode, nec sine illis
ullo modo vivi possit; saluti perpetua potius, quam brevi voluptati
censalendum est.
(D) exfend. d. l. 5. 13. P. 380. C. ThomaF. II, 6, 45. Rationes, CUr LL.
Civilibus vel exterorum, sive diversi ordinis hominum connubia
probibeantur, in summam collepit Putendort. d. b. 5. 13. P. 380. FX-
emplum Rebraorum, Benjaminitis connubii cum suis facultatem adi-
mentium, in sacris unicum est: es prohibitio levis fuit ac citra indi-
cium expressa Jnd. X XI, 7, 15, 14. unde D. Opander arbitratur, boc
exemplum non probare facultatem certam centem amatrimonio cum
nostris feeminis arcendi. Non tamen penitus nexandum, posse certo
casu fue impersectum in perfectum transire.
aut etiam si faeminarum alibi copia non esset. Ilinc male Dercules oB
nevatas in laxa copia mulierum nuptias belli cansam arripnit in
Furntum; Darius in Scgtbas. Ccocius I1, 22,7.
(C) GrOc. II. 2, 19.
(d) Croc. II, 23 18, (3 24. rationes occurrunt apna ennden ll, 12, 10.
M m
qu
bacu.
Remissive.

## Folio 270 — 816856680:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
32 (270.)
o
guta nod reptona fatt tuma, s is qui emit, paratus sit vendere
aquo e as st l At in nbeo ebe. sto
qua nebssuttu bo ant.  Quda Poleotinar o bipirions
noxiae, ut inprimis paret ex mercibus, quibus nnc utimur nd
Putendort. de 3. N. 6 G. II1, 3, 60
(8) ad. Vicriar. J. N. (6) 6r l1 2. GH. 42. D. 92
XZVIIL.
Ouxctio: An desur actio inerari? Facile resolvient, (s inECF
incraricudinem simplicem es praenamem, ue recte a C. Fhomalio
(2) Factum, distinonaeur. Ob iltam enim, niLI CMImCNSSIE, (B)
non conceditur. Einde _x injustum fuit Romanorum bellum
in Resem Cxpri canguam ingratum. Nam qui beneticium
dedit, nullum habe jus ad repolcendam graciam; alioquicon
eractus esser, non beneticium F. Cxecerum beneficium vel im
pensa vel opera laboriosa constat, in hisque ab officiis humani-
eacis distinguitur (C). Mulca ctiam in benefeii nOMEN VeMIMIME
ob tempus quo daneur. (d)
(2) FurispE. Dir. P136, 53,56,57
(b) simplex enim vel eminens est vel vulsaris. Ista etiam denesat osfi
eia humanitatis valoaria bac heneficia
(C) Thomal. Cinleltung zur Gitren. Pehre VI, 65.
(d) nt. guae Persillajus Davidi obtulit, II. Pom. XVII. 29. quanti
aestimas in solitudine hossitium, in imbre tectum, in frigore balnenm.
ait Seneca de Benefio. VL. 25.
Orot. II, 22, 16.
XXIX.
An Jacobus arciticio linoulari (a) pleramique acoptimair
aticio saco. oresis Labani partem libi vindicans, laelisse socerum dicendus
l  abs re disquiritur. Oumm id Fecisse rideatur, quod sibi
an is SocC. HolRCHBIet; _ Labanum arciticii iGNAEUM. PEXECKEIN
rum laese. Simpleka induxerie. Sed uc taceam, ex pacto, eoque lapius
mucaco hocomne rectum essei Dirima ea benedictio et 8+)a-
cobum
A dctIK
actio in-
pari5
Diidde ar.
eo nomine a recipiente sitt dideant. Verbo: ds dereb onmi
Mi centem
dum: acq
XI.
e0b
XX7
baculu ve
ac ieimitabilem ve
In
de eor
t
desiniie
Dec
me
ada
Deti
ve
aepialtur
e
be
E
n
ber
11
le
re
11
Benes; BInC
21
sed
1
iesum
dei li9. o
(1.anto p BIca
11
a
(6)

## Folio 271 — 816856680:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
t s
cepe
rebra loc
ideo cor
_timN
AC
omtns
MHI3
ibas
et1
C. Thom
ic
ineNS (II, (
ibCnCLCIUN
alioqui con.
eiis humani
mea ren
m denesat as
Hai
II. 29.
1OrB. Balin
n dic
dUd
P. PratCKC
1O C134)2
obuia
B (27Y.)
dum
cobum ete, col senas concumeliasque perpesto, calamican
cemictam uberrime compen(anS. (b)
(6) Gen. XXXI, A2, _D TF, 22. Danhaverus Polit Biblica P. 26. 79
cobi in baenlis pbilosophium naturalem, divinitus tamen patefactam
ac inimitabilem vocat.
 L Lo
indesinise aliorum commoda promotum ic, qui animam Onomodo
ac corpusprobe excolie, curarque veutile societatis membrum indetinite
aliorum
cradtat. Conrra quod ofticium peccane, qui animam prolale commoda
habene ne putrelcac. (2)
(a) Philosophi tamen per salem animam intelligunt, corporis conser- RHES
Vstricem. Parro, Pbilo, Porphorins. add. GFOT. ad L evib. II, 13.
ZXX1
Sunc avari, ortalium omnium miserrimi: sibi panpores, Contra 
hraecedibus aurem dirices, se d quorum ec ipsi ruinx causla ple. variciam.
rumque exictune (2) SenecainProrccb.
Ararus nili cum moritur nil recte Facit. (B)
Scolidum, iis adeo intriare, quae Duxa SunE, (C) Dicta crinm
Philoni Dinaerveia naenlas ponrSOrON 1S. (4)
(2) Pulere Ambrol. Off. L, 49. sepe quod avarus summa congesserat
sollicitudinc, precipiti diffasione dilapidat hares luxuriosus. (5 diu
quesita turpis belluo praesentium ceecus, futuri improvidus quadam
absorbet voragine. add. Sirac. X L, 20. XL, 12, 13, 15.
(6) Diogenes in Aximenem: Annon pudet. ingnit, eum tam multa ha-
bere, qui seipsum non babet. Invenalis:
n
Nonne est manifesta phrenestso
Et locuples moriaris exentis vivere fato.
C). Luno17. bbet zap corregnaplo ac ror neopor duaer on 88B
cEerernoir n duvaeEda. Marcialis:
Rape, congere, audes posside, relinquendum est,
(4) ut Panto pi Ca narrur rar nancor X. Fim. VL. 28. 1d4. Pba dr. 1, 27.
MIm
Promove
(2) Gen. XX X, 43.
e 6. 8
XXZLII.

## Folio 272 — 816856680:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
. et
AR ZIL.
Sunc quaedam beneficia (simpticia) (2) guae COeCa manu
sparsenda limmt; quae dancur li non hiomini, ac (b) humanitati.
De praeonantibus ridendum cui benetacias. Nam, ut recte
apud Plautum:
Benefactum male locacum, maletactum arbitrOr.
e Mimus: Beneticium dando accipit, qui digno dodic. CX
eerum beneticia hilari animo ec absq; Factu extribenda (unt (C)
(2) add. Sir. XVI, 1.
(B) non male Aristoteles; cum malo benesicium pr estitisset: non moreS:
ingnit, sed hominem commilerarus lums
Ccd Sir. XVIII. 18. Plerigne sunt, ut Seneca de Benef. IF, 4. queritur,
qui beneficia asperitate verborum E5 supercilio in odium addueunt.
eo sermone nsi, e5 ea sopientia, ut impetrasse poeniteat. add. Sits
XCXl X. G0.
XXXITI.
De amiciria, ejusque lesibus _ crireriis urilissima quoque
instieutio est. (a) Scrip(c Plutarchus cgregium libellum, quo
mododiscernendus ab amicosic adulator. Circum specte criam
cum inimicis, quos in graciam recepimus, asendum eAc pru
dentes monverune. (B) In rera aurem amicicia est omnium Ctu-
diorum ac voluncatum summa. consen (1O(c).
2) MarcialISo.
Hunc, quem mensatibis quem ceena paravit amicums
Esse putas sda pectus amicitiae)
aprum amato  mullos; es sumen. e ostrea: non te:
Tam. bene R ccenem noster amicus erit.
add. Sir. VP. 20. seq. Cave ab amicis non tamen ut inimicos sueei
Mensarum amici solo nomine tales. Fucipides de ejuscemodi:
Noy qa e nou CBK 1S. DIXoI
(6) puroa aes, quantum velis, redibit arnoo. Reconciliare inimico pran
vi inveniis iterum nocebit. ubi poterit.. Sir: XIL, LX. (6) eo GrOTIUS
add. aenno SIrAC. XXXVII. 6.
(C) Cic. de amicitia. add. Sirac. XL. 23
raebene
ficia sim
plicia d.
272.
De amic
ad
XXXIV
atn
lea
Imulie
1
celebris
aldu
de
istela
lercale
1i
levi
Vo
Ia
dimme
irum ad
es abe, valea
esse
Mec
u
aberandnu n
ido
ulantu,
e
e
sessei
lio
dMp
que Un

## Folio 273 — 816856680:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
car
et
16
10
M
(II B
1
eiso
Ind
11MI
e
Cnctuat
3t
VI.
10
ost
ienu
nicos s
dum
5 (275.
LA=CIV
An, si quis modum inrenislee, e vili maceria auruni con- An Calva
Aaciendi, Cunde FCnCTCtUE (2) Propalarc: icemque: an Prin- humanica
ceps cidem propalatione incerdicere poset: (b) quastio elt. riproibe.
Scd cam cdictis deciduneRcgCs.
(2) videatur Buddeus, Dissertatione: An Alchymistx colerandi in RC
publica? Nos heic nibil decidimns.
b) multa artificia sunt, qua Principum non tolerare interest. Resert
celebris Mercator. Harlemii artisices esse, qui exilis quali textores
utantur, instrumento (o exiona ac fere insantili opera unius bomi-
nis, levi id tradn lori moventis, XX XI P. portiones sive seomenta
fasciarum valeant conficere. Unde eo loco hoc mereis penus vili pre-
tio haberi posse. Sed apud Callos hoc artificium instrumentumque
esse probibitum ea ex ratione, quod multi homines vidu privaren-
Bur. si unus tam brevicompendio XX XVI. portiones conficeret. lla-
que ex edicto Reois nonnisi simplici instrumento a gnovis artissce
baborandum, uti vor artisicum quisque babeat, ex quo vivato
ce octule
TIVE aTCES
DOMInES
C

## Folio 274 — 816856680:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
d
274.
OADLBLL DUEENDORELAA
EXERCLL AZIO YIL
Summa.
AD LIB. P. Prxmittitux conextus connexionis in Auctore; de summa aliquor eapi
cum analycice proponitur. Laudata Facili C. Thomalii in hoc arou.
Mencomaimione. I. Duid paccum: CIsus doctrina de pactis. SpC.
ciatim (4) de lACto inter DF CI M e FTominem, L cali de Lrangelico
LMOInECE DFIM C5 Filium. Ouod pactum cracuicum ec muruum.
II. An pacta nuda obligene: III. An pacta metu excorra vim habe
anc oblixandi: IV. Insans an Subjectum promistionis: V. Rerula
Cirocii de promisso ex errore lacto. VI. An promilla perduellibus
Facta servari debeanc: VII. An promictio ob factum turpe obtiger
VIII. An juri promiccentis aliguid decedat ance acceptarionem pro-
missarii: 1Z. Quocuplex consensuss Z. Quid vorba honoris: =I
Ouid sermo: quis ejus nus: XII. Quid mendacium: XIII. UInde
Termonisusus metiendus: ZIV. Ouid simulacio, distimulacio, Ax~-
cerema dC plura hujuscemodi: ZIV. Anpromistis dolo eliciris Aan-
dum (IC: ZV. Ouid Si dolus in ipso negorio incercesserit: XVI
Duid condirio: quocuplez: quae obligacio charrarum purarum?
=LVII. Quid cenlendum de Facto Aodi, sud. III. 19. ZEVIII. ec Taelis
Judic. IV. 2F, 2IZ. ec Davidis Purorem Cimulancio, r. Sam. XXI.
DEX. ejusdemque apud Achisum d simplicirare deRectentis: ZXI.
eique operam luam contra llraelicas addicencis. ZZLII. Demuni
de FaCto Elisaei r. R es. VI. 19. _C V III. 10. ZZIII. AN FeUS CIEmen-
dacii, qui delictum coram Magictracu nexar: ZLXIV. Ouid deRre-
servarionibus mencalibus centendum: ZZ V. Ouid juramentum 3
XXVI. Dua ejus ivoco sisserencia. XVII. An a sudxo vel pa
Pano posci postic: Z= LVII An solua juramentum Cibeonicis
praesticum recte servaveric: XEIX. Anjuramencum vi excorcu
servari debeac: 22ZEZL. An perjurium commilerincisraelitae rapcum
tiliarum indulsences, Jad. -X FI. 18. XCZXI. An juramentum oo-
lix et ad rem illiciram: ZZL=II. Annon Davides juramenti, quod
Simei praelcicerac, Canetimoniam Ixleric: Z=LLIII. An injuramen
eis locum inveniat relaxacio: ZZXIV. An juramema novamin
duconc obligationem: 2=LZLV. An Rex suamecjuramenta irrica
reddere postic: ZZ=VI. An M. Accilius Reoulus in carceremredi-
re debuerit ZZXVII. An iuramenca lace semper interprecanda ?
LCXLEVIII. an sires non illicica, majus tamen bonum impeciar
jusjurandum valeac: 2ZLLILI. Ouis in universum sensus formu-
larum jurisjurandi: ZL. An, quod contra jusjurandum Ae, illici-
Um FanT CICE auE an _irnicuum: ZEL. l. An, C1 Achcus juret pex
DEUM
PaP. 13, 2
m
ea
d
inc
11
q

## Folio 275 — 816856680:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
si
ed
M
Ps
id
2
B3S (275,)
Cau
DEIM, quem nullum crecn, vetcn eet o seate: LLLI
10. a Canstelmo Il. Praltuo.
Tcom Sneloben an Cvosd. Ilatt.L MaS CatSBC seCalASBEd
F Connexlone non est, cur magnoxere simus solici
Fir cum Auctor velut intermedium inEeE absoluta e
hrooherica de Pactis ac hde servanda officium ad-
miccere rideatur. Facilis interim C. Thomasii pro-
cellus eles fei ab soluta sic ordinat, ut suppolito generali PEX
CePEO: (2) ALIEIM Hlominem eanquam xe que hominem Era.
eta; congruente cum illo Serracoris: Dilige proximum (ICuE
Leiplum: vel, Ouod Tibi non ris Aeri alceri ne Fcceris; PEx-
cepta inde velur ex Ipso Scacu humanicaris Auentia quatuOr
eliciat; necariva duo, Vita superbiam: (B) ex (C) neminem laede.
_ duo asfirmancia, Alcerius utilicarem quentum commode Do-
Fes, Promore: (d) _ sidem in promissione datam, lerra. (C)
(2) 11, 3020, 21. PaB. 156.
(6) ne sine cansa plus tibi quam aliis tribuas LL. 4, 2.
C) II, 5.l.
d
(4) II, 6, r. seqo P. 2Oc.
(ed 2l. 3, C. P. 212. Sic  . Bhalens f. Eaiet Onitai esses
absolutum vocat. Elem. L, 10. 8. P. 285. add. C rot. Proleo. 6. XY.
Obj. Annon eO, sta absoluta pactum quoddam. Calcim univertales
Suvoonunt? Rroo per hoc ab hypotheticis non videntur distinoni, ut
VHII. Ancor, 151. 1. Sed (I.) nos de pactis specialibus lognimur. sub
quib e religna hypocheticorum ossiciorum fundamenta continen-
err. 1, 6, 1. CII.) Pactum universale nondum probatum est. Pqui-
cem societas universalis nepari negnit, sed ea ante omne pacturm
hamarum, es in statu pracipne naturali viset.
Cieherale (2) partinonien est, Se Fcederi, conrenitionesque Onis nlue
qurassibet in se complectieur. Iinde quam lace hujus doctrinx doctrinx
uluscum in vira crculi (b) in unirersum, eum sacris etiam ac divi- de pactio.
his in rebus se dittundat, ii Facile capiune, qui Principum non
Caltem

## Folio 276 — 816856680:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
iF  3 (276.)
Taltem sed e cirium, hominum que non alio exteroquin, quam
humanicatis rinculo connexorum Ecedera s pactiones, led d
Calutis homini pro diverlo Scacu destinatxe Oeconomiam (C)
uci par est, expendunt. Alias Pactum diridicur in gratuicum
_ mucuum (d). Necessicas autem pactorum patet, partim ex
conditione ejus, qui alceriin Cerrire debebati pareim hujus qui
utilitatem expetie, partim rei, quae desideratur; (C) Partim ex
plaSocialitate.
(2) unde B contractuum venus est. Anctor, de O. H. (6) C. _, 15, As
(b) pace nimirum bellogne, et est in contratibus Potend. de O. H. E6) Co
l, 15, 1. C faederibus inter summos imperantes initis, AP, 17, X. imD
in ipsa Civitatis oeneratione I1, 6, 7. 8,9.
(C) Dari inter DPUM C homines Pactum ac Pa dus e saeris pandectis
manifestum est: ut inter DFIIM Eo hominem datur societas inaegua
dis. GCOr. P, 1. 3. Nec obstat summa inter Creatorem E6 C reaturam
disproportio, aut quod pacta reoulam institiae commutativae segnan
tur; miramur potins Divinam ouguaraBaor, es incomparabile
Majestatis bonitatis que temperamenium; cui non repnonat Pcedus
inagnale, quale est in societate onogne inagnali. cons. Putend. O. HI.
(6) C, I13 17, 4. E6) CcOr. IL, 15, 7. Fit ideo in sacris mentio l’aederis
Nacuex, sive Padi L egalis cum primo nomine inici, I0s. V I, 7. quo
loco Adam dicitur transgressus esse fae dus. Conf. ) ob. 8X. X. l. 33. 9H0
in fcedere aliquod hominis mericum fuisset, sed non alind gnam ex
pacto. Si nimirum (qua ex parle bominis conditio erat) Legem ex-
acte perfecte que implevisseto cum ratione eradnum es partium, tum
ratione perseverantie. Ac gnemadmodum scedera, communiter per
Sacramenta roborari solita: sic (0 Arher vitae Bujns scederis Sacra-
mentum ac poillum, simulque sionum fait expectandae immortalita
tis, es vim habuit vitam hominis conservandi ab omni insirmitare.
Cons. e Nostris D. Jaoeri. Prodc. Puris Fae deralis p. 62, 62, 63. ubi
es Putendortium, arhorem Scientiae BoniPS Mali pro Sacramento
habentem. Solidis areumentis adoreditur, cumgne cum Wiclio resu-
tat. Sed es alterum saedus, rupto veteri in sacris commemoratur,
PS) Fadus Crarix andit, est que P’actum inter DEIM ES hominem.
in quo DEUSbenionam de Rareditate vita aeterna per Jesum Cbri-
tum, serpentis contritorem, side adprebensum omnibus danda 
Sacra
An decue
dactum in
TeF Dcum
de homi
mOS?
an1.
eninc
qua
1a
sm
et
imno brana
Hig ristrar
quode
13
qna
e
M1
demp lec
Iisq Pili
la
e
dpons omn
M
ser
cacio um; equ
eba
ece
Ita nibu
BlatI
omalin
tnte
ubpeled
le
mon DE
a6
asa, e
mencre
binet
hriste
mnndum
idistet
or
dub
sir
erne

## Folio 277 — 816856680:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
HII
ee
56 12770) F02
Sacramentis lanqua Pdis obsionanda voluntatem testatur; quod Arxet
tamen seedus etiam testementi rationem habet, e varia geoe ac Oe- cum de la-
conomia provositum inculcatmmqne est. Lraehuun eis Xeisor, illum
monstrans, in eo tanguam basi stabilitum; Fae dus testamentarium in
le dxte
ejus sanonine praeviso ac perpetim valente rregnenvecouor in Para- Cltultum,
diso, ac Abrabamo consirmatum. C al. III, 17. Ouod ob Theolopos
immo Christianos gnosvis L ectores in disciplina univer sali monemm
 DEaCIaME
CCLLCI
Onid? qnod (5) Puci atque C ontractus Christum inter E5 Patrem Scrsplua
mentio sit? quae Phrasis jam D. Scherrero allmbuit, Brer. Hillemann exponicur.
enncto pa∞. 489, 5. 20. provocanti ad II. GSOT. V. X9. DEUS erat in
Christo, (qui id mereri debuerat, eo) vi initi contractns cnm DFO)
mundum reconcilians sibi ippi. Pstqne omnino hoc pactum inter Pa-
trem eo Filium fundamentum Feederis Cratia, qnando ab aeterno sa
tisfactionem pro Cenere humano sopondit Filius. Plane ad amussim
Pustitiae commutativae. Confer TIebr. VII. 22. uBi Christus eyquo
Sponsor melioris dispositionis adpellatur, seu gni data quast manu
promiserit, in seque susceperit onns satisfaciendi pro bominibus; à
gnibus cum perfecta legis obedientia, tum plena satis factio pro pec-
catis exioebatur, ille utrumque Bopondit,  stipulatus est; ac Pater
vicisim accepit ponsionem, quam Sponsor etiam perfectissime nume-
risque omnibus adimplevit.
4) Ita Thomalius sidem per actum oroon a eor datam vocat Pactum Juid pactuo
Geaenicum, FP.7, 5. Auctor pcomictum oratritum, qui sion aporsal- poroxno
im Paci nomine instonit.
Ensend. .  ) C. B9, 2.
eor 3
Texata quaestio est: Anpollicirationibus nudis, (a) uti dx nu- an pacta
dis pactis, quamdiu intra cerminos simplicis conrencionis nucda obsi-
stane, necullum in le nedotium auF ovramaqua COntineHE, vis Senet
quaedam inler oblizandi: Oux tamen distinctione inter obligario-
nem naturalem (D) es civilem Facile resolrieur. Grorius necesi-
cacem moralem nalci dit,  Auctor vero ex Lege magis =II, 15, 40
veracitatis quam Jucticia obligari dicit. (C) Solet de Cxtero
Vir bonus polliceri pauca, dare muleum. (d) Tertius autem
Gractus loguendi de rebus tucuris, (c) quae lune in nostra pote
Ctace, est promissio pertecta.
ll
ectoris,
De

## Folio 278 — 816856680:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
 mibo s
l. 27)
a e
(2) Distinctis adeo ab assertionibus, qnas vocant, simplicions, quae pri
mus veluti oradus sunt lognendi de rebus futuris, quae sunt in nostra
Potestate. Crot II, LE, 1. suB fin. 20 2. ac nullam producant obtiva
tionem. Kulpis. ad b. l. P. 75. ecimus Bec pradiis est assertio expls-
cans de futuro animum, qui nunc est. au quam non reguiritur, ut in
ca perseveretur. Ouia animus bumanns habet non solum nacuralem
pocentiam mutandi voluntatem, se d _) Tus. Sccundus oradis est,
cum voluntas seipsum pro futuro tempore determinat, eum pona suf
ficiente ad indicandam perse verandi necessitatem. Ubi oblivatio est
in nobis, nullum jus in alio. Derercia in dhesi dixinan. lito e.)
(6) Naturalem enim non necavit Connanns, ut lis de vocabulo Rt; quoe
preter Obrecblum observavit rmpesius a+ B. l. p. 75. Conf. Andor
. M. C.. III. C. V. 5, 9.Sg. ubi fuse quoqne contra Connanum dispu
tat.
(5) Orot. II. FV, 4. promissa autem servare ad immutabilem iustitiam
Pertinet, quae DEO es omnibus his, qui ratione atuntur, suo modo
communis est. Ende sacra nos oracula docent, DL u M ipsum, que
nulla constituta Lese obstringi potest, contra naturam suum factri
rum, nisi promissa prestaret. Nchem. 1X. 8. Hlebr. VI, 8.
(d) add. Gen. XV III. 5. ubi bospiti DFO Abeahamus haccellam panis
offerens, plura escmlenta proposuit. Benjom. Priolus de rebus Calia
II. sub finem Mazarinum describens. Promissislarexs, gnibus mul-
totes non petit: ant si implevit, fastidio e5 mora diu libracum bene
Fcium. impr obe extorium elumbavit. lonoo vato consumens Ndisio
c) l.9.
n
TII.
Mrior illa quactio est: An pacta, nd quae injulto quis
corca obli mecl a promissario, aue illo qui cum pactum inic, injusta vs
compellicur, obligene: Negatiram ubiquo TUCtUF (2) AUCTOFS
Afsirmantem tenec Cirorius (6) ex cum eo Viriinsignes magno
numero. Nobistamen prioe ridetur rerior, non quidem ob
defectum consensus, led quod metum incutiens, (C) non h2
bec Juspromilsum acceptancsi. Duodneque Cel. Kulpisius diffr
cer porcst, quando promillarium ceneri ad liberandum pro
missorem aic. Ac qua risilli pacto adseribi potest, quod in
PFO.
DHOE Bra-
dus loquem
di de rebus
Cucurio.
An pacta
mecu exm
TenC:
ait
e
et
peren. Pomaem
Han
nec
on ex modi
V
es
alton
ide
al re
latiu J. 1,
1W
10m
11I
cnnq quoder l
ex ip eliam edn
ann
ue
man
maje
etu
na
1
da
qu
aionis, Mor
ae
miss
pean
on
srebn
dxu
mali
jori dia
Men
Pap
1
vandun
diet ar
sioqMe
Boliu
nem D
adi
dep eos Hr
biu A.
le
nodta
diti
buc
na
CI
Ru Dum lia
Stis v
na vi
e
entinmnon rel
dia
Uriam
ne peiiarm
n
e
Un
11
1 llac
den Peri

## Folio 279 — 816856680:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3 [279.) F S)
Promillario obligationem in conlcientia ad recitutionem rci
extorx intert:
(2) B. 8. 5. 15, B. 3. 68O. M. 1I1, 6, 20, IX, 12. p. 408
C) II, XI, 7. quem C contra enfendortium defendit Nolter Dn. D.
Zencocavius de Jure E Instit. P. 355, 356. Add. Kulpil. p. 77. ubi
ait teneri promistentem, sed ita ut promissarius ad cum liberandum
AeneatBio
(c) Hanc tamen rationem ita convellere conatur nonnemo: Oblixatio. Objectis
nem non ex modo, sed natura promissi oriri. enintique ins in pro-Tolvicur
missario respondere videatur. Quippe in quem promistor sus
Cuum libens transtulerit, vi cujus exigere possit obligationis im
pletionem poscere. Addit gnogne brechins: Ubi sic contulcario, de-
liberaeio e electio minoris mali prae majoris ibi esse actionem (BOnta
neam. A. in promisso meru lacronis daco. Sed primonulla est trans
latin Juris, ubi in altero non est pus acciniendi. loiturnullum erit
pactum, quod esfectu suo, hoc est Transatione puris destitnitur. Se. ad rario-
cnnao, etiam si promissor expresse furi suo renunciasset, nulla tamen nem atrioi
ex ista remnciatione obligatio priretur. Demum in Obrectciano
argumento minor simpliciter vera non est. Non datur electio minoris
mali prae majori, quae sit spontonea, in malo humana constantiama-
Jori. Metus sane mortis etium constantissimum confundit, eigne Lu-
men rationis elidit. Eo) voluntati natum arbitrium relinguit. Jactu
ra mereium huc non guadrat, que parvi imo nihili habetur ad sal-
vandam in nanfraoio vitam. Qnid quod enfendorsius totum lar-
oiri aroumentum videtur, connexionem tamen inde factam necat.
Duoniam etsi actus terresaTi sit pontaneus, desit tamen in promissa.
rio Tus vindicandi. Alia ratio est metus ex Bello orti, qui pactae
ventium non re dit irrita, qnipre quae gnasi per compromissum alcae
Bolli orbitrium commisere. Unde gnod quis victus ab Hoste portio-
nem v. c. terrarum in pacificatione ei concessit, ex caussa metus non
adipiscitur Jue restituendi se in inteorum, vel a contracta obligatio-
ne se absolvendi, ut recte monet Z encorav. d. l. P. 356. ad de Putend.
de O. H. E5 C. II, 10, 2. suB fin. Et nisi ita statneretur. bellis tali-
b quae valde fau frequentia, nec finis. nec modus posset imponi:
quod tamen ACIE=A TERFSX OFNBRIS Ru M a N1, Orot, III
Obrechei re-
POndECI.
1

## Folio 280 — 816856680:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
280.
Subjectum promissoston eA InFans, ob detectum rationis
ip exercicio; qua quaeouci puer incipiat, ex quotidianis acti
bus aut moribus regictus elumendum ett. (2)
(2) apud Pebravs sun dus promissio, gnam fecisset adolescens, qui an-
nus set ACC ella qua duodecimum. CFat. ll. XL, 50
Circa promissionem exerrorefactam monee Grorius, l ea tun-
daca sic in peaesumtione quadam facti, guod non ita sc habeat,
nacuralicer nullam esse ejus rims quia ommino promisior nOn
consenterit in promiltum, nili sub quadam condirione, quae
reipsa non excicic. (a) UIbi tamen requirieur, uc ejus condicio
nis sire caulla contrahendi in contractu facta (u mentio, (B)
AC CFEOF IPSCInAUAE IN CNCHEIAML CONEFAEFLIS.
(2) IT. XI, 6. addo Puten d. de Of1C. Y, 9, X2, (5) onanos infra nota
bimus.
(6) Sic, etsi egnum ideo emas, qnia priorem amipsi: resilire tamen a
contracu entienis non potes, etiamsi amissum recuperaveris, si ex-
pressa conditio: nili equum priorem receperim: contractui non fuerit
inserta. Videatur 10. Barbeyracus, ad h. l. I, 93 1Z. 5. 2. Bien CMBEH
du (635. C5 anctor ipse 6, XII. n. 2.
VI.
Flesans quaestio est: An promissa perduellibus data servare
adbeant: AHirmat Cirocius, quia promillum, ri Turis Nacuralis,
daca servari iS uE hominibus Jus cribuie, ac propeer illud luperior peenam
Cemletur remisisse, e nisi hoc admiceacur, Belli, aue distenlio-
num, nisi per rim finiendarum (pes nulla clL. (2)
(2) CcOr. TII. 19, 2, 3. (9. Nec obAat. paenam rebelli debitam. Teitur
sub ratione poenae jus ipsi ex promisso datum posse revocari. Nam in
ipsa pactione poena jam censetur remissa. Neque recte nrgetur: Sum-
ma potestati, vi eminentis imperii, jus competere in omnia subditi
Tura, B. E5) in hoc Jus rebellis. Nam (upereminens istud domininm
non promisene competit, sed gnatenns communiter expedit in repi-
mine, Cror. II1 19,7.
an subje.
ctum Pro.
miltionis
Intanss
AN proi
missio ex
orroretacta
obliget:
An PrO.
missa per–
deelsibuS
debeance
Objectio
Colricur.
383
dar
den
Nor
dixa
ema
qu
natione
eces
tione ac
ene
D10
e BC
eit
a
0
sum, a X111
exm. Quod
1 Mere
b
1
mec
d. nt
bi
eum Pere
aluti
MarI
Vulita
ee
liasp Colon
add
11
priclam.
Ani
HE
1
In
ac
uIere
e
l
D, Man
et
iisec
ti
qud
em
qu
1e
les
le
da

## Folio 281 — 816856680:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
es
reCH
Huit
81. 7
2353
V II.
Promistio ob factum rurpe non obligat. (2) Ouin alias da- An pron
mistio 60
recur salarium sceleris quod absonum; e ejusmodi solutio es. tactincux
set peccati continuatio, quod impium. (6)
non stupratur meretrius
(2) aliter sentit Orot. II, 2I, 9. Annon stuprator tenetur Meretrici
dare dorem? e provocat ad exemplum inde, qui Thamari merce-
dem meretriciam, veluti debitam, persolvit. Genes. X XXVIII, 23.
Non ingnit, quidqnid vitiose ft, effectu juris caret, quod in pro-
diva donatione apparet. Alque non tam debiti aonitio, qnam annule
foilliqne receptio hanc ci promtimainem excnssit.
(b) Oliand. ad Crot. d. l. ubi ettam solvit objectionem Crrotii, a dona: An donas
tione prodioi, es ostendit donatarium teneri restituere, quod per carius pro-
enormemprodixalitatem erat erosatum. HnC pertinet L ex forensis dixio cene-
aeuT adR e
de peennia vel mercede meretricia in sandnarium non inferenda. Ricurio-
Deur, XXIII, 28. abi pretium canis conjungitur, seu, uti Calovio vi nem 3
sum, quod Cinaedo pnerove meretricio datur, cum es alibi canes
cum meretricibrus junoantur, AVOC. ZXII, 25. Auoustin. de Civ. D et
PV. 10. Veneri Pbaenices donum dabant, de prostitntione filiarum.
ontegnam innoerent eas viris. Justinus de Insulanis; qui fine dubio
Phaenicum ealoni fuere. XVIIT,5. Mos erat Copriis viroines ante
nuplias statutis diebus dotalem pecuniam quaesituras, in gnaestum ad
dittus maris mitiere proreligua pnaicitia libamenta reneri solituras
Add. Fuleb. Praep. P.V. IV. 16. (0) 70. Cleric. ad FNOd. XXXIV. 15.
VIII.
Antc acceptationem Promiltarii, furi promietentis nihil An juri
decedit; neque promissio e donatio rim habet, nili ca prius Dromitten,
Facta sic. (4) Cllus ctiam in Pheologicis est, ubi primus home
dicirur promistum DEI acceptasc. (b)
eis aliquid
decedacan
te accloraa
(2) per tradita ab OCiand. ad Crot. II. FF, r 4. P. GrT. UbI C arormen. cionem
ta contraria solvit: uti sunt. promissionem pratnitum oblixare ante promista-
acceptationem: item donationes ad pias causas ante eam validas
esse Sunt, qui respondeant, reguiri acceptationem vel expressam vel
tacitam: in pluribus negotiis regueri expressam, quae vel verbis vel
facto fit; in quibusdam sufsicere tacitam, quae Legis est.
b) add. D. Jager, de pacto cum primo homine, edit. Prima P, 1X2, X13.
12
i1 3
 Obligcts

## Folio 282 — 816856680:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
603
2.
L L20
Caeccteu, Coeus lanquam causa proxima constituen-
di pactum F vel exprelsiis est, velcacitus, vel denique pexelum-
Cus, qui duo polteriores non debene contundi. Consenlis c-
nim cacicus in nullo siibjecto est, nili quoque per naturam lo-
CuS SIC expresIO, (2) _ qui luam roluntatem expresse declara-
re nequit, ille nec cacitc. (B)
Nulla enim propior oblivationis in pactis est ratio, quam quia ultro
in id consensimus, quo d evitare venes nos erat. enfend. B. l. 5. 8.
(2) RoIpis. Coll. Orot. p. 48.
(B) C. Thoma l. Furtiprud. Div. 11, 7, 24. pa0. 215. Ita ex praesumto
oblivari possunt furiosi, sed non ex racito. Et presumtus est saltem
improprie talis, ex egnitate naturali conceptus, s Lege civili cor-
roboratus. Non tamen evitavit utriusque consensus commixtionem
Patend. de Y. N. E5 C. III. 6, 2, P. 433.
X.
Verba lionoris, (2) lire signa propensum benerolumque
animum indefinite cestihicancia, pertectam obligationem auE
(b) Juris libertatisre nostra diminutionem non important. (C)
(2) de ii confer. AnE. B. l. 5. 6. 85, D. M. III, 5, 10. (6) T. RCG. XX, 4.
(5) Sic Sabandu, quum scripsisset Resi C alliae urhes poscenti, que S.
M. en étoit le Maitre, es) ex his vertis Oblipationem efsicacem ur-
dentis respondit; que ce n’est qu’une expression extremement obli-
seante. Adde D. Schcinemann de Verhis HOnOr. 5. 28. P. 22, 23. GM
etiam de Complimentis, quam illa vitae repuonent sociali, aocet, qna
exposeit veras audire C5 reddere voces.
(c) 1bj. 2. serio promittitur, illnd habet vim obligandis A. verhabo-
noris. Maj. prob. quia alias rnd assertio non prodnseret obligatio-
nem. Resp. neo. maj. P6) dissert noda assertio a pollicitatione. Crnt.
TI. XI, 2. 2. neo. min. ex AutOre s. 6. C. IX. ubi verba bonoris
distinonuntur a feriis dictis. Inst. Si verbahonoris non proserun-
tur serio. F. ansam dant fatsitati, quae rirohonesoindiona. Resp.
Si non serio tum ratione candoris inteoritatis que animii tum ratione
intentionis obligandi neg. MinOE; Serid promittuntur, ratione inte
eritaris animi, non tamen ratione is tentionis oblicandi. Priori modo
ancor
Duocuplex
nonterus
Quid verba
honoris?
quid Com
plimenta
apiop
MorH
dara
lillor,
verba; serre
eM E
mmanias eo
et exiventib
vind,
dem etiam
est
sed
dic duone
Im
16
der
18
aliu Oe
s
Das
Man
eIu
paii
Aidi
lea
llor
1201
91
lades, ille
non
1
erci et B
sie adlevi
alio contra
quide
i
1
va
am
1
XC
nlir ela
nt gn
0
oem
eonillma
912 Oo la
ulas Oerentales
ac
1e
Du
bOn
ess
ali ob

## Folio 283 — 816856680:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
A COnHCII.
is
3 (283.d d
anEtor ro seroromdu  O. M. 3. 5. 10. Posteriori ru serio opponit
verba bonoris in opereminori I, 9. 6. Caterum etiammalis e irre- An criapre
liviosis fides data servanda est, qnia non sunt extra humanam secie. malis tideo
tatem Eos persidiis alias bellisqne omnia scaterent, omnisque prope servanda?
brmanitas everteretur. Multo vero magis. si jusjurandum; ipsis li-
cet exioentibus accesserit, cujus violationem DEeLS ut suam injuriam
vindicat. Caterum quijure de re aliqua contrabere non possunt, iis-
dems etiam licet fidem (non franoere, quia hoc casu minguam data
est) sed declarare puisse nullam, quod sderemr vitio laboraret.
Sic Nabuchodonoforis datam sidem servare debebat Zedekias, en- Ouae IIlrio
jus persidiae ultor DFUS extitit. IF. CBrON. XXXVL. 13. P. BecB. XVII. Perhdix?
16, 18. 85 Orot. I. B. 86 P. 1B, 13, 75. III, 19, 2, 5,T3. add. Darti,
Oa. Noral. P. 647, 648. Fides enim. Cicerone definiente, nihil est
aliud quam dictorum conventorum que constantia eo) veritas. Nota
est clades L adislai Hnnoariae Reois, qui suasu Tuliani Cardinalis
pacto non stetit, antoritate ab eo Pontificia absolutus, quod prius
Amnrathi pionore aato firmaverat. Onem amurathes; invocato
prius contra feedifrares Cbristi nomine, una cum Cardinali ( ex
ercim delevit, A. C. A CCCCXLIV.
(B) Sic s Fonuchus separecur amuliere, divortium non est, sed declar
ratio contracius conjugalis oderome.
X I.
ipse quidem termo divinum, hominique (2) proprium bc- Grrid sex
heficium est; lingua camen cam varia, ac lermotam dilerepans mo:
ab humano, (b) cum instituto orcum (C) deberc, ex argumentis 2d L. 1,6. F.
ab Auuctore allesacis non diftculter erincitur.
(2) mangnam subtelia sunt, quae de Linone Hebraicae esi literarum De origino
in ea constructione velut ex Naturali Fioura non aliter sionificare termonis.
valente excositavit Caspar. Neumannus in L exico. Cni addendus
Helmontim, qui labiorum, outturis, dentium ac linone denique enin
consonis conformationem exposnit. Caterum Hebraa Linona inops
est. Ditissima ex adverso Arabica. Aond Arabas enim ernditi esse
Leonis gningenta nomina; ensis plusguam mille. serpentis ducenta,
mellis octoginta observant; 10. Clericin Dissert. de Lingna Hebraica,
qua probare contendit Llebraam non maxis esse primevam; quam
alias Orientates.
i

## Folio 284 — 816856680:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
33 (284.)
eu
quid vor.
6) Distinonendum ictent inter vocem  fermonem. Bestiae vocem e
dunt, non sermonem. Aus Rmuds sermonem vocare, dices aequivo-
C) Meretur conferri Babelu d consusionis historia; oorbuun, ut Aristo-
teles ait, hoc est, ubi sune conventione opusfuit, ut socialem inter se
vitam mortales deverem. Unde lignidum esse existimo, cur primt
mortales inter se quibusque conditionibus convenerint? quos pacto
suo cancellos circumscriss erint? ut guaerit B. Oliand. ad GTor. III, E.
1X. P. 1333. 599. Distinone merim sermocinandi facultatem a ser
XII
In doctrina de Mendacio F Crocianam Fere Philolophiam
Leguutus Auctor est, qua, cum qui facie, nimius non eA, (1
Obrechrum audiamus. Caecerum vulgo mendaciorumnomine
uIEa veniune, quae calia non LunE; ut prudentix sic ac scdula
circumspectione indiseat, absque norouaxtaus (2) in hoc acg1-
mento verlari. Noster mendacium detinie sermonem dolose es
conrra animi sententiam conceptum, laedentem jus alterius. (B) Sem-
per isicur mendacium elt, quoties verum recicetur auttallum
dicitur, cum DET honos, aut amor proximo debitus, auErc-
verentia adrerlus luperiorem, aut rei, qua agitur, natura exi-
dunE, ut quod animo agitatur, omnino patehat: LICUE, C. C. in
consractibus id aperiendum diximus, quod natura contractus
incelligitur exigere. Caterum non obstat nostex sententix
Consenlus Schola Augustino adhaerentis, quippe cujus placita
exceptionibus cacieis, nequidquam contradicente Augultino,
abundane. (C) Cxcerum dilisenter heic distinguendum InFCE
lermonem allerentem, e promierentem. Nam ex promissio
ne (ri Legis) TuS SPECTALE aC novum contertur ei, cui AC PrO
mistio. (d)
Habemus eruditam Dan. Scabilii Orationem de Mendacio, inter eas.
quae Reontis Philosophicis aentissimi Veri subjunctae sunt. secundam.
(2) ut in distinctione mendacii in jocolum, officiolum, perniciolum con-
tinsit. Ebi quoad priora consultius erat à mendacii nomine abstineri.
(6) idqne
cum. Ad de tamen de Egenanarrationem Busbegnii EP. L. P. 84. 599.
Conventia
circa ser-
monem de
monctran
mone ho ditinos gniletu ex conventione oritur.
Duid men.
dacium:
aei
B ex
1
ale
non
2
Nan
menunta est:
an
alite
am
n a
enea no
mendacii
qna
dari poss
manene
CD: C
aui 1D, e p ec. p
me
tata  M
inp. 82
e
le
ibala
aer
 qu
nd danr
exim
til
ba
ie
1
dis
vellia
len
1
bi
De
tin
in
On
mumer
Mle
.
qui
Pior

## Folio 285 — 816856680:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
HHI.
1I
Ge
 3 (285.)
(6) Iaqne cum verseaum, tum imperfectum. Unde concidunt, quae con-
tramovet srechtus, ad Oror. III, 2, l1. Non licere inserre: Men-
dacium, quod non puonat cumjure alteriu est licitum. Non enim est
mendacium, quo d non pnonet cum ture alterius, lsltem impertecto,
 ex LeoC Naturaii de Socialitate debito; Conf. de turpitudine
mendacii. Sirac. in PanaretO, XX. 26. scq. Notio ioitur oeneralis
mendacit est: Discrepantia amente erferentis. Strictior autem es
qua naturaliter illicitum est, mendacii disserentia nulla alia videtur quid men
darI DOSse, gNaM REPUION ANZIA CU M PIRE PXISTENTE ac daciumE
manente ejus a+ qnem termo ant nota dirigitur. Orot. III, Y, II. Di.
co: existente: fieri enim potest, ut jus quidem fuerit, se + sublatum At.
aUT LOLLATLIME EX ALIOJMIHE SIIPERDEMIENTE. Est C6 qui
mendacium band male sic definiat: quod fit voluntaria loquelae, nsi-
tato sionisicatm acceptae, (6) rei disconvenientia, contra oblivationem
instituta. Ex quo patet, esse locciem injulticiae, et talliloquio accedere
CurpicuaC
(C) P odem scholas ait. o naro, tam ab omninsu abhorrentes admittit in-
teroretationes tacitas, ut dubitari possit, annon satius sit adversus
onostam Talhiloguium admittere, qnam ista à falsilognio tamtemere Concrathe
eximere: ne cum dicunt: nescio, vi dicam: non habeu incettioi posse, srictiones
ut tibe dem: P) id gemu alia. que sensus communis repudiar, eo quae
R admittantur, jam nihit obstavit, quo minus quiaquid affirmat, id
ipsum negore, qui negat effirmare dicatur. GTOr. II1, 15 17. fin.
d) id quod etiem inter bosses, lineulla hoscilicaris jam existenris exce
prione locum havet,nt in collognii pistulatione, ad d. Ciroc, III, 1, 18.
Ceterum quo moralitas cermonis, adversus vulgaria praeindicia,
Scholacti.
corum.
breviterintellisaa. nuperm ad ensendorsium annotatortres casus Oblerva
distinnendos censet. Vel enim atest (ait) oblixatio ad dicendum
tiones nu.
peri Scri-
veritaem; qno cap verites est virtu: Falplognium vero E6) filen- xroris de
tium ad viria percient. Vet (2) obligatio ad falsilognium (5 plen. moralitace
tium; tum res indetl. C6 utrumque pro virtnce: veritas autem (ue dermonis.
vuloo adpeltant) pro duio haberi debet. es parrulitas potius dici.
Vel (5) Obligatio inum partem occurrit; tum veritas, falfilo-
qnium  ptentinm  secies prudentiae (0) imprudentiae. Itaque
pron ii prudenter uis vel secis ueitur. prudentis aut imprudentis
nome meretur. Oisum virtares Peripatericorum bomileticas re-
inleris. Conf. D. Ticius, ad B. I.
XITI.

## Folio 286 — 816856680:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
23 (286.)
du
ZTII.
Crare clegansque sermonis encomium est, quando (0-
MErIEeuS: CsCtatis uMana necessarium as utile instrumentum audic. (2) IIEi
vero nacura uluisque Inscrumenti ex Fine xstiatuE; (IC finIS
Termonis est, promorere Eocialitatem: aEgue UE MUEUAS INVI
cem operas conterendo pacem eranquillicatem que colaus.
Tritur ex hoc hinc Cermo penicus xstimandus, in cum que ulus
illius dirigendus ridetur. Dabitur isitur calus, quo Termio vel
plane (D) rericendus, vel nih sociecatem ladere velis, recte tempe-
randus exit. (C) Cacerum Audendum inprimis in sermone pai-
citati _ constancia, ne sis velur Luna murabile Sidus. (1)
(2) 5. r. de cura Linsux, praviier monent sapientes. Sir. XZVIII, 28.
(9. XX, 8. 8520. de plentio Sir. ZIX, 2O. Seneca: quod tacisr
esse vis. nemini dixeris. Duia non poteris ab alio pilentium exisere,
Atibi ipse non praestns.
est  Raeli tata silentio
Merces.
Sapientes quid dicturi sint, prim intra se ad labellam ex ionnt: nilil
danc, nili coctum. Patuorum mens in linonanatat. Sapientes linenan
mente comprimunt. Sir. XXL, 28, 29. XXV. 11. 126. II1, 2. CBares:
FRCaTHS (LANISC RAVTAZ OV HaSC LegTCir
O nai pceorn no reuo nuir Déoc.
(B) Simonides homines infenrae nocx dicebat, gni secreta continere non
possent. Sir. XXVII, 22. Candat Maximum Sent. XZ. Demosthe
nem: quod cxidam oraveolentiam oris sibi exprobranti, responderits
Bene dicis: multa enim in eo secreta computruerunt.
(C) Confer Duierium, Instic. Echic. P, IIL. P. 200, 201. IL,9, 100
(0) Sir. XXVII. 120
XIV.
Vidic hoc pro ingenii sui perspicacia, ex nastris etiate
mine veni. D. Oltateet, cui proinde mendacium non est cencario di-
at vel non Scipust (a) au tabula e apolosus, reritacem cliciens, TI. Samo
ZII, 2. nec exploratio inquilicioque judicialis (b) nec solettia
Mediei: (C) X nec quae ad hgurandum quid in Comcediis p2.
rabolisque proponuntur: (d) nec sionatimoris pro recuperan-
Unde Eet.
AOGISLEEIS
Duidmen.
dacii no-
Deniac?
O
e
In
1a
eni
Den
e
1
Bleri Boun
on d
perti 11
la
et
Chi
non
100
erque seo
D
ed
es
B0c
0t
qui eta
de
n
a1
ar
17
qu
A
e
10
dee
bo
ab
quod
ses

## Folio 287 — 816856680:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
do surc (uo: (C) nec occultacio, qualis exac seremixi (F) OuOr- accuParR
Cum ab aliis refertur dissimulacio innoceneis ab hoste guxsici; d inceme-
(quale fuit Factum Lypermnestra, sux hoc nomine laudari (olCt: Cop
Splendide mendax e in omne rirgo
Nobilis aruI)
quem procesere Socialitas, sire proximi dilectio e Giloria in-
primis DEI jubeat, ex Lingua recte Xk adhibica sinC pCcCatO
Possic. (5) Nec excludenda ab hoc censu arcanorum R cipubl.
occulcacio: nec Arategemaca: (h) nec omnis simulatio: (1) nec
typerbole, (k) nec omne Falsilognium (I) nec parabolx (M) aue
si quis in praeliopericlicanti ex Fallo nuneio animum addat. (n)
(2) Pidetur enim communi omnium hominum consensa permissum esse
EIt puerorum atas improvidaIntisicetur
Observat. ad Grot, p. 1330. Aadatur omnino Phil. Melanchcon F0.
III. Opp. f. 246. in catechesi de Decaloro, ubi haec folide sufficien-
terque explicantur.
(B) d. l. P. 1344.
(C) P. 1330. Rudconicus Rhodius de Medico apisi aprotum mentiente:
Decipit quidem, ait at deceptor non est. Nion enim propositum sbi
habet eorotum decipere, sed servare. Orot. IYI, 1,9.
Ocorius ad pralumcam voluntatem consnoit. Voienti autem injuriam
non feris 2tL, 2, 14. 5
(d) P. 23TV. C in penere Auzustinus de mendacio c, 5. quidqnid sion Ipsius su
rate sit ac dicitur, non est mendacinm. Omnis enim enunciatio ac id, sustini con-
quod enunciat referenda. Omne autem factum ant dictum; ant fi. lenlus.
puratum hoc enunciat, quod sonisieat iis gnibes intellisendum pro-
(C) Pa9. 23120
(latum est.
(E) cum detus tempus, quo tacendum Pußo, Amos IIL, 10, Pa9. 1305.
Christus L. Nc. XXIV, 28. collegnens cam driobus discipulis, etiams Exemplu
non ita se ostendit, ut mox aonosceretur, tamen non nexavit se esse Chricti, in-
eum, qui erat: Nec per istum corporis Babitum, quo discedere velle sar abicure
se gerentis.
Optimus Servator videbatur, animi aliquid sinceritati decessit. Ve. L. uc. XX 1V,
re enim corpore se ita cessit, ne mente erot animatus, ut Discipulos 28.
exploraret, quo in ipsum animo essent? Jna est, ut aliorum Patrum,
Ac Creporii M. homil. in II. Fer. Paschatos. o Zachariae Cbryso
politani L ib. IV. In unum e GNatHOr, Cap. CL. XXV I. elexans ( DC ObNC-
solida expositio.
Obsterrices Aerprix non negarunt se ser- cricibus 
vare Bypciacis.
duo
 (287.
raca LMNIO
andri

## Folio 288 — 816856680:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
2o 200.) 
dare masenles.. e. Lcoearn Ifraeliticas mintieres obstetri
candi poeseso Cy PEsgnum iBse ad eas veniant. peperisse.
Calov. ad II. keg. VI. 9. H: nC. 26) W alcherus in SpOnO. Mojaic.
ad F. Xod. 1. 19. factum obstetricum refert ad licit as simulationes.
Caterum obstetrices ille Hebraiae dicuntur; es suo quoque nomine,
Siptico (6) Puati insoriuntur, ac versuinsuper 17. diciur, ob etrices
DE. Untimnisse; adenque praeceptum superioris mandato inferioris.
antebabnisse. F. X0d. 1,. 25.
Craci Patres eam simulationem sepe vocant dingrouiar; de qua eore-
Sia extat. sententia Clementis Alexanerini, qui de viro bono avens
sic oit: Di Zor ransicor co Dencia vorn noinsei nua ôt con à ven78.
pelicos ard ea Dein, ob utilieatem proximi faciet quaedam; qua spon-
te aliogninnen Faceret. Orot. III, 1. 8.
(8) Cnrare tamen sedulo jubent, ne quis, nisi ob finem bunc summum,
praeter animi sensum quid asat dicatve. Multa licere. per, modum
Cubsidiis ut ad. Bellum aliquan do deveniatur, enstodiendae societatis
caussa, qua sne en pessumdareturo.
h) De gnibus peculiari Opere Polrenus,  Anctor infra II, 16. 5.
adeoque adversus bostem frande dologne nti licet, modo sides data
non laedatur. Insioni stratepemate adversus Callos Ral. Febr. Anve
praesentis M DCIL. nsus est Eugenius, Sabandiae Princed5, C asa
reaniin Italia Exercitus Praefectrs Supremm: gnifrande Sacerdotis
cujusdum Cremovensis: adiutus, per Canalem eum in urbem D: ar-
mates de sre exerciire milites nocn immisit, qui Once MerCIS Co
mite portam. S. Marparitba adorti. paratos ante eam alios intromi
sere. Duo factum ne Primus Callorum Dux Villareoim abduvere-
tur captivns; Cremona tamen, ob randemontii Junioris imveditum.
Per itineris molestias adventum relingui hactenus in Galtorum po-
testare debuerit. Vix credet posteritas, in munitissimam es a X NI.
Cialbis enstod tum arben Cxlareanos sine obsidione penetrasse. ex ea-
que Primarium Ducem, aliose fortissimos. in militia Callicona Prin-
oipes plurimos, duxisse captivos; urbo tamen hand occnpata, pancis-
q Casareonorum caesis aut vulneratis. Exempla etiam seratese-
matum in saeris occurrunt, ut sosae divina mandato insidias ponen-
tis. fuoamque simulantis, Pos. VIII, 5, 6 25, 21. Omnia hoic con-
fundunt Firi alias docti, sed solidae huic pbilosophiae non adsuesi.
Onis serat hodie scribentem insionem Theolooum: Non adparet, qui
salfitoquentia apud hostem a mendacio absolvi gneat?
en
Duxe licita
CimulatioE
+
De Siraces
emaris.
Itic
na
lemu
cea. ab.
iose
10
me am;
a
Pote
exemplo 1
salomum e
desereban
mina non
erantire
aoque
ave
ul
v
iagne
10ac
ebS
Pvmus.
Den L. ag
Indirii br
ciles : D
Probaurs
mendar;; eale
Plura
lant
el
tire ple
an
X1I
en
bis
mn
21
la
lin
den
1
ne
bca1

## Folio 289 — 816856680:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ooulae
e
et Gna
Snem bnne sa
( licereDe
ed
pisse
1B BE
1)
tMo
auB
ierat
16.
et
et
503 (289.) 6
(I) Veniai babet smulatio. Videndus omnino Danharer. C all
decal. P. 400. post qnem Rudranssins distinxit simulationem in saju-
riosam. um: exploratoriam sen tentat rium: (6) Cor.
redioriam; ut v. c. in Parentibus; Medicis, amicis aestiite sum. O cupleX
mae potestatis adversus hostes . II. Samnel. XV, 34. XV B, 18, 19. Cimulacio:
exemplo ttulai Arachita. Davidis jussu amicitiam adversus Ab
Colomum eximio cum successu simulantis. Qnorsum FI. Gcorius: Non
deserebant, ingnit, in tantis malis Davidem suae artes: Sed ubi leo. Character
nina non proderat, assumsit vulpinam, vere ayX 1185, (6 quae ex usu Davidis.
erant reperire solers. Oua vulpina si de sinoutari prudentia, dire.
Eoqne divinitus consilio explicetur; a Calorio admiltitur. Inter
Theologos Ruxustinus: Cum justum, ait bellum suscipitur. vi aperta
pmonet, quis ant ex insidiis, nihil ad institiam interest. Ee Chryso-
somus: maxime landari imperatores, qui frande victoriam; quaesi
issent. adu. Orot. III, 1, 6.
K) Jnd. VIF. 12. ubi cameli Midianitarum dicuntur fuisse innumera-
biles sb. C. numero ssimi. Ona sub hyperbola verum continetur. Non Observatio
probatur sententia B. Pieisneri, omnem Byperbolem bobere speciem B Oliandri
mondacii. cum apertum sic hanc fionram saepins occurrere in 5. Seri-
Peura; tantum abest, utmendacii tabeat speciem. Opand. C olt. Sost.
YIL. 3. P. 95.
(l) D. Bedivecr. ConsFect. Y. N. titns. XXIII. T. 5. 20. D. 937. F3115 53l, 1-
lognentia Crocio est in Josepho, quireoia vi e imperans. fratres pri.
mu quasi explorator est deinde gnasi fures, non ita seut ens, accu.
de hyper-
b0lc.
savet. 112. 1, 25. An 65 bnc reserendum Facinus Rchecex, Bese lCis Facinuo
rem pro jacebo simulatione reporiantis disgnirirur. I. indabinm Rebecrae
est, de eo fuisse merito soli itam, quod Jacobo JCR L: perfecto, P. t0 d sacobi
lciticet, eodemgne jurato Cen. X XV. 33. debebatur, cninsyne ocen-
Pandi faenitas penes Jaeobum omnimoda erat. Onidyuid pt de con-
tractu etionis rendicionis in casum exndem incidente, quem pro in-
validononselti habent. Onanguam es errum assertio ipso fatente
Riveto, dubiis von caret. Sed diffieillor exensatio verborum sacobi:
Oen. XXVII. 19. F∞o Cum Elau ingnieneis, Primogenitas Tuus, feci
ut praecepißi, e e de venalione me. Tria beic, inquit Bonfrerius,
dacia. I. FBO lum ECoI. II. EcCi, ut praecepisti. III. DE VKN a.
IONF MP. 1. Unde C) IaaenS ad P savum: Preter TuS, inquie-
Sac venit AI.B. D cum dolo, gnasi ipse modum improbaret, salvo
taB
cxamina
Cur.

## Folio 290 — 816856680:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
613 (290.) Eedu
tamen validogne quod obtinnerat Jure: Certe poterat Jus primo-
oeniturae delinguendo amitti. Atgni erat ingens esavi delidum
Jus tam sanctum contemnere: unde es prosanns duitur, Hebr. XIL
16. add. C en. XL. 1. X, 3, 4. Y. ParaL. V. 1. 1, RCB. P. 25. (44. . Ce, iM-
quit, moriendum mihi nrigue est; quid erxo m. hi primogenitxra L
qnid prosanins dici poterat. Accessit Eides jueaca gnam lacobo dedit
F.saVHS OeR. XXV. 33.
ipse Auxuctinus, ut a mendacii labe
Rebeccam (6) Jacobum liberet mysteria intexen quaerit, es per bae-
dinas pelles peccata, per eam vero, qui eis se operuit Christum alie-
na peccata portantem, Ronificari existimat. Hoc certum est, F. sa-
voinjuciam factam non faisse, cum quod Jus primoceniture divino
decreto ad Jacobum pertinnit. tum quod ipse in hanc ordinationem
divinam consenfit. De Tsaaco sunt, qui ipsum sure verum sciendi B05
in casa carnisse existimant, quia l. prius potius q fuerit TuS DEI, CH-
jus promissione cum filio Rebeccanstebatur; quia II. ipse sactum Con-
insis non reprehenderit, sed velut ex divina dispositione profectum.
eot aronmentis convictus adprobaverit, inprimis gnum videret, con-
fusem hoc pacto Esavi secnritatem, impletar que locobo promissio-
nem esse, B. Cucherus post loneam hac de re disputationem: L ex
ingnit, e regula sanxit, ut E son esset primopenitus. Sed DKIIS cum
sua prima tabula fecit translationem, imo motavit illam levem, 60)
sic decrevit: E san nolui, Jacob volui. Proinde non peccarunt, sed
pie (0) sance fecernnt Rebecca e6) Jacob, at que omni jure ppoliarunt
Esam,  rapuerunt fendum illud primoxenitura. Nei potuerunt per
vim obtinere, quia non poterat fieri sine seditione.  Ideo arte 
ingenio (6 pulcherrima fallacia rem acoressa ett Rebecea, idgne se-
cundum voluntatem DEI, qui felicem exitum laroitur in re tam ar-
dua, e plena incentibus periculis.
(m) Cbristus per parabolarum ambares populum alloquitur, ne oudi.
entes ipsum intelligerent, nisi scilicet animi altentionem talem ac do-
cilitatem adferrent, qualem afferri par erat, CFOF. III. 1, 20. ab qno
prosane tabulorummentio facta est.
(1) quo incitatus victorium es salutem sibi pariat, ac sic deceptns non
capiatur. Olemens Alexandrinus hoc sensu concedit Levseodas er BE.
eaxcas urea, mendacio uti pro remedio. P undem in sensum ex Cro-
tiana Versione Maximus Fgrins: Et mediens aorotum, es impera
tor exercitum, ( Onbernator nantas decipit: Kai deror edEr. Et nI
s
lio
ee
13
Nec
undumentur
M
sI
num
Con
n
lin
lra
s
oto
impe

## Folio 291 — 816856680:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 (29F. ) E m
bil in hoc mali est. Faie illsd apnd Xenophontem: Sociosjamjam
adfore, eo Oninelii c.onsulis; ut bestoria lognuntur, salubre menda–
cium, bostes ab altero cornu sioere. Orot. III, 1, 4.
XIV
Promisis, Guatenus dolo (2) elicita junt, nCO LCMCFOF A2- AN Pro:
missis dolo
cei quia promista non aliam ob cacistam, quam PrOpcer Con elicirissta
sensum semet adhibicum obstrinsunt, cui quoniam dolus c dum:
diametro adrerlatur, nullitas ejusmodi promissionis cridencer
adparCF. (b)
(2) Caussam contractui dantes
(6) etenim ut obligatio producatur, requiritur, ut necotium veré. E6)
ut in se est, voluntati ab intelledu sistatur. Dolus autem intellectni
obveniens efficit, ut intellectus rem non uti vere habet, sed falsa o
fictitia specie exbibeat voluntati; cujus ex isto errore facta commo-
HO CONSENSIIS dici non potest, utpote qui scientium ton quom sni
sundamentum praesupponit.
XV.
Si quis ulero quidem e liquida cum destinatione animi Ouid s don
ad pacilcendum accesserie in iplotamen negorio, puta circa lus in ipso
nesocioin-
objectum ejusque qualitates e xestimationem dolus incerces cercesserie?
seric: hactenus pactum cenletur (2) a nostro riciolum, uc in 21-
bitrio decepei sic illud penicus dissolrere, aue laelionis penla-
tionem exigere. (6) Alias alter delicto alcerius obstringeretur.
(2) Y, 9, 23, 3.
(6) Est tamex qui eo in casu contractum non dissolvi posse putat, qnia
reootium sponte sit institntum, es alias omnis commerciorum com
moditas in indibrio esset, si gnilibet pro lubita tacitam praesumtio-
nem circa bonc illamve Objecti gnalitatem fingere, atque a pacto re-
flire posset. Pi interim eni impositum fuit, experiri adver (us aI
terum, ad domnum, qnod dolo passus est, resarciendum fas esse arbi-
tratur. Conf. si placet D. W eenter. de Modo oblivationem homi-
num, quatalium. mutnam scientisice demonstrandi S. LX, XXI.
XVI.
Conditiones qua pactis se promistis adjiciuntur, vel possibi- Ouid con-
les (inc ver posibiles. IIIX (2) sune vel potestativa, (B) vel ca- dicio: de
sabes,
Juocuplexs

## Folio 292 — 816856680:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
md 3 (292.)
u
suaies, (C) vel mixtae. (d) IIx Cune velimpossibiles phylicevel mo-
raliter. (C)
(a) quae suspendunt oblicationem ex eventa phosice entmoraliter possi-
bili.
(b) arbitraria, que sunt penes cum CeI promiltitur. Crotius tamen
potestativam conditionem vocare videtur, quae ut existat in pote-
stace est promittentis, II. XI, 8.
(C) dependentes a casu, E5 voluntate etiam tertii nobis hand obnoxit.
(+) quarum impletio partim ab arbitrio ejus, in quem confertur pro
missio partim a casn dependet. c. or. Dabo Tibi decem. A Mavian
nxorem duxeris. Nam id non in iro solum arbitrio est, cum 25 illa
te ponsum repudiare, es ante nuptias fato funoi possit.
(5) etiam L ex civilis multa reddit impossibilia promissu, ut promissum
futuri matrimonii factum ab eo eave, qui C. oninoem nunc habeat, Ebi
non panca quae a minoribus aut filiis familiarum fiunt.
ZVII
Non obligane charca vurae, (2) Si quid eis deinceps imeri-
crum pu. Pln fuerie, quod a natura commissi nererii alienum ett, et
rarum? I quod consensise praesusni nOi Posims.
(2) add. O P. Maj. L11, 9, 2.
XVII.
Celebre etiam in facris est aodi (2) Fsenclicarum Liberato-
actoRodi ristacinus, qui Regem Moabitarum Folonem peremturus,
Verbu DEI, inquiebat, habeo ad JC R exi in quo peccatum
ab iplo Formalicer fuisse, ex eo quidam conantur crincere.
quod falso asserio falsam incenderit opinionem in audientismen-
tem imprimere, qualirerera oraculum adterrets ex eo id qui-
dem fine, ue R ex religionis objectum, velut verba DEI acce
Pcurus, adlurgeree, caque ratione interendo clanculum rul-
Meri ria eo certius pateret. Sedguum DEI jultum intercessisse
manifestum lic, e firmis c cextu argumeneis roboretur: (6)
nondum quidem crictum arbicror, meneicum in eo Aodum
tuisse, quando se Verbum DELad Regem habuise profestus elt;
quippe quod xerera habuit, et cujus interiore esticacissimoque
im
Duae obli-
acio ch.r
Duid cen
sendum de
sn
sciltata
exi
12
a
Die
de
121
nl
(IC
ensendum
led
Inc
lec
1
dc
ns, illum a
quo

## Folio 293 — 816856680:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
_t.
eis deineet
iNCFI
12
1
115
1
B (293.)
ieBm
impullis accus fuit. Cacerum si quid incercessie linur ationis,
non id Racim in curpium elasse centeri debec; cum sracege-
mata ejuscemodique generis simulationes nonnisi ab imperi
Tioribus pro peccatis habeantur.
(3) 11I, 9, 15, 19.9. C5 eo Calorius, qui Aodi facinrs peccato con-
sarcatum existimat.
(6) Juc. III. 15, 28. fuet enim a DEO. supremo suo es sissere Domino
excitat ado Z CHBFAV. Summ. J. V. C. WIF, d. 11. P. 832.
ZVIII.
Fadem circa faclem (2) difficuleas occurrie, cujus, quod Sis- Ouid de (a-
seram incertecie, laudtatur ab ipso Spiricu diriniore Facinus: (B) et0 saclia:
Conra vero a mendacio absolri non posse ridetur, quod pacto
iicti Renxi cum Jabine fursse dicuneur, (C) e ca securumni-
hilque cimentem else Silteram juliie, quem tamen occidere
induXeraE aniUM. (4) Dux et laello furis in olcero relicentis
ex Cumma Frauduleneia Fueric. PsF caisen qui nodum (c(ol.
rendum existimet. Nempe Taclem eo quidem, quo Silleram
invicarie, cempore, Facinus iltud in animo nondum hrabuisse.
Sed simplici candidoque dixisse animo: Inera ad me. Domine
mi intra, ne cimcas. Duem postea demum, immisso divini-
eus Copore lepuleum, arcano DEl instinctu (C) intertecerit.
Nulla vero cam arcca vincula clie, qua non, ubi dirina inter-
cedat obligacio, Colrenda. (F) LInE.
(2) Jud. IV. 21-
(B) Jud. V. 24. Benedicta prae mulieribus Jael.
(C) Jud. IV. 17.
d) addita etiam lacti, guod bisendum ei tradiderat, mandraoora vel
opio.  doco sides sit, quam quidem ei conjecturam relin-
C) ab quo scilicet pradictum fuer-t, sisseram in manum mulieris tra.
quim.
aeA.nM. IMd. 9.
(F) Ita Bontcerius, ex luqne enostris Calovu. a de sel.I.KCo. lX.
censendum. ondd es fare sueremo in omnum hominum pura
oollens, illnt id odxatione Joramo debita absolverit, (5 cen su-
dex

## Folio 294 — 816856680:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Duid de
Davide, Cu-
mulante.
edu
233 (294.)
dex suprenum conem supplieti ad versus domum Acbabi juste decreti.
exeguutionem juste praeceperit. conf. D. Zextor. Summ. Fur. Dio.
sub finem 5. 18.
XIX
Ouid de Davide Furorem simulance, (2) sux que adeo vi-
rorem si. Ca contulente (B) pronunciandum sic, apud Moralistas disqui-
rieur. Neque expedicum illius Factum est, quod sibi 2 RcgC
nesocium commissum esse dixie, coque Nhrimelechum inno-
centissimum Sacerdorem Fefellit. (C)
(2) T. Sam. XXF, 13. (9. Finxit se furere in manibe eOrUM, CC) pin I
in ostiis portes veleti satui dioitie unonibusqne Dingere ac varins
describere solent lineas. Scultitiam smulare in loco, ingnit ille
prudentia summa est. O’inorouiar non frandem ant à nânobac talis
adpellanda esse dicit Chry loltomus libro primo de Sacerdotio. add.
Crot. ITI, 1, 8. in aduoratis.
(b) Recerunt ita Ilyses, de cooeretur ire militatum: e Beutus cum
animo cogiearet patriae liberationem: es Solon, ut ea loqneretur,
qna capitale erat logni. Vlussem quidem landare non sustinet Ci
cero OF. TTI, 26, de Solone vero Diog. Laert. initio Solonis. L. L.
Seom. 46. Cum de Salamine; ingnit, ipsus patria inter athenienses 3
Meparenses ferme usque ad internecionem dimicatum esset, multis-
que cladibus acceptis. capitale apnd stbenienses esse caexisset, si quis
Legem de vindicanda insula ferret: solicitri Solon ne vel tacexdo
parum Reipabl. consuleret. vel consulendo sibi noceret, subitam Abi
dementiam simulat (cnjus praetextm non dicturus modo, sed e fa
Eurus erat prohibita caircada 2e9snomoa ul  rai sc Darvoueh
noentoer eis tu aizoegr; deformis babien more insanientium in pn-
blicum evolat, Factogne concursu hominum, cum carminerem de Sa-
lamine comprebendisset, hoc per praecorem lecto, suadere populocee
pit, quod vetabatur, omniumque ita animos ccepit, ut ad versus Me-
garenses bellum extemplo decernerent, insulague devictis hostibus
atheniensium sieret. Ono facto quipeccaverit solon, hand persteio.
De Davide pronunciat Calovius, nisi motus a DEO RC se oes et
absolvi a peceato non potuisse, adparere antem ePsalm. X X X I-
quod D EUIS ips hoc suogesserit consilium, ob idque tam bilarem ple-
namqne spei cautionem composuerit; Nescio, tamen cur ad vita con-
Paralleli.
Emussim
lacid Davi
de aliisque
curorion
Pra
e agne
edema
uo. X srnla
sex

## Folio 295 — 816856680:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
od 3 (295.)
du
ser vationM aud Hostem furor simulari licire non possit, gnum ec
strategemata simulationes al mnu sanorn cons esstote snbblbuta.
(C) 2. Sa. X X l, 2.
XX.
Sed  ejusdem Daridis, hospicio apud Achisum honoritico
excepei, factum pensicarimeretur. Ira enim ad Achilum de ria apua
noxa, num IEeaclicis illata ab ipso esset, quaerentem, direxie ser- Achisum
monem lium, ut Achilus crediderie, Daridem adversus TIe2c. Simulance?
licasirrupisse, depraedatum que populares esse; Contra meri-
diem, inquiens, suda ircupimus, non iplam suda resionem,
sedcerras ei conterminas intelligens, de ouibustamen Achilus
tauid guaeseraF. (2) Eibi plus quidem deRexisse Daridem a
limplicitate censene nonnulli, quam Virum bonum deccat. (6)
Ouemadmodum vero non omnis usurpacio locutionis, qua
Seicur in alium sensum accipienda, est illicica; e mendacii, qua
illicicum est, Forma consistic in repuonantia cum Ture alcerius:
(C) Sic e Sictus hic aue perplexus Daridis sermo raciones la-
bec, quibus ridetur liberari a mendacio pontc.
(2) T. SaM. XXVII. 20. unde E9 ne ejus rei quid experiretur Achisis,
universas quas depradabatur pentes delebat.
(b) ut gunius, Piscator, Cs inprimis Belo e. qui infermiati faclum ad
scribni
C) guat posset. An debisus habuerit je scienss. Cnon hac inpri-
mis dissimulatione tecta faerit Davidis innocentta. A4B. CFOT. LII,
sid de
1, 10, T23 16.
in L L
Vavideva
Trgelitas rocatus, operam suam Achilo poruerie polliceri.
Nuncscies, inquiens, qua Facturus est serrUISEIUS. (2) UIbi qui-
dem, de industria lua in exercieu Regis prodendo loquurum
Fuisse, veuriquam crediderim (B) sed contuilco porius, 2c diri-
no dirigence proritu ica Virum Capiencictumum cum que adAi-
etistimum verba compoluile, ut neque Achisus de tide iplius
du
cionis:
Aepeaateo ntteiies Llelle  iadato arteaneteea
cio quae-

## Folio 296 — 816856680:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
535 (296.)
idm
dubitare haberet necectum, nec ipse in BCIIUM COntTA FrAETCS
consentiret, sedeventui omnia commendaret. Ouanquam de
Capitis custodiam Resi Calra conscientia poruit polliceri. (C)
(0) gnam detom visce mentem adfinxit J0. Piscator; videndus apua
(C) ridebis, iagniens. Quad aclurus sit servus tuns, pronenda videlicet
vita ma, qnou asture optime de se merito Rexi potuit. Cate-
rum admirandum hoc divinae in Davidem providentiae est, ne is He
braeo se sanomine contaminaret, essicientis. L. Sam. XX L X. 4.
22 2L II.
Ouid de Elisai exemplis, Syrios (2) ad urbem, quam in-
etis Elim. TenderenE, (B) se ductucum promicrentis, ee Flalaclem, uc Ben
hadtado responderet: Conralelces; instruencis, (C) cum camen
moricurum Benhadtadum dirino indicio coonorisset, Cacuen.
dum Cui anguiritur.
(4) X. RCO. YI, 29. (G VIII, 10. ubi ad priorem locum Grotins, dolvn
in bestem licitum habitum esse isto tempore. Onod recde dixisset, mon
do postrema verba: isto tempore: exessent. Fallere enim hostes etiaus
in Novo Testamento licitum est, quos intersicere licitum est, ut recte
adnotavit Cncas Ofander. Et compertae est veritatis, hosti nocon-
de n Séaco ne Bin, n au Dador ne nevendors sive colo, sive vimani-
festa: clamve palamve. ut Tomerus dixit.
(6) fnit illa prusens veritatis occultatio ad tempus, ut ait anonstinus,
sub aligua dissimulatione. Non est haec via, qua videre Slisenm po
teritis, cum alium DF IIS locum destinaverit, eloria suae manis est an
dae vobisgne consundendis. P. X quo ILelisens tot diniset predcat
res, quot bobnit hostes, tot relatores virentum; qnot homrines bon
sium.
(C) E+A Kethib habeat: :VXNI VT de h Non vivendo vives. Pri anton
legit in: Dic EI, vivendo vives. III () oc b. Zcon Enon; (6 JosepoNS.
dr ulo A Tanpor enenolor under a aggem er rus BaNoi nanor. Od
qnidem sic explicant: Tn qnidem O Huzael, Repi dices, quod son
valiturus ss, sed alind mibi ostendit Dominms. Ipse quidem murbus
non erit letbalis, sed moris tamsen violenta decedes. Memorat euin
Pt
3) I. SaIB. LLLVIII. 2.
Polum adt h. bc
Ouiddeta..
Consentuo
memora.
bilis AuBI.
Pari.
dev
Mod
i rejedto
11
17 Dea
Crot
e
am
n
H.
demend
10dg
Ant
ldem ad
lie
ede exa
du
ee
rit, necnduaadi
nec conse
quie andrvere
Presse
X
cons
lan
2
adc
Omn
ca
on eoq
e
dumn
ratorum
scilicet ma
daba Crctiono
ebred
rodi
pale
un
e
Man ea le
mento
abt. L atvom e
eoa
d
De
voca
H

## Folio 297 — 816856680:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
1111
in
10
mo33 (297.) EC sum
Plavins, quod ab araele resrrm ocompante. die sequenti reti nvi
ao in eam injecto seffocatus  strangulams fuerit Benbadat, add.
Orot. III, X, 27. in notis.
ZZIII
Reus mendacii est, qui delictum cujus insimulatur, HC- AN xeuS s
eio in promeu est, quia Magiltracus habet Jus quarendi, cui in coramM
reo respondet oblisatio rerum (b) dicendi. Flinc ex Superio. Siltracuines
eum obcestationes aEque éEopnsopol. (C)
(.) Oissentit Anctor, ni omnino adparet ex diseursu in Opere Majori
IV. 13 20. ubi simut tacite P. L Pcalchii rationes apna Baclec, 9d
EaC3
Crot. Dissertatione de Mendacio p. 45. convellere adoreditur. Cer. Responde-
temendacta tunc maxime cavenda sunt, ubi cum Maxistratn res est. cur ad Fa-
Duod Terentius dicit:
Nam quimentiri ant fallere instituit Patrem
Aut matrem tanto maois andebit cateros.
Idem ad publicos Parentos non minus recte aptes. eo à joea a il d dev:
Lex erat Craeca. Ccorius LDcnm Levit. V. T. A gnae anima peccave
rit, ut andita adjuratione, cujus testis est, aut vidit, ant experta est,
nec confessa est: ea reatum peceati contraxit: Ac interpreensur. Si
quis andrverit vocem adjurantis: 1. e. si quis monitus, vertm sap.
presserit. add. Mattb. XXV I, 63.
(6) cons. omnino C. ThomaL. II, 7, 86. 199. P. 250, 25c. De Rhabae
(an canponariae, ut Chalders E5) RR. en meretricis, utLXX. PO P au
tos eam vocat Abr. XL. 30.) Facinore; Esploratores coxtra interdi-
Etum Reois fui dissimilantis, alibi disguisitus. Id certum est, explo Factu Ra-
ratorum receptatiorem celebrarint acum sidei; F.BY. XI, 31. onii habae exa-
scilicet nonvciar abdicantis ob andita msrac la. riderrss etiam Ra- minacur,
haba Crotio non fuisse ex septem poxnlis. guia nipta susit salmoni exploca
Hebraeo, ne apd Matihaeum habemus; quo: tamen aroumentum a.
podicticum non est. Nec putem ad Grotii evicrisin recurrendum, qui Solurione
ante Cvonselium mendacimm viris bonis salutare, enlpe non ductum Chociaman
esse. Etenim. ut supra monni, anlum praprie dicum Mextacioine
anguam ex licitis fnit. Itagne nsa R liba est linona, velut instru-
mento ad procurandam salusem populi DKl; neque enim (v. rba sunt
abr. Calovii) improba est occullatio ve verbis soe opere ipso facta
explo-
mettuacuu
cioeS e un
tendortlo

## Folio 298 — 816856680:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Ouidreler.
vaciones
arrac
docu
03 (298.)
dolus sr, qui non semper adest, ni gnis veritatem non dicit. Non
rant) omnihumana iExola anteserendam esse. Perpecam ioitur ABN
Ponlus ROM. PTI, 8. E Cornelius à Lapide, falsa illa. ingriens, () pa-
radoxa sunt ab sbulensi adancta. D FCIS enim nullins peccati potest
esse anctor, cum sit summa paritas, veritas, es sanditas. Durus est
anonstinus, qui mendacium constanter vocat; ita tamen effatum.
temperans; Mirancum est. inguiens, qnod uno tempore in una canssa
DEES utrumgne conspiciens, id est, PACTUM MISERICORDI
TER, PACTUIMOCIE EALLACITER, PS bonum remuneravit, es
propter hoc BONAM, AALEM IELID TONOVIT. Nobis con-
sultins videtur, desinitionem supra eraditam ad casum praesentem ad
plicare, C5 solvitur, nisi fallimur, omnis difficultas. Pulore Philipp.
Belanchton CatesbeR gHa Tam. III. Operum habetur; Ubi, inguit,
manifestatio spontanea peccatum esset, ibi concessae sunt siourae, qua
tegant neootia. CII Rahab peccasset. s ultro prodidisset exploratores;
C9 malier II. RCO. XVII. Deccasset, si alero prodidisset muncios Da-
vidis. Cbrysostomns de Rahabe: a naXE Lcvdes, Opulebrum men-
dacium. Olandabilem dolum, non prodentis res divinas, sed ensto-
dientis veram pietatem. GFOt. ad III, X, 16.
es buieta Livalldo Letat
XZL IV.
Rescrvationes, live Restrictiones Mentales, (2) quae relerrato
interius sensu, rerbssesmbisuisimponune, Lojoliciciinven-
cumine cere omnemjustirix piecatisque rim elidunt. (b)
(d) de iis videri meret Obrechtus adhuc qnidem Noster, ad Grot.
lIL. 1, 27. ubi ait: Nemo nescit, quid hoc in oenere faciant resuita,
quibus istiusmodi retentiones mentales es interpretationes tacitae com
munes sunt. Sic si quaeras ex aliquo; an hare vel illam rem babeats
85 illo
Tulrici
Obrechti
deliricis
mencales
exploratoribus, guo ad versarios bostes que D ei panico jam, divinoque
terrore perenisos aonoscebat Rahaba, v. 9. Conf. Omnino [0s. II, 9, 13.
Neque omnis dissimulatio veritatis promendacio habenda statim est;
E9 alind est non dicere veritatem; aliud mentiri: gnum in mondacio
habnit Rex HiericbunC Tus sciendi veritatem: Cs novit Rahaba
bonorem, oloriam, E anctoritatem DEI ICeaelis (Cnias hi Levati e
lenss statuit, gn. 30. in josnam: Rahabam a DEO motam esse ad
DECCATAM YENTALE, mendacium officiosum; cni refracatur
letum
Guod
an
ott
ere lamen
erum est.
Ides Aupu
1
1
amenium
1a1
enit
in
d
ese
Peenam
puennma
II. XXX
a
seli
uN
V
ei
Ma cacn
a
de
segui um,
ate
e
est
ac
De
mum, V
clare
atbsa
17
sen,
ae
n
tiru
ec
dcos lectum

## Folio 299 — 816856680:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 0 (299.) e
56) ille habeat; respondeat dero se non habere, dicunt, non esse men-
dacium. Nam ita intellipendum, non habeo, seil. ut tibi dem. PIMa
vide ibid. in Notts Fesmariana Fditioni annexis p. 1199.
b) Doenere tamen jam olim Prilcistianistae; in corde retinendum esse.
quod verum est, oreque ad alienos proferre falsum, mendacium non
esse; si sides Anonsino contra mendaC. 6. 2.
XXV.
Juramenum X, velue assertio relisiosa _E parS CUIEIS DET, Ouid Sura
neque rectaerationi, nec XX V erbODEI (2) repugnat; immo menum?
ob custodiam XXX Sociocatis e Pacis aliquando necessarium
eAt. De essentia ejus non lumeritus, quipro seneis autrelisio-
nis dirersitate rariane. (6) De ulu vero inter Gentes praeclare
Cicero de Leribus, Sccundo. Caeterum recte definieur: quod
sit asserrio reliciosa, (C) qua divinae misericordia renunciamus, aut di-
vinam in nos paenam deposcimus, nisi verum aicamus.
Fuit juramentum ante natos homines, in conventione Patris cum Alio
in divinis, de reparando genere humano Psalm. C X. 4. Prae-
clare Augustinus Serm. XXrIII. de verbis Apostoli: Falsa juratio
exitiosa eAt: Verae juratio periculosa est: nulla jurario secura est. add.
Sir. XXXIII, 14
Expressum de Puramento deferendo mandatum est Exod. X XII, TI.
Si gnis a proximo de ablata vel neole Eta peende aliisve rebus accu-
setrer, Res deferatur ad Paramentum coram Domino. Lutherus: (0
seu mans unter il nen auff einen End ben dem Bern Fommen las.
sens quippe qnod praecidet controversias. add. Putend. Of. L. X, I.
 prasrntio veritatis ideo in illa DF. l testis vindicisgne invocatio-
ne praecipiatur, quod nemo remere tam impius credatur, ut ista pe-
enlantia oravissimam Numinis indionationem in se deposcere sit an-
surus. Tanta decatero in Turamentis veterum erat Relioio, ni etiam
qua cacite excepta intellioi debebant, nominatim exciperent. Sic ad
Fleazarum iscaci pronnbum Abrahamm: Sin autem muliernolverit Fxceocii
segni te, non teneberis Zarejuran _o Cen. XXIV. 8. Ouod per nesinjura
se intellectum videri poterat. Es antem inter peccata mon. mentis.
Arosi simum perjurimm, e non absque Aupore concipitur, dari ho- quid perr
mines, jurium e
Ad L. l. Co
EI

## Folio 300 — 816856680:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
an jura-
tmenCa
CHRISTO
orohibica
Solvitur
Objectiem
 33 (300.) e
MnOS, qui datS BBerADEL vindictam exposeant. Caeterum, divino
humaxogne turi ennveniens est, ne facile juretur. Onde variorum
prpntor exbus moribusque non solum inrandi licentia restrictuo
sed aliis quoque sienis vice jurisjeran di nti, datuem est: ea vi, nexist
impleatur promissir, promisser non minus detestabilis babeatur, quam
Apejerasset. atae Rulp S. ad Crot. 1I, 13. P. 90. Falis est forvula
ben Suriillhen, Graisens Wvelletzen Dreven unD CGren. Cate
rum non saltem suramentum assertorium. sed es promissorum de ju
taro prohihitum a Cbristo non est; quiaalias Civilis SOCrEFa5 sol
veretur, nec possent incer se angnam convenire Reres de feturis Pa-
eis conditionibas. matna at que jurata promissione constentibus. Quod
observandum adversu Crolinm (I, 23, 21. add. Dantrav. Coll. De-
cal. e ex eo V. fager. de Paromentis art. 1. gn. 2 pa5. 22.s9. Sed
sententia Christi est inter Dretasiva vanae Pharsaeorum glossae; quae
treplex erat (1) non esse joramentum. R adpellatione creaenr ae pro-
fanae, non Nominis d. viri juraretur, C conseguentes nec perin ium
si vicletur juramentum. Massh XXIII, 16. (2) Esse jurrmentum
si per Lreaturavi sanctan inreisir; per anrum, don. m EBC. Masth.
XXIII, 16, 28. (3) Solam doeniar seu perjurium prohiberi, quae
eadem socinianorum en Leoem calumnia est. CIb; Sijuramenta ul
lum amplius habent asum, si sinem non possint facere controversiae.
B. Melius esset abstirere à Zuramentis. Antecedens manisestrum est
ex praxi sadicierrm restrorrn, ubi band rarontraque parslitieans
iuramentum praestat nhi a puramento ad niterius tribnnat aelt.
FAT, EO) NOVNE TEraMeNtAM petitAr. Resp. (1) Dolendum esse, eo
rem inter Chrisianas devenisse ut Pasanis v. deantur deteriores. (2)
Crrandum itahne foret. ut Remedium juramentis adferretur a Ma-
distratibm. (3) abusus non tolit usum. (4) Inramenta inprimis ob
res minutiores vitanda.
(2) Terba Cbristi Matib. V. 34, 37. 26) TacObIV. 12. explicat Ohan-
dec. Christus enim probibitionem snam non furemento. sed levicato
Jndaeorum, e ru velac et, qnod a verborum simplicitate devist.
opponit. 9. d. Sermonem nostrum levibus temerariisque Juramentis
non conspurconm: 5) nosrum EF LAM debere esse FTI AM. nestrum
Non debere esse Nor; adenque veritati respundere quod adfirma-
mus vel neoamus. Ouorsum band male Plato: 28 a 5 dais noy
den C esu βiBac O. Viri justi sermo debet esse instar Juramenti. Nec
snseit
Suffcie
rirm  PestinC
lio
sui
He Mac
ere
are
vid asumt
saclagne
31
e a
s
sumtis in m
d A
Cons
Me e
P. Illa
d de e
vinc
Ana
m
1P
lerer
ua an
ull.
e0
1
C0r.
de
1

## Folio 301 — 816856680:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
 3 (3Or.)
e
safcit exps So Cbristum prehibere furamentum premisse
rium defucuro, quodtamen in V. T. Fxerit ciditum. ILac enim si sencen-
ti modroret, nullus pactis conventionibusque juratis locus esset
AXF Vide Casum Exoc XX II. 10, 11. dc HICDF. VI, 16.
6) vid. Fesinat. ad CiroF. (l, 13, 10. P. 453. Turamento coram altari;
de
sactagne ara sicri apud omnes prove pentes in usa fnit. 1. ReD. VIII. Suxamet
31. Sumbis in M aAE aLF rIbu, at Iustist. L. Ib. XLIV. (5) guvvalis:
tangeus aram que sidemgne.
(C) Adeogne (S omniseius ac omnipotens lestis vindexque Invocatur. Invocario
Conf. illustrem locum Gen. ZX21. 50. 10s. X XII, 22. PRdiC. XI, 10.
(5) de J.n eha DFII M invocante, X. SaM. X X, 12, 13, ac testem
DEl in ju
ramene
ejersque
vindicemque adpellante, ibid. vers. 23, 42. ) cremie sic juravit se-iexempla.
dekins Rexgnam vere vivit Dominus, qui banc nobe animam fecit.
IerEML. XXXVILI, 16. Panl Deum invocavis testem super animam
snam, IL. C01. l, 2
XZ IT.
Ablu Seamencum concipitur per Rem opinione Dci. Ic juran
caris destiruram. (a) Ditfere a roco, guod est Obligacio lponte mencum
disteac d
aCCEKHCA adVCKTUS DELIM, (B) de Objecto Numini geatO. (C) vocO=
Inrocatur inurroqiDEusut rectis etram cordium ob omniscien-
Fiam: _ ut rinde, ob omnipocentiam simul ex objusticiam. (d)
In priori agnoleitur cognitio a cura DEl gnam habet de rebus
numanis, eciam cosicacionibus: quod iplum furisjurandi est
Fundatr CnCum. (C)
(2) Rariones vide 5. 3. E∞) meretur censuram Gr2XIV, YI, 13. 11. quo
provocat ad exemosum Josephi per vtam Pharaonis, elisai per
viram Elia inransis; es) Cbristum Macih. V. juramenta per calum. An jurr
aliare  C. prohibusse neoat. Sed 1. Posephi veeha non fuere juramen. menta per
trm, sed obtestatio. Idem de Formula Psisae sentio. Ptagne Scripsnra Crearuras
bal et exempla creaturarum in juramentis allevatorum; sed ita ne licicar
ratione creaturari fuerintmera pasim obtestationes, osseverationes qu
quam pricte dicta Inramenta. Sic 2. CDr. XV, 3r. ait PauL: P’er
nestr.m ploriam, quam habeo in Phrisen nnia morior qunt: d. c. A+
non jurat. sed testatur se prepeer Corinchios perictitari, Poi illarum
prefecum animadvertere. dd. Oh. rd. F0001. C asel. 8, I1. pa8.
2932
eis ad aras.

## Folio 302 — 816856680:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
An CAXi
CCusomni.
nc Perseule
ric juran
MeHE
13
quid von
cum:
An in N.
F. Penicus
celCC3
De Vot0
sephtae.
3 (302.) Ec3
203L. 599. Christr Ao incs jurare prohibnit, eo nempe quo Zu-
dei juraliant modo; qua DF. VS jusserit; per suum tantum namen
jurare; Unde cessaret matio riri docti, haec st expenderet. Certe
antrs, interdici sulvatoris optine onarus, plus dixit quam: Icas ita.
conser e5 expen le Calu. l, 20. e5) II. Corinth. 1, 23. Nit clarins.
Solebant Christum on optimi per sanctos jurare, gnos irridens
(6) Ouo de aronmento lecendus enfendorf. de J. N. 26 O. III, 6, 15.
cujus guam arcta sit oblivetio, docet Lex Mosaica Dent. XX IIL,
2r. Calovins ed definit vocum: quod sit promissio relipiosa DFO fa
Eta animo sorraneo de iis, qnae DFO orata sunt; ubi etiam none
Ballucinatum esse l’etrum Martgrem. qui ad versus smyttheum vots
inter Christianes prorsus reprobavit: nisi forsan explicandu fi de
votis ceremonialibus eo Papisticis; opinione cultus factis es temera.
riis. NeqNe PErKOPBAN MaCB. XV. T5. Puramentum; sed votum
intellioitur; ad de Osiand. ad Grot. II, 13,7.
(C) Ex quo aronit Crocius siphtachum, cujus fides Hebr. XL. 32. prae
dicetur, filiam hand immolasse; unde verba Ind. XL, 30. Actransse-
renda esse: Prit Domino, ant adscendere. faciam bolocanstum; nem
De Rid animal bolocansti sit capax. Onidsi asinus ant canis occur-
risset, debueritne holocanstum heri? non sanc. ErBO nec Bamani pe-
veris gnidgnam; sed dedicandum id fuisse ad ea ministeria, quae ho-
mines D FO exbibent, pnca in sanctuario, simas esset; si semna, ad
preces, vini abstinentium E5 vitam uora sour: Fandem sententiam
tenent Brentim. Chytrans. Pranzius. st immolotam siphtocbi Fi-
liam post rbraeos Christianosgne veteres plerosque censet Luthernsi
gni sic in Clossa: EDan Will, er habe sie niche geovssert, aber Der E ext
Rrehet Elar Da. Sunt, qui ad tabulam de Iphioenia, velut Jepbrioe-
nia provocent, e5 quod in Sisimis incole sacrificium facere consue-
verint in nomenpnella; conf. Ppipban. Bares. LXXVIET. qui eam (H
isse filiam siphtaebi existimat, in sacrificium olim oblatam. Saltem
vovere immolationem filiae non potuit, in gnam jus non habuit act
vitam necemque extensum: Dent. X II. 30. I9g. multo minus proban-
dum, quod Flicconymus Ppist. ad Tulion. asserit, obtulisse fephtem
viroinem filiam, e5 idcireo in sanctorum enunciatione ab Apostolo
positum esse.
(d) Putend.
Poeta papanus scribit:
Per cineres Panli, per cani limina Petri.
add. Sir. X XIYP 10.
qua
M
lau
1
0
astim
um
anv
luneere
s
tan
ac
der
b0
in
ulu
dunet. 
end
Rin
Bes esse
mno
8,
palegnia
1
pler
male
oi Broposita
lea
ea
doi
C1 1
tad
assus
ite P
ere
aulo

## Folio 303 — 816856680:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
63 (3
su
d) Pulend. N. 1, 4. 7. lin. X1. 59.
C) OcOc. II. 20, 45.
XZVII.
De Turamentis, guxe cum ab insidelibus in unirersum, sum an jura-
metucinu
a ludais (2) pracipue exisi acceptarique Colene, disticilior in- ab MIIILCL
spectio videtur. Primum quidem, (b) An fides et ruramento, eaisere
quod indam prastius, adhiberi possit? Deinceps: (C) An Christi
anm Maeistram, absque conscientia vulvere ludao juramentum in.
junecre possis, cujus religionem impiam, ac adverlus optimum
Servatorem blasphemam elle norit: Non sufticit, quod vir
doctus aic, cirile remedium Turamentum esse, adcoque ni-
mis lupersticiolum fore, si quis ab co, qui fallam sectatur
religionem, Juramentum le Calra conscientia exigere non pol
Ce, arbicrari relic. Nam ex circa etvilta remedia quari primo
omnium debet, an conscientiam non ladant. Perriner liuc demum
etiam quaectio, quid stacuendum de juramento per Deum es Evan-
eliume Reprehenditur illud a Babduino in calibus: videtur ta-
men admicci posse, E quis cansens eranselii librum obtelte
cur se rem dicere, quemadmodum vera credie qua in Fvan-
Selio legunET.
(2) Prostat boc de aronmento Viri CI. DaB. Cuil. Molleris Prosessoris
Altorhensis Dissertatio, de jarmentorum saddicorum, a Cbristianis
tam exact. rum quam acceptorum Eide es Moralitate. Vidimus olim
Hapae Cemitis ad sannam Colleoiider Gecommittirten hon dem SahF Specimen
bon Bolland, formulam juramenti sudaeis proponi soliti: Chy Cvare Formulxe
by den almachrixen ende lebendis en God, dic h’mel ende erd. gescha. Suramenci
ab Juodais
Een hetc, ende door Molen syne wetten segeten: Eo sub finem addit exacti
Jndaem. s in co. quod juraverit, ulla retione feselierit, alicergne, ac
jussus esset, secerit vel responderit, se otlivatrm esse, ut sustineut pla-
nas omnes, es maledictiones, gnae in Libris Mogfis. Levitico ma-
xime e5 Denteronomio praescriotae sant in omnes irrelioiosos eo
quicgnid est malorum hominum. Plane nl ejumodi formulam a PE.f-
tercornio propostam exscripst Burrersus in Sgnao. Iadaica. In Or.
dinatione Politica DeB Freyen Kayserl. Pand. Berie to in Cd wa-
PorticChre
aclacuo:

## Folio 304 — 816856680:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Rearioneo
cur Chri
tianus ab
intideli ju-
ramentum
exigere
E
de Formu
Iainrameci
Des Fvan
relium.
13 (304.)
e
ben ddmonentur Judei suae sementie, quod eriam insidelib. is servands
sinc jucamenca, mu co migis Cuistiatris solum aeque unicum DECIM
(6) Non dudim  Ccas P. WiilFerus, effrmare in Observationibus ad
Theriacam Iudaicam Salomonis Levi; pulatgne Jnda is, si aliter Aa-
inatur, injuriam fieri. guidquit ediose cavilletur Samuel Pridericus
Bren im abgestreiti en Sclangenbalo, es J. cobus Zurer im sdio
Poriieen Proceß. Duod posterior Snapeoa Judaic ae editio aono-
scere videtur; hoc in puncto a priorimultum discrepins. C etecum
in Jadiciis quidem Christi. norum. Judaeir omnis aequiv catiobis in-
tercluditur vertis: ∞0 ic unreu, t over betruglui, su veren uro
Der so sege it beranbt allcr. Vnae Deß erorgen Cotteo.
(C) Affirmane pii dectigne scriptrres posse Chritiarum ab illo accipe-
re jaramentum, g. em seit per Idola juraturum. Adeoque non LAM
ad id incucere, qu m islei Conf. D. Ohand. Theol. Cafnal. P. lo
P. 1030, 107 1- s ad GCOF. II, r3, 12. P. 985. [q. ex veteriem autem
Ruoostinum Epist. 15 4 ad Publicolam. Ne ionocum est exempum
Pacobi juramentum Labani per DFII M Nacrori factum admicton
s. Nec obstat. quod ita vide. tur tacite approbiri cn tur aliorum
impins.. Nepatur enim sequela; quia a juranse nhil ex gicur qui n
tides;; quad antem eom ex pe. verso animi sensu e6 praejudicio male
firmat. sibi est quod impucet. Deinceps cum Relioio cogi non pos-
AI, consultum utique est. in rebus civilibus, ad vericatis indapatio-
nem uti Juramentis insidellum. Fac denique. nostra puranenta a
Indais non baberipro valuis. Num eam ob remnos in Socialita
tem, quae quemlibet. sua reaxione citra vim ean lere inhet, delun-
gnems Ohligat anten faramentum etiam per Fals: SD en S prassi
tum, guia ex ditomine con, cientia tamet si erronee; qui enum jurato
etium falsum Deum proreo habet. Oni ioitur jurat Deo ex Va
conlciencia vero, is oblixatur. Non te andit lapis loquentet:
sed punit DPUIS falenteca de Benef. VII. 7. Punitur, quiatan-
quam DEO Fecit. Opinidum sna oblioat paenc. a.+d. 5ap. XIV, 31.
Paldirin. Cas Conscient. L. II. c. IX. Ca(. 2. M. lins B. Danbar. Ccl
Decaleg. P. 509. en hac pmula in. Fransaclinne jam Passaviensi, de-
bita cum explicatinne, ut erto DEI non repuonans admissa jnit.
Corf Celeterrimus Noster L. Schmedetus, Inr. exbl. P. Spe. Scc.
 nalo
omnipocentem colere ou.
ac
519.
Iosi
ll
qu
1V
des. X
divi
Rem
benip
vi ptetu
ent. 
qne M
JosnaX
5
1C1
a
eX C
oculC
iss
M
um 
mina
en
4. 1. qua
du l.90
iale
mencum. laua
llaque
sece
int
raturi
edi
dicu
ve
AII.
tobabu
De
eire
1dD
ee
a
nel
les

## Folio 305 — 816856680:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1
 (5C.
ZZVTII.
Recte josua Furameneum Gibconisis peaesticum (2) Cerva. De Surat
menco
vic nec (B) ob dolum,  circa exteriorem tantum circumstan quod ci
eiam, adhibitum, relcindi pocuir. Cuin pocius in cantum beonicis
valuic, ut de eo violato postea poenx sumex line sraristima,
Deo Auctorc. CC) Poruissent lane Ilracliex cum Chibeoni-
eis inirc pactum dedicionis; ac in eo decepri fuerune, quod
Fcedus LOCiale CONETAXCTC.
(2) Tol. 1X. per tot (5 adde Orot. II, 13, 5. qui hanc nrget rationem;
praecticie
quod pacem petiturae penti non omnino de eorriea potue it, nec alix
i Tirnocioni de voix dvinicus tuerine, quam qua bello se oppolisillene.
olu2.
I0s. XI. 19, 20. a eoque hoc Jnramentum nen fuisse contra Ledem Oux perii
divinam, de per sever. ntibus in impietate es ad primam denun iatio, ces incerne
nem n.N P.re.ECM. explicandam. conf. Denter. XX, 10. qua cum cioni de
beniona interpretatione etim Leoes Exod. X XII, 32, 33. 6) Dent. VocX
PIB12. NI P ARIIKKINT. intelligendas esse monnit o navo, a expolitio
Dent. XX, 10. s de P. B, E6 P. 1I, 12, 4. nec dissentinnt Bloles nter necelsaria
que Maimonides ac de Rori precepto j.benre decim quinto. C onf. Legi divi-
Pesne XI, 19, 20. qni locus lonse est clarissimms. E0, S. Ide. 1. VI, 1 3 Sed nx de ea-
TIIA CXCI
(6 L ex clara est: Si DEIIS Dominus Tum bas gentes Tibi dabit, IIF dia
TLL ASPERCUTIAS (I. C. Jure viitorie acquiras) tum eas pro
anathemate hahebis, Dent. VII 2.
6) conf. lupra L. l. C. 1Z. 5, 13. RCO. A. ex quo palet, non omne pro-
missum, cni dolus acc essit. esse nullum. P’al + matrim: nium cum tae-
mina. gnam putas esse Risanam, et si sit Godicona. v. Oliand. ad Crot.
a. l. P. 969. 2. Non improhavit v. pulus faede deditionis: le + sce.
dus sociale. Ceterum Xtiqne Dolus in sut santia Rei annullat Jura-
mentum. L aucerb. Er. SgnopI. de Juram. 5. 45.
Etagne ermets rem iplam liabannita inaicassesiti Gao pia mmnoa
fecerunt. vitam tamen silvam suB conditione poren di suissent impe-
tratari. Orot. II. 13, 1g. a+d. S. Fikarl. Jar. RegiiC, V. P. 117. (94a
cdit. nII. qui sic ail: lix Devaeis soli C benonitae. P. Atgnam vacis con-
diti nes primum Preverant, astu eandem vitam nam se varunt; la
ecro babiniter lonoinguum simulantes. Due sinoularis respinsio est.
ex Est q

## Folio 306 — 816856680:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
83 (306.) Eed
C) Caviltari ntigue bic aligua potuissent Rebraei. Sed ut Livii ex libro
tertio heic ntar verbis. Nondum haec quae nunc tenet seculum neoli-
oentia  desetu hec ererelando sibi quisque iojurandum 
leges aptas faciebat, sed sabs potims mores ad eus accommodabat.
LXIX
ipsis sucributaria conditione concederet.
Estgne in hoc bellicae clementiae anctorDFHIS, quod Cananais, eo
rumque populis longe pagitiosissimis pacem offerri voluit, quae vitam
an sura–
mencum
vi excorris
obliget:
Ouectio est, cclaese in partem rencilata: An vi in
ja v. 8. Larronis, extorrum Furamentum serrari debeats AF-
laatiram (2) cender, quod non Cola cu IUEAEULPeE-
Lona relpiciatur, selt Io, quo sMICUE, DEIIS; ex repudiandum
Loceronem licte, Persctc ene nesantem, li quis praedonibus
paccum pro capite precium non adteras (B) Es qui argumen-
cum a Socialicate petac, quia nili latronibus Adeshrabeatur, in-
dubia iis nece percundum eNet, qui in nelarias manus inci-
dunE. Videanc eriam qui hidem insideli datam non lerrandam
ajune, ne perjurio lacebram quaerant.
(2) TP; F3, XF, PS) incidenter IB, 17. 19. quia obligatio Naturalis est,
DEUM non facere (alsitatis testem Conf. D. Phummus Fr. de Zu-
ram: Danhan. Coll. DecaloB p. 515. Z entorav. Dissert. peculiori de
Oblivatione Juramensi per vim extorti 5. 1r. ubi ensendersio
TV, 2, 8. qnoque respondet; quia DFUS alias falsi testis in VOCATCLME.
Sic videmus Dehraens Reoes (6) a Prophetis increpatos, (5 punitos
a DEO, quod sidem juratam Babyloniis. Rexibus non servassent.
Terem. XXIX. 7. Nam quod affirmate quasi D s.O teste promiseris.
id cenendum est. ut cordate Dicero Of III. 29. Adeoat Crotins ll, 13,
26, locum e Psalmo XV. JLEoEIS in daMNI CUUI, NON CRIeM mu-
Eat. Non quidem iniguitatis vinculum juramenium est: at nec ini-
gnum est, solvere pecnniam pro redimenda vita, C prastare boc. ne
jarisjurandi religione se exsolvat. atque vicam redimat jurans. Nec
dat simpliciter, sed vitae servandae consa es intnitu Nominis divint
ob temporale bonum non profanandi. Itagne ad versus DL. II Mnon
m
lrmendum
10
gnagnam acc
arormentum
1d.
adt
Pirara H
omniam
sea pe
Mnesi
De lum
S. e
Mnose
siva
MBar qd RC
eutna
Mionem
dum non
RCDZ
attos pue
cn
laci
Na al
eo
11
Caniq P0
Pax
pnt
I
le
M. 1
can
qui
pist
1

## Folio 307 — 816856680:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
3 (307.7
est exceptio metus. Orot. III, 19, 5. Cl. tamen Thomatius 1. P. D. Aroumer.
1I, 9, 3r. in not. ait ad hoc aroumentum rotiiregeri posse: non prae-cum Viri
Clarisimri.
sumendum; quod DEIIS tale Irramentum in favorem hominis ne- post Cicero-
gagnam acceptaverit. Prorsus uti Cicero qui de Offic. TL l. 29. Boc nem, expen.
arormentum havet. Si praedonibus pactum procapite pretium non dicur.
etinleris, nulla frans est, ne si juratus quidem id non feceris. Nam
pirata non est ex perdnellium numero definitus, sed communis hostis
omnium; cum hoc non fides esse debet, nec jnsjurandum commune.
Sed posset Ciceroni ex Cicerone, eodemgne capite responderi, verbis
quae supraalleeavimus. Nec verum est, quod Cicero sumit, nullam
esse cum praedone puris societatem, cum e illi depositum reddendum
sit. Crot. II, 13, 25, TIL, 19,3. ipse ensendorsins in Opere Majori
aonoscit, posse conscientie scrupulos nasci; un de snadet erogare pe-
eaniam in parperes. Ais: hoc juramentum esse involuntarium P. non
servandum. Resp. non invitum est smpliciter. sed secundum quid es
instar actionis mixtae, comparatione instituta inter jacturam vitae (
Pecnniae, qu’ae longe melior. Monet tamen pander, aliam esse quae-
stionem de Cilencio; latroni per Puramentum promisso; quod servan. An Omne
dumi non sit, quia illicitum sit de imminente periculo non admonere ilenciis la
reoni prae
proximum, MatB. VII. 22. tum (5 quod hoc inramenium imvediat standum;
majus borium moroles nempe choritatem proximi. Nec abrait B: l.
duinus, qni tntins existimat pilentium non praestare, se d latrones indi-
core Maxistratui, gnia institiam impediat, proximo in discrimen in-
cidendi occasionem prebeat; guanguam sinoulari heic prudentia opus
esse B. Opionder advertat, ne quid committatur; quod conscientinm.
Possit inguietare.
b) Difsicilis objectio est: quod votum per metum factumnon oblixet.
F. nec Puramentum. Sed in voto vel non constat de consense ejus, cui
fit Promissio, vel omnino dissensus innomit. ac in praesenti suramento
certum est, DEUIM nolle nomen suum sumi in vanum. An
immunis a perjurio Prancisens I. Rex Calliae quod non rediisset in
Kispaniam, qui tamen à C’arolo V. in acie Paviensi captus, promise
rat, s non paretur pacis conditionibus, se rediturum, sua sponte in
carcerem. Fides, allegantibus apud Cniccdardinum L. ib. XV II. C altis
servata non fuit, quod l. non sii in Regis porestate oblivare linc SCa
iuum consensu ullam rem Reoni. II. Quod non permittant Le-
ea

## Folio 308 — 816856680:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
33 (308.)
res Christianorum, ut capcivus sit in perpetho carcere, hecque pena
maneat facirorosos, non infelices. LII. Fromissum suerit ex metu,
adeogne nullis momenti. IV. Precesserit juramentum a ReCCRemiS
prestitum, eo) quidem maxime solenne, contra quod alio juramento
Rex venire non poiverre. Sed Reculus, et si paganut, ut infra an
diemus, rediis in carcerem, et maxime is fuerit injust. Cons. Gcot
XI, 233 24.
22 2u 20
Perjurium non Fuie, si Crocium audias, (2) quando Israeli-
rium com ex NOH obstante juramenco, quo se Benjaminitis filias in Ma-
Traclicxra. ETHMONIUIL NON dAEUEAS, COTAI DEO rCCtaLI CFAHE, PAPTASFZ
ncum Eilia meh cum rapeoribus vivere permiserune. Ouia nimirum, Si
juramentum sic in odium alcerius, (B) strictam Juramentr intex-
precacionem adhibere conreniac.
(2) 1X, 13, 5. cons. Jud. XX1, 18.
b) Dna reonta est Auctoris e Crotio petita, f. 8. qui non alira rece.
Denm loquendi morem extendendam Juramenti ponisicationem ait
TI, 13. 5. 5. Sed cavillatoria ista interpretatio faisse videtur C eleb.
Thomalio, quod ea saltem cummente juraruum, cum jorarent, non
convenerit. Onae quidem seciose dicta nemo non videt. II. 9. 51.
86) 55. SnnE, qui restondeant, Puramentum factum esse saperRe illi
cira, eoque rescindendum, imo nullum. Non enim in orbitrio centis
Aetisse inteoram tribum exsindere. Nobis dicendum videtur, urique
convenire cum surneum mence, eo in casu, quo inseoram tribum
perire ne esse foret, axores non denconnsas. Certée Lev. V. 4 pa-
tet, Deum ipsm alia juramenta, quae ferentur ad nocendum pro-
ximo, eaca esse vecare. Uihi aurem DEWS dist enset. ibi perjurium
non esse. Adit Cornelius a Lapide, hoc irramentum, quia prapeste-
rum e illicitum. ideo nec obligatorium faisse: per SIMPLICITA.
TF M vero putasse Israelitas. se eo teneri. Fip hoc non placeat Ca-
lovio, qui prtas eos, qui consilium de Kape dedere, perjurit reos
hand susse, queo sinoslisantum E ARZLCHIL. ATLM iararinEs se MAN
dasuras Benimipitis proprias silins: non autem receverint, NON
_ AATIIROS ACLDRUM FIEIAS COMMUINL DECRETO.
2La
an perju
milerinc. 1.
ru indul.
tes?
in
ab
ad)
d. 1
ne
clan
n
ui
11
Su
snc
le

## Folio 309 — 816856680:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ad C3
n
2=- L l.
Contradictionem involvit, (2) obligari ad rem illicitam. Igi- an jurx
mentum
cur nullas habebic riresjuramentum super ea praelticum. AM obliget 2d
juramentum Davidis de Nabale exscindendo ex illicitorum rem illic
enere fuerie; incer DD. non conrenic. Nos Crocio 2dstipulari
cam?
Ouid dejur
ec in attirmantem concedere non dubitamus; vel hoc lolo ramento
argumento, quod Darides DFO, accuculena rindicta se rerrz- Davidis
circa Na
hentis gracias egir. (b) Idem de Furejurando Saulis dicendum, balem cen-
Quod injua I Le AELOCILATCI CONEIAIIE, eE a cujus execu- lendums
cione Jonacham populus non imperio quidem, attamen de-
precanilo liberaric. (4) Neque Darid perjurus fuit, qui Sauli
jurejurando se obstrinxerat, non perditurum le ejusposterita
rem, quiramen septem filios Saulis Cransulandos dedit Crin
Deonitis. (C)
(2) Festimania DD. colleoit Grotius, IL, 13, 6.
(6) de stricto rioi doque Ture non gnaritur, si dicomus Davidemnemtni
fuisse obnoxium, sed de Pure Conscientie, eni offendienlum dare po-
esisset, un praviter monnit Abioail. L. SaM. XXV. 5r. conf. Osiand.
ad Crot. 11, 13, 6, B. 973. (5) x. 51 X XV. 23, 86) 39. HV C6) Tesmar.
ad h. l. Gr05. p35. 45 1, 91 Awoninum 3lepat ess hoc Turamentum
temerarium, atque ea levirace militari projeunm vocat. conf. Ant.
O. M. P. 500. E6) B, Ca10D, ad DenV. ZTII. Z1.
(C) L. Sam XIV. 24. Maledins inguiebas, vir, qui comederit Pa-
nem. Ouod edictum hominis E5) imperiost ees veoneris impruden
tium aronit. Nam (5) din puonantibns opus ciho refteis es paena ora-
vior delicto.
(d) qui etiam liberari debebat, etsi juramentum in institia carnisset.
Excipi enim ab oblgacione debent ionorantes.
(C) F. Sam. XXIV. 22. colb. 2. 5am. X XI. 6. groniam leilicet in Da-
vide non erat, vindicem Der manum adstringere. Boltes Zumait
ist alleseit excipiris ut babes paraemia Cermanorum. add densc, de
Benes. IV, 39.
 a a. L9
Frctio
Cur non obltance suramento Davidis, de impunitate Si. Davides
et praestico,) a) istamen decellurus Salomoni mandaveris, uc juramen
Opc. ti quoddi

## Folio 310 — 816856680:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
ed (510.)
meiprxI Opea daret, ne incruenco tato iste detunsatur: (1) de num
dtimoniam e Lanctimonia furamenti lala nonnihil co mandato tuerit,
cubium videtur. Auctor negat, quia Darid Calcem pro le ju-
Laverit, ex juramentum hoc sricte incerprecari potuerit, quod
subjecta Poltularit materia, Simei scilicet iple, homo netarius,
ec qui noras Facileres moliri poruisset. (C) Cacerum nihil à
Solomone commissum, quod furamentum patris lalillet,
Juum Legem libi lacam ipse Siei adprobaverit.
2) TI. Sam. XIX. 23.
(6) I. ReD. IT. 8-
(C3 de J. H. ec6. IV, 2, 13. COnf. GFOr, IF, 23, 5. Nec precerit Davit
Filio, ut ipse simei ob delictum plecteret: sed monehae duntaxat, ub
hominem pravum ac Familia suae infestum canté oblerraret, ne res
novas mociretur, (5) s quid stapitii denno committeret, in venia dane
da non adeo facilis esset. Fino Salomon ipsi praecepit, ut Hieroso-
Tymis sub oculis Reois habitaret, nec rivum Cedron transiret; n
adspiciendo locum, in quo Davidi cam lade maledixerat, super impir.
nitate lua gaudium conciperet. Verum diviva providentia ila io
suit, ut Leoes tum faciles, ab sele gnoqne adprobatas, violaret: ut
iusta foret occasio condiono negnam hominem exitio tracendio addo
denno Putend. de J. N. (6) Cr. V III. 20,30
ZXXIII.
Locum in Furamentis quandoque invenie Relavario siro
locum in apenlatio, qux actus elt, (a) quo superior jucamentum ob
reniatre. detectum porectatis in jurante nullum Fuisse declarat: (B) vel
etiam ei, cuijurato promillum tuit, certisrationibus obligatio-
nem inde ortam jucanti condonat.  Netamen pexejudicium
hac suri alcerius. (C) Racio hujus actus elt, quia interior, qua in-
ferior, obstringere se non pocuie, nili quatenus superiori id pla-
cicurum esset, ampliorem enim non habebat porestacem. (d) et
quia furamentum oblisare non porest in praejudicium cereiis
item quia voluncas subditorum est impertecta certis in cali-
DIIS.
(2) C. ThomaC. d, 1. 5. 60. non isiiur Paxa, qui superioritatem menti
tnr
eeraE, Can-
Ixlexic
Ae in ila
ramentis
laaciO?
Il
anor
ne
mart
eoe
cat s
oen
ramema eru.
loservion
 sine co
um.
i d
nim
11
dri
an de
Once
vinen
eum cans
altendin
tionem v
DotiSC
in
reom
eiica
cons
uilo
M. Iler
C B
de
ne delaxat
EX2B∞
bus
 B1D
calee
a
u
nente
Pralea dII.
cele
ceri
Dec
il
le
non pn
ue
A
rec
a
line

## Folio 311 — 816856680:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
ecdum
mod 33 (3TF.)
tar: es male ab Ecclestae Presedibus F. ccleparum exercita ejusmodi
obsolutiones sunt. Notum est exemplum Pnsenti IV. L adislamm.
Pannon. Redem solventts, L. MCCCCXLIV.
h) non peceat saverior. quia suo gnre ntiter. Onomodo Lege Rebraea Fxempla
morii axorum Patres dberorum, gni fui nondum juris erant, jn- Relaxacio-
ALIS VOcO
ramenta irrita faciebant. Num. 2X2, 6, 9. ut ( v. 13. de jurmmen- rum
+0 servi ant famula. Sic Sponfulia clandestina ipso jure nulla sunt.
eC
A sinc consensu Parentum facta, etiam si pramentum inter venerit. Suramom
Num. 22. Z. 4, 5. LauterB. Comp. Taris L. XXII. tit. 6. de Sponsal. eorum.
_is verbis differentiam Relaxationis a dissensatione ost endimus. Oni-
budam enim disensatio sTRICTF. disdeni gnando ad anserendium
vinculum juromenti solum Rectatur potestas in personam Jurantis,
exm cansa ex parte ejes; Relaxatio axtem, gnando cansa porissimum Incidenten
attenditur ex parte ejm, eni juramentum factum est. Unde dispensa
de
tionem proprie locum babere ajunt in Juramentis, quae per modum relaxacione
e
votisOCIDEO vel absolntesiant; Relaxationem vero in Purarren. dispensa
eis promissoriis homini factis. Declaratur autem voluntas superioris tictee
eirea paramentum vel antscedenter, irriium readendo ruramentn: vel
consequenter, vetando ne impleatur. Knipis. ad Crot. II. 13. f. 5. P.
m. 89 adde Reontam Oeneralem de votis ) jaramentis a Superio
De Relax abilibus NVMM. X XZ, 12.
C) Exemplam est iu dispen sclione C arCH V. gnam examinat ObFECttS
ad GroF. II. 13, 20, Cum Condoravius se non vellet fistere, nist Ade Fxcerped
interpossea, illud fecernnt electores duo, Maarisius algue elector tlictorica
Brandeburoicus. Adventance zoitur Condoravio quaesitum est: Au
non salva Eledorum side, contra Londoravium sure aei possit?
Duodcum Consiliariis Carolesi V. effecit, ia tamen et nec ipsi neque
illis land eribui possit; na r. imperator qnidem uti se sna peiestate
praeten dit, e5) datam ab Electoribus sidem relaxore. Sed nulluus est
relaxationi locm, abi ea cum perienlo tertii conjuncta esset. 2. De
terim lonee fait, quod in formula promis Condoravio dati verba
BeC erant: CB folle sich der Pand. Craf Fur versichert halten, Daβ eo
obne cinige Chefingnis solte ben Dem sioyser gel, alten merderis quae
illi perverternnt, verbo ebne emiges matato in: Bbne evise. Pactum.
dit Obrectius. Imperatore indionum, qui dicere caeteroquin sue-
verat: Pidem apnd imperatorem esse debere, etianfi toto Orbe exux
eX
Oorection
1a1b
lacet.

## Folio 312 — 816856680:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
8 (372.)
(d) Proponst Sesea de Benef. IV. 25. hanc onestionem. Si L ex lat
erit, c i gersgnam sacur, qu bome omicomeo sacurum pe.
miseram? C solvit: Padem L ex me desendii, quae vetat
XZXIV
Feh Turamea amper se obligationem haud peodu
vam indu- CuHE; (2) novun caless a imucabile rinculum oblic acione
canc obli-ata validae superaddune, remque, s Objectum Pucamenti LE,
mutari, ubi jurata est, hraud perircune. (6) Hlinc e Rulpilus
ad quaestionem: an heres ejus, qui jurarie, cencaturs respondets
non teneri quoad rinculum Juramenei (quipee quod contra
ctui v. c. accellorium) cenericamen quoad etticaciam obligr
tionis, uc praestare promiltum obligatus lic; li non prxsFCE, Con
cra tidem quidem asac, perjurus aurem non AaF. (c)
(2) Patend. B. l. 5. 6. gnia DEUE hominibus presens, testis vindex que
invocatur. Cujus rei eoreoium exemplum est. C en. X X XI, 50, 540
Non est nova ablisatio ratione substantia: quia oblipatio est ex L e
De: sed ratiore orauus, qui per Juramentum anpetur. Iosa vero obli
patio instrumencaliter à Lese oritur; quia nonnisi de ie; ad quai
vel evitandam vel consiciendam oblixari summ juratrr. Interim que
juramentum praesat, aeCitur L IO ARF animam NHM. Z X X. 3. 20
quia si Peraentem habet vim oblivandi. sequeretur, guod bliraret
au rem ominem etiam illicitam. Sed posterins est abjonum. Pnf. L, T13
6, 3. Onio ob ipationi in se validae tangnam accessorium ViEKa
tum supervenit. P. non predncit novam PER SE obligationem.
(6) BBaseria de puramentis in Epistola ad Hebeaos loca sunt c, VI, 1F
abi bomines, ob voluntatem Facile mutabilem jurare ait; es quidem
PEK M AIOREM, DFEIMnempe T. O. MI. reverentia C immu
tabilitatis canssa; essegue Inramentum, esse certe debere juramentum
ritE IntErPOSIEIm O MNIS CONZROVERSI A, quae ipsos inter ho-
mines intercedit, Pinem ad consimationem, ita ni cogantur adquie
scere, e litem contradictionem que finire, cum satis stahilita res sit,
ac veritas per Dei immatabilitatem triumpbaturatandem sit. quam
DEUS in testem vindicemqne vocatus non pasietur temere violart
aut mutari. Idem divins: Anctor pro Sacerdotio Cbristi Melchi-
sedchiano contra Leviticum sic aronit. Id Sacerdorium immutabile
pra
an sura.
menta nO-
lto
Res incri-
caca dictin
atione ex
edir.
L 0c9 Hleb
1, 16.
surantel
ad
allustratio
nem disci-
Dlina uni
verlalis ad
CaCar.
e
estan
suic.
ilrm
lacr i51
mum.
hoc.
in car
eror
atmraliter in
pu
sandme
tam solidamqu
nlvis. ad
ramenta Dex
AC7
AD
EA
1a
est

## Folio 313 — 816856680:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
 (313.)
E
praestantissimumq baberi debet, quod mediante juramento soncitum
suit. Sed hocquidem nox de Levisico. sed de Christi saceraosio en
sacris literis exunciatur. Poitur boc solum immucabile est es opti-
mum, id veromntabite  interitui obnoxium. Sic nimirtm ea qua
nataraliter in confesso sunt, diviniori institato firmando auplieni
sanEm Seriptor. conf. Flebr. VII. 2r. ) ad utremque locum ernsdim
tam solidamqre)0. Flencici Mai Parapbrasin,
C) Empis. ad Oror. 1I, 13. 5. 40P. 88, (6) ad II, 24. 2. P. 97. Rn. J_.
ramenta Rex sua potest irrita facere ontecedenter.
ZXZV.
AN Rex Juramenea lua reddere irrita pOSIE: GFOTIIS FC- AN R C
spondet, posse antecedenter, i. c. (i juramento priori scipsum siramet sun
ramenem
Plane prirarerie porestate tale quid jurandi: (a) non PoAe COn irrira reca
lequenter, quia hic quoque personarum distinctio requiratur; dere poNicd
cum caliahabeane in se hanc exceptionem, nili Cuperior no-
luerit. League Regem DEO obsringi, a cujus sure le exsolvere
non pottit. (B)
(2) Crot. 11, 1
(B) Contra est Vicciacius II, 24, 8. qui ait. Juramentum posse rescindi
sive antecedenter sive conseguenter fiat; gnia juramentum jucIcetur
ex nettra odt cui accedit. Si eguitas velit, ut iste actus rescin-
datur, irixamentrm quod buic actni accessit. quodeungne sit, rescindi
posse. Nec reguiri disinctas personas, siont nec in restitntione in
intexrum, quam Rex ipse possit perficere. Praesumi autem justam
cansm Cx qua siot retaxatio. Sed aegnissimum est nomen DE L ob
rem lemporarium non sumi in vanum.
XXXVI.
Calum M. Auilii Reguli diligentet CxcussIE CicerO, (2) SCi.
licet, gena fusjurandum incercesserat, redire in carcerem de-
buic, ut maxime is fuerie injustus. (b) Flinc e Regulum lau-
dans sic compellat Silius:
Dui lonsum semper Fama gliscente per aerum
lntidis lerrasse fidem memorabere Paenis. (C)
(2) OBC.

## Folio 314 — 816856680:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
3et l31 4.)
(2) OsatLII. L20.
(B) OrO 13, 1.
(C) Orot. -l, 13, 16.
XIL.VII.
InligniseCapud auctorem Recula: Non laie semper, sed stre-
nenca lace ete quandoque Juramenta esse interpretanda, Eiquidem subjecta m2-
Ceria id requirere rideatur; puca, li jurarum sic in odium alte-
rius, e non cam promissioni, quam minis, juramentum lic 20-
jectum. Grocius (a) in cundem sensum: non, inguie, ulera re-
ceptum loquendi morem extendenda est furamenti sionifica-
cio. Ideo, addic, perjuri non erant, qui cum jurassent non da
curos se in matrimonium filias Benjaminitis, raptas cum ea-
peoribus virere permiseriine. (6) Reterunt eo quoque Tura-
mentum Daridis de impunitate Simei praectito.
(2) TI. 23. 5. addatr de Furamento Batavorum, de non constituendo
amplins Caberratore Oratio nostra, qua aliquot Problematapra
Etica discussemus. Mense Septembri MD CCII.
(b) cons. dicta superius S. XX X. ( 5, X XXII.
ZXXVIIL
Fciam( reS, quIX PFOritLitU, non (ic illicica, (2) Sc l majus
ra, majus onum moxale impediens, ex Cirotii sententia, non ralebit
bonuim. jusjurandum. Ouia scilicet profectum in bonoDFO debemus,
ita ut ejus libertarem exipere nobis ipsis non raleaus. (b)
3Retert eo Cirorius Match. ZV. 5. DonunDEO dicatum (IE,
(id enim essc q7  p HoeBar) Si quid unquam a me boni accepC-
ris. Vocum addita conlecrationis poena plane ralidum cerle-
bane Frebraeorum Masistri, Pessimi hac in parce furis dirni
Incerpretes, etiami adversus parentes factum ensec; quod re-
fellic Christus, in cujus verbis nuar Crocio est benetacer c. ad d.
T. TImI. V. 3. (C)
(2) ensend. h. l. 8. 6.
(C) Cirat. II, 13. 7
C) guangnam Lixtursoous ne oet hle iuramentum, sed votum inteltioi.
XXXIL
Aa jura.
semper in-
Aexpretan.
da5
AN, R reS
non illici-
Dediac, jus-
surandum
valear:
orma
Surirur
oene
b
dene
De
i
MH
ntet
1.

## Folio 315 — 816856680:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
33 (375)
ZTZZ IZI.
Forma Zurisjurandi verbis ditere, ee conrenir. (2) FTunc Duissentir
Cn Ten(uMabere debet, uEDFCIS invocetur, pucahocmo-
Forinula
rum lusu-
do, DFCI  aucrindex. Idd eicimor 2E Oes on s Lcudou rejuxandoe
Fn COram DEO, quodnon mentior. (b) Duo autem debet ju-
rans, primum uc verba animo consruant, quod anndoener vo-
Cac Chersippus: alterum uc Factum congruat verbis, quod
idem vocat voener. Oui in illo peccat, lobsoeucir; qui in hoc
moeneir cidem Chrysippo dicitur. (C)
2) Orot. TI. 13, 10.
(6) Oal. 1, 20. add. Rachel. Instit. Paris pr Bsd. L.. IV. tit. XXIV . 5. LI. P.
660. 5) Bajus Fxercit. 5. 14.
() Orot. lL. 23, 230
XI.
AINTOQ COHErA TUIFAMENEUI AE, ilLICIEM SIE EAHEUML, aN AN, quod
_E IEFIEU: GuaESEUE. Grotius distinouendum aic, UE S SOIA (
des sic obstricca, valeat actus contra juramencum Factus, puta, hc, estir
celtamentum, vendicio: = non raleat autem, li ita conceptum tamcs
aUC 2n CC
sic jusjurandum, uc Cimul contincat abdicationem plenam Po- ixricum ?
teltatis ad actum. (2) c. gr. s quis juret, se nec posle, nec velse
Feecus Facere cnm aliis; (I CONETA FaCIAL, RON CFIE LANEUM PCF-
jurus, sed _e fcedus erit irricum, propeer defectum Facultatis,
quam a le abdicarit.
c. 8. A quis heredi instituto juret, se non mutaturum testamentum, E0)
posteamatet, erit perjurus eantum, sed testamenti mutatio valebit,
Qni2 facultatem muton di restomentum retinvit. Vitriar. I. N. (C.
CL. 13, 6. 27. D. 279.59.
(3) CTO1. P. B.  P. Ll. 13, 29.
XL. Ia
AN, CI Acheca Joret, per Deum quem nullum credit, verum diei De Jurai
possis juramentum: i quaratur, se responturum polliciens est vir memo a.
doctus. (a) Negacira hoc aroumeneo ridetur nici, quod sura-
mentum non li, (6) quod concixicurperrem opinione Divi
nitatis
chet.
CoMEra jus
jittandum

## Folio 316 — 816856680:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
233 (316.)
Eed
nicaris desticutam; ac talem esse in Atheimente, id quod nos
toco animo colimus optimum CanCtisSIIIUIQue NLIMEN.
Proactrmance pugnat, quodprimo Acheusnon, credo, dabitur.
qui cirra animirelucanciam ex conscientix concradictionem
nCTEE DELIM esle. Igitur pramentum ejus verum esse, (alcem
ob Principium connatum. Secundo, quia DEIIS in illo juta-
mento rindex ac Leltis inrocatur, qualis _ aneF ACCFIEDL
CIS, quidquid Aulte Senciat Acheus. Pertio, quia is, qui spC-
ciem juracuri prae se culit, obligatur, quiilquid demium in ani-
mo Tuo, dum jurat, agicarerie (C.) Ouarto, quia ex hoc jura-
enEO DEO nihilominus cenetur, ob incerpolicam IPSTLIS
invocationem, cui nemo impune illulerie, neque quem actu
quis deceperit. (d) Ouemadmodum e contra LLobbelium A2-
enimus, Acheum esse Lub Imperio dirino, licet in id non con-
Senciat, quia oblisatio homini adrertus Dcum est connaca.
(2) Kulpisius ad Grot, l1, 13. p. M. 88.
b) Patend. OfC, L, 11330
(C) Putend. OsE, 1, IF, 5.
(4) Putend. Of. P, 1F. 7. Demum, curiosa nimis videtur questic. Nun
vel constai atheum esse, vel non constBt. Si petus. t u sbib
mentum non adiltetur, sed coercebitar. PNfen. 1 4. 2. E0) L. Xli 4
iBi: Frustra quippe C5 g. S. Siposterim: Jnramenti er. F, quippe en quo
non quaeritur de intentione interna, sed, ut lognimXr. exterBC. PuS.
b XI 5. est qui speciem.
XLTI
verario facta in locum Juramenei angeloben A1I yDes
MuL COTaM DECd aequipollet Juramento. IInde ejus
ACgHeHIa, Qua passim inraluie, rehementer decestanda,
Plerisque hunc actum pro re nihili habentibus: (2) DiFCrE Fa-
men a Formali furamento quoad effectus furidicos e Ciriles,
uc V. c. Quemadmodum in Capiculo quodam dicie Pontitex,
Quis NOn POSit declataTI PEO PCKjuLO.
2) 16b
Ouid de aF.
severacio.
nC juraem
CerE?
vin
i 1
Prellamon
Pilera Lodecen
Pui lan
Balam
se debu
arisip Anne
cacen
LBOreC
derc
illes
ii
11
e
dli
Pel
Cd
La0
hac
M
e
rereri
DI5)
1
uioxis
1
16
ut

## Folio 317 — 816856680:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
et
1
est
1a
4
mF  3 l317.) EEum
(2) memoravic in Disputatione hi maenu inter nos Turisconsulu
ont cancere debuisseo
prellam octodecennem. que talem cer um ndice asseverationem prae-
siterat, rogatam quil sebeliti Teson8)6, se EriBnS eto. 6016
XLIII.
CU ANNO MI DC LXXZIIT. mense Fcbruario CSCO-
iamilsi Legaci Cuibielmum III. es ML riam, R egCSM. BritanniX
Calucarene, Rex e Regina Scoris quoque, lublatis in calum,
more Scotico, dextris, verba praelegence Comice Arsathelix
praelticerun. Ouo in actu id tuic memorabile, quod cum ad Sinsulario
ea jurisjurandi verba rentum esset: haereticos exstirpare cu-
terpiclatione
abimus (ve Challbec carctulI co roor ore Hlerecikes) WIL. juramenci
LIELMUIS dixerit (thac hc did noc mean by chese vords, Rexllapue
chat herras under aus obligation eo become a PersCCULOF) BCOEOS.
Se haud existimare impolicam sibi verbis hisce perlecutionis
necellicacem: quo audico responderune Legati, nec juramenti
hunc sentum MMle,nec Leses Scorix perlequutores Ferrc.
R H 1 At E Y P A
A L
LAERCIZATIONEM YII
Si nemini mortalium, qui cum pacta inirimus: igiturnec An Fides
haereticis hdes neganda exit. Nec = obstant qua regessit e haerericis
scutbribus Poncitienstionnemo: I. quia ciusmodi contractus arolimen-
sic in plaeiudicia ceren, Romani scilicet Poncitieis. Pgiturnili ca nixert
is conseee  esse. II. Tribunal interius peaejudicare Scrixeoris
Romanemps
non posse superiori. AC Ecclesasticum Trebunal ese Luperius (C- reteruncists
culari, ergo promilla circa res Fccleliasticas posse Jure Supe-
rioricaris a Tribunali Ecclesastico pro nullis declarari. III.
atcs elle perpetuos hostes. Flosti aurem tidem non esse
hetrancuu,  perlonam hoctis exuac. IV. Llomicidae, turi,
aI2-
casus de in-
servanda?

## Folio 318 — 816856680:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
 maletico alii, cum Respublica periclicatur, Fransi fidem
Polle, qura homicidium lcres per sc illicita. Mulcomasistran-
rendam esle hareticis anima occiloribus. Prius exemplokc-
is cujusdam Danixe contrmari, qui latrones in regno (uo,
Simulato bello e data side impunicatis, OINeS COMVOCALIE,
conrocatosque in Caturem RcipubI: supplicio adtecerie, cum
tides de re per se illicitâ daca lerranda BOn (E.
Ad primum enim dicimus, nibil statui in praejudicium Pontisicis, ubi
LIOMIMTIBAS pax tranguiBit asqne in Civitate conceditur. Inpri
mis scivitatis jubeant Leoes ac necessitates. In alcero supponicue,
gnod falsissimum est. Non datur EcC estasticum Fribunal, nist quod
circa exteriora disponat, es ad Mjestatem Civilem pertineat, quae
est summa nbique potestas,  de dodrinis gnogne, an Cocietacem ju
vene ladanere? jadicat. Conf. Putend. de O. II. (6) C. II, 7, 8. 26 qu
sint ecclesiae actiones, idem doenit in de Habitu Relio. ad Remp. 5. 30.
simulgue demonstravit, eam Ecclesiam, quae Stacus est, E6) qua SFA-
TUS est, non esse a Cbristo. Nam ad Stacum L. reguiri multiendi-
nem quae ad vim arcendam apta sit. atgni tres, ut Tertullianus di-
xit, faciunt Ecclesiam, gnia inter eosmedius est Cbristus. 2. Status
postulare, ut introducatur in territorium, ubi sedem fortunatam fi-
sereCives queant. Et qui in novum se statum conferre vult, ne-
cessum est, ut vel in alium locum commioret; aut praesens imperium
loci, ubi aoit exeutiat. Sient Romulus novum Statum condituris
Recum Alhanorum imperio renunciabat, es qui novo stutni acce-
dere volebant, desertis suis oppidis Romam commiorabant. Atqui
neque Christum, neque Apostolos Cbristianas pentes in alias sedes
transtalisse, sed quemlibet sub imperio, cni bactenu subjectus fuerats
dexere permisisse, prioris dominii Jure handguidgnam imminuto. Ad
Bec Pape nuspiam data est Jurisdicio, imino ejus ontecessori Petro
denepata, sent es oladius Mattb. XXV I. 52, 8 XX, 25. Ad ler-
tium respondetur: hareticos, gnatales non esse bostes vel Flumanitatis
vel Civitatis. Derebellibus, seditiosis, blaspbemis non disputamis.
Ais: haereticum tamen bostem esse, qui pacem Ecclestae turbet. Reveron
eum qua talem (de seditioso iterum non loquor) non frangere pa-
cem publicam, sed pacem cnm DPO. Pideant, ne afficta rois nae ra de-
ar baereticis contractnum civilium incapacitate, in se derivent no-
tam
233 (318.)
ad eaque
responde.
EUT.
am
edieme
1
ide
sexist
na
autem ve
sidem he
elieum
eeque
loni
res
e
lec
uica
lieu
poles
Mes
n

## Folio 319 — 816856680:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 i 3 (379.) Edum
tam Bestiae ABOC, ZIII. 17. enfend. OF. 1I. 16. Est autem etiam jue
Beilicum, sides que jurisjurandi saepe Bosti servon a. Cic. Of. III, 29.
abi idud exponit:
Preoistine sidem? neque dedi, neque do insideli eniguam.
In quorro nulla est sequelae vis. Latroni non est servends fides pu-
blica quam freoit, e) enjus vinenlo alius ei lisari nequit. Iareticus
autem politicam sidem, cm Princeps praest, non fresit. loiturguam
sidem bereticus non freoit, ejus revocatione nec pnire Princeps hae-
reticum potest. Add. Danbaner. quaest. Moral. C. YL. fin. P. 054. 59.
TT
Ouxe ex pacto auc promisso perfecto debentur, ca quo- Quid pactio
Promis.
niam per rviolentiam propriam aut superioris exigi polene, sumve per
PERFFCTO (2) Ture deberi dicuntur: impertecto, qux exlola fectum, de
humanitate debeneur. Distinxerune ica LTebrxi quoqi quem- imperte
admodum Maymonides, quae non debentur, aic, venire beni-
tum.
enicacis nomine, 20n, quam alii interproces ad Pror. XX, ex Hebrae:
28. explicane em naho abundanciam bonicatis: guae de- orum lan
etiorumqu
DCHEUT Cx TIIRE STRICTOoOB Judicium Hlebexis voca Lesum dix
ri: qua ex honestate justitiam, apri id est, aequitatem. (6) sciplimn.
Caecerum quae fure impertecto aut praecepto caricatis deben-
tur, ad ea eriam, exisente ica Reipubl. necessicate, civis cogi à
Cummo Imperio pocest: uc in magna Frumenti penuria cires
cosipollune, quod habene, in medium conterre. (C) Ouo sen-
lu etiam CErocius aic, innocencem, li iple, quod ex Caritate er-
oapatriam debebat, detrecter, eradi hosti possc. (C) Scd ec il-
lud heic renendum, lacius pacere Caritatis quam furisregulas.
Dui diviciis Aorec, immilericordix erit reus, li mopem debi-
torem omnibus reculis luis excuciat, uc iple ulcimum qua-
AEANECM CONSEGUaEUE.
(2) cons. supra exercit. III. 5. r. Dari jus perfectum e imperfectum Existencis
ex ex rerum, in quas Jus nobis esse dicimer, diversitate patet, tum suris per-
ex debendi modo atque orioine. Res enim quod attinet, alia jam tecti et im-
mea sunt, e) quanguam absunt es penes alterum existunt, mea esse Dentecto.
existimantur: aliae autem ita mea res non dum sunt, expectantur ia-
nen

## Folio 320 — 816856680:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
n  (320.) 6
men a me. cen ex ratione aligua jaris universalis E5 vinculi soc: a
lisque quod mortales continet mibi debite. Unde etiam pu illas po
pulandi mihi nascitur, non ex justitia particulari; sed universali
Ouod contra Feldenum, qui parum maonisice de hac distinctione sen-
tit, observandum. actd. Z. CIIIBFaV. Summ. Pur. div. Secl. V. Art. l. P.
759.594. Dehendiitem verim est modus. Nam mojor est obligatio
dandi ex Leoe smstitiae commutativae, quam mere humanitatis aut
benesicentiae. Caeterum datur etiam Jus persectum in illis circa qu’e
Institia distributiva versatur: si non quoad ea quae sinonli à socie-
tate expectant, certe quoad cas quae societas a sinoulis vi pacti pon
stulare potest; gnando promiserunt; quod prorata parte ferre ve-
lint overa, quae ad societatem qua talem servandam facinnt. Aalo
denno Zentorav. d. l. 8. 8. P. 770,
(b) Orot. 1I, 14, 6.
(C) Orot. 11, 25, 30
(4) Crot. TII, 1334.
TII.
CirCa CrrOrem, (2) qui consentum impedie, obserrandum
ErFOrre, Cl: uibi in promissione aliquid suppoluerim, cicra cujus intui
suxelemen cum promillurus non tuexa, (b) nacuralicer promissionis nul-
lam esse vim. ConF. supra Exercit. PII. 5. 5. P. 280.
(2) Per quem scil. continoit ut intellectus a vero promiss pacive ob-
jecto aberret, adeoque voluntas revera in illud non consentiat. Ser-
mo autem est de errore in promissionibus.
(B) v. c. s aliquo nuncio fuerim persnasm, mea neootia abste bene fu-
isse oesta eogne nomine tibi quid promiserim, non tenebor, ubi fal-
sum id deprehendero. Venerat de morte militis cujusdam falsius ab
exercitn domumnuncius, quo andita Es) credito, pater testamentum
mutat, E5 quem sibi visum fuerats baeredem facit, ac post moritur.
Miles domumrevertitur, ac post lepe aoit in heredicatem paternam.
Caussa ad centum viros desertur. Reic testamencum fuit funda-
EAM in DERSH ASION E de morie filii; quae cum Falsa fuerit, e
Patris voluntatem nullam suisse manifestum est. Cum constet illam
solam fuisse rationem quare is mutaverit testamentum. P citra quam
idem non fuerat mutatur S. de I. N. (5 C. LI1, 6,.
Vindicia
trurius di-
ccinctionis
contra
Feldenumo
DDe DFO.
missione ex
CrIo
e
non co
anctor
1.9
ejagne Qas
Muali
em egualitale
Lonset m in

## Folio 321 — 816856680:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
et
pedie, obset
1111,
qud
0
Cus
 t
Pt
C1M)
Csst
110,
1a
11s
AI
opsa
ut
TIII
put
Ta
sP
M
M
et
M
Ill
cst
I)
M1
B
N.
e
 c
eum
CIsirata etiam de Pactis hxec Regula est:, CIbi CrFOr Con- quid L. exes
jocric circa iplam tem, de qua conrenitur, pactum ritiari Pactis
non tam ob errorem, quams quia Lesibus pacti non fuexit Patis-
Factum. (2)
2) Obscurum boc Aucoris axioma dicit Scripior Nonnemo; gnum
non constet, quid per Leges pacti intelligatur. Sed Leges pacti vocae
andtor, quas inter praecipna est, ut ipsa res, de qua convenitur.
ejuque qualitates sint coonitae, citra quam coonitionem lignidus
consensus intellioi nequit, adit. de O. HL, (5 C. 1, 15, 3. P. ad banc au-
tem egnalitatem.

## Folio 322 — 816856680:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
ADLID.
Cdp C. ZII.
XIIL. ZIV
l.
322.
ad
DLLEOELLaCLLI
EXERCIZALIO rIL
Summa.
Duod fundamentum Dominii hamani in res creatas: ORenditur, & de
etu carnium, pronecessicace arxumenci, agicur. II. AN FUCTIC coIO
munio primaeva: III. Ouid Hominium: quid incernum R exIEx
num: Quid urile: quid plenum, quid minus plenum: quid irrevo-
cabile, quie tevocabsse: quid singulare, quid commune: IV. An e
mare cipax imperu ac dominir V. Quid dominium eminens, quid
vulsare: VI. Duod objectum dominii. VII. Quocuxlex modus
adquirendi dominium: Juid originarius? Quid adprehectio? quid
acceslio: Guae Res nullius: VIII. Suocuplex acceto: I2L. Weac.
cessione agrorum. ZC. Iui modus derivacivus: XI. Cur Auctor
eriam de sure servicucum eseric: ZII. Duodnam Funlamentum
successionis ab incestaco: ZIII. Successio nacurali. Liberorum.IV
Omid Rcpraesencario, Sive Successio Vicaria: ZV. Cobservacio de
Succeltionibus ex decoro Civiraris. ZV I. Fundamencum adquisi
rionis ex lure Belli. ZVII. An postliminium adversus preciores cum
HostibuS: ZVIII. Orric u(SEPICtUS? XIZ. An Pestamencum D.x-
FIMeAE 2d JVS NIAEUER E ZZ. IIE EPANSCAE INIVeNTIEAS BONONUM: ZLZEI.
Duae apud Hlebraeos cerimonix: ZZLII. Quid sus Vacancix: quid
AIbinazii: 2ZIII. Oux Fundamenca l’raescripcionis: ZLIV. An
locum habeac inter Crences Liberas ZEXV. Quor modis oriacur
oblixario ex sure, quodinres compecic: LLLV I. uid, ( res nOn CX-
FeHE: ZZVII. AC, de resticuione Fructuum. Z VIII. Dind pau
pertas, ex oppoticione dominiis conrra Monachos. XE=LIL. Au reS
Pacra veniane in commercinm: ZL~K. Commendacio. 5 IV. in c.d-
Dice Putendorhi ZIV. ZLZELEI Giria e_  quaEIO: ZLLXII. 1. 10d
porectaris civilis heic ostrcium: Z2Z3TIII. Qsid peerium: XXXIV.
uoraplex: XXZLV. Specimen divinae l’rovidenciae de rebus uri-
liltimis precio non maxno parandis. =X VI. Cbtervacio de Decun
ni. ZELLLLVII. Ouod veru precium : ZLDEEEVIII. Casus de Fru-
memcario Alexandrino ex Ciceronc. ZL dLIX. Ouid ince precium:
LLL. Procuxlex concractus: XL.I. Ouid monopoliusm: XL. II.
Duod so usirarum: ZLLIII. Oux mordaces : ZLL. IV. Ouid hypo-
theco: quid pigns: ZL. V. Onodjus in concinctu Socieratis: ZL. VI.
De lure Larcti dELYII. Ie ola Forruna A(ecurarionibus, et ladis
Sceniis. L. XVIII De alea publica. XL IX. Quid conrractus Mo-
Haera: L. Ouid FidejurTor: LI. An licica sic Fivejnio Criminalis:
LII. Ouid sus Recractus: Speciarim apud Hebr∞os. L. III. Summaria
de Comcractious KLeguIa. LIV. De occalu dominii. L. V. Ouid occe
pclacio?
E
De
1
110
one
ecauo
ecacio
lrie
be
volumeace
Rexilae de
accn
e
e
Dacli. e
b1o ier
Dee
tur
cer
10
de
et
Mnacelia
Iost
ven
1
Me
one
re
exc
1
31
Met
enis e
ler
6a

## Folio 323 — 816856680:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iil
20
1
 (323.)
edu
latlo. L. VI. Ouid incerprecatio: PC cux Pufendorsius cap. ZVII. 252c
de Incerpreratione: L. VII. Ouoruplex incerprecac: D: L. VIII. quid in
racti interprecatione respiciondun ? LIX. Ouaeltio de Favorabili-
bus. LX. An dencur verba ambisua: L. XI. Ouid declaraciva inter-
precacio: L. =LII. Cbi locus sc conjecturis: L.Z III. Ouando suman-
EIE exeffectibus: L. XIV. Onando ex conjunctis: L. XV, Duid In-
cerprecario extentiva: LXVI. Ouid Restrictiva: L. LVII. Guomo.
do restrictio oriatur ex defectu rarionis: L ZLVIII. Qui ex defectu
aceria: L. CI.L. Quomodo ex casus emersentis repugnancia cum
voluncare: L. =LL. Ex quibusnam porro lignis aliis? Explicantur
Resula de coltisione Lesum.
homram qui vult finem, (2) etiam media eidem obtinen. Quod Furiz
o. decessaria velle intellieitur; idcirco manifectum clt, sominu
enteucique Numine, rebus creatis hominem cum humani im
ad nectllicacem in (b) alimentis tegumentisque, tum res creatass
ad commoditatem uti. = Imo _ cas deltruerc. AN VetO X
Calnibus vesci DFLIS primum hominem permiseric: ab FIC-
brais in dubiIM vOCatuE. Ouin e alix gentes a carnium clu speciarim
venitus abStinuCTUNE. Neque nos lacent de languine, num de sure esus
eo relei liceat (C) coneroverliae. Sed de licito carnium post Carniumo
laplum eli plana non modo lunE verba DCuL. ZII. F5. Ccd e
accedie ratio, quod non exigua ilto c eibi genere homini uti-
licas obcinsie, _ nullum insuper jus hominibus Brutisque
commune est, imo immanes quoque belluas proterere ipla
necessicas jubet, ne deceriore quam illas conditione, hominem
4) eNe OpPOKECAE.
(a) quae efsicax in moralibus illatio est. Putend. de D. H. 26) C. 2, 3, 1I.
b) in quae duo Paulus humanae necessitati objeda constrinoit, 2. Ti.
damencum
moch. VI, 8.
AM.L2Ld
C) Occasione Act. XV. 20. 9 datia eo nober athincala Crotus. Dectulan.
nota sunt exem EndwelliJ eti, Sauberti Theologi, Partholini suinis, rc
Medici: Probibitus etiam Centi Praelitica adepsfnit, eqne ac san. lacive.
Onis. Levit. III, 16, 17. gnamtamen L esem ad adipem ovis, bovis
 caprae restrictam ex Levit. VII, 23. Vult Moses Majemonides, de
cibis

## Folio 324 — 816856680:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Rationes
CONITa HE
cem ani
malium.
elum qua
carnium d
Pythasoreis
productx
expendun.
TUT.
De dileri.
omine ani-
emancium
Purorum
immundon
Deot AIGEOC
Revelaria
in sublidii
CADTITIBE.
 3 (324.) CEdm
cibis probibitis c. VII. sect. I. ubi sect. P. Cap. VI. docet. ne quidem
sanominem omnem. v. c. piscium. locustarum. (5) his smilium fuisse
interdicum. Nam expreste DFIIS sanoninem AB.3 id est eorum,
quae super terram incedunt, E5 avium interdixit. Piscium non ilem.
ut ait Crocius ad L ev. VII. 26. ob consam naturalem, quis piscinm
sonenis non aegne instammet corpora. Adeps antem intellioitur DO.
M. W) debitus in sacrisicium. non qui carni immixt, L. ev. VII.
25. VIII, 16, 25. IX. 1O 19, 20.
d) Nec obctac, quod animantes vitam cum cruciatu linquant; quo d (s.
ficere homini opera ntilitasque ex iis obveniens potuisset; quo is
aliis cibis commodius alatur. C homini breves admodum junctique
dentes sint, eorum anim a ium inmerem, qui berbes vescnntur; quod
egihasoras denigue faciliorem vidlum ad sanitarem corporis  in-
genii aenmen condncere persuase, hoc aronmento carnes apnd snos
prescripserit. Alind enim est carnibu ad temperationem ac sanita-
tem: alind ad pinone pabulum uti; es abusum eti:m brutorum esse.
supra doenimus. Inde DEUIS gnietem septimae dici expresse Prutis
induisit RNod. XX, 0. Ipsum vero diserimen Animalium
purorum immundorum que antiguisimum est, Genel. VII, 8. collo
Leric. Per EOC. ubi suns, qui cibos ejnsmodi prohibitos pravi ple-
rosque succi esse dicunt, a gnibus naturali quogne instinctnanté Le
dem Patres absinterint. Israelitae vero ea lata lebalem demum im
manditiem contraxerint. Criteria purorum dicentsir divisto un-
Oula. Eo ruminatio. Adde. si lubet. Crorium de Veritate Relisionis
Christianae V, 9. E) eo annotata. Caeterum Veteres Hebreeorum Ma-
sistri aperte tradiderunt. Messiae temporibrs cessaturam Lesem de
cibis vetitis, es suillam non minus puram fire. enam bubulam. Onod
Daniel a cibo repio abstinnit Dan. L, 8. Factum ideo est, quod moris
fuit istis ventions, partem de pane (s) vino injicere in aram, ant se
ara non adesset, in focum vice arae, atque eo modo Din suis conse-
crare totum illud, quod erant comesturi. conf. Cal. II, 12. Meretur
etiam addi de Creaturarum destinaione insionis locus r. Tim. IV. 3.
quod DETIS creaturam condiderit eis peraennur, id est, eo animo.
ut eorum usem reneri mortalium in niserit. Est enim ucru xabis vi-
Bil alina gnam pLEraNaN Baroir 280DnS AE. II. 47. XXVII. 34. C.H-
Ins ereo ucraixnber DLIS concessit ipse, cur prohibet Pontisex RO-
manus? S. Rom. Imperii Status in Cravamnibus Nationis Cerma-
Biba
mittis nece
doeu
e
1a
MI
MOII
net
ne
nu
mendos
Baa
era D
gnam
D.
SILOI
lana ( UA
verle
Om
De
mianum
en
a
I
i
anim
quar
ante
dix
Bt
40
1
1B

## Folio 325 — 816856680:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 3 (325.)
_CR I CMCS. A.  D X XIVI. OElatis: interreligna, DC pro BE
inguiunt. oner  vel illud minime postremo loco ponendum, quod bicione
Constitationibus hamanis multa prohibentur, imper ntur item multa
quae nullo divino praecepto vel interdieta suns vel imperata, quod oe
n sunt matrimonium; ciborum usus interdicus, guos OFCIS ad hon
minis necessitatem creavit, ac in gratisrum actione promisené su-
mendos docnit ApNstolnS. On nr RFIOa DCB KaNor, nai 3der do
BAnTOV VEF EvXaenSIaS Nau Baroor. Nihil est b2B) per se, (5 ci-
Era DEILCDCM. LeX antemM DE. L Bac de re gentibus negue un
quam dala est, es) a Pesdaeis per Cbristum ablata. add. AEtOr. X. 15.
e
sus carmiii
r PaPaC
Disstendum nterim non est. praecipnos Scriptores arbitrari, ANTR an carrii
DILOPIC M Ju quidem homini faisse in animantia, ut scilicet lacte, elus ance
dilervium
lona, E mortrorun suo lato exnviis uleretur, non ut in cibum et Fueric in u
verte et; quemadmosum ante Grorium Chrylostomus, Pheodoretus, (u5
Thomas, Rnoo, auctores Colossa ordinariae, Lycanus, AbulenIS, BCen-
EiuS, MaEEyE, Es ex jurioribus Cerhardus sensere; nixi Cen. l. 29n
P_ PX. 3. 910dqne posteriore in loco dicatur, quali olera riventia de
di robis, velnt he: sit sexsus: Baczenus vobis solum olera concesi, nune
perinde etiam onemalium carnes vobis in cibum concedo. Vide, quae
ex omnibus bistariis conpesse Clieronrmus, secundo adverse Jovi
nianum. E5 ad de Porphycium hujus aroumenti Libro; inprimis tamen
Grocium ad Gen. 1 ~, 3, E5) de ). B d P. II, 20, 9. Neque hunc fi-
nem pusa intentum insiciari videtur D. Pecrus, bestias gnasdam vo-
cans anoza Zua Puore reyhornulia cis anvor nei pbocar. II. Petr.
IF, 22. ubi Lotinus leo. F Duoc; muta animantia, quae per naturam
in id destinata sunt, ue ab hominibus capiantur (6) interficiantur. Pro
contraria vero sententia puonat (() qnod probabile non videatur.
animantium pellibus ad vestimenta concesss, carnes velut inutiles
ante diluvemn fuisse abjectrs. (2) quod piscium vix alius sit usus
gnam esc. Onis autem numerosum animantium senus fine usu fuisse
dixeris? (3) quianisi ante diluvium esus carnium fuisset licitus, nulla
abeh ex eo lans fuisset, quod primogenitos pinones elegerit ad sa-
crificium. Ita Cajetonus. Cornelins a Lapide, (6) Rivetns. A∞y-
pliorum superstitio fait, nullum animans occidere, unde Moyses ad
Pharaonem Lbu. LLl. 26. Abominationem A. ypciorum immo-
dmus DEO nostro, id est, oferemuis ea DEO, quae occidi ac proin-
 DEC sstonneses habent A Cyplii. add, Gen. XCIII, 33. ubi
tamex

## Folio 326 — 816856680:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
33 (326,)
a
tamen Crorins notat, quod AbeREsar Paet, O A S
abstinnisse  poptios, nullum habere testem antiqeum Caierum qu
ratio p vecitorum asum certorum animalum sispatant. Majmo-
nas ex eoqne Cirdum cansas esse naturales ex bono malove ali
memto arbieratur. Ve Commentatores ad Levit. XI, 2. () per to-
 Pisces, qui sgnummosi non essent, ne pollucerentur; L ex Nama
opnd Pliniam L Ib. Z LALI. 2. In Pesto gnogne inter merces quas
pollncete liceal. pc. gnibus 6 sgnamma; praeter scarum. Ieos
tamen sarum fecisse ex piscibus sgnamma carentibus, desco ex eodem
Plinio, Lib. XX XL. Versu 8. quid gacum fuerit, seu potins quomo-
do prepatur smssbrari ait Cellarins. Saltem pretiosi simum
embamma prisse indnbium est. Ex avibus quaedam rapaces sunts
furaces, praedatrices: quaedam cadaveribus viclitant: quaedam im-
mundis in locis habitant. serpentibusque vescuntur: quaedam vora
ces, replenda inclaviei deditae, quaedam nodtem solitudinemque amant.
Incemqne e conspectum hominum fuoinnt. Ie omnes a D L.V, ob
rationem haud dubie symbolicam, ad esum interdta
Eto
In origine Dominii inrestiganda nec ad malicia Ho-
communio Minum eE cellationem arrioris, nec ad = communionem quan-
LoCa
DCFIPTATA
dam recurrere proticuum necestumre est; quum proprie.
EaS rerUM, Dirira (a) conceltione, lub orbis intancia PrOEO-
Placto, s post diturium Noacho Facta, cepisse line disticulta-
ce incelligacur. Pe communio nes fuit unguam, nec est ullibi
ealis; sune etiam qui dicane, nunquam polibilem fuisse. Fru
Perq, criam pro priori ad sencilium FCCtIOMIA PEOVOCAEUE; X)
Saceaenim Scripcura docec, Adamo dominium divinieus con
CCNM, (a) X mox in domeltica quoque Locietace priratum
rerum dominium incepisse: XF _c pro certissimo habene mul-
eis Eilios Noachi dirihlie sentes e insulas, adeoque dominia
rerum consticuisse. rx ue non dicamus de loco, quem KulDi.
D. HCalpisio SIUS UESCE, PsaL. PIZI. Z. HAMI NILI LOMIHEML INECSEUI PTO EypO
producta
expendum. Christi incelligas, nihil probabic. Ibi enim Plalces de Mestia
cruru
C
RatiO CuF
vecirus FIE
quoru
dam ani
malium
et15.
dearum
an tuerie
ximavas
ne
ir
et
clon

## Folio 327 — 816856680:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
rB3 (327.
 et
exprelse loquicur, cui omnia line subjecta, interprete Pauso
Fbr. II, 5, 6,7, 8. 7. COr. LV. 27. Quod contra Rirecum urset
Calorius. Cacerum hareditarem distribuit altissimus Cenribus;
Ipseque dirisic filios Adami, ac stacuie terminos populorum:
Duid clarius: Deur. XX XII. 8. Non possibilem fuiste in Ctatu
innocentix ajunt, quem ordo omnium maxime decuerie, qui-
que lacam etiam sibihabuerit Legem de abctimentia alieni: (X)
non in sacu praesenti, in quo regnat dictinctio dominiorum,
quaeque adeo sine injuria collinon pollet adde, quod Lcx N2-
curalis SuUM CuTOUE tribuiE. XINF C Ontra, rac2 est in COmMUI
nione virentibus concordia. (3) Caeterum, non tamen ita capi
idac debent, velut omnis proscribenda communio esset; iibi dux adtuc
enim locietas, ibi communio: ex sententiaillorum, qui libi ni. lic jure na-
curalieon-
hiljuris, ex nullam Cocietatem communis utilicatis causa sa- munio:
emune esse cum ciribus, omnem, judice Cicerone, xtrrx (ocic-
cacem distraluume Ciricatis. Manene, Calro Dominiorum Ture.
liberalicacis, humanicaris ex raria communicandi jura. SCd et
in Chricti disciplina dictinguendum uEique Cst InECE COMMUI- qux sure
nionem proprietati oppolicam, e cam, quae vocatur charica curistianor
eis, quae posterior in hoc consictie, quod Chrictianus quilibet
se bonorum suorum possesorem reluc ulitructuarium agno-
scere, ac tanquam tidelem corum dispensatorem gerere de-
bcac: cui inccorum non lic egente tratre ca canquam lua reti-
nece, sedcui incumbat, aliorum mecelsicacibus, iis velut bonis
ad senon pertinencibus, subrenire. Oux communio (camcesi
laxius dicta) praeceptis Nacurx _ Chrilti consentanca est.
FX X H 7
Duidam rocant propriesasem restrictam ac temperatam.
Ut factum a Crotio, II, T. ad d. FVCeb. PrRep. FV. X II, X3. quanquam
8G L dCtancius observarit, loca Centilium non de omnimoda commu-
nione accipi debere. Conf. Obrecht. Dissert. gnam val de Invenis ba-
buit praeside Schallera.
Commionem dividunt in postivam es necativam, Policive com- Duocuplex
munis res iis adpellatur, qua ad plures eodem modo pertinet, adeo. Commu-
que nio:

## Folio 328 — 816856680:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
ALM d e
vadode
quo tuscau
meltio a
damus ha-
Oerie Don
nium S
speciarm.
AM exCON
celtione di
a
(328.
que invorbit socium posssn qnem proprietas excl_ L L. Weg20
cire res communis mo, qua inde factum bumanum sive occupa
tionem non maxis ad hunc gnam ad illum pertinet, qnia nemini ad
huc assonata ant occupara fuit. Hoc sen su commnnes sunt Insoll
es terrae nondum occrpate. In Turcia canes commines esse, nec pro-
prios Dominos habere refert Buobequius, Epist. TnI5. 3. D. 1320
a) Rex quippesuit Adamns eo Dominus divina institutione, nec Doa
minium PEA Se supponit factum humanum, cex putat Viceiat. Instls
NV. (5 C. L. 1I. 6,2. Gn. 5. Nec mirum quod ad historica aron
menta provocemns, quia hac questio ipsa est historica. Sane nisiA
damus faisset, constitntus Dominus, nihil ipsi lienisset altingere, quia
involasset dominium DF P. Rctere etiam Posephus, quod C’ ainns ter-
minos aoris posuerit, iisque dominium suum desinierit. Est de caetero
optimus acquirendi titmlus donum a Domino Rerum omnium, ut ipse
alibi ait Crosins ad Oen. XV, 18. Neqne adeo difsieile fuerits act
dissentientium aroumenta respondere. Primum ajnnt: C oncessionem
divinam tale jus adamo non trebuisse, vi crjus alios ab usn rerrns
concessarum excludere potnisses. Loitur per illam concesstonem Do
minium non fuisse inerodndum. Deinceps Tare Civi li constare, quoct
Fure demum Creurium distinctafuerint dominia. Poitur Jure natura
ante dominia obtinnisse omnium Rerum communionem. L. G. F. de F.
257. Sed merum, initio, postulatum est, quod formalis Dominit
ratio in eo consstat, ut gnis alios a rebus sub dominio existentibs
possit excludere. Ouod sErmum esset, segneretur hoc absurdums
DEUS post mundum conditum ante creationem hominis nem noms
hominum ab usu rerum conditarum excludere potnit: ant post crea
tionem homines ab usu rerum mundanorum homines non exclufit:
FroOnon est Sapremus tetins Orhis omniumque ejus Rerum Domins.
Deinceps habrit adamns eo, guo solus erat, tempore Fns (6, faCH
tatem alios excludendis licet actu destitutus fuerit secundo ob defi
cientes eo tempore alios bomines. In alcero; quod objicitur distin.
puendum censeo inter primevam dominii orioinem Eo ejusdem dissim-
Etionem. Posterior est saltim Juris Leoumve a populis latarum;
modinempe derivandi res ab uno in alium iis introducbi sant: non
ipsum dominium. Alias hec sequeretur inconveniens, quo d omnia
quae in plures dividuntur partes, in nullins antea dominio fuerint,
quod quam sit absonnn nemo non perspicit.
++ 6C1
Ien
Mne
01
X. E
bomas
a.n
inc
es
2t
Si
ed
Sa
11310
1
Ine
De
e
ne
atur
at
A
mo
et
1
1
ex

## Folio 329 — 816856680:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
056d (329.) F3
Liet. . 2. 4. Dinonit etiam Baeclerus inter dominium commume
+
e5 privatum. DEuMulique protoplastis concessisse dominium com
meine, eo sensu, in gnantan trram indivisim possedere: sed hec non
epponendum esse dominio pcivato.
Gen X. E6) Daecler. adf1, 2. P. 39, nec inficiari potest Orotins. Il,
2 2. contignisimae inguiens, artes aoricnlenra. e5 pastura in primie
fratribus apparnerunt: non hiac aliqua rerum distriburione. add. 1B.
Thomas. Farisprud. Div. IL, 10, 115.
1) gemein ist selten etn. Oraeci ita extulere: i0onuia pnXles ronci. add.
ChrrIOC. ad Epbes. IV. 85 Plercius de Paremiis Furis, Opuseul. T0.
III. P. 434. Possibilitatem tamen propnonat Orotins Il, 1, 2. n eqnC
is Statns, inquiens, durare non potuit, si vixissent in mutna qadam
eximia charitate.
)dissentit seciose C. Thoma( Turisprua. aiv. PP, 10, 6c. gui E5 ait: An in Sca=
facultatem adamo concessam nonnisi improprie dominium vocari. cu integro
Tritum esse proverbium: Amicorum omnia sunt communia. Qo
major ioitur amicitia suisset in statu inteoro, eo major etiom arcior-
locum na-
que communio. 5. 7 L. P. X hac qnippe charitate seguntam etium inter lariones
Primos Chrissianos communionem. Porro: Ulbi sit aequalitas, ibi Viriclaris-
aptissimam esse communionem. Atqui in statu innocentia maximum limi Dro
fuisse faturam egualitatem. Contra, ex distinctione dominiorum se-
qui discrimen hominum in divites () pauperes. Posset tamen Beio ob-
servari primo: conmnniorem amicorum esse indrimis animorum, e6)
proprierati, in aesess tamen aliorum dispensande; non opponendam.
Posita enim omnimoda communione cessaret liberalitas eo prolixa
charitatis documenta ienorarentur. Deinceps non omnis inxe quadixas
in Scacu innocencix cessasset: R inprimis Cocierarem nuprialem E5 Pa-
ternam respicdams. Dec Carim paupet est, qui tantum non habet at-
que dives. Ioitur odmis. a dominiorum distinciore non tamen emer-
sisset parpertns.
regaciva
jusmodi tamen Communionem inter primos Christianos vi Ouxe rario
ouisse, objiciunt. ac. II, 44 omnia habebant commanio. E comma tuericcom.
te 45. Vendebant bonasna, eo distritnebant inter omnes; pront eni-
munionis
primorum
one necessam eraT. RArsuS C. YV. 3a. Nemo inter illos inopiam batie- Christiana
batur; nam quiennane ades ant aoros posscebant, eos vendebant, esi rumE
allaiam de bonis pecuniam ad pedes apostolorum déponebant. Sed
Primo: non haec probant necesitatem communionis, ut anabaptista
vo
+
veilcepe
DEtCTad.

## Folio 330 — 816856680:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
330.)
EE om
volnerant; nam ipso monente Petro. Poterat Ananias agrum peCH
nomgne servare, AE. V. 4. Deinceps: non omnimoda intellioitus
communto, quasi nihil retinnissent proprii: Bahebant enim privatas
domos, Acor. II, 46. nt inprinis de Maria resertur, C. XI1, X2. sed
quod qui abundarent, affatim pecunias conferrent. (6) a necessario
illorum usu nemo indioens repelleretur; sve ouis alias parper eeto
sive d Indais coonatis suis odib veritaris expelleretsr, ant vex are-
tur. sio etiam haberet laborandum in verbo. Tertio: snit ist a com
municatio, quoad ulum quancum necessetuit nt exprese in textn d
citur: pront enique opus erat Ceterum alibi lacorum ne baec qui
dem incrodncta Fnit communio, sed collectae eleemosane. r. Corinto
XVI. 1, 2
(6) 2. COr. VTII. 2,7. Hierosolymis autem observat
diversch de cansis videtur. Primum enim opis erat bonorum prope
omnium collatione, ut crescensindies Christianorum numerus nutri
retur, Jndaei exosm, omniqueorum ope privatus. Deinceps, ute
Hlierosolymas (6 exteri condenire soliti. Ac in horum gnoqne subsi-
aium a primis Chrissi chlsibus bona conferri necesse erat; quod eo
Band anbie foctum ab eis libentum, quod Urbi. in gua ades aCrOsque
bahebadt, fatale excidium imminere ex praedicto Magistri Dptim
coonovissent. Oned igitur masis consultum, immo quid dulcim, gnam
bona mox peritnra in Christ oloriam ei asstictorum ejus fratrum
sustentarionem convertere. Onid animos ipsorum ad latum ex ista
arbe eotessum praeparare poterat mavis, quam iste propriarum pos-
sessionni Deatus nsas. Ins gnid Ecclesiae nsibus eras convenientins.
gnan ed in urbe, velus sche Christianorum prima ac universali
communidus ali sumtibus Pentimos, qui factamox dispersione, Ecole-
sam ingenti cum saccessas Bs alibi plontarunt? Act. Y IIL. X. XI, 19, 20.
 Add. Z EnTOTaV. de Pare Centium artES, lL S. 8. P. 346.S9.  Cic-
OF. IIT. E9) in hac commanione notaralis exercetur charitas. add.
omnino Obrecbt. de Communione c. III. P. 13. [9.
AXXH
Si3
us ipsum naturae docet, non nos nobis notos esse, sed nostri
partem patriam vindieare partem porentes, partem amicos, uti Ci
cero Of. primo ait. Vide ennd. OF. P, 1G. omnibus communicanda
sunt, quae sine detrimento possunt commodari. Idemqne de Legibu
Primo: ad hominum commoditates tantam rerum ubertatem Natura
laroita est, ut ea, quae gignuntur donata nobis consulto, non nata
Cortuito videantur. Dualem communionem e Cicerone luenlenta in-
qui
Vo
i
der
lione
vert
  fens. cum
nS. R

## Folio 331 — 816856680:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
et
FsCti 1331. J 
e
Dissertatione, Anno jam M DC LXIV. addi potest e Tbeoduois
Nestratibus. B. Spencrus, Resolut. Dubiorum Cirabii6, II L. 5. 98. 26
Consenso cum anoustana C. Onsess. 5. X. D. 277. 59.
nverr conf. KWIDIL. COH. Ciroto L X er C. LL+ o P. 38. 8.3.
TII
Dominii ut sic essentiam non insreditur (2) porestas alic. Ouid Doi
Mandi: SCd PFOPEICTAS: (B) _L PEAYINENTTA AD NOS. IIude et minium:
iam Intanti (C) compecie dominium, actu non primo lalcem,
Sed _ secundo. (d) Non Frequens, utilis tamen est Distinctio
dominii in internum es excernum. Iloc adpellatur, quando quis
Iudiciaria auCtOritate ac manu pro Domino habetur ac de
tendieur. Cuicamen incernum dominium non hrabet, nt is, qui quid exter-
bello injusto res troctis adquisiric. (C) Dominium etiam veile nums
habere in illa Bona dicimus, quorum usus Fructus duntazat est
_C intern?
Venes nos: directum penes alios, uc quae canquam Emphyreusae quid dire-
Poltidemus. CE) Ab effectu diriditur in plenum, vel mencs plenum eile
ctum _u
live restrictum. Fstque haecrestrictio vel indeterminata, dume quid plemi
per Imperium Cirile, proucilicare Reip. dominium rarie cir- de minus
cumseribitur: vel decerminata, quando priratis per conrencio. Blenum :
tes similesre actus, intuicurcinoltea aliquod sus adquiritur,
quod quidem direcsum esse solet. Vel enim parcem dominii
ConseguUntur, quo calis oricur dominium directum d utile:
vel aliud Jusrem iplam afficiens, ut serriturem aut pignusac-
cipiune: Vel sus personale, vi cujus Dominum ad praestacio-
tem perlonalem adisere queane, sibi adquirunt. (5) Scd d a
duratione Dominium diriditur in revocabile, d irrevocabile. quid revo-
Porro a lubjecto in lingulare e commune. Illud uni, hocmuI. cabile:
guid Linsu
eis compecie. (h) Sune ceiam Dominii capaces perlona MOra- lare:
les composiex, nei Ciricaces, Municipia, Collegia, Ecclesixe, quid com
Nolocoia. Ec a Dominorum dirertieuteres quogue direc(as
accipiune denominationes, uc communes, publiex, inireeli
EACIS, PTIYAEK _LC. dICAHEUII.
MUMCE
2+C

## Folio 332 — 816856680:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
3 (332.) EE
(2) Est DECIS rerum Omnium Domin a, gnarum tamen eN se aOMEmINI
abdieare non potest, chippe qrod esset contra provitentium canssae
que primae dionitaten E nd. ad Orot. 11, 3, 6.
() Dominium considertur vel a priori vel ex consequentio A prior
dicit qualitatem Moradm vel habrtndinem vel relotionem ad Rem
tangnam MSAM. EXx coiegenti vero vel a posteriori dieit J_s (e)
(C) Cal. IV. lgnoa judiciose observat Opander, gnia actus secunu
dominiinon est penes tutorem, sed modss sallem exercendi per vic
riam, gnam praebet, operam. Ouod etiam vidit Ororins, qui dicit
Filium prima qnoque aetale capacem ess dominii, liCet C XERC la
TTEIM LMP EDIAZIIR ob Indicii impersectionem. II, 5, 2.
(d) Differt a Jucc in Re, qnia gni asum habet, Inshabet in re: non ta
men Dominium. Osand. d. l P. 699.
(C) OTOT, III. 26, 1.
(E) ensend. Elem. Lib. I. def. 5. P. 33334.
(5) Cl. Ficius Observat. ad enser d. de D. H. () 6. 1, 12, 3. B. 2.828
(B) Anctor L, 12, 3. stib fir.
7
AB e ad comini capaX MaxCSIE; proliZe di(pUEaLUI
esus Lae lib ratione incerri valEoque OceanO, Ma-
Ss erjecto combus, (D) negac, quod ejus cultodia
uni poremoerancet umpossibilis, quod etiam de Crotios
quoadctacum controrelia oblerrandum. Namque is mare
dominii objectum Facetur ipse, sub ratione partis de J. B. lg Pa-
is II 2, F3. X quidem cerricorio inclu(x II, 3, FO. FaECEUE maTIS
occuparionem docerque quid ea furis Ferat, II, 3. F2. Fateeur
Imperium maris racione perlonarum es terricoriis IL, 3, 13. e,
vide eo annotata fusissema, ostendie demum poste Gences de fure
Tuo in mare per pacta decedere, II, 3, 25. Sed de rasto Ocenno
negant Cirocius, Putendoxtius, PhomasiuS, TUME Cx FationC jaM
allata, e quod qui id impecium affectar, peccaret in officium
hominis erga se ipsum, quod jubet supra viresnon esse niten-
du: tum guod natura sua omnibus prabeat usum ciera peri-
culum
An domi-
orium COn
Lictac in Fa-
CultacereM
abdican di 3
facrt tem disponenat
AI IMare
c objecti
Dominii:
p
i
m
V
i
nn
du
vio
InC
. n0
licet
natu
bet
ded
rum
0
u
ne
rimi
marec
pe
uli
Dn
mi
nec pesBOn
navi
inc
du
nin
men et
lioni
ba
tnn
M

## Folio 333 — 816856680:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 33 (333.) E
culum dissidii sufficientem: rum, quod, uc in mari libero x CirO-
eius, ipse Oceanus undique X undique navigabilis, ee rento-
rum ltati aut exeraordinarii Ratus, non ab eadem (eMDCE, X à
nulla non aliquando resione spirances significanE, latis Con-
cessum a nacura cunctis gencibus ad cunctas adlicum: eum quod
univerlalem unius populi geneisre monarchiam univex (i pro-
De Furopae Principes damnavere. ++ Nobis, ut ipse Grorius
non parum limicarie, parcim etiam suppleric disputationem
de mari libero caeptam, media incedendum ria ridetur, ut
mare ractum non quidem ablolute, in lxvocheli tamen Im
perii Doriniique incapax dicendum (c: Cxterum ratione
parcium sub utroque censeri posse.  )C praecipuis vero par
Libus, (C) quin abire in Jus tam dominii quam imperii queant,
non dubicamus, quum ului cedere huic illive povulo specia-
im pollic de historia id ipsum sufficienter evincal.
(2) L exi meretur Boclerus ad Orot. Ib. 48. 5g. (6 Grorii est Marelibe-
rum. Scldeni clansum.
(6) 8. 4. Sic tamen, ut adamus revera ex concessione divina fuerit D0:
minus Totins maris.
Mar. Liberum c. 1.
inclinat eo Bd. lerns ad II, 2. P. 58.
t objecit in primis o narv. Mare non recipere Terminos; gnia pni Aroumen-
dum. Froonon esse objectum habise Dominii. Sed nulta est conne- La CONEEZ
xio, gnoniem alias nullus lignor venire in proprietatem possit. De- dominiuim
inceps, maie absolute non caret terminis, est enim listoribus termina-
cum; nt est apua IobRM XXXV, 1I. 9, 10. Deniqe Major ita limitanda est:
O. non recipit terminos neque ex le, sire e luo corpore, neque aliunde,
id non est habile objectum dominii. Sic negatur MinOr. Nam mares
licet non ex se, aliunde tamen parsis seil. binc inde insulis determi-
natur. Terminetur seil. Scopelis brevibus, promontoriis, oradibus
Pa circulis caelestibus atque lineis mathematicis. Obj. 2. Onod pre-
bel usum inexhanstum, id commune debet esse omnibus. A. Mare.
Sed respondent quidam: Etiam terram praebere usum inexhanstum.
nec tamen esse indivisbilem. 2. Usus maris inexbaustus est rotione
dolsationis innoxia: non antem in aliis, v. er. in excod one salis,
attare 10l-
vineur

## Folio 334 — 816856680:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
33 (334.)
653
in piscatione, in inventione rerum pretiosarum; ut luscini ad nce
Balchicum, quod cedit Reoi Prasse. Itric. ETaberus distingnit inter
potentiam maris es dominium. Illam concedit ad tempus: hoc ne-
hat. Ouam csHioc NorouaXEr3 Mareclasse insidetur; difsiciles adi
tus es arca clanstra habet; Haec rectudnntur: Ergo dominio ( Im-
peria suesontur.
C) Aronmenta allesar Be man. Polit. Medit. VI. 9, (5 Paralt. VI. 5,
docelyne gnombao anoli veniam piicandi semper concesserint, bo-
nore sibi reservato. Themnam dum E9 Imperii maricimi indicium
dat relorum de aind sonsnos alieno in territorio avere.
DorM de moneimus, est vel plenum vel diminutum,
seu minusplenum. IIlud est vel Eminens (2) vel vulzare. Dimi-
nucio dominii sc relrestrinsendo exercitium live administr
Fionem: Vel detralsendo aliquid aur de criolumento, aue de
proprictate. Inde naca diritio Dominii im direCtum (B) X uti-
de, item quod cac inera actum primums vel etiam percingit
ad actum lecundumm. (C)
uria aC-
Ctem
edEilCE
V.
(2) Putend. Infra II, 15, 4. ejus fundamentum est extrema necessitas
C COmmIS ntibECAS. CInde DKCIS tantovere indionatus Achabo, 1o
ReD. XXI. Nabolbum rerum suarum dommum nulla necessitate in
su. possessione turbansi, eigne vineam opimo ab ipso Jure possessam
cripienti.
(B) Directum est dominium. alteri faculcate fructus percipiendi EG rem
neiliter vindicandi concessa.  as Bruno. Gigenthum. WII C, est Iu
fructus percipiendi cum potestace illam ipsam remrsibiter vindicandio
B. Lalherb. Desp. de Thesanr. 5. 19. Gnali oander Vasalls in aero
Tendali. ESEuhbaE. ZIgenEBUrr.
(C) Sic dominium infancum stat intra actum primum, id est, ad bahendi
non ad per se ncendi Jus pertineto Geor. Il, 3 , 6. quo sensu, eodem
observante, Paulus dixit, prpillum quanquam rerum vaIC,nCr m
Dominum, dum ejus est etatis, nihul differre a servis, exereitio do-
minei scilicet. C al. IV. 1.
Jus pilcan
Ido
Demilso
Selorumo
Quid Do-
minium e
inens:
uia
vulBge
vistoria LL
chabi.
Lctraco
lecuum:
fectu AAErA
actum pri-
ett vet
lnod ob-
ulet
pitic
lluta peri, Pel: omtidis relo l nlao a
B C5
I
e
s
et
b
i
Ox
ne
in
Mer
anit

## Folio 335 — 816856680:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 3 (335.)
ed
Res, quarum usus omnibus non susticit, ec quarum custodia
uni moralicer est impocsibilis.
VII.
Acquisicio ejus quod Nostrum propriumque est, duplici Quorupiex
modus ais
Aic modo; (2) Originario uno, altero deriratiro. IIlo, quo do- quirenc
minium auc fuslimile primum nobis consticuitur: hoc aurem, Ddominiiss
quo jam consticucum in alcerum rranstertur. Originarie ad.
quiruntur vel persona vel res. Hlinc duo sune occupabilia,
imperium de dominium, quacenus ab imperio distinguicur. IIlud,
sire sus in perlonas oritur ex generatione, ec contentu, (6) b0-
nisre insignibus. In res rero Jus sire dominium originarie
adquiritur per Apprehentionem _ accestionem.  Illa (C) est quiel ad-
modus dominium adquirendiperrei cum corporenoltro con Prehentio
junctionem, animo illam adquirendifactam. PAque racione
objecti vel rerum nullius; vel alicujus. Apprehensiorerum nul. Quae res
lno vel eA Ferarum bestiarum, _ appellatur generaliter rena- mullius 5
eio, (4) specialius: Venacio in specie, aucupium e pilcatio:
(C) vel aliarum rerum, qua praeter Feras bestias vel natura vel
tempore vel Facto sunc nullius. (F) Apprehensio vero rerum ali-
cujus percinet ad modos deriratiros e tic vel pervim bellicam
(8) vel per cradicionem, ad minimum rmbolicam. (H) TIXeC
vero eAt modus dominium adquirendi per auctum rei nostrx. quid acces.
EAque rel accessio nacuralis vel arciticialis (1) sire industrialis. quocuplen:
(2) Anct. B. l. 5. 5. adeoque pacto vel expresso, ut est divisio: vel taci-
Eo, ut est OC. APatIO. CiCOT. II, 2. 2. fn. V. c. pateorum, gnos velutrem
in rexione sitienlosa valde necessariam, nec muliis sufficientem, Dc-
enpando gnemgne suos secisse ait d nuvv. Oen XIYI EG XX L. GFOE.
TI, 2, 2. Post med. adde C,en. X XVI, 2. ubi saepe repulsus a Pbilistais
Isaaens copiam denique aquarum nactus. fontes occupavii iisque
Rebobotnomen imposnit vide denso G Cn. X X V L, 32.
(B) bnc enim es delictum pertinet. Orot. II, 5, 1.
i. e. originarius modus est vel talis simpliciter, vel secundum quid. 5 5.
5) Sic Acanibos Inlula delerra adjudicata sait Chalcidensibus, qui
(103
priores

## Folio 336 — 816856680:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
38 (336.) 653
priores incearerane, non Andeiis, qui priores jaculum immiseranto
CFOL. II, 8;6.
(d). AuEtor 5. 6. per occupationem quogne adgniruntur sera bestia (SCs
(C) E PCtiS Nostris, D. D. Majoc ad instit. II, I.
(E) quae apprehensio dicitur Invencio, cujus vero titulus locum non ban
bet, nist in rebns adcarO COnf. DCUF. X X 1I, 2. OrOF. IL, XO, IFo
Nacura nullius dicnneur v. c. lapili, nist Reoalium jure Principibus
addii. Tempore nullius est thesanrus, gnem ei cnius erat a0er, ces
sisse apnd Debraeos. videtur collioi ex Matth. XIVI, GFOE. II, 8, 75
facto nullius dicuntur res pro derelictis babitae. Cum gnarum tamen
Tare non miscendum; Das Grundeuherect dictum alias JeIS VA
RECK, sive rerum post nanfracium lullori adjectarum, quae pluri-
Bus in locis, tanguam reditus maris, pro sumtibus in aogeres fiseo fa
Etis adjudicantur. Nicetae Choniati prorsus a noycoraror e plus
qnam barbarum. In imperio Andronici, conf. CasHodOr. IV. 7. adde
Orot. de P. B. E6) P. II. 7, T. in notis Multominus exensandi Pcclesiae
Ministri, si qui pablicis in precibus orent; DaB (3) ∞I Das C trand
recht segnen molle. C. Thomas. de Pure Consuetudinis 5. 1F 3.
(8). Oeempatio Bellica. Jnre Belli, facta ex disposisione Lexis. Rnlpis
ad Crot. I1, 8. P. 69. add. Jol. XV 11, 25, 18~
(H) Add. Majer. d. l. 343. (6) Rulpis. p. 61.
(1) anEt. 5. 5. (57, Putend. O. M. IY 6, 1.
VIII.
EIE accessio est vel nacuralis vel artiticialis: Sic illius. (na-
curalis) varixe lune species, uc allurio, coalitio, insulae in Rumi
ne productio, alrei desticurio. Praecipua autem ac fereineri-
caca. Cst quaectio, an mutato duminis curtu, imperii etiam cer
MInUS UECtuE: EIbi prius distinsuune inter agros limitatos,
(a) seucircum sexipeos limitibus manu Factis, cum quibus, quan-
cum ad peaesens negotium, Conreniunt agri mensura compre
hensis puca, per numerum juserum delignatis e inter arciti-
nios, quicerminos habent hoctibus accendis maxime idoncos.
ucplurimum nacurales, puta dumina aur montium supercilia.
X DCIn (C ajunE: (F) Nihil mucari, li ucer que populus agrostra-
bcat limitatos certisque juseribus definitos; etiamli Aurius
cursum.
suo inven-
BOns.
Hes Hullius
QLca
quid sus
arechs
muocxIcx
accet
quocuplin
10D a7X1 3
lano
Olim1
quo xum
sine un
M
n
on
n
m
MM
non

## Folio 337 — 816856680:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
33 (337.)
6
curlum mucarerit; cum nihil reliccum sic spatii, quod non adt
alcerum percincac. (2) En cerminus imperii habeac qualicacem
drcitinii, ex Rumen paulatim mutetur, mucari ctiam cerritorii
Anes; id est vel procendi vel arctari, quia particularum acces
Sio vel deceltio, aut calis mutatio, qux Eoti veterem (peciem
relinquic, rem sinic eandem rideri. (3) Si aucem Aumen alve-
um cocum deserat, et alia penitus irrumpat, fines incellisi este
in medio deserti alrei. Alreum ideo lectum Aurii adpellari Cur alverro
dicatur
_ venerem, in quo is reluti cubet atque contineatur. R ationes Lectus e
producunt pro postremo aerro; quia 1. hoc in calu EOtaMLI- Ventor AII
retur speciesi (B) 2. quia uc lapis ulum cermini peaebeat non ut vils
lapis, led qua hoc loco politus cAt: ita ex Aurius sic terminus
populorum, non qua aqua e, ex certis Fontibus, riris aliisque
Duminibus collectis, Led quatenus tali alreo Duic calibusque
ripis concinecur. 3. Quia in hoc calu norum ridetur Aumen
receri extincto, adeoque terminus manebit in medietare al-
rei, quem Aumen deleruit. Oux tamen omnia vel contraria
praelumtione Forciorielidi, vel expressis pactis alicer constitui
ponune; inprimis Ei uni populo consulcum rideatur, ctiam Au-
imen mutato alreo terminum constituere.
(2) Ita Crotius II, 3, 16. (0 ensend. IV. 7, 1T. etsi Cronovius in Oro-
tiana finium expositione mulca desideret. Arcipinium ait dicum, non quid arcitis
quod sinis bostibus arcendis idoneos baberet, sed quod arenerint rus as exE
fines, vel non haberet fines, mensoria ratione cemprebensos. add-
Prontin. de re aoraria in principio libelli. Plumina tamen imperii
munimenta dexiB TacIUS.
ue Instrumentum Pacis Oltomanicae.
6) novum non est, interire slumen, quando sub terram cadit, licet mox
resuroat. Instin. 42, 3. Cart. P 1,4. VYI, 10.
12.
An quod cumasro privatorum coaluic, ad priratos per- Ouod jus
 euiritur. Dici posset, sure Aricto ad Principem per- accestionio
eineroF, cujus de ripa X el, quique Ca COITICTUT, alvCUSi jIC
Eamen
EFOKIM:

## Folio 338 — 816856680:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
e
 (338.)
tamen trumanicaris, 8x ob aleam cui qui Dumini adjecta Bona
Possidee, expolicus est, ad priracum (2) deterri. Si vero a pri-
rati Fundo aliquid decerprum alcerius que fundo per coalitio-
nem adjectum Fuerir: cum id a priore quidem Domino vindi-
cari non porelt, ucilis eamen ad resticuendum pretium vindi
catio concedieur, ne quis cum alterius damno locuplotetur
(b) Propriore sencencia ram en milicat, quod cujus juris est Au-
rius, ejus e insula in Aumine naca, per consequens ee nOrX
productio cerrae. Regui Aurius ad publicum pertinct. (C)
Duanquam quibusdam in locis definirum sic, uc praedia agrive
perpecuo adHumen pertinsant, quo iplo ad priratos Legc ci.
rili pertinee allurio. CIE ance (xcula aliquor indicatum elle de
aoris ad Molam _ ICalam Cicis aic CErOriIS. (C) Non aurem se.
gnitur, priracus ab amne incommoda patitur. P. ex commoca
accipit, quia commoda de proprio capi debenc. (F) Demum
aecurace distinguenda sunc nacuralia prae cepta ab is, quX PEO
Cerco Racu lune naturalia, ut recte monuie d rarv. (5)
Ripas i. C. pars extima alvei. i. e. quo naturaliter stamen excurrit.
et Crotins patrimenium publicum vocat, I18. 9.
(2) Sic hoc in loco plurimum a Nicro praetersnente aucta nonnullorum
bona sunt, qui Cs anebus quiete, maxna seilicet Principis indulsen-
tia, possidento
(B) Majer. ad. Instito Lib. ZL. Fit. 2. 5. 2T, D. 367.
(C) Orot. I1, 8, 9. Contra est Obrecbens ad d. l. qui ripas ait bonis pri-
vatorum accenseri. At conserri potest Noc Meurer de jure agna
rum. Ripam sibi vindicat ReX Callie, e Grotins landat la sanction
des Fanx (6) Forests.
(5) TL, 5, 12. qno casa ripe dominium expresse privatis concessum est,
ut notat P0. Tesmarus. 2d d. IL, 8. 13.
(E) Orot. IL, 8, 13.
(6) 11,8, 26.
SIS 2CceS.
honis it
Pacxia.
qui modus
ecracas retomoden a) Guocminium jam con
serrvacivo? uc ab uno homme dellral  . re ponce
Legis.
p
ni
1
ector
n
dosle
CmuS et
12
acio
10
eic
ep
eat
P0
Ili
4. 8 11
Dem
De
Nra1
in
Ver
01
entm
de
in

## Folio 339 — 816856680:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 3 (339,)
EFSum
Legis, (6) sirc facto prioris Domini. (C) An vero ad alienationem an ad alie:
nacuralicer necellaria sc Fradicio: valde distentiune. Grorius rarionem
DercinCAE
(d) ut cradicio requiratur, aic, ex Lese est Civili A quo PlurI- FraciciO:
misCcorum ideo secedunE, quia, cum dominia caeperinc a
nacurali postestione, jultum siE, uc in eransterenis illis quid ac-
cedat, per quod apprehendi queac posestio, Sub distinctione
rem explicat Putendortius: Considerari posse dominiu, qua
cenus est qualicas quiae dam moralis, separata a polestione: vel
quatenus cum ea elt conjuncta. Priori modo cellare possetra-
dicionem, non au ein posteriori. IIbi cciam distinguit inter
pollessionem nacuralem ex cirileni (e) Obrechtus dicie eradi.
cionem praesentem non semper esse necessariam, sed sufticere
cradicioneni in Fucurum, l. c. declarationem, do cibi hanc
FCM. (F)
(2) adpellatur Alieriacio. Kulpis. Col. Crot. ad 11, 6. P. 60.
(b) naturalis, ut in explecione puris Anctor hocloco, 5. 14. in succes-
Rone ab intestato. 5 20 in Bellis quogne ob consensum cacitum, 5.
X4. _ eorum subsedium sure natura aarrobatum. Kulpisns ad L e-
dem Centium resert p. 69. 1b13ac civilis: C5 qua Jus Romanum Orot.
IL. 6, 7. (5 8.
(C) vel morcis cansa per testamentum 5. 12. Vel inter vivos, atque vel
oratis vel interposito contractn 5. 13. Sic Abrabamns ADBCC DdispoErio
VIrUS de bonis incer liberos dsposuisse levieur, Cen. X XV, S Isaa Abrahamis
eo in bereditatem destinato, religuit, quos naores secundariae pe-
pererants dona accixientibus.
(d) 11, 6.
(C) 7. N. 85) O. IV, 9, 5, 6,7.
(F) Lauerb. Comp. L. XL L. P. 563,
XI.
FTh CicerO (2) de iis, quae Legis sune naturalis, disputans, Duod sun
se non confecturum libellos de stillicidiorum de de pariecum servicuut:
jure eloriacus est; quippe quae ee conseripea sint a muleis dili-
etcer, de humiliora quam illa, quae abs se expectentur; placuie
eamen duclori nonnulla de hisce, quas sure LLOMAHO VOCAE,
SCi-

## Folio 340 — 816856680:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
d 1340.)
c
Terricucibus, addere, ob ulum quem in rica communi praebent
haud rulsarem, d quod ca ignorare, ets quis suri operam
non decerie, hraud debeat. (b)
(3) Cic. de Legib. I, P. M. 273. edit. Camerar.
(b) cons. etiam Zentor. de Pure Cent. p. 3693 370. Inquit Publii filius
ex patre andivi Pontisicem bonum neminem esse, nist qnis jus civile
coonoscet. Cic. de Leo. PY, 287. edit. Camer. Sunt autem lerrituces
vel Personales vel Reales. Personales sunt usus;ructus, usus, babi-
tatio opere servorum. Reales sunt vel urbanae, ut servitus oneris
ferendi. Cuminum, ne luminibus officiatur, prospectus, stillicidii reci
piendi; vel custicae, iter, actus via, agna ductus, agnae hanstus. pe-
coris ad agnam appulsus; jus pascendi, servitus prospectus, quae d
eit novi prospectus acgnistionem
II.
Fundamentum successionis ab intestato (2) Cxocius Ponie
Conjectura roluntatis, seu, quod, si quis de liusbonis ipse
ab incesta. hihil disposuisset, ejus bona derolri aquum honectum que sC
ad c0s, quospro communi hominum allensu caristimos habe-
re iudicatur. Is vero ordo elnatura conrenientissIuS, uE
pro seadu propinquitatis ex necellicudinis dominium prepa-
setur ac reluti continuetur. Conjecturam roluncatis adpcl.
lamus, quia sure quis relle creditur, quod nacura affectus que
communis jubet ladecque. Flinc e Forenles Legislationes
hoc incalu ex eo le commendare videas, (i ConstituanE Ca, GuX
Dominorum quisque velle, aue relle debuisse intelligitur. (B)
Non igitur opponencia est conjectura voluncatis naturx dicta-
mini. (C) Facilime ad locialitacem provocatur, quae modum
succedendi praecipit discepcacionibus non obnoxium e paci
procuranda conserrandae que apcissimum. (d)
(a) Est ea nihil aliud, gnam tacitum Testamentum ex voluntatis con-
jectura, secundum reontas aeguitatis bonestatisque elicita, ac jure
naturae confirmata. Rulpis. ad Orot. 1I. 7. 5. 1. p. 64. E Orotins, Cn
jus haec est definitio YI. 7, 10.
b) Num. X XVII. 8. (99. ubi tamen b0c discrimen o3servatur. quod A-
c
quocupli
aes Servitu.
Aet 3
Quod Fun.
alamencum
Succectionis
quid Rc-
cessio ab
incestacos
qua eatr
scacle
Cllerum A
same m
nem
erist
hniserares
ad
C
corsen
expup
ni
i
erpetele
ceacalem
non babner
Dacter

## Folio [341] — 816856680:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
n abd l3+2. Y 40
liae inbenens eo sunm i Casa succedere, si filii deficerent, cum alias L ex Mola-
aond eentes plerasque filiae cum filiis succedant. Nimirum revera ca de Su-
terra Iraelitica DEO fendimore devincta erat. Alias () filias in Be. cestionibus
ab incclla
reditatem successisse testatur antignissima Zobi Historias sub finem. 10, Nu
Caterum Nam. XXVI comma enono baec L ex Babetur. Si filiam LLL+ lL. 6.
non babuerit, habebit successores Fratres suos. Ubi queri possit, cur (cc
vatrem emittat L Lator? Nimirum eam non necat, sed velut ludtuo-
sam es tristem, turbatoque morralisotis orsine incidentem successio-
nem praeterit LCatOr. Plinim in Pancoyrico: Sic quoque abunde
miserares est. Pater filio solus haeres
(C) add. OCand. ad Grot. 11, 7, 3. 941 E5 0d 2. Cor. XII, 14. provocat. Cauta SuC.
Est nimirum conjectura voluntatis causa provior, dictamen naturae cessionis abo
cansa remotior. Obj. Si per gnerelam inefficiosi Festamenti potest incestaco.
expronari voluntas. P. conjectura voluntatis non est cansa successio.
nis ab intestato. Sed respondit Crotius II,7. 7. conjecturam volunta-
tis oltendi, nisi adsit ex ep iio.
(d) est es hic modis succeden. i planissimus. C onf. Pulendort. O, F. (5
C. 1, 123 10 AiB.
XIII.
Sic naturalicer succedune P’acencibus Liberi, si debitum Oux racio
repiciamus, quod iihos alere ceneneur; cum qui caula cst, ut nacuralis
succestio.
homo exiltac, is, quancum in se est, et quancum necosse c, nis libero
prospicere cieciam debeat, de his quae ad vicam humanam, i. c. xum :
nacuralem ac Locialem lune necestacia: (2) Deinde, (I e Of-
cium resficiamus, in quancum vareutes creduntur id velle, uc
diberis quam opcime peoliectum lic. (B)
(2) Orot. 11. 7. 4.
(D) CroF. Il, 7,5.
ZIV.
Reprascneatio, (2) Vicaria aliis succestio dicitur, quando Ouid re
gnis non luo, led Pacris v. C. nomine luccedic (b) id cst. quan- Oraelenta-
110:
de liberi in locum de tuncti us pareneis promoreri incelligun- quid Suc-
cur, uc ex majorum hxredicare idem capiane, quod Pacer ipso. cestio vica-
rum capturus fuerac, li cocempore adhuc rirerce, utque adeo
in sirpes luccedane cum illis, qui cum P’atre iplorum ae quo
SFacI EUCTANE. (C)
aCto.
xia5
l a

## Folio 342 — 816856680:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
ed
10
3
3
5) GFOC, 1L,7. 0
(6) Putend. OAC. 1, 123 FF.
(C) Prostat liber J0. Seldeni de Successionibus ad LL. Hebraeorum. No
tat Obrecheus confundi a Orntio successionem per stirpes cums suc-
cessione vicaria, quae Pure civili differunt. Verum equidem est; qti
cangue succedit jure repraesentationis seu successione vicaria, succe
dit eriam in stirpes, sed non contra. Successio in sirpes OxpOnIEuE
successioni in capitar (5) est illa, quando plures habentur pronno,ute
in haereditate, quo plures parcem mnins accipiunt. V. C. p qnis tres
filios habeat, C5) unus moriatur relictis duobu nepotibus, divifioha-
reditaris non fit in V. Partes, sed intres. Divisio non sic in capitar
sed in stirpes. Eo illi duo nepotes pariem tertiam Patri debitam ac-
cipinnt. Alind autem est, si agatur de Repraesentationis Jure, atinct
si de successione in stirpes
ZV.
Excerum in iltis (uCCesOnibUS MIMIIEA CX W(a aC deCOFC
citicatis constirmuneur. (2) FC c. 8. ubi primogeniti plus post
hirisferunt, uc apud Elebexos: est ubi inter le RGUANEUE. SuC
cellor ac heres omnium bonorum promissis cenetur defunctis
nam ut prodebicis eciam personalibusbona detuncti obliz a-
3EA LINE, IPSI RERLIM DOMIINIO COAVEIM ESI: (6)
SE MEFO TUTE NAEIIEA Cx FaCtO alEHO HCMO TeNCTUE, nisI qui
BOnOTM. SuCCCNTOr eAt: uc enim cum oncribus bona linuul
cranlirene, cum dominiis rerum inero ductum cst. (C)
(3) recensea fuse Crotio Tb7,EI.
(b) CTOF. II, 14, 10.
(C) GTOc. III, 2, Ir
Z VI.
Adquilitio qua sit jure Belli, non eam Legi Centium ro-
adgnlinoCariX, quam furi nacurali adlcribenda est, quia qui alcam
nus ex sure De lubic, in omnem crentum relur compromittit, a ex PrO
Bele
prio consensus qui utique naturalis oblisandi modus cst, ob-
Sringicur. Adde, quod S per lublequentespacis Fractatus o
mni pracentioni in luas prorincias renunciac. (2) Acque ita
GuiVis
Tuid Sirea
cestio in
irpes?
quidinsCa
caE
Observatio
de (UCces-
Tionibus ez
decoro Ci
vicatis.
an heres
teneaeur
Promisis
detuncti:
Duod Fun-
damencum
e
o
20
1
In
darre
Perin
elciu
1
1b. 1
st

## Folio 343 — 816856680:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
3 (343.) Eum
quivis in bello Colenni sine fine modoque dominus tc eorum,
duxe hocti eripie. Sine fine, inquiune, Lege scilicet auc moribus Cuid 20,
sentium, quibus intamis non hrabetur, etiam qui ulera quam SiNe FINE.
humanicas admiserit, erastacus est. (B) EIbi camen juctum seu
dicicum excernum ab interno probe secernendum est, ee lici-
cum quandoque rocaeur, quod publicum est, quemadmodum
 consensere in aliquibus fura peccato. (c) Duorlum Nice-
phori Gresora pertinet estacum: In pugna de acic quicquid
inbello:
feceris, exculationem habec: cum racio opprellajacet, de ma- Incidencer
de
nuS reluEebrIX MENEC NOn regUNEuT. (d) Caecerum, quia vide- sunc peD
mus, quoc tricas dederic diversa Juris Geneium acceptio, (C) cium.
cur non cum Cirorio objecta distinguimus, ee quaedam Juri
Nlatura, quaedam Legibus gentium cirilibus adleribimus: Lc-
dem enim gencium omnium, Nacurali prorlus contradictin-
ctam, aore demonstrabis. Si contuecudinem intellisas ratio-
nabilem, non refrasabor;  quxe gentes ex capite pudoris et
humanicacis offreii admoner legaliter reco, ac veluE ex com-
muni consentii non obstringit. (F) Sic Cicero Jus Naturxe in
de Ofticiis laepius rocat Jus gencium, e Imperator 5. FF. Insto
de rer. diril. aic: guarundam cerum dominium nanciscimur
Jure nacurali, quod (sicut diximus,) acpellacur jus gentium.
Ouem locum quippe luculentictimum, aliis penlicandum re-
linquims. (8)
(2) Putem. OAC, F, 22, 24, 1I, 20, 2. Ronani ad VOlsCOS: Nos, ingni. de acquit-
unt, optimum iosdicemes possessionis genus, quod belli jure crpium uone belli-
gnaesitungue est. Dion9 s. Halicarnassens. C. VLI. 4d8. Orot. III. 6, 7.
Narrat instinus ex Proon, gni ante Ninum bella cesserant, non Im-
perium sibised oloriam quaesiesse eo) concentos vicoria abstinnisse im-
perio: Ninum primum fuisse, qui fines imperri proferret, aliosque
populos bello subiveret.
(B) Ibid. IL, 16, 12.
(C) ut ait Cyprianus allegatus Alberico Centili de J. B. lo5.
(4) cons. omnino Obrecht. de kat. Pell1 II, 1. P. 9.
C) Crot. ll3 8. 10
erto
historieeo
LX

## Folio 344 — 816856680:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
Edum
X certe Crotius non nevat, posse pornlum quemqne incer, nos contra
Jes ventium constienere, in materia de Jure Prae .a III, 6, 13.
(E) add. JCtus Noster, D. D. MIa, CF. ad Ir. s. L. 1. Tit. 2. P. 58. 6 videnot
nostras ad ensendorf. de Of. 11, 16. ut 56) Pieoler. ad Cr0t, 1, 1. 10.
(8) Instit. Lib. 20 tit. L. lege LL. _bs Ju in naturate (5) civilia rotonde
dividitur.
XVII.
Ex adversus pactiones quidem cum hoctibus Factas non
vertus pa CALOSTLIMITHIEIM. (2) Nili quod expulsis hoctibus, rede
ctiones cu uneagri adpriores dominos (b) nares icem longa, (non lulo.
rid) equi, quoniam hiline culpaequiti proripere lC Pocuerunt:
lIIuAratur (C) Prorocat in maceriam postliminiiad exemplum Abratami.
abrahiami, el non viicaneum animi, (ed ec excel, Cxocius, qui res ca.
praedam Plas omnes reduxerie, ac libi nihil roluerie sumere, caterun
dc rebusrecepris qualr luo jure decuma DEO deceric. (d)
(2) Grotiu describit per jus, quod nascitur ex reditu in limens id est,
fines publicos. 1I8, 9, 2. Y11, 98
(6) TII, 9, 13. et si pnt. qui aliter docerent.
(Cd III. 9, 14.
(d) Crot. III. 16, 3.
ZVIII.
Eisusfructus aneiquioribus quoque Germanis fuie in VEI.
uid Lido. d voce Germanica Lidolaip expreltus, quali lethert zU P et b)
ut sic beneticium sub usufructuario vel ad victualem necelsica.
tem rica concessum. (2) Cxcerum Cerricus Luminum respici:
novam Luminum acquilitionem: Serricus rerone Luminibus
Otticiatur, Luminum Conservationem. (b) DaB ma etneM
MchFDaTF DAS PicGtverbaUEI. Serricus denique prospectus
dicie noriprospectus consticutionem. P’ertinet huccontractus
emplirecuricus, qui sic de utili rei immobilis DominioErans
terendo, sub lese meliorationis _ CCrEX pentiOnis annx in
recornitionem dominii directi Colvendae. (c)
(2) Ceoi meretur Kulpis. de Consolidatione P. 12, 13. 5. 22,
(6) Majer. ad Instit. II, 3. P. M. 401. med.
233 (344.)
An PostIi
miniit ad-
atibuS:
exemplum
reculancis,
Cien. XIV
227
23.
quid utis.
Frrctnrse
laip?
C)
l0i
e
estamenium
ler
Ml
ute
e
u
M
eum
Ane
ndice
na
idem
in
locu
J. B. 15, 21
mnem
se
lesta
Rari des
sen
tem
de
certernm
cum
sunt. ec
quo
Quod
I2
Ce
1
er
R. X X1
esa
Me
C)
(
1

## Folio 345 — 816856680:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
633 (345.)
edu
(C) sic gnintam proventuum partem exesit Pharao in recognitionem. Exemplu
dominis ab se adgnisitis Oen. XL VIL, 24, 26.
XIZ.
Testamenum =risorole loquendo ad Jus Nacura non per- An Pesta-
Finet: (2) reductire camien eo spectare Facile intelligitur. (b
Ouod id Xx conjectura nacurali maxime sic consentaneUM, ad sus Na
non tamen sure nacurali necellarium sc. Diridicur curx:
aucem in solenne de minussolenne, ob varietatem modi, quem 7, 11. quo-
ex Lesccujusque Ciricaris sorcieur. IIIud vel Scripeum eA (C) cuplex ce
vel nuncupatirum. (d) Hoc alias Pririlesiatum adpellatur. (C)
quid priel
Ouale est Milicis: P’acernum icem (F) uc d tempore peltis Fa- legiatums
ctum: icem Festamentum Rusticum, _ quod ad pias C aulas
VOCAnE. Caeterum solebant reteres ance obicum bona distri-
buere, d bona Ailiis, praecipue primogenitis aAtignate. (8)
eum heredem desionans, quem habemus carissimum; uti Abrabamus, Exempli
si sine liberis discessisset, res suas Kliezero reldurus fuerat, ut diserre Testamen.
indicat locms Cien. XV. 3. Sic (5 apnd Craecos fuisse vetustissimum
i at ABr2-
tramo con-
restandi morem patet ex Pophocle. Pnripile, Homero. add. Crot. de diri:
Y. B. C~ P. 1I, 6. gnam potestatem L ex Hebraeis non ademerat o-
mnem, sed terminis gnibusdam incluserat. Denter. XXI, 16. Sirac.
XXXIII, 15.
(2) ob deficientem necessarium cum socialitate nexum. Non enim ne-
cessario desrueretur humana societas, etst patri v. c. non liceret te-
AarI.
C6) ensend. de J. N. E5 C. 1I, 33 22. quod evidentem socialitari utilita
tem adserunt, adeoque e generalibm rationibus desendi possunt. Ci-
cero, cum de affectione erpa propingnos exisset: Ex bac, inquit, ani-
morum affectiore Testamenta commendationes que morientium natae
sant. Off. 1.
(C) quod inscriptis sclenniter conficitur. D. Majer. ad Inst. II, 10, 3. P.
486. unde quae solennitates reguirantur. Civem nosse oportet.
(d) quod per nuncnpationem heredis solennem fit. Mcj. d. l. P. 495.
(c) quae absque sclennitatibus istis Civ. libus persicinntur. Instit. L. II.
(() D. Mojer. d. l. P. 505,508,509,510.
3) Gen. X XVII, 37.
(tit. 1L.
XX.
emptyce
(e05 c la-
CxIS
mencum
DeFCINCAE
et CirOT. IL.
CatHecum

## Folio 346 — 816856680:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
LL L.
Ulniverlicas bonorum Lege eransit per morrem Domini
nsicessionibus ab intestaco, de gnibus TIIutris CXFAE L CX
eaC (a) OCcatione Eliarum Z claphechadi promulzata.
(2) N_M. XXVIT. adde Pichocum C oBaF. Leg. MOs. P ROm. TIb. ZVI.
P. 78. 54. (5 in Notis P. 204. C5) quae supr a 5. XIII. lit B. A I X: MHS.
Z XI.
Ilabuere etiam, habent que adhuc nonnula GentescircI
ca transta. Dominii cranslaaionem cerimonias, iplam quidem furis ces
cionem do. Lionem elegancer adumbrances. L’alis exat solutio era lirioque
Lulcei apud EbrXOS. (2)
(2) Ruch. IV. 7. 9. d. Habes calceum meum, quo aorum hactenus cal-
cavi, eum uti in deinceps calcei. ad de doctiß. Byneum de Calceis
ribraeorum.
Z X II.
Jus racantiae (2) Furi naturae non repugnat: Sed AIbinagiis
duid jus (b) quod in Gallis obrinct, cum eodem aeore conciliabitur;
Albinasii: Quoniam (si alia transcamus) etiam percorinis teltamenta ta-
ciendi Faculcatem relinquere aequissimum est. (C) Id vero jus
ab illa ridetur renisse aetate, qua externi pro hectibus habe-
baneur. Leaque apudmoratiores populos merico exoleric. (d)
(2) est id potestas defuncti civis bona, deficiente herede leoitimo OcCH-
pandi, ingue usus Reip. convertendi. On. MiilloE. Initit. POlit. P. l.
6. VII. 5. 145. P. 259. add. GTOc. II, 3, 19. si quid Domino particn-
lari carere incipit, non fit occupantis, sed ad universicatemant Do-
monum superiorem redit. Inde olim xnecosai, maoistratus, qui bona
sine liberis decedentium administrabat.
(6) gnod est pus albinacus, Galles aubeine vocatur, vi cujus bona albi-
norum sive pereorinorum desunctorum, nisi forte privileoium na-
euralisationis ante mortem impetraverint, Reois fisco cedunt. nec
vel testamentarii vel lesitimi successores admistuntur. Ouod durum
est, quia jnstis pereorinorum bereditus bona anfert.
(C) eamqne ob causam in imperio recextnm. D. Majer, ad Instit. Il.
12, P. 514
Cd) Orot. J. B. (3 P. 11, 6, 14.
Trerum de
successione
ab inresta-
C0.
OAX cerc.
AOMIX CIF
riii.
Quid dus
Vacanrix
Detinicio
juris vacan.
6000
d
340) EC3
XZIII
a1
1
i
odeatu
XcepIIO, qu
ase
MM.
cau
lion
titulo a
Priori M
si
BM.d
luri. Acer
Am
eies
ima
2
delc
Jud
mene
Mllar
 Vindiec
deore Tac
Dua,no
dC
Ont
or
1a1
a
eos
melen
cderi
Datur
dndi
L CrOC
Pore
Cos

## Folio 347 — 816856680:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
ad
3 (347.
R ZII
Porest omnino diuturna aliqua, = nec interrupea possetio Acceditur
validum dominii vel Imperiiriculum tundtare. Fx Necincon
renienter hanc in rem urgeri existimaverim exemplum
Tiphcachi. (2) Oux enim locietatem humanam adjuranc eciam asrs
conjecturx, tarorabiles pucandae sune. (b) Racio etiarir peti
vocest a nacura locieraris humanae, quae rulc actibus sufficien-
cer indicatis tidem haberi. Si itaque qui longo cemporerem
suam non repetic, latis ostendic eam ab ipso haberi pro dere-
licta: juste et habebitur Ades, e porestio alterius roborabieur.
Adde quod maena est remporis vis, dc memoriam si excedat, in-
tinicum habetur moralicer. (C)
der
vocatur praeseriptio Po) vlucapio promisene. Illa tamen specialicer est quid prae-
exceptio, quae opponitur illi, qui rem adgnisivit: Usncapio est jus Ccriprio de
Positioum. Pralcciprio est via nexondi, quinos in indicio petit. In een
nere nsacapionem desinimus, quod sit modus adgnirendi sinoularis
(derivatiom) quo is, qui rei aliena possessonem bona side instoane
titulo adepens est, eamque per tantum temporis satium. quantum
priori Domino ad rem suam investivandam e persegnendam vide-
batur sufficere, illim rei dominium eo proprietatem odgnirit.
Puris naturalis esse nonnassi dieunt ob socialitatem, quia lites prae-
sindit, es alias humana societas perpetnis Bellis involvenda esset.
videtamen Ohand. ad C rot. I1, 4.
uleaiOE
(4) Jud. X1. 26. ad CCC annorum possessionem provocantis, eamque Fxemplii
Ammonitarum Reoi, veceres inter arnonem e5) Tabokum Provin. Sephix ad
cias vindicaturos praecer Jus Vicoria, objicientis. add. Orot. TIT. praescriptio-
nem prOvO
6, 7. Ta5 arnous na) rs idias na r noiras n Sgeonras noxVE CgBEiS.
XPbrO, nveia nai nurein à narres civa rouilvor, ajant Lacones
apud isocrotem Archidamo.
(b) CrDL. IL, 2, 2, 3. conf. Putend. Rer. Brandeb. XVIII. 61. Absurda Non habet
est Praescriptio. qnam Doomatum suorum antiquitati praetexunt in dogma-
Pontificii ab Huiilemaena fortiter prostieata.
C) GTOc. II. 4, 5. 5, 6. Cbi. nullam esse vim temporis. P. male à tem
DCIO.
Dore Jus gnaeri. Resp. esse utigne vimmoralem, cirea conciliandum Objectio-
ossessori savorem. 2.) p encium non esse factum aliqnod, sed men res.
tam
ad argu-
mencunt
de
civus loci
Praeleri

## Folio 348 — 816856680:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
m 2 3 3 (348.) Cm
tam omissionem. Foitur non fundare Jus. Resp. sub factis etim cempre.
vendi moraliter non facta. vel sermonobis est de plente screnter, cer-
lisque cum circumstantiis. Gcor. II. 435. Obi 3) nondum nataS NON
consensisse in derelictionem, cum nondum fnerat. P. ipsis nihil posse
decedere, ne gnidem per consensum tacitum. Vli enim locus non est
consensui expresso, ibi nec tacito. R. ad antececens: seu nondum na
tos negne jus habnisse. 2. Cogni nes de Jure naturolI. Civili enim
Lese non insolens est, ut Lex personam nondum existentium reprae
sentet. Orot. IF, 4, 10. 4) Objicit C Amclius de Confi. V, 41, 19.
Si bonasides hoc loco nil alind est quam falsa per (masio possidentis:
Ergo talis posseso ex praescriptione erit ininsta. es ad versi L esem
Traturae. Rursus: Ouod jusfovet possessionem rei aliena, id injustum
est. A. Tu nsucapionis. Sed Responderi posset a) in priori aroumen-
to antecedens esse falsum. Non est falsa persrasio formata, id est,
imputabilis vel culpebilis; quae bona sideniritur. Ltenim non est hu
mana facultatis dominiorum institiam examinare, sed safficit crede-
rei eum a quo rem haben, Dominum fuisse, danec probetur contra-
rium. add. entenort. de Of. HI. P5 C. II, 14, 4. 2. in altero minor
pariter est falsa. Res enim sic possessa, ab alio derelicta, pro aliena
non haberi potest; nec que justo titulo, puta emtione. donatione (0
similibus ac bona side possidetur. 3. Collisio videtur esse precepto-
rum: Kles Domino invico non est anterenda: E5) illius: Rcipublicx in-
cerest dominia in certo collocari. Sed beic vincir postrius, gnia do-
minia non sunt introdncta turbandae, sed tranguillanda er8o socie
tatis.
Z X IV
Sulticiens, e praecipua inter omnes pro justicia usucapio-
sfatio est, a Socialicate, (a, quoniam sinc ea nullus licium con-
inter Cen. reslarumque finis eser. (b) alcioris est indaginis qualtio:
An Praescriprio locum habeat inter Cenres liberas: AdHIEIAE CITO-
eius, (C) ex diucurnam aliquam porsessionem ralidum Dominii
vel Imperiiciculum Crencibus liberis earum que Rectoribuseri-
buere posse ostendit. EIBi (d) crudice admodum incedie, e
priusquam veros e maxime genuinos decidendi fontes ape-
riac, riam ac iIIOSPTAPATAE: SraribuSin uEram que parem du-
bicandi
contra Jus
Praeleri.
ecionis (ol.
VITACUX.
An Pxx-
fcriprio. 10.
cu habeac
restibelas.
Oxi
c
em
IUav
ternan
xet ee
dei
lace
odo
t
e
eat
(qu
Do
eUIS
Bn

## Folio 349 — 816856680:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
0363 1349.) E03
dubicandi racionibus, sed qua aliquo modo ctiam ad decisio-
nem Faciant, peaemistis. Initio contra ulircapionis inter libe. Racionee
tas gentes ulum insigne momentum protert ex CI. JCto Ili-
Cirocianx
PrOPTa
Spanico, Fernando rasquio: quia prxeseriptioni ex (0lo fure cirili scripiione
Origo, inter eos, qui juri cirili non sublime, cam ralere non Cienres l
Pollei sirmacque Vasquiirationem eo fundamenco, quod tem. Beras.
Dus ex Cuapte natura, nullam habear efficaciam, adeoque Polus
temporis laplus jus alcerius extinguere, aue dominium cui-
quam naturalicer parere non possit. Moxprobata quodam-
modo Valquii sencencia, in parcem alceram, cur limpliciter Libri II. de
admicti nequeac, ralidam dubicandiracionem (quae porro ad d. Bo_P.
penitiorem rei decisionem deducat) 5. aiqui si id admicuimus.
promit. Fore enim si nulli temporum lapsus inter summos
Principes liberosque populos raleant, concrorerhias de Re-
onis rernorum que limicibus immortales. Juod et bellis per-
Decuum Fomitem susserat, e communi sentium consensii
repugneE. Prinsillud per se manifestum, e, qua cirilis inter
priratos ulucapionum juris vel primaria ucilitas est, uc licium
finis sic, eo magis inter divertos populos locum habet, quia
initer hos nullus communis judez, e aemis omnia, ubi ami-
ceres componi nequit, dilceptanda. Posterius secundo para-
srapho exemplis e auctoricacibus firmat. Inter quae iemo-
rabile est exemplum sephexe, superius jam laudatumi eL PEXFCE
alia in Cirorio obria, MuIEa OCCUEEUNE in SCTIpEO C1ON245X a-
PIdFhuanum. (d) Fxrerius est in Putendoiti Rebus Bran-
deburgieislocus, ubi, qui sura Imperii contra Crallos dedluxe.
TIIHE AMIIO NIDCLLXX, animolenon minus aC ex vero ad
immemorialem pollestionem provocarunt: Lonse (ajune) ini-
guus elle (plura parum ae quicaci congrua praeceleFAnE) ScatUIS
immemeriali, quin plurium seculorum pollectione nixos ad
CditiOnC SLIOELI LICULOELM CONTRA OMNTA TLIRA
corere. Hloc enim modo omnes torius orbis possestiones e
dominia incerta reddicum iri. (C) Sanerero liprirato jure usu-
Cap1O
Alue
Cibi de A-
naly(IS
Cap. I.

## Folio 350 — 816856680:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
m. 8d 3 (350.)
du
capio bono publico inero ducta est, ne quarundam rerum diue
_ Ferc semper incerta dominia estene: quidui aet Respublicas
tam laluraris furis racio quacret: (F) Sunc, qui cum (8) G10-
tio ad Jus quoque Gentium provocent, a quo neque Puten-
dortins, camecli parum alias juri sentium voluntario tarons, Vi
deri aliems poterat: (h) TTlucapionem, inquiens, prout abltra-
hic a punctis temporum per Legesciriles delignatis, ese ve.
lut appendicem e conlectarium dominii rerum, adeog; cum
dominia introducerentur, id quoque PACIS caulla placuister
uc qui aliquid, neque ris neque clam, neque precario, (uo no-
mine possideret, cantisper Doinus praelumeretur, quoad a
altero concrarium probaretur; qui autem per lonsissimun
temporis spatium, per quod nemomediocriter diligens rem.
suamnessigere creditur, quid bona tide pollederit, rerum pe-
citorem plane pollic repellere; quia non cicius rem luam vin-
dicatum ireric. (1)
(2) nec opponenda sunt, quae videntur opponi apnd Pirum Iustrem
qui aliam band dubie mentem habit. COll. GFOC, au LL, 4. s. 2. P. 440
(6) cons. Putend. Elem. , 5. 24. P. M. 75. ubi hoc aroumentum inpriu
mis uroet.
(C) II. 454.
(d) est hec observatio exinia celeherrimi Viri 70. Wexthohiis rindisis
Grotiami Doomatis de Prescriptione inter centes liberas 5. 9. IIbd
plura videri possunt.
(C) Potend. de Reb. pestis Prideriei W ilhelmi XVIIL, 15. P. 1399.
F) Silton dans le Ministre d’Etat L. 1. diss. Pr. auerement certes la cona
dicion de tous les Princes seroir miserable; ils ne seroiene jamais asseun
FeS en lCUES E CALS.
(8)IL, 4, 9.
1) IY. 12,739.
) non obstant quae PeTrUS PuTEnnIIS (du Pny) ResI Calliarum quo
dam aoe  bltothebe ea Pbarcra asqui L. ll351, 100
qq. Ulr desumta obscit. ( solem LDbiob. L.6
Reges populosque liberos non stidete. (2) Im hatnra posderes i
suum quilibet jus illibatum perpetnoque servet. Loitne praescription
Bei
Rationes
P. Pureani.
115
1
Puto l
eio P. vecc
recqu
bona Corona
malienabili
1on
eracinten
descere non
Usnea
rali
rn
lecedensa
Lex nat
ipitur
e
Domini
Dalet e
ut Y
nenbabe
bécnoe
larer
Intere Blip
terH
rit
n
d. N p Ena
DeaniC
avecra
let
ia
exciviv
qn
a0
sur
De
8xne
c
es
L
ferio
uip.
 BDPK

## Folio 351 — 816856680:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
At
d  (35T.) 
dem fus non aare. S S praseriptio ticisa pit, fore une espece de pet
ne que la lug instice oux necligens. At paenam inter Principes pon laictil
pulosque liberos locum non habere. 4) Reres esse tantum usufructna.
onem in-
Tex Ciences
rios. Ldeugne populo nihil posse in praejudisium derelingnere. Sic liberas (ol
Bona Corona Franciae decreto Francisct I. de A. M D XXX LR. esse vuntur.
inalienabilio; quod decretum sit a prioribus jam Regibus propostrum
5) excipi potest: Onod ab inilio non valet. ex postfacto convalescoro
non potest. Sed derelictio praesumta  eum sequuta apprehensio sine
eracn temporis ab initio non valet. P. post tempus aliguod conva
lescere non potes. Sed ad r. Resp. prius absolute non verum esse
Tisucapionem enim pax ac vita socialis exposcit. loitur Terenatm-
rali nititur, quod es summos imperentes strinoit. Ad 2. neque an-
tecedens absolute es cirra restrictionem verum esse. Nam Eo altera
Lex natura est, ut dominia par certa, ac ininto collocentur. Hnis
ioitur ob pacem L ex prior cedit. Sed es alia est Lex, ut voluntas
Domini Jare suocedentis valcat: P.r∞d C praescriptio adversu enm
valet, qui rem suam lonoo plentio derelignit eanque ab se pro sua
nonbaberi ostendit. In TII. mixor est falsa quidquid videatur Pu
teano  Ruoeni de RO9. Non enim est scopus praescriptionis mul-
tare neolioentes. sed perturbationes Reipablicae cavre, () Paci cOn
snlere. adIV. Becreta Cahia Revum non obesse Principibus ex
terit. Et quam ixeperm est, uni Regno ejumodi privilestum assere.
re, ut ipsum quidem aliis sua eripere posses. sed quae semet arripne-
rit, nunguam allo modo ab eodem itorum separari gneant. enfenL
7. N. (5 O. YIIF, 5, 9. 2. Vel m explcari solide ex principiis Pn-
deani. quo Jare Corrnam Gallicam in Casolinam stirpera Pipinus, in
Capetinos Anoorransmiterit si nungnam lexitimis Regibus inter ver-
sa poresas in Je verum tronsvit? Ad V. Resp. lmitat Crolus Ma
jurem: xisi caxsa nuva intercesserit, que jus parereidonea sit. 3. Male
ellareola bre coplicatur, quia avit de illis, quae ab initio viiosa
sunt; sed hic agitur de re, quae est iressieax tantum, non quae vitiosa
est. Pra scriptio non statim valet inisso, Vlet tamen debito tempore.
Frustrademum receptae inter DO. Juris Naturalis sencentia de Pre-
seriotione inter gentes liberas ve nserm illud: ADVF RSIIS, HO.
STEM TFR N A anetoritas est o opposnit Marchio Hesticalius.
Ouipre, quod nihil alind vule, quam enm. qninon sit Civis Romanus,
sed bostis, id est. veteri illo XII. TubnI. A9lo pereorium, quantumvis
reM

## Folio 352 — 816856680:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
3 (352.)
a
rem alienam possideat, idque contirne e longo satis tempore: l
men usn, id est, possessione, anE. ritarem, id est, dominium adguirere
non posse, sed Civi perpetnum f.re vindicandi facltaem.  Nae qui-
dem Civilis Lexislatio Principes Civitatesq in Statu au se invicem
Naturali existentes nentiguam concernit.
XX V.
Ex jure quod inres competie, duobus modis oriri obliga-
FIOTTCM aIC GITOEIHS: UMO, e rebus eXLanCIbUS, AIECTO CX NOn eXTAN-
ex sure, siblu. Priori quidem modo obligacio hxcnalCIEUE, QUA FONCEuE
Lo, Qui Rem Nosrnam habet in pocestate lua, efficere, quan-
EUM in SC CA, UE In NOATAIM POFCCEaEEM eniaC. (1) RaciO CA,
quia fusnacura vule, uc suum cuique cribuamus, e quemlibet
Pari debemus quiecerebus suis Frui. (6) Omod ofticium con-
eractibus ctiam particularibus praeponderat, iisque exccpcio.
nem dac. V. c. Eitur apudne, inseiu turci rem furciram depo-
12 2. _ lueric, e Post verus ejusdem Dominus adparuexie, huic, nOr
turi, eadem eric restiruenda. (C) Crorius ad contractum uni-
Verlalem prorocat, qui omnes homines ceneac, et jus quod.
dam Domino pariat, rem Suam rindicandi; (d) quem camen
ficticium cen (et Rulpisius, (C) nihi relis Cirorium benigne inter
Guae obli precari, qui tanquam ex Coneractu unirerlali derirac oblisaeio-
nem, cum uno utique ac perpecuo consentir Nacura humaia
in Legem de abstinencia alieni consenserit. Proxima, ut dixi,
ratio est Lex naturx, de non ladendis aliis, (F) qua obligatio
dici alias cornata lolet, ommesque homines adrorlus quosti-
bec qua cales stringie, per quam inricem jus nacurx ulurpare,
locialemque ricam agere debent. (9) Vocatur criam Comur
nis; qua Creacor omnes homines ur Tales incer se derinctos
roluic. (H)
(2) GiFoC. II, 10. 10
(b) Putendort. OF. l, 133 T0
(C) Putend. d. l. 1, P3, 2.
(d) de P. B. X P, II, 1O, F,
(C) ad h. lo Cororii ExerC, VL. P. 7 LBOnS. Ciceronem de Of. WIB 17.
DuOE mon
dis oriacur
obligatio
quodinris
compece
Exposicio
Auctoris
Cc44.
Baciocom
uniss
Si
11
1
Dor
n
ada
dm
non
duori
ad eu
venden
tens esset
denaitor

## Folio 353 — 816856680:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 (353.)
co
(F) PnFend. OfC. 1, 6, 3. (5) b7, 2. Obcipetio.
(8) entend. Elem. 1. desino Y2, B. 1. P, 114.
(h) Putend. Of. 1,6, 1.
XXVI.
Posteriori modo, aEque circa reS NOn exEantCS, Ca Cstob- Ouid, Cret
ligacio, uc _res aliena, Bona AdC pATEA, SIE CONSIIMEA, LANEUM nOn OXTCEE
relticuamus Domino, quancum Facti sumus locuplecioresi quia,
ut Cicero dic, Conera nacuram est, ex hominis incommodo
suum augere commodum (2) IMO MAgIS CONETA MatuCaM,
quam MOrs. (6) Vexata quaestio est: An is, qui rem alienam An; qui
emie, pollic eam resticuere rendicori, uc precium server: Negac nam emie
rem alie.
Grorius, quia ex quo res in ejus fuit poceltate, jam caeperie eam possie
obligacio resticuendi (C) Ergo Furi non posseresticui. Objicie resticuere
Vendicorie
tamen Zicelerus, (d) obligacionem resticuendi non exeludere Rationes
charitacem, quixe incipie a seipsa. (2) nihil inceresse Domini, a Ziesleri
Possectore vel vendicore rem recipiac. 3. Guia hoc Pacto em astrmance
DEO
Pcor Facilius recipiac prCLiu. (C)
(3) Cic. OH. III, 5.
(b) ihid. LII, 5. ex gnos ingnit, essicitur, bominem BOMInI ROCerC NON
(C) TI, 10,10
(4) ad Orot. 1I, 10, 10.
CPOSSE
e) Responderi posset, ntigue venditori dari posse. si Domini nibil in-
tersit; alias secm, gnia, ne habet Crotiiratio, ex quo res mea est in
alterem potestate, ccepit obligatio reddendi. Praeseptum Legis Na-
turalis est: reminem laedendum, neminique quod suum est, ullo pa-
Eo subtrabendum. Putend. Of. 1, 6, 3. 2. amor incipit a se ipso, sed Polvuneue.
E5 nemini necet. At vero nocerem alteri, tradendo rem suam suri
quod nlique injastum est. Speciose objicit Dicastillo. Oui contra-
Etus est dolo malo initus; ille potest ac debet rescindi. Atqui rescissio
non aliter ac melius fieri porest, qnam p res furtiva reddatur ven-
ditori. Sed Resp. Majorem de contracn intellixi, ubi in ntrogue
ad conrractum accedendi jus est. At heic venditor nultum plane jus
venden i habet. 2. Resci(so hoc modo fieri non potest, gnia si prae-
sens esset Dominus, ntigne ne ex adversariorum quidem sententia
venditori res dari posis, sed necessario redderetur Domino.
XXV

## Folio 354 — 816856680:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
3 (354.)
Eo
ud
ZZVII.
Circa Resticutionem rei alicnx possellori Bonxe Edei impe-
Nacuralis ratdm id inprimis advertendum est; (2) An pONIE ROCUPCTaTC
circa resti sen quod sibi re ericta (b) decedit ab co, ab5 quo rem oncrolo
ciculo accepit. Nisi enim hoc siE, non cenetur ad resticutionem
Fructuum consumtorum, quia eo casu non est factus locuple-
tior, quirelticux abs se rei aliena pretium ab Auctore luo re-
Cuperare nequit.
(2) Putend. O. M. IV, 13,9. p. 661.
(D) gnodsi enim Penditor non pit Domive, simpeor evictionis nomine
venditorem oblieat. Add. Cceg. Fhololan. Sgntaem. Purts Universe
XXV, 22, L45. Est etiam casus evictionts a Cicerone londat, O
ILP 16. P. m. 135. Mbi C de arbitrio: quid sibs ea de refasere opor-
teret EN FIDE BON A3
ZXVIII.
Dominium _ sic nOn (2). dicie Independentiam liberam;
auertas vero est (B) indigencia externarum rerum lire Instru-
onnosrio. Metorum adt (C) necellitatem e commodicatem hujus vitx
(2) Contra Monachos men dicantes D. Schaler. de Pampertase MO-
nochorum Dispatatiores fnoulares edidit.
(B) non tamen dicit omnimodum abdicationem Schaller. 5. 7. Cic. in
Fraomensis l. 1. de Oecon. Panpertos certissima est, cum alieujus in
digens.
(C) quis potest panper esse, qui non coet? Minuc. Fclix, non proent d
fine. At Mona bi non event.
(d) Campertas vel est Oeconomica vel eolitica. Ila eAt exesaS CaNtra
riarum. Hec iudicata a cenps. Exemplum dat Scbaher Dou Den
Drey. Ochilling. Durcern su Strabbu. s, qui saltem 3. asses quoton
nis pendunt. Ouot Proprietarii fame in bello mortri sunt, at do
Franciscanis tale nihil legimus.
ZXIX.
Incer ea quae L ex divina (2) humanaque in commercium
ancincom venire recules les eminene lacra; cui incerdicto oppolitum
merei ecu (O) Simonia appellatuF. (C)
(2) ANCo.
Ouid prae-
cipiac L CK
EIIcdOne
Fructuum?
quic
evictio
ex Cicero-
AC.
Quid pau-
DErtaS, ex
mil:
meDomin requilitarum. (d)
Contra
DauDerta-
cem Mona-
chorum.
An res la
crm veeri.
vende
eo
eet
1
vre
Mac
nen
di prolat
bonorario
d.6
rin
su
Cra
ut b
inca
10
21
slnei
risto
e
tem
idem
Perti
11
o
Pergni I
Cnc
4
1on

## Folio 355 — 816856680:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
Jona Sidei L
possic TCct
b1
Tiov
xrH
nCM
eronC Land
NM.
t
de
etd
TCMOMCIO
(or et
et
cere
ot
101
 (35513
2) A3Et. D. 3. med. 25 sub An. de Sinioni. B.
(b) quam communiter desininnt, quod sit studiosa voluntas emendi vel quid Simo
vendendi pretio temporali aliquia spiritnale, vel Biritnali anvexnm. mia?
Corf. Ohand. Theol. Casaul. P. 1lF. 6. 2. P. 40. Dist. tamen iuter ac-
ceptionem pretii temporalis pro re spirituali. e5 acceptionem Scipen-
dui pro labore. LNC. X, 7. qu’a operaries est dionns mercede a. De
Benorario post absolutionem Deliht. DFenning, vide Opand. d. l.
P. 62. Oratiae tameN DFO avende, si Ministri iis pandeant sala
riis, ut his non indioeant.
C) sumta nomenclatione a simone Mapo AEt, VTII, 20. seq. LurteruS
in cap. 2c. Oen. Totus Papatus substantialiter plenus est Simontas ne
stnleris simoniem ex P’apatus jam solem inde tulisti. Hnc pertinet
Pstoria induloentiarum, quam vide apni Sleidanum e Sekon-
dorsium. Ct recte feripserit Maninanns:
um venalia ROm
Templa Sacerdotes, Altaria saera, Corona,
Ponis, tbura, preces, caelum est venale DEUSque.
Videndus omnino ensendorsins de Monarchia Ponrificts Romai. II eC
pertinet, quod ejnnt Feminem esse DOMINeI M suorum bonormn
operum, quae possit alits communicare. Bannez. de Bomvio 4. 2.9.
4. Cur non Co) vendere?
ZXX.
Commendariin hoc cap. Vrv. Piragraphus quareus inpri- Commeni
mismeretur, quod ad eundem quidquid rarum (2) pretiolum. dacio
que sive in nacuralibus, quae intinica sune, sive in (B, artificia- capris XIy.
bus possides, aut apud exteros ridisti, vel in Patrianocti, CCFCrEE, _c5. 8.
de illiusque pretio ordinace disquirere poces. Sed ex 2d Octa- ac Lvens de
rum Doctrina NNumilmatica, qua claplo nuper Scculo in tan- Numilina-
cum erecta Fastisium ese, reduei deber. CoriF. Rol. Mlarelii C- jinerariio
tica de
PistolaS, H. XXII. P. 352. ubi Scriptoresrecenset, quibus addendus hucreter-
latinus, e Mediobarbus, itemque Prechiel Spanhremius _e EUIT.
Laurentius Begerus. Ilubertus Golzum de Cirxcorum Nummis,
_ Rhodio nominatim. Seldenus de J. N. ex C7. II, 8. deNummo
Molis Caeic d nomine insignito Schilcard. in Parich = p. 34. PCr
tinenc huc Tcineraria, et cnuperis Maximiliani Milloni per BCl.
Bium
on

## Folio 356 — 816856680:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
n 5 (356.) Edum
rium, Cermaniam e lcaliam pererrinaciones, Cermanice edi-
Ex Liplix apud Tho. Frirschium MID CCI. ubi C. C. Pa5. 148,
(99. Museum Comitis MTalcardi Veronen(IS.
(2) raritas inprimis pretium anpet. Onanti taxaretur numus Othoxis
arens (nam anrei reperinntur:) A posset nndecnque errse? quaerit
Boclerus, Dissert. Volumine novissimo p. 907. au d. C hitster. 4e Obso-
nibus erets.
(b) Adde PliN. RL. N. C, XXXITL, L, TP, FZ. XXXIV. 2, 7, 8. (6) de
Pictoribus plastISGNe XXZV, 8. XZXVL, 5. XXXVII, 1.
qualem Lanliano Amillimum () Seldeno loncatum aved nos promne
est ostendere.
XXXI.
Tibi res diversi generis commercio permutari debene,
Comparatione _ exaequatione carum opus Clt, (2) nC alcer plus
habeat, alcer minus; cujus quidem exaequationis modum xy
tionesque pridem excussit Aristoceles, indisenciam appellans
rerum ay- menluram istam, in cujus locum ex insticuro lucceserie um-
MuS, 501Xeior nai Eeas rus a. aejns, elementum e terminus (6) sirc
Instrumentum commutationis rerum. Noncamen hacunica
est mentura, sed hominum laepe roluntrs, e compluea alia.
(C) Fulta inprimis caula et necotiationic racio, (a) pluribus
Paucioribusre Impendiis constauris. Accedic ars: Opinio de
rebus eximiis decori Fucuris habenti: cupidicas icem rem ha-
bendi, _E COMPCtIEOTU COnCertatiO, uE Ck in auctionibus:
cempus: quia etiam dies espars precii calus Forcuiti.
(a) Talis exagnatio facta est Belunca duplicis Epironi e CCCC5I
clorsM. Get. ZXXIIL, 15.
(6) NicOM. V, 5. Nammus enim non tam desinis pretiam, quam est pre-
tium, negue adeO tOm MENSUTA TETRM COMMHLandErUM, gam I
strumentum commutationis ex constituto. Alignando penuria pecu-
ma ad permutandi consuetudinem reditum est, ne de Plandris in il
lorum annalibus notavit MejeruS. Ositata est moxeta, qnae vocatur
212BB 2B jam Abrahami tempore, Cen. Z~ IIL, X6. MBI Av∞L:
Curran, plane ni nos Currents Delo, sen nummus, qui inter Wercau
tores, in expenden do numismatum pretio gnam maxime diliventes.
translatitius receptusque est.
(C) GFOE,
Duid exx
quacio:
qui ejus
Faciendx
modis
UIC precia
DeanEU:
Nummus.
quid:
Per
do
Pere
(0
ad
Ue
caeuu
ae
EXer
ill in
Ma
Dece
lat
Anmo. Seat
1n a
d
sinc
Guad
Bd in
es
Me
1b0
telis an
cemina
mina
paine
erode
laqu

## Folio 357 — 816856680:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
DetIL
bed
1
3 (377.
 Qua
(C) GcOc, II, 22, 24. PS AuctoCB. 3, E9 inprimH 4.
(d) Bocler. de Mensura pretiis in Volum. Visserr. norisI. P. 904. bue re-
ser perienta, discrimina, labores. Seneca de Benef. VL. 15.
ZZZII
Ouoniam justicix pudtorisque, ubi metus abest, postrema Duod oMi-
Fere apud rulsus ratio habetur, herique eam obrem haudra cium poce-
cacis Civin
ro (olce, ut empror, iniqua rendicoris voluncati, necessitate lis in defi-
inopiaque prectus succumbat; ideo cirilis poteltaris est, inx- niendo pre:
qualicatem in precio rerum vinculis Legum coercere, magi- eids
stracuum (a) auctoritate moderari, indiciis emendare.
(2) Hinc auad Suidam àzoegroot, os naeru du aroegr crcae coixerres
aexors; Maoistratus, Gni res in Foro venales administrant, excepto
Frumento. Nam bi orroDinares adpellabantur. Hinc distinctio pre. Luncamen
u in vulpare 85) lexitimum 5. 5. Hes consissit in puncto. IUnd in cum divisio-
quadam laciendine, 5. 6. init. ess differt a vulvari illo generalius di- nis pretii a-
pudaucto
Eo in rabus octeonibque rt talsb conspieno, gnasenus opponitur rem
Numo. Sed hoc vulorre etiam in numo est.
ZZXIII.
Precium est valor quancitasque rerum, (2) humana con- Quid prei
rentione illis impolica. EK tamen sc ralor actionum, (B) qua- cium
quod ejuo
renus in commereium reniunc: quemadmodum e persona- objectume
rum, quatenus illae rebus xequiparaneur. (C) Inde Jus lreri, ee quid pre-
precium Redemtionis, quod Suidx Cst Wes exouuor es End BC. eu redem-
rionisE
ejas (d) Scu quod schola terminis eodem redit: quantitas o-
talis, sire ralOr exiPaCtO FaCIEO sive expFCIIO (d) aCTIONaTUS Ca-
peiro, quique rel propeia, vel aliena impensa Colviturhosti ca-
pienti, uc is ex hujus poreltare dimiccatur, pristina que liber-
EatI FCCIENatUI. (C)
(∞) Pretium bominis, voto consecrati, nnnsogne exaegnondi DFLIS cON L. ex diriia
Aituit, LeV. XXVII, 3, 4,5, 6,7. Moscale enim a prcrisiae quin de precio
quenni ad annum vieesiurum estimatus X X. Faemina vero ejus atasie devocori
X. siclis. MasCntM anROrUM X X. uque ad J. X. Pendere jussas L.
FCMInA X XX. AClAS. Senex denigue pliquam sexasenarius XV. fCe-
mina vero decrepita aut sexapinta onnis major X. sictis aestimaha
batur. Itaque maius pressum viris quam pueris ant sceminde impo
Atumo
E. CV. XXVKI
exOnItUE.
e

## Folio 358 — 816856680:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
provoriio
obsCEvaTUEd
um: Manoris etiam hadm Pait senex juvene, e ad ilive pretium
decrepitae astimatio pas essit, cm alias ii javenta duplo ma-
(b) alias enim gnantitates in actionibus sunt fandamendum pramiorun
aut poenarum: P’uter d. O. 1Y. de (. Il, 13, 26,
E Germanis andit Eose, () elD vel Santlon, quae vox a C atinO RC-
demptio, adsampto tradnce Gallico vel talico Rancon vel ILANZC.
delcendere videtur. Nist magis arrident derevatio 50. Loccenii a
Ran vel Ron rapina,  Cona vel luna, pacare vel placare ant redi-
mere; unde majoribus nostris Suenboch dicta charta plscatiovis. Ouo
sensu Ranson idem fuerit ac Copesitionis re DemMpHiONisgNE preLIRM
pro rapto vel adducto capV. Polungam etiam in cbariâ Ortoniso
Imperatoris, adpellari, obser vat Psertins, a vocabulo fallen, selve-
re; quod pretiam solvatur. Latini redemptiovis libertalisque pre-
tium dixere. Craeci nursor, quod idem sonat: ac aped septnacinta
Interpretes, ipsosgne Novi Testamenti Scriptores in sublimi argue
mento solenne est, guo SalvLeorem Optimem, DF L Marisgne Si-
lium. soluts pronniversis fexpulisque bominibus avrecos nuies apan
ac universae obrdientiae pretiO; DerMS BRMAnNM e DIabO CASt
tate liberasse creaims, alenamne, quo uns constrinoehmsts, de-
bitum persectissime, de intrenseci perpetmogne valore saris sactarum
persolvisse. Traciant id arormentum Theologi. Praectare temen de
eo in M.rasibea eoit rir eocissimus, CIIFICUS FLUBCCUS. NIITALHN; NON
Dances Penlinae desixitionis oblivisci qui l. gtrum describat nunv n
nroeaonour precium, quo cedemei lune peccatores. Onibus neique
verbes equalitas satisfactionis BXPLE TRICIS mirisice declara
tar; quemadmodum etiam, quidquid ad veritatem. sidemque plena
satissacinnis demonstrandam pertinet, enixe retinendum est. Nam
qu.e es homines vendi posse. Videlicet serois, nec aliter atque res
Nostras tractori manisestum est. Palere B.hilius in boc arricn o: ho-
mil. In PfAM. XE VIII, Eveedn Er qu narror arrazior; o edobn cis n
peni avrScooraS rus Luxus nucr. Una, inquit, res invenia est, omnibus
dionitate agnalis, quae dita est IN PRETIUM RENE MFIONIS
animarum NOArarAM. Nec non AugustinS in Ps. XCH Tenehantur.
ait, homines captivi sib diabolo, eo daemonibus servieb ant. Sed RC
DEMEI sunte captivitate: Ven dere enim je Boenernnt. Venit RF.
DDEMZOK, ES DEDLE Pretium, fudit sanoninem suum, (S P. MIL
TInde nano
M
quid Xv
250V 5
Speciotim
in discipli-
ma lanctio.
et (3)O.d
jor essit ognum aena astimatio.
Detinitio
PotriPanli.
2a, abTIIP.
Hluberore.
Petica.
2. COx. VLo
M
A
vital
du
laninr
Rebus
insione
daslet
ali 1
eum
capenter
natura
duminter
vandum est.
u
a
sunc
nXC
n ene
orum
dvide
Xen
c
11
ila
e
a
illum
tole
nMIn C
 san
pot
ma
s

## Folio 359 — 816856680:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
in3 l359.) Eeu
ORBEM TEKRARHIM. OnaritiS, OHID FMERIT. Videte, quid
dederit, Es) invenite, quid emerit. Sanonis Cbristi PRETIIIM est.
TANZI OIIOVALEEEOWID: NISITOTUS ORBISI OMID
NISIOMNES GENZES. Conferatur CHIE. Hsuberus de Jure C1.
vitatis, L. I. Scct. IV. Cap. VII. gnod de Redemtione agit.
(d) ut in pactis ob lubrica belliinitis, quae Chorcels vel Carcels appel- Ouid Cax-
lantur. Znju generis conventiones alignot recitat Pesendorsiu in celo
Rebus Smecicis at A. MDC XL II. C0 sequentem. Recentins idgre
insione exemplum prostat in pacto sive cractatu Caesareo. Calbicano.
Bapea EY. Maj. M DC X CII, inito, quo summum pretium Gene-
rali l. ocumterenti assionatum 50000. C thrarm: mulis etiare mili
eum menstruo taxantur scipendio. Si pacrum defit, naturaliter penes
capientem est, gnantum volverit, prectum poscere; ad dito tamen, ob
naiuralem aegualitarem. TP MPER AME. N TO humanitatis. Si pa-
ctum inter capientem C) captum supplicem intercesserit, id ntique ser-
vandum est.
C) Maona etiam nroensque ratio est, quod ob desperationem L.gtri, Necessiras
ac ubi fuxae dedicionigue omnis praeclusa via est, nimium sanonivis ejusmodi
funditur. eo per reponitur poris donec ad morem redeatur.  Cujus Pactorumm
ret singulare exemplum refert Everhardus Reydanus, Deloicorum
 Annallum conditor. Albanam. negre capere guenguam neque ca-
ptos redimi passum esse, sed lagnee universos es exgnisitis tormen-
ntorum doloribus enecasse. Verum nt eandem Hispanorum fortunum
 viderit, cum nullum P’aederati recimi paterentur; (ed fine diferi-
mine nobiles, eovobiles, es in illis Paciecum. Snomine AIbano
jandum, eoldereni in patibulum: diligentins servare jura belli E
TANOU AM CEM HOSTIBISagere caepisse.
Precium eAt rel vircuale, quod ipsis rebus ex naturali su2 Onomplex
conditione inest, semora etiam omnihumana impositione; vel prerium:
formale, quod Formam decerrinationem que ab humana ro. Tuid vircu-
Ile:
luneare Corcitur. Formals precium subdiridieur in valeare e quid For.
Eminens. Illud spectatur in rebus operisque in commercium males
quid vut-
reniencibus: hoc in nummo, in quo pretium rerum omnium oure:
eminencer relur in se continere concipicur, ac omnium rerum quid emi
pretiis aequale heripocest. Porro pretium vel in SEatu COnSi- MenSE
deraTUI

## Folio 360 — 816856680:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
em
aclacus Lucurali, vel in Civili. Ibi pretium dependec a Liber-
care: heic ab Imperio Cirili. Aeque in CIrIEaEO GMIde EUT-
us duplex est rel legitimum vel vulsare: IIlud dependet ex
Lese per communem Imperantem lac2, l0c ex ulu Fori. (2)
IIlud alii vocant legale, hoc conrencionale, cum vulgare pre-
eium alio jam sen (u FUCFIE NUINCUPAEUM. DifFerUNE haec duo,
cum ratione certitudinis, quonirm illud in puncto velut con-
Sictit, adeoque minimus excessus inricum ladic; hoc autem
quandam habet lacicudinem: cum racione durationis, quia il-
lud est constans, nec ad momentaneam precii rietualis varia-
tionem mucari statim Coler: hoc vero cs inconstams, 2C Varia
tionem perpetuo lequitur, adeo ut juxta dies, imo LrOras, L0.
rum raciare precia (oleaME.
X Primus Bujus usus memoratur in sepuleri emtione, Cen. ZZLIII. 25, 16.
(2) Pntendort. O. TI. (6 C. 1, 15, 3, l, 12. 5.
XXXV.
Inignis ex in publicos usus directa observatio Ructoris est,
 linsularia dirinx Proridentix humanis necesIEaEIbUS DEO
dencia Nu. Picientis mumera hoc reterencis, (a) Quod pretio non magno
res omnium ucilissimae _ maxime necectarix Parancur. Duan-
quam nonnulla est (b) uciluacis in precio Faciendo xCtimario.
(2) 5. 4. Conf. PocI. de Mensura Pretii, Dissert. P. dit. noviss. P. 902.
(B) Sic quo majores sunt ex adib reditus, eomaius illarum pretinm
XXXVI.
NNON YANC Ad GFOEIU (2) MONLLIE HONHCIO; MaGHAIS
Decnnix Factam commutationem, ex quo Seculo ZVI. RCX
raciocore. Ilispaniarum ex Americanis Inculis cancum auri argeneique
invexerir. Crelcente enim pecunia in quanicitate, decrerit in
pretio. Ilinc est, quod preciarerum aucta sunt, de per EOcam
LLLOPAI GUIAEEF CAHEI CMaEUE, Quanti prius, quadeuxloque
CTereCINE PTeCIA.
6.d 113 13, 27. Cirasinckelius, apud B acter. d. lo
3. (360.)
quid pre-
eium legi
timumm:
quia vit
Parecivile
EIE In PFC.
eio conspi-
cua Provi
minis S
TInde pe.
CUMIa COm
mucacio.
i1
XXX YL
d
min
Plu
P
re
Hd,
gnec
An
Ct
et
1
an
IBcOr
e
sabu
se no
e
In
nov
aes
in
tum, se
conem
elim
gnn
bem
aiaque Psum

## Folio 361 — 816856680:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
26t 1361.1
XXXVII.
adlo c
Ouoniam in rocolucrandi Facileinesse (2) vicium pocest:
Duod
VerumPPE
oicur juctum verumque precium id haberi solum debet, quod cum.
PEO tempore locoque rulso ulicatum de Cum FatiOnC FCCC
Deum habctur, auc ex rei aestimandae condicione vel creneu
peculiari, riri boni se prudentis judicio c. c. Principis, aut Ma-
distracus auc arbieri definitur ica, ut neutra pars plus minusre
habere, quoad ejus hieri porest, rideatur. (6)
(2) Syc. XXVII. 2. Mercatores Rex Theodoricus describit, penus ho-
minum, quod lueris vivit.
b) Iniquum ergo precium est. quod majore minoreve mensura, quam
conditio rei, loci, temporis postulat tanaeur, C5 ed tendit. ni alter
plus aegno, alter minus habeat. Conf. Böcler. Dissertat. de Mensura
pretiis quae Observationibus quoque Crotienis adjecta est. P. 75. 59.
ZZZVIII.
Justumne id Fueric pretium, quod ercator Alexandei. Ouid de
ErrenIN.
nus Frumenco Cuo, cujus agnam mox copiam Rhocum de rioAIexan
LaCUM iri HOrIE, relUEI iCtA ANNONX CALIEAS ALIFREUEA POTTO es- drino cen-
sec, Catuit, apud Ciceronem (2) dispueatur. Cicero Ancipatrum sendums
laudar, iniguum id Facinus fuisse concendencem. Sed Cirorius
efficiolum quidem fuisse ac landabile dicit, R nares mox affu-
curas indicasser; non tamen injuctum, (6) I. C. nOn pusmanS
cum surc ementis, quod reticuerit.
(2) OFFE. III. 22. _c III. 27. ubi, video, ingnit. propier depravationem
consmetdinis, neque more turpe aliquid baberi neque ant lese san-
clrisant Jare civili: TAM RN N ATEIR A L. FCI F sancitum est.
B) GCOT. II, 12, 9. ut tamen antipatri sententiam acensare non andeat.
v. denno Baeclec. de Mensura pretii, gnae Observationibus ab Crotium
subnexa est, P. 80. SG. Cs comparane huc exemplum mercatoris mer-
eem vendentis, cnjus usum mox interdicendum novit; Saltem cum abs
se non absolvi posse dicit Boclerus, qui olieni solvit nummos, quo
MOSCBe
rum pretium mox minuendum novit, alteroionorante. Conf. Cice deccHCeat.
ronem ipsum: HIOC, inguientem, celandi genns gnale Rt, P cujus bo- Preriomon
ablit, qts ust videt. Certe non aperti, non simplicis, non insenni, minuan
nON
dose
An num.

## Folio 362 — 816856680:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
3 (362.
non iasti, non viri Boni Off. IIL. F3. Paria etiam pro GTOEO AVOB
menta hab et Pntend. de J. N. 86 C1. V, 3, 4. Saltim hoc vetm 0b-
servari, quod auctor 1, 25, 4. inculcat, inequalitatem quam nua
dissimulatio praecessit, nihilominus corricendam esse. Si vero ina-
onalitas corrisi debet, que nullam habnit dissmulationem praeviam.
utigue illa multo mapis erit corricenda, quae orta est ex uissimta
tione, ut V. C. apud Rhodios, gnos decepit Prumentarins.
ZXXIZ.
POFEINCE HUC TITEMPRETTUM, GraCIS aBaMO quo de
ad Ammianum Marcellinum (a) obleerane viri docti, id de
luero ex de damno dici; uc quanto pluris auc minoris vendide-
risrem quam emeras, id quod priori pretio accessiraut deces.
(IC, INTERPREETUM sic.
Ca) XXVIII. 5. de Hymetio.
XL.
Concractus  rarione principi diridlicur (a) in voluncarium
de inroluncarium; cacione (b) Objecti in nominatum ex inno
minacum. in beneticium e oncrolum (C) uoreon oeer icem seu
quid di- unilacerem, ex d’om doer leu bilaterem; (d) dliremeorium, (C) ubi
acta utrinque implocione, parcibus nihil nesocii incercedit,
quid com. V. c. emeio rendicio, et Commutatorium, quo achuc aliquic.
mucacoris. negorii incercedit.
 Craeci communiter vocant ovraem aeyua. Siracides more Hellexistiso
Sooro naj Anir XL. Il, 8. XI. 1, 23.
(2) reteri usigne distinctinne, pro qua landatur Aristoreles Nicom. V
5. Fac. Thoma l. Z ab. X XIIL. lin. 30.
(b) Iile est, gni circa otjectum certae seciei celebratur, eogne proprio
ec speciseo contractus nomine eandet; ut emtio; venditio, locatio.
conductio es similes determinatum nomen agnescentes. lIC, qui cir-
ca objectum decerminatae speciei non celebratur; eogne proprium no-
men non habet. cansam tamen habet, nempe dationem vel factum.
EI est r. contraEs, IO ue des, gnondores datur prO re, V. C. perM
ratio operosa sic dicta, BiC CgKHS Pro hOC egno; Pecenia pro Decunia
qui contractus nunc est cambii; n(eS rei pro res velm usas equi met
ad aliguot dies pro boc libro. 2. Facio, ut Facius; gnando factum ac
opera
quid inter.
precium:
Aa Libr. T.
.
Suoruplex
CONETACIUIS.
C. 2
remtorius
quid no-
AMINaCUSE
quid inna
XTIMACUSS
e
s
lum
rjus
o
1
ner
V
1
and stat.
20
se
n
Porim
1
acu
ei
1
1
ai
li
e
M.
qu
Me
De
1
1a
e

## Folio 363 — 816856680:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
m. D 3 (363.) EEdimo
opera praestatur, ut ab altero vicissim illd praestetur; qui contractus
Ammiano Marcellino pactum reddenda vicissitidinis dicitur. Onor-
sum pertinere videtur contraitus inter rasallum es Dominum, vi
promittit. 3. D0, De facies, in iis est contractehus, ube aliguid et a-
lind fiai datur, mod non in proprium formam transcant, aliogni
ejus potins gnam ceveralis venient nomine. Ita A do v. c. peenniam.
ut facias. e factum est Bajusmodi. et locari soleat, erit contractus
nominatus, qui secitur locatio; quod s. vero. factum ejus est natura,
ut locari neguent, quamvis pro eu detur pecunia non erit locatio.
sed coveractas anonrms. 4. Ad: Facio, uc des: Omnes isti reserun.
dur contractus, quibus factum quodeungue praestatur, ut ab atero
detur res ont nsus rei. Sed isthaec discrimina prorsus ioxorat JHs.
Natara. Orat. LL. 12, 3. Medo
et Anctor T, 15. 3. mo E6 mixti MaHB. X R. 3. si aliem selariam am quid con-
plius constitno, ac ejus est overa, ubi miste contracti est leberalivas. Tracto mix-
d) Vocabuium bilacetis Baber voster, l, 2, Y4. sub fin. (6) de 1. .Y. 28 2110?
C. V, 2,5. qnibus addit contractus mixre naturae. Hllocum, qui ab quid uono
initin exnno tantum latere ad aliquid praestandum oblivant, nec ex  CCO:
postsaco conditionem mutant: exemplum dat muluam es stipala
tionem. IRorum, qui ulero cirroque ad alignid prestandum oblisant, quid di-
eE in quibus par utrinsque contrehentis in obligatione constituenda at dp∞.
est ratio emtionem  venditionem. locationem conductionem (5)C.
Eios ait netora comparates esse ad unum tantum obtigandum; ubi
tamen ex postfacto fiat, nt _s alter oblivetur. Enta s accipiens im
Densas fecerit, qnas resarciri aegnunt sit.
(C) D1. 50. Jac. Miillet, Instit. EtB. Id, 29, 180
ZL. I.
Circa Contractum Emrionis rendirionis de Ture quoque quid suo
Monopoliorum disquiritur. Nos ca, (a) ubi Nercatores ace alii monoxo
insionem rerum copiam Facta conspiratione corradune, cam-
que donec precium creverie supprimune, inigua censemus, in
traudem quippe ac damnum aliorum in(EIuEa. (6) DC DEu
dentia rectoria cirea concettionem monopoliorum consulen-
dus omnino eAt AuCtOL. (C)
(a) non
lii:

## Folio 364 — 816856680:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
3 (364.) u
(a) non inteltioitrir monozolium, s civis v. c. seiat solus hone illamve
rem consicere, aut si porulus qnidam rem snae terrae quasi proerium
contineat; sed privatum.
(6) unde e imperatoriis Leoibns, Caroli inprimis V. sub peena confi-
scationis interdidta.
(C) de 7. N. (0 C. V, 537, P. 731, 732. ubi monet pro Monapoliis a
CrotioTF, 12, 16. male abtegari exemplum sosepti, Cnm Rex non
interdixerit emtionem frumenti.
ZLII.
Vsurae (nonmordaces) (2) luero, quod alter ex re nostra
lurarum. Facic respondentes, Lesi Nacurali non repugnanc. Alias c80
dispendium paterer, alcero luerum e RC mea capcante, (b)
quod aequalicati, criam ab Apostolo commendatx, reprignat.
_( Legi Nacurx essent adverta, DELIS cas ne in percorinos
quidem permilisset, quod factum camen a Capiencissimo Legis-
latore, Deureronomii capice lupra viselimum TertiO. V. 19, 20.
Cacerum orta in Belgio de Prapezicis rulso Longobardis (C)
concroverlia hanc rem egregie illustraric. (d)
(2) Lege Putend. de 7. N. 8 C. V. 7, 8. Dia Patrum es Concilio-
rum ad versus nsuras coBioit Anconius ThyCuuIS, Prof. Fbeol09. apud
Leidenses in tr. posthumo de IIsura ES) FCenore, quem ob controver-
siam de feenore trapexitico ediderant cnm aliis suorum testimoniis
Theologi Ultrajectini . 1658.
b) contra Reontam ab Apoctolo quoqne probatam II. Cor. VIII v. 13.
Rulpis Col. Gror. Pa0. 83. conf. Sp.nCF. de O]c. I, 289, 290. 6
Opand. ad Crot. LL, 12, 20, P. 938. ut e Codlov. ommino ad Dent.
XXIII, 29. mbinsaram compensatoriam, quae intra modum publi
eis Levibus desinitum consistit, non esse injustam, muleis aroumentis
probat.
(C) qui connivente Dagistratu populum es inprimis pauveres usuris
oravissimis rodunt, institmentes officinas, in gnibus cuilibet petenti
mutno dant acceptopionore, quo non tantum de forte securi sint, sed
etium de immodicansura.
(d) Beloicam quidem e Lonoobardia insedere fceneratores. Nunc eam
qui artem pensitentur. Conoobardi andiunt. Conf. de lIsuris Cerb. L.
de Map. Polit. 5. 239. e5 Parum Guenojum in la erande Conse.
reRBO
Duod. Jus
Deductio
Suxisusura
Sacris.
(enec
ne

## Folio 365 — 816856680:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
20
 (365.)
rence F. l. C. 4. bit. 7. fol. 622. BBI de PBIbixPO IV. PranEIA Regere-
fert, quod is, cum probibnisset usurarum Reciem quamlibes, addide
ristamen: Verum per hoc non tollime, quo minus Creditor quilibet
impune interesse lexitimum, praeter sortem, sibi debitum possit exixere.
Et PereExius dans l’Ristoire de la vie de Penry IV. distinenit inter
Eres ES Rentes. Ilas Fenricus M. prohibuit, bas ordenavit. Sic
etiam interpretondus Rec. Imperii ae Anno 1592. ubi, cum petiissent
Ordines. IDie es zu versteten seves DaB Die nucherlicen contracten
sollen abgesci) asse seun? Respondet si lector Moxantinuss immodicam
Tr
concum ulurarum quanticatem restrictam ette. C onf. Grot. ll, 22, 20. Cirorium
qui Cbristianos Lege Mloscica teneri ast, gnippe vocatos ad majora de usuris
virtestum specimina. Sed videndus ad istum 5. Ofiander, ac falsum conomia 2-
utriusi Oe-
est, nocionem praximi in N. T. latins esse extensam, qnam in V. T. nimadver-
Nam es in hoc omnem hominem sonisicavit. Negne Cbristus lexem lio.
EXZENDIT, sed EXPLIC AVIT.
XLEFI.
LTTUrX aUFeM MOrdaCeS LIMENON Cx Colum (2) guX I2
jori in guancicace capiuneur; led e ratione perlonarum nego- ces.
Liorumque tales adpellantur. (b6) Cxcerum quod ulurx TIrac- Cur usurx
licis penitus tere prohibitx, condicioni cerra, quam intrabi-
licas ohi-
Fabane, _ veluc Feudum a Dominocencbane, (C) adprime con- Bicx:
sruebac. Nam ec proventus illius, qui ex critico maximam
parcem constabat, ec negata tundum alienandi aut pexpetuo
obligandi Faculcas, uluram non conceslere. Ouxe si furi natu-
TX REPUGNATEE, DFLIS Sanctistimus ejus adrerlus percorinos
exercitium dilerta L egchaud concesitet. (4)
(3) e. 9. s X1I. pro C. occipientur, ut olim apina ROmANOS.
(B) si quis panperi det vel seri, ant aeprotanti e esuras ab eo extor
queat, ap_d gnos tomen, et Cbristiane f. Gr. monet AncLOr, mo
inum vicem eleemosgne subire debebat Maeth. V, 42. L. UC. VI, 34.
(C) Levit. XXV, 23. Bon vendes di terram in perpetuum, num Terra
mea est. Hic effectus est jurts fendatis, quod fendum vendi neguito
(d) DCVE. XXIIL. 19,20.
ZL IY
Distere hyporheca a pienere, quod hoc constituatur xei tra-, uomodo
A 2 3
dicione.
rDocheca
Oux usir
Xx, mordd
apudItrac-

## Folio 366 — 816856680:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
18366.)
Ed
nctohe, illa aucem renon eradica constet nuda assionatione rei
phis immobilis. Tubet autem aequicas humanitasque na-
curalis, ne ca inpionus sumantur, quae quocidinna rita instru-
menta sunc; eo enim in calu quod mutuum datur, elcemoly.
na locum subit.
(2) DCUT. ZXIV. 6. Non accipies loco pionoris inferiorem es superio
rem molam. Ond ratione a Romanis vecitum pionoris canssa absra
bere boves aratorios vel instrumentum aratorium
ZLV.
In conrractu sociesaris pro rata damni lucrigue insticuend
est paltitio. Onod etiam in Locierate naturali Ob(CEVAEUE, UIN-
de L ex naca Rhodia, _ Jus Avarix, illiusque cum communis
cum srola: (a)
(2) add. KLuIpis. ad Crot. LF, 1Z- FVerC. VF. Sect. III. S. 7. P. 85. est
antem avaria contributio ob ejectas merces; (s qnidem aequissima ob
jacturam rerum ex una parte, eo conservationem ex altera. cons
Schiiz. Comp. LanterbachianO L, XIV. Fit. 2. D. M, 239. 65 Putendo
deO.5Cit, 5. Hto
ZLVF.
Salutari ueique consilio monitum ab Auctorc est, Rect ori
suo Ludis Cricatis incumbere, (2) uc quousque permictendi Ludi LInE,
dispiciat, quum ejusmodi conrentionibus, bonis tacile luis exui
quis PONTIE, _ PraeteF jacturam temporis, jurgia quoque e Cx
des crenire inde solcant. (bd
(2) Leopoldus Aucultus per Archiducatum Anstriae Lndos Bassette (5
Prenta Quaranta omnibus prohibnit, additis poenis extra ordinemt
severis. Conf. Edidum Anni MDC XCFI. ZII. Octobris editum ab
Abasvero Fritsebio, Cancellario Suarteburoico, in Der CBristitetz en
Gesenschasse mider die lender aBugemeine Drer Baster DeB Slu
cheno, Boiisauffens uno Pohnsviblens. Cons. Anct. 6. XV. 5. 13.
(6) Tragicum exemplum ab eodem recensetur de Comite ab Halweilo
Consiliarii imperialis intimt filio, ab Ensitano Ablepato misere tra-
cidato.
TLVII.
differat il
DignOTCE
Duod 5uo
in concra
tu lociera
1152
quid sus
Avaria 
uid circa
eCCc
dest
dei
e
18
Co
ludu
ues
a
omnis
masici
u

## Folio 367 — 816856680:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 (367.
LLVII.
Alea luaus, si subleranda cumprimis aliorum cgectati Duod sus
destinacus (E, improbari nequic. (2) Contractus vero ANCCU- alex de 25-
securario.
rationis uc anciquus, sic hodie ulicatissimus, nec repudiandus nums
est. (D)
(2) cons. omnino Dn. Omeil. de Lndis, qui aleam continent.
(D) quia sit citra labem nsurariam ant frandem. Cons. Crot. II, 12, 23.
XLVIII.
Excerum Alea hoc locOnOtaF incertum eventum, qui luCrE DC ALEA
damnumre adferre queac; in quem ueraqi pars indetinice con- PUIBL.IBA.
sentic, omnemque querendicaultam excludit. Eiusmodi ale-
am continet olla forrunx, qua vel Regia ac Principalis, vel
communis ac plebeja. Regia, Principis ac Summi Imperantis
auspicio insticuitur, ac pro forma modique ratione rehemen.
ter rariat. Eius nuper exemplum insticuit Screnissimus Prin-
ceps Wircembergicus; uibi in olla collocari jussit ZII. mille
Cchedas, quarum vilissima pro decem Aorenis uluram XXX.
Cruciterorum astionat. Alca autem in co pocissimum conliltit,
quod inceresse in lcheda astignacum quocannis percipitur, scd
cum morte creditoris cellat. UInde rocatur Pecib. Senten.
Deinceps quod cuiforruna Faret, uluram CC Rorenorum pro
Capitali decem Rorenorum accipere quorannis queat. (2) 50.
lene a nonnullis Rebuispubl. olla ejusmodi pandi, quo exteri,
quibus imperari nequic, vel pocentiores Cires, quibus tribu.
cum alias solrere molectum eslet, (pe lueri alliciantur, aC in u-
sus publicos aliquid conterant. (0)
(2) erostat Scriptum: SachriHt von Der Sirsl. Durtemberaisetsen
BDF. BanCO SU E TUHLGAED; C6 Rescriptum Serenissimi prodiit quin-
to Zannarii MDCCIV.
b) add. On. Tirius ad enfendors. de O. P. 86 C. 1, 25, 23. Observat.
390, P. 934.
ZL IL
Cohcractum MOLIATRA Schola Romana, e in hac ude
A2 a 2
TFACCUS.
Seluitae hacra:

## Folio 368 — 816856680:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
noti
(368.) Ee
Seluieae cumprimis propugnarune. Funr detiniune, ouando
quis egenspecunia, emic pecunia credica aMICTCAEOTCMEECCS
summo pretio, e sacim ei pecunia numeraca precio infimo
revendic. (2)
(2) C, Z exler. de Mohatra 5, 30, 33. sed quando quis merces emit à
Mercatore pecunia credita, easgre statim non esdem WercaC Ys, sed
abiis vendit, Rispani Baraccam dicnns. Hne pertiret eti on trachatio
de Montibi PIEF AFIS, GNOS depinNIt Z II ICEMIANAIS.
Fidejussor (2) pro alterius principaliter obligati debito ro
Satus intercedit; anente camen in debitore oblioacione; (6)
pronullor ydam omnem in se suscipit Exoromissor.
(2) Auctor 5 14.
(D) Ptam in Theologicis haec novisse necessorium est. Sunt, qui exi.
stiment, Cheiltum non frisse Expromitiorem, sed rantum Pidejusso
rem; quia ad ratione hXFKO. MEISSIONIS pertineat, WB P XPXO
missor non proalin sed pro Pe solvoi; nepete qui jam pro SP. oblica-
trs sit. Sed licet sixpromesso etristi non Ornsnede par sit expro-
missioni Morali vel saridice, similis tamen est; quia Cbristen, ut P X
premissor. Lehitum plene snscep. F in se; (5) guia primus debitor; in
Ordine (6 ruEe salstis conBitns, non amplsus potest conveneri. keo
VIII, 34, 35. Neque salsim sedejusser esse potest ex eo quia Pide.
jnssor SIIBSIDEARLIIS ZANZUM est DEBIZOR. Putend. 4B F.
N. C6) C+ LoY, 6. X.
P. T.
SCdacjussionem quarICUE: AN Ca X etiam in criminis
Paena corporah locum habeac: Sive, An guis rieani Luam pro alce-
rius rica incerponere eo cum effectu possic, ut de iplo, leonon
comparente, lumi supplicium possic: AFIEMAHTeM FCMHCLC
recerum quidam, uE C nocissima PyCHASOT LOMIN AMICOEUM
Damonis et Prchix Fliltoria constat, quorum alcer pro alce-
rius, morti addicti, reditu radem se Dions G0 Trranno dace
non dubicaric. Necacira (a) camen rerior pociorque est, quia
nemini XF in vicam poreltas competie, uc cam libi ipse actimere
aut adimenctam obligare ponc. (b)
Egni
quid Ba-
xacta
quio Mon-
quid side-
jerAIOe?
quid ex
es etaio
Anlicira CE
Fdejulo
Crimina-
liss
qu
WN
Beg
debis
lelte
l.s
ad
em.
laatur. C
invendnllu
quidc
erode
ete
nebr
et
A1I
a
1
le
Cao
a
1
le
(XV
dores X
celui. qne
eot
ber. 4

## Folio 369 — 816856680:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
et
X250d
1369. Y
EC
Egnidem etiam de sidejussone civili dabitn sum videbatur. Ouod
in Nove l. Justinioni vetantur coxueraouod, id est, pionortiones
pro aliis, addita cansa, quod rationem non habeat alinm quidem esse
debitorem, alium vero exioi, unde es bae exactiones odiose aopel-
lantur. CxOC. III, 2, T. Sed est nimirum hoc pu exivente necessitute
introductum es brmasis ncilitatibus admndum inservits
(2) C. 1Or. 17, 22, 2r. H05 vdes Craeci arrusixve adpellarunt. Zale
gnid Ger. XLII, 37. adparet in Rnbenis ad patrem verbes. Conf. Ci-
cero de OF.- IIF, 10.
Praeter onam soli Filio DET, qui vitam a se habet ipso. eoqne pro Onis Solus
nebis er minaber sponde:e potuit, ipse provosans ad hoc ins, fo. spondere
 = 18.
(6) exterdictaeron Pure Naturali omnis mors vicaria. Nisi forte vas
ideo se internosuerit, ut eo melior occasio esset subterfnoiendi sappli-
ei, ubi vas pro sua culpa paenae subjicitur, vel criminali, vel orbin
trariao
LTI
cximai
tex porue.
XICE
Singulare Fuie incex FTebraeos jus Recractus, variis prO ea- Ouid sus
tione objectorum Lesibus lancicum declaratumque. In gene- Recractus 3
TC (2) Fus hoc reluendi competiie junctis proxinquitare san-
uinis: d ingruente Tobelao Anno Fntor rem Vendicori de-
Duic relicuere; (6) nili quod circa ades alicer Racutum Fiit; uE
seilicet mbana inera anni laltem spatium relui pollent, coque Cur xedes
clap so Vendicori CMenEPerPetUX, aC PropriX; (C) rulticanX au- urBANX
DOSE AMNIE
cem d in pagis murononcinecis, agrorum nacuram imitaren- relui non
EUT, qui annO TubIIRO Ad PFIOECMI DOMINUM FCVETLCBANELIE. DOCICTUIE
Dua Leoc Ggniseatum, VEraclicas 2 Sufructuarios live Fencata-
rios, DFCIM verdregionisiis concelia Dominum este.
(2) Lev. XXV, 25.
(6) Ler. XXV, 28. praeclara est de Anno pubileo redituque Bonorum
ad Israelitam gnemtibet, aut familiam; Drimosque eorum DominOS
Materia.
(C) Leric. XXV. 29. rationes hujes differentiae non unas odferunt Do-
Etores, qued aedes urbonae resractu non pavise sint, rusticana vero
relni porverint. P. quibus praeciona est, ut freguentiores redderen-
has nebes, quum libentius emamm ades, qnas seimus fore perpetuas
At 2 d 3
Ldllo
In V. T3

## Folio 370 — 816856680:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
10.
LIII.
Prxecipue vero in concractibus curandum, UE ECNCaEE
gabitas, neve plus exigatur, aut minus offeratur quam pac elt,
ac que ut uterque contrahentium cantundem nancileatur. (2)
Flinc Scripcor ricae Ihidori apud Phocium, Flermiamnarrat,
ubi quodemere rellet, justo Forte minoris eRet indicatum, ad
jecisle, quod jucto pretio decrat, quod existimaret, aliter 28C
re injulticix esse speciem, sedcalis, qua plurimos lateret. FF in
hunc sensum. interpretantur Febexi Legem, quxe est Levis.
XXV, 14, 27. (D)
(a) Pnfend. Os. 1, 25, 3.
(b) Orot. II, 12, 22. Fuxta numerum annorum PB pro fructuum pro.
portione contractum institnito, sanxit DP~S.
LIV
EIc Cirocius doctrinam quaectionesque nobiles; Duando
lperia vel Dominia delinant: conjunxiri sic non inconreni
encer hunc in locum materia de Occasu imperiorum (a) rejicitur,
quamquam de alibi ejus inrestisandae occalio erit.
(2) CiTOT, II, 9. per tet. Onastio haec Anolos inprimis ob Jacobum II.
vexavit, cui successt Onilielmus, ne Reonum a Jacobo derelidum.
esset aut paenor.
L. V.
Solet alias inter modos obligationem tiniendi etiam Ac-
ceprilario recen(eri; (2) qua debicori incerrosanti verborum ob
lisatio à Credicore per sublequentem congruam responso-
nem, xeque ac si Tolurio Facta ellet, remictieur.
(a) Germanice Ochein. 3ablung. Auctor5 3. guando rediuntur ant
abolentur obiroorapha, dBSa ACCEPTIZ ATIO NF. COnf. Schiiz.
Compend. L anterb. L. XIVI. tit. 4. P. 643. (5) D. Majer. ad Inst.
L. III. tit. 30. P. 855. Caterum de acceptilatione etiam apud 2beo
l000s axitur, guando Pontisicui eo Sociniani statnunt; quod satissa-
Etio non sii veras nec aeguilibrii secundum intrinsecum provortionem
ossensae, sed tantuM ACCEDTIL ATITI AE6 intrinse e inagnalis.
Adde Schecret. Drev. Hiilsem. FnCl. 6. YLL. 5, 6. P. M. 359. Idem
termi-
Duae Prin-
cepsdeCO
cractibus
Regula:
De occale
Dominii
de imperii
Quid accer
ocilatio:
IIIu
in Lhcolo-
Pia
le
ea
M in
eom emo
Ro p imn
dcca
adnon
lone
eo adprebe
I
Primi
bn
neces EIca
subin
An
1
b
en
le
quae
es
ne
c
1e1
105
et
bres reser

## Folio 371 — 816856680:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
m d5 (37L.) Ein
terminus in Articulo de Justifieacione occurrit; guando fdei quidem
coplalicacem orpanicam largimur, rationemque cansandi vim justisi-
eam dicimus, competentem fidei, non in le, eo gnatenms est apprehen-
A0 es actus noster, sive in se, sive ex liberali DE L astimatione sen
accepcilotione dignitatem alignam habens: sed unice ex objecto justi-
fico adprebenso. Conf. Konio. Theol. Posit. P. IL1. 5. 550.
LVI.
TIci  multum refext, eos, quorum disciplinae Audicor es, Ad Libri 1.
recte uc incelligasi (a) ita scriptorum quoque verba sensiisque Cap. XVII.
comprehendere, non aliunde quam crecta Interpretationis
(b) Regulis (C) licebit. Cxterum Interprecationem rocamus, quid incer-
perspicuam signisque ucplurimum probabilibus nixam colle. Precacio:
ctionem mentis  alcerius, sexipeo difficiliiis aur obscurius ex-
prella. Inerpres vero idonems est, cujus meris recte sc Habet, et quid Inter-
ab omni affectuum praejudiciorum que incemperie ac ricio li- Pres:
beraca, sufticiente judicandi gaudec Facultace, longo rerum V-
si, communiumque Capiencix ac pruclentix regulaELM CXeF-
cicio, ee accuraca pociorum disciplinarum cognicione, com
Parata. Ouod nisi Fac, judicium fertur ex praecipiti: aC ObCOEEO
Quati. collo, prout odii amorisre jubet impetus, innoxia verba
Dereraliuneue.
Connexio hujus capitis cum praecedenti est, quod interpretatio prae. Racio con
primis circa pacta contractusque, de qnibus actum hactenus fait, nexionis
necessaria sit. Unde cam guogne tractationem aronmento de pactis Cap. XVIIS
subjonxit Baddens P. IP. C. X. 5. 17. ipsamgne hans rationem dat
Anet Or, B. 1. 5. T. ibi: Vnde (6) 9. 5.
(2) Eli tres in Docente virentes requiruntur: perspicuicas, Edelicas, e Fa
cilicas, five afobilicas; ita discens attentionem, siducium amoremque
vicissim exhibeat. C. Thomal. Praveos L08, LII, 7. P. 257.
CUIE ZVF.
(B) non tam Ceammaciex, cniustam en quoad commata, puncta, inter- quid incer-
cisiones, rité observatas, maona vis, C. Thomas. d. l. 5. 92. guam pretacio
Logicae; ad quam etium reserendae suo modo TKANSL ATIONRS
quae sine Logicae interpretationis Reonlis infelices sunt. HWC inger
Ciramma-
tica?
quid L08i
tes illos Virorum Doctorum in Versione Bibliorum ueriusque Ecederis ca:
Pobores referas, de quibns In de interpretatione dilisenter egit Lue-
Eiuis

## Folio 372 — 816856680:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Quabona
Incerpreca;
tionis Re-
WlX:
Unde lon
somachia
BoONF. Cl.
Viri Sam.
Werenfelsii
atrum de
Logoman
eliiio.
Duod Fun-
dammentum
DeniBMX
Interpreta.
TiOnIS:
3 (373
e
ius. Hac veterum Scripeorum. Oraecorum inprimis. Interpretes. HIN
Christianorum circa Talmudem Anpenda operae, quas recensnit su
dens quidam Sebabbetai. En gi E
(C) Tales Reona sunt. (a) Considera Auctoris Scacum e AN. ctum.
Cujus, quod affectas pracipne atticet. Reculae. entencum spe-
cimon exhibuit D. Frankins Theoloons Maltenpis. Manu
ductione ad Lect. Script. 5. In enim priore etiam Additumento
habes delineationem doctrina de asfectibus, gnatenus ad Hermener
eicam spectat. Aperta facileque obvis in viro sermone affectus siona
sunt. At in Ccripio. Orationis praecinne deivcors, ac vis cravit sqse
ejusdem observanda. ((.) Obserre, quid ec quo de loguatur SCriptOt3
Ouorsum Bectat praecipnus in hermenerricis Canon: Falia subjecta
lune, qualia permircuneur esse a suis peadcacies III, gnondo l. COr. lX,
22. Paulus omnibus omnia factus esse dicitur, de rebus non malis
intellioi debere ex has repula lignet. (y) Exper de anrecedencia
de contequencia, E quid Anctor alibi eo de aronmento s. ripserit. P’er
antesedentia bi consequentia intelligo ea, quae ad idem cromnes
tum pertinent eodem in contextu. Pondamentum ReBsla est, quiiib ed
versissimus band raro sensus e sermone extra concerrum spectato e
meisit, ab eo qnem ipse suogerit contexins. Neolecas vero Reoula
looomaebiarum mater est. Patisque experientia testatur, verba inno-
centium anctorum extra contexcum samta torgneris misereqne per-
verti. (d) tam iecer duosunius dict: sensus elige Centenciam, quo
rectae rationi, iplique de quo sermo est, negorio maxime conront
Omorsum reserenda beniena durinscule dictorum interpretscio, gnod
in dubiis phraesibus, benionam mellemque expoptionem admistenti
bus praferri ex Lexe socialitatis charitatisgne debeat mitior, (
Tenlus adeo optimus, habeatur quoque pro rerissimo. Adferunt in ex
exemplum Theoloei durinsculum Eutberi de servo arbierio Li
brum, a Sebastiano Schmidio expositum. Poseunt etiam
Communia fuca, et gnemgne uorum verberum interpretem esse
Patiamne.
(5) Incerprctatio cum Principiis regulioque Aucto
ris, vel loguentis, tundamentalibus, eC racione proprer quaim egie lexi
PEcque, ConreniaE. Ita PrincePS, qui uroente annona inopia frrsu
menti exporeetionem extra provinciem probibnit. farinae quoque ac
Panis exportationem prohibnesse censetnr. (5) Nota circumctan-
tiam loci et remporis. Ona observata praeceprum Christi: In viam
GEH
Bla
derena ilet
11
Rente
insun
dem
dume
secna dur
dem an
qna a
lamen
Xallet
ep
emne le
mata
bitec
6
lni
1
( mn
18.
Cue
lia
maj
lu
e
elInc
Une
cep. suale
11
dec
Aet
2t
idem
serioole
ada
cacum
ne
8.
der
11
in
QHaR
un
ees

## Folio 373 — 816856680:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
m 3 (373.)
E Cum
ents de ea. Malth. X. 5. non puonat cum aliero: Ie, docete
omnes pentes. C. XXYIII, 29. LnI a senlu verborum proprio rece-
dendum non est, nili manifecta obstec vel ablurdicas, vel iniguitas.
8) Famdiu probabile est, Scriptorem grarem cirra concradictionem
in sua sibi sencentia constare, donec probetur contrarium, e e loco qui-
dem primerio ec Pcis claro. Onod est fundamentum Pacallelilmi, Quid P~
secun dum qnem loci obserrioris sersum interpretamur ex locis ejus- xallelism?
dem anctoris aliis, es clarioribus; sive ex sede illius materiae, de
qua aoitur, primaria. Ut Spinola scribit, se credere DRUM: quem
tamen pro complexu rerum creatarum omnium ab ipso haberi. Pa-
rallelismus ostendit. Confer. Jonch. L.arisius, Medicinamentis. P. III.
6. III. 5.18.
gnanguam haec collectio es mensura interpretationis dict potest. Kul-
pis. ad Orot. II, 16, 5. 2. P. 98.
LVII
Solet alias Incerprecatio diridi in (2) Authenticam, LTlua- Ouomplex
lem e Doctrinalem. IIxecvel 1b) Explicatira est, sire Cram- Incerprecas
atica; vel Mencalis sire Logica. Oux polterior in (C) Decla-
rativam, Restrictiram ex Excensiram dilpescitur. Cacerum in
tota hac tractatione, (d) na rui roda Crorium seguurus Auctor
est, qui inctar Commentarii conterendus.
10.
(2) Ilta pertinet ad Lesislatorem, ant cni jus boc dedit: in illa ad simi. quid intert
lia proceditur: haec Pedtat ad prudentes jarisqne peritos. Cl. Tho- Pretatio
masius usualem ad avibenticum referri docet, quia per eam ipse Prim duchenci-
CEPS TACENDO Lexem suam interpreletur.
cae
quid utue
6) eta quidem ordinat Thomas. d. l. Grammalica requorit, ut verbum. lis?
quasieri potest, de verbo exprimatur, vocumqne ordo retineatur. Quid do-
(C) v. anctorem. b. l. 85) Themas. Jurisprud. Div. II, 12. 8. 9. p. 335. Cerinalis:
Decloratira est, quae mentem aliorum exponit; pront jacent. Exren- quid decla-
Cira, quae verba anonstiora extendit ad alium casum sub mente com raciva:
prebensum. Restrictiva, que docet, non emnta, quae sub verbis com. quid exten.
(Iva?
prehenduntur. Pertinere ad mentem loguentis. ad de PraX. L09. P. quidrestri-
lII. 6, 101. P. 204. (9.
ctiva.
8) 11, :6, 2, 20, 24, 25. Multa etiam ex analyticis Rhetorici que
praseptionibus buc reserenda, ad quas sapim piovosat.
CNIII.

## Folio 374 — 816856680:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
LVTTI.
In paertLsreMerprecatione ad id, quo de negorium
Controversiam ita brediter de dit Laertim; gnasi Oedipos habitu
rus Lectores, non Dados. Prolixius recenset Cellins, L. V. C. X.
Eo enmperis in erhastsimo ad Laertium Commentario Egid. Me-
nasius, ad Lib. IX. seomentum 56. Ac addi potest ensendortins de
J. N. 5 O. L. V. C.XII. 5. 19. C6 quae nos insra S. L. XVL. lit. C. Cx-
Ponemms.
LIZ.
De Farorabilibus ridenda (2) Virorum Doctisimorum
de Favora. Platu e Lhomasii concentio; quorum hic Favorabilia X (FaCti)
detiniri non posse Rtacuie, et Regulam de Farorabilibus cx-
plodit.
2) Thomas. Parispr. Div. post LIb. II. Cap. XII. Malem tamen an-
diri Crocium de Z. B. (o P. II, 16, 16, F0) 10. ibi: Forum. qua 2d
pacemtaciunema; or cst Laror, quam quae ad bellum. P F Belli oh ixi.
tionem suscepti, gnam aliis de cansis. Plinins VIII, P. P. 14. Si divin
dantur sententie, intersicientis e relepantis, praevalet illa quae ab
solvit. add. Bocler. Calculo Minervae. landatum Kulpisio ad Croto
TI. 5. 5. 5. lIt. f. P. 59.  Crocium ixsum IL, 5. 18.
Hnc pertinet, quod Romani Bello secunde Pnnico promiserant; C.Ar
thacinem fore liberane. Orot. IL. 16. 15. gni tamen deinceps jusseres
ut relicta Carthasine, alium praenl a mari exstruerent urbem. Ptor.
TI. 25. Vosenim, inquientes, non veltrum tolum putamus esse Car-
thaginem. Pro Romanis est, quod sub nomine Carthaoinis non uT
bem es edificia, sed Ceves contineri dixerunt. Sed in voce Liberam
manis esta erat captio. Unde Legatus CurthaoinienRS: Si Carthaoi
nem fas est vobis dirnere, quomido liberam finetis nei lexibuu s
quemadmodum dicitis ? APPIRNUS PnniCOrUM XCVIII.
LX
an deneur verba ama: quae situm fuisse apud Gellium
verba am conctat. (a) SeleSdubitet: FxemplO sIE vOx, primus, in quae
atione C. n praemium promistum ei, qui primus ad
MmC
quidinpa-
eti inter-
dum:
precatione cogitatumque elt, relxici praecipue debet. Ilndenon difticile
respicien. Fuisset Procagoram inter ejusque discipulum decernerc. (a)
decectio
Bilibus.
C mIneIOIS
dicemViro.
rum do-
Aorum
An dentur
bigua:
iagnie
omnes
etn
antecedele
rencis
omnes eo
rentes Entec
B2c. 
ille: 
Dict
la
e
_ Col
ee
eticlace
ulu
es
U
iun
lie
1ocab
eun
apil
pil
sen
2
e

## Folio 375 — 816856680:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 (375.) Eum
ecam perrenisset, debeacur ucrique, si limul Perrenexine
an neurri. Sane rox primi ambigna ese, nam aue cum signiti-
Cat, qui omnes antecedie, aut quem nemo. (6)
(2) N. A. X1. 12. add. Rulpis. Collco. Crot. ad II. 16. 5. 2. bibo 6. D. 99.
(6) Ita quidem Grotins, lI. 16, 19. ad qnem beis Zieslerus. Admodum. Crotius au-
inguis, subtilis haec videatur enucleatio. enid enim differt ille, qui versus C.
omnes ontccedit, ab eo qnem antecedit nemo: Utigue qui antecedit Zieglerum
omnes, in hoc primus dicitur, quod enu nemo antecedat, alias enim detendicur.
ontecedere omnes non posset. Sed est camen nihilominus aliqua disfe-
rencia. Potest enim alignem neno ontecedere, qui tamen non illica
omnes antecedit, quoniam aliinos habet pari oradu secum concur-
rentes. Qnos certe negnamam antecedit. Igitur vera est provositia
haec: Dui omnes ancecesic, cum ancecedit vemo. Non vera semper est
illa: Onem nemo usteccdie, ille omnes anrecedie. Sic Mors apud
Orot. II. 16, 0samitar ambione vel pro naturali vel civili. Hac lin
bertas seu rita civilis: illa naturalis vita tollitur.
L X 10
Circa declarati vam Interprecationem nocandum, Sinilla quidInrers
Sic conjectura, quae dueac alio, verba esse incellisenda Cx pro- Precacio
declaracia
prietare non grammaric a, qua est ex orisine, se dpopulari, qua vaE
est ex uu:
quem penes arbitrium est, et jus e norma loguendi (2)
An arrium vocabulis, quae populus rix capic, adhibenda exit artis
cujusque prudentum definitio. (D)
(2) loitur Bulto persidiae effuxionsos esse Loeros ait Crotim TI, 16, 2
eiim polliciti se pactis staturos gnamdiu terram bane insisterent, e
capita humeris restarent, terram calc eamentis injectam e alliorum
enbita hameris imposita abjecerunt, quasi eo modo religione se pos
sent exsolvere, quae bistoria apud Polybium extat.
b) Sic arx est locus. qui arcere bostilem exercitum ad tempns possit
Templam omnia aed templum reguisita complecitur.
LXTI.
Conjecturis opus est, ubi verba aut verborum complexio ebi locus
plures sionificationes (2) recipiunt; item si species quaedam siE sic Conje
repuonantix. (B) Flis in calibus quaerendae conjecturx Line, cturis.
bL
Quae

## Folio 376 — 816856680:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
38
76.)
qua partes alias aliis conciliene, li heri porest. Loci ex quibus
conjecturae promuntur, lunc ex materia, ex effectu, ex con
Tumatur ex
junctis. (C) Ex mareria, uc rox diei, lirrig inta dierum pactae sunE
inducix, non debet sumi de diebus nacuralibus, se d cirilibus,
i. c. Quibus simul comprehenduntur noctes. (d) Ita homines
qui reddere promilir virosnon mortuos reddere debet. Oun
sacrificium roric, materiam sacrificiiscapacem intelleric. (C)
(2) qnem locum Rbetores vocant eE au D, Bonias, GFOF, Il, 16. 4.
(6) quoties in pactis est crarin pareras
(C) Patend. OF. 1, 17. 5. 59. Oror II. 16,4.
(d) GTOE. IP. 16, 5.  eo Zieplerns. Dienneur civiles, quia Leoes in
prapmendis alebus, Ci moscivilis ta numerandis diebus maxistra
enum, contractuum, aliarumque octionum civilium atitur diebus
compositis e inteoris. Forsan huc reseras, quod Cientes nonnullae
Borolosia retinent XXIV. horarum, ut Noriberrenles, () olim BA
Byloniis ac alii gnos, nist falor. Crorius de V. R. C. allegato
(C) Jud. Xl. 3Y.
LXIII
Ex effecta lumitur conjectura, li rox ex ulu receptiore
numta effectum postle traheret a ratione alienum. EXemplum
effectu: CA Ludorici ZII. C7. R. cui Papa promiterat licentiam conte
rendi Episcopatus, si in Crallia vacatenE.
LXIV.
Conjuncta sune aut origine aut loco. Origine conjuncta
Conjunctis: lunc, qua ex eadem roluneate proticiscuntur, etiam alia occa
lione locoque dicta, unde conjectura nascitur, quia in dubio
roluneas creditur sibi Fuisse consentiens. (a) Incer Cas guXe L0c0
conjuncta lune, rim praecipuam habecratio Legis, quam cum
mente multi contundune, cum unum sit ex judiciis, quibus
mentem renamur. (b)
(2) GTOC. HI. 16, 7. Tota Lex perspicienda est, totus que orationis seu-
sus andiendus. PrOV. XVIII. 13. Sir. XI. 8. Non indicabis, antequam
caussam andiveris.
(6,bl. II, 16, 8. Fcia sunt, quae sensum Lexis manisestant. (1) Verbas
quid dies
aVIICS5.
quando
conjectura
quande c
Inde parea
Trac Centus
ne 8100
est oimm
deto
a
leps
c
nece
lein
ale
mentem se
e. Ca
ratia
ua
Bam
A10
secumdnm
M
D
ac
d
tm
1
ne dacta
anteo
ere
1
ia
Prodnca
Are
dto
Lex
ad
soles
ea exe
at

## Folio 377 — 816856680:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
set
A
141116
sA
Ox
35 (3
du
ad guorum propriam sionificationem primo omnium recurrendum
est. Nec enim licet, salva socialitate, pro arbitrio sensi verborum
detorguere. (2) Meus sive intentio L. L atoris, quae ipsa quast anima
Leois est. Ubicunque eroo de mente L Latoris constare potest, 1b1
Legis interpretatio non erit difficilis. Ad venandam aniem hans
mentem sive sententiam L. exis in subsidium (3) sumitur Racio Legis,
i. e. carsa unica, q.a L. egislatorem ad ferendam L erem impislit. Ha6
ratio Lcoir vel est exprela vel edjecta. Posterior non est certa, sed
a DD. praesumta; (6) in positivis hominum I. C. indubitata scien-
tia raro coenoscitur. Prior antem gnae in Leoe expressa est; ma-
ouum seusnimentigne expromendae incicium praebet, eo post verba
secundum certitudinis locum occapat.
LXV
Extensiva interprecatio ut rarius elt adornanda, sic adae quid Inter
quatum ejus Fundamentum est Racio, Legis, promissionis aut precario
dicti, CE NERAELS, qua ec x quipollences casus rule incelligi excenliras
(2) RhCtOreS hOC argmentum cractanE in LOCO DEi purS na
SJaroias, GuOxLUm _ IOCUMI FCFCFUNE NaTE oVMogisor PeF FaEIO-
cinationem; nimirum ubi ex scripto deducimus non scri-
DEuM. (b)
2) GTOC. II, 26, 20. Divinior qunque spiritus quae privusis promissa Exempli
sant. At 10s. P. 5. ad sinontos extendit Febr. XIIL. 5. quia Ratio DFL e Sacris
premitientis unica fuit, restari bonuatem omnibu, unde OMNIA
ad vnsram docrinem scripta dicuntue, Rom XV. +. Haec divini
pleritudo conceptus, Verbum amplum valde; PCalm. C. XI X, 96.
6) Exemplum allexat Grolsus in pactione, ac quis locus muris cinga-
tur, facta eo tempore, cum non alind esset mundendi genus. Is locus
ne aooere gnidem cinos poterit, si satis constet, prohis en dimuros n-
nicam fuisse cansam, ne muniretur is locus. Sic Fxod. ZX l. 33, 34.
Lex est de restitnendo bove in foveam ab altero factam lapso, quae
ad quodvis mansuetum animans recte extenditur, quia ratio Leois
unica fuit, toltere frandes eo restitationem dumni inculeare. Vuloo
solet exemplum adserri de conditione, si postinmus sit morenus, ab
eo scripta, qui posthumum omnino expectahat: ut sententia disposttio-
nis prodneatur ad cum casum, si is posbum natus non esset: quia
constet
E
GENEHALIB
Reoula

## Folio 378 — 816856680:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
corstet voluntatem loguentis motam fuisse consideratione non exste
turae prolis CFOT. II, 26, 20.
LXVI.
Restrictiva interpretatio, gux sensum verborum arccariju-
Dec, Trequentior eAt, d Facilius rationes reperit, quam exten-
Era. UE icaque verba generalicer polica restringantur primo
continsit ex defectu roluncatis originario (a) seu quod aliquis
defectuvo. ab inicio quid noluisse pexelumatur. Id quod rursus rariis mo-
Juncacis o. dis intellisitur. TIc ex ablurdo: quod alias inde sequeretur id,
quod nemo lanus roluisse judicatur. L. C. PExCCPEOECONre
nit cum discipulo, ne honorarium ipsi Colvatur, quousque di
Ccipulus caulam non obcinuerie; abloluris sudiis discipulus ne-
sac honorarium. Prxeceptor ad judicem cum rocae, qui eum
condemnat 2d solrendum honorarium; discipulus lc non po-
rest rueti excepcione pacti, quippurcum in eo incundo de hoc
cositatum non fuerit, e ablurdus Foret, qui lio pacto cficC-
ret, quo minus obcineret, quod ex eodem pacto libi debetur.
(b) Creminum est de Aristide, qui denarium promilerat ei, qui
vericatem ipsi dicturus eslet. Cui Sophista dicebat: Tu pro-
miltum denarium mihinon dabis. Dubitatur, quid Arictidi (iE
Faciendum. Si dat, dedic ei, qui vericacem non dixic. Si nOn
dac, vericatem ilte dixit, de Aristides promiltum non serrat.
Nimirum verba sia, promistionem que primam ad hunc ca-
sum extendi noluie Aristides, quia ablurdum non voluit. Nec
mendacii porestarguit Epimenides, Crerenlis, ex proprio dicto:
nenres aei deis Cretenses semper mendaces; (C) ubi nil jurat
dicere, verum non esse quod dixerit Epimenides, quippe qui
ipse Cressit. Verbis enim generalicer poliristacita lubelt Cx-
ceptio ejus, qui ricia caxando vecum dixic.
(2) exsend. I, 17, 1r. Grot. II, 16, 22.
(D) Vicriar. de p. N. E6 C. II, 16. gu. 25. p. m. 323. Putend. de J. N. E
6. V, 12, 19. quae ipsa inter Protaxoram es Frachlum controversia
est tacta superius S. LVII.
quidInter.
Orctaciore
atrictiva?
Uc restri-
aio tac ex
rixinario:
set
Num
enotar
aerti
seom
in lil
l. e
d
Destm
1002
X.c
V
non
cinssimum
guanta
ibmilut
cero
Into
ler
mann
1a1
sed
ero
Orot. II,
neort. c
l
1e2t
e
d

## Folio 379 — 816856680:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
33 (379.)
dm
C) Fic. 1, L2. Ep vaticinantibus per furorem annumerut C  locu
cer de Divinatione. Deo Duru vocat laulu vel illndenum, at ceg.
set Herongm vel quod de oraculis scripserit,  tlm -
tulo praenotatus ejus liber sit. Vocat enm Ocbnozor Diodorus Sicuus
T. V. Laerum Ca dirit fuisse graosincom; eo) ab eoper atbenion-
sium pasos aras sive nomine (Boouos aeranux5) inveniri ait. C ill. l.
(ecm. CX. 0d pestis memoriam, qua illos Epimenides e Creta voca-
im liberavit. Ctuses aejant obiisse anno aetatis ducentesimo nona-
desimo nonD. Iue Laertiss I, CXIV: ajunt, divinationis faisse pe
ritissimum. Nam cum Mungebiam vidisset, ionorare eos dixisse.
guantarum cladsum Lausa locm ille Inturus esset; quod s scirent, den-
tibus ilnd castru usscerpturos. Duod predixit Olympiaab EXIV.
LXVII
Incellioicur etiam defectus originarius ex defectu rarionis, Ilc restri-
etio oria.
Quae uniceroluntadem morit. Sic negotiatores, qui annonam cur ex de-
urbis adjurane; icem navicularii, qui annonx urbis serriune, Fecturatio.
immunicarem a muhreribus publicis domesticis consequunEuE, nis:
Glua iis percore cutn labore e periculo funguntur; lixc im-
municas cesac, li Non amplius sinc in ejusmodi actis. (a) RC-
Atrictio tamen facienda non est, si res comprehendacur sub ra-
cte, quond pocentiam moralicer consideratam. (b)
b) c. c. s cantum , ne exercitus aut classis aligno ducatur, non pon
terit duci, etiam animo non nocendi; gnia in pacto non certum da-
muum, sed periculum gnalecungue spectatum est, quOd MORALITEK
a tali exercitu ant classe timeri potest, si in tali loco versetur. ad d
Orot. II, 16, 25. VitriaE, de J. N. 86) C. IL, 26. GH. 26. P48,. 1. 324.
Patendort. de J. N. 8) G. V, 12, 26.
IZVII.
Fic etiam restrictio ex defectu materiae: IIc Si Fcudum con- HIr ex detea
cellum lic alicui pro le d descendentibus masculis, non intel-
liguntur nepotes ex filia; quia natura ejusmodi fendi repri-
Enat, qua Faeminas _ descendentes ex illis plane exeludic. (a)
a Putndort, de J. N, (56. Y, 12, 25.
etu mace
rixE
C,  22.
Fpimenidis
(a) Putend. Of. 1, 17, XY.
  dLduo

## Folio 380 — 816856680:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
e
LXI2.
Secundo pecitur interpretatio Restrictiva CZ Ca(UIS CmerDen
is rebu. Sentis repugnantia cum voluntate; id quod deprehenditur (1)
enancia cu ex naturali ratione, beneticio duplicis quasi vircutis, quarum al-
Fera Eyrapooun. X quiprudentia, (2) est in intellectu: alcera (6)
dmcirna aequitas, est in roluneate. Cujus rei fundamentum ett,
quod omnes calus praevideri ob humanx mentis imbecillica-
cem non possunt; e quod ipse LLacor casum Fuistet exeme-
TUS, Si adesset. FTic locum inrenic aequitas, sire dextra L egis
interprecacio, qua ex nacuraliratione octenditur, calum pecu-
liarem sub Legc universali non comprehendi, co quod alias
ablurdi quid inde sCgueretur. (C) UIbi camen nocat CErorius ad
an in LC. Campanella Policica, aequitarem in Lese naturx locum habe-
ra locum rc non posse, cum natura non loguatur univerlalius, quam
habeat F. Lex exigit: alt Legem nacurxe non prout inse c, leduc ab ho-
minibus nimis (d) univerlaliter enunciatur, opus hrabere in-
terpretatione dmancias. V. C. luum cuique reddendum, intelli-
re, ucenti ratione, ec nili ex Jure superiore sit impedimentum
Lrinum icaque indicium hujus aequitatis est, si violaretur L ex
naturalis. Alcerum, li non quidem illicicum sic verba Legis
lequi, id tamen si fiac, cum charitate liumana non polsiccom-
Poni, aut alias sit grare ac intolerabile. (1) Iea Macchr. XII. 3.
SeFratOr OpEiUS: Nunquid lesistis, quid fecerit David, quum esu-
riret ? velut dicat, in pari causa, jus idem esse oportet. L ex Sabbathi
ec L ex de propolitis panibusnon edendis nili a Sacerdocibus,
ambx lunc ricuales. Darid ejusque Comires pari necesitate
Prelli, qua nunc premuneur Discipuli meis FCCCTUME COnErA ro
inzor ac verba Leris, non camen adrertus r Xsgerocaer. Sequitur
ergo, nec discipulos meos hoc facto quidquam adversus Lcgis
SententiaM COMMICLEKC. (F)
(a) i. e intelligentia aegui.
(b) sndium sectandi agnitatem. Aristot. NicOM, V, 1O.
(C) enserd, de J. N. (5 6. V, 12, 21.
EIex casurs
emersen.
votuntaco
DC nacu
piitria:
d) dide
s den
lnume
quod
mi
in
e
repertas. a
Leoi
cius
bi
llam
le
uin
suo non
1e
DAx Ma
qu
1

## Folio 381 — 816856680:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
pi. 38F.) uo
4) vites ita corrixi, quae mendose expresse sunt apnd ensendorsium
do 1. 2. 86) O. V. 12, 27.
(5) Pnfena. OF. H. C5 C. 1, 27, 12. Aristoteles dixit Sieneias pro- Duid Exii-
Prium esse. E. vaeborrov rouor, n emeirn Ng ro nadoNS.
tcia AriIo.
celi:
E) Scilicer minima necessitatis utilitatisque tunt Leges secrorum ri Dux rario
tnum e institutorum civilium: gnas cerrum est, non ob id ipsum lesum cix-
quod in Lese est, sed an: evra Eius ant pionisicationis alienjus oratia Ca tRicuS:
repertas. add. GFOT. a L MaH h. X l1. 3. (8) de 9. B. CO P. 1I, 16, 20.
Leoi etiam meretur Erolinus C. ollognio: ix uo payiar ac denno Cco-
eius de 7. B. E5) P, I, 4. 7. ibi: Rebreorum Magistri Leoibus de ci-
bis velurs. dusque addunt exceptionem necessitatis: non quod DFO
us non sit ad cettam mortem subeundam nos obstringere; sed quod
Lees gnaedam esto ht aronmenti. WIT NON CREDIBILE SIT.
LAS, EX, TALL RLGIDAYOEUNTATE.
LXX
Delunitur II. (2) R estrictio ex aliis sionis voluNFaLIS, quX Ex quibus
octendum, calum esse eximendum. Incer ca nihil esse ralidius sienis Vo-
aicCrOTIIS, (B) quam verba alioloco posita, non ubi directe ac Rectri-
luncaris A.
PHONAHE, (qua CA arrirojia) Sed cum velutinsperato ex iplore- ctio:
rum Crentu inter se commiecuneur. (C) Seu, quod codemxe.
dic, quando duo pacta auc duxe Leges direrlX CXFanE, quX in-.
ricem non pugnane, ac direrlo cempore commode serrari et
impleri postime ac debene; verum quibus lacistieri nequie,
quando calu aliquo carundem implecio in idem cemporis mo-
mencum incidic; (4) Ouo calu ura pars praeralere debeac: Regulxci-
reculas ex anciquis auctoribus cicero polum, quales digessie con- ceronis, de
CZ eoCrO-
cinnius Crorius, de lupplerie denique PuterulortiuE. (C) L. Id cii-
qued permuntur tancum, cedu et quod jubetur. C. 8c. li Lege per-
de
MIEEatIE, uE omnis Ciris Romanus posSIcHaBCTC CONCUDIHAI: COLLISIONE
de
tempore belli aurem aliter consticuatur, mulierem in cactris Incerprera-
miles non habeco, prior L ex cedie huic polleriori. II. Quodcione Lc.
faciendum est cerco rempore, seu ubr oblicatio concurrii, cut faltem porest Sum.
satissieri hoc praesenti rempore: praefereur ci, quod quovis tempore po-
C
rest

## Folio 382 — 816856680:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
633 (382.) EEdm
test fieri, leu illi obligationi, quae impleri pocest quoris cemoe
rC. L. C. promili operam antuam, quae pocest implani yMOVIS
tempore, e quaris hora dieii eandem operam omili alteri,
qua potest cantum praectari Certo tempore cu certa hora in
dic. Posterior oblisatio praetertur priori III. Affirmaticum
praeceprum cedis negarivo. Scilicet Ci imeteri non postit, nili Pe:
violationem praeceptinesaciri. P. xecepca enimnegacira sem-
Per obligant _ ad semper, seu nunquam licet malum Facere:
attirmatira semper, sed non ad semper, led cunc demum, quan-
doadest occalio. Sic corium non est auterendum, ne pauperibus
cleemolyna detur. (F) V el: Non licet turari, ut creditoricuo (ot.
Va5. IV. Incer conventiones Lecesque, carera aequales, peculiaris praefertus
generali. Ouia specialia Colent esse efficaciora generalibus. F F.
C. (IE L Cx: Imperator in negociis magni momenti adhibeat COI-
TCNLIMI F IOCEOFUI, CFIAM SEAEEI inCOF duMI. Sit alia L OZ : GLI 2I-
do Electoratus racat, Imperator de ipso debet d pocestprori.
deretanquam de re ad se e imperium legirime deroluca. LIi-
Lequimur (inquiuns quidam) Logem specialiorem, & Imperator
proridebic non adhibico Electorum Scatuumre consen(u. XX
V. Inier duas praestationes cerro temporis artieulo inter se collisas, qua
rum una causas magis honestas milesque, quam alcera haber; hanc isti
cedere par fuerit. F. C. prorisi operas bellicas primo Ccedetaco;
easdem promitto faederato polteriori: lub cujus procectione,
Force ctiam Cumpeibus iplius viro: calus emeroie, utFcederaEUS
uceeque opus habeat opera bellica: promissio posterior praeter.
Eus, quia caulas habet magis honeltas ecutiles propcertortio
retm obligationem. VI. Injuratum pactum cedu jurato, quando
utrique simut lacistieri nequie XXX VII. Oblicarioni perfecta
muruae, homines uerinque respicienti, cedis oblicatio imperfecte mu-
Mma; (IC, quae ex contractu debentur, porius solrenda (une, quam
qua ex promisso gracuito. VIII. L ex benesicentia, careris paribusi
cedit Leei eratiudinis. Farorabilius enim debitum ocaci animis
quam benetcentix. In eoreddimus quod debemus: in hoc da-
AIS0
Simi
unis
ine
et
ae
paner
scosur
M
psendor
quo
4 a
lis
iblna
Leon
eogn
ao
le
Da
ex
mas
iDer
Con
Lapi
adem a
le
ad
xa
leae
2
10 de
(C)
oh
bem
3ta)
duc
il
at a
Tomovi
cbIt. SM
7,3
e

## Folio 383 — 816856680:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
0555 (383, 7
EBE
omus. XX XX Adi postec IZ. Lnver L. L. qua a poristatibus subordi-
maris proficiscuneur. L ex infercoris cedit superioris Lesi, ubi verique
simul sarisfieri nequir. TInC D EO masis obediendum quam hominibus. X
Ad quod reluti norir erroiur provocarunt Apostoli. Oux sen-
entia freguens escapud Flebraos. Pciam e paganis Herodorus:
FeEoBVTEC noIE r 2 OCY n ra rur a ecoxcor. P autus ApOstoluS Fph.
VI, T. Filii, inquie, obcdice ParentibusIN DOMTHO, id enim
aequum est. Ad quem locum Flicrourmus: Peccacum filio-
rum est, non obedire Parentibus; e quia porerant parentes ali-
quid imperare perversum, adjunxis: III DOMINO. XX
(3) vide S. antec. ab initivo
(D) 113 16, 28.
(C) gnam Rhetores vocant ru en essaoecs pa z lv.
(d) Pnsendorf. de Y. N. E6) G. V, 12, 23.
C) quod indicium est Kulpisii ad Crot. II, 16. 6. 3. D. M. 100.
(.F) Ais: ablndere hanc reontum à scopo, gnia de praeceptis juris natura Vindicao
lis heic non agatur; s vero de levibus positivis exandiatur, quod cur Regula
de
prohibitio praeteratur jassui, tum falsam vel ambionam esse. Sed de praecepeis
Leoum pactorumque interpretatione ntique generatim beic agitur, astirmari-
eogne censura bnc non pertinet. Constat, arcins limitari liberta- vis
tem bamonam per precepta necativa, qnam per affirmantia, quum
ista semper omitti possint, haec certis temporibus gneant in actum de
duci. Conf. C. Thomal. surispr. Div. Il, 12, 122.
ru gas iciua rcor quincor cEaci specialia generalibus derogant,
ut ait Papionus in Daslicis Lib. L. X. tit. wei noincor 5. 41. Pap. 839.
TomoVII. edit. Fabrotti
Capit. Leopald. art. 39. Harea BuIIa C, IV. 5. 2, E5 eo Rrmelin. CX
edit. Snereriana Dissert. VII. P. 169. Seg. abi tamen docet (6) hanc
Leoum de Libera imperatoris dispositione bodie esse limitatam. Pae.
M. 170. seq
 Haec reonla, inguit Pir doctus, ad falsas referri debet. Nam si de pacto
pacta sint contrana, tum posterius priori erit praeferendum. Rve ju, jurato.
ratum. sive irjuratum fuerie. Sed cur posterius, eest injuratum sit,
praeserri debet priori, eique jurato? Cerre sancdior esse juramenti
relixio debet, si de materin habili praestitum fit. De quaestione: an
6C
in

## Folio 384 — 816856680:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
 (384.) Edm
jusjurandum peculiorem obligationem producat? supra diximus,
Exerc. VII. S. XXXIV.
2
Sic si concurrat Patronus erenus, cum paupere etiam eoeno; hic
Pairono erit postxonendus. Modo tamen uterque exenus sit. Conf.
C. Thomal. Parispr. Divino II, 123131.
ACt IV. 19. Primum enim hoc est principium: Nosse DFII M, soli
obtemperare, solum colere. Cui cedic illud: Amare se ac tueri. Un-
de induci oravissimis suppliciis non potuere Martyres, ut levi et
Jam simulatione. puta thuris in aram jactu. a oravissimis suppliciis
se liberarent. ac certium illud: Esse socialem. add. Dn. FTertius 3-
pusenl. P. P. de Collisione L eoum sec. 1. 5. 5. 6,7.
Orot. P. B. (5 P. IF 26, 3. Inse. Prrisus olim Scratocl. S, qui Ledem
albenis rocaverat, ut quicquid Demetrio Resi Pla nisset, id in D eos
Dium e inter homines justum esset.
DLLF
Guic
TUPE
er
ae
deu
Vecipue
Cerio ui
la
Dro
Mai
Dur. Eli
et
vemeuii
14
De
Deohii
d
X1I
ernae
lnt
menium
loc
V A
Catu 
aertrec si
(1X 8
delune
am
lari
dli
ned
ix
cuo
u
1e
a
cic
Ai
a

## Folio 385 — 816856680:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
dec
385. J
es
OLLEOII PUFENDOREIA
EXERCITATIO IX.
Suima.
F. Ouid ScammoEquid nacuiralis. Num SELEIIS inces ex sic norX PEaSmis
quid Scacus ubicacirus? Gnel qandicacivus: I. 1oC 5I. OCi1V CaC. 1
ur Scacus macuralis? III. Juis ulus finoularum acceptionum: Juic
praecipue Scacus nacuralis, seu aequalicaris, de liberentis pacratIS ?
V. QuidSCaCUS BUTX nacurX ? quid bellicus LLobbessi? V. An cuca
serio Racueri LlobbCins: VI. Cui modus detiniendi lices in Bcacu
Nacuralis An Mars stacim sumendus Arbicer? Oux via CompromisI
puri: quid Arbiter : Mediacor: Singularia de P estibus. VII. AN dC
Chriltineri Principes sinc in Scatu Nacurali: VIII OADESTaCUS Ad-
venticiis quid Macrinionium: IX. Anvagi concubitus sure Nacu-
eaeprohibicis Z. An dulus orpanorum generacioni destinacorum
PracernatralIS? ZI. CIndenam Mlarico competat sus in lExorem:
II. An Polygamia sic conra Lexem Nacuraleme XIII. AB Macri
monium cerus in pradibus sure Nacurali sic prohibicum : =X IV.
Quod tundamencum curpicudinis incectus incer parences ee liberos?
XV. Did divorcium: Raciones pro eoro. Miltoni Colvunrur. ZLYI.
Calus de Macrimonio Hlenrici II. d Kuncoundae E =VII. Num
adulcer lic, qui cum sua quider, sed quam pro aliena habuir; conju-
00 congressus est) ZVIII. Regula generalis de gradibns prohibicis.
ZIX. Duid censendum de Macrimonio sacobi cum L ca: ZLXF. AR
detunctae nxoris Pororem ducere liceat: XX ls De praepararione
onimi ad Nupeias. ZZII. DeConcubinaeu: An omnis peohibicus?
X=III. Quid Sponsalia: An desponlariones impuberium seceH..
tali licita ? ==IV. Quod sus proclamationis, copulocianis, a bc-
nedtictionis Cacerdoralis ? X=Y. Ex Mole, oiticia Marici, PxOd.
22 =Ll, 160
1
racumNacuralem nonnulli cundem adpellane, qui in Ouid Sca-
 Lcclelia audic inceger; quem e alii rocant Nocio. cus Nacu-
ralis:
halem. Dui num sIE norma praesencis, (a) ad quem An inte
 ficia mortalium componi debeane, non leris dis- Ger :
quisicio est; quibusdam his fere argumentis in negantem sen-
centiam abcuncibus, quod R espubl. quatenus ordinem impe-
rancium parencium que dicic, in Scacu tam pertecto locum ha-
bere non pocuisse ridentur; quod eriam de Maritali, pacerno
CC
heri-
s
ed Lib. 11
C ap. 1. (6

## Folio 386 — 816856680:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
603 (386.)
herilique Imperio dicendum Sit. Ouorium de hocreterunt,
quod Belli actiones e insticuta e Scatu lumme tranquillo men-
furari nequeane, nec dominiorum in eodem distinctio debuis
sec obserrari. Aliicamen repudiandum ex co notionalem Sca-
tum non esle arbitrantur, quod nocionalis sit; (B) quum nec in
Moralibus contemni abstractionum ulis debCati nCC eOS prO-
bandos censent, (C) qui in imperio ordineque cirili nonnili
COrruDEX remedium nacurae agnoscunt; neque enim au Impe-
incesro lo. rium Formalicer requiri vim cogentem in actu exercito: eAe
etiam in bonOSim PCTIL, QuI OdCFHHEPCCCAEC VIFETIS AMOTC.
Imperium us sic operaciram dicere e movalem qualitacem, li-
re porestatem in pertonasalias. Ec si perfectioni hominis pri-
mi nihil deroget, quod Locietare indisuerie; nec eius inccori
cati opponendum esse Imperium. Ilinc criam eo in Scatu jus
Marito in Conjugem, neque ciera Scripturarum, uc existimant,
auctoricatem attribumnt. (d)
Scacus est objectum actionum moralium suppositivum; contradistince
Positivo, quod sunt res es persona. Diciturens suppositivum, quia
rebusmoralibus positivis substernitur, ut in eo suam, quam habent.
moralem existontiam gnasi ponant. es actiones suns atque efsectus
exserant. Pnfendorsins Elem. L. l. def. 3. P. 9. concepit per modum
Satii, cumque distinxit in ub carirum eo quondicacirum. Illum distin-
xit in decerminatum es indeerminatum. AInnc in nacuralem (5 ad-
vencirium. Onandicacirus respecu habet ad gnando sen tempus mora-
liter consideratum, ut junioratus, senioratus, gnorum uterque dici
tur vel in respectu ad durarionem existentia, e vocatur atas, cujue
gradus infantia, pueritia, adolescentia, inventus, etas virilis, sene-
Eta atas decrepita: vel in respectu ad durarionem in Seaeu aliquo ed-
rencicio, ut tirocinium, veteranismus, Status emeritorum. ad priorem
classem referunt primogenituram. 2. Ad Seacum quandicacivum per-
tinet Majorennitas, quando quis censetur habilis ad res propriomar:
te administrandas: Cs minorennias, cum quis Tutore ant Curatore
opus babet. Ubis acivus est, qui respectum involvit ad ubi alignod
Morale, es considerari potest vel indeterminate vel decerminace. In-
determinate conpderatus est vel Nacuralis vel adventitins. Naturalis
Pec
An Impe
xioin Scatu
CIS3
quiid Sca.
5153
quid quian.
dicativuo?
quid Etbi
CalIVISS
Peenlia
elia
in
busti 
10 ∞r
qui a
nociona
enitate
Bare
Histo
No
(a7
ditio
linm est

## Folio 387 — 816856680:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
e3 (387.) Se dua
Deculiari vocabulo caret, potest tamen vocari human-c sex ea con-
ditio, in gna quilibet bomo, eoipso gnod bomo est, constitmni. Cn
etiam subordinatur P AX. Statns adventitii peeniiores sunt Eccle-
Ciasticus, Poliricus, Deconomicus. Onorum commune velut semina-
rium est Scholosticus. Decerminore sumtns status ubicatirus est vel
Bo orificus vel minus calis. Illum vocamus Officium, es est, in quo
quis ad alterius utilitatem aliquid efficere tenetur opera potismum
nocionali cum aliqua dignitate: Bunc servitium, in quo quis citra di-
onitatem quid in alterins utilitatem opera potissimum phosica prae-
sare tenetur.
(2) Historiam es momenta disputationis exposuit C. Thomasins, IP rud
Div. 1, 2,36, ad 5. 40.
(6) cons. omnino land. Tbomas. d. l. P. 66. 85) junge, Ai placet, utram e
nostram de Seatu Naturali Disputationem olim hahitam.
(C) Böcler. ad Grot. l, 3. P. M. 470.
(d) 1. Cor. XI, 7. adde Kulpis. Col. Crot. Exerc, IV. 5. 4, D. 54.
I.
Potest de exrero, immo debet Scatus hominis polt L. a- Ouoe mo-
plum uc, suo modo, ac moraliter rectus (2) considerari, cui oppo- dis suma-
NIEUT COPTUPEuS, seu a nacurali rectitudine deRectens. (B) Iso eux Scacus
Censu Scacus nacuralis primo vocatur Scacus perfectionis, licuma-
nicatis, rectae rationis; (C) Secundo Scacus solitarieraris, (d) con-
siderans hominem line aliorum adminiculo, quem ne inteera
quidem bonum aut conrenientem tore praedixit Conditor O.
MI. Tercio aegnalicatis ex liberraris (C) naturaliS. SIC SEAELI HatU-
ralem dixic Cirocius, quo nulla est Jurisdictio. (F)
(a) ne perperam virorum insionium docrina capiatur. Conf. denno
Thomal. 2, 29444.
(D) qualis est v. c. latronum.
(C) 5. 3. qnem pulere delineavit Siracides XP 1I, 1, 7. 599. cni oppo.
nacuralis:
nitur Status bestralitatis, J0b. ZI, F2, gnando homOnaLIIS SF SICUF FCFA. StaEUS BC-
(d) eni opponitur Scatus culcioe, sive hamana industria excultus, seu Ctialiratis.
stricte socialis 5. A. nosgne illius existentiam demonstravimus Disp.
prima de Stata Naturali C. Kaustclino Respondente 5. 12. Adde Tho.
Bang. Cal. Orientis gn. 3. P. 9, 20.
(e) quintique pacisiens. Cni opponitur Civilis, isque vel fidns vel re-
vera

## Folio 388 — 816856680:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
vera exi s d. 6. Caeterum huc pertinet eadem omnium, origo. gnos
uno sanonine omnes derivando D EIIS ipso facto consociatos vo-
lnit. An E V Adami silia dicenda? vid. Z entorao. initio libri de Jnre
gencium.
CC) Orot. I. B. (9P. 1B7, 28. med.
1II
Friplicem hunc (2) Scacum, Nacuralem adpellac auctor,
delumcaprimi denominatione ab essencia; alterius a mileria,
Scacus Na- nacuram humanam Cibirelictam comitante,  cereii a liberca-
ce e xqualicate hominum naturali. Singularum acceptionum
(b) ulus escamplissimus. Primi quidem in deducencis etgaDF
UMI ofticiis, _ de custodienda xequalitate; ictius in demon
Aranda (C) necessitare Lociecatis, hujus in singulis (d) Ferc offi-
ciis corunque comparatione; cumprimis rero in exponenda
quaectione: Ouici Jurisinter Ciritates Liberas, non alio quaur
umanicatis rinculo junctas: (e) Detinitur hic polterior Scatus,
iS nacurA. Condit o hominum inter se aequallum, neminisque alterie: praterquam
DEI es divinarum Legum arburio subjectorum.
(2) C. Thomal. d l 1, 2,56.
 quam inprimis ur oet indigentia. Conf. supra 1, 3,, 3
(D) d. l. f. 60. P. 69, 70
(C) ut ejus ustem quoque probat D. Zenrgrarius de jure Gent. ArL. I. 5.
6. Primus, niji fallor. naturalem dixit Orotins II, 7, 27, 27.
IV. 20. 5. non male, conandognidem naturalia etiam a bonis ancto-
ribus adpellari solent, quae citra factum bominum existunt.
(4) 8. C. 1,538 (6) 1, 5, 1 1. 2. 24, 5. P. I64 Omnino.
(C) exempla Rectorum in Stotu naturali comparate ad alios (possunt
enimnihilominus in certa socictate esse, b. l. 8. 6.) viventium in sacris
obvia sunt, Lamechi vindictam adoressori suo enormem comminantis,
Cen. IV, 23. Reoum Belli Jure sna vel defendentium vel vindican-
tium, ib. XIV, 4. 5. Abrami inprimis Cothum armata eripientis ma-
nu. XIV, 14, 15. Ejustem cum Rese Sodom. C, en. XIV. 22. E6) CMm
Mumrao Principe: quod ex saederis contesseratione in Politia ante
Exodica probat Danhanerus. Cen. X X III, 6. Pxemplo guinimo esse
possunt
Ovis utus
vaciae loni
ficationis
curalis?
quid Sc2.
cus liberca.
153
Frempla
ejus.
 (388.)
llo
AK KII
dencum
XXXI
2b
Ducu
acob
ICC
Il
110
re
sui
e
d
uec
a0
et
qu
dan
lnc
in
n
cone
ear
late
na
semper
1.
1
I
7
alm

## Folio 389 — 816856680:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3 (389.
possunt duo Fratres in sepreses dispersi familias Esavus (6 Jacobu.
quorum ille a Jacobo ut videbatur laesu. Jus suum guadringentis BI-
patus armatis adversus fratrem institnerat vindicare, Gen. XXII. 6.
ZXZIII. 1. cons. Auct. 5. 7. Laban etiam P5) Jacobus a se divist. Ubi
Jacobus Jus suum in vitam familiae sic ostendit: Apad quem depreben-
dentur Tui Theraphim. bic coram fratribus nostris moriatur. C en.
XX XI, 32,
IV.
Differunt hae Scatus Nacuralis acceptiones cum (2) a Sca- Ouid Sea:
cu purae Nacurx, quem comminilcuntur nonnulli: tum a SCatU cuS DUEX
NaCURA
Bellico FTobbelii, cum nos ubique paciticum ac locialem in- quid belli-
celligamus. (B) Fstque ommino Scacus ilte nacurahs, _ reRexa cus Hlobbe
lui iplius consideratio, quod scilicet homo arrimal sicrationale
dC lociale, in rebus agendis id ipsum quod semper ac primo
omnium coricari debet, d prima ilcaratio, cui omnia huma-
na, qua calia debene congruere. (C) Ad solutionem Objectio-
num obbesii, d qui presse cum sequurus CA Cl. Becmanni, nO-
eandum discrimen incer id quod per le vel ex accidenti cmetu
deducitur. Consociatio enim per se ex ipsa hominis natura,
non metu deriranda cA. (d) per (C) accidens aute OriEuT CX
etu. (F) Eccui praecto, qua mihi heri rellem, cuiquenon in-
Fero malum, quodiple nollem perterre, ei sinon conjunctus,
Calcim non possum escinimicus.
(2) Scholastici plerique, ES post eos G. C alixtus, Comp. Theol. p. 90. in
quo creari hominem potuisse stainit, invita ut existimo, Conditoris
Sanctitate.
b) Thomas. IPrue. D. 1, 2, 34. adenque talem conditionem, quae ex na-
tura bominis etiam rationali, consegnitur. Non definit homo esse, qui
in soliendinem abjicitur, guanguem socictarem narura desideret.
C) D. ZenroraV. de Jare Cent. Antic. 1. pa0. 18, 19. adeoque ets bomo
concipiatur vivere, nt liber ab emnibus inventis legibusque humanis.
semper tamen tenetur vivere VY HO MO.
(d) d. l. 5. 12. C) Pocler. ibi landatum 5. 13.
(5) d. l. 5. 13. P. 22. per se exim homo homini in adintorium mutuum
generatm est, Seneca de lra l, 5.
I2
ls Ait.

## Folio 390 — 816856680:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
3 (390.)
n
F) Ais: Patendertum tamen Hobhianum Statum Naturalem adoro.
dure, orippe n quo fatcacur, quemlibet propriis viribus proteei;
Tructum in eo suae inoustrie nemini certum esse; imperium in eo domi-
nari assectuum, bellum. mecum. pauvertatem. fae ditstem, solitudinems
Barbariem, ionorantiam, feritatem, hoc opusc. II, 1, 9. Sed distin-
ene inter Stacum ipsum. eo incommodu ex accidenti eum comisan-
tia. Andtor de incommodis ei adjunctis lognitur; velut qua nON
ipsum Statum per se, sed hominum maliciam sequantur, imbecillit. sIb
nacurali imminentium. Qnae proin uroet, ut in societates coentur. C. a
terum etiam defensionem sur in staen hoc naturali, juxta sictamers
rectae rationis institni debere oblerrat. ll, 138. Ain.
Ecsi vero per modum hrypocheleos starum ejusmodi Natu-
vesius serio ralem adlumseric alicubi Hobbesius; alibi camen lerio Scacum Ci
Scacu Bel. Vitatum rocac nacuralem, i. c. holtilem, qui rerera exiltat in-
ter quosdam homines, sibinempe inricem haud subjectos, ne-
que communem habentes Dominum, uc jam omnes luneCi
vitates. (a) Dui quidem Seatus ex Originibus humani generis,
ex limilicudim nacurxe, es locieracum b) iniciis rehementer 2d
verlatur.
(2) Recte provocat Putend. de Y. N. 86) C. YI, 2, 7. ae L eriathon. c. XIIF,
abi ait: Reoes E persana summam habentes potestatem OM NI
TE MEORK HOSTESINZHK SE SIINT.
(B) quipxe non inimicitiae aut belli caussa, sed quod fine iis humonum.
genus propagari non potuisset institntarum. Conf Patend. de J. N. 66)
C. IY, 2. 7. qui quomodo Hobbesii phrasin: In Scaen mere naturale
nvienique licrisse facere, quaecunque es in quuscunque l’cebat: Natse
ram item dedisse unienique Jus in omnia: emolliat ac interpretetmr,
Naturam nimirum res ad hominis conservationem facienles in medio
posuisse, antequem per pacta homines estas inter se divilerent: (6) que
neminem habet superiorem ex propriae, E.) AISOUIK S AN A Ratio
nis dcamine quaevis adere posse, quae ad deurnam sui conservation
nem faciunt; vide d. l. l1, 2,3.
7I.
Elesans ucilisque in hoc arsumeneo, de modo licisandi
LICeS-
AnRuctor
nolterTob-
besciprinci.
Dium ad-
Cum(ExiFE
an FI0b.
Stacuerie
licum?
Oui mon
dus detini-

## Folio 391 — 816856680:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ai B (397. )
i
i esque finiendi in Libertace naeus alicractio cAt. (a) Duum endi lices
enim eos inter qui in ca rirume, Judex non decur (6) qui lites ia ScgWI N.
detiviat componatques modum utique adinrenire OpOrTCE,
quo lices agicencur tinianturque. EIbi ulciimo quidem actio-
nam quisque suarum reccor et, sed Calra câmen L. elacuque
hrumanicacis; nere Mars conteltim Cumaeur arbiror, (C) sedcer-
EIUS, IsquE NCHEr; SE PUTO Z COMPROMISSO delectus, (d) Sic
ut ab codeinceps prorocari alio non possic; alteri non aliunde
quam ob caulla merita Farens: adhibitis etiam (C) testibus c-
jusmodi, qui gratix nihil dene, nec adfectum ante (F) conscien- qui celtes
ciam habeant. Cacerum si amica via, id est, colloquio, com. achibende:
promillo auc (CFEC XX 1,7, 5. Fn. res componi non postic, julte
ad arma potelt decurri. (8)
(3) gnam Anctor praesenti capite 5. 20. primis fere liners actinoit, in
opere vero majori toto capite XIIL. Libri V. eximie perreactavit.
cd . KuIviL. Col. Orot. P. 13L. 59.
(b) guales sunt de laxarione debiti ut in canssa Aurelianensi; de sinibes Exempla
reoundis interprecatione pactorums abeprius Conferentiis opus est; Controver
ad quas in canssa parteliu prope Candavum provocarant Ordines siarum il-
lustrium
Fce lerati Delosi, qnos insolensie per Torcium reos eoit Rex Callia.
A. 1702. En itIO.
(C) conf. omnino enfend. de J. N. (5 9. Y. 22, 3.
Christianis etiam ab ABostelo injuengitur; ut si oriatur inter membra
Acclesta lis super nevotio avili, eam potins ad fratres deferant, e de Com-
COMPRO MISSO componendam gnam ut apna ethnecorum trib Bromicto
nalia licivando opinionem varitiae soi COnErAMAnE. I. BOY. VIP, Y7 cxemolum
599. add. Pnfend. de HaB. R. C, 5. 30. P. M. 125.
1. C OrVII.
(d) V. T3. 4. G rOC. de J. B. 86 P, lI, 23, 8, 85) 11I, 30, 46. distinctus ta. quid Aebi-
men a Mediatore, qui litvantibus bellun ve parantibuss ant jam ae- cer:
rentibus ultro se interporit. enfend. d. l. V, 13, 7. Sic ab accepiam quic 1C.
a Labano injariam lacobns ad arbicrium Fratrum provocavit Cen.
X X Xl, 37.59.
CtaCOFE
(1) adeoque non ino celte, cujus anEtoritas, divina etiam Lese inentean. Cur mlla
tes NUM. XX XV. 30. Dent. XVI1. 6. 85) X1 Z, 15. nulla. Pofend. 4 uet Oricao
121. e1S C0.
J. N. (56. V. 13, 9. guiannus Peile sibiconst. b, duo si sejundi exa. Nis.
1d dd
2
MisteA.

## Folio 392 — 816856680:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
392.)
eeum
minentur, non item. Hlist. SuIlanBX ComM. 5I. E5) alias ab unius ho-
minis impudentia omnium forennis aut vitae periculum immineret.
(E) Memorabile est, quod Tb.anus refert, receptam olim in Britannia
consuetudinem fuisje, ut Anoli in Scotum, Scoti in Anolum testimo-
nium non valeret. Ad de Patend. d. l. V, 1359.
Hi enimtres sunt modi, quibus vitari potest, ne controversiae in bel-
lum crumpant. GTOT. IP, 23,6. Putend. OF. IF, 16, 3. Optandum esse
ait Crotins, 5. 8. conventus quosdam baberi Christianarum potesta-
tum, ubi per eos gnorum res non interest, aliorum controversiae de-
fixiantur: imo es rationes incantur cogendi partes, ut agnis Lepibus
Pacem incant. Duodmapis quidem optandum, quam sperandum. Sed
quis hodie judicabit de Cansis Belli moderni, qun de Bilance torius
Europae apitur.
(8) Sic Abrami Lochum erepturus armata manu hostem invasit pro-
Rixavitgne. Gcn. XIV. 14. (94.
VII.
An _ Christiani Principes, ad se inViCCM COMPATAEI LIMEII
tiani sinc Catu Placurali: Dubium ex co videtur, quod Lex charicatis
nucamN: Cosltringat, ex a rindicta sele abstinere praecipiat.  Sed attir-
mantem roborat competens iIs majestas, quae ad exera impor-
EaE (a) PARITATEM; nec opponenda poliriae pietas est; 8
dux gladium geric summa porestas, non prirato, sed DFI, sed
publico nomine improbosulcilciturs Cacerum nec duo Prir-
cipes Chriltiani in Stacu naturali alium, PF∞FEFDEIIMI, Judi-
cem habent, quibus tamen pax oppido debet esse commen-
datissima. (b) Christiani(US OBNOZIETATEM non im-
POrtat. (C)
ROm. XPII. ut vindictam DE O relingnant.
(2) ut recte monet Jac. Thoma C. Pbilos. Prat. Tab. XLVTII. lin. 1Z
qui modus considerandi Majestatem eidem advenit ex hypothest co-
existentiae aliarum Civitatum.
(6) cons. Citorius de J. B. _ P. IL, 23. 8.
C) hoc enim dicit Status Naturalis samoso Ponisicatu, si quis alterinon
sit obnoxins. Cons. omnino lueulentam ejus descriptionem. Judic.
XVIII. 7.
Vocu Gro-
tii expen
DituT.
An Princi
es Chri-
l
1d
bet
da
1
11
Im
e0
a
c
On
Rem
eun
a
ea
Or.
seu
n
1
ul
e1
in
1a
nrc
sei
esti

## Folio 393 — 816856680:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
O
635 (393,)
VIII.
Id Libr. ll.
Lap. l.
Status Adrenticii, socierarum alias specialius dictarum nomi- Ouoc S12-
ne veniune; quae vel simplices live minimae, vel composicae, cx que
cus adven
CIEIL E
vel mediocres, vel maxima. Simplices lune Conjugalis, (a) Paterna, quocSocie.
Herilis. Compolicx Medioeres Domus Cclricus. Maxima elt Ci- cates :
vitas. (b)
(2) smplicissima est Matrimonii definitio, qudd Ec legirima (de indisso. quid Ma
lubilis) unius maris de Ccominae conjunctio, ad procrentionem lobolis ee crimoniu ?
mucuum suxilium sancica. Ende improbant nonnulli definitionem Detinirio
Grocianam, de 7. B. P5 P. II, 5, 8. sub fin. qnod sit cohabitatio maris Crrotiana
cum faemina talis, quae faeminam constitnat quast sub oculis eos custo. expendi.
dia maris, conjuncta cum side, qua se mari fcemina obstrineat. Pn
tant enim (1) eam definito laxiorem esse; cum (0 filia eo puxilla sine
sub oculis es enstodia Patris (5 Futoris; (2) indicant. promissionem
sidei conjugalis minus redte ad solam fceminam restringi, cum mutua
beic inter conjnoes obligatio sit, negne rir potestatem in corpus saum
habeat, r. Cor. VII, 8. [3.) C6 id monent, omissam esse consensus
mentionem, qui tamen principaliter ad Matrimonium pertincat.
(6) vid. denno Jac. Fhomas. Philos. Moral. Zab. XXX IX. lin. 47. 5g.
IX.
TUF.
Vacos promiscuosque extra Macrimonium (2) concubitus, natu- An vasi
rali Lese prohiberi, rel exinde patet, quod hum anam Cocieta-
concubicus
L. N. PFO.
cem rehementer turbent. Namque e tini conjuoiirepuonane, hibicis
qui mucuum est adjutorium, prolisque cducatio, et cum iis
decora beneque dispolita inter homines locietas, vitx que ci-
rilis cultus intellisi nequic. (B) Ouarc nec probari (C) Lupana. An Luva-
rium colerancia porect, nec lufticiune Formati ejusdem pallian-
da Caua POnLIHICIOFLUM PEXLORtUS.
(2) conf. Rulp: S. C ell. Orot. Exereit. IV. 5. 5. guitamen monet, huc non
referendum esse Concubinatum, qualis apud Romanos usitatus fuerit,
gnibus duas uxorum formas fuisse scribit Cicero unam matrumfa-
milias, quae scil. in manum convenere: alteram earum. quae uxores
tantum habebontur, es minusgnidem princixales, omnifere haeredi-
tatis Jure destitncae. Adde Ohand. ad Crot. I1, 5, 15. Turcicus Im-
perator Sulcumus uxorem non ducit. Nec exritit à Bajazetis tempo-
ribus
naria in
Rep. colc.
randa?

## Folio 394 — 816856680:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Exempoli
sucta
Thamaris
expendi.
CLIT.
Argumen.
tu de scor.
catione, e
impuricare
carnali
NacuEX le.
si ad verta
dOrro de
monctra.
cur
adversuo
novicios 
FLCWFCOSC
833 (394.) Em
ribus nesi unicum exemplum. Quod sit, ut sumtibuss parcatur, quos
maximes reguisitura esset, certe non minores, qum l’aledia, seu ma
ter imperatoris, quae 500000 imperialium int reditibn an tis n-
merat.
(6) conf. Auct. C. 1I, 5. 3. adde qnod dionitati BumanR repHOnenE, CAM
mbi iis indulgeatur. bomo parum sit d ssimilis crentis, parum ant
nibil de decuro Es jamiliarum discrimine solucitis. Ais: at assectus
extinomendi L ibidinem omnibus hominibus est instins; E. nON FCBH
onat L. N. Resp. hoc aroumentumnes non ferie, p de extinctione or-
dinaca. societatem non turbante, sed per Naturam estensa concludats
Talem vero exrra conjuoium non esse.
(C) Maita in hanc rem, bisterica inprimis congessit BCCMIRNNUS, Pa
rallet. Polit. VII. 9. Sed quid de exemplo Jndae, Thamarem.
gnam Nurum Cuam non aonoverat, veluti Semicariam Maecham
stprantis, e annutum cidarimque in pionusdantis, juxtagne publi-
ce abi meretria esset. quaerentis? Unde manifestum videtur, scorta-
tionem eo saltim sempo: einter res licicas habitam feisse. Ge, L. X X XV 1I.
15, 21, 23. Se. eif maora eorum gentium, Canonearum videticet
corruptio hinc innotescit. nibit tamen id nostrae thest ofsicit, neque pa-
pulorum facta Rationis aectaminibus opponi debent. Pul. re Fieron
nymus sd Occam: Cal. rem, ait, non Elristum: Justinianum, non l’au
Jum rieis im pud ciriae Eraena lexrre _ lupanaria permnrere, e AVgu
Etin. de Cir. c. Dei, XVEII, c8. Ullum Scorrocum, ais, cerrena civitas lin
cicam curpicndioem Facit. 43.d. Pirac. XLX, 2. ApNd B ab ylonOS quaS
dam mulieres velut Venere devotas ex opinione cultus pudorem pro-
stitmisse manifestam est. Conf. Darnch. VI. 42. Caeterum, esse scor-
tationem, vagesque concnbitus in curpium Deccatorum que classe per-
censendos, ex his etiam Narur ae Lexibus facile dispicinni quieninque
rem absque prejudicio expendunt. Certum nirierem P. inter bumi-
nes esse dehet. e0s in illis, que curni senjibnsque Blandiraneur. non Cons
regula modoque ogere ae vivere velus in diem posse; de dignitat pio.
in bumana repoonare. si suis quisque libidinibus passionibusque ra
Diatur. POrrO: qui aliter sentinnt, hominibusque in universum omni-
Bxs. promiseram vivendirationem concessam existimant: eos, hami
nes pro bestiis hahere, quorum haec est indoles, ut noturalem sequn
ta instinctum impetumque, sine non expenso, in presentia solum feran-
FAT. LII. Itagne bos, qui ita opinantur, quancum in iplis ett. nihsil
genere huma
b0c
vedin
sanum
que qnev
Tacion
quem
iealor. 30
jorgui
lun ne sur
Mam
in
Vin
lame
lun
e
Inter
ves
CM
ecta
ceta
inc
n
Meune
emge
tare
in etser su
quee
soncc illis
1
ceneum lacare
M
le
luna
diveal
nmni
eco
ancm
a B
1
lurp
lene
1
10
let
Hm
s

## Folio 395 — 816856680:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
mx 33 (395.) 3
in genere humano relinguere vel vitii, vel virintis. IV. At quam
boc prosanum, homineque indionum est, ab oblivatione ad L evem.
ordinemque v vendi, actiones que suas comporendi, eum absolvere,
qui eo ratione e jndicio poltet. guorum beneficio a noxiis nelia,
turpia abbonestis, C5) ab his qua fieri debent, fugienda discernere po-
test: es quem naturali etiem facultate affectus domandi instruxit
Creator. Onodnisi esset, plane insociabilis fore: vita generis hrmani
m jorque inter homines quam inter bestias confnsio existeret, quo-
niam hae sue instinctu feruntur, ac intra illius cancellos continentur:
illi vero vel solo impuritaris libidinum que impetn rapti non possent
non in extrema omnia propelli. V. Cni molo, ne humanam societa
tem evertat, non alind sane remedium est. quam Matrimoninm. dae
tum a DEO hominitus, levando cnrarum oneri, educanda proli, con-
tinendeque int a terminos ac tranguillitatem Orbi inventum. At.
abi voga reonant libidines, suaeque sobolis Perentes pudet, id maxi-
me cummittitur, quod tam naturae adversatur, qnam aliud quid
gnam. Nempe Cura Liberorum ab iis neolivitur, quibe eam natura
injonxit, dato insaper Matribus lade. gnod in eorum alimonium de-
pinatum esse, suo bestiae exemplo ostendunt. Ac tamersi gnis dicat, esse
tamen, qui exera metrimomum liberis prospiciant: Praetergsam
quod ponci illi sint. miserandam liberorum ejusmodi conditionem ex-
perientia saris docet, qui l’arentum erra destitnuntur, eS gnos Pa
rentum loco revereri opertebat, ipsorum vitioignorant. nod naI-
rali justitiae adversari; (0 praecipuum insuper humanae societatis fun-
damentum, mutrum nempe inter Maritum C Conjusem, Parentesque Opera o
ac liheros amorem, Cononihu Zulcius, nihil adres mortalium sir- peime de
mandas amplikiean das q. magis est necessarium) everti nemo non vi- hac MaTE
ria
det. Qund aronmentum eoreoin nuper Libro: PenitE COnEE P’ImpU. Meriri, Cl.
rete: exp. suit CL. OAtervaldus edito Neocomi, A. 2708. ad dita in Ostervaldi
altera opusculi parte Tractatione de Cactitare, cnjus E5) naturam ad COMMeA.
ejusque studium motina, ac media denigne eam consequendi ex Na- dacuT.
tura Cbristinnaque Religionis principiis erndite descripsit, pravi
terque incnlcavit.
Mulco veromasis manifectum CM, NNACUEK FCPLIONARC W- Cur &C v.
cum dsaliorum generacioni destinatorum praecernacuralem; sus orga.
nori PEX.
nCC certraturan

## Folio 396 — 816856680:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
verlocu.
0358 (395.) 
lis L. N. 2d. nec Obltat, quodreserieur, nefas non esse adhiberi membra ad ulum.
quem nacura primo   CCU DCCCAEUML NON sIE BUExIrC
hominem per Clrsteres, aut lactis in venas infutione eum con-
Terrare. Ouidquid enim in corpore humano membrorum exi-
Aic, ad rous Conservationem natura fabrica vit. Loieur quod hunC
fnem PFOMOVet, naturx non repugnac; Calcim quia sublidium
ejus conserrandi est, nunguam contrariari cen(ceur. (2) C a-
terum Turi etiam nacurali repugnat, quod perpetui exlibatus
ee lictae calticacis Leges in Papatu eor hominum millia subirs
COTUNEUF. (D)
(2) cons. Christian. Thomal. Jernd. Div. III 2. ubi quae a viro docto
5. 153, 154. pro altera sententia producuntur, remedia sunt a Natu-
ras in Calu necestitacis, ntigne intenta; qualia quidem ad infanda, de
qnibus ibi disguiritur. scelera, nulla gnippe unguam necessitate pal-
lianda nemo adpliorerit. conf. Rom. l, 26, 27. Ac optandum utique
esset haec talia lucem nungnam vidisse.
(b) cons. Scriptores de roto cactieatis.
ZI
Plarico quidem in conjusem imperium ipso Jure (2) Di.
no Competici proxime tamen, non quidem e praestantia (b) sexus,
maricalis: LCd e consensu (C) consociarionis derivacur, ex ad negotia Matxi-
monio peculinria restringieur. (1)
(2) Cons. D. Rechenb. Lineam. Ib 3, 4. adeoque s receptam inter non
Aros sententiam andias, in Statu etiam inteoro. Ad de T. COr. Xl. 7.
8, 9. ubi Paulus neturalem mulieris a Viro dependentiam inculcat;
Non est, ingniens. Mas d Faemina, sed Foemina a Viro ect. Non condi-
tus est vir propter uxorem. sed uxor propter virum. add. Kulpis.
Colleo. Oroi. Exercit. IV. §. iV. pa8. 54. num. 1. Ouod tamen di
Etum nonnemo minus recte adplicat, Mosis 86) Pauli doctriva valde
conoruere ingniens. es consentire aristotelis es Peripatericorum
sententiam, adpellantium feminam animal DCC ASIO N ATU MI. AN
Badierna virorum, e vasta quidem ac terribilia capill menta, E5
fceminarum nostrarum, non mitris sed curribus. innumeris fasciarum
fimbriis bene comptis munitis que onnsta capita, ads endentem earum
supraviros potestatem, citra dubium aronant? ut ait celeb. Theolooms
D. Fech-
Duod Fun.
damencum
Impeni
an dc in
Scacu ince-
prolocum
Mabueric.
et
le
Cn
in
len

## Folio 397 — 816856680:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
m 33 (397.
dum
ad. Fecheius Thes. Moral. P. 1. 5. 4. Lectori expendendum relingui
mus. Caeterum emendiolim nxores, adeoque jure contradns in eas osemendi
fibi jus adguirendi morem fuisse Brilsonius docet, eo exemplo r. Sam.
AVIII. 17, 25. Daridis, Poseae, gnin e5 Jacobi servitio septennaii n-
aorem comparantis manifestum est. Cen. XXIX, 18. DeOficio, E5
incommodis uxorum, landibus item illarum ex professo eoit siraci-
des, c. XXV. (6) X XVI. 1- 4, 10, 16, 27, 18, 19.
(6) vere igitur paradorum est, quod Thelmoncius in novis, que vocat, P’aradoxie
maonisqne paradoxis destinatam a D eO mulierem esse dicit, ut esset
TTelmontii
de Mulie
capnt, apex C ultima creatura, supra virum; virogue datam in ad. ribus.
jutorium non secus ac Princeps in adjutorium est suis Ministris, ne-
gnagnam vero ut Conjuois nomen vicemqne sustineret. Adde Du.
Miiller. Instit. POlit. P. 1.6. II. 8. 28 P. 56.
(C) Constituit enim consensus matrimonium in Esse Pacti; (5) unde rest. An Impe–
onatio potestatis in corpus mutna? 1. Cor. VII, 4. improeant eroorium a-
communiter Dd. illorum sententiam, qNi ex EDA ExOA DEUM ino. riri in COn-
jusem ex
bedientia deducant. ut Clenniges. Observat. ad Cirot. II, 5, 8. C delicto:
Proenius Comp. Polit. L. 1. 6. P.5 7. quia maledictio divina non Impe- Contra D.
rios sed MODO imperii sexum femineum subjecerit; velut in uni. Hennisesium.
versum maledictiones tunc lota non res ipsas, sed medum rerummu-
tarint. Uaqne hoc imperium per corrationem factum est one-
rosum.
(d) conf. Auctor capite praesenti 5. 4. sab sinem: T. lc comen Imperium.
Hinc jus constitnendi demicilium penes Muritum est, idque tenetur
segni RxOr. atqne hinc raponiorum proverbium: Foeminam per O. Tempera
mnem vitam propria habitacione CarerC; pnellam enim in Parentum mencum
edibus, nuptam in Mariti viduum in liberorum domibus agere. Bern. Imperii
Varen. descript. Tapon. C. XII. Caeterum hoc imperirm non est do-
minium. CuM enim MATIIRS IDENTTETCETUR CuMUXOre, E6)
una cum eadem caro fat, patet cum ipsi dominari, riporese laquen-
dos non posse. LFedus enim dominii eest non per se communiter tau
men est, re sua gnacnnque libet ratione uti. At hoc abs coninoii fine
alienum est.
Lal
Maricalis ?
NXTOFCSO
Difticilem Fuisse quaectionem: An Poirsamia (2) lit contra Jus An Polyea-
Nacurae. Pca Taucium Scripeorum divorria ostendunt. Negan- mia(ic con-
era susNla.
TCMM cura ?

## Folio 398 — 816856680:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
cem (b) camet aenur e modernis nonnulli, Thcolo, i
inprimis, quod alias incorrupeae lanctissim que riex homiines
in peccato mortali perperuo rixisse dicendum Coreti (C) qui
camen eam Lesiposurva, Sed Eniversaliu cidemque dirinieus
dispentabili repugnare non inficiancur. (d) Duam poltquar
nobis quoque obserrandam ese cdixit SCEVaEOE OpEIUS,
Trultra lunt Polysamiae promachi, (C) ec in transgrestores gra-
VINIIA MCTIEO POeNa CEaELILIMEII. (F)
(2) Non est quaestio de nonvardeiae, seu muliebri Polygamii, gnan Prr
Naturali repeonare communis eraditorum consensus est, fatente Do
Thomalio, Terrd. Divin. PII. 2,206. qui tamen negue banc, neque
communionem rxorum juri Nacurali ad versam existimat, ad ductis
interim f. 206. fdeliter in contrarium aronmentis. Inter gnae firo
missimum censeo, quod cas ob peolis inccecicudinem, Parentum Lihe-
rorumque officia, quibus tanquam fundamentum Generario subster-
nitur, ac denigue vicae hrmana decorem confandat ac turbet, Vide
tamen Recogniriones, gnas vocant, Clementinas lX. 29. ibi: In Dri
tanniae partibus plures Viri unam habent uxorem: in Partbiamulre
mulieres unum habent virum, es utrague Orbis pars moribus suis
atque institntis obsegnitur. Narrat Elieronymus Epist. Z l. ad 3e
rantiam, quod Roma viderit duo inter se paria conjucum: Elrum,
qui viointi sepelisset naores, alteram, quae vieesimum secuninns ha-
En Bet Mariium. Olix Romani Polgoamiam virilem vehementes de
testati sunt. Primum Anconium, contra Lexes patrias, cnas Ha-
brisse axores memorat plutarchu. Et guamvis Theophilus AIC-
chans (quo sub nomine latuisse J0. Lylerum in vulen notum est,
probatque in de Pleudongmis Placeins, Nam. 97.) is Polgsamis
triumpbatrice asserat, Tulium Calorem entisse lecem, ut libererrm
quaerendorum cansa, qnot vellet qnisgne axores ducere. facn tas fo.
ret: revera tamen istam L eoem non fuisse latam, sed C. ala Tem ejns sala
tem lationem in mente habnisse, ejus describens lasciviam refert due
Sorius, in CXTarO Cap. XT IX. [e94. Jamque aneignitus edicto Pra-
toris notati erant, qui bina sonsalia, binasve nuptias eoder: tem
pore constitntes habuissent; quod eo imperatores sithuici Valerianus
SCadienus repetiere; ac vuleo patere dicunt Dioclerianus ( Maxi
MianUSu
quid Poly
samiamum
liebriss
Cur ea suri
Nac. adver.
quid Viri
1152
Ejus Fisto
dEcbr
398.)
e dun
16
6
mo
49
et
n

## Folio 399 — 816856680:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
 33 (399.)
 
iaMuSZ neminem, qui sub ditione Romini sic nominis, binas exores
habere posse. Fesi vero deinde Valencinianus, referente in HestOr. EC-
cbes. F PY. C. XXVI. Socrare lerem de licentia bigamiae virilis exle-
rit eo ipse severam (5 Zustina simal daxerit: (guumguam ad ver-
sus hanc soeraris narrationem non contemnendis rationibns disputet
Baronim, Annal. ad . C L. X X, 5. 225) a nulo tamen HiftoricOrum
tradim, eam Lesem venisse in observanciam; ut potius a Theodosio
M. Judais qnoqne polyoamia fuerit interdica. Confer C. Thoma-
sius de crimine Bioamia S. X LH. Nec guaeritur de Polyonmia suc- quid Poly-
celsiva cnjus ja ehiam ROm. VII 2, 3. Z. C Or. VII, 39,40. fundatur. Samia (uC.
Ou nquam aund plerasque sentes nuprix Cecunda minus fuerint baino-
rare, es Presbyteris ac Rpiscovis per velmsos Ecelesa Canones ina
juncum, ut unam saltem Conjurem frerint exverti Confer LFoTie
ad 1. FIm. 1II. 2. P a_V, 9. Adde lliemejet de Disciplina scles.
Dissert. IL.SoZLl
cesSIVa3
b) Pretergnam enim inguium, quo L unius Viri cum pluribes sceminis Rariones
conjuoium admultiplicationem generes humani facere videatur; eam B. Opandri
Sculiorum.
guoqi officiorum consrsionem, nei maliebris Polgoamia non introdu cux Poly-
ait. Onemadmodum C hoc inanhitatum est, Matrimonimm oriri ex pamia Vi-
consensn. FroDeins forma non eR determinata sure Naturae. Possant rilis(IE CON
isitur partes contrahenses limitare, ac restrincere pactum, quae etiam a lesem
delicivamo
orioo est Marrimoniorum IMP ARIII N. Neque perount Drobari
lIniversat.
heic reri dodi presidium posse, quod in sexto precepto probibeatur non concro
adulterium. De eo enim gari, sAn sCCAMAM JEIS N ATTIK A: con. sus NaE,S
juoium cum alia in tbarum adscita vocari adrlterium quea. aliem
esse rationem. A de Pure positivo universi quaeratur. Negne, per-
eunc, ex polgoamia virili per se (per accidens orire exempla docent
Pacobi Bioami, () Elkanae r. Sam. 1, 6. Pci aliorum) dissidia oriris
cum contrarium in afiaticis sere rezionibus eveniet, eaque s. lum
metrenda in Enropa ant alcis in locis sint, abe liberior est mulieribus
SpirEt; quod est iu licium Olisadri, Theolooi e nostratibu, Obsere.
ad Orot. 11,5, 9. Ab. addr: Dnies maris  farina Coninoium non
esse juris naturae, licet congruum illi sit. e5 praeferendum Polynemia;
docentibus incommoda ejes exemples in Scriptura S. ohvois. Cen
XXX. 15, 16. quae nec paronorum efata insi. LantMYS ut est elevans
prolixusque in Enripide locus: Grotur in annolatis ad II, 5, 9 excer-
ptus ac palere pranstatus, seu ec) in pacto matrimonisli baes conditio
eC 2
regH

## Folio 400 — 816856680:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Rationes
pro dispen
satione.
m
reomars de, quodnterque nemini alteri corporis usu
ram velit concedere, 5. 4. c0l, 1. COr. V. l. 4.
C) Hinc non verentur ad Dilpensocionem divinitus factam, es ex qua
non nuda satim permissio, ant tolerantia facti, sed carentia oblisa
tionis, licentiagne faciendi ftnat, confnoere, cum ) Davidi a DE C)
Plares Coninoes, Cingulari bencticio, da: ae in sinum dicantar, 2. ScM.
XII, 8. B. C. in conjaoium. Onem etiam locum contra eos qui nudam
PEKMISSIONF M aroent, explicat in allenatis Observationibus
Oliander, simulque ad Theolosos dispensatinnem statuentes prOVOCCt
Agid. videlicet Piumnium, Fcerbrandum, CTaFenretterum, Mlenzexum,
Meilnerum, E0) Nicolai. Addimm nos Scherzecum, Fiillemonuin,
Calorium. Lyleru, C6) e nuperis in Historia Caini 30. Fecbrium. C4-
terum factam puhlicatum que dispensationem anrum it Noster. Fami-
liari Patriarebarum cum DFO conversatione, (5 eorum exemplo
ad alios transmissam. Si enim v. c. Abrahamus fuit Palercre dentium
e instisicatus fxit: non potait esse instisicaus side, Co simul versare
in peccato mortai, haec enim contratictoria sunt. Eniss. 1 autem in
peccato moreali, si disensatio devina non intercessiset, fnisset enim in
aliguo facto devio ab institutione divin. Sed cur, ingnis, DF. (15
dispensavit? Vidi ego sebedam a B. 10. Falkio, Acclesaste olim TU-
binoensi scripiam, gna refert. Luca Otiandei, Cancellaru Tubir gensis
sententiam fuisse. Qnod DF IS Poly camiam in favorem sexus, cemi-
nini introdnxerit, qui tempore Reoiminis Psraclitier m ser suisset Eoy
maona sui parte innuptus manere, summo ues putabatur, Cnm CxprO
brio debuisset, interdicta exteris nubendi licentia, e numerostore,
ut fieri solet, sexn segniore qnam mascnlino ona ratin, aholita per
Christum L. exe Forensi, de non nuhendo exteris, utique cessavit, (5)
Polgoamiae proin licentiam sustnlit. Adde Oen. XVI, 5. quae sinox-
laris sarae sanctissimae sceminae, lognntir est.  Jui dandi C’oningem
secundariam importat. Augustin. Contra Fanstum L. X 2 I1. 6. 42.
leccata, inguit, alia sunt contra Naturam,: li contra morem, ali2
contra praeceptum. Si naturam consulas. Patres non lasciviendi, sec
generandi cansa pluribus mulieribu utehantur: Si morem, illi tem-
Pore C5) illis locis id sactitabatur; A praecepinm, nulla L eoe probi-
bebatur. Nec omittendum. abrah mi Polu samiae sablimius quid sarh.
fuiss.. Ipse indice Spiritu. 5. G2l. IV. 22 - 31.
d primum sciliset interdtcum nosrevocanto. Equidem Cbrysosto
MoS
33 (400.)
n
AIuE
Pne
B
u
le
di
ie
n
e
lect
10

## Folio 401 — 816856680:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
m.  (AOT.)
Eduo
mus loco apnd Crotium l1, 5. 9. in notis, vetitam Patrum tempore
Polgoamiam non um fuisse existimat. ONorsum E Crotius provocat;
 eundem in sententiam inclinat Leidlern de Polgamia. Sed con-
tra videntur adbuc militore verba servatoris M eHb. XIX. 4. Onod ExPen Li-
enim repnonat primaeva eidemqne divinae institutioni, id ordini et
cur lristitu
cio Mlacri.
iam Lesigne divina contravenit. Ped Polgramia. st cur Cbr stns monii,
eam improbat, nist quia instetusioni rebnonet. Pandamenli eroo Macct ZIX,
prohibitionis est institntio. Praeterea, si volnisset DFCIS permiltere, 4. dC contra
ut una famina pluribus Viris, vel un Vir pluribus faeminis posset eam este
in matrimonio conjungi: Plures band dubie masculos creasset, praepri am evinci
Dolysami
mis. cum ab initio mudciplicatione generis brm: nimapis quam bodie cur.
suerit opuS. Demum, etsi excipiant Poygamix promachi, de polus-
eamia cum Chriso, non institutam fuisse Lisputationem: ex eo tamen
loco polroamia virilis facile destruinr. N  Si mactr. tur, qui di-
missa prioie uxore, scu inrita, leu volente, aliam ducie: mulco magis
maechabitur, qui cecem a priore, seu roleore, seu invica, al amr luperin-
ducic. Ouae connexio tam firma videtur, ut non egeat probatione.
Lesimerentur operae de hoc aroumento Virorum Doctismorum, 10.
Mulai, Dissert. Theolo0. contra Cyserum, 5.. 18. 10. Diccmanni, in
Brev. Examine, adversus eundem: ac in Vindic. iterat. 5. 28 sg. P6)
Christiani Thomalii de Crimine Bipamie 5. 44.
d) Vide interim a nebis superim dicta Exercit. III. 9. XIX. (6) PFiIUSPO-
ande Cen. 1X. 6. Num 1IL. 31. segq. L eV. XV LIL. EV) XX, 22. Dei Iyeamin L a
mus eam Legem inductis thalamo dnabus exoribus viulasse legitur echus.
Camecbus, Cien. IV. 19. Tertullianus lioro de Monxamia: Semel
eamen rim passa insticucio DF) per Lamech, consticic poltea in tinem
gencis illius: Secundus Lamecbnullus extitit, gnomodo duabus ma-
ritatus. Negac Scripiura, quod non notat. Flieronrmusprimo contra
Fovinianum: Pcimus Lamech Canguinarius ec homicida unam carnem
in duas divisic uxores: Cracricidium ec digamiam eadem cseaclysmi de-
leric pcno. De altero sepries, de alcero sepruagies lepties riudicacum
ost. Ouancum distane in numero, tancum ee in crimine.
C) Nen praeterennda est Philippi, TI. Nix Land carii Historio, qui Mac-
Barechom de Sala, in sororis suae Plisabetbae, vidnae saxenicae ogna-
ceo visom deamavit, e5) uxori suae Christine saxonica velut s.cun-
dariam uxorem superinduxit: illa tamen sna manu exaratis pona-
tisque literis consensum suum ist as in nuptias consirmante. Scker dort.
F

## Folio 402 — 816856680:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Onis TIIuS
LOETOVCE.
FIX de PO-
yeamita.
m (402.) 
Hist. Emtberan. C. III. Sect. 21, 6. 79. P. 277, 278. Onam bina
miam quod Entherns e Melanchton, lecet (ab secreto, quod vocants
confessionis induserint, mire exapitat Bosucrus, de Variat. Recteso
Protest. C. VP. Pa8, 226. quitamen in hoc perere domi haber. unde
inoona complere rolumina polset, ( vellee. Onid vero tum? H. bemus
literas Entheri, in quibus praecer alias: Praestat, inguit (Bar Oi, LH
therum indulpentia sua desipnisse, quam ut rationes evr loem; pron
pter quas Landoravio in Lulsimns. Sekend. d. P D. 279. b. inprimis
de conscientia e necessitate Can gravii multa habentur memorati
diona, unde hand vone conjicinne, ipsum etiam sevarationis ab
axore cansas habere visum esse. Prodsit sub idem tempus libellus
sicto tu drici Neobuli nomine pro defenstone Bicamiae se d quem
consdenter resutavit B. Lurtcrus. Caeterum Philipp: bujus Ma-
onanimi Casum ad Concubinatum non Polgoamiam pertinere ait
Becmanm. Polit. Parael. VII 5. ubi memorabilem Lutheri ad
Principes adloentionem repetiit. Memerabilis locus est de Firi-
derico . nobarto, gnem Anconius Pagi, in Critica AsstDriCO. Chro-
nol. in Annales BarOEII, ad Annum CBFEBI 1155. P. 585. B recitat
Feidericus Imperscor, rel eta uxore lur, dux e Agnerem, Filiam Comiris
Bucundionum R. inaldi nom ne uleca Saonam: quom Paeruus luns.
Comes Withelmus, orct: curris custodia diir clausem cenuerar: sed de
manibus ejus liberaco, Imperatori copulera est: inguit Scriptor ancia-
rii affligemensis, qui eamen perperam apnetem oocat, quam alid
Bentricem appellant. Hoc mtrimonio Comitatus Bnronndiae diio-
nibus Friderici EmP. accesBt. Vehementer tamen aroxtus fuse ab Fla-
deiano, Pontis. pro nxoris suae prime divorrio. Ouod ille eore se-
rens, Cardinalibus Romnde introitum Civitatum es, Rcclesiarum Re-
oni sui interdixit.
CC Prudenter omnino monstum a Rulxisio. non macnam Lodie Con-
croversae bujus nilitatem esses gnia de ejus, quod jurE DV: ne uni
versali interdictum est, licentia ab Christianis frestra dispretHY. P.X-
erc. Orot. IV. 6. Cerernm, Poly oamia; que Simutranea dicitur, nec
ad eam rem, cmi unice inservire debebat utilis reperitur; scilicet ad
replendam populo civitatem: compercum quipxe est, non tam bnc
facere siopendi, gnam alendi liberos facultarem. Etenim Muhramectam
norum pismorumqueterrae, et s pluribus ii utancurmulieribus, fre
uentia bominum cum Cbristianis populis comparandae non sunt; sive
(410d
Gnoc
ainil
sinum
verm
munne
emim
mnum ha
cum des
Iu
tinem

## Folio 403 — 816856680:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
833 (403.) uo
(guod gnominus credamus, nihil obstas) Divina benedictio: Crescite
E multipsicamini, irrita reidatur iis, qui non servant primum in-
stitutumz sive ab exhauctis ocere domestico familiis, propagatio no-
vorum domnum hand perinde possit administrari. Conjer. si placet,
UIE. Fsuberum de Jnre CWvitatis, L.. 110 sect. L. C, l1L. 5. X1, 12.
XIII.
An Marrimonium cerris in eradibus Ture ipso Naturali set pro-An maexio
hibirum, incricata disticilisque est quaectio. Pcenim caulaS Cer-
monium
cerris in
Eas e naturales, cur talia conjugia ita ut legibus auc moribus Ciradibus
recantur, illicita line, adlignare qui voluerit, is, s Grocium sure Nam-
ex prohin
audiamus, experiendo discer, quam dificile id (c; imo praesta- bicum:
ri non polic. (2) Ouari aucem hodic inprimis, de (b) Ciradibus
in Linea Recta COleE: ad scendene nimirum és descendente; quo de
mum e fundamenco derivanda corum prohibitio (E: de Linea
enim transver (a sive collaterali, nunc quidem cantis, atque olim,
animorum mocibus non dispueatur; cum non adpareat, quo
Pacto eas nuptias ruri Nacurali ad versas nuncupare quis possit.
nisi genus una humanum per plures netandos inceltus mulci-
plicatum, auc in Lege Nacurali, quod heri tamen nequie, a
DEO dispensacum esse, relit alTerere. (C) TIc enim cum insiene
Pro dicamus, Fratrum, Pororum que conjusia, arationeista FOr-
mali, sub qua intrinsece, licetnon absolute, mala sunt, liberata
fuisse, adduci non posummus. (d) Ouodsi autem Cananaei eo-
rumque ricini peccarune calia Faciendo, sequitur, uc L ex ali-
qua praecelleric; qua si nacuralis non est, ut ostendere capi
US, Feltat, UEA D FO data (IE, aut ipsis peculariter (quod non
ett verilimile, nec lacis Ferune verba) (C) auc humano generis
sire in prima consticutione, sive in reparatione polt dilu-
riumm. (F)
(2) CrOE. de J. B e D, IY, 5, 12. non antem temere a netura vetitis Exposicio
anummeranda ea de onibas id non saris constat, ut conenhitrs qui- cerimino-
dum qui incesti de: nntur. Ld. 11, 20, 42.
rum.
(b) Dicencum beic alignie in Fgronum oratias de Terminis est. L. inen, quid lin ca3
ob similiimuinem, quae inter lineam in Ceometricis, e5 seriem perso-
Barur

## Folio 404 — 816856680:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Gua a
eccla.
delceaes.
adicedens?
iBE
Collacera
qu’a aqua-
lis collace.
xalis:
us.
quid inx-
qualis?
quid Cira-
(AO4.)
narum in Poliricis interced 6 Series personarum propiiquar
disposita secundum ordinem in ipsis inventum, divisitur in LEcctam
ec Collateralem seu Transrelam. Illa intercedit inter penerantes eo
oenitos, es habito generantium ad penitos respectu linea dicittr Re-
Eta Descendens; ut in Cmalosia Christi a Macchaeo descripta; L.V. I
Y. nodsi. vero a genitis procedatur ad generantes, ut LuC. IIl, 24.
vocatur adscendens. Colateralis vero inter ens obtinet personas
quae quidem à communt s. pite descenderunt; aliisquie ab eodem sti-
pite descendentibus a ladele junsuntur, ut tamen neque haec ab illis,
neque illae ab his orionem ducant. v. 6. inter Caini C vethi poste-
ros. Haec vel xequolis est, vel inaqualis. Illa dicitur, cxjus persona
sibi invicem e resione pesite a communi stipite vel ea persona, et qua
illi, de quorum propinguitate quaeritur, descenderunt egualiter; (aC,
cujus personae sibi inodem elatere junctae a communi stipite inaegua
liter. b. e. ita distant, ad una ei propingnior. altera ab eodem remon
tior sit. CRADUS vello habitudo ilta sive respectus perlonarum dici-
cur, quo sanoninis propinguitatem fve altinentiam estimaturi co-
onoscere possunt. quama distantia persone inter se differant. Oua
quidem commensuratioater Civili, aliter Cononico jure institnitur.
Illud personarum numerat oenerationes, hancque in omnibus lineis
sive rectis, sive transvetsis observat Reonlam: QNIOZ SUINTOF
LVERATIONES, TOIT SUINT ORADIIS. Canonicum autem ipsas
personas, variasque pro varietate linearum aahibet reoulac; in Re-
eta qmidem: Onot sunt personae, de quibus quaeritur, computatis in-
Ouot sradibus persona, de gnarum prosinguitate queritur, distant
a communi stipite tot pradibus distant inter se. In iraeguali denigne:
Onot oradibus persona remotior distat a communi stipite, tot oradi
bus persona distant inter se. Et baec gnidem C anonistica suppntandi
ratio passim observatur.
(C) Recte proin Michael Epheturs ad Nicom. V. For a den por uui ruodus
in ad e po EE dexns per à X9 Dooor nv. voux de rberro un uiguo-
da nonV rd 2a D0or Pratrem cum sorore concumbere ab initio res
media erat: at Leoe adversus tales concubitus posita, jam maltum
resert, observetur Lex nec ne ? CFOT. II, 5. 13. fin. Nua moribus li-
berum volunt Rehraei interdicta Matrimenia cum fororibus ex
matre conjunctis, non cum iis, qua ex solo Patre. Sic Sara, st e
braeos
Differen-
cia COm.
pucarionis.
sile Civili
e C’anoni-
1
e

## Folio 405 — 816856680:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
d 3 l405.)
 
Braos plerosque segnimer, Tharae Fnit filia ex altera uXOre Gen. XX.
22. hinc naia apnd nonnulles distinctio inter ea quae sunt furis Nacu. Onia cese
lis Rricte sic dicti, cujus oppostum intrinsecam habet turpitudinem, lendum de
distinctio-
Po inter ea gne sunt sueis Nacuralis lexiori modo lic dicti. illam pro. ne surjo p
Bibitiorem oraduum non esse priori modo Zeris Naturalis, sed po- pricte ec
steriori modo. es consequenter humanitus quidem indispensabilis, laXC Sic di-
omnes hemines obliventis, non tamen divinuns indispensabilis, aut eti:
absolute immatabilis. Conf. B. O fand. ad Crot. 11, 5, 23. p. 772. Guod
moderniclarius vocant Lexem Policirum Univerlalem, cuins, quiope
Patriarchis sussicienter promuloata transoressionem sequnta sit se-
vera gentium exciste. Onanguam huim sente lie Desenfores nonna-
turalem a: h.C preceptuminclinationem. aut pudorem moratiorum
gentium. se: proorie sic di cumsuris naturalis L didum necant. Addo
noviss. D. SpericcuS, Reßp. as. Theol09. P. II. C. IV. secb. 8. P. 534. Ibi
DaB DaS Derbots Dep Cheseteo Der Statur sicl) liber Die cradus
ascen tentes e5 descendentes nles exstrectet. Ac ante enm Danhavet.
Hodos. PhenCm. VP, 2. P. 468. edit. noviss.
d) Vide interim D. D. Zencor. V. de O. I. N. art. VI. §. 29. p. 189. Pul-
cre Scrykius in Notis ad sus Eccles Brunnemanni: Id quod lemel à
DEO concesTuM eAt, Juri Nacux non adverlori.
Reoula
StyL. 11C.
Decta, aC
(e) quae illatio est eximia Crocii de J. P. 80) P. 1L, 5, 23. Gradus certe iie, qua suvr
omnes L ev. XVIII. prohibiti, tam non sunt interdicti, ut DBuS eorum I. VV.
nonnullos posiciva deinceps Lese praeceperit. Sic CnM LEV. XVIII. CuxnOn Od
10. Tarpitndo axoris fratris non revelanda di. itur, Dest. XXV. mnes Cra-
dus Levil
5. frater axorem defunci fratris ducere jubetur, ad ditis opprobrii Z VII si
ouod ipsum expectare debeat. solemnibus. Ebi frastra dixeris in suris Nac?
Leoe Natmrali dispensatum esse. cum objectocum ejus interior (IE Ha-
eurus nec dispensabilis; igitur id praeceptum positivum fuisse necesse
est, ac in libera L Laioris disositione collocarum. Philippus distin-
xit inter honestum aeternum, 86 illud quod nontale. Hoc mutationi
e dispensationi obnoxium; illud handgnagnam. Illius objecta cla-
rius admateriam Leois positivae illinsgne cum universalic, tum par-
ticularis referentur. COnf. B, C alov, ad DCnF. XXV 5. E6) qua nOs
beic adrotavimus, nisi falior expediea persticaaque videbuntur.
P) an Thamur, coneubitum Fratris amnonis essuritura, crediderit.
Nuptias Pratrum ac Sororum ex Reoia dispensatione licitas fieri dis-
quirunt ad II. Sam. XIII 13. ubi Orotius. pue la, inguit, minime pe-
ritae

## Folio 406 — 816856680:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
63 (406.)
d
rita juris, tantum esse jus Reon existimavit, ut connuhiumnon zure
eentium incestum posset permittere: aut etiam putavit, non interai
Etas nuprias fratrum es fororum, qui non essent ouounretor: ent quid
vis dixit, ut se presenti periculo subtraberet. Onam posteriorem sen
tentiam credo detoons esses
ZIV
Larentum quidem ex Liberorum macriirionia Nacirali suri
ConCLutari, mirO (2) apud plerosque consenture cepeum firma-
misinince- Tum guC: aEquo proprie sandamento corum turpiendo niEacur: HOn
u Paxen aum adeo expedicum est. Sune (b) qui soctaliTaLem LIEGCHE, CuI
Valde conreniae, alienas libi per matrimonium tamilias derin-
Cire, languinemque _ amicicias latius sparsere; quod FamCI
inceltis hrisce nupeiis penicus impediri nemo non videats
Ouorlum accedere (C) nonnulli ajunt plantarum arborumque cum
animantibus analociam, quas non tam Faecunde planeari propa-
sarique constet, (i decili ab illis surculi denuo iplis interaneur.
Toicur haec macrimonia Fini Conjugii per le repuonare. Alii,
neque his quidem adverli, ad Naturalem, quem VOCanE, (d) pu
dorem ee inlicam ejusmodi commixcionis fusam arerlatio
remque prorocane; quida, d distinctius sane, (c) Fandamen-
eum in reverentia ista insieni quaerune, quam ob generationem
adscendencibus descendences in intinitum debeani, quaque
aona adeo excellensque (ic, uEstare cum Societate maeriino-
Miali nON DOTTIE. TIBi Limul considerari rolune immanem illaur
inexericabilem que officiorum confusionem, Ei Filius macrem ducat.
Ouid(i enim, ajumE, mater, Quiamacer, jure suo cedere nolit:
quid si maricus filius maritali inlltae porestaci: quae contutio:
quis finis licigiorum: Quae demum riolacio pudoris: Ouidan
denique, (F) cridentem quidem rationem reddi vix polle con-
ficentur, jurc camen naturali prohibita esse pro indubicaco ha
BenE. Cum aliqua in MIoralibuS COnErA naTuram LinE, qux de-
monctrari luCuLenCeE NON POMIME; ut in nacuralibus quoque
Prima.
uodtun
damentii
curpicudi.
cum d l1.
BEFOKUMS
lens
a
ionem in
depen
onn
1
a
itc
d. 1
aa
C1
uoe
eer
na
l1
Mn
de
et
1
111
L1
omine
inn des
a
ncend
nua
1
1Me
a
q1
ae
ne
Ila
a
bec
1

## Folio 407 — 816856680:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
87d (407. d
uo
orima dentur principia a priori indemonstrabilia, sux camen sua
(pOnte in senTUS INCITEAnE.
(2) nesi guod CorrEuVIAS FO. L. R. 20C, 6, 5, 6. n. 13. evincere conatur. Dui PaUCA
prohibitionem in linea recta nonnist ad vigesimum eradum exten. a commu-
dendum esse; (5 clarius adhuc C. Phomalus) Prnd. Div. lb 3, 100.
s99. eo in thesibus eidem annexis Disp. XI. 5. 1.
nisencea
disCcat
b) quod est aroumentum Augustini de Civ. D. XV, 16. e5 Cbrysosto- Arxumen-
miad I. COr. XITI. 13. graviter monentis: Ti scroxcoeci ris ajanus eum a Co-
2d 3) drO; st weo oco arantores eis auru Dixiac. di sin cietare la-
cius Ivar.
duvao nai creear ueioras pinias à Poeu EEcBer guraixae agaguvo senda.
Quid in arctum comvellis amoris laxitatem? Onid amicitia cansam
supervaeno amittis? per quam poteras aliam amicitiae occasionem.
adgnirere, extraneam ducendo nxorem. Consentit e veteribus Plu-
carchus, tamet si more suo dubitabundus, judice Putend. de J. N. (
G. VI, 1, 28. p. 854. E e innioribus Ri. Cumberlondus de Leg. Nato
VIII. 9. Oribus tamen pridem opposuit Crcrius, non statim quod
minus est utile, etiam proillicies bavendum. Onod si tamen e) ca
teros nervos adinnoas, aronmentum à fine conjuoii erit pelitum.
Onodsi enim ic, qui est humani generis multiplicatio, per incestas ad
scendentium descen dentiumque nuptias impeditur; igitur ea Turi
Noturali dicendae erunt adversa. Nam quod multiplicationem inten-
dit. id ab unitate es indivisione recedere debet. Sed natura humana
mulciplicatiorem guerit: Loitur intra anonstias unins carnis ab eo
dem sipite descendentis constringi non debet.
C) Rami, ait Seldenus, non in radicem retorquendi, nec invicem im
plicandi sant, sed alio. ut inserantur piantenturve, traducendi de P. ab aHtalo
N. (6 C. 8. D H. V. 2C. P. m 618. Festabuntur perici aoricola, mi eia Regni
ans, quam alibi fructoum latura in cum, ubi nata sunt. fundum pro- Vesetabi
jecta semina. Ouod re intririco committant. solicite cavent. Um-
bram quoque ejus rei, ut altarum virtutum imaoines adumbrationes-
que gnaesivit ac invenit o nuvo, de J. B. X P. II, 5, 22, in camelo e-
gnoque Scgthico. Onidguid ooxanniant Diogenes  Chry lippus, amimalis.
conf. de J. B. P P. Proleoom. non multum ab initio; ibi: Nam (6 caete.
rarum animantium ec 9. C. 80) in notis ad eum locum. Ut summa
orommenti hac sit: Ab qua commixtione naturalicer abhorrene brura
animancia, guaque infelix esse in plancis deprehenditur; ab ea tanco
iF
rehe
(2.)
153

## Folio 408 — 816856680:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
d pudore
nacuralio
FORmS
conjuxin
23 (408.)
 Bum
rehemeniori deractoe abscirendum bomini est. Adde M2 morido
Ondore Dubitantin l. III. C. XLIX. P 501, (6)503. ivit.
d) qui certe pudor ncuralis non sagillonaus, tans. pere commen Latus
veteribns. Cic. Of. 1, 43. (0) Tccrull. in Apol. p. omne matum inguitu
anEtimOrE anE PEIDORF natura perfidis. (1bi pncor sepenon tam
hominum e sama. quum aequi es boni, ont: erie ejus, Gr. v  a qu iM 5
meliusque est, respectum ponificat.
Progue metu populum sine vi pucocipse regobac.
PlAEO: DEILS metrens, ne plane interiret seans hromanm, Le let hon
minibus justiciam ac pudorem, ornamenta Crvitatum es ad amici-
tiam collioan dam vinenl 2. add. omnino Crot. 12I. 10, 1. Besse etiam
Parlus CInS COntra PIIDOREM esse dixit, siliam suam Rxorem
doscere. Groc. J. B, (9) P. II, 5, 12. Velnt in hoc casu. praeter id quoc
Intelleca concipi potest, sit in ipsis a ffectibe inlita Fug + quae dam com-
mixtionis cum parentibus eo ex se natis. Pndoris de caerero circa
membra inprimis penitalia apud plerasque centes obvii, haec vide-
tur ratio; quia tantum momenti in eo situm erat ad socialem inter
homines vitam ser vandam, soholis propapationem decenti ortive se-
eu qnam apnd bestias, circumseribi. Hnc insita qud tam vere.nn
dia, quae animos vehementius fere, gnam Leois interdectum movet
natura actrum eo facientium innocentiam munire volnit, ut (5) seli-
cite ista membra teverentur, ne oculis semper exposita nimis irrita
rent libidinem, nullo temporis termino circumscriptum; es) eo cantius
venere illicita abstineretur, quod es leoitimum non nisi tecte eo re-
motis arditris obire PUIDORIS TE NERITaS subiveret. Et hic
Pudor quam moxime est eficax inter immediate peneratos ac gene-
rantes, adeo ut qui per eum non reprimatur, quo minus cum ejusmodi
persona ita sibi juncta in familiarem istam corporum commistionem
descendere non vereatur, effronti prorsas ingenis, ess qui nullum
praeterea facinus sit reformidaturus, indicetur. Conf. Putendort. E le-
ment. erud. univ. C. II. Observ. V. 5. 5. P. 482. 549.
C) Est hoc aronmentum a FOKM A Conjuoii pettum. quae istinsmodi
nuptiis penitus pessumdatur. Onis enim ordo, ubi Filius est MarituS
Mater Conjux? Oridius:
Nec quod confundas eo) JCIR aP Nomina sentis?
Tune eris (6) matris pellex eo acul era Patris 3
Tune soror natis senstrix que vocabere Pratris S
Ma-

## Folio 409 — 816856680:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5
 3 (409.) dum
Maritus enim, qui superior est lese matrimonii, eam reverentiam
praestare non potest matri qnam natura exisit, nec patri filia: quia
granguam inferior est in matrimonio, ipsum tamen matrimonium t2.
lem inducit societarem, quae illius necessiendinis reverentiam exclu.
dat. Grot. II, 5, 22. Ceterum mulcorum populorum Leges Ciriles Degradi-
quosdam gxndus remociores prohituerune, ad objiciendam reluc lepem Cno, mon
Gradibus lanetioribus, ne ad hos comerandos ica Facile rueretUE.
divina, Ced
hilmama
(E) Oror. 8. L. C KMIPis. Pxercit. IV. 5. 7. lit. 2. Matrimonia paerne. leseprotii
Linus e consbrinorum velus factum licitum pr. eer vicin tatem ta- bicis.
men horruere primi Christiani. Anonstin. de C. L. XV. 16. Crot. J.
B. ) P. 1135, 140
ZV
Divortium (2) est rinculi conjugalis inter Macicum de Con Onid di-
jusem dissolurio. Nicitur id rinculum (6) pacto, quod sobolis vorrium:
qua illiuo
quidem propasationem principaliter, deinceps e luarem COn. cauTE
verlationem mucuum que adiutorium concernit. Ilti erco aliis
(C) in pactis, laelo ab una parte principali capice, recedere al-
ceri a convencione licet; sic et incerveniente  adulcerio, vel
maliciola, quam rocane, desertione, (d) inceorum alteri C’On-
jusum cst, releillo adeo ruptoque contractu matrimoniali alii
se perlona conjungere. Solavero (C) morum imporcunitas matri-
monium non Colvic. Nec obstat divina de divorniis L ex, (F, cujus
verba prioeu, li praestances audiaus Incerpreces non sunt dispo-
(itiva, sed narrariva; nihul praecipiune, sed casum provonunt. (8)
Neque Religionis differentia lufticientem dirorcii caullam
Suppedicac. (b) Nec in macrimonio demum seguuta Ccrilicas,
qua uc calamitasterri debet. (F)
(3) quod, si maritus conjuoem dimitteret, Oraect Eonou: SI HNOr
discederet, dironeubis ancrebat.
(6) guidam unum pactum, alii duo vocant, alii duo ejusdem pacti ca
pita, de procrearza nimirum formandaque sobole, Es mutuo adjum
torio. conf. Putend. de J. N. es O. VL, 2, 20. E6) hais contradicen-
tem ernbe um de Oblio. Matrimon. . 20. Illius saltem duo pre–
cepta sunt: Ut corpora fibi invicem Conjnses praebeant ad genera-
tionem peravendam: CC in ne cum aliis concumbant.
E
(C) cons.

## Folio 410 — 816856680:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
(E) ConS. Palend. de O. . Pa C, 1 16, 4, (55. omnitio.
De aanerio meotabue est, qnod DEIIS Abimelecbum. R Saram
iboro inducato motis teum, etiam ante Lexem. adpehaI. C en. X X.
3. e AbimelecbuS IBDLMMLCTINM CRAN DF PECC ATUMvocat,
Oen. XX. 9. quod ( po C ReonO suo fuisset imontandum.
(d) non verurdmente Sontico, post Matrimonium contractmm. NI OE
b0, qnem aegno animo perri,  solveio abs altero Coninge adbibito
levari par est. P, eam adullerii apnd Indeos capitalem suisse con-
stat. d exemplum CBtisti adulteram a lapidatione liberantis non-
nem; palavit, ingnit, lapidandam. sed non a lapidandis; noluit ta-
lem, nolu dlaions. De Concnbinatu lexendu Dpander ad Orot.
T1, 5,15, ubi ait recte a Crotio statni, quod conculinat quiden
non omnis, altamen quidam sit verum Coninoinm.
C) Unde corrupta apnd Romanos Reipublice character fuit Ucentia
divortiorum, quodque ilustres quadam Fceminae. S’eneca jum atate
non Consulum numcco led Macicorum, annos snes computarnnt. Se.
nieca de Benes. II1, 6. P) in Jndaica onaneonas diav reprehendit Ser-
vator Optimus, Siaitb. X. IX. 8. P. quidem maono conatu divortiom
rum licentiam proxronare conatus 0. Milconns est, repudiaca, ut in
Ansiis andivi, (exta Coniuge famosuss cuins areumenta in de J. N.
(6G. VI, 1, 24. (94. Andiose excerpsit, sed non nist ostensis genera
lioribus respondendi fundamentis. Putendortius. Aronit vero inter
alia Britannus inselix (6) divortiie Reoia caedis Patron. Nupcias
per consensum constitui. lgicur de muruo dissensucolli posle. Conf. Pn.
deO. HI. 1 C. 1, 16, 4. Sed parata ibi responsio est. Primutm re
adhuc inteora. SeCnnAO, NI LFCESVETFNT. Vetat autem (cindi
Conjuoia C ex Natura, quod divortia es finem matrimonii pessum-
dent. es bumane decorum societatis turtent ledantone. Accedits
quod aliae societates locupletandarum opum oratia solent iniri, hac
ad arctissimam vitae consretudinem es reciprocam corporum coniun-
ctionem diripitur. Onare nec probari simpliciter potest, quod ait
Vir summm: Divortium tale quid non esse, ut absgne Leoe divina
nesas in eo adpareat. Conf. de J. B. _c P. TI, 5, 9. eo) inprimis l. 2, 6.
non lonve ab init. Cum Tus N. virum P) fceminam matrimonium ix
eantes in individnam consnetudinem conspirare velit. Sed instos Mil-
tonus: Si per constantem morum improbicarem im pedirur nobitiltimus,
abiploque DF.D intemus scopus, luaris videlicet commodaque conver-
latio
De adulre.
rioejusque
rCaTUI.
an mor
Ousimpor.
sec macrio
moniums
Areumen.
ca 10. Mil.
coniproli
cenria diu
voriii
3 l420.)
.
M
1

## Folio 411 — 816856680:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
un   CAFF. )
C Sum
tacio. F. illa jusum diroccii ciculum suppeditat. EF, A DELIS Viro ad
jungere voluit auxilium tamiliare ex domestiCUI, HON LOTTOTeM. E
Macrimonii Lesibus non repuenat divorcium. Verum supponit rIP
doctus; bunc primum Matrimonii scopum esse, qui revera non est
sed sobolis procreationem demum consequitur. Poterat snavior in
cundiorgue conversatio inter ejusdem sexus homines institui; quam
inter mares  sequiorem sexnm. ut exemplo Davidis e Jonatha con-
Aat. II. 5am. L, 26. Sed Es mutuum humani oeneris adjutorium,
quod principaliter intenditur, mediante procreatione sobolis obtine-
tur. Denigne Anontoris ea calamitas est, quae ferri debel. Oni inper-
Petnam consmetnanem cum persona bonorum malorumque socia con-
cessit, dimiltere eum negnii, quipse qnam nec morum pravitas sem
Per tollito
E) DenF. XXIV. 3. seq. adeoque prohiberi saltem ajunt uxorem di- L. ex de dia
missam, non vero praecipi Libeltum repudii. cons. B. J0. Ad. Olando
vorcio
DeUE.XKIV.
ad b. bo E6) Scher2. Colo AntiSocin. f. 346. (9 System. L, X XVIL. 3. UE CXPO-
nenda
(8) Propudiosa est divortiorum licentia, gnam nonnullis facit Roma. An sus di-
nus Antistes. Exemplum Anno MIDC L XIV. in Chrikiano, Dnce vorrium
Mevapolitano habnimus, qui reclamantibus Ordinibus Procestanti indulsen-
di (Ic pencs
Bus, C5 Conjuoe Chriltina Marz arccha, impetrato ab alexandro VII. Ponriticem
divortio, mutataque Relixione Chastilloniam e Callia sibi junxit. Rom. E
Breve Pontisteis. Cardinali Anconio Barberino D. VI. AHO. A. 1663.
inscriptum recitat Vir Cl. 10. Joach. Mullerus, utilissimo Fractatu
Bom Dispensations. Rechre in verboltenen Ehen Der CBur. Suesten
unO Ocondes C. IIT. C. XVI. 5. 2. ac sententiam Papae contirmavit
Imperatur, VIII. Jannar. 1664. De recentiore Maoni Principis di-
vortio ad annum AIDCX CIV. testabuntur annales. Conf. interim
C. Themol. ad Loamhanum p. 120. 59. Leoi etiam meretur C on
Alium Theolosicn D. Danbaneri sub nominibus Ahasveri, Vastbi
 Fsthera conceptum e6) à Po. Schiltero Confiliis arsentoraten sibe
Anno MDCCL. Cu cni a consiliis est in urbe, edicis, sub numero
T. XXI. publicat. Caterum frastra sibi hanc dispensandI FacnHa. Fxemplir
tem arrocat Pontis ex Romamus gnam in caussa Ludoricis Marehionis ispenta-
Brandenharoics.  Marearethae, Ducissae Carinthiae, edito Dispen. Parexe in
cionis Cx
sationis Diplomm sibi vindicavit Ludoricus IV. Imper. ea Anno Causis rria-
ACCCL LC.LL. coregio Responso desendit Ouilielmus Occamus, an. crimonia-
olus, libus.

## Folio 412 — 816856680:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Sut. O661
sevicium
pto
AnReligio
vorcii
LLBCUS FCT.
lX. 3. 5c44.
expendin
Cux.
dec sis cl-
87 
4T2.
u
Olus, Casaris Confiliarim; qus inter alia: Onidam, ingnit, Sacri Im-
Perii inimici auden alserere, quod cansa matrimonialis sic ad Rccle
ampectet, quod ad imperacorem nullo modo valeat pertinere; en
quod sucramentum cunsae siritnales per Ecclesem solummodo
ministrari debeant, Nractari. Qribus, perolt, quantum ad Sacra
menta respendeent, qnod asserere omnia sacramenta in omni casu
per Clerieos (gnos per Fecleliam intellisunt supradicti) esse solume
do ministranda, erronerm est censendum. Cum Sacramentum Ba-
prilmi, quod specialiter est novi Festamenti. Ladci etiam in plurit us
casbus secundum eos possunt conserre 85 q. S. Inteorum Responsum
edidit landaens D. Mii leriss, C. III. 5. XI. 5. 6.
h) 1, COr. VII. 22, 13. ubi Pondus ceninoia Christionorum aut Cbri-
stianarum cum Paoanis dissolve ex p. rie Christiana non vult. Onid
de Esdrae seniorumq Israeliticorum decreto sent endum, quo omnes
Elxores alienigenae, C n ti que que de iis liberi dimittendi a Mari-
tis Petribusque Iraelitis. rant, Esdc. IX, 3, 43 4. hond levis est in-
qnisitio. Namgne et si ea matrimonia fuerint illicita Legibusque ve-
ilta, non tamen fuere irrita. Et durum ulique exot filins abjicere.
quorum educationem naturam Parentibus injunxit. Onidam respon
dent, vionisse apnd cebraees Jus illud quod eund Romanos consti
tverit Tbeodosins L. non dubium C. de ConRirurionibus Principum,
ut ea gnae Lesibus prohibentur, si fuerint facta non solum inutilia.
sed etiam proinfectis habeantur. Deinceps Copia mulie: um pagana
rum ingens Relieioni es femiliis periculum minabain: loitur duro
prorsus remedio opus videbatur, ne renas: ens velut P. cclesta nevis
repente peccatis inguinaretur. conf. Neb. XIII. 26. Sunt; qui opi
nentur, filios non simpliciter abjectos, sed in paedageoia dimissos, e0)
pauperes quidem ex arario, divites e parentum peculio sustentatos
fnisse. Et memorabile est, quod in tanta mulierum copia aliquae tan-
tum adeoque paucae fortasis pererisse dicantur, Esde. X, 44. in quo
sincularis DF I Providentia elucet, qui noluit suas altra modum ten-
tari, nec muliis Isracliticis tam orave objici voluit impedimentum.
Sed instas: Si matrimonium est societas L eoe divina indissolubilis.
cur eroo patersamilias dimittendo servum. petuit detirere ejus uxo
rem velut rem suam? FXOd. X XI. 4: Heic Orotius respondet, Cerviles
nupcias voluntate Dominintique solutas fuisse. Calorius non dissite
tur, permittibeie divortium cum alienisena es in perpetnum Hero
MaB.

## Folio 413 — 816856680:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
5
Dis 3 (+23.) Edm
BchciLpaEHS; Quode mirum non At, qnia D ED Gratum nn fuerit cum
alemeA mAEXimZ dM. Lenit. X Xl, 140
1) Desendit divorsis in isto cases licenteum, eoms sind Pessesis Conju sn Coriti.
i Berilbs esset, 1. Pe qua, nemine ex pecdans, sa E i di. Ca3 CaWII
una
1
M
nitba m virum Voluit. Ont cum aldu et  civexeii
al_ rOeF, a priore senenia non destibit, ec liesd d  i
baset subsequa seriatis defendere perrenit.
a
Oui extra vocationem DEL, peculiarisque doni conscien- An verrn
tiam, (2) cum pactis serrandae perpetuo Virginicaeis macrimo-
SILAEM Cdau
nium incer E ineune, rerera non conjugium inise, led indiri- pacto set-
duam (b) Pocius amicieiam pacilei videneur. Ouare non inju. valudae pec.
ria ambisun nonnulli, an ronnm (C) Ferries II. Qui Sanctiis au- Zulabtus
dic, ec Kunicundis Imperacrieis macrimonium fuerie, quod per-
pecuam serrare Virginitatem pacti esse leguneur. Ouanquam
deHlenricoidoneuscetere Scriptor, diserre cum adtirmaste, se
AuoSessE in Carne una, ut Veritace macritmmii, INECOFA V IEGI
nicate, comprobaret. Pc quancuem pia Coemina Hennico adju- Casus se
menci praelticerie, neminem illorum temporum nonnihil peri. Henrico lL.
rum lacet. Sunce Moralictis, qui distinsuune incer ohlicarionem ounde, an
et KLume
ad copulam actualem dradscalem, cui posteriori uter que Conjus semper vie
sum potuerie annuere, suspenta accuali, ob caulam cerciam, sicuibuo:
camque grariorem interrenientem. Onam tamen distinctio-
nem, li ad cocum matrimonii cempus achibenene, redarguit
finis Conjugii primarius, qui Tobolis ekt procteorio. Aliaracio
eles cemporarii consensus in abstinenciam, 1. Cor. NII, 5. Non
nullihane piorum conjusum religiolicarem malune adpeitare
Supersticionem. (d) Alii modestius, confessionem, ajune Lleri-
ricimoriemtis, paulo ante obicum Parencesuxoris e lpileopos
accerlentis, de Iimperatricem dextra adprehentam ip (is hoc
modo reddencis. Llane mihia robis, imo Chricto Domino era-
dicam, eidem ec robis Virginem relciciio immaculacam; eam,
inquiune, consettionem LACLLIM cancum exprimere, finem
45E
retO
lic Cioraire
Peluo Vir-

## Folio 414 — 816856680:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
6268 (414. 1
voro insticuti modum que non addere; idcogue ServII DEI,
qui Domino suo stat cadieque, juclicare nor audenE.
(2) Onae ratio Matrimonium posexbi eos Maria, Matris DOMINL
firmat; Nimirum Dirins in eo erae recacio, ex qua Maria, ipso in con-
ineio, viroinitatem shi servan eam esse didie. F, uts qui erat mnigeus
ens DEI, esset gnoquennizenitus Mariae. Duodnon auderem, ve-
Int ab hoc loco alienum, nisi Bellorminus pro Viroinitate in Matri-
monio servanda pergnam inconorne nroeret. Conf. interim pracisub
Theolooitenr. Hopt eri Saxonia E. vancel. Sec. IIL. P. IL. C, 60
(B) adde Becmann. Polit. Paral. V 1L, 5.
(C) Hinc Codetridus Vicerb er Sis Kunixundem Henrici Cagnoem, sed
Viroineam adpellat. Cbron. part. XVII. P6) COnF. uS CrsperoensIS:
njus, ingnit. Henrici (Sancti) UXor Frio s. Knnionndis, (6) arrbo
Virgines permanserunt. Ad d. f. avencin. Annal. B0j. L. 5. Tantum
abesse ait Conr. Samvel SchurzAeischius, edita nesper de Kuneognsi
dissertatione, ut susecta adulterri fuerit; ant explorari ejus innocen-
tia in TUDLCIO, quod vocabant, DE. P debnerit, quemadmodum
illasis eam pedibus vomeres incensas ambrlasse commemerent. Dnum
quidem narratinneulam. eot lices scriptoribus nixam, pro fabulos2
habere contendit Vis insionis. P’idi olim C oninoum horum inmulum,
in Templo Cathedrali Bambersa. quem illi episcopaium condidere,
donatogne C. omitatu Damberpensi vehementer locupletarunt. In-
scriptio Monmenti post Altare Privilesiatum, quantum memini
hac est.
D. D. M. 5.
HUMANI GRNERIS
REDEMPTORI IESU CHRISTO
BLIIUS RCCLESIA
PANDATORIBVS TUTORIBIIS PATRONIS
DINIS AENRICO RERWNHOUNDA
OASAREIS PT VIRGINEIS CONTCIOIBIIS
ARAM TROPH AEIIM MO NIIMENTAM
SACRAVIE EREXIE POSUIIZ
M. O. E
() Vide, si placets Fistor. F. ccle l. C01h, ad A. MIL.
1
me capi
b

## Folio 415 — 816856680:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
C415.)
XVII.
Num eo in casu, quo quis cum sua quidem, sed quam ero duideo de
CATU CCM-
alirna haburs, uxore consreltus est, adulterium commillum, par- sendum, (i
cusque pro adulcerino lic habendus: Msgniri video. De foro quis cum
Cia, (ed qua
CCFEC nurno non quarIEUIE. (2) DC exverno vero Resula cAt: LIBI oro aliena
in objectum licicum fueric aberratum; in ea actione nihil esle habuic, u-
vicii, Praecerquam quod ex prara agencis incentione protiu- Xore se min
XIC. (B)
(2) M acch. V. 28.
b) PuEndort. de J. N. (6) C5. 1, 3, 26. (550. Samvel Scryke de Liberts
Natural. C. L. 5, 36.
ZVIII.
ICVeTIE:
DeGradibus Ture Dirino prohibitis longa apud Calictas Ouid deco-
Tum, IANU
disquisicio est. Placet camen ubique Regula: In nupriisnon nciis?
quid liceat solum: Sed ec quid deceac honectumque, (etiam
priblice) (c: Spectandum Cst. (2)
(2) vid. tamen D. Svenerns. Respons. L. WV. sect. 6. uhI: Publicahone-
Aas. ingu L. Ist oletchwohl anders nicthes, als Die CoroFalt anderer
VergerniB zu verhlcen.
XIX
DeMlacrimonio jacobicum LeaCa) non consentiune NTorz- Ouid de
macrimo.
listx Nobis consulcillimum ridetur, errorem Jacobotribuc- io lacobi
re, cumque renia quidem e exculatione dignum, (b) a pecca- cum L ea
Eocamen non immunem, quippe cujus omnino exae, quam in censendi
chalamum admicceret uxorem: dispicere.
(1) Gen. ZXIX. 26. 70. Scenberus ionorantiam in Jacobo invincibilen.
fuisse contendit; quod, de cali in le, verum eA, non de invincibili in Sua
C AUSSA. Nec adeuraro hujus historiae L ectori se probabit discur-
sus Jacohi cum L ea congredientis a Sceubero propositur; multo min
nr i doneonittur aronmento, quod de plentio novorum Conjionm.
es quod sine faibus in cnbi. ulum duei consneverint, conminisItr.
Neque capio, quod de ebrietre amoris  pnpore quodam insensuto
monet. Demumnollem staprum dicere, sed sine culpa; ant alserere,
Jacobum inhoc facto non esse moralem sed Heroicam personam. Zua-
088
d

## Folio 416 — 816856680:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
56 (416,) 808
re mec salis facinnt nobis Rireciena, a Donhavero exserpia, en Theol.
ConsC. P. L. SeEt. L. art. L. 5. 6. p. 67. (9, E5 P. I8. Drel. 3. Pa8. 7690
Sy. Rectins e Tubinoen sibe Ohrandec, C. ol. 5y stem. L. 0C. X X I1I. 6.
17. Posto: Enguiens: Facobun Non peceasse contomnasiore I is
Conjuoii dune fororum simullanei. foctum id esse pee racificatio-
nem dirinam subsegmentem, ex oscastone innocenteae Jacobi: e ob
Frandem Labanis. cum qua non communicavit Patriarebu, seu e
Putiri Puerit detestatii.
b) Onis credat onvos coniuges adeo vereenndos, ut ne gnidem costom
gnant. Ptagne forsan, interveniente frande ssedige Labani
Foeobe ebrietatem contraxerat; quae, nesi intercessisset; artalinn
Ampidissimum jacobum fuisse oporteret, gnod de sapiente viro nn
asseren
XX.
An defuncta uxoris sororem ducereliceat, Z in Cala celebri
Dehemences licisatum FuIE. XX Oui nesaTUNE, adL OV. ZYIII.
6. PFOVOCALINE. Jupersona, inquientes, mea carO CAt, aUIE Ca-
dem cum ea, quae caro mea facta est, illam ducere protibicum.
Acqui, uxor e foror ejus sibi inricem conjuncta Lune primo
consansuinicatis sradu linea collaceralis. Frgo (inFCrunE) e
maricus uxoris, atque Poror uxoris primo actinicatis gradusibis
8t quidem linex collaceralis inricem ConjunCtX LIME. H) L~9O
Tororius non pocerit ducere lororem uxoris, quid ea est caio
uxoris, leu ejs pronima. Ouaracione Legis cocies ucitur eusi
quia inquiens, est ruditas fratris ni: quia est affinis rua: quia est
Caro (rel prOXima) UXOTIS CUIX. 3) Ouarenec lOrOEuXOris pOteA
mubere fororio, quia nudicas hujus est nudicas Pororis. Licee
itaque uxoris Caji Loror non lic nudicas C aji, (2) CsF LaMICM Nu-
ditaS ejuS, CUm qua CapIS CIPUNA CAFO. ZX X Venique si nudicaS
Fracriae Csire uxoris in Cratris choro viventis) recegenda non
C: isitus (ajume) necuxorem ducerelicebit conjusisfororem.
Onia eadem est omnino propinquitas in uxore fratris, 8 in
etSOTISLOrOrO. 2dd. V. 16. Nudicacem Fratrix Euxnon receoito,
quia nuccas Fracris cur est. (b) AArmancem camen alicubice.
Muie
an detun
cta uxoris
tetlirem
AHCeKC lI.
etaFE
Rationes
De RCE
1o

## Folio 417 — 816856680:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
2 et
(427.) R35
niic Lucherrs. 2  post cum Breneius aliique in Nocis alle- Auctore
Sandi. Nocus eriam est Calus IHustris Anno seculinuperi pri-Pro attir-
ManCE Len
mo de secundo post octogelimum. Recentissimum, ipse detun- cencia.
cta uxoris Conjux factus Theologus non incelebris, impetra-
ca etiam dispentatione Regia, orbi Christianosticic, ee inicum
ab se conjusium edito libello, de indemerato honore Macrimonii
cum defuncta axoris sorore detendere Conatus clt. Ouatm nOS
ouidemlicem nostram non facimus, neque judicium nobis in
alios limimus: Raciones 2) camen proneganie sententia a no- NoAra dI
bis recenlicas in cancum valere non dithremur, uc in conseien- vetor.
ciacurius existimemus, ab ejusmodi Nupciis abstinere, quasL ex
dirina taxarie, vecerisque Ecclesix GanOnES NOCaTUNE, d hu
mana auctoricate, s scrupulis aliguando curbari conscientiam
continsat, in hora centarionis in cuto collocari non omnino
polle, magnis nec obloletis constar exemplis. An VerD C Cd Anpron-
reterenda prohibicio: non ducesuxoristux Pororem ei arricy- Faciva ta-
eidE Levit.
or ipla adhuc rivence: rertu octaro supra docimum Leritici- LVIIL. vex-
ZVIII. X annon porius, defunetauxore, ejus lororem ducere Cus 1B.
licicum hinc Cc, (C) Plurimi perrinacicer instanc. (d) Ouictam
tamen prioribus arsumentis cancum eribuume ponderis, uc ne-
quidquam obscante hac disticultare cuciorem sententiam eli-
gendam, adeoque a Macrimonio cum uxoris, etiam defuncta,
fororeabstinendum praecipiane. Cum nihil agendum sicho-
mirri, nisi de quo sirmicer acque abs dubicacione (C) novic, le
recte ac dirinae voluncaci contormicer aserc. (F)
Canomibus ontignissimis, que apostoliei dicuntur; qui duas sorores
aleram vost alieram duxisset, tantum a elero arcetur. Orot. 18, 5.
=4. P Ortra CanOn. EtibesiUM. LX. severins potuit: Si quis pos suftraoia
obicem 1x0is Cux, locorem ejus duxerit, ec ipla Everic Edelis, placuie anriguicaa
quinquennio a communione abstinere; nils forre relocius duri pacem eis concra
necetlicas cogat insiemitacis. Vide dexrio Ccorium; da J. B. e6) P. II, cum vxo-
a
orjugiet
Ex Neta sam lites inter Christoph. Sorchimum Buchholzium, e altera ClX loTOTE.
ex Porse S0. Detoem Phaborem ac Michuelem Flavemannmm, alt
5
EIS AEtMA
a: A _ C L. LL.

## Folio 418 — 816856680:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
53 (418.)
dec
A. MDC D. SGn  . EA DCLXII. agitate. P queis prior,
Diane ut Anno jam M D XCV. D ni. I EI FinnnuS, Phecloous Helm-
sadiensis demonstrare conatus est, ejusmodi nuptias quae in primo
effinitatis ora n contrabuntur, nec divino positivo necn. curali juri
repuonare, adeoque a Mavistraci Christiano con: edi posse. Occa-
sonem Hofmanno de serat )udcus quidam LLisd. Siensis, Naction no-
mine, qui exoris desanctae du recai nxorem. Controversim cum
Bachholzio renovavit AEgidius Sccauchius,
(2) Spener. Respons. Tbecl. P. IL, P. 535.
+
Adeogne carO C ARNIS ME F, quia Ryl0 jserO AXOr est CAYO
mea MatCb. XIX, 5. C C en TP, 24. 31Deme bela AEs meneo LBer
Des Ochwestert meinos Steisches Fleisch, uno Der jenique n, mit Dero
ich ein Sleiseh gewesenr Bin, na sse B lutB. Sreundin ist, ut imitio
respondet Spener, d. l P. 538.
(D) Colov. ad Lev. ZVIII. 18. Addit Spenerus V. 14. Si P atrui uxo
rem ducere non licet, quae pradu remetior est: quidni e nxoris so-
rorem, quae propior, prohibitem esse diendum erit?
C) Spenerus, acris Vir judicii, beu quilem priora shi crormenta fir.
mamanere dicit: nt tamen quid boc loco dicendum solide sit, vix re-
veriat. Respons. P. IL, 6. IV. sect. VIII. Ono ettam loco docet Hero-
dem a Joanne reprebensum fuisse, non ob adulterium saltem, e5 quod
Frater adhue vixerit: se d ob nimiam prop ngnitatem snon nis. e0
quod isto tempore Philipos, Herodis frater jam fuerie mortuu.
ediese Bores air, machien Denen, die Ea0 Derbott behaupten, et raB
zuschassen; aber sie geben dem andern P heil Feine sol. Se ersiche
eung, Daeauff Das Gerisien becuhen eonnie. Onanguam deinceps
nonnihil mitius responderis, saltem de matriminio jam contracto,
illud licet non prorecto, TRMBN PKO R ATO habendo.
(d) Sunt, qui simpliciter Polgoamiam bis verhis interdutam putent,
nec displicet haec sententia Calnvio ad B. l. Caraitas ita sentientes
contraCrotium defendenti 25. 15. Probabilius est Deum respexisse
ad matriminium Jacobi cum dnab sororibus arri Cnnos, ne quis id
Patriarcbae exemplo sibi licere antrmaret.
(C) quod Panlus ex side avere dicit ROM. XIV. 23. Poloni gnam eore
tulerine nuprias Regis sui cum defanctae uxoris sorore, eapali. di-
sensatione initas, notum est; es in AXl. Romona vebementer con-
tracirit Reoni Poloniarum Cancellarius Lamoister.
Dni
put
1
re
mer spe
rer 0110
DII.
lando
opmmire
e
AnIIm
bia
au
1n
M
1
elin
M

## Folio 419 — 816856680:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
6 63 (419,). 5033X
(L) Onidam Pastor contemta Philippi Melanchebonis deborcasione, du
xit in uxorem, filiam fororis suae conjnois mortne Sedt DE IS ese- Casir d Mea
cutar (uae Leois, hunc contemtum punivit. Prima nodte, cum et pro laclclio.
more soluo sponsam adducerent, paralysi in dextero latere labo.
rare cxpit. Ono denigue morbo adeo debilitatus est, nt sepeimo die
computando a nupriis moreretur. Hoc exemplum omnibus sit pro
positum, ne Preto mandato divino semere ducant axores contra oia
dus diviniens prohibitos. Ita quidem apnd Phil. NTelanetctionem
levas, Epistolar. P. 108. s9. L. dis. Basiteens. dC A. 15650
_) Ita infert J0. Muleus Commentatione de Consanoninitate (6 Af
vitate, quam suo merito primum ediditr. C. Immanssel Proeleis.
Lacherus in libello vom Shelichen Deben, Fom. II. fenens. Cermoni. Auctores
c0, fol. 249. Brencius in Levit. XVILP. Von, Isclmstalienles naperi, Pro actir-
rcponse in Consa Coriana dato, X2. Maj. 1706. Ordinario Eccle- Maciva,
lacica WV extheimen (is, citante eam Anctore honorts intemer abs N _-
oliarem cum sorore nxoris defuncta P. 480
Usus etiam hac ratione est C. Thomatius Zurispr. DiV. L. =CP. 5, EYI. In nuverO,
5. 204. Qui temetsi edito nuper in caussa Coziana Resperso L eoem circa ma-
positivam universalem, maono olim Andio ob se defensams necare pest D. J. M. Ci.
ExITIOMBEI
caita Fundamenca fur. N. d Centium, perrexerit, in hac tamen sen. Responso
tentia constanter persistit, Macrimonium cum detuncta uxoris sOrore, C. Thomasii
ex seculis bona incerprerationis, e ob idenciencem eationis Lege quid pro
Mlolrica pro incerdicto centendum. Cni gnidem acutissimi Vir indicio
ncdanteta-
CIaE, CxPOn
etst in eo non adtinuemur, qnod Lesem posirivam universalem, nicuE,
e
maonis jam olim Theologis perspectam ravibusq ni fullor. (6) quead
qnadam saltim objecta indubittis arormentis supra Fxercit. III. S. L. ex P’osici-
XIZ, XX. E5) sequentibus a nobis desensam, ac ab se velut extruct. m
va Clriver-
destruere conatur: maoni tamen id aestimandum censemus, quod Lcesi vicaris ae-
Calis indu-
atigue Molaica has nupcias adversari ex idencicare racenis ipse con oumenris
clndi. Atqsi haec legis ratio non forensis fait, neqne saaos mui-exempolis
strinxit, sed Cananaos jam ante peccati internecionisque reos fecit, trnra
gnipre qui omnibus istimmodi abominocionibus sese contaminave
rant cogne e terraejicimernerunt. Ler. XVIII. 27. At que, obsecro,
Lex istos oblivavit, nisi positiva, omnibusque data (6 à Paeribus
ad ipsos transmisse? Fr00 non forensis, quae ad ipsos non pertinnit,
sed universalis, cujus rario ad omnes pertinsit. Qno ipse L’egis quo-
que hujus pr.. muloationem satis ostendimus, qnam in dubim AnDerE
etiam vocavit celelris Theologus.

## Folio 420 — 816856680:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
A. m. d. 3 la. e
L ex divina
de Incestu
exPONITUIT.
e
mortalium, sive aa s soc paxtm: Nemo ascedet a De
Rationes snt Y. B S ∞I N LeV, XVIII, 6. VIr, Vir. inquit D L~S.
s Viroram. B. c. exponentibus commanster Rebrats. Nemt
positiva TndaM latas sed universulis omnes que stringens  e D siC
a sdemm ab hoc ad onehum penses que ab ipso proonatas de
lata. L exe, si placet Seremiam Faxlorum, Ductore Babitanti L.
IL. 6. 2, 5. 36. ZI. Probibet generalis ista BComa DD RCLS, Ne Quis
carnaliter commisceatur eum persona quae caro est cornis sia, sive
illins, quam suo in corpore gestar, sive qnae proxa sosi sax qun esto
vel offinitate ex eopula carnali orienda. Protribet enem Cm onu
illo commixtionem quidmid venitnomine B, seu provinquitatis.
piane et LevI. XXV, 49. dicitur: ant patrnas ejus, ant sildus pateM
recimet esm, ant alignis Vb= 28WD e propinguis carnes ejus (e
reliquis cornationis personis) redimet enm. AABC NAM. XKVII. FF.
Dno sensu 2 erio tam amplo sensa sumetur, quo apud sulium
Cmpicolinum in Cordiamo cerrio P ARF WVEB L. A, Wb etium I(IMES COEK-
prehendas, quod expositio Canonis geveralis Veclu hoc lexto pren
seriets per exempla subjecta sasis emincit. Unde praeter trederim per-
Sones, memorabilions veterum versb, expres):
NaEE, IOFOE, HICPEIS MATCKTETA, FFATEIS BL WIHLOFB
E.C PACEVI CONjIIXS MATEE, PEiriONA, NOVCTCM
Elxorisque Corors pricieni nata, nucusquen
Aequo Loror Paeris, coniumei lese verancur.
etim alia, ob Rarionis, 2de0q; de surisideneicacem prahiberi cov
T_C. Sant enm ES AIa CARNIS RPL, AOCIE SE, leu proxisr. us quiSgu
CvOOHAEIS, AFG is, qu C_m eo, de quo garilsi, BrON L est LarO,
Rateo enim probibitionis in phrast: C ARO vel RelIgRa LaLMIS BOM
tinetu. saesque ostendit, in linea collaterali eenedi jola gradu pre
mi napIa, e in inaequoli sole ista; ubi altera persana nonnisi uns
erad a stipseo commuxi distat, prohibeatrr. IIY. PaterHM et Cse
Cms. BiSmRinBEAS in Livea P Bater ae TarE Nadra AAV ex
sas esse, nallo hactenns orormento convincimar. Chielta Lois pon
Piciva sont; FrO L ex insa positiva e utabili, quae a sse C I du L ea
Dem BAENCA nOn Cadit. PramulociOne Leges BOsEIVaNver
emu oddum E isdis esisentt saprPraBAVSMNS.   O
Epd
de CarHIE MB P. YBB L. Cd 1Cl b
quid caro
CATIIB:
quid Pa.
FC27IC1083
Duondo de
gummodo
leao Bosiei.
Vad MIIiveE
a BXO.
ast eh at 3
dodissimo1
IlIeo obe
leven
1a
Bali0
leenn
dpus
umo dcoea
n su
tq
lna
ceminem
leo
.lla,
latione
et
tremalgua d
Reci
a  HeC
Int C
11B1
mo senit rC
A1
ten
ea
lio cmnten.
supcatione.
X1 Mmin
Imu . de
M X CC
Ons
n
aeadem l
enama
aee
1
te
10
in
RonE.1

## Folio 421 — 816856680:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
F 33 C42 1.) EDuo
um Doctissimo Viro dicas: Revelationem supernaturalem fols popn Ad nLIXe
le Isidelitieo obtixisse nibit hec Peritati preindieat, qnio promet- r25Cl. Theo-
oatio oe Revelati fucta est per Adamum, e, qui Pater fosit Orbis osi conira
Laecemton
lecundi. Noachum, ( ab hoc ad posteros constanter transmissa. Net Cucivam in
opus odeo est, ostendere tertium quoddam revelastonis inter nasura- niversalem
lem e) supernaturalem perns, gnoniam es fama falenribus omnibas exceprio-
nostris Theolosis posest orpanum esse Revelationis. Objectire siri neorelpon.
nale. Ita Leorm universalium positivarum ad posteros transmissie,
ratione orixinis e Objecti, siritualis suit, licet in subjecto modoque
promuloandinibil aisi naturale deprehendatur. Res de Lege morali
specialiter declosmanisesta est, cujus subjectum omnem hominem esse.
nullo pehets respecnhabito. Theolooi. quod seiam omres, Aocent, (9
maleodio omnibus per naturam encumbens, Cal. III. 13. evincit.
At est in eadem lese positivum quoqne praeceptum de seprima diei
sanctificatione. Dequo, si guaeras: ant ejus precepsi revelationem
uisse naturalem, an supernaturalem: Respondeo factam esse mediante
Pai um ministerio, quod e0 alia precepta gentibus infrnavit, Cen.
XIl. 8, 8, XVIII. 19. Cnjusmodi Leoum positivarum uxiversa-
linm ex O en. 21, 3, 26, 27, 24. 8 IX, 4, 6. exempla adeo manifesta
sunt, ut ea in unoum vocare; sit diem necare, ubi Sol splendet.
Conf. D. Konig. TBbb. P0 siliV. P. ILL. 8. 630.
X XI.
lec.
Dui ad nuptias animum adplicane, magna circumspectione duid atice
rem veluc disticilimam, F ex abs qua omnis vicx Felicitas pen- upcins ex
dec, adoreMuri, aSunCO. Certe (a) enim non voluxeas sola in vendendu:
uxore spectanda es: Sed quari debet, quae digna lic in Tocieta-
Cem aalumi dirini LLII aLIIque fCIPIS: GUA AOTIIIM ReSCTC, LCM
Tervare, liberos bene educare noxic, qua adjumentum sit in bo-
IS rebus. in malis solacium. Oxordignicaris nomen elt, HON
voluptacis. Pam limorigera Fuislet, Xeeohn clIXCTUNE VetereS:
nialam depinsi non polle credidere. (b) Lelix ccontra, cui mo-
rigera prudensque uxor obcisic. (c) Solebanc eam ob rem ma-
crimonia, velur gravissima pacta, inter LlebraeOs coram decera
minimum cectibus contratri. (4)
ACGu

## Folio 422 — 816856680:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
3 (422.
i du
Negne enim DF. D placent mutnonou, roouo mosta sasce
indicarunt, CcH. 1L, L.
(2) SIr. ZXV, 27. Itagne non venus, in qua guavis femina cnivis
viro facile satisfaciat: led mores spectonai, qui pueltas discer-
nunt,  in deligenda nxore considerari merentur. add. Sirac.
XXXVI
b) Sir. XXV, 33. seq. Carolus V. nihil ajebas pejus quem hosti sno im
precari posse, quam uxorem imperiosam. Preprimis si vinolenta sito
Malas rixosasque mulieres Creci Epiorammatarii vocant ardeo.
paxas, velut cum illis maritu in bellicis inmultibus vitam coga
cur transioere. Sunt es gui difficilem locum Coh. VII, 29. sic le-
eant: Caulam quaelivi, cur mulieres plerx que riris ellene pejores. Narsi-
que in mille mulieribus, quas mihi adsciri, nullam inremi Cincere proa
BarA.
(C) add. Sic, ZZVI. per 1o1.
(d) Flaias, duos maxima ancoritatis Piros. Ulciam summum Sacerdo
tem, de quo II. RCg. ZVI. 16.  Zachariam Propheram II. ParBb.
XXVI. 5. in re bac maximi momenti adscivitu E sai. V IIL. 2.
ZX II
cubinatus, Nemcester pocestomnis concubinatus seu inxquale matrimes
om Guaneu Mu, Glod uso ad Morsanaticam ex 2. Feud. 29. Vocanc. Pgrc-
SiO inter Germanos, honestatis coroimaculato debiex, exem
inxegualo: Plo, qua non patitur, uc loboles ex clandeltina d impare, nec
publice parentibus probata conjunctione procreata, legitima
habeatur, et in majorum heredicatem (uceedtat; quxe verb2 (b)
une Jacobi aueusti Thuani de Liberis Ferdinanat IIperatoris eX
Philippina relsera Culcepeis: qui pusillam diEionem ACCEpCTaNE.
LLsi hoc loco porelt, de minus Colennibus aliis conjunctioni-
inus so. bc, ccli inferioris condicionis Fcemina in UXOrem auCanEUI,
im conjum. Telarum eamen liberi (nisi pactum obstec) in Fcuda luccedumE,
ctionious ulrebus icidicacis alibi probatur. (C)
(a) vide jam bnijm exerc. 1L. S. L X. ita matrimonium inter servum es
ancu
Dta. t quando pru ies Oculis as Gla aulus ae obs
L.Ocus Coh.
TII. 29.
DuidCon:
ElE MMaEEI
monium
Juid de
heneritirsa-
centendi:
inter l
cndinatu
peatur
L. 2. de vita su
e
yte
Ca
tac
ilin
in
Me
en
oa
1
loc
ccludantu
lum
12
b
1
2
e
1
ler
1

## Folio 423 — 816856680:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
A
u d (423.) Eedum
ancillam, inter oeros ac servos, cives Eo) pereprinos, gnando con-
cubinatus vocam. Jure Naturae matrimonium est
6) C. 2. de vita sua. add. Dn. ITerr. Opnscul. 20. Il. p. 104. 59. 86, PIi -
col. Ner in Mumolooia. Onamgnam alii, observante ibidem Hertio-
camrelsera matrimonium ad moreanaticam contractum neoent. Sic
Abcatiam Gechia duxit, pactis quidem dotalibus factis, sed ancit. Abratum
Jam tamen. ut docent Hebraei. Ideo C nxOrVOcaLUE, OeB. ZXV, 1. _CC. CctIEEN
R iahen Cercius dona tantum accipiunt, quod sonum matrimo- macrimo.
nium im
nii LLC ARIS, Cermanis quoqne ad Moroangabicam dicts. Cen. var.
XXV. 6. Ex quo patet, evenire posse, non ex Lexetanium, sed Pos Marrime.
ex pactione, ut qui ex coninoio natisunt, alimenta sola habeant, aut ninm act
certe excludanth a praecipna hareditate. Hinc ob conjusium ta i moreanea
pacto inicum liberi Abrahami cum Cethura, perindent Ismaet Aearis icam.
filim dona, ut acul, b. c. Lexata quaedam acceperunt, bereditatem
autem non creverunt. Non lonse ab hoc Conjusio (Concubinatum
etiam sum silim emina Flebraei vocant) ad Morgangabicam abeune
nupilae secunda apnd Brabantos; nam rerum solis qnae extabant cum
Prius matrimottum sol veretur. Proprietas adgniritur prioribus libe.
C) Nicol. Mylerus Camol. C. V. 5. 22. Itapro Eduardi Fortunaci, Mar-
chionis Badensis, qui Mariam, Jacobi ab Fikcen, Domini Riviera. Fri
bnni isanic sam sibi sociaverat, liberis pronunciatum in moder-
Christaphocus, Marcbio Badensis.
Eduaedus FOrcunatS
(6) Maria Fikeia,
WilboclmUS, SeNex faCtAS AnNOrUM L. XXXIV.
Ferdinandus MaximilianuS.
Ludoricus W ilhelmus, Marcb. Badens.
add. Dn. Lmitio. Notit. Procer. Imperii IV. 8, 13. C6 de Ernesto W I
Belmo. Comite Amheimenst, enndem L. lR, T, 8. Pertinet eo quo-
 t a matrimonium, ex quo prodiere Cemites  ar-
ILI Z
tem
ris. Orot. IL. 7,80
nam ique snecessionem:

## Folio 424 — 816856680:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
233 (424.)
es
temberoicis qnibus Imp. Rudolphus Prasae d. 16. F ebr. A. 1.589. In
paco banc lesem confirmavit, ut quandocunque mascula W ilhelmi
Bavar. Ducis propaoo desiciat, masinlae hric Pesdinandi posteritati
ex illo matrimonio oriture, jus postliminium in Dreatus Bavariae,
E) ditionum eo pertinentium sartum ac tectum esset. Adde denno
Du. Lmbos, 11, 6, 27. Fondatur etium Gerburdi Peltmanni Liber
finoularis de impare Matrimoniao
= XTII.
Ad efsicientem Conjuei, noltris peaecipue moribus (olet re-
duci doctrina de sponsalibus, e icsonoria, jux in proclasmatione
publica, Cacerdocali copulacione, ejusdemque benedictione si-
Ouisspon. re consecratione contistie. Sponsalia dux a spondendo, seit
Sponte promiecendo nomen acceperune, in rigore ac prelse
(UEa) CFO (2) delineantur mentio ex repromillio npeiarun
Fucurarum, ubi mentionis nocione idem quod interrozacio, ec-
promistionis idem quod responsio incelligitur. Dico: in rigore
2C presse lumta. Neque enim, in praesenci, nomine sponlalio-
rum proarrhismipcialibus, aut donatione proprer nupeias, auF
conviriis sponlalibus adhibicis, sed pro spontione nupciarum
fucurarum ucimur. Suntque vel pura e cacegorica, rel condi-
tionaca ex reltita; quorum illa sine, haec sib conditione non
Colum moralicer, seci ex phylice possibili incuneur: illa pure de
Am despo ablolure, haec nonnili conditione impleca obligant. LIbi: 21
latsones in desponlationes impuberum J. Nacurx liciex linc: Guarieur. Sic
Elsabetha quacuor amnis naca, cum Ludorica Landorario
Thuringix desponsacatuic. Sume autem hae desponlationes hu-
jusmoci actus, quibus l’axentes, quique horum loco (une, im-
Puberes ex praesumto illorum consensu uniunt spondendo aC
relpondendo iplorum loco nuprias. Licisas dicius, s cum ex-
ceptione alcerucrius parcis delponlatx, cum pubelcere cape-
ric, distensus AaNE: (b)
(2) L. T. f. de Sponsal.
6) Heider. System. polit, 6. Y. E5 Dn. Muller. Instit. polit. P. L. 6. XX.
12
Calia3
uberum
illicica.
EXL
1
ner
dec
e
mose
id Bracio
use
oc. Ca
omo

## Folio 425 — 816856680:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
(425
ALFV.
Ratione ordinis in cacutidelium obserrandi, sanctionisque quid pro:
Ecclelialticx requiritur 1) proclamatio sire (2) denunciatio fir. Clamacio:
curorum conjuoum, qua elEaetus, quo publica auctoritacenori
conjures ex suggeltu cribus vicibus à Mlinistro Ecclelix publi-
Caneur, cum intinem, uc super Fucuris conjusibus ccetus chri-
TLIaHUIS DECIML inroceE, iplisque BenC PrecetuE, omnibusque
constee, iplas non ex inordingea libidine, nec contra Pusterrii
iniille Macrimoniu. 2) Promulzationem inlequitur copulacio quid covu
et Benedictio Sacerdocalis, qua in conspectu cocius Ecclesix laco:
(ponsus et sponta elicito icerumm ipsorum mutuo per Sacerno-
cem contensu arrhas invicem (alicubi) eracune accipiumequer
acgi benedictione Cacra conjusio (OlenniEer iMAUIgUTANEUF. (B)
(4) Tres hae demanciotiones Banna vocanEns In C. _lb. que masrimono
accnfar. POs. C. Cum in tna 27. X de sporsalibo
(B) gnem morem ab Rebrais traditum, etiam Chrestiani BaB_erent. non
privatim, sed in conventa piornns per eonoyias niptas celebrantes
teste lonatio Epist. ad Poly carB. 8. Ferenstiano Lib. De pe dic: 86) Lib.
2. ad AXOr. Cap. AII. Pundem Pranci sunt secatI. ad d. Dn. ETercius,
Opusc. Fomo I. de Matrim. pritat. 5. 4. P. 3530
XXV
a MaCLO imIPOnUNEuE L esC lingulari aPUd NTO- OIIXMari
t, JiIXCa
C. Manenum, vestote,  di es tempres ejus, i. C. Oflicium de Llebexos.
bici conjugalis, quod Moses rerecunde atempore Racurss ac. otticia.
pellat, ob Cacam ejus immumdiciem. (a)
ascun btto a At, LCd. COAs. BHXt. EA R 7IV
L. F.

## Folio 426 — 816856680:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
id (A
DLLKBLI PUFENDOREIAN
EXERCITATIO X
Summa.
.Undonam necessicas Imperii Paterni demonstretur: II. Ouo Penitu di
cacur Majectas: lcem, dominium: Duando desinac: III. Quodnam
Fundamentum Imperii pacerni: an consensus: an generatio: quid
educatio: IV. Ouomodo hoc Imperium DEI Vicarium: obiter de
Majestare, quod ucique possie dici Vicaria DEl; ad expolirionem Pu-
Fendorti. V. An Macer sic subjectum proximum suris Pacrii: an
Cine homicidii culpa aborcum possic procurare: VI. An ad nupcias
Liberorum requiratur consensus P’arentum: VII. An aborcum
procurare sure eriam nacurali incerdictum: Exponicur L ez Forentis
tixod. Z=LI. 22. VIII. Anliceac prolem exponere vel abjicere: quid
abdicacio: quid expolicio: quid emancivacio: quid parricidium: quid
bicas: C orphanicas: quid adoprio: Ilustracur exempl. IX. An
oppienorare vel vendere liberos liceat? An ex prosticuere: ex quid
de exemplo Lothi censendimm? X. Quid censendum de Lege torensi
DCHF. Z=I, 18. qua Pacer silium immioriserum ad sudicem deterre
ipse, et ad morrem velur ducere jentus est: ZEI. An P acria Pocectas
se extendac ad vicam liberorum: e quomodo nd bona: item, quo
pacto ad vicx sens: Duousque duret Imerium Pacris? Loca Scri-
prurie concra Rulxilium vindicaneur. Locus eriam 1. C Or. VI. 37.
exporicur. An Parer abtolure porsic hilix negare nuprins: XII. Duo
esque liberorum Forcumis prosxiciendum: ZIII. Dinid adnzenaeveir)
=IV. Dux origo servicuris? Quocuplex servicus: quid arrosacio: An
Oxtancum, servicurem inter Christianos incroduci: Exempla poxu-
lorum lese dedencium. XV. An Dominus nacuralicer habeatjus
in vicam servi: An XC quo jure servos ad circumcitionem adererie
AbTAMLSE ZVI. An servi bellica vi capti auc emti proles pertineat
macuralicer ad Dominum: XVII. An e quando servus fuga sibi
postic consuslere: =VIII. Dc praecepris ceconomicis, incidenter.
IX. Specimen amplictimum Demonstrationis a Necesicare FINIS
ad sus Mediorum.
Ad LibriII.
Cap. H. HI.
Undenam
ceition.
dietur In
eunt:
CCKLALSAS
d
Mperii Patrii (quod dc parriam, _e domesticam alii
Mlajestarem adpellane) necessitas e communi illa in
Practicis ReguLa: (2) Duae ad finem luris consequendi
 unt necessaria, ad ea In habere intellioimur: criden-
Tex Pateleit. Cum icaque DEIIS Parentibus educationem t0-
bolis
5
ain
ln
Pare
.R
di
n
ibn

## Folio 427 — 816856680:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
i
pE 33 (427.) SCon
Bolis injunxerit, ea vero line Imperio suscipi negueac; igieur
(b) _ Imperium iis, mediance dictamine Leois Nacuralis, con-
culisse censetur. Oui enim pibet tinem, jubere etiam incelligi-
tur media ad finem neceslaria. (c) Caeterum ingens quoque
morcalitatis solatium Pacerna locietas liberorumque procrca-
cio cst. (4)
(2) Crorius de P. B. E5) P. III. T, 2, 86 adde II, 24, 5. (6) quae nos sy
pra Exercitatione IV. diximus de Comparatione Finium. AC rUrsI
Orot. II, 5, 24. abi necesticos Feris Jus Facic in moralibus. Lex Divi- Necesta R
na LCr. ZIZ, 3. Unugnisgne timeat Matrem suam e Patrem suum. nis.
Ubimater prxeponitue, gnia naturaliter maois timetur Pater. Sed in L. ex L evic.
Decalogo Pater praeponitur in bonore, J. C. amore, quia naturaliter = IX, 3. CuK
maois amatur Mater.
Macer ibi
Prapona-
b) Lactanc. IV. 3. quis, inguit, filios poterit educare, nist in eos habeat eur Pacris
partem dominit 3
C) Potend. de Of. H. 85 C. 1, 3, PT. I1, 6, 24.
(d) Exemplo sit quereta Abrami Oen, XV. 2. mirisice dolentis. filium
sibi non esse, qnem beredem constiinat, cuive curam sue domus com
mendet.
Sune (ut dixi) qui hoc Imperium Majestarem adpellene; est Juo sentiu
etiam qui Dominium, (2) denique qui ditione nuNCUPCF. (b) P’ocestas
dui camen pulere se iplum explicae: Nacura, inquienS, semper
Daeria di-
carueMa
in duione Parentum liberos esse iussit, nec uri inter pecudes, sic inter ho- jestaoE
mines porestarem es imperium valenrioribus dedit. (c) Nunquam
haec delinic ad reverenciam obligatio, nec li filius ad magnas
perreneric dignitates, ita adrerlus Parentes serere le debet.
quali iplorum se pudeat. Id enim Ctulcorum est, de inicia sua
(6) Plinius Paneo: C. 38. n. 7. Alias vero, (6) in
disciplina quidem nostra Dominium in res, Imperium in Perlonas dici-
tur. Et alind est Dominus, alind Pacet; alind herile, alind pater
num imperium. Inre tamen Hebrao Liberi censentur R ea PateNEuI.
II. ReP. IV. 1. ES alibi gnogne in asia liberos venditos a Parentum
creditoribus discis e Plntarcho in L.ncullo. Idem Jus olim Athenis
obii
EXCCTAMEIUM. (d)
(2) Lactanc. d. l.

## Folio [428] — 816856680:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
obrinuisse ex eod. discimm Plucarcho in Solone. add. M asth. XVIII. 23.
(C) Plin. d. I. (d) Hoc contra illos est, qui dienns: non memini, quis
Fucrim. add. Sirac. XX IIL. 19.
TTI.
Cencrairo hire communicatio riex Finis est Societatis Con-
damctum Jusalis, non paternae: bene tamen (2) ingrestus ad Societacem
ImperiiPa Pacernam, imo (B) Patrii Imperii Fundtamentum, adpellatur.
(C) Educatio aurem, (d) sire Lobolis a prima infantia ad maTu-
ricatem cum corporiscum animi conreniens pertectio, finis est
d Imperii de Societatis paternae. De qua in univertum exi-
mic nonnemo; Si, inquie, de fucuri Seculi Republica peogno
cticon quaeris; Jurenturem d educationem spectes, ac inde
Fausta Vel InFaUSTA GUIX QLCOMTIIAEC. (C)
(2) seu terminus à quo imperis paterni, quod recte monet ensendors.
b. 6. 9. 20
(t) non antem cosen L.iS gnidam FaCItIS, quae ActorH est sententta B. bu
5. 2. CHi salis secisse censeo Kulp sium, C. oll. Crot. PXerc. IV. 5. 1.
C) ee e) abi nervose respondes, Patrem penerare filcum sibi aeguilem
DHNSICR PS MORALITER. Et gnaeso curPater Pater est: QIII A
GENIIIT. Cur Pus habei in Pilium. Onia per Generacionem eum
sibi adqnisivet. Ceterum trta sunt, quae post DCIIM Parentibus ac
cepta liberi habent ferenda. Vie alimenca, insticurio. AristOc. N1C0-
BBCB. VITI, XT. de Patre: ain O 3ap 25 cirai na) τ80 Dn5. H G 7C de aG.
(d) 4uoo 2z nor mrrencor, Nacura pacer praest liberis, ut optime Ari
AtOc. ad NicOm. VIII. LF, 2. _ Parentes iis imperant, is CaVcOr N
ZOn, velUEREBVS SIIIS, ibid. VTII. 12. n. 2, p 332. edit. RIcCoB.
adeogne carla proxima hujus imperii est naturalis, non civilis, ut
Ladvellus censet. add. etiam D. C. Majer ad Instit. L. l. tit. 9. de
Polestete patria. lenque per quem actum Filius eAt Pilius, c à PaETCVE
filius adquiricur, id est cundamencum proxirmum limperii l’acerni. Sed
Der generationem. Sic (anals sium respiciendo) Creatio est funda
mentum imperii divini. C eterum novissime Crorionohiscum staiventt
de J. B, ex P. II, 5, r. contradicit) 0. TelmaruS. Si consideremns, in-
quiens, quantillum illud sit, quoa bomo conserat, Pater inprimis, acb
generationem sobolis; v.X dicz poterii, ex SOL. A oenerasione tam
maonum nobis jus adquiri in liberos. Et addit sententiam L. actantii:
an Ciene-
ratio Fon-
CxiI.
An COn
lenilio Taci.
F1IS5
Responde
TUr 2d AF-
umencu
Auctoris.
Consentus
Aristotelis
pro Ciene.
PaTIOME
Responde.
1212 50. lC.
LAr.deO.
10
10
enl
XXX
e
1
ad
1e
Ectes
con
lu
a
in
dua
Danc
10
a
n
Un
un lit
cecra
deme
vin
sam verr
xeoldi
ladum
1
n
uull
urba
2112
rimm
un
lam
1
ac
V
un
le
qu

## Folio 429 — 816856680:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
m33 (429.) Bidu
ui Blium generat, non habet porectatem, WIE CONCIPIDEUE, UE MaICaTUTS
eC virac. de jussit. c. 28. p. m. 275. edit. Cantabrio. Unde adparere
dicit, non esse illum Palrem, sed generandi Ministrum. Sed a genera-
tione, ob quam liberi parent:bus vitam debent, occasionem omnium
bonorum, cae erameriia hand excludimus. Patendort. de O. T. 26) C..
1B 3. 18. Dein, ani e Lactancio landatur locu, omnem penerandi fqu
cultatem a divina benedictione concursuque suspendi dicit; Patrem
vero cansam principalem, licet secundam generationis esse non nepat.
d) Onam excoli diligentius crrague summa par erat. Dolendum adeo De P. ducas
pancis tactum id aronmentum esse. add. de oravitate patria, Sirac. tione Libe-
XXX, 7, 8. s99 de educatione filiarum, 6. XXVL. 13. 59. Nulla no- rOrum.
bis possessio, nullus fundm nobis eqne eratus esse debet es cbarus ac
liberi grippe haec omnia filiis quaruntur, au Cbry soB. Homil. IX.
in 1. ad Zim. 2. Reseri SF:. lanus Var. hist. L. XII. Diogenem iner-
tium Mecarensium reprehendisse: malim, inguientem, esse Megaren-
sis alieniu aries, quam filius. Illius enim majorem curam oerunto
add. Sir. XXX, 6, 12. Onantas Poireri de P. ducatione Liberorum
libellus turbas dederit, notum est. Ejus tamen patrocinium suscepit
10. Colecus, Sacrorum Fcclesia Eutheranae apud Fapienses Mysta
celeberrimus. P. pentibus commendarimeretur Plutarcheu; e Oallis
Fevelonus de l’Education des Pilles, etiam Cermanice editus. Legen-
diu etiam Sclendorturs de Statu Cbristianismi II, 3. 5. ubi inter
alia: DaB 2b seh en inguit, velhes auch Die Benden BerauB du
streichen gerust, daB man die sinder sum gemelnen besten (en
vitam socialem) zeugen uno erziehen solle, wiro mitten in der Chet
senseit theilo verachtet uno unterlass. n, theilo gar verspoctet. 68
lausI alles auI der Elteen Cus oder Eigennuren hinauB. Prostat
gnogne Mophei Veeii Liber elerans de P ducatione Liherorum, qui
Scriptor obsit a. 1457. eumgue habet TOmO ZV. P iblioth. PP. MAE-
Pacini Bignii. Naperetium in hoc aronmentum se immisere)o. Lokiuso
J0. Langius, e6 Codotc. Volcerodtus.
E) Schousl. Polit. DIss. IV. 5. 2.
TTEnovum non est, Majestatem DEL Vicariam (2) MUNCUP2- Duo Te NEI
Majectas
cC: lic nec abjectenimis de DEO sentiune, qui pocestatem d dicacur dei
DEO delegatum Parentibus dicunE. (b)
(2) VOx
vicaria 3

## Folio 430 — 816856680:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
a
e3 (430.)
(2) Ox ea est Anenstini; ambrosic, imo spiriti SancI. Conf. Oimnino
D. Fonschius, etristionimo TrangniO Cap. X IV.
(B) neque id commenium adpellandum pato: si quis ita sentiat; cum
D EI ntiqne munere funcarur Parens, de commissa sihi dataque di-
viniem prole ex, DE. l ltentione formonda solicite. Licet idem Be-
cie imperium quod in DCO est, in homunciones cadere non passit
cad Fiamen nt macurali fure concredicuum de injunctum. Onae facinnt
ad explicationem Putend. de 7. N. (5 O. VI. 2. 4. Ki tamen lnxe
rio non obstant piae ad Patrem errantem admoxitiones 1. Samvelo
ZIX. 4. Pas antem est, inquit Dl. C0 apra KBodioin. IX, 18 paren-
tibem prima es maxima deita, omnium ansigniBma dehitorum per:
solvere; Patare enim qnis qua debet, omnia eorum esse, qui senne-
runt; ita ut illis haec omnia ministrare debeant. aud. omnino SIraC
VIL, 6.5440
V
Subjectum proximum = Turis patrii est Macer, de Facto::
raximu. uerque aurem Parens de fure. Nec a pocenria (2) phylica 29
urisparrii Laculcatem moralem ab Hlobbelio recte intertur pro origina
rio Matris fures alicer dicendum E ignoretur (B) Pater:.
(2) add Ruipiso PXerc. IV. 5. 1. P. 47. unde nec abortum sine Tomici
dii culpa procurat. 4dd. Selden. de Y. N. ( O. IV, Y. V2D. 450. neC:
disfert corpusculum intamis in 000 delitescens a Vero matura atls
nili precium erolurione ee omplieudine
(B) D. Eledinger. C onspect. P. N. rit. XV. 5. 7. Sa plus habeant liberi de:
patre vel matre, dispetatur inter PhgACOS.. l’intarchus ea de re sie
aisserit: Niiera sexnam corpora miscer, nt ela de ntrague parte
sumta consandat,  (norror) commune rerisqe redds quod nascitur.
ita ne menter possit qui d. sunm. sit, quid alienum discernere. Crot. Il,
83. 280.
I
Requiric plane Officium Filiale, uE Paeris consentum ad Nu.
rorum re. Plias poleant liberi, nec eo inrito  Conjusibus locientur:
quirseur. Cune Parencum incerlic, cui proles jungatur, Se ex quibus
eres libi proveniane; (2) ec tilius luo patria lic consticutus
Socellare, adeoque non habeat Faculeacem agendi cicra paren-
An Mater:
subjectum
An ad nUI-
Ptias libe.
ContenIS
aCcCa
1
d
e

## Folio 431 — 816856680:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
20B (43T.) Eed
ris consensum. (B) Nec minus parria locieras, nI(I paTEIS VIELIUIS-
que consentu solri non debeat. Ac nova socictas (conjuralis)
in praejudicium prioris iniri non postic. Llinc eo usquee lheo-
logis proorediuneur nonnulli, uc statumne, clandestinam de-
sonlationem, inleiis inconsultisque Parencibuis Factam, plane
sC nuullam, (C) sic, ut ne quidem per sublequam iplocummet
Parencum racihabicionem lesicimari contirrmarique posHC. (d)
Cacerum rix major in hrumanis dolor ett, quam qui ex impie.
raceprolis existic. (C)
Obj. 9. pactum debet esse maxiue liberum; ad id non requiritur
consensus Parentum. Sed partum matrimoniale. Rosp. debsre IL libe-
rum esse d saactione; non ducem ab obligocione. Cooendi liberi ad dn-
desens matrimonium non sunt, decorae antem nupstae, pareBER a
doritste initae, ipsorum libertaii non obsunt.
(2) alio ratio est samsonis, qusi speciale a DO MLNO mandatum im
eu) sumve snomlarem habuesse lecitur, Ind. X IV. 4.
B Ohnd. ad Grot. II, 5, 20. add. omnino SCheTZEF LOC. XXV II. 5. 9.
abisavientissimorum Gentilium allesat consensum n. C) Pa∞. 791. e
Pontisicios refutat, qui consensum ex capite saltem honestatis (vult
dicere decori) non autem necessitatis reguiri saenant.
(C) Ita Ctiemnicius, eodem Opandro anctore. Ture enim naturali ille De nupEis
actus moraliter censetur nullus, qui caret principiis validitalem actni clandestinis
conciliantibus. Talis antem est clandestina desponsatio citra consen-
ex
sum Parentum. Deficit enim ei nocicia, qua en Javene impersecta; insticuco.
deest libercas voluntatis, obensa assectibas: desicit denigue pocectas
que nulta in filio, sed in Parente. Onanquam de Matrimonio jam
consemmato Es copula carrali subsequnta aliter pronuncient, quod,
gnia non est merus contractus eledit ns (ut v. tum Num. X. X X. 4.
(99. quod rescindere potrie eater) sed naturalis, adeoque ob coputam
conjnealemjmconsammas, rescendi amplins non possit. On min
sententiam pronmneiarnt Pheoloei Tubingenlesm. ApriliM DCXXIV.
add. Calor. a P~0d. X 51I. 17. fase abit men L ex forensis obstare L. ex Foren
videtur: Si Pater Eiliam Rupracam Compresori dare recveris, dabic eis (IS F2d.
ounncum viegini ad docem dederue. Sed junsendus est Locus Denter. X =II, 17.
XXII. 38. abi dicitur Anprater eam non posse dimittere, Ccilicee pex ExPOLIEUT.
libellum repudiis auc si nupeias esler pollicicus. Reic vero, st Crotinm
aBa

## Folio 432 — 816856680:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
P7 (432.)
edu
audras. Patri datus opta muleta aut malrimonii. Nemo sanus pater
Priusensit, sed nepon utremsponte gnarit. est itagne consensus Pa
rentum requisitum ad matrimonia contrahenda necessarum, non PI
men, eséneale, gnia qnod essentiam matrimonii inore dilus id non
gnam abesse ab eo potest. Aegni ab est conlentus Pa ernus in orphano;
abest in vidao e aliis. Deinceps nec macciirionia citra Parentum
consensum inita solent irrita reddi, licet cum peccato sint Conralbit.
(d) Alignando etiam Racio Scacus impedit conjuoia, et in ai ia Perso.
narum illustrium nuptiae fiunt cum consenin Regis; quo fine nec ipse
Regis fracer matrimonium init. Onale quidem imbe imentum Ger
maniae Principibus injicere non petest imperator; ad d. de Rheiz lio
sit. Tur. publ. L. l. l. 2T. 8.5.
(1) Auguctus Caesor filiae nepris que curpitndirem detestaens hoc saevins
versunsa est.
N’ir dDENor y àu nuErar aror  qued
mam ncalebs mansissem, at prote CATBreM.
add. Sir. XV L. 2, 3.
VII
Solent de acta Pocectare rarixe (praeter jam FactaS) Mo-
veri quaectiones. IIL: an liceat Jure Nacurals aborrum procurare 
e an is lic homicidium, capicaliter que puniri poltic: prius nc-
samus, quia tamet li ex Parencum subltancia excitocur (oboles,
(2) ea camen in aequalem condicionem humanam cum illis lo-
catur. Verbo, quia xeque homo c, adcoque ab iplis Pacenti-
businjurix capax. Posterius adtrmamus, (b) quia ab OxFUM PEO-
curans, hominem perdit.
(2) Putend. de Dff. II. 354. 86 adie presentem exereitationem s. 5.
(b) Equidem obstare videtur Lex divina Cxod. Z XL. 22. Si rixamces viri
Perculterine mulierem peagnanrem, uc ta us cjirs exierie, nec LaMOM
mors (mulieris) fueric lequuca, muletencur pro mulcta quam eis impo-
nec vic mulieris, camque demt apud Judices. Si vero morslequutatue-
ric animam pro anina dabie. Reic, ajunt, manifestum esse, quod
aborcum procurare, divina fapient issimaque L. eoe pro homicitio ha-
bitum non fuerit: gnia L) abortus muicta puniius ferit,  qui lem
arbitraria. 2) quia mors esse non dicatur, nis mulier ob: esset. 3) quia
nec onima in prole expulsa agnoscatne. Si enim anim stus suisset
ant
Deaborr.
L CZ FOTCH-
AIS de dbOr-
TIT Exod.
SXl 220
al
1
11
de
virc
paler
cen
1
10
c
M.
de
se
Psa
ne
les
Mer
inte
lum p
1621
l

## Folio 433 — 816856680:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
8 3 (433.) Em
aut pro ta haberetur, ntigne Canon ille ac enm quogne casum de
bxisset adplicari: Anima pro anima. 4) Craeci verba: eo) exierint
337 liberi ejus: tronstulere: Kai EEEN Dy 20 nudior avrus.
Sed (primo) possit etium hic Leois sensus esse: Si faetus exierit, mors
tamen (FCtnS) non fuerit subsegunta, tum sufficiet mutcta. Ia sane
Philo ex parte acc epit, edictum ita interpretatus: e de ndu ueuoe Du
MErOr anCN uESCo roS dincias raEeS, nai noTTa a eran Docor,
Orgorerco. Si jam Formcum erac, om mibus membeiS suum ordiner
su sque quolitates mactis. moristur. Si sutem aborcirum rude _ intor-
me tucric, seguntus nimirum r8S L. X X. qui verba ziose XB trans-
tlere, oou cEanorisulior, non effermatum) MWCECEUE: CHI PEOPTCE
commmeliam, cum quod impedimenco tuerie nacura, efto manii dt of-
fingenci hominem animal pulcerrimum, quod vivum emisteret. 10-
sepbeo autem ad solem matrem reculit. 2. Fametsi vero verba sic
transferamm: Si viririxentur es percuciant mulierem praeonantem
ut saetrs ejus exierit, JiON X eo non fueritmers mulieres segu-
ta: (Mt rd j0s Onke os vertit xrir qu.d haec vox vite pericnlum
eo ipsam mortem Bonificet, Cenes. XC. II. 8.) Sunt tamen praeclari
Thcologi in hisgne etiam C. lovius, qui exist mant verba sic jonare:
Si exitium sit sive matris sivescens, anim rediatur pro anima. A-
deogne priori cases sensus esset, s fcetus exeat lic et nonnibit citius, Vi
ta tamen selva. add. PercuIlion. Apol0O, C. VIII. Non reseri, ingui-
ens, nacam guiseripise animam, an nalcencem d. Aurber. Homo est, 
qui frcurm est; etiam tructus omnis jam in semine est. Judei Germa
ni in versione, gnae Amstelodami prodiit: Uno varn sich Diannen
zancten und stossen eine tragende Frau, daB ibr die sinder abgea
Gen: unD es WID andero Fem MoVo senns soi er gestrase merden
gleict als dec Frau ile EDann wiro sehzen aus ibn, und ex sollB ges
ben Durch die Richter. SI es aber, daß ein Veoro roiri geschenens
(0 (OnsII seben eele fier Geele. Verba autem sequencia, ocnlum
prooculo, vertunt indaei: B)elD fir Eus an Blati DeB ZIu98.
VIII.
Ouxsicum ctiam est: an fuce natucali prolem licent expone- An licere
re vel abjicere? (2) quod necamus ex allaca luperius cacione prolemat.
quodproles a que ac Pacences homo, adeoque injurcae capax sit; exponet
ec paeria poreltas in acrocitate sedpictare consistat. Alibs d
c.
jicere, vel

## Folio 434 — 816856680:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
quid expo.
Quid eman-
ea.
5 l. 134.
est, si Parer Eilium immorigerum, rariis correctionum actribi-
tis gractibus e domo familiaque paterna ejiciat, ec ab liaredi-
quid abdi- EAFC aC sircCectione in BOna PaCCEnA CXCIUdac. Olia olim sm.
quidexta meusis abdicario (distinsuendacamen ab exhraeredarione) dictr
Tuic, cujus formulam secenlet valerim Maximus, de Lico Nan-
lio L orguaco, dum per peaconemfactam eracic, Cujus vicepu-
blice cestatus parens, (c ob desperatos mores silium domo sua
indisuum iudicare, ds jubere procinus e conspectu sio abicc.
(2) Describitur expolicio, gnod sit actus, qno parentes prolem resens
natam ex cnra B. e. alimene tore e pretectione sue dinit.
tunt, aliorum permittentes meserseordias qram non ixiguam esse ex
parte matris videtur Bacuere Hobbes de Cio LX. 2. nixix Burio ar-
Gnment, quod preus sit in porestate maeris. Erit hec prolem expo-
nendi immanitas adeo veterihus familiaris, ut serobo de e pyptiis
tangnam vecsllare quid reserat, quod omnes filiose incaverint. Ca
terum pertinet has SiXBOAriO aN CONTRARIE DENOSITA SocietaL
paternae, gnem admdm EO) EmANCipAtiOE POrRICIBIM. EmaM
cipocio est aens, quo soboles ob atutis judierigne per siona probahi-
lia in illa deprehenst maturitatem, a parencibus, quique horum loco
sunt, e potestase parria dimietitur,  avrE  snigue Juris. fit. P
Pocestate inquam patria, non ereverentia parentibus debita. P’acri-
cidium est aeteus, quo soboles Parentem vita privat vel mediate e
Per alios, vel immediate e6) per se.
PRITAZIrE opposita societatis paternae sunt (2) Oebicss, quae est
Status Conjugum prole sua ex matrimonio suscepta privatorum. (2)
Orphacries, quae est Status Liberorum Parentibus fuis in ipsastatim
minorennitate merte orbatorum. an illim sabsiatum atroancta est
adopcio qua qud non sunt, fictione suris, habentur pro tiberis. e in
borum jara recipiuntur; in hujus ancem remedium successi Inteta.
Fphraima E) Menassen adoptavit Jacobus, de dis in testamento pro
MeHCIS: InVOcetuE super eos tomen meum; id est, quangnam Ne-
potes sint, orcabuntur silii met adopsionis jure, ac perinde ut fibii fin-
orlas partes ferent; in conita suecedent; non perpis nomine. Genes.
XLVITL. 16. Fremplum veteris adoprionis natsralium est in Jacobi
siliis, quei adaequati a Patre sunt liberarum AII, (5 aqus parHBIS
bareditatem acceperant. C COrIUS LL, 7, 8.
Cacio?.
uata.
(1C1.
 Da
cidiim?
quia orbin
1d5:
quic Cx
DhanITaS.
quid 200.
PEiO:
FjuS exem.
pla e saeris.

## Folio 435 — 816856680:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
6
35.
l220
An oppionorare relvendere Liberosliceat, vehementer Hn liberos.
lCeNE vem
dispVEaEUT. AMCrUnECrOcUI, OBander, Kulos si: nCS AnEBaClerS, dere, vel
Feldenus, alii. Prior de calunccellicaris vera videtur; Cieniim oovisnon
nulta alia sic racio prolem agencti, pocius quam inopia excin - EaFE:
Suacur, pocer cam vendere incolerabilem terricuceur, Calcem
lUb LeSC FetFaCIS, auc OppignOrare POTCHC. (2) Clcique enim
vica, qua Fundammeneum onrium bonorum cemporaliu, ee-
cernorum que occalio est, pluris esse debet quam LibetFas pet-
Conalis. Ubi camen distinguendum censeo incer porestatem
Patriam ratione formae, quae temper perlorx adheret, ab eaque
direlli nequie, de ratione effectuum; quorum respectu in alium
eranstertur. Alia quaeltio est. An Pater vi Impery liberos possit pro- An PaceE
suuere quam negacire debere relolri maniteltum eAt, cum ad lberos pola
sic proctio
curpe nulta detur oblieatio, e in calu quogue necesticatis vita ceres
Pocius linguendas quam Elia prara aliorum libidini expoven-
da SIc. NeC ObSaF LorhI Sodomais duas Eilins achue virgines Quid de
Lorhitacto
proliuendas offerenris facenu: quod adeo lauctare, ut Chryso cenendus
soms ee Auzustrn Fecere, non PolluuS, uc (6) Pocius cam
oblationem vicio tuiste inquinatam centeams. SaciuSCertC
eraE, Si DFO placuilier, mori, duc armis acreptis domus contra
mulcieudinem desendendae consilium inire, quam caneum de-
decus (dedendorum hospicum, quorum Canctistima cum fura
CxANE) alIO LLAIAL LEIELIML INOEI ViEREUIM iEC.
(3) Latend. d5 O. A. P∞) C.. 11, 3, 93 Certe ex CxDd. XXI, 7. Si quie
vendideris slcu snam: paset paeri concessum fuisse, summa fallim in:
necesstato, silum vendere.
B) Gen. XIX, 8. obser vat tamen J0. Clericus; Forte Cothum hic filias:
obintisse, quod sciret non ansaros Sodomitas, quod offerret, accipe-
regnia siliae ejus ut in seguentibu docet Moses, dnoons Sodontis.
civibm, torceau Princixum filiis, erant desponsata.
e
on indiesa pelallors indaeine est, quid de Forenli
Lesc

## Folio 436 — 816856680:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
(63 (436. 1
3
Lese (2) Sentiendum, qua Pacer filium immoriserum ad Tu-
Lese fo. aem deterre ipse, _ ad morrem velut ducere juslus ett. (b)
xensiDeur. L Cx, ue Crorius aic, Patis dura videtur:  Filium ad porcam de-
ducere; publico ibi judicio condemnandum supplicioque at-
ficiendum. Sune, qui sic Colrane nodum: Priora Legis verbahy-
potherrce reddenda ese: Si cui fuerie Alius Concumax, adcoque
adprchendentes cum pater e macer produxerine a d Seniores,
eum Bune obterrabie, mC DEO SC CdiCENEO, pEOCCHUI.
Ratio sententix ese ridetur, quod sosn naturalis hand per-
miccac filium ad necem offerro: nec verisimile (IC, paFen-
res tuisse consticuros peculiari Lege Aliorum delatores: nec
periculo res vacassee, live peaeraricandi in soeri naturalem, sive
Legem dirinam eransgrediendi. (C) Communicer camen alii
pucanc delationem a Parencibus Factam, ob procerriam Ccili-
cec incolerabilem, d si Parentes contumeliose adpellastet, iis-
que maledixiset, uc Lex expreslahoc de calu est. (d) Nobis ex
iplo Legis cenore manifestum est, pornisse urique l’atrem ex ma-
erem, tilium, uc cextus aic, concumacem a rebellemm, (C) cum-
que limul comellatorem e cbriosum Senioribus deferre; (F) _
in liocnihil omnino inhrumanum contineri, si finis praecipue
spectetur, qui est Parentes revereri, quibus alias, adverlus im-
morigeros, in aliorum cerrorem opem ex leverillimo quidem
remedio lacurus esser Magistracus. Juem calum dabilem esse,
_ (xpius exticisse non dubitamus. X+ Porro e hoc cenendum,
non ea liberis modo, sed e Pareneibus seripea esse, ut si COn-
eumacis degenerisque animi signa in liberis lubodoreneur, se
verioris domestica disciplinae remedio mature obriam cane, malis-
que obstent principiis, antequam in peccati abeant conliiecu
dinem. Laberos enim, quam Parentes, aliquando es rotas familias
emirtere lacrymas satius est. l3)
(2) DeuF. XX, 18, 19. (C9.
X ada. Pxsend. de I. N. (6) (. VI, 2. 22. P. 921,922.
(b) solephusita de hac lege: archaeol. XV L. neres  vou os cuend
Ouid cen-
tendum de
XXI, 18.
de filio ad
Judices du-
6bd 40.
lo
e
fetn
D
na
ee
pele dom
20d
XIX
veni
Dnb.c. 1
brecim
1ad egne
later re
cc
s
l
accriant
elovi
Na1
deo
Budieu Velere
lle
nt
Iup desuir
In
e
2.ma
denin
n
mioH
eime
a

## Folio 437 — 816856680:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1
1253 T437.) FE
ory ei r xarnoonderr oc joreis dhaboier ri nedann rus xciegs
EserarKes ras rois DELESiioBaer Hg) XVrOV dTOKTEireN Fov reonov.
(C) add. PrOV. XIX. 18. notantque Hebraeibanc Lesem munguum in COn.
suetudinem venisse, add. Ciepler. ad Crot. II. 5, 4.
(4) Exod. XXI, Y5, 17. B si parentes perenssisset. add. Majmonid.
Dnc. DnB. F. P. III. 6. X L. L. BdiF. BUXTOFC, (5 Horinger. Jur. Re-
BTaOrUM L exCCCL I.L.
e) adeogue non simpliciter ebriosum, sed eni ebrietas e prodisali-
tas mater inobedientiae aliorumque peccatorum RE. Unde non malé
de procerria incolerabili exposnit. J0. Clericus, quem tamen repreben-
dit Dissertatio riri docti de Centura morum, velut de comessatione
EB ebriositate tantum fiat mentio, quae vitia non adeo sint insolera-
Bilia.
C Doenitgre adeo boc exemplo DEIIS. Jus vitae necisque Parenti-
bus non competere. Rece igitur improbatum fuit facinnus C ontulis
Sc rcardien(is in Pomerania Appelmanui, qui difsidatorem silium su-
um, incendia, nist pecunium milteret minitantem, post quam promissis
illectum ad locum solutionis dedaxerat, privato confilio decollari
fecit; desuperque conventns respondit: Heroicum Romanum facinus
fuisse. C8 vare ein altes Diemer. Otucte. add. Flenric. Cilebercum
Devieronomio Harmonico, ad C ap. X X1, 20. n. 328.
du. uetemb. BandEs OPOH. FIF. L XXXIX. n. 19. 80 castipatio
publica Parentibus injunoitur. tit. XCrII. n. 2. 209. F6) EanD. R ect
P. III.NIt. XVII. Ursachens Derentivegen Die Rinder enterbimerden
8) Cu. ZCDDCC. LCB. FOrensum L. IV. C. XII. P. 385. seq. add. C cllac.
XI.
Non exrendic se pacria porestas ur Tales (alia X est uE R C. an parria
suli) ad vrtam prolis: nec simpliciter ad bona ejus: nec denique pocectas se
excendatad.
ad quoalibet viae genu, a quo iplorum genius abhorret, quodve vicam libe
communi hominum indoli est intolerabile, uc caelibatus, (a) rorum ?
Duomodo
e rica monastica. (b) Caterum auctoritas PaCrIS PROTENSTVE, ad bong=
ee per OMHeM XtaTeM CA PCrPCTUIA. (C)
an vero se extendat eo, ut Paerissamil as segregis? negat Rulpisins
R K K
L36Cr.
Mogen.
eolit. 6. lV. 5, 13. P. 59.

## Folio 438 — 816856680:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
An Patet
an Familia
dexregeha
bcacsuone
eis in libe.
1033
atrmacur
COnITa L
Lulpisrumo
An P’acee
Donic Fli-
am perpen
cux Viroi
mitati COn
ECTATCE
85) (438,) 32
Exereit. IV. 5. 3. lI. P.) cuju tamen rationes five loca e saeris nor
concludunt. Certe scas Thamarem volnit comburere. Gen. XX XVIII
84. Sic Abrahamus exerenit jus belli. gniani es PAnaEUI ? LOCE
Ephes. VI, 4. sensus est: Cavete Parentes, ne sine cansa liberos male
tractetis. Nam peve egnum quidem reddideris docilem, at hic ferme
est de cansa puniendi justa, es occasione delicti capitalis. C. OloF. III.
2I. ad versus severitaum carentum aoit, quam paterna mansuetu
dinis affectu vult temperari. Tubet antem enfendorsins distinonere
cum incer Pacrestamilias legreses, e5 qui in Civitatem coierunt: cum
inter Pocestorem gnam habet oenitor uc calis, eoi guam habet uc est
CapUEsa aia aCOF. H. E6 C. II. 3. 4. priori sone modo patres-
familias, qui nondum in civitates concesserunt, in domo sua aliquod
instar Principum cessere, 1B, 3, 7. quod vero imperium sumiliare de
inceps ad usum es decus civitatis ob varias, quas congessit, rationes
altemperatum fuisse ostendit. Caeterum familie secreces ntigue ali-
quod inscar Ciricacum habent; ioitur (5 jus vite ac necis. si finis fau
miliae requirat, qui jus dat in moralibns. add. denno enfend. de s.
N. 8) G. VI, 2, 110
(2) Putendo de J. N. (3C. VI, 2, 12.
(6) Objicies tamen Pauli sententiam r. COr. VII. 37. posse 1) Patrem
firmiter sibi proxonere, apud animumqe decernere. Filiam suam per-
Petno servare viroinem. 2) esse hoc decretum in libera ipsins volun-
tate positum. 3) rursus posse ipsum boc in corde suo definire. 4)
ia decernendo Patrem hunc facere. loitur caelibatum posse liberis
pro imperio imponi. Sed recte primo Crotins observat. verba fic
exponenda esse: Oui aucem Aac trmus in suo animo, Eliam lervatdi
Virginemz Cun éxcr aeraerulu EExoiar de Exet WdE 2ο idis BCK HuarO)
Si Scilicet esli proposironeque corpus neque animus filix oblictic: (quae
esset certe araerun a proposito ipsum retrabens) E Faculcatem habet
faciendi quod rul, id est, si per Aliam non stae, ejusque consentiat Vo-
luneaS: is recte landabiliterque facit. Secundo, non eam esse Paule
in hoc loco intentionem, ut lagneum cujusquam conscientiae injiciats
ipse diserte dicit r. C Or. VII. 35. Sed quid pro illorum, quae Corin-
thios mansura essent, temporum conditione optimum existimet, edis-
serere. add. etiam D. Spenec. Consil. es Respons. P. IIL. art. 1. di-
Binct. L. Sect, XYL. 3. Necessitas, de qua Paulus loquitur, guamgue
ab esse
a
put
bene
inn
1
int
rella
ere
102
oritarem A
 enlores
On
Deat
Periectetionor
si
AIden R
en

## Folio 439 — 816856680:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
FSSs (439,) 635B)
abesse smpponit: Nn Excr arairuluo ad filiam omnino respicit, I. e. nisi
filiae insrmitas ipsum trahat ad necessitatem elocandi.
(C) add. BanC exerCitat. 5. 2. Scilicet UE Patris. Alia tamen functionum
publicarum ratio est, qnibus nulla privata nomina possunt ent de
bent intercedere. Hinc impotentiam Livia non Tiberins modo, sed
Eo) Res puBl. Gravahat:r. Cndovicus etiam XIII. exilio matris su-
am anctoritatem stabilire contendit. Cxslium, dixere lecessum Lng-
naei Fautores, vocabuli lenitate (qui aulis mos) temperata asperitate
rei. Gramond. HIAOr. Callie L. VI. ad A. M DC XVII. Perunt,
addit. secie honoris interropatam, quid se factum vellet: respondisse,
paratum se exsilio, carceri, (5) si quid ulera destinabitur; esse se suba
ditam eidem RFGI, CIZUS SIT MATFR.
XIL.
Ofticium Parentum est de cemporali quoque Forcuna li-Ouousqui
beris prospicere, uc filix, ne Aat exoleta; (a) aut ne Familiam liberorum
DOlluac. (B)
Fortunis
prolpiciem.
(2) Micrialis. Jam poseit dotem filia prandis, si sit Lu EegruO Y. C Or. dum 2.
YIL, 36, add. 5ir. XL II. 9,
(6) de Solaci Catultens:
APerranda nigellulis delicarius uris.
ZTII.
Pertinet quoque ad liberorum ofticium, ob ingentia Pa- quid avr
rentum in le merica, his esentibus alimenta suppeditare; quod renaarar,
non legibustantum prodicum est, sed rulsari proverbio ainne-
dasreir; adeo quidem ue laudetur Solon, quod qui id non Fa-
cerene cosnocaric intamia. (2)
(2) GFOc. II.7, 5. Ajunt Rebraei vel in pistrino laborare debere filium.
ut subveniat Porentibus. Hoc divinior lex vocat nuaer I. Tim. V.
3, 17. reverentiae sionis, (5 ad vitam necessariorum exhibitione.
XIV.
TIEservimem In UEKOque CorrClatorum procuravic  indi. quxe orisq
eentia: (2) sux que haudraro imbecillicatis conscientia: =X sic ea servicuris :
sPecies eAt subjectionis ex consensu, sedionobilissima. (b) Diri
ole erfectam es imperfectam,  icem in privatam es pu
blicam. (4) Nec praetermietenda serricus poenalis, ubi subjectio quocuplen
RKK 2
OPIEux LExVITUSS

## Folio 440 — 816856680:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
555 (440. )
ses
Oxieur: (C) ex delicto. Dc aliis speciebus. proctant: idonei Scri-
PEOres. (F) Cxterum, si Pomponium audias. servorum: appellacio
ex eo Auxic, quod Imperatores captiros rendere ac per h0c
Cerrare, nec occidere (olent. (8)
adeogne non Natura: GFoL. III.. 7, Y.
(2) cons. Cen. XL. V II,. 19, 2.5. ubi . Cyptii se dant in servientem nt vii
tae tantum necessaria impetrent. add. Lactanc.. L ib. de Justitia cap. 60
ibi: ut servitio caeteros. subjngarent, inpremis necessaria vitae sub du-
cere Ce colligere caeperunt, eaque frmiter conclusa servare; ut bea
neficia caelestia fa. erent sua; non propter humntatem, quae nulla
in ipsis erat; sed ut. omnia expiditatis (s avaritiae instrumenta corru
derento.
impersecta ests antin diems ant (ub conditione, ont ad res certas. Talis.
est libertorum statu liberorum nexorum, addictorum; dscriptorum
olebaes SFPTEM ANNORUM servitus apud HebraOS, eo altora ad
Pubileum usgue; eorum quos manus mormas vocont ac postremo
mercenariorum. Crot. 11 5, 30. Glebe addidi erant, qui cum auro
Dominum mutabant. Morena manus; agricole vocabantur vel ruo
sici hac conditione manumi (B, ut si morerentur sine liberis. bonuo
mnia redirent ad Patronum: Sin liberis relictis, 23timum rionus
Domino ceseret. Si nibil esset tale, desunci dextere abscissa eferre
Err. Bodin. de ReD. L, 5. FA etiam servitus vel pacticia, vel legalis; illa
est secies locationis conductionis. Haec durior est, qna de anct. r
201t 5. 5:
(b) concradistinca nimirum nobilissime; quae est aerogacio; qua quis se
ita. dat in samiliam alterins, ut ei subsit ad cum modum, gno silins
qui maturae est aetatis subest Patri; definiente Gcorio Il, 5,. 26.
(C) add. omnino CFOL. II. 5, 27. qui ait, cum ea perpetnas operas de-
beat, pro alimentis e) aliis quae vitae necessitas exioit; in terminis na-
turalibus nihil habere in se nimiae acerbitatis; perpetuum enim istam
oblipationem compensari perpetna illa olimentorum: certitudine;
Hinc introduei eam apnd Cbristianos optavit Busbequius, (5 post
cum J0. PesnaFIS ad OrOL, IZ, 5527: V: BusbCG. Fp. 3. distictio i
ter servum mercenarium (5 plane proprium sinoulori Lese dectara-
ratur LCV. XXV. 39, 40, 41, 42, 43.599. 0 morces servo adcura
te statoque tempore solvenda, Dext. XX IV. 14
++H GFOto
qud servi
us impeF
secta?
uid servi
leba. ad.
ei3
quid’arro.
acioe.
AN OptaM-
dum per-
Fectam ler-
vicurem in-
cex Chricti.
anOSinero.
ducis
aiser
la ejm
Perce
deri
prodes
devernan
quanas
M
eama
edur
Duas
est
umR
le1
candu
 17
cen
Dula
dosu
ab nt
tatavo
Sic
ulta
liC a
aq pmudine
lum
vancem
a

## Folio 441 — 816856680:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
23E (44r, ) (3
AA GTOr. II, 5, 27. L ex Rebraa oum qui inopia coactus se vendidit,
diserte mercenario comparat Deur. XV, 18, 40. 53. e in redemtu-
ra eims operas ita vult ipsi prodesse, sient fructus ex aoro vendito
Percepti prodessent veteri Domino. add. denno GCOr. III. 14, 2. (9)
de Verna Putendort. O. H. (6) C. IL, 12,7.
(d) qnando populus aliquis se alterim Rexis vel populi imperio deditio- quid servis
ne absoluta, sabjicit. GFOr. II, 5, 31. Onemadmodum Belgium Fa- cus publi.
deracum dedere se olim Callis primmm, deinde Britannis voluit; se d
rejectum ab utrisque; seu metri porentia Philippi II, seu quia crede-
bant. Batavos id jure facere non posse: add.. Caden. Hist. Pliz ab.
ad A. 1575. Sic C Revalienses dedere se volentes Cbristiano Dane-
rum Reoi repulsam talere. Tbnan. LoX XI. Sed e haec subjectio vel
perfecta, Eo absolutas vel imperfecta habendi modo aut quoad imbe
randi plenitudinem. Onod Phaneas apnd LIV. X X XVI, 29. vocat
non in serviturem, sed in fidem se tradere.
(C) tum in privatis; tum in populo ex publico delicto habens locum
Crorius II, 5, 32. Usitata costipandi ratio eripere peccantibus liber-
latemo
(F) Kuipitio notatE EXerC. IV. P. 60. 5, IXo
(8) Grocins III 335.
XV
ca2
jus vica es necis Domini nacuraliter in Cerros(2) non lia- an Domii
bere; nequo quisquam homo hominem jure pocest intertico nus nacu-
raliter Mau
re, nisi is Capital commileric. Cuare etiam recte adtirmarit benc jus im
Seneca, serrum a Domino posse capere injuriam. (B) AN VerO vicam sex:
cerrus cam vernaculus quam cmticius ab Abramo ejus que po- vi:
Aeris cogi ad Circumcilionem potuerit: apud Judaos rexa
cillima quaestio est, quibusdam hoo e Fundameheo ajencibus,
quoderrus sic postessio Domini, ac res lua: aliis negancibus,
quodnomonisi rolens in fcedus eac, quale hoc dirinum tuit. (C)
(2) GrOL. TI, 5, 28. Gen. ZVI. 6. de Kaeare, jam in thalamo suo vici-
tante, abramu: Pcce ingnit ad Saram, est in manu tua. Utere ea
inquit, ut lbet. Ouo andito, Sara eam volnit bumillare. Imo iI JDTI
aestixit eam, duro, ut videtur, adsictiont genere, qu’inpe quod act
insum compulis. Duoa s in gravidam permisit abrams, (6 nVO.
XKH
rem

## Folio 442 — 816856680:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
LOcis
EXOd. XRI
20, 2l. Vin.
ICRTUT.
an servo
siatimjurio
(0563 (442.)
Fo5E
rem quidem secundarium: quid non in ancillam simplicem eo tempare
Tutis existimandum. ec obstat loens Fxod. XXI. 20, 21. Si quts
ser dum anc servam ad decem verberarit, adeo ut eo verberante axi-
mant esstarit, homician rens habeter; si vero per diem unum alte-
rumde superstites fuerint, ac delnceps moriantur, nuII. Siculcio, nam
(servus ille, vel mancipium) pecunia illius erat. Ubi quidem in pri-
mocasu, bomicidii reus dicitur Dominus, servum qui interfecit, non
etem altero. Aequi, inguies, de hic homicida fuic. Onum enim fa–
eile continort, ntlethaliter vulneratus biduo spiritum ducat. Nonne
Anconinus Pius nen minus qui servum suum. quam qui alienum oc-
cidisset, puniri inssit. Nonne e Cracis antignissimis, ab Heroicis
usque temporibus, ea Cex fuit, ut  qui liberum es) servum acci-
dissent, aeque prnirentur? Rlecuba aond Enripidem ita Ityssem alo.
gnitur versu CCxci. mortem filiae deprecans:
NouO d’er ipirrois r’Exabesoi 10
Kai 3oior dinois aiar O ney cEi
Lex enim apud ros liberis pae
Ec serris posica est circa cadems
Sed Bujus Leois hic est sensus: Si mancipium per unum alterumve
diem superstes manserit, verberans nulla poena; preter mancipii ja
Erram afficitor, pront eum expressit in paraphrasi T0. Clericus.
Onasi ex eo, quod serous sub icibus animam non essasset, collivere
Indices deberent, herum noluisse eum occidere; Htaque satis cum pae-
na luisse decerverent, quod pecuniae, quam emendo servo impenderat.
ac utilis ejus operae, jacturam fecisset. Onam ejus L exis rationem
Philo dat: Mndeiae Xras nxibior cirai, cos nureir erceor dmZcecir, eo
ois avros actunbuoeru neminem tam Bultum esse, ut agorediatur al-
terum dolore afficere, ea re qua ipse laditur.
b) GrOC. d. l. parrim quod ad dominium; ut sic, non requiratur insinita
potestas re suantendi: partim quod servus Jus habet perfectum po-
Aulandi alimenta. V. Putend. de O. Hl. (5) C. IL. 43 4. 86) GcOr. TII. 14.
2. Ut E6) HII. 14, 3,4. Nec obstat: I) Oni est homo noster, ac res
nostra ei non potest fieri injuria. A. servus ejusmodi. ubi Maj. pro-
bari videtur, quia Dominus nel potest re sua pro libitu, ita ut et in-
jnriam non faciat. Nam Resp. 1. qui est bomo noster, neque ex pa-
do alimenta petere potest, bominique debita. veg. Min. 2. ad prob.
supra diximus, in dominio ut sic proprietatem; non omnimodam re
nostra
plica
Dican
lendiu
lurtedi
sublica
qua
Deoc
lam Sa
MajmonidH con
sidendum
ed
l. C.
Don
c
a2
belli
102

## Folio 443 — 816856680:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
x 39 (443.)
6Edm
nostrantendi libertatem involvi. 3. Si sit in Statu seorege, dome-
Ricam jurisdictionem ea relisione tenetur exsercere, qua exercetur
publica. Orot. III. 24, 3. TOb. XXXI. 13. E9 deinceps.
(C) qua etiam Samvelis Bochordi e nostra disciplina ratio est, qui ad
Maimonidis consensum provocat, servum Cntheum non vicircum
cidendum, sed nisi cireumeidi velit. Cuthaeis denuo vendendum esse.
COnf. Gen. XVII, 22. 85) ad eum locum Elenriei Ain(orchi notas e
Maimonid. de Cirenncis. 1, 3, 6.
XVI.
An servi, bellica vi capei, aut emeiproles nacuraliser periineat ad An servi
Dominum: apud DD. disquiritur. Avetor adtrmat, (2) quod ou
capci aue
etti pron
jus est Corpus, ad cum eriam Fructus perrincac. (b) Grorio vila les perrine-
difficilis quaestio est, (C) _ specie negatiranon caret, quod fus ac ad D0-
Patri ex Generarione oriatur, adeoque non ad Dominum, le d ad
pacrem spectare Loboles rideatur. Forlan clarius eradet arou-
encu, si patriam porestatem in Dominum effectrve, Fametli
non formalicer eransterri hoc in calu adleramusi idque, cum ob
ricam Patri serracam, cum ob ipsius prolis, quam PAFeF prOCu-
eare haud porerat, cducationem. (d)
2) L1, 4, 6. Servitio subjectum uterum dixit Pacitus, Anvab. 1. add.
Cirot. TIT. 7. 2. 86) tale sit Ins, quod DFUS in Cananaorum posteros
Hebraeis dedit. Dent. XV. 13. Orot. TII. 14, 8. L ex diviva distinonit
inter prolem domi e0) foris natam. Ilam Domino adjudicat, L. Xod,
XXI, 4. AC ut EO servus absqne uxore miprare jubeatur.
minum?
b) 1I, 4, 6. E5 1, 12, 7. Servos emtione adgniri mos vecustissimus. Servi emu
Gen. XVII. 12, 23,27. corumgne precium XX Sicli, Cen. ZXXVII, qui 3
28. aliguando etiam vita ipsorum xxx Siclis estimata, Exod. XXI.
32. sicqne ad instar mercium venire solebant, II, 4, 5. Craecia Fg-
riis verrmdedit mancipia, quae F. zech. XZVII. 23. animae bominum
dicuntur, ut Craeci posterioribus luxaesa. Sic Apocal. ZVIIL. 3.
loxai ardecxur Crotio sunt servi, supara antem ingennis gni pre-
tio se ant prostituebant, ant addicebant arene. Alexander ejusgue
snccessores in oratium Indaicae pentis multos indeos in Orecia ser-
vientes libertati reddiderunt. Demetrins apnd Jolephum IIL. 5. Ras
Axdaicor de rs5 aiua Nanoderras na dontvorrus eo rn nutea a n

## Folio 444 — 816856680:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
38 (4++.)
u
Us EndDEeS. add. GrOT. Y. B, _ P. III. 9, 2. 8ad Jocl. III. 7. 51
Cen. X II, 5. Sumsit Abram antmes, qnas secer B. i e Mancipia,
quae sibi comparaverant.
(5) II. 5, 29. de I. B 8 P. COns. PMS. de O. H. 89 C. I, 12, 7.
d) Co alimentorum, corumque quae vitae necessaria sunt, subministra
tionem, quae Cirorii collectio est de I. B. (5) P. TI, 5, 29, qui lametR
alibi dicit jus Parrium esse inalienabile. III. 7. 4. in hunc tamen sen-
sum capi debet, quia dominium in prolem, nist victorpepereisset. non
nascituram extendi debet art. TII. 2. 50
EVII.
Si immanis (2) sic Domini (xricia, serros illos, eriam qui
eo tervus ipiele in serricurem dederunt, fuea consulere sibi poste, proba
CIDE
Dilis sententia est. (B)
(2) Habet haec roberatqne totidem verbis o naero de J. B. d P. II, 5.
29. ubi etiam Canones Esclesiae veteris exponit. Loca Cen. XV. 9.
1. Pet. II, 18. E0) ad Pbilem. de Dominis quidem agunt durioribus,
attamen tolerabilibus, a gnibus fuxere nefas eft. Diopenes apud L. 2
errium dixit, inter servos ac Dominosmalos praeter vocabula nihil
alind interesse, visi quod mancipia servirent Dominis, Domini cnpio
ditatibus. Exemplum atrox saevitia habet Cicero in Orat. pro A0
Clmentio, ubinefaria mulier Sassa, quaestione bis de servis duobus
habita acerbissime, ut filium accusarent innocentem, eorum alterum
Stratonem in crucem aoit, exsecta linona, quia metuebat ne conde-
mnaretur extrema servuli vocemerientis. EF Herorum saevitiam in
servos praphice descripsere Plucaretus Libro de ira cobibenda, a6
Seneca Epistola XLYII.
b) Dist. tamen inter suoams hoc animo, ut nolit reverti, etiam s Domi
nus animi saevitiam mutet, es eam quae reditum animo Domini mu-
tato intendat. Qnae Osiander adversus Crotium alleoat loca, non de
extrema savitia agere observat Obrechtus ad GFOF. II, 5, 29. add.
Crot. ipseIII. 7, 6. Imo nec servus, qui receptum quarit, dedendus
est, vioore Leois Deur. ZZIII, 15. quorsum judiciose observat Cron
tins, Leges Molaicas mulcum Cavere libertati.
XVIII.
Pollune huc retectpra cepta aeconomica, (a) quae in scho
Cirotius
concilia-
UF.
An, d qua
tuxerepola
E difse-
ranc servi
ec Iomini
mali?
iscradi r ete.
a bEF
DePraeces
eis Occo
nomicis,
IRCIAEHEER.

## Folio 445 — 816856680:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
md 3 (445.) EE3um
(2) habet nonnulla in Panareto Sgracides XI. II. 6, 7.
XIZ.
Onam solicire in Policicis ad Finem respici debent, quam. Specimeni
que in eo tamquam cardine, locietatum fere umirerlarum na- luculencio
Cura Verletur, jam Lemel quidem hac in Exercicatione moni- strarionis
tum. Ouod camen sinsillatim expendenci, luculentius adtue Otoran
evactet, de intinicis prope exemplis docebitur.  Sic, sI GuaraS.
vracibuu
quanta excensive sic Parria porestas: Promta exic Eacilisque respon- rum L. L
Tio, quancam reguiric Paterna Societatisfinis. Acgiri educatio FINF
Felix exit, camethi destitura riex necisque fure. Ouae de Aucto-
ris animacrertio est: tanta, inquiencis, in liberos porectas patri
concessa incelligitur, quanta ac (2) humc finem (bonam educa-
eiODem) LufiCie. Ad quaectionem: An es vurrco comperat Pater-
num imperium: ex eadem tinis consideratione adtirmatire re-
pondendum cA. (B) Ouaestio: quousque Mlaritale imperium se ex-
rendat: respensione, quancum poltuler tinis conjusii, et resta
miliam iptumque Macrimonium concernences, relolvitur. (C)
Quo casu Marrimonium solubile: eo nimirum, quo finis Conjugii
Pellum datur, ut generacio educatioque lobolis, ex mieuum ad-
jutorium. Oux ratio pro malitiolâ desertione aperre militat.
(d) Qoc tundamento derirari pocestas maricalis debcat: P
sinc hujus locietatis, quae isto sine vinculo sublistere nequiret.
(e) Sic a fine locietatis paterna generaliter demonstratur orieo
Juris (F) parriii _ ex eodem patet relolutio qualtionis: an eg
filim pessi oppienorari E attirmaciva, li Scilicet Calus ejusdem con-
serraciogue postuler. (9) Ita finis Cocietatis herilis, lubleratio
nimirum inclisenciae dsrita policior, humanam serri tractacio-
nem inculcar, quipre quiline rrari corporis afctione _ MOr-
Le FCGULAFIEeE ObEIHCEUT. (M) Sic neque aborrum procurare lice
bic, quia contrarenic Pini Socieracis Nuptialis. (1) Pariter in
difficili de Ciricatis origine caustaque impulsira externa sire
ucilieaces, (II, 5, 2.) Planum est e Natura Finis judicare. (K) Hlic
enim ipse tinis est, qui vera realique caustalitat e Lumanum sc-
nUS
Vemon-
Jurcumque

## Folio 446 — 816856680:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
35 (446.)
e
nus ad constiruendam Ciritarem incicarie ac propulic urlic-
que. Verbo: Tranguillitas securitas que publica. (L) POrro: Si quae
Fasi quae efficiens lt Civicaris; respondebitur, (M) pEXCCPFUIM DEF
id elle, hoc medium, i. c. Ciricatem, ad securieatem conserra-
tionem que generismortalium inculcancis. Dux parces ac fura
sine Majectaris: Quas publica Calus ac sccuritas exisit. Flinc
deriracum Jus Nomochericum, quia absque cotinis, l2. C. decus
eranquillitasque Ciricaris obcineri nequic. (1) Pc cum finis ci-
ricacis poristimus lic, ut homines mutua conspiratione e ope
cuci sinc adversus damna ex injurias, quae ab hominibus inri-
cem inferri pollunt ac Colent; hinc demonstracum fus panasin-
Aigenai. (0) EEc incer cires tranquillicas constee, lices cirium
decidi a MaicStaTE OPOFECE; (P) acqueut qui in Ciritacem coic
runc adversus exeraneos curi line, summi Imperii cst jus (9
Belli. Pacis ac Faederum. Ad idem etiam, obcinendi hujus finis
seacia pertinebic ) (Y) constituendi Magistratus exigendi tribuba
ex examinands doctrinas, num cum recto fine ac ulu Ciricatum
(5) CongruanE: Adparet quoque ad contticutionem Forman
que Ciritatis requiri unionem voluncatum virium que. de quidem
mulcarum, per quas finis itte accingi unice (C) porelc. E Lroclem
tinem respicium duo pacta circa coalicionem (u) Civitaeis con
Exrentia, de constimendo nimirum, communis salueis securiasque
Caussa, CaTHUO ac perperVO: UE d de obheasione imperantrum sundi-
rorumque, illorum quidem ad curam communis sccuricatis et
Calucis; horum ad subicetionem roluneatis ririumque ad com
numem defentionem; (W) demum ee decretum de Forma regimi-
nis ex sine Civicacis, qua nimirum Forma, Monarchica ne an
Ariltocracica: num Democrarica: aue Nixca quaedam huic E-
ni commodissime (X) inserriac. Duo argumento etiam tamola
quaectio: Quanam e rribus Rerumpublicarum formis sic praectanii si.
mas Facile decidieur. Nempe quae semro centis cujusque, e ejus
adeo securicari Calutique publiea (Y) optime conrenic. RuI-
(US: quae sint cujusque Civitans arcanae ex eorum ad finem pro-
DOE.
e

## Folio 447 — 816856680:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
(33 C+ 47. 7
FSBB
portione collixendum est, (2) ex quo e tota racio Stacus de-
pendet. Idem aliguando Formas Rcrumpublicarum miscere.
(22) ue _ Summum Imperium cereis limieibus restringere ju.
bec. (b6) Fx quo 2dparec, Capiculaciones Cummum inter Im
perium e populum inicas Majeltari non derogare. Fodeme
tonce, ad quaectionem; num populus sis superior Principe, auc cum
in Frrannidem degenerantem coercere possit vel deponere:
negatire respondent noltri, quod concradicens opinio quor
malis causam dederie, e dare ctiamnum postic, (CC) nemonon
vident. Pari efundamento Doctrina de Successione in Reeno, Jure
haredisario obtento, deducitur, uc nempe ca priratis ab haeredi.
caribus discedat ob salurem Civiratum. (dd) Idem finiscalem, (CC)
quam Majeltatem rocamus, porestatem requirie, lummam u-
bigue, e nemini cum effectu poena ad rationes reddendum
obnoxiam. FF) Generalis erinm L. cx summorum Imperantium
Clt: Salus Poruli suprema Lex esto; quia hac inprimis incentione
in iltos collacum Imperium est, uc per id procuraretur Finis, ob
quem Ciricaces sunc insticurx. (88) Unde Leges illorum ne
sint super vacuae, uc in cas velut laqueos incidane siibdiri: quod
eset contra sinem Ciritatum, Chh) uc poenis nihil lanciendum,
quod non ad ulum Ciricaris Facic: ita Paenx quoque suntrem.
perandae, uc ad tinem ictum proxortionem habeant. (ii, Ouia
hocfine in Ciricatem coirerunt homines, ut securnarem adver-
Tus aliorum injurias obcinerene: Summorum Imperancium est,
eo sererius cirium incet se injurias prohibere. (Hk) UIE vitx
cirilishonectas eranquillitasque conservetur, summi Imperii
e, Legibus nacuralibus vim Legum Cirilium eribuere. (11)
Tubec cranquillicas Ciricacis, ca gux per Legem naturalem
cujusque relicta judicio sunt, Civili Lcgc ad modum unitor-
mem cemperari. (mm) Elrget eadem sus paenarum, ad vicam
quoque ac recem extensum: quoniam cum introducto inter
homines Imperio, hoc quoque iperantibuSSALIIS SOCIF
ALm accribuit, uc ip si malo repraelentato maliciam sub.
jectorum

## Folio 448 — 816856680:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
 3
148.)
edu
jectorum cohercere queant, quo plures homines secure invi-
cem polsint viverc. (nn) Po pertinet, quod existimatio simplex
Ceu Nacuralis honestas non porest exipi ex mero (00) beneplacito
Tummorum Imperantium; ca praeprimis ex ratione, quod ejus-
modi sus eripiendi promiseue existimacionem simplicem nul
IO MOdOFACIAE Ad ITTTLIT A TEM Ciritacis (en finem) adeo-
que nullomodo in iplos collacum incellisi possit. Podeme Fi-
ne demonstratur necesticas furis ac porestatis Summo Impe-
rio in bonaCiritate contenta competentisi (pp) uti eAt: Leges
circa eorundem possessiones administrationemque ferre: lumeus ed de-
fensionem viex Forcunarum que cirium, nomine cributorum
rectisaliumque imponere, ac denique, urgente Rcipublica
necessitace, bona subdici cujuspiam, quibus praelens cempus
maxime opus trabiec, 2d usus publicos arrivere es adplicareo
Ouod iplum Dominii Eminencis, inrisi nonnullis rocabuli. fun-
damentum est. (99) Paricer doctrina de eo, quod licet in bello,
hanc lubstrarit Crorius Regulam: ea quae ad sinem ducunt in Mo-
rali materia, aestimationem intrin secam accipere ab ipso fne; Guare
quae ad tinem suris consequendi moralicer sint necellaria, ad
ca jus habere incelligi. (PX)
vid. Everc. 1V. 30.
(o) ensendorsms de Oficio Rominis ( Civis, e quo libelto es seguen=
tia in denconstrationis exemple allexabimns: ll, 3. 4. Nec terribili.
gnale Nerimbergensibus dedit Imp. Ludoricus, privilexio opus, ut
Parentes Alios mobedientes carcere tarris coercere, vevosque in pro-
Anenrem demeroere psint. Becmann. Polit. Parall. VIL, 5. P. 5630
5. 7. gneriturque frustra Bodinus, sus vitae es necis in liberos pa-
rentibus perni ioso exemplo Lese Constantini ademptum esse. Conf.
interim Deur. ZXL, 18. Competere lamen eatrint Patrifamilias se-
prexinullateni dubitem. an enim delicta liberorum in Statunatu-
relimaneant impunita? Et onnon ejusmodi Patersamilias habet Ma
jestatem, quia nemmem in terris superiorem aonnscit? Onare dextre
capiendus est Kulpilius, Coll. OroL. P Xerc. IV. 5. 3. Rectins euFO f. 1I,
33 4. add. D. Rechenb. de Jure agoratiandi circa Bomicidium 5. 35.
omnino circa med..
1) I1o
in
ap
Men
eat
lic
Rinc
oen
ans
un
lan
Maxiu eu
ne
ranm
bi

## Folio 449 — 816856680:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
C) ler5
E 3 C449.) Eum
(C) TI, 2,12.
5) IL, 3,9.
(4) 11, 236. (0) I1, 2,4.
(1) 1L 4, 2.
1) e quod dd. parinobiscum jnre pandet.
(K) en bis enim fandamentis de ducenda est ratio officiorum, qua Stati
hominum civilem comitantur, ait anctor _I. 5, 1. Pertinet bue Libei
I, CapUEV. cajus inscriptio est de C ATIS A IMPVLSIV A CONSTI
TGIRND= CIVITATIS: Externa scilicet, CS guatenus dicit prin-
cipium sub ratione Boni vel Mali ad agendum movens. Verho: Fia
nolis. Nam de impulsiva interna, seu principio in ipso homine exi-
stente quod est impulsus generalis ad societatem non quaeritur. 1I, 5.
2. Alii fines potuissent in societatibus minoribus obtineri: at securi-
eas plurimorum obtinetur in Civitate tantum, () ex hoc ipso funda
mento. Cansa nempe impulsiva, enins veluti finalis causa itas tamen
realis est, deducenda est racio officiorum, quae Siatum lominun: C. ivi-
lem comitantur, II. 5, 1.
(1) Hic Pinic Civitatum primerius est, ipsi apostolo notatus r. Tim. II. O. si Finis
1, 2. o necuO n) novx, 0 B1O; qui B ROm. XIII. 4. describit Civiratum
Magistratum tangnam DEI Ministrum, oladio, armarum. borum
ente a improborum nieioni destinatum. Secundarins ex illo pnens,
est major vitae commiditas; quem AnctOr II, 5. 7. bis verbis desi-
onat: Postanam antem per Civitates = Flinc a Staen naturali, in
quo omnes per naturum sunt constitnti, libere fuit descitum, quod
securitati parum in eo esset consnbenm. II, 1, 9. fin. E0 gnam miser
sit sentus antpax, seu Civili imperio destiintus, ipse divinior
Spiritus repe itis vicibus incnlcat, Jnd. XVHI. 6. XIX. 1. Sg. exem. Exemplae
plo Civium Oibeanorum, ad extremam licentiam nequitiamque, de-Status ane
Rierte Judice, provolantium, torique tribri perniciem inferentium Dans.
ZXCL, 25.
M) 11, 6, 4.
(n) 1I, 7, 2. eadem demonstratione usum adverto
Ct. Dnddenm P. I. C. XY1. 6. 18, P. 354. ubi Jura partesque Ma-
jestatis plenins recensentur. Vide eund. 5. 21.
0)13733. (D) 113734. (9) 11, 7,5. (57 11,706, 7. I1, 12, 9. _10.
JII, 7, 8. Obtigotur itagne Princeps ad impediendum, ne talis in-
troducatur RelioEo, quae Statum C. ivitatis evertere, ant tranquilli-
tatem per se curbare possit. Multo minus atheismo locum concedet.
cum bic palam saluti civitatis adversetur. cons. Pnfend. h. l. L. l. Interesse Fe.
5. IV. 5. 9. init, C5 fin. PF in hoc triumphat Relisio Evangelica A. C. ligioriis L.
Inva. Vanselicae.
6) 1I, 3

## Folio 450 — 816856680:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
2dE (45O,) _
Invoriste, quo cen vera maxime quoque socsalis est. Z. entOr. de ).
P6) P. art. de Pare Sacrorum 5. 5. P. 459. ad . AM C DF. 1d, 11, A.
c) I, 6,2.
(1) Il, 6, 7. gnia lanicas ac termieas interna C Ivitatum
exunione Civium provenit. II. 11, 12.
W) II, 6,9.
X) I1, 6, 8.
YSic Belot, nationi libertaris tenaci es commereits liberiorions ed
suete nibil minus quam Monarchia conoruit. C’ontra Ortentis FO-
Dulinon alia quam Monarcheca forma reguntur. Lexe omnino Bec.
mann. Meditat. Polit. ZXIII, 3. P. 334. E0 respicere eo videsr ABI
melecb Monarchiam affectans, Indic. I2, 2.
(2) de Germania speciarim videnans Recheobers. Lineam. Pbil. Civil.
Pa8. 258.
(Aa) binc famo (a de ReP. Mixta quaestio, quam in monstrosam. vel sal-
tem morbidam (qualem bodie in dolendis pussim distractionihus
dari, nemo nepabit C. Fbomatio, multis hoc arpumentum exaoue
ranti Fer. Dir. IIL, 6, 45. P. 561, [9.) degenerare posse, quis dubiet e
Vide interim Kalpis. C oll. C. EOF. ad ). B. X P. I, 3. P. 26. 5. X1.
bb) II, 9, 5,6. omnino.
CC) Orot. L, 3, 8, init. (5 5. 9. Bonitas, inguil. es malitia altus, pre-
sertim in CIPIL, IBIIS. apta non sunt ad partes distinonendas. Unde
summam confnsionem sequi necesse est, cognitionem de rr eudem pro
Ture potestatis, obtentu actus boni malive; hinc ad se Repe traten-
te, inde populo; qualem rerum perturbationem introducere nuli,
quod sciam. populo in mentem venit. sub fiv. d. 9.
(dd) II, 20, 9. omnino.
(cc) quo etiam aronmento in terminis utitur D. Buddens Elem. PBI-
los. er. P. II. C. ZVI 5. 6. P. 348. Saltim Perlonx Imperanris semper
parcendum. d. l. 5. 7. Orot. 1,9,7.
FF) IL, 9,2.
ii) H1. 11,6.
(88) Il. 12,3.
(KK) Ib, 11,8.
(Bh) 11, FP,5. EIM.
(HI) 11, 12, 3.
(mm) IL, 22, 7. uti contingit in altimis voluntatibes l, 12. 12.
n) 1I, 13, 5. (00) II. 4, 10. alia ratio est. s existimatio simplex
declaretur consumta esse ex antepresso delicto, Ib. 24. 9.
CPP) Ib 15, 2, 23 334. (99) I, 1504.
EF) III. 1. ad d. Kulpis. adt d. l. P. 137.
OL
di
1
1i
1
Me
li
Deo
lin
1
un
endacur
u
d
numes
rectaci
mella
e
le
de
1
line
perune
ivuc
ndes
le
a
liburorum Buco
ijet
1
u dtrac
eop
inare 
u
e
eit
a
an
et
elan, Det
ea

## Folio 451 — 816856680:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
des C
le
GOBLEOLIDUEENDORE
EAERCIZATIO XI.
SUMIMa.
l. An Oriso Civicacio demonstraci pollic ex nacur a hominis sociali: H
Commendatur ec illustracur aureus Auctoris in capice quinto para-
oraptrus, numero nonus. III. Clc hac fererncio Civicacis ? IV. AM
orixo Majectaris immediace a DFO, e quomodo: V. Quomodo
sura Majectaris dividenda: VI. Duomodo pervecuta Civitas: quo-
modo delinac: VII. Ouid Civicas: VIII. Modus definiendi lices in
Civicare. ILL. Duod sus kegis apud Samvelem: Z. An ad jus cir-
ca Sacea perrinear porectas alienam relixionem obcrudendi)
21.
Ouid praecipue ad sus circa Sacra pertineac: ZZII. Quo Fundamento
nicacurr sus vectixalia, rribura, accisas exisendi XIII. Hliltoria Scri.
Dcorum de Legatis. ZIV. Cur Legaci inviolabiles) LV. Aa sus
muccendi Lcxacos compecar Ordinibus Imperiis ZVI. Distinctiones
LegacOruM. ZVII. An Legaris compecac sus alyli) XEVIII. AI
Majestas delinac si in collatione Reoni clausula adjiciatur commilso
ria, uc, si Rex tidem Foltac, rerno num cadac) ZIL. An decurRes
DebI. MIXca XCX. Duxe Formasilmperii R. Cerm. 3 XLCI. Quid
RespubI. irregularis ? X=EII. An Ecedus inxquale collac Maielta-
cem? XXIII. An pensicario Scipendii, auc nexus Feudalis) ZZI
OuiaMonarchis ZEDCV. Quid Aristocracia XZVI. Qnidvoli-
ein. Z XVII. Quoruplicia Systemaca Civicacum ZZVIII. Ouid
Civicares Cliencelarer) quid Feudales) quid rectisales ZI Quo-
ceiplex Subjectum Mlaicitaris) ZXX. An decur Cummus Imperans
temBorarius ) XELL LI. xemplum Rerninimium accisi Ambiorieis.
ZEXLZ=II. Distinctio Imperii in ablolucum de remperacum. ZZZLIII.
Ellrerius se cempersco. Inid Kexmum parrimoniale? Quid non pa.
crimoniale) XELLLIV. An Civitas alienari polsic, auc pars ejus)
ZZEDLV. Duncenm ex concractu Rexum Principumque rencaneur
ssceltores) XCZVVI. An benelicia donationesque revocari lem-
Per polhne)
ZdLXVII. An Melior sic successio electione, suc vix
cissim XXXVIII. Ouid, Si K ex mihil super succestione dilpolue-
rirI XXXIX. Cur succedere nor polsine, nili nari secundum Leres
Reori XL. Quocupiex succolsio quid haeredicaria. XL. I. Cur
mas Draeferacu faeminae) ZL. II. Onid insticuciva? Quid Francicat
quid Castiliana: quid Agnarica, quid Cognacica. ZL. III. An de una
linea possic heri cransicus in aliam) ZLIV. Onod fundamenrum
subjectionis bellica? XLV. Dux rationes succesionis Francicx eC
Caltilianae? ZL. VI. Ouid Losibus maximam conciliet auctorira-
cem) ZL. VII. Circa otticium Imperancium, occasione L. II. c. ZI.
quaericur de educacione erincipum) EL. VIII. Sux boni ac felicis
Prin.

## Folio 452 — 816856680:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
10583 (452.) 66
Principis fundamenta ZL. IZ. De Ministris Principum, quid cen-
lendum: L. De circumcisione sumenum. L. I. Qui providendum
ut res Pamiliaris Civium plifcac) L. II. Jui ad parlimoniam revo.
candiCives) LIII. IIc de bello cogicandum in pace) LIV. Ouid
racione objecti personalis respiciendum in Ferundis L exibns) L. V.
Ouando Leges mutandae) LVI. Quid porro racione objecti realis
in Lesibus cenendum? LVII. An Lex humana eriam obliset con-
Scienciam? L. VIII. Ouid L coes? Mandaca) Relcripra. L.L. AP.
Pendix de Canctimonia Principum. L. X. Dui T vronnus) CIlurpa
cor quid si quis abdicalter se Imperio 1 I. I. Ouid subjectioi L-ll.
Duid d subjectione exemcum? L. XIII. Dua Forma subjectionis?
5. T.
 N demonstranda Civitacis orieine, caussaque ad
 camdem impellence, non incommode quidem ad
 Socialicatem, seu nacuram hominis Cocialem pro-
 vocatur; distingui camen (2) eam ab adperim Socie
tarrs praeeise cirilis debere Auctor animadverric. Caeterum
quid de Caucta hujus Sociecatis impullira decernendum sic,
praecedenti de LINE ejusque in Moralibus etlicacia Demon-
cracione lufticiencer explanarimus. (6)
(2) Unde passim apnd Politicos hanc videas illationem: Flomo est ani-
mal lociale. Ouod coacervatis reterum testimoniis probant. P. DeF
nocucam sercur in Societacem Civilem. Onam quidem seguelam negat
Noster, quod e Natura hominis sociali per se non ftuat adpetitus 50.
cietaris Civilis, uc talis: eo Socialitas generalibus illis vinenlis eon.
tineatur, ue quis quemlibet aegne hominem censeat, ut ne eniguam
noceat: utgnantum commode potest Socio opemcharitatemque demon-
Aret: quae omnia praestari etiam extra Civitatem possunt. Nec pote.
rit non distinctarum adeo notionum permixtionem videre qui Bocle-
rum, eo Politices loco, ubi de Civitatis C’ausa efficiente aoit, evolvel.
Caeterum et si in Civitate maceristicer idem sit finis Leois Naturalis
E0 Civitarum: probe tamen uterque secernendus est, cum detur So-
cietas ant dari possit, que non est Civilis, adeoqne nec habet Rnem
Formalicer Crvilem, etsi guoad RE M idem pt. PutendorF. B. l. II, L4,
23. lin. 5. Conser interim omnino Hobbes. de CiV. XI. 14. e5 distin-
ene inser necellicarem sudiciorum, qua calium, et qua pracile civi-
LIUmo
(6) Ex et.
Ad LibriII.
Cap. V. V
VII, YII
1X
cLII.
an oriee
Civicaris
demon-
Atranda et
appecicu
Cocieraris
a
an
2
eM
vre
et
T0
2
ver
10
 A)
lla
m
e
adeniu
le de
M Der C
aund
cons
alitr
RI
act
qi Db
S0
deodecle
00
UI
here

## Folio 453 — 816856680:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 (45.3.)
dum
(B) Exereit. X. P. n F. lit. 1. k. d add. Civ. Of. 2. infra 5. 3. allesanduneo
TT.
Aurex sunc, _, quia efsicacissima in Praxi, obserraciones, Expoticio
Qsin ipso quinci capiris fine (2) proxonic, animo numquam
CIleimo
latis commendari imprimique polsunt. Oualis est, de ofticio, V. ejusque
effectuque Legis Nacuralis; de quemaliciahominum  ejusque common-
pervexticatis cum caussis, rum occasione. IIlas vocac educationis praxim.
consuccudinisque ricium, quo vis racionis relur obsurdeseat.
XX TInde communis mortalium (6) Cupor naleatur, qui quo-
niam quemviscentac, ledulo ricandus, ne praesentibus tantum
iincamus, Fucurorum parum curioli. Ilanc rindicta diri-
na (C) leneituciinem vocat; _ scandalum ex improborum XXX
prolperis hraud raro successibus. Fospectat monitum nobilis-
limum destimulorum conscientiae facinu onteeressorum, ac. sub sequeno
erum arroci discrimine, ee horum mira in pectus humanum va-
lidieate. (d) Cogieandum etiam est, Cubitancas esse rerum hu-
manarum immutationes. Quem dies vidit veniens superbum:
Thunc dies vidis veniens cadentem: Proborum hominum propeio
haec laus est, qua Nerrae olim data:
Temporibus que malis ausus es esse bonm.
(2) 11, 5,9.
M
ejus exemplum babes in gente Israclitica  Cypto liberata. vide St
raC. XVI. II.
Seculi Nomadum meminit Crotins, quo sensum naturalis societatis
que est inter homines, mores exsurdaverant. de J. B. (5) P. III. 9, 18.
6) Tsenn auct) Die Dobheit DeB Mensaen souberhan nimme, DaB
sie Dampset uno verfiustert Das noch ubrige Pleine naturliche Biett
lem Der Eugend und Erbartelt, so ins ausserlicte Peben gehoret. Ita
arndim, de Ver. Cbrist. 1, 41.
e ens. Ommino CodrIII. 2L. 85 Dent. XXIX, 19. es quam pulere
Eliha Euthero Interprete: S5B siE em Sericht vor ibme; Saere sein
BuIr. Lo ren Vo B Balo nichF Beimsuch et, und sic nient annimbu
Dao  die Lustet ou silID. Jiob. XXXV, 14, 15.
nan
vor de rus nucetas
Mt mm
dario ad
ocon
deddectet.

## Folio 454 — 816856680:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
Serucalo.
ateta
235 (454. 3
Lxcoder sons; in quon xecorrai Be0r01.
add. Sirac. V, 3. 4. Sirac. IX, 16.
Craviter haec exaooerat Salomo: Tam bonas inguiens; quum malas
sustis impiisque eveninut, immolanti victimas, es sacrificia con
temmenti. Dt perjuro; sc Inramentum timenti es evoenco C ohel. 1 X
2. Onia non proferins ca contra malos sententia; absque timore
allo filii hominum perpetram mala, Cobel. VIII, 21.  guts dixe:
ri, quid promereatur impins. P rem exterius contreamur: quis et
malefacta compensel: 11V. LXI, 31. Casar in responso ad Helvetiosi
quod est Belli Gallici libro primo; vere dixiti etiam ad versu semet
ipsum. Consnesse DFUM immortalem, quo oravius homires ex
commutationererum doleant, quos pro scelere eorum alcissi velit,
his secundiores interdum res e5) diuturniorem impanitatem concede
re: Salustius PBilosopbus:: F: rois nuaemnso Eodus nnonsdo ai dixaii
Doβ dinacoreaerres arecoxor E con ar cixors  AIqNe BOC
sensu Moses: Rependit DEIIS sui osoribus in conspectu eorum. ita ut
eosperdat: neque DIKt BRT poenas osoris (ui, est ei rependat in cOn:
Pecu ejns: Onem locum ita. adg Dea  a Cleriem: Sape (imo di-
xerim semper) impios praesentibus suppliciis. adficit, nec semper sie.
lerum suorum feucn frui patitur. Dent. VII, 10.
(8) Possis BnC reserre locum Num. ZZXII, 23. eesi de prenis aventemt
Sr merdet eure Gunden inne merdens venn se3 cu e) fividen reteD..
add. Jud: 1X, 56, 57. unde patet: DEUM vindicta moram poena
rum severitate compensare. Ita saepe nos cruciant commissa, de guo
rum Jnstitia antene quidem dubitabamns. Ona de re eleoans ac vi
rilis est sententia Abipailis r: Sam. XXV. 3T. Non eric cibi oftendi
culo, neque sccupulum olim inquierudinemque cordi dabie, quod et
Fudisles Conominem sine. caussa (praeonanti). Leque ipse elles vleus.
Pertinet quogne ad consclentiae post factum expsicationem illastris
LocH F. SaM. XX (F  10, IsIX. 7
ipsum.
TTI.
33. 7 et perenssit Cor Davidis.
In coniticuenda Civitate pactum = (2) primo, quodunionis
VocanE, requiritur; eunionis quidem muleorum; cum rolem
LACUMI FIF. III, F. NVCh. VII, 66. VIII, T. CUM viEIUI PaTIONCCON-
Lideratorum. XX IIIud sequitur Decrerum de Forma regiminis,
QuaM.
ez LCbuo
rum pro-
spCriS UC.
OccUrreM
improbo.
Si Decca:
na conte
ctim ulcio
sequere.
eur, ac meo
alrecmor.
eales, virtu.
athon essece
IOcuSi.
COnF. PX.
ercit. II. 8.
XLIV. P
De conseia
encid: post.:
Factum..
cu bene 2.
Duxe genesis
Civitaciss.
a es
e Pacitee
Goerre
le
Civ
men
elit
con
chi
A P
dumn
siri
15V
deb
Reone
Saniio
ut D
dxirim
Uio est
vet
dcone
cet
electione
eans.
s Mdie
1
am 1
Madia
ntes p itarn
alterins ac pC
meri
perriia, auc b ex
DeN
ai
mile
C Promission
d.2
rum c
deca
exp nserra
Plura
em aligna e
ninc
n
Dn
LX13
cum

## Folio 455 — 816856680:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
mi d 3 (455.) SEu
Quam determinare in populi (b) sic coaliti pocestate cA. Oui
proinde Summum Imperium uni persona Phplicae vel Moralihra-
bendum exercendumre conterunt. (C) Sed _ altero interre
niente pacto (II. Sam. V, 3. Fcedus dicitur) is qui imperium ac-
cipit, ad curam salutis publicae, reliqui ad oblequium in omni-
bus ad sinem Ciricacis procurandum necellariis obstringun-
CUIT. (4) AEque ita OPIEUI CirILAS, COFPUS VOIUIHEAEC CONEra-
Etum. (C)
x Civitas est locietas; qnae ut sat, pacta oportet intercedere.
++ (6) sie paciscentes fiunt una quasi persona, unus ex pluribus, ut Ci
cero L. L. de Leoib. lognitur.
(2) GereEm Civitatis ita concise traditam delineavi ex prolixiare di
scursu ac mente andtoris II. VI. 7, 8, 9. Adde Josepbum de Cienest
Reoni israelitici. Est populus ex eo corporum genere, quod ex di-
stantibus constat, unique nomini subjectum est, quod hatet eEir uiar,
ut Piutarctu: Spiritum unum, ut Paulus ) Cins. lognitur. Is antem. quid Spiri-
Spiricus in populo est vitae civilis consociatio, cnjus prima produ- tus in pon
Eio est summum imperium, vinculum, per guod Respublica cohae- Pulo:
ret, spirilus vitalis gnem tot millia trahunt, ut Seneca lognitur. Crot.
Il, 9330
b) conf. omnino B. Gechard. C. de Maxistr. Polit. ubi ex prosanis do- Exempla
cet, etiam ante (0) post. Nimrodum nonnullos potestatem. P’oliticam delaci a p0a
electione populi accepisse. D. 48.
puloregnio
9) cons. Judic. VIII, 22. 1. Sa1. Z, 24. XI, 24. 2. SaM. V, 1-sq. T. CEhrO-
ZII. 1. XXIZ, r. dixerunt Israelitae Cideoni: Dominium habe in nos.
tam tu, tum filins tnus. tum nepos sum; qnia servosti nos e mann
Madianitarum, eigne haereditarium detulere Principatum ob vir-
entes ( merita. Conf. C. IX, 6. X I, 6. Subjicinnt se bomines imperio Caussae de
alterius ac potestati pluribus de cansis. Oucuntur enim auc benero- lacionis
lencio, aur beneliciorum moxnicudine, ant dionitatis praestantia, aut
De sibi utile futurum, ant metu ne parere cogantur, ant spe laroitio-
nis promissonibus que capti, aut postrem mercede conducti. CicerO
OF. 2. SeNCCA EP. CII. Nec obstat: Oncd gnis non habet id in alte-
rum conserre non potest. Sed populus Majestatem, Ins vita ac ne-
cis (5) plura alia non habet. Primum enim, aronmenti vis ibi sal-
tem aliqua est, cum quis aliquid non habet neque tormalicer, nec vie-
MMM 2
Cu2.

## Folio 456 — 816856680:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
 3 (456.) EEd
tualiter. Deinceps respondent, populum habere Majestatem non qui-
dem ut ex se, sed tomenut divinitus Civitati commissam. ad dit ter-
tio Obrechcus, etiamsi orioo potestatis illins a DEO sit, ab eoque
prostuat, eo tamen non obstante populum illam Principi conferre.
gnemadmodum Mercator cambium ab alio delatum solvens, non
pecnniam tantum adplicet, sed revera solvat es conferat. Obrecte. ad
Crot. l, 3. 7. Io gnario, gnemadmodum in naturalibus ex com
mixtione es temperatione plurium simplicium provenire potest com-
positum quid. cni tales adsint qualitates; que in nullo simplicium
mixtionem inpredientium deprebenduntur: Ia 66) c0: pora Moralias
ex pluribrs bominibus constantia, aliquod jus babere possant, ex ipsa
illa conjunctione resultans, quod POKM AL IZ KK penes neminem
sinoulorum suit. Putendore. de 7. N. (5 O. VIII. 3. 1. Nimirum dat
ipla Consociacio ConPOur pus in partes. Orot. I1 5, 23.
(d) ejus pacti exemplum babes in Davide ES ITraeliti, IT. Sam. V, 5.
quod ron adpellatur.
(6) Gcor. 116, 4. enjus proinde jus ex prima voluntate mettendum est
Ouxe camen super Constientione CIVICALIS FTadUINEUE; re-
mes, quiqi cepeae ac Calutari, de Divina Immediaraque Majestatis origine,
lumiceslen.
remix ve. Lententixe (2) Opponenda non sunt. (B) NCC pERTCErem a nOn
ra deimme- nullis inter rem iplam, sive Imperium Cirile, illudque lirc ad
plicandi d conterendis sire consequendi habendique modum
distinsuitur, (1) quiposterior, humani licet instruri, divinis st 2
jeltatis originibus nihil derogat. = Resipsa, l. C. Imperium Civile,
rd Kvetor (HOS MEIGLC DEO natales debet; ab imperancibuS F2-
Men (d) mediate ObFInCEUT. Caecerum nec immerico PrinCi
Dem, diriniore R7lo, Deum terrestrem dixeris, Majestate; veluE
dirino quodam charactere, Fulsentem; tunc vero demum fe-
Esus era lici ee Fausto fruicurum resimine, si de dirina porestatis lux,
eticus hu.
jus sencen. Licet in Ciritate summe, DEO tamen subordinatx, origine
ci.
semper cogicans Principatu suo rectistime utatur, Numinisque
perpecuo elemenciam providentiam que humilicer venCrCTUI
adoret, celebret; e Publicam demum. Salucem supremam sui
Ouae ratio.
Majectaris
prigine:
duar
o
IC
Uc
UI
velle
scilicet
Ortet
dec
ad eumgne
luNE ∞
dolum
net
nacie
Seber
Anod DF
coneve
BIIB
cepist
lati
O. 1b1:
b
dummo imper
d.24.
ton iom
dilis ramenti
lutocenlte
Ponere.
Bnsto
nis Dseetia
nverato
Bulos
10. Here e
HC
anous
2X
tir
tbeo
2
de
derati
Unde
aC
1
NICOn
perito
secentiores a
ei
Inia
neierate
munad
Ma
AM e
s0c
0
21
l
d
in
vil
2
l
me
de nist br

## Folio 457 — 816856680:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 33 (457.) du
Regimins alonum que Legem esse oportere, numquam ob
livileatur. (C) Fandem enim male imperancibus, ue Pacieus
aie, facinora atque Ragicia lua in supplicium vertunt, et infine
obituque resimen decestaneur ipsi, uc est apud Silium.
duam vellent nunquam Sccperis fulfisse suxerbis. (F).
(2) nixae sciliset iplis Scripeurx elogiis Rom. XIII. 1. sq. e5 quod ei, ta-
metsi forte tyronnico; obsecandandum RV, P. Petr. 1L, 12, 13. Cons.
de NebucadhezasC Dan. II, 37, 44. (5 August. Contcl. Art. VHIF.
ad enmgne Apolo∞. ibi: VC haec rerum Nacura, hi Liderum MOtuS verO
Cunc ordinario DEL, de recinentur ac detenduncur a DEO adverlus Di-
bolum. Scherz. ad Brev. Hilsem. C. XX. P. 4. Qnorsum (B) perti-
net, quod DFCI S mediente quidem dictamine rationis, tanGHanI pra-
cone Voluntatis Divinae Lexislatricis (vide enfenu. de O H. 15) C.
BII 10. ibi: Ct ista rationis diEtamna) ANTECEDENPER prae. Aroumien
cepisse bumano generi multiplicato intellioitur; ut Cevitates, quae cum de O
Summo emperio velnt animantur, constituerentur. Putend. B l. II.
rioine Ma
jeltacis DI-
6, 24. Neque Y) praeterenndum, quod tamesi in conferendoimpe re acque
san ibnu Civili imperio DECIS ordinorie mediate aoat, tam odmira abisque ina
bilis tamen band raro ejus beic fit dioitns, e vie ejus usque adeo volueris
sint occulsae utmanifeste docert, suum esse Reoes constitvere vel de- Proponin
CME.
ponere. MriMacio imiperium dedie, iple etiam Cajo Calaci: qni AN Ansaque
onsto, ipse etium Neront, qu.i r espasiano vel Potri eos filio, snavissi. licibus von
mis imperatoribus, ipse etiam Domitiano crudelistimo: Eo) ne per sin- cabulariis
onosirexe esse pt, qni Constancino Christiono, iple Apostacx sulia- e consentu
Theologoru
nO. HaC plane DK IIS mnus P verns reoit (S oubernat, ut placet. & Philose
Amonstin. de C. D. V, 15, adde Z encorar. Friad. Quest. Selectiorum phoru PEX
9H. 2. S. 11. P. 21. C3) apte omnes e NoAris Celeb. D. Javerru Compend. cidituur.
TBeol. de Maoistr. Posit. P 465. gni doctrinam. ortbedoram. E) sa-
na rationi conformem rotende praposnit.
Un de merito in Viro. Clarissimo sinceritatem requiras, qui contra
recentiores aroumentans. ita serix fEt: N’on ignore, sponte hemnes ab
inicio in socictatem civelem eoaluisse, at que hinc orixinem traxisse
societatem ervilem. Pronne illa porestas origine snanou est nisi buc
mana? At qnis banc thesin defendit? Eroone qui suo modo regant
Majesatem esse immediate a DEO. Atatim affirmant eam orioine sna
non esse nist bumanam?
Nmm 3

## Folio 458 — 816856680:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
machoru,
ec praeci.
vucso. Mil.
Hliltoria
Monarcho.
10neo
333 (458.) EEdu
(D) ti quidem a Monarchomachis, es Parricidalis precipne disciplina
asseriore J0. Milcono factum est, qui Des. pro Pop. Anolic. p aD. 29.
omnes Reces à Populofnoit e ea tantum rotione a D EO, gnatenim
omnia a DEO. Petnlantins p. 134. Jure ingnit, naturali omnis
Rex habet populum superiorem. Sed vero Mojestatis anonstiores
orixines sunt, nec populi sed Der Maoistratum condentis ca vocatur
Lanoro. Idem instant cornu Ponciticii ee Ansbaptistae, quorum obje-
dionibus jam a Cerhardo F. de Magistr. Polit. 5. 48. sarisfactum est.
(C) Scilicet, uti a) potestas EcelesiaRica Ministris verbi a DE D tradi
dicitur, utnt personam talem populus ant Masistratns, vel utergue
(cum Potestas elipendi pastores Jure divino ad totam Hierarchiam
pertincat,) eligant es desionent. Adenrate Schecrerus: Diverli, in-
gnit, modi adquirendi Mlagistracum in abstracto sic dictum per hx-
redicacem, succestionem, electionem, Cufteogia populi, per quos ad unum
vel pluces personas illa porectas decerminarur a populo: non moris et
Reiune, ur porestas illa radicalicer et effectire harent in populo eligen-
ces quam sus eligendi Pastores, (i conlueudine vel pocto sd Colam ple-
bem perrenisset. Ennel. Breviarii HuIseman. C. XX. P. 7. P, 15590
C5 mox p. seq. Pacultas ipsa ingnit, manet orieine divina, etiamsi
modus transferendi eam sepins variet, vel etiam inigua sit. Porro
B) ut Matrimonii institatio divinae est originis; it à ( Majestatis
orioo immediate DFO tribuenda est. Ut autem cum illa L MI ME-
DIETATE MIATEIMONII, ratione orioinis, in personis CON.
SENSUIS consistere potest, quo MEDIANTE proxime matrimo-
nium fit: ita aliud est orioo Majestatis Potitica, quae immediate di-
vina; alind elivendi potestes hanc vel illam personam, CD NS F N-
SuS in hoc vel ilud subjectum. quam potestatem non deneoamus
Populo. Ita ares Bcs. uti solet. )0. Adam Ohander, CoH. System. L.
de Maoistr. Polit. 5. 3. P. 10, B. ant denigne y) ut pontificem
CTTRLSFIVicarium nthilomines elieunt Cardinales, nec illa electio
divinae Pontisicatus origini ipsorum sententia praeindicat; sic nec ele-
dio determinatio, nominatio personae Rexia à Populo facta, divinae
ejus aucoritari opponenda est. Vide rursii OCand. ad Orot. B, 3. P.
470. Neqne est, quantum selam, qui non. personam, formam reximt-
nis (5c. a populolibere determinari, ultro fateatur. Caeterum com-
mendari in hoc aroumento prorsus meretur solidae reconditae q eru
ditionis Piri C. P. Rörenbecii onspicio duanque edita Dissertatio
MLAIE STA
nd
liei M
caussan
sim e
at
1
sed
a
i
MNELNI
Sednum a Ln
mmediate
radiis (nis, ad L
adeo
peru
are
e
M Ir
1do
lex d
AO 1
acibur
enam in
nidem end
morum
enim levo
ntep
otuom item alii
im
Sun
per
rum d
rante
ante
se
incioui
Diie
pen
cam
mitre
atec
andate
sona
dnare
a
ad
est
ada
a
ad le
ee
l5
pe
it
A0
dis

## Folio 459 — 816856680:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3 (459.) EESum
de MAIESTATE MOTHI AN ALOOA, qui norouaxias heic pas-
sim obvias ernaite adnotat. C). Amul ostendis, posse nesque eligentes rd immedipo
Caussam dici Majestatis Effectivam. sed sen sa latiores C. III. 5. 16. P. ie exponi
17. ilem caussam principalem. sed secundam: immediatam guogne, tur;
sed LMMEDLAZIONE SEPOSITI. Simili sere modo, ac si gnis
effectnum a Lumine lnnari pendentium causam lunam dicere vellet
immediatam, solem vero mediatam, qui tamen sua potius virtute ac
radiis inis, ad Lnnam tamen prim crajectis es hinc restexis (alioque
adeo supposito intercedente) esse dns tales communiter supponatur
praestare.
4) Mediancibus videlicer pactionibus 2c decreto (conf. 5. praeced.) conven
tionihus item aliis; que in primis Rerumpublicarum constitntionibu.
in Imperiorum delationibus, in Principum electionibus, populum in
ter C) imperantes ineuntur: Ouas duras hand raro esse, e per-
sonam imperantem vehementer constrispere notum est. Atque isto
qnidem Fudo sedari controversiam posse existimo, quae tantis ani-
morum suctibus jacta aoitatagne inter Viros eoreoios suit. Possumus
enim devoti piigne Recum cultores esse; lamer csim Pecro de Marca,
Praesule Paristensi de Conc. Sacerd. (0 Imp. Tom. L. L. 2: 6, 2. 6. r.
f. 54. non dicamm: Uinicuique Regum pocestarem repiam immediare
S. Dirino Numine conterri. Onam Caspacis gnogne Zicgleri senten-
tiam velut excedentem in boc aronmento allepat Noster D. Zent-
gravims; landata superiis Triade, qu. II. 5. 6. pac. m. 16. Media-
ta certe personarum destonatio ac modi ilti médiances; necari hand
possunt. Nec populm ut media ibi sententia ait, Principem elioit mo:
do, sed es electo. Majestatem adplicat, ut superins de Porestate
Ecclesiastica; rocarione licet mediata; Ministro collata monni-
mes. Onare pammis quidem: ant carnisice ad componendam hanc
litem opus nondum erat. ut in Reviâ Croenovo controversias def-
nien di instiinto factum esse vir doctus conqueritir. Onanguam quae
ejus rei caussae fuerint; nestrum non est arbitrarii es bistoria nexus
nos latet. Addimeretur, qui hec ex instiento eundem inmodum e
disseruit, cordatus Theoloom Frideric. Bechmannus Instit. Tbeolo.
BarF. III. EOC, XV. 5.6.
L) Palere in hanc rem D. Speverus Ressons. Theol. P. II. C. IV. sect. 8.
our erm SOit dem scrin naher sind) sovtel veniger
oE ibu sDaB sie Desselben  ebDIF aus Den Dusen sehen. In-
senis

## Folio 460 — 816856680:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
uud 33 (460.) EE3a
quid sura
alHo:
ponis est de Doctrina Principum, de Trajavo locus: Idlius exacta e
ruditionis, in verbis positae, composnon erat. Rem tamen ejus 
norat eo implebat. Conf. GTOc. III, XEI, 4. in notis sub fn. Absolutum
datur imperium, sed non a justitia, non ab ordine, Gunn ne DE. IIS
quidem a institia sit absoluem, quippe nescins mentiri.
1 Simulbinc intellixitur, quale Reonum Sacurni fuerit, sub quo pri
mos mortales anream atatem exisse maono consensa fabulosa tradi
dit antignitas. Id enim ex Ada Pistoria derivatum esse observant
Viri dodtissimi. Saturnus nil alind est gnam sator noster: Oreci rso-
vor, quasi xeoror dixere: qnippe temporis principium, es in quo gens
humana suum terminat ordinem.
Ouemadmodum Maiestas Summa ubique Porestas. Creta
cultas exercendi universa Civitacis Tura est: ita cadem Tura
(rocata aliis (2) Regalia) commode diriduntur in immanentia
_ transcuntia. (b) Nec rationibus illa desticuitur sententia,
GUIXMaICCLALCM COLUIPOTESTATIVIIM adpellac. (C) DiE.
Tert Majestas a Maeistratu, qui ab illa depender acque consticui-
TUT. (d) Caterum, ubi haec Majestas: ubi haec una, (in perlona
sire limplici lire compolica) roluntas ett, seque exeric: ibi Im-
Perium, ibiRconum lire Principatus cst, sive quocunque POr-
ma nomine Imperium insignias. Ec quocunque ea voluntas
se extendic, eo eriam usque Imperium prorendieur. (0)
sive facultas Moralis Civitatem onbernandi. Grot. l. 3, 6. acrO-
tunde etiam Konioim; intinicae Viscuris imperium definivit, Theol.
Posit. P. III. 8. 245.
(2) quae qnidem vox oeneraliter heie accipitur, non saltem uti Mo-
narehicis apta est formis, Sed e uti omnia Civitatis Jura compre
hendit. Speciatim vero Jus notat Principis, quod is habet sede va-
cante rcclesiastica. Onod qnomodo in Romanam sibi vendicarint
Imperatores Germanici, doenit in de Libertatibu Ecclesiarum Cier-
manicarum J0. Schileerus. Adde pro Rcclesiis Ensitanicis lsinaelem
Bultialdum. Speciali ssime apnd Ciallos La Regale sive Jus Regalia-
rum dicit illus im, quod habet Rex Cbristianissimus in omnibus F-
piscopatibus Reoni sub ut in iisdem Exiscopos elixat, dionitates (
beBe
Ouale Im-
perium ab
Tolucum
quid RC.
onum ida
aloL a4.
Ouid Ma-
seltas.
Majestacio3
quial M-
Trerum des
AurMa.
jeltas.
Mer.
quid 
Specie:
quid lak-
406 C1al110
Resalia,
te in 8C.
quid no-
benesieio
Danat
eomgn
moriu
ReC
nec
quo
latis 2n l0
add
ddcbo
est. a filio
Desnit
inI
recle
Possunt. add.
Pareim per al
cirea snputar
relendontam
Rotet
vocate
ant direlle
ordinantur
laciendorum.
bun comprete
cives, 
tonrrNI
ses et
2.C
les controver
e quieti in
lecum expec
dlios curator
bne ve
tinet
Pum Tab. XV
in
Di
leq
uic
eju
Mo
qnoc
scidiu
eo
lelir

## Folio 461 — 816856680:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
RSS (467, I
636 D
benesieia Reclepastica conserat.  de praebendis illis vacantibus de
senat, nec non frnctus per mortem Episcopi vacantes suos faciat
eongue, quo sedes vacat, o tamdin, donec rovns lpisicpns, qui de
morini in locum sussectus fuit, Resi praestiterit juramentum sideli-
tatis.
(6) add. Jacob. Thomalium TaB. XL IX. lin. 35. cujus haec distinctio De suribus
est, afilionapere rebelita. Tura vero ipsa luemlento Commenterio ex. Majectaris;
corumquo
posnit Zieolerns, ex quo qua ad usum modernum sectant, suppleri divitione
possint. add. Grot. b 3,6. Oni Civitatem regit, eam parum per se,
2C
partim per altos regit. Per le versatur, out cirea universalia, ant divitionis
circa sinoularie. Circa nniversalia versatur condendo Leges, eas que fundamentat
tollendo, tam circa sacra, gnam cirsa prosana. Arscirca haec ari-
stoteli vocatur Arcbitectalis. Sincularia sircagnae versatur. sunt
aut direcce publica, aut privata quidem, sed gnatenu ad publicum
ordinantur. Directe publica, sunt actiones, ut pacis, belli. fee dernne
faciendorum; aut res, ut veclixalia (6) si quae his sunt similia: in gni-
bus comprehenditur es dominium eminens, quod Civitas habet in
cives,  res ctoium inusum publicu. Ars circa hac aristoteli vocatur
nonmun. 2. c. civilis, (5 B8na nun, i. e. consultatrix. Privata sunt
res controversae inter singulos, gnas publicaancoritate dirimi publi-
cae quietis interest. Hec ars vocatur amaesan, Indicialis. On pex
alcecum expediuntur, ea expedinntur aut per magistratus, ant per
alios curatores, in qnibus etiam sunt L epati.
C) huc pertinet inscriptio Capitis VII. L. II. Vide denno Zac. Thoman
sium Tab. XCIX. lin. 4. 65) 5. Crot. l, 3. 17.
d) applicari haec ad sublimiora possunt. Christi Regnum Universale Illus do:
est, qnia ejus Majestati subjecta omnia Ps. VIII. 7. XCTII. L. XCF H. Ctrina in
9. Hec Monarebia universalis est, mundanis reonis vel hoc ipso spiritualibes
opposita, qnod hac particularia snt. Conf. prosunda Vir doctrinae
Lichuscheidius, de pura salutis intentione, tractam finoulari pag. 36.
164G
VI
Populum semper cundem dixere receres ob communio- Ouiperpei
nem Turis, e illam, qua lingulosjungic, in locietate confocia- cua civitaes
tohem. Ise populum qui nunc est, alloquentes, ei tribui
alus, qua elem populo ante multa secula acciderunt. (a) In-
TAn
cerim

## Folio 462 — 816856680:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
833 (462.)
ded
ee sesinac lerim e delinit esse Ciricas, vel incericu corporis, vel inceri
cu speciei, sire spiricus. Corplis incerie s) fublacis limul parri-
bus, sine quibus corpus subsistere nequit, vel sublata corporis
ratione. Ad priorem modum perrinent populi mari abrepei,
irem ii, quos cerra motus trausic penieus, (b) aut chalina. 2) in-
cerit corpus, Cublata corporis ratione, i. c. lcires sponte ob
Peltilentiam aue seditionem a locietare discedtant, auc ri ica di-
Aratiantur, ut coire non postinc. (c) Ipla vero speciesincerit,
Sublaca aut omni, due perfecta Juris communione, quo pacto
Cnon de Formale populi incerire aic Dutendortius. (d) Ciricas eAe nOn
EIMaLE
delinic, li loco migrarerie populus, aur muriurbis disjecti line.
(2) landat eam in rem sacra gnoqne testimonia CrOtins II, 9, 3. MarCo
R, 3. 70. VL. 32. VII. 19, 22. AEt. VII. 38.
() CcOr. II. 9. 4. insione exemplum mari hanstae urbis vidi ipse ad
Enchuysam. Chasimate periit Plursia, apnd RbetOS, add. Obrecht.
ad b. l.
(C) huc partinet etiam noxa venenatorum animalium. enfend. de J. N.
20) 6. VTIT. 12, 7,8.
(4) d. l. VIII. 12. MIt. non quidem semper desinit caetus esse, sed definit
esse Respublica; ut ahlato ab Indaeis sceptro, Gen. XL IX. 10. ut post
occupationem Solymarum Indei omnes; qnotquot capi potnerunt,
sub basta missi sunt (5 venditi.
VII.
Ciritas est (a) Persona (B) Moralis compolita, (C) Cujus Volun-
tas ex plurium pactis implicita d unica, pro omnium volunca-
ee habetur, ut lingulorum riribus de Facultatibus ad pacem et
securitacem communem uti poluI.
Cux Civi- (2) nostro scilicet concipiendimodo, TF, 6, 20. init. quia Civitas velnt
uNuM Suppositum, intellioit ac vult, aliasque actiones peculiares
a sinoniorum actionibus separatas edit. Distinonitur ab una persona
naturali II, 8. 4.
(B) gnia est persona spectata cum Statu suo. Potendort. Flem. L. l. des.
4. P. 26. 8 quod actio nna censetur ac una voluntas jusdicio Mo-
rali, etsi plura snt individna physica. Adeoque plures pertonae MO-
rales, ex officio ant statu resultantes in unum hominem cadere pos-
snto
CavicaSE
Laempla
Derpetuicatis
populi e la
o
quid Cit.
1483
ca5 dicatur
persoha?
Cur unam
hrabeac vo.
luntacem?
x
eront
tum
pet
d
anI
leme
ela
latiena
D)Eer
Ut B
Dlu
dio
2
inie
ep
an
1. Cap
add.
a
NerIBS Y
d
sec
ut
se d
letur
t in
enim
nd
ins dente
Ut
um 86
nemine
ex
pniit
lacu
ntre
de
1lo1
e. vasi
1et
adqe Nam
Bocler
perta
ones pe

## Folio 463 — 816856680:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
im B3 B (463.)
ed
sunt. Pront Cicero de Oratore dicit: Tres personas unus suctineo,
meam, adveclorii. Judicis. Conf. Pusendors. Jus Peciate 5. 39. P. 146.
(C) I. C. quia plures personeita heic inter se uniuntur, ut tum voluntas.
tum actio ipsarum pronnica actione aut voluntate, non propluribus,
censeatur. Caeterum persona composita sunt vel Ecclestasticae, vel Quid de
quocupli.
Politicae. Inter illas quadem sunt generales, ut Ecclesta Catholi: D. ces perso-
Item Ecclesiae particulares: quaedam speciales, ut Concilium ecumen. AX com-
Nlational, aut Prorinciale: Sgnodus Dicecclana, Consistorium, Pres PONIEX =
byrerium, Capitulam. Societas politicaitidem est vel Univertalis,
ut Civicas, quae in diverses secies, Puta, Monacchiam, Aristocraciam,
 Democraciam dispescitur: vel particularis, ut Senatus, Scabinatus.
TriBUS. add. Pnsend. Etem. J erud. Univ. Def. IV. L. l. P. 26. (94.
TTI
UEc in omnibus consociationibus, lic in Concilio quoque, Duid sus
cui Ciricatis commiltum est Regimen, vincit pars major. quo e Partis majo-
ris, Ceu plu-
Vocamus jus partis majoris, vel pluralitatem vocorum. (a) ralitatis vo-
Ouanquam es Colleeia dantur, ubi unius dissensus CxECrOruM torum ?
In paribuo
omnium consensum reddere irricum potest. (b) Ouo nomine cur vincae
Calli concra Concilium Tridentinum Pxorestantes dixere, ad pars mitiu
id se nonceneri. (C) In paricace vocorum vincie parsmitior. (d) Or?
(2) Grorius II, 5, 17. quia nt neque Pnsendorsins de J. N. E C. VII. 2. Ona ratio
25. difficetur. VI. X alia est via neootia expediendi; Unde necessum victoriae 60.
esse ait, ut in Conciliis plurium suffrapia vim habeant universorum. torum majo-
Onis enim indicium alias feret, utra sententia sit melior. Non partes rum ?
ipsae distdentes, quia jndicare in propria cansa non licet. Non ter-
tins, cum C5 arbiter suspectus, imo Reip. inimicus esse possit.
(b) ut Poloniarum Reges non eliguntur, nisi suffraciis sinontorum es
nemine contradicente. Becmann. HiftOr. Orbis Terr. C. VIII. 5. 5.
C) Patend de Y. N. E9O, VII, 2,15.
d) ex calculo Minerrx, quae in Jndicio super Orestem instituto sie de-
fimiit:
Evasit hic vir altionem sanouinis
Nam calenlorum numerus aegnus exiit.
add. Bocler. nobili Dissert. de Calenlo Minervae, quae est inter Dis.
sertationes politicas.
Calculus MI
Merva.
Deeocon.
Tex Tracta-
cionemnO-
uram de
Jure Poenar.
l=2, 5. P. 2000
1X. 594.

## Folio 464 — 816856680:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
404.
1Z
Ouod apud Samuelem est de Jure Rezis, num de vero fure,
(a) hoc est, Faculcare juste de honeste aliquid agendis aue nudo
Facto: (B) an denique de Facto effectum furis habente (C) ex-
poni debeac, inter Auctores acquirieur. Sume, qui litem decli-
nenc, quum ab hypochesi ad chielin argumeneari heic non lit
consulcum, e ad Furopaeos aliasre genees nihil actineat sus
Ebrxorum, vel Dominacus vel Rconum mixeum, vel alind
quid fueric. (4)
(9) ut vuit Ocandee, infra de Dominio eminenti allevandus; (5 post
cum WIr. Obrecticus ad Crot. 1, 4, 3. quia L. ∞ DOr verum pusindioe-
tet DenL. XVIIF. 24. 2. gnia illa reoiminis ratio ad Majestatem
Statumqne Redis necessaria sit, a(fumere sibi invenes in satellitium,
vineas in alimentationem, decimare oreoes: quia 3. b0c jus redactum
in scripturas, depositumque coram Domiso, c. Sam. X, 25. quid
vero perienlosins, quam perscribere (5) in sanctissimo loca jara recon-
dere tgranni quia a hoc jus, supposita Reip. necessitate, nihil habeat
inigni. Onod aronmentum ad 1. Sam. VIII. 10. exaggerat Calo-
rius, ac ante eum Pilsem. Extens. BreV. ZX, 12. nt 29 J0. WV anda-
linus de Jure Rexio, ac novissime Z enegcarius pest alios atnotavit,
eo ex pare, a Samtele, Ebraeorum in status sui mutationem prurien-
tium, motni opposto, dominii eminentis Jura doceri posse. Summ. P.
D. Sed. II. arF. II. 5. 23.
(b) ut alii; quod Pari vatura Cepibusque divinis contrarium sit, an
ferre poenlo aoros optimos, veterum que patrimoniorum turbare
ordinem, 2. Vox, clamabicis, (5) lamenta aronant tgrannidem. Onor
sum enim querele, quamdin secundum jus imperatur? 3. Conge alin d
Jas fit Reois Dent. XVII. 24. Nimirum ejusmodi pu R exis deseri-
bi, quale babnerint Reges Orientis, quae vellent, snis imperantes: at-
qui talem isractuas Redem petiisse r. Sam. VIII, 5, 15. Consentit
intantum Dantraverus in Politia Basilica, gni Jus Reoium duplex dicit
unum antignum a Mese Dent. l. c. Entimatum, a Deo propitio dicta-
cum: alterum quod jus samtum maxis fuerit, quam danm. Deoq ira-
to e5 irritato permissum, quo d Samnel non tam dictitat quam praesasit.
(C) id est non resistendi oblivationem. Duae est Crorii sententia L, 4, 3.
qui sus vocari ait, gnomodo Praetorsus reddere dicttur, etium cum
inique
Quod Jus
Reeis apua
Samuelem
an Sus vea
rum incel.
lixetdum.
an nudi
Factum?
an factum
Juris esfe.
ctum ha-
BES
blatie l
bA0
enim esset in c
suleane: sed de
lipatorio ad n
l et
indicem
subdith
Rravar
dos
uta
sed cum supren
sessionem ardi
adxravavitii
ni p
Eledir
enerandie
onsani sen
lognime
PaIns
alio
exrp
Ellec
1
0d
enim b0
reviur
COn
DuS
1
 redi
neC
conctitur
eXXI.
toriou
(412
obn
 RC
e
H
id
les
edie
en
Rio  VUII.

## Folio 465 — 816856680:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
n33 C465.) E dum
inigne decernit. Aastipulatur Dantaverus: Cum Samnel, inquit, Pus
Revium proponit, sine dubio non lognitur de Pure justo ac legitimes
tonoe enim hoc ab alio antigniori discrepat: nec de undo facto, nihib
enim esset in eo eximium, cum injurias facere es privati privatis
soleant: sed detali sacto, qnod conjunctum erat cum effectu juris ob
livatorio ad non resistendum, ut nihil superesset nisi peenitens ad D R.
L A rindicem provocato. Et gnam oravia Reges, hoc Tus sequati
subditis imposuerint, vectioalia, doenit salomon; qui populum sic
oravavit, ut ab illo se relevare volnerit; neque filius leviora cooitabat
sed cum supremum se Dominum existimaret Co populibona suam pos-
sessionem arbitrarecur. Barbare inclementerque respondit: Pater ments
adoravavit ineum: Fde previns reddam. Dantrau. Polit. Basil. V. 63.
(d) nti D. Hledingerus Sicctment. ad Crot. lo 4, 9. Ju dictopsimi Viri. Oui judicii
Venerandi Parentis mei. D. J0. Andrex Hlochltetreri, Abbatis Beben. um decli-
bnsani, sententia est, textum AE REONO, ejusque SPATII, et bodie naveric:
lognimur, constiruen do logri. Tum enim Filco len patrimonio Priuci
Veriorlens
cencin à Ve-
pains opus erat, ad quem constitnendum aoros, vineas, decimas, nerando Pa-
aliosque reditus destinari, e a privaris Civium possessionibus de rente Au
cerpi necessarium omnino, ec que e0 justum declarat. D FCIS. Sed Ctoris hau-
fileo constituro peccavit Ababus. Nabotbum vinea sua privando. 1.
ReP. XXI 2, 7, 19. Onam expositionem caeteris antefero, cum quod
Ca.
Dua _ in-
sens difficul-
prioribus obnoxia difficultatibus non est. cum quod vim textui non tas de Aha-
facit, (5 Reois pariter ac Civium Pura illibata tnetur.
lolvicuu
Ad Jus circa Cacra male retereur porectas alienam reli- Ouid prae-
sionem subdicorum animis (2) obtrudendi, camque vi adhibi- cipue ad
suscircala.
ca propasandi; quo nihil magis humano ingenio repugnAnS, cra Derre
ex verae prudentix ucilitatis que rarionibus aclver(u POTCrat neaES
excogicari. Adde quodneque senius Reeni rericans, quale Chri-
i est, id patieur. (b)
(3d esti fecit entiochus Epiphanes, T. MaCC. l, 43. qui omnes, quet
insperabat, gentes paribus ritibus vivere jassit, tanguam omnes Ma-
cedones essent. add. TI. MaC, VI. 1, 2,7. ubi dira perseentio describi-
txr, e exemplum Blenzari occurrit. Onale dirarum Pecimen Cal-
lia dedit.
1) 30. XVIII. 36. _dd. PutendorL. de Habitu Relio. ad Rempr bl. 5. 17.
Vnm
Res
b0 Facilo

## Folio 466 — 816856680:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
33 (466.) Edum
ResI innoxium est. parentibus peroratum, si avita Religionis usus po-
pulo relinguatur. CrOc. III. 15, ZI. Gothi apud Procopium dicant,
se ad snam Relixionem adeoisse neminem.
Z T.
Ad Tus summi imperii circa Sacra pertinet inprimis Docto-
um Constuutio: (2) Doctrinarumque examen; quae Ii tinem Cirica-
d consti. LUM SCHLLIMUM CVETEANE, rectx rationi non congruUnE, adeo
curio Don que nec a DFO orex esse Facile incelliguneur. (b) Est etiam
Summi Imperii efticere, ut Sacerdores (ecundum Lecem officium fa-
ciant, ut aedes sacra suum recineant Statum, atque un id es operas es
pecunias indicere. (C)
(3) Novit id Oteomanicus imperator, conf. Ricant. P ort. DHtoman. (5
de Statu Rcclesae armene.
(B) Habet autem hoc praecipnum Cbristinana prae caeteris Reoio, ut pa-
cem, ut charitatem; ut cranguillitatem unice incnlcet. Conf. P’utend
de Habitu Relivionis Christiane ad Remp. 1. 49.
(C) Jus hoc sibi vindicavit Joalus, IL. ReB. XII. 4. (0 10. Crot.
XII
(a) rectisalia de mercibus rebusque cum archendistum in-
rehendis; Lributa de personis (6) carumque Faculcacibus de
bonis exisi (olent. (C) Cacerum optima cributi estracio, qua
dirices maximme onerat, ex quidem pro diriciorum modo. (d)
(2) Cons. CVerman. Larater. de Censu; Kloleius de Contributionibus;
Mallec. Pastit. Polit. P. I. 6. VTI. 5. 1L3.
(b) agendum beic de Pure accistarum. ubi de pretio rerum consumtibi-
lium modica pars deciditur. Qnod inprimis exercet Rex Bornsia,
85) salutare remedium ad versus luxuriam in collognio nobiscum fa-
miliari censuit enfendorsins. Si enim, inguiebat, nimiis pro publico
sumtibus oncrari nolim. penes me utique est a sumptuosis conviviis
abstinere. Ad d. eundem de J. N. (6) C. VIII, 5, 6. E de OF. H. B C.
1 15, 3.
(C) RSdr. IV. 13. tributi C5 vecligalis es aliquorum redituum fit men-
tio. Sunt, qui tributi nomine intellisant, quod in capita datur; ve-
Etipalis, qnod in merces, redituum, quod de aoris. ad d. L. MaCc. X.
29. Demetrius ad Indaeos: Condono Fributa Indeis omnibus. Fributa
alias
An_C Cx2
men do.
etrinarum
Aorum:
Dionicas
Rclisionio
Chrictia-
nX.
Quod Funa
damentii
Suris vecti
alium.
quidsus ac-
discarum.
Exempla
cribucoro
de veltisa
lium,
alias sunt
AEAANIS TENBO
qu
Maccab ets alt
rens dare Inda
ut Menabem
eit a diti
2. Res
essimts
20
Drocapite c
mu, unde ext
caxitatione
Anm C. XOd. X
26.
tan
Tann
Const
Bodinn
Rede (
et

## Folio 467 — 816856680:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
P563 (467.)
103508
alias sunt, quae incaputant solum dantur. Hlic vero, cor toce rus
nEcDaNiS FENSO. TosepB. Areboael. XII. 9. Confer omnino locum é
Maccabeis allexatum, ubi promissa remissio Coronarum; quales au
reas dare Tndaei soliti erant Regibus quotannis.
d) ut Menabem Rex Isractis pecuniam Rexi assyriorum dandam exc-
pit a ditissimis. gnorum guisqne gninquaointa pelos dare tenebatur.
2, RCO. XV, 20. Pertinet bnc capicatio, Tributi genus, gnod pendi so. quid Capi
let pro capite cuiusennque, in sionum servitntis es subjectionts inven- incio:
enm, unde exteris imponi nen posse doret Orotins II, 2, 14. num. 1.
es capitationes (excepta illa, qnam DEIIS pro expiatione anima-
rum ExOd. XXX, 13. E6) constructione tabernacnli RX Od. XXXVIII.
26.) a tgrannis ortas esse, adeoque a principibus aliis, uti servio
Reoe E0 Constantino Imp. Rom. sublatas post DionyC. FlalicarnaI. te-
statur Bodinns de Republ. VI. n. 663.
ZTTI.
Ad Jura Mlajestatis Jus quoque pertinet mistendi Lecatos. Plictoria
Proltat insignis cractatio 10. Georey Kulpisir de Legacionibus
Scacuum Imperii, ab (oluca ZZIII. Capicibus, quam ob ordinem
e judicium non vulsare laudat Celebris ObTerrator, (2) quod
in detiniendis controvertiis ad Fura Legacionum pertinenti-
Bus, _ refucandis opinionibus ruloo receptis adhibuerit. Oui
eamen addie, elerans tioc scripeum, paricer uei ex aliud simile
Kuspisi, laborare naris quibusdam Capientixe scholasticx, qui
hodie cordatioribus parum se adprobent. (B) Scripsc etiam, ut
SCTIDEONI
de Legaciso
Rulpisius monce (C) nobilissimum Opus rigueforrim, vic in Bel- inprimis
sio nacus, sed qui ledem Forcunarum in Gallia Exic. IIbi Post. Niquefortii
quam per XX X annos rixissee, ex in aula Callica Ministrum
Electoris Brandeburgici agCrCE, ANHO NIDCLIK. justus est
abire, e moxloco publico decentioni perlonarum IIlustrium
destinaco (a sa Bastille) inopinato inclulus: sed paulo post justu
Cardin. Mazarim liberatus, ac, in oblivionem accepeae injurix,
antua pentione mille chalerorum, honoratus est; quam d re-
cinuie, donec R ex Callix hoctis Belsii dereniret. Durance
ilto bello inter Regem Callix ex Scatus Faederati Belgii, cum
+I

## Folio 468 — 816856680:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
05u8 C468,) +03e
In Parria sua deseret, lub praerextu, quod arcana Scatus prode.
rec, carceri icerum mancipatus elt: non obstance, quod sC Mi-
nistrum publicu Serenissimi Ducis Cellensis in patria este dice-
rec; undetamen ad incercessionem haud dubie Domini Cui fuie
liberacus. Novistime prodiie Justini Presbentae de Jure Legacio-
nis Scacuum Imperii Tractacus, ab Obserratore mirifice comm-
mendatus, (d) praeprimis, quod Lectores in eo reperturi sinE
experientiam Viguetortiana non imparem,  methodum, et
Sudicium Kulpiltano, ut is quidem aic, superius, cirile nempe,
non scholasticu.
(2) Observat. Halensi F0. II. XVII. P. 423.
(b) Dolemus, ingnit Cl. Observator. Viro celeberrimo in capite XIX.
e5) tempus es chartam periisse in examinanda Controversta: Oux
actio competae seacibus imperii pro conserrandis Juiribus Legacionum?
ubi simut concludit; quod Principes Imperii adversus sledores in
ouaestione: an ipsis liceat miltere Leoatos primi ordinis? Possint ute
actione consessoria utili: sed tamen, quoniam actiones in rem, proba-
tionum oneri sint maxis subjecae consultius esse, sactor ulatur inter-
dico: uti possidetis: ant etiam posse institui actionem injuriarum. Qna
cum legeremns, in mentem venit, quod de eximio J CtoSeculi XVII.
fama verosmilis fert, quod cum a Serenissimo quodam imperii Prin
eipe ad consilia adhiberetur, in gnibus deliberatio instituebatur, de
domno a vicino Principe dato resorctendo; e religni consiliarii dis
gnirerent: utrum consultius foret repressalits, ant bello, aut lega
tionibus uti? ipse in voto suo infioniter commendaverit usum moder-
num (5) praxin viridis observanciae actionis Legis Aquilix; sed inse-
lici successu. Cum ab eo tempore à Domino sua ad consilia amplins
non suerit adbibitus. Ita Observator.
(C) ad Crot. 11, 18, 5. X. P. M. 205. lit. C.
(4) Zomo II. Observat. XVII. 5, 20.
ZIV.
Inter ea gua Legacis Naturali jure debica sunc, primum
Facis debe. es: aamo. (2) Alcerum inviolabilicas. Admissiotamen restrin-
SITur, Ca Legc: nisi justa caussa obstet. Aliquando enim, uc alia
praecereamus, caussa mietendi suspecta est, uc Rhabsacis APyrii
LC
Duid Le.
aCUIXS
0
van
8
Uam
e
autn
dan
Picumt
n solum 2
cere
pentes
gui Nam
ne Ainc 1
it. I
at inter
Pa
Ince
et Ideone
ei ac
ass
ede
sem
der
l
enen
eeuspet,
AeB XI
idio

## Folio 469 — 816856680:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
33 (469.)
e dum
Legatio ad populum concicandum mexito luspecta exat Pze
chix. (B) De inviolabileare pulexe Cirorius, quod communis Quae raris
mos, qui quemris in alieno cerricorio existentem ejus loci cer- inviolabili-
tatis LCs2-
ritorio lubjicic, exceptionem paciatur in L egacis. IIc, Sicuc A- corum )
etione quadam habentur pro personis micrencium: lic etiam
limili sictione constituerentur quali exeracerritorium. Prate-
rea ralde in lubrico locari Calurem Legatorum, li actuum suo-
rum racionem alii reddere debeant, quam a quo MiELanEUF. (C)
Alia racio Legacorum est, qui per tines Principum eranleunt,
non accepta prius venia, (d) siquidem ad hostes eorum cune,
aue ab holtibus veniune aue hrostilia moliuntur. Saepe etiam
non admictuneur vel de puniuntur L esaci, velut ii ab quibus
missi lunc, rebelles porius, quam adverla pars habeantuF. (C)
Sicur aurem in univerlo sure regnant exceptiones: (IC DC IM
hoc quidem negotio nullos exiltere posse calus dixerim, qui-
Dus lingularis Legatorum auc ejus Comicum improbicas dare
Dolic caulam in cosanimadvertendi. (F)
(2) GrOC. II, 18. 3. SnnF LepatI persone necessaria ad pacem conser. Fundamet
vandam vel conciliandam; unde Cicero Ju Lepatorum cum bomi- cum surii
num praesidio munitum, tum etiam divino scripsit, Orat. XXX. de Lexacoru
Haruspicum Responsis. Nec obstat, quod recerit Kulpisins. suasoriam
hanc solum rationem esse, quae ex se non sufficiat, ad inducendam a
Pnd Gentes oblixationem esicacem, ut non liceat e contrarium fa
cere. Nam quae socialitate nituntur, ca snaforia dici non posunt. At.
qui sine Lexatis veluti mediis Pacis ipsa pax tanquam finis obtineri Cux ee s
neguit. Deinceps pleraque Jaris natura praecepta sic sunt comparata Nlacuraleo
ut inter eos, qui in Stan Naurali vivnnt, sat debiles exerant vi-
res; Ideone vero, quod malilie bominum tribuendum est, ipsi Nalura
Leei adscribem? Ixitur oblipatio in Lexe naturali per se satis est
essicax, respiciendo interi vincatam ac tribunal divinum, sed non
semper est essicax ex accidenti. vel potius nen efficiens ob interveni
entem bon imnm malitiam. es gnonium apad multos educationis e
consuetr. cinte vitio vis ratienis velut obsurdescu
) II. ReS XPHII.
 oti

## Folio 470 — 816856680:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
(363 470.) F
(Cd Crot. ll, 18. 4. per lot. Sant, qni fictione missa pondus aroumenet
in hoc ponant, quod utilitatis reputatio (s conseguentium metus ex
ulla in Legatum animadversione Lepatos fecerit inviolabiles. cons.
Hnber. de Jare CW0. III. 4, 2, 25.
(d) GFOT. II, 18, 5. omnino. Hoc praetextm Cacolus V. duos Feancilei
Regis Legatos per Italiam ad Trreosenntes interfici curavit. Sa
tisfecit exemplis Viguetorrius, cujus trachatus fere nihil est, onane
perpetna exemplorum textura, non omnium agnabili, ut in fuctis
innumeris fieri amat, circumstantiarum side. acd. Wstric. ETubetus de
Pare Clvit. C. TII. Sect. IV. 6. II. 5, 20.
(C) gnomodo Dux AIb.nus à Princive sransionensi missum saspendit;
tametsi Nispani deinceps aequo Jure bellum gerere didicerunt. Ab
Ordinibus Belearum anno MDC XL. ILI. repulsi sunt P exati re-
Bellium Plibernorum.
(F) ne Caria suprema in cansa aris alieni sepe promnnciavit ad versas
res Legatorum, ut anolisub crommellio. frairem L eoati Regis Por-
ingalliae ob eaedem in foro, sive Bursa L ondinensi insolenter aumisso
capitis supplicio adfecerunt.
X
Seatus Imperii, sicur superioritate saudene cerritoriali.
cenidi Lc. qux prellans gelidem Majestatem aut perfectam non retert: ic 2
Petat Scari. Smnaum recexiam opinionem Jus habent mietendi L. Cgatos, quia
busimp. Lummi mperii analozice dictr (InECOMPOTCS. (2) Ouod ita exer-
CenE, vE Cos non salcem mictane ad alios Imperii ScatUS aUE
PrincipesS extFanCOS: Y Sed _ ad ipsum IMPCTAEOTCM. (B) De
an _ Pa. Ponciticis Lesatis lape dimicacum Fuit. Neomasum reniebat
aloysus Bevilagua. Pacriar Cha Alexandrinus, Nunciiofticio Fun-
cturus. Caelarei ac Flispanici Lesati cupicbane, ut iplum re
cens adrenientem vilicarene Brandeburgiei. Plector deliper
consuleus respondebar: (i Nuncius parem iis honorem in visi-
eatione exhibere cuperet, quem extribeat Cxelareis et regiis:
rilitandum esse. CC). Protestus aurem publice est NFumcius, se
non ut personam Ecclesalticam, Ced uii Principis vali Mini
rum Neomasum renisse, quibusdam bellancium, luper pice
nOn
Kosuemie
Patoscom
Da3
exOI
Pre
at0
am e
nor
de
ac
At
1
ut ex
sun
LX
et

## Folio 471 — 816856680:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
(2S (47F. Y F38Y
nonnulla propoliturum. Porro: quando de Pontitice mentio
incidebat, cum nunquans Pontiticem, aut suam Canctitatem, Le d
tancum meum Principem rocitabat: in super declarabat, reliquis
Se Legatis Procestancibus de adrenta suo indicaturum, ( no-
rie, humanicer id acceptum iri, ac le ab iis invilendum. Igieur
Legaco Electorali carendum (charactere restito,) ne concur-
rac in Aula Regis Poncilicii cum Nuncio, quia alias ipsi ciera
subium cedere necessum haberet; quod tamen Flector Fan
quam Principi Icalix nullo modoconcessurus elt.
(2) Rulpis. ad Crot. II. 18. 5. 1. p. 204, 205. lib. c. Anno 1685. Able
eatus Brandeb. de spentreim ob solennem actum in theatro straculis
exornato; ac in pratiam L eoatorum adisicato honoratiorem locrn
prae Ablegatis Beloicis sbi tribnit. add. Putendort. Rer. Brandeb.
IX, 23
Nam es qui impari juneuntur sae dere jus habent Lepation: imo
P6 bi qui ex parte subditi suns, ex parte non sunt, pro ea parte qua
non sant (ubditi. GFOE. II, 18, 2.
b) D. Schureder 1. Pabl. Part. Spec. Scct. ) l. 6, 280
C) PuFcnd. Kist. ReY. BrandebnrB, XV. 39.
XVF
Suibtiles Legari, Ablecari, Depurati, Residentis distinctiones, Ouae d
olim fere incoonitas, aut non ita exacte obserratas, summa
Gallorum Tcalorumque his in ceremoniis rigilantia produxit.
Ex horumisitur Arlo, in iplisrerum argumentis obcinente, LC.
Satus (Ambassadeur) eA, qui mictitur a Principe, nOn rCCOONO-
(cence superiorem cum charactere (a) repraesentatitio. AN au
cem cum eo charactere aut line illo mittatur, ex liceris perspi
citur credencialibus. Duod si hic nulla repraesentationismen-
eio Aac, non Legatus (ambassadeur) est: (cd II) Ableeatus, (F n Voyé)
qui adjectitio honore differt a L cgato. Amborero vel Ordi-
narii vel Exeraordinarii sunc. Extraordinarius ambasiator non
diftert specie dignicaris ab ordinario ambascatore: quamris uc-
plurimum extraordinarius, qui supervenie, Colcat Ordinario
exeferri, licet unius Domini Ministri linc, uno eodemque in
D00:
Cignici
inctoneu
CxatOrIIS

## Folio 472 — 816856680:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ed 3 (472.)
d
lignici charactere.
Caecerum incer Ablegatum Ordinarium
ee Excraordinarium illa differentia ridetur elle, quae est in-
cer Relidentem, h. c. Ablesatum ordinarium, de Extraordina-
rium, (Envoyé Extraodinaire). Plenipocentiarii vero nomen po-
celtaris est, non dignitatis, uc ulei sibi perluadene, cum quili-
Dec Residens Plenipocentiarius esse posic, si mandatum Era-
etandi liberrimum habeat, neque propterca Legato characte
quid De. rem habenei aequiparatur. Deputari aucem rocantur Miniltri
ab illis missi, qui unum constituunt corpus. Ita pasi FTelvetio.
tum (Cancons) Deputacos Tolenemictere ad Conrentum Baden-
Cem. Prorincix Faederacx Flagam Comitis. Inferior uleum
Residence estille, qui vulgo communiter rocatur azens, quip
De quem mulciincer Ministros publicosne connumerant qui-
dem quialiceras credentiales nullas fere, se d ad summum com-
mendaticias. Consules Mercatorum s Commissarii huC nOn
pertinent: IIli enim nunistri Societatismercatorixe sunc, hiMsi-
nistri publici, jurisdictionem ejus à quo missi sunE, non egre
dientes. (6)
(2) hunc charaderem describunt, quod sit Jus fruendi iisdem bonoribu,
gnibus frueretur is qui repraesentatur. si praesens esset.
Ordinarios Ablexatos antignis ionotos non ita pridem a Ferdinando
arrasonio, cujus summa consiliorum in explorandis aliorum consi.
liis erat introdnctos, idcoqne non necessari, os forte nec utiles viderio
meritoque reeusari posse scribit CFOT. II, 18. 3. fin. Ftubecus d. Jnre
Civit. L. III, Sect. IV. 6, 2. 5. 8.
b) conf. Jac. Brunnemannus, Dissertatione de Jure Ceremoniali circa
Cexatos.
X
quid Ple.
mipocencia
FIHSE
DUaCUS?
n Legatis Tui Aspli es Franchiciarum competat: acritet
as compen disqusHHF. Crorius ex mer a conceltione dependere putac: (a)
pIus ad Jus gentium contuoit. Pontitex innocenius XI.
Callix Regis Legato Lavardino negarie, contra quem etiam
Cexip lic Ssondrasus. () Imprimis quod delicta impune ferri furi
Na-
An L eg2.
cacJus ACy.
orum:
aE
dnec
esse
niu
non
ade
entic
sit
etia
sit ter
nuine
add. Hecciu
Pule
dectur
ad

## Folio 473 — 816856680:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
833 (473.) EEBm
Naturae repuonet, adeoquenec apud iplos Callos vel in Pari
Rensi vel aliis quam plurimis Aulis Curiisque admittatur.
6) a Pontisice Cardinalitiam Dionitatem adeptns.
ZVIII.
Ouod si in collatione Regni clausula adjiciatur commissoria, an Maje
= ut: S R ex fidem Fallat, ut cum regno cadat: ne sic quidem, Ias desi-
Crorio judice, lummum esse delince, quoad modum camen ha- Hac, si im
bendi imminutum. (2) Sunt tamen, qui negant. Auc enim, repni clau
ajune: Summo imperance datur superior, qui an contraren- Tula adda
cum pactisfuerie, judicare possie, aut non datur. Si non, quis
ereo Principi eripiet Imperium. Si prius, igitur R ex non exie li Rex E
RCx. Talis Formula, inquit Bodinus, non Regiam Majectatem, dem fallaci
Sed in Republica primi condirionem Capit. (B) PextinenE CO
Leces Ducibus Bavariae Inferioris A. MIC. CCZXIII. ab Ordini-
bus lacxe, quas inter ee lix crant: Rerum a se gectarum ratio-
nem Reipublica reddunto. Pacis bellique arbitrium penes Sc-
natum Palacinum ecto, es similes; qua L eges latis indieane,
Duces illos nonnili nomine Principes, reapse Summum Impa
rium penes Ordines Prorinciales Fuisse. (C) Ouid Principis No-
mine indionius:
PatendorF. de O. H. E5 C, b15. 9.
2) nec dissentit Putendort. de 1. N. 85 O. VII. 6. 20. quod tum in po-
pulo non sit coonitio canse, sed mera contestatio, jus suum violaium
esse, quae etiam in inferiorem cadat. 2. Ad dit Crotins, quod tale Im-
perium sit temporario simile.
B) add. ommino BaeClec. ad Crot. 1, 3. P, 250.
(C) add. Herrius Comment. (6) Opusc. F0. II. 5. 28. P. 140. [94.
XIZ.
An detur Respublica NTixta: Y rexata admodum quae. An denn
Aio est. Oui actirmant, ad exempla prorocant, quibus Majectas R esputos.
Penes Regem Scatusque simul esse concipiatur, jura autem Minta ?
Majectatis sic inter eos dirila sine, uc quaedam solus habeat im-
Perans, quaedam aurem communia cum Ordinibus. Talem in
2) I1, 1338.
collatione
Cur Com-
mislariave
Regno m
dac?

## Folio 474 — 816856680:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
638 (474.
e
Imperio Romano mixturam esc. (a) Nec rationem deeste,
quod Majectas in parres dividi possic ZX, UE peneS UnUM Y. C. sII
Poceltas decernendi tiniendique Belli, penes paucos potestas
terendarum Legum. (b) Sunt, qui maline irrecularem VOcaTC; (C)
alii monstrosam (d) alii morbidam; (C) alii remperatam. = XX C XFCrUM
oblerrarunescordati, non ejecisse Mixtam Rempublicam e
Rerumpublicarum ordine, Putendortium, sed alserere (altemm,
concinnitari Ciritacum Regularium eam non usquequaque
conpruere. Oua in renihil sic, quodcemere reprchendas. (F)
Mixtam vocaI Crotins ex Repi es Procerum potestate, L, 3, 20. 69
oideconotas.
(2) D. Schrreder. Introd. P. P. Parte Gen. C,. IV. P. 159, 160.
Ex Cum nihil impediat vel ex parte materiae: quia in parcibus Maje
statis est multitndo: vel ex parto efpcientis, qua est voluntas huma-
na, e dividere potest: vel finis, qui voluntates ad divisionem mo-
vet; ut est evitatio tyrannidis ess abnsionis Regalium; eni malo rem
medium est partitio regalium. signidem qui non omnia habet resa
lia, nec omnia potest gnae vult. Item fints ejusmodi est, conservatio
concordia inter imperantes. Addit Jacobus Tbomasus, et si maximé
dividantur Rexalia, manere tamen ipsa nihilominus indivisa ac uni-
se in Subjeco commnni, quod est tota Civitas; Renti camets sacul
tates quinque sensuum maxime Ant divisa per certa temporis orga
nas uniantur tamen in ipso animali; tanguam subjecto communi. An
not. ad Tab. XC IX, annotatOnE CCXXVL. P. 66.
(b) ibid. edit. gnaest. pa9. 158. add. Jac. Thomas. Tab. XL. IX. 86 Noli
ad Tab. XC TII. annot. CII.
(C) ut ensendorsiu.
(d) ut Severinus de Monzambano, in qnem videatur Thomosins
(C) ad d. Thoma(. IPr. DIv. III. 6, 40. 6 in nota X) p. 561.
Xx in gnantum administrandi modus temperatus. Unde Baeclernsma
vult Temperamenti vocem adbibere.
F) Hercius Opnsent. 70. l. P. 458. d. 1.
X Z.
Facile hinc est, judicare, quae, in liypochel, Formatmp
ma lmpe rii Germatat. Lai quxe e Imperiali Aulx e Principibus Scaci-
busque
an Maje-
ao diviti.
vilis:
JAS TEM
DF
rHo
JUX FOK.
 
3
10
d
Jus V
RS e
Intic
ali
dene
se enin
erii
adtu
dest
idum
aet
e
MMo de
Ine; id
Produ
se haber
nfrertem
Dalidi 59
neconattio
Maoium ba
eape
Nim
il
t: n
foris
eur
i
ExerC
et

## Folio 475 — 816856680:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
633 (475.)
e3
busque arrise sencencia, mixtam esse Racuic; sunt, qui irrecu
larem adpellent. Sed quaestio candem erit de roce, quiamix-
cura ejuscemodi non competit regulariter Formis Rerumpu:
blicarum. Cerre partes Majeltatis potentiales ita videntur di
vilx in Imperio, uc quaedam Coli Caelari, quaedam Caelari de Ile-
ctoribus, (2) qua dam Principibus Scacibusq; conjunctim com-
Decant. IInde assentum haud meretur opinio, de Scacu Imperii
Monarchico, quae placuic Reinkingio, LTennigelio, e Lynke-
10. (b) Cxcerum non inucilis est distinctio Rcipublica Mixta,
quoad formam es modum administrandi. lc (L V. gr. Forma (ic ari-
Rocratica, modus administrandi monarchicus. (C)
a) c. Or. Jus Faederum. Cap. Leopold. art. 10. edit. CeBar. _3IP
Ponen uno wossen 2c. Jus Belli S. XIII. obne Chur. Fuesten uno
tande BIsen uno Bervilligung S. XV L. Pns educendi Milicer
Fas Vectigalium 5. X X. I. suspensum non a majoribus, sedunanimibus.
Tus concedendi facultatem endendi Monetas. s. ZXXIV.
b) ntique enim manifestum est, in esercitio parium Majestatis. Orat. Jus Orddi
nes imperii tanguam causas coefficienter instuere, quorum A consex. Imperiis
sus desit, actus ipse sit nullus. Cebi autem consensus alterins regniri-
tur; ibi persona una non est praedita sufficienti pocestate morali ad
producendum effectum. Nec invat dicere cum riro docto. Ordines
se habere saltem ut conditionem fine qua non, non autem ul causam
instreutem. Nam per quem consensum adus imperatoris redduntur
validi, (5) quo absente sunt irriti, ille se habet ut concansa, non saltint
ut conditio sine gna non. Conditio enim fine quae non nullam vim ane
efficacium habet, e. or. approximatio ionis ad lionum non facil, ne
ienis rrat: nam ea gnoque alinndé suppleri potest. Algni nt actus
Imperatoris fint morales es validi, reguiritur Consensu Sta
tnum.
(C) J. Thoma (. Tab. XP TII. liv. 30. quae distinctio coincidere videtur
cum mixtura forme e Temperamento administrationis. add. Kul-
Dis. ExerC. IL. S. X l. P. 26.
XXI.
Rempublicam qui errecularem rocane, non eami obOr
bum

## Folio 476 — 816856680:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
1 l476.)
e
bum auc ricium in administracione eus harens, led publica
lesis consuecudinisque respectum adpellane. (2) Cxcerum po-
cest Respublica considerari vel in respectu ad Leces fundamenta-
les: vel in orane ad Statum in quo nunc est. Tuxta Leges ordinatum
fatis eHC corpus porest, aut poriusporerat: Sed Scacus praesens
id plerum que Facit morbidum, irregulare, conrullionibus ob-
noxium, morti proximum. (B) Caecerum irregulares ciritates
defInIUNEUE COTUS, Securitaris caulla consaci, sed Forma illa,
quam e Scacunaturali migracuris communis sensus quali pra-
nde irre- monstrabat, Carentes. (C) La irregularicas orieur J. à fine civita
sclaricas: tisi qui s bellica sloria sic, omnia ciritatis studia eo collinca-
BunE. (d) Si maonae diricix, omnia pecunix causla FacienE; uE
Frriorum ciritas, ETai. ZZIII. FZCCh. ZZVI. ZZVTI. ex, I
Conringium audias, Bararica, de qua Pocra, e ipse in Bacaris
MaTUS:
orux vemeilet ienes
Tisiphone, quariatque suos irata colubros,
Provehimur, quo lucra VOcant. (C)
Sirolupeates de luxus, eo etiam omnia reterentur. Exemplo
Cunt Sodomai, Gomoriex, ee hodie Turci, Si Pavernierium
audias. (F) II. a summa porestare: ubi à fine ejus declinane R clp.
FTeriles; cujus generis sunc pleraque in Alia e AFriCA R elP.
Forte, quia Noc Ctamum, cui AFrica ledes fuit, maledictione
Tua ad intimam maximéque serrilem conditionem detrusIc. (9)
Duod contra Hlobbelium cenendum, qui distinctionem RC.
Tumpubl. inciriles e heriles vocat Fallam; Ch) Ced naupaornciar
cum Imperio desporico contundit. Sed e TII. a Subjecto irro-
gulares ciritates sune, ubi duo auc cres summam porestatem
ECnenE; quos, si dissentire contingat, ad concordiam adduce-
renon exit Facile. (i) NV. in forma denique exictie irxeoularitas,
(qua vulgo mixtio adpellatur) quando incer unum L_ PauCOS,
vel omnes parcicio summae poceltatis instieuitur, uE V. gF. quX
dam Rex Tolus, quaedam cum Senacu: vel quadam R ex Tolus
Posic, quaedam Senacus. (H)
a) Putetco
OuidR esp
lrrexuta
lar
Mla
C
dec
era
sente
257
lerr
e
2
majore
DcL. 
einec
epubli
olit.
D
ce Pacte
0
BTOE
qua
Ner
ellun
ert n
ien
ne

## Folio 477 — 816856680:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
83 3 (477.) um
(2) Patend, de O. H. ~ C, Il, 8, 12. KvIpis, E~erC. II. P. XXTolit. b.
(6) Jam confer rationem Status. prout Leri conformis esse dehebat, cum
Statu praesente imperis. Yide Mechenbers. L ineam. Phil. Civ. P. III.
6. d6. D. M. 257
(C) conf. D. Flerr. Polit. I, XI, 1.
(4) d b. 1, X1, 2, 208. 59. Caeolus Cuctarus, Rex Sneciae dicebat apud
Chevalier. Terton Memoires p. 346 qu’il S. loic, qu’un grand Prince
sit roujours la guerre, d ne demeurac jamais en paix, pour cenir les
lujees occuper, pour faire des conqueces, e pour le taire craindre. Ta-
lis est prapbica descriptio Chaldeorum Reois apnd H abaC. l, 6,7.
(C) BX 133.
(F) adt d. Llecc. l, XI, 4. P. 2720
(seg9.
(8) Cien. 1X, 24, 25. Exemplo est Rexnum maoni Mosolis. D. Hetc. P
XI. 5.
(h) de Cive X, 20
(1) H. cruS POliF. L, XI, 6.
(L5) Citra controversiam ad hanc mixturam pertinent Repnum Anolia
e Polonie, nec non Germanicum imperium. s tantum spectetur in
majore Republica, qua in imperatore eS Statib imperii consistit.
HLCcL. POlit. L, XI, 8. 219.599.
XXII.
Fcedus inaequale non collic Majestatem, (2) nec eam amit- An Fcedus
cic =, ubi quis alcerius Majeltatem commer cenetur obserrare. inxquale
Duia hoc incalu Ciritas manet libera, e imperio alteriusnon
subjecta; nec fcedus inaequale cadit in porestarem, sed dignita-
cem ac ut sic loguar exiltimationem (B) neque demum pacro-
cinium publicum collit libereacem publicam, uti nec priracum
Pertonalem. (C) CH adrocacus rem curat clieneis lui, soluto ei
ex pacto annuo Calario: ita PatronuS sive adrocatus publi-
ous cuetur ac detendie cliencem, nihilque ei imperat, sed con-
cicucum ex pacto honorarium accipic. (1)
ut ante Bellum Turcicum excremum Summus Princeps Turco Im
peratori cert, in pecnniae summam qu’tannis solvere deboit.
2)GTOC. 1, 3. 21. Putend. de O. A. 86) C. II, 17, 4. 5. ubi scedera ina-
gnalia distinonit in ea, quae conjunda sunt cum imminutione S. Im-
perii, ( quae illnd non diminnunt.
bIgna
collat a
jectarem3

## Folio 478 — 816856680:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
3Es (478.
F36
CDJ qnae oritur sure perfecto non saltem ex imperio; sed (6) ex pactos
Putend. O. H. E6). C. 11, 14, 14..
(C). Obj: ubi sit inegualitas; ibi esse superioritatem es inferioritatems
P. nonnist. una ex parte S. Imperium. 2. Pateri Crotium quod in
fcedere in egnali sit unius praelatioil, 3, 21. n. P. praeprimis A accedat
procectio: Sed (i) non omnis inaequalieas; existimationis diminuit
Majestatem, quae el ad intra vel ad extra respicitur, E5) ut tali ad
extra dicit paritatem.: (2) Praelatio illa non tollit Majestatem; sed
alteri dat preroxativam. (3) aliud est esse in ditione; alind in pa-
trocinio.
(d) sacti est, non juris, si scederatus in scederatum exerceat indicium
XXIII.
Nec pensisario stipendis aut nexus feudalis impedie, quo mi
nus à Colvence aut lisaco cenicacui summum Imperium.: DC
mexus tec Regibus FTebraoruni, post Antonii cenpora; Romanis quae-
dam Colrentibus idem pronunciac Grocius: Siine caien; qui
dubitene; an fudai, uc is vele, summun’adtiuc Imperium lai
buerinc, Poltqua. Poirpejuis eos Fregerae, jureque rictorix
cemplum, ipsum que Carictum lanctorumi ingressus fuerat. Ne-
que id probat locuse Chriloctomo a Gorotio allegacus. (2) Feu-
dalis nexus libercacem ucdlixi, cirilem non Tollit: (B)
l’a) 13 3522. ex Orat: II. de Pleemosgnis: qui dicit porins: Judxos RO.
manso auributos imperio in plena non mansisse liberrares licer locioruim.
vocabulo honoratentuE
(B) senda franca, quae nullum plane babent onns vel servicium. Ligium
quod onns habeti v: c. anxilii adversus omnes: Crot. 1, 3, 23. B0-
din: P, 9. p. Ir4.  Fendi vel Peodinomen in Anolia primum natum
a Feestipendium militare, es Dedbona; antrimat D. Hertims; Opusc.
76:TI. P. 49F. ut EMDD, quast bona déserta, Rleinoci quasi bona
parva. V ox est Germanica, C in Arixliam eranstata
XXIV.
Prima Ctatis Regularis Forma est Monarchia, Sive Re
onum cui primus ideo 2 Politicis dari solet locus, quod cxete-
ristormis rideacur ariciquior.  (b) quanquam Aliam olim de-
mocratiis e olisarchiis non caruisse ligueat exemplo. Cana-
nXO.
Anixensi
eacio Su
vendii; vel
dalios:
Duid. Wo
maronid3
C
d
enter
0l3
CF
et
rCS I
1
CEdII
O
ic
Popui: etribus
Con
do
1
dam.
1bei
18, (iv
El. 1
8. n
d. XII. 6. X
era est
rrinem
(1J. TalH Statiu
tribuum ac
constiueretur
uia et
Perata
d
Iuc
3
d

## Folio 479 — 816856680:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
BEB ((479: I = (3E
naorum, Philistinorum, ex Judueorum polt capciricarem Ba-
bylonicam. (C). Tlodic Atricq_ ACia univerla R esibuS ParCE,
nili quod Incolx Insulx Banda, Moluccorum celeberrimae; su-
Periori ac nuper elapso secula adhuc speciem aristocratia ha-
buisse ferUnEuT. Fs _ aliguando Regnum cutorium, quando
unus vel plures regnum administrane Regum vicc, qui xetacis
vel alio defectu laborane, auc in capciritate Bellica deFinCNEU.
SCd ex aristocraticum regni remperamentum exoritur, quan-
do. P ex cerro Senatui nonnullam, regendae. Rcipubl. Potesta-
cem permituit.
Enlere de tribus formis Cicero apad anenstinum: Rempubl. esse ren
populi cum bene nue juste geritue, Cire ab uno Regc,: sive à paucis
Opcimacibus. sire ab. universo populo.
b) Cons. FeTL. B 10,5. P. 187.
C)30s. IX, 2I. ubi exemplum Cibeonitarum; Democertix tertiumo
r. Sam. V, 8. ubi n’essoi Philistinorum (: P.. Ma66.. IV.. 59. 1IX0
29. X1I.0. X1lL. 86.
XX V
AlCera est pristocratia, quam Optimates sire Pauciresunc. quid aris
ad communem ucilitatem. (a)
AocratiaE
4). Falis. Statu videtur susse. in. Populo. Israclis; sub Senioribu; es
Tribuum ac semiliarum sncularum Principibm. entegnum Reenum
constitmeretur. 70s. XXII, 1f. Jud. 1. (5 2. Belold. POlit. 1,7. P. 266.
ZX VI.
Poliria eA univer (i. Populi imperium ad. communem ucili. quid: P. oH3
calemI. Llc vel pura (ubi porencia populi promilcua ) vet cia:
umperata. Ecquidem vel Recie, ut opud reteres Cermanos, ec in
multis Cracia ciricacibus, hodie Weattrisa, CIlrajectis Oro-
Mingx. Vel sristocrarice, ut Berna, Lucerna, Friburgum; Salo-
dorum in Faederata HTelretia, a Senatu, qui libera electionc ex
ottni cirtem Mhero delectus fuerit, adminictrantur. (a) FR
Ccam perseta aa cirbica, alia per. ricos (par(a. (b). dcmaxime
CCoucies iecudinem omnem in tribus, in clalles; in decu-
ao, im Cia ejusdem artis distribuere, sisque capita impo-
nerCo

## Folio 480 — 816856680:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
1ECt (480.) F3C
Oui chara. herc, e supremos Moderatores. (B) Carerum de arribus Ty-
rannicis, ec e quibus dignosci Facile crrannus queae, Colicite
cgit Aristoteles. (d) Las aic: Curare, ut ne cives, Pexcipue
Potentiores, excelloque animo praedici inver se sitane: cum ut
mihil possint: cum et demisse abjectoque sint ansmo; denique
UE qui excellunE, deprimaNEuE, X omminoque collanEUI.
Duam ob caulam nec Fracribus parcune. Oui mosfuit Sulcano
rum Lurcix, nec delune exempla receris aevi. (C) AFCAMUM
quoque Trrannorum est, Foeminis de serris se indulgentem
Praebere, uc eorum opera domuun: arcana explorent. CTei Ti-
berius primus legem culic, uc serris acculare dominos liceret.
Dua ex lege seu dinonegrias toco cerrarum orbe ingentes exti-
tisse calamitaces, seribic Suidas. Claudian in Eucrop. L. X.
 non bestra rerrior ulla, (F)
quam ser vi rabies, in libera colla frementis.
Pertince co ars simulandi, ut Fiberius Domini adpellationem,
ut maledictam exhorruie. IIE Licestrius, Gubernator Feederati
Belgii reonum in illo populo libi paraturus, interpreces lacra.
rum licerarum (qui ulcicudinis aures _E AFCCFUS NONHUN-
quam possidene) adjunsebac sibi specie piccaris, ex aliorum dissi-
milicudinc. (8) Nequeinsolens Trrannis est, cos, qui anciquius
Cire pocius ad Imperium Jus praecendere possune excirpare. (1)
Sed de Trranno quidem phililophandum eAte aic B Osander.
uti de RepubI. PlatOnIS. (1)
(2) ECrE. B10, 19. P. 205. (b) L, 10, 2Y. p. 206.
(C) IB8, 15. P. 245,COnf. 1, 5, 16. P. 106, 107. quod Es in aliis Re-
rump. formis utile. Sic imperium hodie Cermanicum in Circmlos:
Britannia in Comitatus, gnos saxones Schyras vocant: ea in Hun-
dredas, i. c. centurias, hae in Phidingas, hoc est decurias: Polonia
in Palatinatus; qnibus praesident, qnos vernacnla linona l’aivodas
dicunt, es Castellanias, quae anonstiores regiones sunt, es secant
Palarinatus: Fnuparia in Comitatus: Fartaria in Hordas, id est
congrepationes. P credimm sovio, dividuntnr. add. Belold. Polit.
Major. 1, 7, 27.
d) vide D. Fetr, 11, 23, P. 213. ad4. Aristot. POlit. V, 1X.
Apu
eteres Ty
ranmis
Subdivilio
Regnoriio
en
 qui
lum
utran
polentes
unde ne
aritudin
connitur
a
ne
m
5 i
alit
a
Ae
atis
c. ad
10
antis.
I2 BOnE
Iocc
8
it
XF
Re
10
Hor
DITO
The
ron
be
tia
1II
AleI.
duc
nedrio
invenis
libm
nae
nal. Be
lere
Oro
Litu
extiu
rlen
Olib. l
r

## Folio 481 — 816856680:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
B3EC I48Y.) 353
AP_d La:Ium hoc aroumentum est plereque partis annalium, cen
in quibus utranique pasinam facinni sustecti; depress. contust. sub-
versi, potentes ac illustres Viri. V, 6. XIX. E, 2Z. LIX, 1, 24. CXV.
Y, 16. unde nova 60 satis efficax ad infamiam temporum pruden-
tia. claritndinem snam obsequiis indecoris protegere. Tacit. annalo
TIL 61, 2. 66 inertiam pro sapientia amplectio Aoricol. cap. VI. ad d.
Hert. II, 23, 8. p. 215. b.
0) fad. IX, 24. II. Paralip. X XB 4. Ita Hlerodes praecipnos ex Sy.
neario sustulit. Albinus gnogne, Beloii Praefectus voce aspera, suique
ingenii, panca Salmonum piscium capita multis ranunculorum mil-
libes praestare jactitans, novo more, veterem expressit sententiam:
quae sublatis e Republ. primoribus, reonum munire docet. Crot. An-
nal. Beloic. ad A. 1568.
C) HCEC. Polit. IF, 23, 16. P. 218
8) Crot. annal. Beloic. V. ad A. Y586. conf. R ert. IP, 24, 7. P. 226.
(h) L. RCO. XV. 29. ubi exemplum Baesae, totam seroboami familiam
extirpantis. Y. RCG. XVI, TI. Simri, domum Baesa universom inter-
ficientis: 2. Reo. X IF. Pebu, posteros ababi delentis. add. Hert.
Polit. II, 24, 26. P. 23Y.59. De Duce Bragantie in Portuxallia ita
lognitur Vittor. Siritom. F. Mereur. lib. P. Fu recamence un eAtre-
ma bonea o eranscurasoino de ministri del Re Caccolico quella, di la-
Sciore vel Portossillo li Prencipi di quelta cale, chi aspiearono con vire
eaxioni a quella COrOn2
(1) OCander, Theol. Casnal. L. de Magistratm c. IV. P. 66E.
XXVII.
Systemata Civirarum vel sime faederata, veluE SIC lOguar, RC- OuotplI.
eia, seu quae per communem Regem, cocunt. (a) De his pul- cia Syste-
maca Civi
CTCGTOTIUS: Non, ai, ut in naturali corpore non posest unum caput carum
esse plurium corvorum, uta in morali quoque corpore: nam ibi eadem
persona, diversa ratione considerata, capus esse por est plurium ac distin-
corum corporum. (b) Duaeclam Systemata sibi Principem Pra-
Ponune, ut nuper Beleae habuere auriacum: uc vallehae Episcopum
Sedunensem: (C) quaedam Principe carent, ut Hlelvetia. DC-
inde quibusdam scata sunt concilia, quibusctam nOn. Oux dam
denique adpendices habent, uc Pasi Helverix Praefecturas
Plures, quaedatm HOM.
2) Putendo

## Folio 482 — 816856680:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
16s C482
6d6
(2) eotend. O. . (6 C. 11, 8. 23a
(6) T. B. (6) P. 1. 3,7.
(C) cons. Pert. Elem. Polit. l, 22, 7.
ZXVIII
Sunt etiam Ciricates vel Clienrelares, vel Feudales, Veler
etieales. (a) Illae lune, ubi populus alcerius populimajeltatem co-
mirer conserrare tenetur, id est, operam dare, uc ejus impe
rium in cuco sic; cum ur dignitas, qua Majestatis nomine renito
ei constet. Uibitamen incerdum arctior, incerdum laxior ob
ligacio est. In Faedere HTebrxorum cum PhilictinisF. Sam: ZIII,
29. usus armorum illis adlemeus, ica uc ne cuiquam celi bellici
conticiendi aut rustici ferramenci porectas esec. Exemplum
etiam est Ciricatis novae Baraviae, cujus cires equidem Societati
Indicae sublune, accamen bella indicune pocencibusillorum lo-
corum Resibuso (6)
(2). Hert. Blem. l, 1239. P. 235.
(6) Temple Remargn. sur P E tat des Provinces Cnies. P . 3,47.
ZXIX.
Subsectus Majectatis Crorius spectarie: ut commu-
ectii ManC, vel uc proprium. Ulud dicitur Ciritas, Cacusi perte
Ctusi (2) hoc persona una pluresre, pro cujusque senris lesibus
ac moribus. Nimirum Summum Imperium duplici fere mo-
do considerari pocest, uno in quantum respicit ciritatem, ex-
era quam nec est, nec esse pocest: X altero respectu ad Impe-
tantem, qui ciricatis capur eAt, adeoque EMIBEUI AC PAES, X-
que ac rilus nunc eocum corpus (vel pocius anim al) nUnC PEX=
eise, qui in corpore est, oculum, respieit. Sic Summimperii
duplici icthoc respectu duo. in Policicis assignantur subjecta;
commune scilicet, quodica Summum Emperium recipic, uEprx.
cer ipsum recipiac etiam alias Formas, V. c. subjectionem, d
dicitur Ciricas: ac proprium, quod ica idem recipic, ut quo
Censu illud recipie, limul alias. Formas recipere negueat, e cst
tummus imperans. Caererum non confundenda hxc dictin-
ctio
Ouid Civi-
caceo Clien
oreOS
DudSub.
jectalio.
eto
c
d
ere
C
dun
Nt
xb
2
orur
iqu
ne
. D
Usus est
sectum proprin
sententia
monente
enim ajunt rea
lem
sone N
Paten
11
C.
erso
tate
alen
nepestilens se
q. inprimis
di
dR
ne
ce
eerr
cieande
senc
etian
d1
dedir
one ad
P0
Anuo
curimmi
in
Matn
troscinntiu

## Folio 483 — 816856680:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
23e (483.)
ei
etio est cum illa Majectaris in realem ac personalem; quar; sensco
Monarchomachorum rectius dixisses PFRSONATAMI. EKt enim
absirda, curbisque d conrulhoni ciritacis occationem potest:
Praebere: (D)
(2) GTOc. L. 3. 7. adeoqne sni Jnris: Simile addit Crotim; ut visus subjea
X Usus est v. c. vacante ptI. add. Vicriar. instit. T. N. p. 23. Sub
jectum proprini vocat. Subsectum existentiae. Iditur commune ippu
cententia poterit, vocari subjectum essentiae; sed cum orano salic
b) monente sac: Thomal Lab. PBilos. MOrAL. XLVIII. sub finem. IMI
enim ajunt realem semper esse ac manere penes populum: persona.
lem penes personas imperantes. Illam boc esse majorem sita ut per-
sona Majestate personali praedite a populo tanquam Babente Maje-
stalem realem in gnavis Reipubl. forma jure possint ea iterum exni
Ona pestilens sentet  n terminis Milconi est. pro pop. anel. L. P. 50
e. Inprimis 9. 77, 198. (6J0. AlhuL. POIIL. C, XXIV. n. 37.
XXX.
Nodum habendiimum Imperiuiri Crorius, d exeond Ouotipléx
Pter; dicit= vel usufructuarium; vel pleno jure proprietarium; vel CirocioPu
Fendorto-
remporarium. Noscciam postremuni vete talem agnoscimusi que modus
ac dari summum Imperancem (2) remporarium Ratuimus. Nec habendi
dictacura Fuit Magistracis, auc sumiini Imperii Vicariatus, ob imperium
rationeshociplo locoedisseretidas, (B) _ a Cotio quoque l, 3.
II. Factas, iniprimis Guiod inera cempus suumi omnes actus sum-
mi Imperii exereueric eodem jure, qu’ô qui est R ex optimo
ure; neque ejusdem actus ab aliis poruerinereddi ieriti. (C)
Add. ensend. de O. H. _ C. lb. 9:7. ubimodum babendi desinit;
disinonit etium Crorius inter Repem; qui’habet impetium plenum,
quii plenc. or. 1. B. (6) P: II, 6,7.
mnt eo Dictacee Komanuim; invito Kulpiso. An distinctio-
 tempum. Namm atigue Diclacores summum babuisse impe-
inm ugne au e Clocaliam ac Duilliam Livins TII. 55. de non
redndo in posserum nu pne provocatione sub poena capitis Maoi
stratn: Anno c  l. . Quo teripore Deceniviratu e Republ.
proscriptu sa acucum competebat sus animadveriendi in caput:
om: Im natstum. Im Pacts ac Belli: ferendarum tollendan
rim
dum commone Atcorem, proprium oculus.

## Folio 484 — 816856680:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
6: 3. l484.)
E5dm
rumque Leoum: Jus fcederum. jus in possessiones ac bona civinm:
constituendi, deponen ti mutandique Magistratns. Adde quod tol
fasces cum securibus Dictatori a Lictrribus praelati. Cons. omnive
On. Muller. Dissertatione II. de boc aroumento, qnae adjecta est Tua
stitutionibus politieis.
(6) Dissentinne J0. Bodinus de Rep. 1, 8. p. m. 79. Cdit. Paris. C. ibi: ex
guibus efficitur, nec Dictatorem. Kulpis. Exercit. II. P. 9. Pnsen-
dors. de 7. N. (6) C. qui excip.t: Diclatori omnes eo snculas par-
tes summi imperti simul ita commissas, ut intra semettie suum pro
arbitrio illas exercere potverit, nemo sanus armiserit. L. VIL. C. V.
5. 15, P. M. 1071. Sab fin. 2. ajunt, ad summitatem imperii require
etiam perpeinitatem. At banc in Dicatore non fuisse. Sed L.gn
Podinus prosert Didatorum exempla ex illorum solum erant ordinco
gnorum potestas dudum Zege Duillia Horstiaque imminuta erats
adenque huc non pertinent. alia erat primorum illorum quatnes
Dictatorum ratio; egnibus primus extuit T. L ecius (vel LorOin5) 
alter A. Posthumius, certim M. Valerius, guartns L. Oninctius Cin-
cinnacuS, gnorum aroneiduvor ac omnino summum fuit imverium.
Liv. II. 16. Ad 2. Resp dnrationem esse accidens Majestatis, adeon
que salva ejus substantia abesse posse, nec naturam Majestatis immu-
tare. Nullumne F. Imperium summum babuit CarolusV. quia eo se
abdicavit? Non eroo habent Optimates, qui desiniti reximinis tem
Pore elapso ad privatas fortunas redeunt.
(C) gnanguam minus recte a Crorio l, 3. 1c. in etassem Monarcharums
temporariorum referantur si, qui ontegnam Reces in snam perve-
niant intelam; ant dum furore, aut capiivitate impediuntur, cura-
tores Reoni ita constitunntur, ut populo non subsint. neque ante le-
ditimum tempus eorum potestas sic revocabilis. Ouod exemplum in
quorundum Ducalnum Administratoribus habemas At hi summum
imperium exercent, non sno, se d alieno nemine: adeoque non madis
Monarehae vocari possunt. Quam Eut r Dominus bonorum pupilli.
Patendort. de J. N. (5 G. VII. 5, 15. (6 DB. W ecmber. Posit. ad usum
Juris NaF. in foro civili c. X. 5. 83.
ZZ X
Mollare Legni nimium accili exemplum apud C,allos
amoor Lbutonum Rex, lua, inquiens, este ejusmo-
Exemplu
texlac.
cill.
Ae
eons
Distum
le
Ec
aCI
abic
eis EBBeorco
B. C. F
d
dt
a
de1
mu
n
10

## Folio 485 — 816856680:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 (485,) S
di lupecia, ut non minus haberet in se juris mulcieudo, guone
ipseinmulcicudinem.. Dui etiam canlus est exculatione, se
quod fecerat de oppugnacione caltrorum non aut judicio aue
voluntace lua fecille, sed coactu ciricacis. (2)
(2) conf. C.X CIT. Bell. Call. V. 27, 30 (nON Y L. ns alleoatur apud Kul-
Pistum) ubi Craecus verba: conctu civientis, sic expenit: a  io rur
rys EBeporcor non ecos avaegnaodeis enomoxulv. ad8. Cdec. Brant. in C a
(aToB. C. FII. 4. P. M. 917.
ZX X II.
Recineri commode porest summi Imperii distinctio in ab. Ouid un
Solucum, ee remperatum. (B) absolurum non vocamus esfrenem perium abois
omnimodainque qualibet agendi patrandique libidinem: (C)
sed facultatem administraodi imperium, proprio ex judicio, absque
habito ad cerca perpetuaque Cacura respectu, (d) a proucRei-
vubl. tempora postularerint. Ouo de pulere oblerrarie Vir
Tolucurs
Lumrnus, cancum abcsc, uc in rocabulo absoluri laceat aliquid Onid rd a
invidiolum, auc liberis hominibus intolerabile: uc idem po. solutum in
rius lonse acrioris curae e circumspectionis necesticarem Prin-
cipibus injungat, liquidem officio suo et conscientix latistace.
re veline, quam queis ad praeseriptam formulam negoria pur
blica lune expedienda. (C)
(4) Potend. ie D. H. (6) C ul l, 337.
(b) Patend deD. H. EO C. 11, 9. 5. seq.
(C) nti ro summum explicare adulatores solent, gnorum bac iltatio est:
Dui absoluns est. Fi, quod libet. licet.
d) Pofend. d. l. P6) de 3. N. P O. VII. 6. B
(C) entend. de PoN. (06. VII. 6,8.
ZTXXIII.
Regnies
lemperare F Imperium, unius hominis judicium crrori. Oua cour
bus haud raro obnoxium, ex genius populi ipseque Ciritatis lxe rempe
raci aliqua
Scacus nonnullas senres docuit. Fir autem ilta temperario per do lripe
Pacta incer Principem ac populum, illiusque promissum non ri
Eenerale illud: (2) Tedspeciale, in quo modus e media in regnO
admnistrando adhibenda exprimuneur; uc, cum promictat, sc
priri

## Folio 486 — 816856680:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
E 3 (486.) ESm
privilegia non dacurum, oneri religuis cedencia: non lacurum
leresnoras: milice exrerno non ulurum, quod urique e con-
(cienciam _ regimen Regis sringit. Dui si in Senacum simut
sire concilium populiconsenciae, ex Legesque Lundamenta-
les condi paciatur, imperium utique cemperatum reddieur, (al-
VA (B) CAIEN MANENCC (C) (WIMIIEAEC.
quod sit, gnando in ipsa delatione imperii Civitas voluntatem suum
exprimit, G:FOC. II, 4, Y2.
(2) v. c. se ailicenter invisilare velle saluei pablica: bonas desensurum,
malos coerciturum: jnfitiam inteere administraturam. Per Boc pro.
missum piane non delibatur ro absolutum, quia modus imzerandinon
describitar.
+X add. denem Patend de P. N. EB O. VIT. 6, 10.
(D) Malta sunt, quae reverAnt. FF Flobbelius quidem L. distinctionem
summi imperii in ab olntum (9) limitatum vellicat, quod DE(S ipse
Principibus imperium dederie, adeoque ab homivibuss restringi ne-
gneat; (6) si Princeps pacto obligetur, desine e esse Principem, quia
pactum sit Franslatio Zuris. Ce Civ. VII. 17. 2. Aronit aliuis
in forma. Cnjuseunque potestas per oblivationem efficacem diminuta
est, ille non est proprie Rex, nec babet potestatem absilutam. Atgri
Principis antegnam admilteretur ad lroperinns, ixrantis vel pro-
miltentis. Hloc, ait aroumentum adeo firmum est, et nihil possis in
contrarium adduci. enonat enim cum natura summe E5) absoluta
Potestatis, esse vinculis adstrictum. 3. Sjunt. sic imperium desinere
esse summum. quippe quod vinculo st ligatum imo populo subjici. 4.
Obstare L exem de Rese Lebreorum, quae insinitam ei poustotem tri-
bnat. T. Sam; VIII. AN.
Sed ad primum respondit anctor: milceri rem cum modo Babendio
Summum Imperium AHGNe a DEO est: at modes habendi ex insti
tuto brmano variare ab ipsogne DP. D probari, quis non videt? add.
entend. de P. N. E6 O. VII. 6,9. 2. Cradus Libertacis pro natura
denioque Gentis variant, quae tamen differentin summitatem non tal.
lit, ait veritatem Majestatis minnit. Lux est diluculo, etiamsE Ora
dibus a pleno meridie discrepet. 3. Pactum illud non trnsfert jus.
sed restrineit vel exercicium actus, e. p. nolo perere belle fire com
municata cum aliis consilio, summumque relinguit imperium, (
sol
Aroumen
ea TTObb esit
AilBUMEUE
s0
hablem
volo nec vi
uit
re
ler
migne ma
commnnicas
nullus
non
non babet.
10
Ad e
temperacum
absoluto.
eilli est
conse
est e
d. H
A
pere
nica
Ariam RCL
non prejnd
lia, omten
Qunde
10
etin
p
dlat
de
l
du
n
abc

## Folio 487 — 816856680:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
e dum
sole quidem imperanti: vel directe in iplam cadic taculcatem, e. c. nec
volo nec possum serere bellum, nist consexsr scatum. DBir sollen
WHD Wollen 20. ut in Capiculac. Leopold. 5. 2. P pluries. Summum
utigne naret imperium, sed cum statibus, quead habendi modum
commEcatm. Dus posterioriratione addus promisso contrarius est
nullus, non ex vi superiori, sed ob desectam facxltatis, quam solus
non babet. add. Vieriuc. Instit. P. B. 8. 6. 1, 3. 4. 45 e Putend. VII, 6.
10. Oudd est sredamentum Commnnisatioris in Republica mixta.
Ad secundum dico. id inconorne inferre. Atiscet enim primo 20
semperatum cum diminnto. Secundo Imperii summitalem cum rio
absoluto. Summuma est, licet absolurum non sit. et consensus con-
silsi est coxditio sive qua non, publicae carssa sadnes adjecta, es ut
conscieniiae Principis consuleretur. Porro: oblipatio haec ventignam
est a pos tanquam a superiore, sed ex ipso fure; add. Pus en d. de
O. H1. (0 C, IL. 9, 6.
Ad tertium. neso sequelam. Non enim segnitur: Eile non potest
apere omnia ex propria libidine, F. non habet summum Imperium.
atiam Rex insans est summus, cni tamen tutela eo restrictio exercitit
non prejudicat. FA E8 Dens pioran R ex subdisorum, salva distan-
tia, omiens, ac sacins. ut exresie expedtvst OCiander, ad Crot. 1, 1, 3.
in gnarto observandum; aoi eo in loco de constituendo Principis
Statn (6) Pisco; qnam sententiam supra provosvimus. Add. Pnsen .
de 3. N. 3 G. VII. 6. 90
) Rectrictio exescirii non tollit substantiam Rei; Pertinetque ad mo-
a Bacerict, non ad rem ipsam. Conser Crot. P. B. 89) P. l. 3, 26.
ApX Lersas Rex summo cum imperio erat: Leres tamen, certa for-
ma etiam ab se latas, matare ips vesas erat, Vaniel. VL. 8, 12, 15.
CCc. 1 19. FI18. C0n). Cnsend, b. b. l1,915.
XXZIV
Duireonum habet in Parrimonio, ei e Jus illod alienandi in Ouis aliea
Tolidum compecic; (a) idq: cum directe per vendiionem tum per in- nare Re-
seuaationem, (b) sub onere commissi ex felonia aut deticience Fa- enum pos.
milia, cum per oppisnorationem: In regnoaurem non Parrimo.
nial Ciricas est caula efficiens alienacionis, quia in hoc ca lu 28i-
cur de modohabendi Imperiu, quiMovus pendec a primava v0-
lum
113
833 (487.)

## Folio 488 — 816856680:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
m d 3 (488.)
es
tunsare, (C) e lub Emperio per se non comprehenditur. (d) Duoc
autem R ex non accepie, primara roluneate, qua ciritas con-
Cituca cA, id nec elurpare porest, quam diu non adquisi verit. AE.
qui Faculeatem alienandi; SICUE DE MOchI PLENE habende
Imperium hoc in calu non accepie. Rectô aurem a SapienEi-
busmonitum, deberehune locum aectimari ex Formulis Regno-
rum e quasilimiribus imperio positis, quos Leces adpollamus funda-
meneales. Ntulcum exiam ab etir temporum, conscecudine, mo-
ribusque explicari debere. (C) Caeterum actus alienationis elt.
nullus, ob dissentum populi. Elc pulere Crocius: (, inquie, con
eracus ad liconis ejusre parcis, aue pacrimonii Regalis, quate-
nus id Rcgi permiltum non est, alienationem perrinCaME, HOM
valebune, ut Facti de re atiena: (F) Ouiare, E Cirocium audiass
Pars ciricatis, ni iplamee consenciae, alienari a corpore noni
porest. (8) Racio est, quia Cocictas nacuraticer non dissolvitur,
nili inucuo parcium consentu (h) Ec s singuli cocundo in ci-
vicatem Jus adquisirerume, ut non postintinviti ex ca ejici (quo
enim alias fine coieres) nec alceriuis sub imperium, (i; HisI pae-
nx in ricem, subjicis parsutique non consentiens alienari alii-
que in dicionem eradi non porerit. (H)
Ingentem baec distinctio usum habet etiam in materis de luecectione im
Regnis. Repna patrimonialia dividi possant inter mares  fiemi-
nas, ut in F: popto eo Britannia olim factum. add. OcOF. I1. 7, 12. (8)
alienari guocunque modo. Cum naturali tamen exceptione volui.
estis palam inhumanae de Belluina, ad populi exitium. aue immensan
contumeliam exitio proximami tendentis. Cujus oeneris estt, quod
Comeus Norvaxis devictis Canem Recem dedit; reoio honore (0)
ministeriis prosequendum. add. Bcecler. ad I1, 7. 22. Ouid si Fatmen
sdem dedissene. Atnon potest sides adstrinoi in rem divino humano
que Pure inconcessam, es ad DHI, Imperii, omnisque humana sortis
injariam ac ludibrinn pertinentem. Duid s is, in cujus manu est Re-
em dare, populo Cbristiano imponeret Recem Turcam ant Mabia-
medanum? Certe qui Christianos sub imperium accepit, vel armis vel
dedisione, is tacite oblioavit sidem suam, se non erexturum illis, qu’at
bima
Solvuneire
alix quod
Aiones.
b
d
LBACIMeRNIE.
utguiarmi re
Notante d
ri
bldoo ai
Civitati scilic
Crotianum
landari
ea
vecna
Co1A
adie
e
eti
Edet
Ber
dem DO
Princive
concti
dopuli sus
Patoribus) sed
rapi
Morrer Cubdico
hrrdos, gui cor
ste consirmat
entendit perpe
Pacultatem
ditiones
Inoit P
urnianis
2
lotin
DNTO
vus
ex Y
Obiieit vir
Poce
le
C
AOr
acem alien
st Ma
ulla est me
nodo babendi
modum habende
ent
ae
aer
Iur
AeE CFC
6
de N
ado
entium
entes
Dd
Dilerera
un al
raucics
1
aeo

## Folio 489 — 816856680:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
COntIMCaIL.
038 (459.
f035
(2) negniarmis reonum sibi quesivit. add. 1. Reg. 172, 10. (9. dC V. 15, 16
B) Norante ad Crot. II, 6, 9. Cronorio, Joannes Cnilielmi C’ongnesto
ris Abnepos anolia repnum insendavit Papae
C) Civitatis scilicet, a qua Princeps imperium recoonnscil, quo sensu in Modus, Ba
bendi impe-
Crotianam sententiam quast aomine facto conceunne Jureconsulii, rium, urte
landati Ziesleto ad l. 3, 12. P. 139. add. Rulpis. Col. Crat. ad ll, 6. Xstimam-
5. 2. Pa8. 62, 63. lit. C. Pulere etiam Theolooorum Antestonana5 70. duo
Gechacdus, de Magistratm Politico, 5. L. X X XIX. In Imperio, inquito
consticuendo fus ac por. sas consticuendi sibi Magistrarum jure natu-
eali _ senrum ete peltes populum, uc colligicur ex L. 5. hoc jures ibia
Dilcreca gentes, regna condico: Instic. de sustic, e suco. Nec hoc à jura
diriio discrepat, sed ab eo porius contimarur. Sic namque populum
Araeliticum alloguiime Cohinas Deuc. ZVII. 15. Cum consticues Re-
sem, edem Dominus s elegeric, r. Sam. VIII, F9. Neque enim
Principes constimerune sibi subdicos (loguimur antem de Principibus
Bopun suffraxio electis non de Tgrannis, violentis Regnorum occn
patorions) sed subalet Consticuerune (ibi Principes. Ergo Principes sune
provie bditos, e commodis subdicorum prospicere debenr. IIa Ger-
hardus, qui commnntu Puris Naturae praecepta e Verbo DEF exqui-
pte confirmat. et s populus conserendo imperium soctetatem
intendit perpetuam; non alienabilem; loitur nec imperans hatiot
Facaltacem alienandi; nest mutata popnli voluntate. Ita duras con-
ditiones tradendaru Reoni partium in manus CoroliV. Ce saris es-
Inou Pransisens P. Caus Rex, qui petenti Carolo, ut Lexibus Ma-
areinis sutissaceret, respondit: in sua non esse potestate, de Reont
eruncict corpore aliquid separare, nis ejusdem Membri Ordinum
ac locius Reori consensulta decernatur, referente in rebus anstriacis
Ponb Heuceco. en ex ouem Bacler. ad Crot. II, 6, 4. P. m. 224.
d) Objicit vir doctas: Penes quem est DEjestas, ille principalicer habee
eleltacem alienondi. .Penes Reoem; as vicissim: Penes qnem non
est Majestas, ei potestas alahandi non competit. At penes populum
Sed nulla est majoris atroque in aronmento vis; gnia Majestas cum
modo babendi imperium vihil habet commnne;  a Majestate au
modum habenat N. V. C. Majestas facit, ut quis veram babeat sa-
sultatem ac jura Majestals, es plenum quidem Majestatem; cametl
NO
hum imperiis non sabjacet.  excepra, nultis pactionibess
Couser Ristoricos ad A. M D XXVII.

## Folio 490 — 816856680:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
Cautelane.
cellaria, de
regno quast
Usufructua
Duo etiam
relDexicD.
Osander ad
CxOT, I, 67
rio.
Contentus
B. Cerhar-
 3B (490. ) EEdum
NON PLENE: GcoriuS II,6,7. id est, qnoad modum habendi. (2)
reverii, periculose dici a Grotio, quod Rex AL usufrEaris, quia
hec vox ad privotum dominium respiciat. C segnot_E, qund Bopis.
lus sit proprielarins, ei consequenter habeat imperinm. SC. S non tam
Orotins usufracuorium dixie, quam cum usufrutnario com ravit.
Ona cantione (s noster dicit, Reges a gnibusdam CB, RFO. RC. SP L-
CTu cum nsesructnariis comvarari. de O. LI. dc (. I1, 9, 7. B) Ter-
minus Bic, ut (6) alii, V. c. centractus, pacta, P0)C. est utr  eB ad
privata publicaque adplicabilis. Onod ait, si pouxtus est proprie-
tarins. P roo habebit Majestatem: in eo nulla est illatio. NamGHC NEC
a proprietate ad Majestatem: nec a guasi nsasrm Etnario ResNO a
nevationem Majestatis volet conseguentia. Mosus enim bahenci Re-
onum cum Majestate non cobaeret. Conf. denno B. Cexhacd. de MIa.
sistrat Polit. 5. 93. ibi: Si adsunt, inguit, certa pacto, 45 si restricB
est potestas, tnnc nonnisi cum Procerum ac subditarum consensn tale
quid suscipere potest.
(C) ita Baecler. ad II, 6, 3.
(F) P. B. P9 P, II, 14, 12. post medium.
(8) CTOr. II, 6, 4. qui non de berilibus imperiis loquitur, frustra ca
propter petitus Conringio de finibus Imperit c. 8 IX.
(H) Anctor de O. H. 25 C. 1, 16, 4.
(1) Speciosa est ratio, qnam 5 Rulpism examinavit: Si povulus totum
Potest imperium alienare. ErgO e partem. Sed ReBB. N. C. gnia
alienans eo in casx est pars, non toenspopnlus. (2) Obj. At ut que
in berilibus emperiis alienationem absgne parcis vel totius consensa
Aeri posse. Resp. de ils hee sermonem non esse, sed de imperiis qua
plena, ramets non plene habentur. (3) Posse tamen in casu necest
tatis alienari, quia melins sit partem perire, qnam torum. Onemad
osum eos membrum corporis bumani potest abscindi in conserva-
tionem totius corporis; Cur non eron eos mexsbrum corporis Mo-
ralis Grol. II. 6, 4. Et gnis dixerit, societatem civilem ita factam
esse perpetnam, ut ea potins interire debent, gnam pars alievari? ut
regerit Conrinoits, de sinibus C. XIX. ad4. Baecl. ad Orot. II, 6, 4.
P. 212. Sed 1) Necessitas non cribnit Pus in ea, guae non Babco. Al
qni pars major non habet ins alienandi parrem populi, quae Jus ba.
betconsentiendi. 2) Non dicit Grotins. Partem popmli abloluce in
ationabilem esse: sed esse inalienabilem citra consensum, cnjus jus ba-
ul
e
Ori.
cinduntu
quis
lendum.
primis
patria in c
ben
meris
nrere honnunqua
urus
at in
etero 
aeiE
in fac
tem de ticulo en
leveie
rium e
Perium Cermanie
upersunt, ut D
n
q
pavi
Irbs
Dcis
nem
num
denotar
articuli
MSirmat Mta
um Perium RC
at; lns
egu
M
it
unc
di
ptoribe
ont
AC
ostend
d
a
celle
enat
sa
Dem
limore
abse
sedn
Dens apne
eta recas se
aqui
M
Ujus de
nunao
quaritur
Guod lrip
bardicum
Partim dc
basar.
nam alii
ure in
gnaritur
l ve
les
dad

## Folio 491 — 816856680:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
d5 (49F.) EE d
bet. 3) Diversa est ratio corporis naturalis es moralis. Illins par-
tes sine corporis vita vivere non possunt, es, ideo inusum corporis
rede abscinduntur; buius vero partes absque cerpore piritum du-
cont, quippe quod voluntate constatum est, adeoque ex primo con-
sensos metiendum. ad Incasa recessitatis dici potest partem alienan-
dem praeprimis si probaviliter in hostium manus venturaalias esset.
amore patria in alienationem consensisse, ut memorum, si posset, in
abic. ssonem libens consentiret, ut corpus servaretur. Ouo pertinet
locus apna Amiar. MEcellin. XXVII. 1O. Oontemne partem, ut ca
tera recas securns: prudenter reprtars, medelarum quoqne arrifises
urere nonnungnam ac secare,  partes corporum omputare, ut re-
liquis uti lireat inteoris.
H) Csus de catero harum gnaestionum ingens est in Imperio nostro; v. IIsus Do-
c. gnando Poncitices Romani Donationis Cesare e titulum jactant, etrinxe de
alienabili-
gnaritur: an facta sit donatio? an fieri ab imperatore solo potuerit? cace Impe
item de titulo emtionis vend.tionis: an imperatores, praesertim KLu- rii.
dolphus l. Henricus Luxelburgi 15, Carolus IV. Italis verdiderixt )_s,
qnod imperium C5 eps habnerant Sic ex Provinciis Italicis ad Im-
perium Cermaricum olim pertinnere. T. inteorum ReDEUM LOnGO-
bardicum, in quo adbnc malta ad Cermonia imperium spectantia
supersunt, ut Ducarus Maneuanus, Mucimentis, Mediolamentis, gnas
partim occnpavit, partem Jure P elli imperio vindicare annisns est
Caesor. 2. ErbSROmA, ExarchatuS RavennatenAS, una Cum quibs
dam aliis locis, quae ritalo imperatoris in Carolum M. ac post pari
jure in Octonem M. tronstata, Co bodie sunt in manu Pontificis. EIbI
queritur, nam Tus recuperendi ea loca in Ialia, quae titulo Caesa
rec vere denetantur, supersie nostris imperatoribus, adeoque an di-
Pesitio artienli in Capitml. Peopoldina de iis qnoque ss intelliven-
aa affirmat cauritins, ex hac ratione, quia cum tempore Ortonis
AB. Imperium ROM. CA ReonO Cermanie aeterno fae dere sit copula-
erm, Jus illud perpetrum sine expressa Procerum consensione, neque
ab imperatoribus in Pontisicem donationis titulo valide conferri
negne a Poncificibus fine justo titulo potuerit praeseribi, qualis titu
Ens ab iis ostendi non Dossit.
LXXV
lalo clli Cacemmie conllactuLcuLeinCipU. CC ex COM
que cractu R5.

## Folio 492 — 816856680:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
833 (492.
ceceltorum QuC FenCanEU Successores  Crotius, recepta Formula, (2) distin.
suere jubet, an R ex regnum habeat in patrimonio, an vero
idem possidear Jure velurulutructuario: Successorem in regno
pacrimoniali uc in omnia bona, sic in omnia debita consticui.
2 sufructuarium vero non teneri ad exsolrendum antocelloris
debita, nisi mediace, h. c. mediante Civicare. Racio commo
dissime, licuc alibi in Moralibus, ita hoc in argumento à hne
Decitur. (6) Ouifinem rule, is etiam media relle censetur. Scd
Populus rult administrationem lalurem que Ciricaris. Isitur
_ media ad cam necessaria. Acqui line Faculeace iplam Ciri
cacem per debica obligandi, (xepe necellicatibus R cipubl. nOM
Vorestluccurri, nec lalus ejus obcineri. Toitur de hoc medium
velle censetur Ciritas, eoque ucendi faculcatem in Regem
conculisse. Ubi camen addune, Regem non in casredisen-
dum esle anonctias, ut iplius contractus non obligent civica-
cem, niliurilicas si praesencissima, qualis negotiorum sectorum
nacura eR, gua rum demum rata habentur, lucilicer gelta LiIHE
(C). Hloc enim d Reipublicae periculolum d Reciae auctorisati
minus coneruum esset, ac utrum que rehementer eurbaret. Suftr-
cic rationem contractuum tuisse probabilem, h. c. non mani.
Felte absurdam auc iniquam. Sufticie, sibono animo e lalu-
bri incencione Princeps obligareric populum; licet crentus
parum respondeat, quia SChiC InEEF PFiVAEOSNON LCMPCF PEX-
Ctacur. (d) Legi meretur, qui varia exempla congest, d Sacer-
docum quoque arsurias perstrinxit Jo. BodinuS. (C)
(2) GFOr. II, 14 10
(D) adi. Pntendort. O. II, 6, 9,20, Il, 70 1. II, Xto τ. 25) de). N. P6 C.
VIII, 1038. GTOT. II. 14, 11.
(C) OTOr. II, 143 15.
(d) Fehrar. ad Grol. II, 18, 12. add. Beneca de B enes. VII. 13. quibus
dum. inquiens, pro effecta est, omnia altentasse, ut esficetent. Si orania
eftecis, uE Canaxet, peregie Medicus Parres luaS.
e) de Rep. L, 8. edit. Paris.
eri Rn
rencantur
succeston
1868
(X
gnar
D
Ctr
Rexni
O
n
1
bina
leas
Clolobt a
Pateti
BaEE
e
pocua
vocabeta. P
Posse
ien Siepe
U
labot
Cu
ne alei
Co
le
PrBC
lava
10
a
Or
W
duo
TC
dion
e
deca
alter
olda
ari

## Folio 493 — 816856680:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Bse [493,) EB
LXXVI.
An beneticia donationesque Principum rerocari semper an donai
tioneserim.
BOsInC: guxeSeum etiam eA. (2) Trrerocabilia este beneticia, cixum re-
ua (D) ex pleno concedentis arbicrio, (11) es ciera dispendium vocabilens
Ciricaris, (LII) nec precario data func, non dubito. Caecerum, si
in porines nauci, acque inuciles immodica pecunin sc protu.
la aerarium que per ambitionem extraultum, latis, credo, Fuc-
xic, inde rerocari, un de publica cgeltatis caula. (6) DCFRIVI.
LECIIS quoque dispiciendum, an racionem mocum que ha-
buerinE, SE AM CIMI FINF CIVITATIS conSIctere PONtINE:
quemadodu d pririlegia, quatenus adonerandosreliquos
cirestaciune, Htricte incerprecanda lunE. (C)
(2) GC02. Ll, 24, 23.
(III) Ororius ait: nis ad sit precarii clansula, i. c. ut tamdin valeant.
quam din non foerit aliter constitntum.
(b) Pntendort. de P. N. _S G. VIIT. 10,9. Sic Sueci ojunt, donationes
Christina a Carolo XI. Rege Suecie fuisse revocatas, quia vires
Reoni perens fuerint exbanstae. Non tamen pansus ob istam revo.
cationem affensus fuisse ostendit Putend. Rer. Brand. V, 9. 249.
(C) Potendort de P. N, (6) G. VIII. 10, 9. ubs Ludoricum, Calliae Reoem
inter pacta eo priviiegia distinxisse refert. veint illa solum sint re-
vocaFela. Pnfendorsins autem monet, non alia privilegia revocari
posse (s siopo Edvitatis non repuonent) nisi que vim precarii obsi
nent.
ZXZVII.
Elcer e communibus Imperium obtinendi modis praete- An electio
endus sic, Electio aur Successio inter Policicos dispueatur. (2) C X- an succeo-
Li0 CE Pra-
cerum dantur ex exeraordinarii modi, uri lime: emeio, vendi- Ferenda:
cio, donatio, cestamentum, pactum sencilicium, voluncaria
subjectio, TOrS, Fors _ alii. (B)
(2) Pro electione facit Status naturalis. Idem aroumentum preclare tra-
Eavit B. Cerhord. de Maxistratu Polit. 5. 90.
b) On. MuIIer. Polit. I. 7. S’aepe etiam aronoronr  dtodema portavit; is
de quo unha erat expectatio. Sir. Xl, 5. nt sbdolonimus apna sidonios
alexavariM. temporibus: apad Romanos Serrius Tullius; in X. Ie-
LFF
breornm

## Folio 494 — 816856680:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
38 (494. )
135
Ma de
succestione
breorum tribubus mulei. in posteriore bistoria Romana babemus
Imperatores ex fabro ferrario, ex suum enstode, ex captivo. Pro
culus joco factus imperator. Probus et Regillianus quod eorum no-
mina placerent. Narravit Varro, tihicinem alicnbi, quad arte sua
Populo plaenisset, factum Resem. Pide gnantum ex gnantillo.
ZXXVIII.
R ex Patrimonialis qui nihil saper successione dispoluie,
ab intestato PLa Voluisse (2), ue Regnum maneat indirilum, e ut
in ResnMmoenitus deinceps genitis praxeteraturs (B)
MiaM:
) Soloesismns non adeo ansiguus bnc pertinet, de tentata divisione
Monarchia.
(6) a) pacis canssasquia alias fratres non possent non exitialibue intes
se discordiis implicari. PIB) quod bic communiter experientia par-
tagne adeo prudentia jnniores antecedere censetur, Y) observata
vero hac velut sorte naturali nemo fratrum de illata injuria vel con-
temen congueri potess, 1, 7, 4. fin. 8) gnonium qui primus natus est.
naturaliter relignes praecedit, e hic ordo sociorum naturalis est.
e) quodmos omniem populorum est. ut natu maximus imperium ba-
beat. Herodot. in Polomn. Et Livius duorum frarrum allobrooum
de Reono contendentium minorem ait Jure minus, vi plus pornisse.
add. Crot. II, 7. 13. (6) 1I, 7, 18. Ia EXOdo XI, 5. dicitur primo-
genitos Epyptiorum omnes percussos a primogenien Pharaonts, qud
sedet in solio ejus, i. e. qui sessurns erat ex more pentium. C inpri-
mis primogeniturae Jura Atricte observanda pornlo suo edixit su-
premus L L ator DenF. X XI, 15, 16, 17. de non praeponendo filio con
jnsis diledae primogenito exose.
XXXIX.
Requirie Calus Ciricatum, ut luccedere nequeant, nili qui
nari suns um Leces Parriae; (2) adeoque neo nochi; (B)
Sionem ad. (2) quod aroumentum est anolorum; contra Principem W allia
Etiams nulla de suppositione esset suspicio. Putend. R. Br. 19, 97. P.
2623. Sic Friderici II. mater Constancia quinguagenaria peperit,
tentorio in foro urbis erecto, C praesentibus plurimis nobilibus Viris
(6 feeminis.
6) quia in Rconis personam Rexis expedit esse venerabilem: EXceptro-
nem
Pacrimon
Cux Pri.
moxenicls
eceat.
Ouimam
Draecerea
nd acces.
ml.
nem in HC
Lexem
extranea Ma
sentes aligna
A. B
abjecerat
tam nacis ob
B1b
ent.
ons est
at
Ind
de
do

## Folio 495 — 816856680:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
m 38 (495.)
EEdu
nem in Herorons, ut in sipbracho, Jnd. XP. 1. fecit D F_S ipse circu
Lecem Dent. XXIII. 2. P. tsi sint. qui siphtachum non adultera, lea
extranea patre natum esse arbitrentur; Testis est Plavins, (6) apna
rentes alignas matre non cive nati vodor dicebantur. Add. Crot. de
P. B. 88 P. I, 5, 25. Caterum apnd Ebraeos Mater, quae Legi se
abjecerat, natales hand maculavit, neque ad haereditatem capessen
dam nacis obstitit. Quare merito ea de injuria conquestus sipbu
ehas est. JHd. X l. 7.
ZL.
Succestionem nonnulli distinguune in Haredisariam sire lid Sie
Pacrimonialem _ Institurivam. Plaredicaria est in Pacrimoniali-
Bus, ex eodem eransic modo, quo priratae, hoc est, per expressam
ultimi decelloris Dispositionem, (a) quae Lectamentum est: ves
ex racota ejusdem voluntate, qua est fundamentum successio-
nis ab inceltaco. (b) Eibi praelumitur, cum nequaquam RC-
Enum luum secum expirare relle, le d ut in liberos luos derol-
ratur. Rario sufficiens est, communis morcalium adfectus. Ni-
mirum haec etticacissima crulla eAt, uc prepinguitas sancuinis, ubi
nihil expresa voluncacis extac, mensura sic affectionis. Valere
etiam praerosatira Mlarium _ Primogenicura incelligitur. Si
Imperium expresce factum sic indiriduum. (C) Sed e Principis
eroa subjectos amor cogitandus; quum ergo manifestum (IE,
corcurlum Succestorum in Regno, non posse non srarissi
iam Ciricaci adictionem, aut prope destructionem adterre:
ideo praesumendum non est, in dubio. Regem roluille, ut po-
Pulus, a quo toc tantaque commoda percepit, in tam ferale,
minimeque obscurum discrimen praecipicetur. Adde quod Jus
primogevicurae ulu generis humani adeo inralueric, uc fulti-
nus, Peolomaum mucaca hac consuerudine, contra jus gen-
tium decrerisse pronunciet. UIbi tamen secundogenicislalu-
bri multis in regnis remedio prospicitur, certae nimirum par-
cessio iha-
redtiraria
eis redicu, Cub obsequio primogeniti imperantis, quod barbare quid appe.
appenasium adpelLaEUE.
) Anctor II, 10, 6.
masiums

## Folio 496 — 816856680:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
3 (496.) Sc m
(6) II, 2037, add. L, 12, 10, E5 CHE. FTubet. de Jure Civit. 1, 7, 6. P.
226. seq.
(C) alias enim sanoninis paterni in prole bullientis caritas, omnes aeque
propingnos pari honore in universum haberi postulat.
d) Lib. ZVI. quare si nibil esset dictum a Ptolomaeo Patre, nemo du-
bitasset, guin Ptolom eo Ceranno, majori filio, potins debita fuisset
successia, quam minori Pbiladelpho. (Ic. FIubeF. 1, 7, 63 32. P. 218.
ZLI.
Mas exiaM PEXfertur faeminis, quod is macuritare judicii
Taeminis: CEralOrO LeXIS VidCAEUE APEIOE, aUE CIEIUS FUIEUTUS SPCFCEUT. AM
Musracur alicer Crorius, L. II. C. VII. n. 13: ubi aic: in rernis pacrimonia-
locus cro. libus, Si dictum sic, ne dividatur Regnum, nec cui cedere de-
beat, expressum (IC, uE quisque natu CA MAXIMLUS, IaS AUIE FC-
mina, regnum habebie: Pucem, a Crocio mares ex Faeminas
non comparari illis in verbis, uc Ccemina primogenica mari
Pexeteratur: Sed ut primogenicum marem, vel si mas non (IE,
cum fceminam vocari velic. (2)
(2) nec abit ab bac expositione Hlubetus de Jure Civit. B7, 6. 41.
Pa9. 218.
ZL TI.
Successio instituriva elt, quae detercur secundum volunta.
cem a0 insticutum ejus, qui primum Imperium fundarie, sive
Populus fuerie, sire major Princeps, qui Imperium in alium
conculic. (2) Caecerum lxec icerum vel (b) heredicaria limplici.
ter est, vel linealis. (C) Racione sexus succelto diridieur in Fran-
seea. eicam ec Castilianam. Illa, quae ee Aenarica audis, soli mares ob.
tica.
eenent regnum, exclusis fcemellis.  Ouimos in Callia Legc
Salica contirmatus est. Ilac, quae Cognarica dici (olet, li Mares
deline, Foeminx eciam sceperi capaces lunt; ur in RegnoC 2.
Ciliano e aliis. (d)
(2) AndorII, 10, 8.
(b) II, 10. 9. (C) 1I, 10, 10.
L.IL. IA non nere, ajunt ex Evanselio. Con S. Decmant. Notit. Dionit.
Instr. Dissert. VL. 6. HII. 5. 5.
(4) GTOr. 1, 7, 12.
Cur MaS
praeteracur
Ait l1,7313
quid Suo
cessio incti.
cuciva:
quid C0-
PmaticaE
XL. III.
l
1
O
pline
saexum ac
clenda prop
mitatem line
vero
mulla
enti Prideri
pensis, desua
nem Custro
cesstonis line
minor natm
snccesstonem
ratore
adi
Primovent
Leoporem
e
lio in
2d
veraieris
10.3
aitc
L eo
hilter
q dediiur
ecter
e intelt
Ere
uodin
1B
e
De
de
de
de
a
le
IUI

## Folio 497 — 816856680:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
026) 497. 7 60260
ZLTII.
In lineali (uccessione (2) de uma linca nOn fIE FranSicuS in Oux racie
alteram, quoad ex priore aliquis adhuc superlic: licer Forte oxi. successionis
tac, qui propiore gradu proxime detunctum atringaE. (b) Suc.
cedic etiam Regis Nepos prae parruo, quia morcui trabentur pro
viris: (C) adcoque minor Crater superctes Resis, majoris Fra-
eris filio in lineali successione praeterri non porest. (d)
2) Saepius acriterque vencilata quaestio est: An in successionibus respi. An respici
clenda propinquitas linea, an geadus? Jus Francicum praefert proxe enda pro-
pinguitas
mitatem linee. Longobardicum proximitatem sracus. Saxonicum sincxe, an 
vero smaltanee investitos vult praeserri. Sub finem elaps ruper se. gractu3
cnli Prideriens Cmilielmus Dux Regens Mecklenburpieus sueri-
nensis, desancto sine liheris Onstavo Adolpbo. Cnstrovienst, possesio-
nem Onstrovii adprebendit ex capite Turis primopeniturae, ( Suc-
ce Bonis linealis, juxta dispostionem jo. Alberti I. Sed Patrans ejus
minor natu Adolphus Fcidericus, Dux Streilzienss Meklenbur dicms
successionem praetendit ob proximitatem oradus. Tandem ab impe-
ratore adiudicatus Frider. Cmiltelmo est Ducatus Cnstrovicuss, ut
primovenito primogeniti: Cui sine prole decedenti succedat Corolus
Ceopole seenndopenitus Linea Primogenialis, vel descendens ejus
Linca. Adue Imhoto Nasit. PrOC. IV, 5, 24. gnitamen, anequam lon-
peraieris Edicum reveteretur nupere scripsit.
b) Prasendit ob prepingnitatem oradus successionem, in Plectoratu Pa-
latino Leopoldus Ludoricus, Veldentinus Comes Palatinus, desensrs 
10. Schilsero; e de faccessione in bajus bona disputatum ex Jnre pri-
mogeurinrae P propingnitate pracns. Con f. ImhoF. Notis. Proc. Germ.
IV, 1, 15. Eait. noviss.
(C) Baecter. a2Orot. 11,7. 30, pa9. 348.
4) sic intellisis Rulpisiona ad Il. 7. 8. 7. P. 69.
lincalio:
L oL.
Ratio subjectionis ex Bello, non est Jus modo vctoria a u laa
quod ricx parcitum sic: Led e consensus dericti, qui aleam BCl. subjectio
li subeundo in omnem belli erentum censetur consentisse.
Jamque qui inbellum consentit, non obstante omni, qua hu-
RFF
mani.
misbellicas

## Folio 498 — 816856680:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
(058) (498.)
1055
manicus possibilis est, praeparatione _ ri cogitare debct, (2) se
velut per aleam vinci pollc. (6)
(a) Vidus ab ahabo est Benhadad, qui per andacem beperholen dixe-
rat: Sim lices linguli pusillun aute ane, de cerea Samacix nihil se-
MonIUEU. Y. ReO. XX, 10. Ab exercitu Xerxis sumina si. cata, Cre
ciamqne omnem vix capere exercitum ejus potuisse narrant isto-
ricI.
(D) Unde Benhradato AChabm: Ne glOrietUE accinctus aque ue dilein.
Aus. I. Reg. X X. 11. Nolo triumpbum canere ante victoriam, qua
Parta ponnneur arme.
XLV.
Hlcredicaria autem Regna Fecere populi, ut cerri quid
esset, d reverentia conciliaretur ex luns uiue: Simulgue ex ge-
Here _ cducatione spes eMet praeclarae vircutis d regni polles-
For reonum magis curaret, animoiusque detinderet, si id
iplum iis relicturus esec, quos ipse ob acceptum beneticium
aut ob caricacem maximi Caceret. (2) Cacerum F. ndameneum
Succestio. Successionis Linealis cognatica est spes populorum de optima
nisLinca educatione eorum, qui spem regni habene justillimam, quales
lune, quorum Parentes li viverent, essene succesturi. (b) Agna-
cica lire Francica introducta est, ne per Foeminarum matris
monia ad percorinum Canguinem Imperium derenirct. (C)
(2) Crot. Ib7, 19.
(6) Orot. 11, 7, 22, 230
(C) La couronne de Fcancene rombopas en quenouille. L.ex, ut ejunes Salica.
ZLVI.
Legi nihil magis auctorirarem addic, quam si ad candem, ubi
suctorics materia ejus in iplum quoque cadic, ultro Imperans sele com-
DONaC: (2) etsi ipse directe Legibus cirilibus non teneatur. (b)
(2) Facicus Annal. L. 3. praecipum adstricte moris auctor VespasianS
suit antigno ipse culen vinque. Obsegnium inde in Principem (5
amulandi amor, validior guam Deena ex L eoibus Eo metus. Hec
deuum est ircuoria rera guln Sir. X. 1. e eo Crot. Martialis:
Nemo luos; haec est dulae nacura Potenris,
Sed Dominimores Calacianus habec.
Ouae cauta
Reonorum
haeredica-
riorum ?
quod Fun
damenui
lis Coena
CICX3
EInde ma.
ena L egi
aeceda.
duine
d) eo
cipe
ien
Pars
B.
D
ut
on
pationem
pera biston
1102
materia
diis
aC
det
C0
del
a
a sun
dc
AaBmeea
ravoian
mentis exerci
lactis; in
Pormane
Scrixtore
de
DE
mass
lio
20rc
d1o
e
ur
ac mecu
neuleetur, eo
oui
bin
P
ser
ditorn
AloFu
MuncE
eimie
dis
tacu

## Folio 499 — 816856680:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
B35 (499,d
138
DuieLIaM. Dectam. 8. Haec est conditio Principum, ut quidquid fa-
ciant, precipere videantur.
6) Poreft tamen Lege sua obligari indirecte, per reflexionem; qua scil.
pars est communitatis ex aquitale naturali, quae partes vuli compo-
ni ad ratiorem inteori. Crod a Saule in reoni iniciis observatum non
eat saora b.storia r. Sam. ZIV. 40. add. Croc. II, a, L2. Item ubi a-
tio  materia Legum sunt universales.
ZLVII.
De Srudiis (2) arque educatione Principum id recte monitum, De saudiie
ea inprimis instillanda Audia iis ese, qua ad plenam officii
d educa
tione Prim
coonitionem pertinent. Ouxe incer primum locum obcinee cipum.
Tictoria pacria, Legesque _ genius, cui praetuturi lunt, popu-
li (b) quorum ignoranciam infelix plerum que ac curbulentum
Regimen consequitur. Sed d huc prae aliis reterenda STaTUS,
cui praelidebit, accuraca ac omnimoda noritia. (C)
(a) Fa sunt. Linonarum exoticarum. Calticae. Italica, anolicae peritia.
Arithmetica. Geooraphia. Historia. Ceometria. Mecbanica, Callio
praphia, Logica, non ad Syllosilimorum anxiam compolicionem, sed
mentis exercitationem: Politica. In Phosicis e Mnsck (6 C42opBq
lactis; in moralibus per exempla potius qnam subtilia praecepta in-
Pormaneus. Confer. Mochol. Polybist. Literar. L. II. c. XII. 9uI P6)
Scriptores de educatisne Prneipum enumerati (5) Kulxisii Epistola
de Pendio Juveris Nobilis recte instituendo. In vita omni timor
DEI, ac mees Naminis eum Christianae sdei fundamentum sedulo
inculcetur, (5) quod PrincepS DEO reddere rationes, aegne ac insi-
mus subditorrem teneatur. Prostat de hoc aroumento insionis Ora-
tio a Paulo Fuchlio, cum Rereditario Principi Electoratns Brande-
burpici, nunc (5 Borussiae Reoni. Ephorus presiceretur, babita.
Cb) hinc eximie auctor b. l. gnam penitissime. inguit. ipsi conditio sui
Status, subjectigne indoles pojn. i est cognoscenda
C) Exemplo insioni est Ecidericus Cailieimus Brandenburoiens, apu
enfend. R. B. 19, 104. P. 1633.
XLVIII.
Cria sunc boni ac Felicis Principis Fundaenta: (a) Confi-
ium: (6) rires: (0) existimario.
ux Prim
cipis Felicio
Cundamem
C2 quba

## Folio 500 — 816856680:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
F3E [.500,) 203E
(2) onod vel internum vel externum conf. Sebaltiami Caelaris de Me-
Relses, Cnsitani summa Politica à Cl. Ir etsio e dit d.
(b) Potens erit Princeps, si et praesto sint sidelitas, amplitudO, COnCOr.
dia arma, opulentia.
(C) propter exteros, opud quos andtre debet DFP confilio instonts,
viribus coreoins, exteri nationibus commendahilis.
ZLIX.
Bene auc male a Ninistris sectorum imputatio aliquan
do in Principem redundac. (b) Caecerum iptorum Ministro-
rum Regula eco: Nequid nimis. (C) Milera dlemumres, ubi stul-
cus eA politus in porestare liiblimi. (d)
(a) de Ministris. Dominorum alignaodo Bominis legendus omvino Bee-
nesgerus Observat. XX XI. Prostat etlam Disserratho ornii de Se-
janis.
Pb) 1, r, 18. quae ratio ea generalis est es fundamentalis.
(C) ad aulam, pariter ut ad ionem, ne vel uearis rel Frigeas, Sir. XIYI.
13. Charsdterem Nimiorum delineat Artaxerxes FraOM. EstBer.
Parte II. D, 2, 3, 4.
d) Coh. XI. 6. Pelluntur aliquando a Rexibus Sapientie Prosessores.
qui suspe ci ipsis sant; artes que adeo bone omnes in explium apuntur.
ridi servos super egnos, C0b. Xl. 7.
L.
Providendum, ut exogationes redicibus respondeant, 
Gua hi non pertinoune, a parsimonia e circumcilis lumeibus
non neceslariis (2) lublidium pecendum.
(2) Exemplo esse potest aula Maoni Ducis Plorentie, exjus parsimo-
nia in vidu Maonisoentiam non laedit.
L. I.
Curandum inprimis a Principe est, (2) ut res familiaris
Camiliarie Cirilim sliscac. (B) Ac duo praecipue vicanda: ne impoli-
eorre criburorum vel invidix, vel julta populi querelae hac
lOcus; (C) rel aculeata scorpionum sereritas noxam publicaerei
adFerat. l. R c9. XII, TI.
T2) non n ex Civibus siant mendiei. Pde Sekendorhi Furiteno
Otaats es Rcinkinoii Politia Biblica
(6) via
Domini.
ArIS.
De. Oeco-
nomia RC
cumo
Cura rei
Civium.
Iha
u
i
imt
ddtum
etim
26C
le
dbi
e
de
mbi de
probe
lurnm
15
lant
pen
nme
dere
Add.
reC
e
ull
ISGUC
landat
Maono
abc
qnae vocar
trenices si
X1, 38
ee
ferr
der
D
cons
1
na
d0
1d
dle
e
RXI
lert
LXOd
Nis
dl5

## Folio 501 — 816856680:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 3 (5OT.) Em
(b) vid omnino B. Danhau. Polit. Bibl. p. 6
Jhac inprimis curavit Frider. Cnilielmus, de quo. in ejus historia vid.
Puter dortium, sub fin.
iL TI.
Ad parsimoniam rerocandi Cires per Leges sumeuarias, Duid lexea
(2) queis lumcus supertui prohibeantur, inprimis illis pet quos
ODCS Cirium ad CXECTOS ETANSTETUNEUT. (B)
2) ubi tamen plus valent exempla gnam Leges imperantium. One
mbi desiciant, fenstra saepe sunt Leoes. Obstat etiam band raroim.
proberummentium contumacia. u P.lisabethae, R. A. cum vestium
luxum coercere in arimo haberet, accidisse memorat C amdenus ad A.
574. Add. P. enterav. de Jure (6) Justitia P. 288. 59.
LTTI.
lumcua.
Inprimis etiam summorum Principum. est muneris, in Tlc in Pace
pace de Bello cogicare vel instruere, (a) armamentaria (b) ad
Daracusque Bellicosadornare.
(3) landat hoc. in Rehus Brandeb. ensendorsius de Frider. Omilielme
Maono.
de bello
cogirandi.
b) gna vocantur Magalin, s Orgtio fides, a belli Deo Mazin, opud unde M.
Pbeenices sic dicto: qui s C. CO dicus Tuliano in bomno solis, Dan. Salim dictas
X1, 38.
LIV
In ferundis in Civitate Legibus ad genium populi non sal. Ouid circa
rim, sed ex ad vicinosrespiciendum est. Ouoil apud Fbraeos Legescivi-
les cenen.
observacum in Lese de Elluris;  unde Freguens apud Masi dums
Aros sententia occurrit, quae dam permitti pacis ergo, quaedam
prohiberi propcermores Amorrhaeorum lire Ethnicoru. (a)
Caecerum, Colennis ) Ctorum Formula est, se non disputare de
Legibus, Led ex Lesibus. Ieaque ex jure naturals es Reculis Chri-
ti de natura Legum prius dispiciendum exit
Demt. XXIII, 19, 20. COnS. sRpYA EXerCIL. VIII. f. XLII.
(2) Dn. Hert. II, 2, 46. P. 24. Lig heloBI. ROr. Hebraic. ad AE, AV, 20.
conf. ExOd. XILL, 19. XX, A. DenB. XIV. 1.
55

## Folio 502 — 816856680:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
(502.)
L. V.
Nequo ob quodlibet incommodumi, sed ob maxIIUI
Leges sunc mucandae. Apud Locros, qui rolebac novam Legem
ferre, luadenscam, corebatur dicere collo in laqueum inlertos
UE Si placCreE L ex _ judicaretur neilis cAIC, dimiLECRCEUF (U2(OK
incolumis, laxaco lagueo: Si non placeret, ad stricto laqueo
mox srangularetur. Ouam Legem culie Zalcucus, et L cgC5 d
Se latas immane quancum communiric. (2) Quam ob caulan
LegesMolaica quolibet anno sepeimo praelesi jubeneur. (b)
(2) vide Demosthenem Orat. contra Timoeratem.
(B) DCUE. XXX1, 20, 12.
LVI
Leges Ciriles ad Decus (2) E Tranquillitarem Ciritatis fe-
FUINEUT.
(2) Putend. Boc libello, 137, 2. 1, 12, 6. multa enim in Leoc naturale
definita non sun, sed libere insulta. qnae tamen uniformi midotem-
Perari Decoris, Es tranguillitatis publicae interest. c. c. Ferae bestia
naturaliter a gnavis capi possunt, ea tamen licentia ex fine Civita.
iis potest, imo debet restrinoi. Conf. I, 15, 3. ubi usu bonorum di-
citur restrinoi, v. c. per Lexes sumtnarias, quas omnino Decus Cio
vitatis exiois. 1, 14,5. 1, 12, 12. edit. veto
L. VII.
Lex humana etiam habet (2) rim oblisandi in Conscien-
Conscien. (2) mediate scllicet, per jus naturale, cujus inter prae epta est, leoitimis
imperantibus esse parendum. 1, 12, 8. Conf. supra EXeccIt, III. 8. 25.
L. VIII.
Disterunt Leses Ciriles a peculiaribus Imperancium sum-
astisec LLOEU juNIS, (2) etli tingulis Cires obsequium debeanE. F
liaribus rero simpliciter immurabilia decernere, ab humanarum vi
quid Man. Cillicudinum cemporum que condicione, ac iplorum quoque
Imperancium conscientia ridetur alienum. (6)
(2) uti sant: Mandata de Relcripra. Illa juhentur ad cortum tempre ci-
tra stabilitaem. t. si jubearis hoctempore in armis presto esse. HIaec
uando
mucanda
Leg eot
Oui Firiis
  eat
Exponun.
eUE varia
Ructoris
10ca.
An d L eX
eido
humana
obliget MI
11a)
EE Leges
data.
differane d
MMN
eita
Indici
exem
add
DrO.
Plum
. Aber
Dexertumer
pt
civo
Ebu
aVi
2
dine
l
SanE
PONImEE
lodnesa
divino in
5
Sa
dC
nec
n
DrEIS
De
(0
perab
alar
IC
C
lexrE
eFine
au
AC
Ce
ic
Fincc
a
d
Danc
u
duc
1
2
subi
0
a(
e
de
uir
313

## Folio 503 — 816856680:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
mF 3  (503.) E
sunt Dl. cita suxeriarum ad supplicationem p rtis vel dubitationem Relcripca;
Judicie prodenntia. M Becmana. Medit. FO It. XlII, 100
(6) Eepat Badet un. 137,6. CraSt V0Fabaub  V (akoulu.
quid.
8dd. E. ABer. L, 19.
C1X
Supecene rexala CnCapocillimam Summmi imperii affectio-
nem, qua Sanctimonia dicitur, qualtiones. LIt: An subdici po- An seib dico
litire possine relictere = Principibus: quaro, policire: nam de Dosicive
posine re-
co, quod negacire, (a) es malorum pia deprecatione, es obsequi in cicteret
rebus divno interdicto excepris detrectatione RE, non dlilputatur.
Nos negancem contra Monarchomachos (b) detendimus, primo.
quia policaresistendi Licencia Ciricas tinem luum, qui est lalus
tranquillicasque publica, nunquam posler consequi. Furi ese
marisantes nequeunt, si plebs jussa subernantium contemnat.
leaque cum pax e ordo Cicfinis Ciricatis, dubicandum non esto
quin roluerie Jus relistendi prohibicum, quoniam alias non
pollettinem suu consequi. Duia, secundo, non civitas est, sed con-
Cula curba, nemo ubi audic neminem; quia terno, divina eciam
Lesemorris reus declaratur, qui inobedienstueric Rectoripo.
puli e persona Resum, quia uncti suns Domini, lempex habita
fuit venerabilis. Dubitant nonnulli an Crocius recte ad 1. Pet.
1I 12. Prorocarit, quia cires non line serri rectius exemplum
Aliorum heic urgetur, qui Parentum morositarem patiencer
FerIME, _E in COS, EameEli duEOS Ferrum Dunguam SEFINGLINE. (C)
Singulare areumentum est a lingulari Numinis erga Reges curas
compluribus exemplis comprobata. Sic Alphonsus, arrazonda
Ix, nobilis ille licerarum Praeses, Pici Livii Pacarini hiltoria-
rum libeos, a Colmo Medice Florentino coro millos, quos
eum metu reneni attrectare Medici recabane, arxipuit, evol-
vicque, adstances autem compoliro ad graricarem rultu ver-
bishisce compellavic: on nescitis Recum animas privatorum libs
dini hana subjectas esse, sed sub cura DEL latas securas que aeere: RC
555
ae

## Folio 504 — 816856680:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
 (504. d. E
AtE LAICH MIONEHESCTIPEOTeS, interque cos inixipus, aiiquando
objectum mutario.
apud anolos vnleatum his temporibus nomen est : Cale OE nOn Re
ASeHCCS
Ca) uc objiciendo Clypeuns ait a noninuciruer  Kulpisii ad Grot. 140
P. 27. moderatam. sed non offen sivam institmendo defensionem. Li-
Ptius Polic, VL. 5. e Fito Civio: III, 53. Onisquis ec incer lubdicos, (1
me audis, scucum Tibimagis, quam gladium commendoi
(b) Monarchomachi sunt. Scephranus Junius B.ucus, sive Theodorus Beo
2a, at Babetur in edittone L. oidiiralkenierie; Ams. elod. 1660. Gnod
ae re culit Senatus Genevensis. sive Pbil. Mornaems, ut vult H Oroto
sive HnbertuS LanONCL, nt Rulpis. COI. GYOL. P: 23. FF. nCI(C. R OtC.
ManNUS in PranCO- Callia. D. PAFCUS, COMM. In E D. ad ROM nOS, quem:
manu carnifi. is A. M DC XXIL. comburi E0, publica Oxoniensinm
censura consixiinssit Pacobus I. Rex Ano: ia; (5 alti gnorum Hist00
riem pertexnit 50. Nicol. Hlercius Opusculorum Femo primo.
(C) quod prote perspexit David, unctum Domini; gnia Talis, interfi-
cere nolens: 1. SAM, XXIV. 73IY. (6) XXVI. 9,. Ir. cum unctorum
Sude x sit Dominus; L. Sam. XXIV. 13. gnos ipse perentere; pertodum
que ipsis fivere solet, guo se David erexit. 1. Sam. XXVI: 10. NeS.
imprudenter sane armixer saulis veritus est. Regi Dominoque su0
manis inserre: tametsi volenti 1. Sam. X X XI. q. quia ultor est, quis
gnis suecessit: adde 2. Sam. P. 26. de Davide amalekitam, Sau lum
a se occisum esse mentientem ultimo adficiente supplicio. Es; 2. Sam
N. 12. ubi in percussorem rehosethi hostis suis idem statuit Davides.
Ouorsum Co illud Pocilis post narratam eaedem Calba: Ptures quom
CXX libellos praemio expolcentium ob aliquam nocabilem illo dic.
opcram Vicellius posten invenies omnesque conquiri de intertici jusTIc :
non honore Colbx, led ctadico Principibus more munimentum ad
Dealers, in polterum ultionem..
LZ
De Trranno, (2) quis ille sc, circum specte loquendum,
sistere In. Lepecehaa que disciplina osanari superius laudaca.. CXFCrUM.
inralori ut cali quin liceat relictere dubium non est, ob dete-
ctum Turisimperandi. (b) R ex aurem qui Imperium abdicaric,
aut.
OuiMon
narcho.
machi:
Sulo ste-
Phanus ju-
nius Brutuso
Inviolabia
licas lancti.
1a54. Prin
cipume sa
eris porro.
profanisque
Scriptoribus
UrGCTUIT.
Anlicerre.
valoris.
e
l
ler
alind
nobil
u
Tensis
omnin
ert
b0c
ene
Ic
20
de
Objectum
1
ee
1
rce
acltal
 Pertinet
de exercitio
alva
D. C. HI
Ave adni
nededan
iium
lere ee
Elem

## Folio 505 — 816856680:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
 (35. ) C ua
aue manifeste pro derelicto habuie, Li Crocium audias, pro pet: quid (IR ex
rato deinceps cst habendus: (C)
e13
la) adde omnino Vicciar. Instit. P. N. es C. ad Crot. B 4. P. 54. B BC:
clec. Dissert. Pelit. XVI. P. 406. (91
(b) olind est, si sns habent pado ant ormis vicricibus quae situm.
C) nobile boc aroumentum eractavit Vir eruditissimus. 50. Chrictia
nus Muldenet, in Posicionibus inon ruralibus Ersurte 1. 1692. de
sensisi
LXL.
Summo Iiperio sire pocestati respondee Subjecho: qux quidlubie
est qualicas subditis inhraerens, obligans ad Adem, obseguium ctio)
de rererentiam imperanti praestandam. Generatur per pactum;
cuihodie exmore plerorum que Populorum accidié lacramen- quid no-
cum, quod barbare rocatur hiomasium.
L XIF
magium
Objectum subjectionis sunc omnia Imperio cirili nor ex quid objei
emta. Eximuntur rero quaedam lire nacura lui, live rolunta ctum subs
ce cirium. Cu alicubi Tercullianus: Oportere nos in omni jectioniss
obseguio esse subditos Magistracibus, Principibus, et Potesta.
cibus, sed inera limites dilciplina. UIbi tamen notandum, Ct.
jam animum hominis, licer immorealem de liberum, summo
imperanci ejusque sultis oblixarii non quidem directe, le d ob-
ligue, e incerponence se ac ettcaciam conciliante sure diri-
n0 _ naturali: (2)
(2) Pertinet huc distinctio Suacezii L. P. de L F, C. T. an L ex data sit NPocabilis:
de exercitio actus sive aliquid fieri vel non fieri pracise injuneat) distinctio
v. c. ut solvantur tributa; an vero lex data sit de secificatione actus. Suarezi
sive actui formam ant solennitates circumponat. Priore casu Lexem
neoledam vutnus conscientie instipere; Posteriori actum tantum ir-
ricum efsicere. C. 8. L ex quae testamenti solennitates praescribits addo
AErE, Elem. 1, 6, 28. P. 149.
LXIII.
allcao

## Folio 506 — 816856680:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
633 (500.
8C3
Forma subjectionis ad Majestarem consictit in side, obsequio
Dua FOr.
obsequium a reverentia. Lujus ligna raria apud populos sunt,
prouchirel cirits Ves delpocico imperio ucuntur, aue illa diu-
curnis moribus ineroducta (unc. (2)
quod patet ex unione voluntatum LI, 6, 5.
(2) apnd Turcicum imperatorem hodie etiam summe dionitatis pur
purati nonnis brachiis decussatm ventri impositis comparere pos
sunt. In Russia maonum Ducem, qui scripio adeunt, diminutiva
nominis sui appellatione se insioniunt; ut Petrustie loco Petri, IWas-
ke. loco Joanvis es gnae sunt hujus peneris. Conf. Becmann. Notito
Dionit. IH. Diss. VI. C0 Rert. 1, 6, 28.
ma Subje. es Reverencia, Fides ex pacto resuleat, cui ex nacura rei insune
ctionis.
llumme
indirecte
1
sy An ines
Bu. BoCcend
endi iiem
Bheraldica
aerariumi
IX3
iltab
Sunte
ANCV
Rector in
Repressalie
Rudoonnbia 2
Milirac
ful.C
licear
Beltoi y l 20
immiste ver
Z
lid
Pantur
tiai
us
enda belle
compecact
li
XX CaV
suctura ess
Colene
Naturalia C
decacurrii.
sione
circ
pec
ceduoce
sidetiom ile
dat
Cive
si dram
RrMuitum
polease
lercio.
lie
rcu
lac
ta 00
d28 i

## Folio 507 — 816856680:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
ed3
(507.
3
OLDHOII PUFEN
EA ERCIZATIO XI
Summao
Ele lummo imperanui compecde suo in Vicam Civium directe? II. Tle
indirecte? LII. Ouid exilcimacio ee quocuplex? IV. Q nid intensiva
V. an intamia accedac ministro exieourionis: VI. Unde oriacue
sus polcendi ab alio honorem ex jure verfecto 7. VII. Duis modus
finiendi licem in praecedentia Principum? IIbi d de insienibus, et ARtO
ATeraldica. VIII. Onid IDominium eminens) IX2. QindFiscus) quid
aerarium quid vectixaI quid criburum) X. Ouid Bellum X10
Dua argumenta pro scire Belli. =II. Duon que Graciana proban-
dihrabeane vim ) ZIII. Duae caussa belli justisica: ZIV. Quomodo
Rector innectacur culxx suodicorum quod sus Reccptus) =LV. Duid
Repressaliae? =LVI. Anjucte bellum geracur pro Sociisi XVII. Quic
Ardeonbia  =VIII. An ad bellum requiratur vocario XIX. An
milicare liceac in Bello injusto) XL. Duis modus agendi in bcllo)
AEXLI. Quiadhibendi in bello) Z2ZII. Quod Orcium Neutrorum in
Bel1oiZXIII. An d veneno incerficere holtem liceac) =XIV. And
immissis percustoribusi ZXV. Duid in Consulcatione de Bello cenendu ?
XXVI Ania quomodotieri debeac senisicatios=XVII. Quod susspo
lii ZXVIII. _ PrRdA? XZIX. An d re incorporales Bello adqui-
rancUF) ZE=Z. Ouibus parcendum in bello? ZXXI. Quid Ratio
Belli- vule Raison de Guerre: X dEII. Duanca adversus holtem licen-
tia X3ZCIII. Clc distribuenda Spolis) XXZEIV. Remedium procI-
enda belli discipina. 2ZE=LV. Quid inducia: XXXVI an sus belli
compecas E cs lelixe in parres rerrarum hactenus incornicas: ZXXVII.
Elc praecavendum Beilum  ZZE=VIII. An Bellum ex vrraque caula
fultum esse P0Nic) DCE LIL. Quid alibi cractari occalione Turis Belle
Coleac ZL. Pactume faedus, gnomodo differanc) =L. I. Ouid Laedera
Naturalia C CiviliaF XL. II. Cuid comitas in Faederaco ad verlus contce-
deracum) Z L. III. Quid Fcedus reales quidpersonale : XL. IV. Quid Spon-
siones apud RomanoS) quid Garancias ZL V. Quid de consilio Crrorii
circa Faedus contra Purcoscentendum) ZL. VI. An licearfaedus cum in-
sidelibus inire) ZL. VII. An Fcedera de objectis natura noris repudian-
da ZELVIII. Onae porro divilio Faederum XLIL. Quoc ordinum
Cives ) L. Clc dividancur rarione aetatum  L.I. IIc rarione qualitatum Y
L. II. Onam varii oxisices : L. III. Duod octicium Docentiums L. IV. JudicumF
L. V. Militum: L. VI. An Civibus de Civitace abscedere licear) L.VII.
An Civicas desinat ex vitio examinatur locus Ciceronis de Republica
tercio; subiuneicurque, DE. D clemencer javance, Epilosus. DFOO.
M. Sit L ous in xecernum. Ipsi sic Ciloria. IpSi Hlonos; IpsiRexnum de
Vircus, dc pocencia, qui est e erit OMNIA I OMNIBLIS.

## Folio 508 — 816856680:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
nd 3 (508.
Ad Libri II.
Cap. XIV
X
XB
XVI
XPI
Duomodo
Amperans
Mabeac Jus
mmis
6.
ant
recte Ciribus adimic lummum Imperium ob
acrocia delicta ex per modum poenx. Cujus fu-
ris sehdamentum, cum in ipla delictorum quo-
ee uclam nacura cum in tinc ciricatis consictic; (6)
directum in Q, nisi extremum aliquando malum reprae seneari queat, _L MOTTE
vicas Civi guorundam reprimatur aliorum audacia, obcinerinequic. (C)
(a) inde nata talio. vel proportionalis FX Dd. Z X C. 23. _ Compensa
tio exaegnatoria. Conf. Tcact. deJure Panrun. V1, L.
(b)aBi, ut Seneca derit. interdum ur pereane incerest percuncium; facinnt
eo Leoes foresses. Onalis extat e. B. Fxod. ZLXI, 12. de homicidio, cajus
manifesta est ratio. Nam qui occidere alium dolo malonon veretur.
ab illo caeteris nunguam sacis cancum erit, nisi eum vita exturbent.
Cen. IX. 6. (9 vita prosusae nulla videtur compensatio nis fuso vi-
eissm sanonine.
C) Nec obstat lenitas DEI en novo fcedere. Pnc pertinet cota Tracta-
rio nostra de jure Panarum, quae vicem juste Commentationis beie
Instinebit.
EIc sis 
vitam C1.
vium indi-
adrecte vero Jus in ricam cirium (2) exercet Suumum
mperium, ad rim aliis publici boni caulla interendam, vel il
recte exer. lacam ab exreris Forrirer propullandam. uno verbo: ad bellum
ceatur in
vicam Ci.
vium)
Dudetum.
Juris Obsi-
dum.
s vocans (b) aut compellens.
a)non bun de indnstria ut cives vitam amittant, sed dunta
xat perienlo mortis vita eorum exponitur. Pertinet buc traditio
Obbidum, quae aliguando ex boc. Jure justa, quia necessaria.
(B) quibus tamen parcendum in eductione vellica sit? (nadet Lex foren-
AS DeuC. ZX, 5. novarum viselicet adium condictori novitio item
vince altori P Ner BamO, DeUE. XXIV, 5. demum es timidis, ne
alios meta suo deterreant, es excreitui adferant nocumenenm. Onia
enim miles timtdm? vide C a larem ad sOS.
damtencu
Duibo par-
cendum in
eductione
Bellica:
Na
que
14r
15
Ba
12
lev
enit
q
onem sub
bate
deaem
eoltlacte
8
Iino
Rtatum
Socone
Servit.l
20
e5
quod
lic
B
Pertineat
B. Y1
20.
centu
adie
C1AC

## Folio 509 — 816856680:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
a 8 35 (539, i)
8
TII.
Exictimatio est valor es quancitas personarum, ec quidem quid existi-
vel simplex vel composita. Simplex vel absolusa est velhypotherica. macio:
Asolura dicitur, qua ex Scacu humanitacis, sire conditione ho. quid sim.
Pleu absolu-
nunuum qua cali resultat, e in Scacu pocillumum naturali spc- 1a:
Ctacur. (2) C porherica, quae reluleat ex insticuro humano, staru quid Bypo-
irum Cri simplicicer consideraro; quando quis in ciritate chetica:
Pro (b) incecro ejus membro habetur, neque ejus Famae ma-
cuta est icta.
(a) per quum quis consegnitur, ni ab aliis communis Nature particeps
estimetur, in ipsamque exerceantur efficia ex contitione brmana
praecise sectara pnencta. Pa ver d exeidit, qui contemit altos, vita
que eoram ac bonis instdiatur. 60~F. supra 1, 8, 4.
b) Ca inteoritas pariem ex conditione vtr, partim ex morum bone- quomodo
state venit. Cnde desicit partim ob Scacum, pertins ob delictum. interra lex-
Stasus, qui ab hc existimatene arcet, vel oess naeius est; gi ali- vetur exi-
onem sub initium statim, cum in Civitalem vevit, comitatur; vel ex stimatio
hypocheri
Postlocto sup. rveniens, cam qnis nimirum ad tempers tanguiaom ine- ca
erum Civi aeis membrum vixit. postodum antem existimationts uc desiciats.
racturam paritur; Ociginorius rursus vel nacucalis est; eni ab iosa
statim naz: vitate adest, ut pota, si gnis ex servis Paratibns na
seatur: dei odvecricius, qui in iis conspicitur, qui in bello capti in
servetatem redionniar. Ad Staium, ex quo exissimatio deficit,
pertinent etium quaestus, qui fordidi sant; ut fortitorum, faepera-
terum mercenariorum. Conf. Cicec. de Of0. L, 42. omnino. Sed
es ex delico oritur vilitas, cum propterea sus Ciriecis amittitur.
quod Romoni exprimebant per mediam capetis diminationem: qua
lis continoebat olim per deportationem, interdicionem agua  ini
eo bodie iis agnivalet declarario in Bonum Imverialem; releratio
 sondemnatio ad remos, ant overa prbbsc. Canf. )O, Bolch. W etn.
hec. Dissert. de Modo obixationem bemisum, qua salis msinam
scientisee demonstrandi.

## Folio 510 — 816856680:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
35I
0. )
88
CV
intensiva existimacio est quantitas (2) Noralis, qua incer
eosgu c aeguales, alii aliis anceponuntur.
(2) ejus sendamentum est peaelencis peculiarium qualiiatum, quas este
mare homines s propterea nnum altero pluris facere selent.
Pocestrera intamin concratri, dum quis jussa ciricatis (im-
ProDa) per modum nudi Ministri exequitur. (2) Ouid si enim
innocencem alieno nomine violet) Num alionus crit a reatu
Lalorum Turium Elumanicatis:
(2) Putend. hoc opuscnlo, TI, 14, 20. ubi Anctor secus sentito Abquita
lis non ad praescriptum Legis naturalis vivit, uel tamen supra mont.
tum: II, 24, 3.
VI.
Tus perfectum polcendi ab aIECrO hONOFCIM OEIEUE C A) ex
fectum po. imperio, (B) ex Pacto auE conceltione, (C) _L ex L CeP.
(2) 1, 2,5. (B) uti Belex Anelis debent relorum demissionem, quans
P recusent. instam iis bellandi caussam suegernnt. Piecman. Polit. PA
rali. VI, 5, vi pacti de A. MDC L XXIV.
(C) gnemadmodum aspenatum a summo imperio in Civitate locum qui
vis ex Jure pertecto tenet, ad versusgne violantem tBotur 1, 7, 3. (
43735, l1, 240 16
VII.
De Pracedendia riculisque Principum illustres sInE Con
Trovertia, ec quae lonsas la pe moras optatis congrellibus in-
cedeni jecerC. (2) Erbi extremem aliquando remedium ele, ejusmodi
exincipu. conclaria comminitei, uc judicari nequoat, quis prirum ob
cineae locium. Caecerum ad doctrinam de lristimatione re-
Ferri porest elesans e jucunda materia de Nobilieate, ejus-
que origine, characteribus, de pririlesiis; quam quidem AU-
ctor in OperoMlaiori pro dignitate eractaric. (B) Pereimene et.
Delemoni. La hunc locum siena siculique honorum; (C) Speciacim insi-
bus d arte onia, eorumque cum orizo, cum ulus, Quod argueneum pC.
eraldiba
culiarem hodic disciplinam meruit. (d)
(a) c0.
quidintem
Era:
an inta-
Mmta ACCC.
dac Mini-
Atro exte.
curionis:
EInde oria-
curiaSPer-
scendi ho-
MOrem
quis modo
res de pra.
cons. Dutem
eutores de
et Be 28I.
la considera
locum asfect
Pnaniem. S
ritare nemin
Elettor RCB
d
(6) Bati
irns.
en
de quibus
donavic,
lrtonia
alle
Pamilia
Geneilica
eradit. I
orisinem e
vent: deine
Tertio Cal
lusemeocul.
une beie dit
HerHI. TBec
Meratt
in arten
daverim e
elam
ect L
vitate
iree
etr
eles
ab
eeminiu
is
deebe
1
ontere
1C

## Folio 511 — 816856680:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
EoSE (5II. ) 
(2) conf. Putendock. ist. Rer. Bran Leb. passim, de praecedentia inter Exempla
Electores eo Venetos l, 53. Il. 17, 23, 24. lY. 36. intex ElectOres nuperarit
COnExO-
 Belo25 1, 55, IP, 1737 1. cum AutciiS (3 25, C, XVIII, 76.5.58. verliarum
d consderationis esse Elecori, quod Belex priorem pre Rlectoribus de Prxce
locum affectent, rem veteri mori, qui in vim Lexis invalverit, repn denias illu
Onanem. Sane de istims Reip. novitate, ac vetrsta Plectorum ando- Prium.
ritate nemini non constare.  II, 17. p. 64. Avauxius declaravit, B
F lector Resi suo Majestatis citulum daret, se effecturum, ut ejusdem
Lepabi Veneco pares habeantur.
(b) Potendortius de P. N. _ Centinm L. YIIP. 60 lV. 5. 25. C0 segnem
eebrso
(C) de quehus extat eruditus Liber 10. Seldeni, quem latino idiomate
donavic, Vir El. Sipon foannes Arnoldu.
(d) Insonia strictiore beic sensn sunt phrenoschemata, seu constantes Duid inti-
ille femiliarum impresiae, (6 egnivalenti ponificatu, aema, arma enia?
Gencilica, W’apen, e s. dicuntur. ers guae Insionium notitiam. d iniis ob-
servandu.
tradit, Hleraldica vulpo andis; ac in ipsis insionihus, praeter eorum
originem B canssas, Scucum primo, seu campum, cui insionia inhae-
renl: deinceps E blem. ta Ce) fouras colorisque sento atharentes:
Terrio Caleam; poss clinodia, ornatu conss Caleis atjecta: denigne De Ca APrC
sustencoculi, insione sustinentia ac velnt falcientia expendit. Omni- Scrixrores
um heic dilioentium Co merita superoressus est Philippus sacabus Spe-
nerur Theoloons, idemque Polybistor Celeberrimus; in Operibus
Keraldieis Prostat etiam proFgronibus C. spa5. Bustinoii Ineroducio
in artens rieraldicam. Libellus sanentilissimus. E Callis cemmon-
daverim P. L. L. de Vallemones Les Elemens de PEistoire, cajus ter-
eiam parcem faciunt Les Elemens de Blazon edita Parisiis anno
MDCXVILi exionum. Ri molem sectes, opusc nlum. sed mira bre-
vitate, quidquid ad omnem pene literarum elexantam pertinet, com
Plexmo
VIII.
60
Dominium Eminens (3) in eo consistie, ut urgente R cipubI. quid Do-
minium
necessicace nalubdici cujuspiam, quibuspexsenstempusma emichens
xime opus habee, ad ulus pubsicos arripi a adplicari queanc;
Licet ista lonse luperent ratam partem, quam is ad liuntus Rci-
uo cometteCenebatur. Ejus icaque Fundamentum est Finis
C122
u Lib. I1

## Folio 512 — 816856680:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
6523 (512,7 F363
Civisaris. Calus eranquillitasque publica, ad quam vita bonis
que euedam ciris obstrictus este incelligieur. Caucela circa
illud eR, ut, si feri Posic; compensacio ex communi AaE XF2-
rio, damnumque priraco illacum relarciatur. Disficultate non
Caret argumentum ex Ture Regio neque ausim allegare illud
Christi, cum Tlierosolymam contenderet, Dominus, inquien-
eis, opus habet. =X Occupatio priraci furis, hujus dominii (2)
effectus est, ex in subdicos quoque temporarios le excendito
(2) an Cs in saeris literis ejus adpareat vestipium: quaerit Vir Docißo
D. Rorenbeccius. Saltim ROM. XIII. 2. expressa si mentio Ens ehoia
LCPEXSonS, Pocestatis saperemixentis; ubi bamen pro vere Dominit
nemen porestatis occurris. Dissert. de Dominio Pminenci s. 4. 1.5.
x Pulere Gcorius: PoteA, ingnit, subdieis Jus quaesitum auferri ex vi
Pripereminentes dominii. Sed ut id frat, requeritur primo utilitas pr
blicas deinde, ut st fieri potest, fiat compensatio et qui saum misit
ex communI. I1, 24, 7
de 920 ad 1I. 7
NTaech. XXI, 2. aado Beemano Medib. Polii. c. XX L. 8. 5.
(2) et se opposnit Ccil. Lylerus, pro imperio contra Dominium eminens,
Y. quod illud occasionem det tgronnidi; ad eoque dominia HerBeMtME.
2 quod unins rei duo non posent esse Domini; quod tamen fint in
hoc casit. 3. quod eindicalio contra Principem  fiscum privatis
concedatur. Foitur Principem non esse Dominum bonorum privalo.
ram. Sed ad l. resonderi potest, nexando quod assumitur. N on
turbantur, sed subordinantur dominta 2. non omnia subjicimneur aB
soinso Principis arbitrio, sed dominium hoc restrinoitur au casm
necessitatatis atiitatisqne publicae. Ad II. non esse dues ejuidemret
FominOS, ono eonemque modo ac respecter, Es ratione babendi. V
pet saltem acn secundo dominium eminens in easu necesstatis. Sic
eloguentissmus non semper loquitur, sed saepe racet. Ad IIL. nego
sequelam. Haec enim oecnpatio suris privati non est injusta, sec ex
consensa seltem tacito civis orta. Quivis enim, qui in civitatem
concesst, ut vicam, sic () vires saluls publica restonavit, add. Pnsen
dors. de O. H. B5 C. II, 6, 6, 9. 5 virium suarum usum es aaplicas
tionem ad communem desenstonem detuuli impetranst.
Locus exis
miusciro.
Prodomi
nio emi
mentes
Golvmmene
arxume.
lacontrade
minum etta
1813.
N
te
ola
eret.
L
dur
V
edaeme
batis
u
1b1
On
dicend
dieilni

## Folio 513 — 816856680:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
1 2 d l. 523.) 40383
L226
Fiscus est parrimonium Principacus: Lrarium VerO paErI quid FlenS
monium est Rcipublica, ejusque, uE FlOrUS (2) dixie, nerruIS:
Et in hoc quidem raria, le d apud plerosque populos recticalia
oid ara-
TIUMMS
dE FEIbUEA InFCTUNEUE. Triburum CA pecinia, qua criburim a quideribu.
lingulis subdicis proporcione centus lolricur. rectieal veropC. cum:
quid vecdi-
cunia cst, qua pro rebus importandis rel exporcandis pendi. sal?
CuI.
(3) Eistor. III, 13. Fisens a Junioribus etiam Domanium dici solet, es quid Do-
denotat bona Resi asonata, gnorum proventa resiae suae sumens manium S
toteret. DR. Cherr. Plem. PoHF. l. 5, 23. scribie Zenopton de Republo
Laiedamonior. Locorum Rexibus alignid praecipui aori (eEaieeror
guo) attribatum fuisse. Conferdisa II, 7. (o FTuberus de Jare Civia
Fatis III. 3, L. B. 5. Cd45.
X.
Bellum definiie Cicero, quod sic Cerrario per vim, Oss. 1, 16. quid Bel.
aC POSE Cu CFOTIUS, quod SIESeatuS per vim cerransium, qua e2- lum:
tes TUnc. (2) I, F, 2. expresso praecipue modo, quo lua invicent
negocia expediune in Scacu nacuralicer. (6)
(2) cons. Deur. ZXIII. 9.
(B) ebjicie Feldenus: Ita groque qui cum Bestiis pronant Beltum cerere.
dicendos. Sed notanter addedit o dvo, qua cales sant. 2. BeDum ibi
dicilui aequivocum.
ZI.
Probacurus corcoii initio operis Crorius; non omne bel- qua argu
lum Nacurae uri repuonare, redte ad prima (a) natura PEOVOCA mena prO
vic, in quarum scilicet d recta racione cemperantur; neque sure bellis
etiam imbecillum e sacra historsa aesumentum cA, quod ec (b)
Pacrum laneissimi bella suscepere, _ (C) DEIIS ipse cadem
imperarit; ac Joannes denique Bapricta (d) qui serio interro-
Sacus amilicibus fudaeis, quidhaberene Faciendum, uE iraIm DEx
effugerene: non eos mmilicia abire jussic, quod Facere debcbat.
IL CA CTAEDELvoluntasi sed abstinere concussionibus es fallaciis, Ci-
Dendiisque eAC CONTeNTOS.
(a) CcoH.

## Folio 514 — 816856680:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
40580
(2) CTOT. L. 2, 1. ommino, quo etiam pacto occurritur instantiis P’eldent
Zieoleri. alior. Pcima naturX vecantur, quod animat, Cmul 20
hocum est, ipsum sibi conciliatur, es commendatur ad se contervan-
dum, atque ad suum statum. es ad ea quae conservantia sunt ejas Sta-
tus, dilixenda; alienatur autem ab interitu iisque rebus, que interi
tum videantur afferre. CrOE. l. 2, I. Rectae antem rationi non repu-
enat bellum, quia recta ratio non omnem vim inbibet, sed eam de-
mum, quae societati repnonat, id est, que insalienum toctit. Lxitrr
vis, quae jus alterins non viclat, non injusta est.
(b) 1, 2, 5. ut Abealiamus, qui cum legem Noa datam non ionoraret,
arma sum sit in Reses guatuor; ut quae plane crederet cum ea Lege
non papnare, Gen. IZ. 5, 6. add, 6r0t. l, 2, 5. E6) Certrard. de MaB
Polit. 5. 396 ubi ancet abrahamum fuisse personam publicam.
(C) uetamen Cananxis pax offerretur. Vide tamen. Gnu lon pa annOrHM
serie peenitentiam ipsorum expectaverit DFIIS. Cien. XV. 16.
(4) LuC, III. 24. (5 Grorius l. 2, 7. et si baec aronmenta non placeant riro
Clarissima, qui Dissert. de Habita Furis Nat. ad disciplinam ebri
Bianam haec adjerit epimetra; Oppido debilia esse, quae pro Betti sure
Crorius e aleclae elibris V. P. allesare soleant; nec solidins aronmen-
tum esse de Joannis responso militibus dato. Cni tamen junoendus
noster Zentorav. Summ. Juris divint Sect. IV. 5. 4. E6) Crorius dennos
qui praeceptum Jeannis instoni commentatione illustravit. J. P. P) P.
FII. 17,2.
ZII.
Recte camen animadversum a nonnullis est, Crosi argu-
probandi enca qua capire secundolibri primi producit, non directe omnia
anc areu. Probare Belli fulticiam: Sed quaedam laltems exceris autem id
eta o. Laltem erinci, lumma porectatis consticurionem de supplicio-
rum irrogationem non esedoctrinae NV T. advertam. Interim
ralide ita (2) concludi censcor: Masiltracuum consticutio sup-
pliciorum que irrogationon retragacur N. P. Ergonec fusbelli
serendi. (b) Nam incer jura Magiltracus cranscuncia etiam Jus
Belliec, in ipla summmx pocestatis ciritacumque nacura intime
IHHCXUM. (C)
(2) dubitat, immo nepat Zieslerus ed I, 2, 7. p. m. 84.
(b) add, ommino Putend. de O, HL. (5 C. 167, 5. 89 I1, Xb 13.
C) praetor
8353 (514.)
quid pri
ma natu
CX
quae v
proliiica:
Vindicatur
argumen.
cum Apex.
conio son
annisa
Ouousque
vim habe.
FiaMA ?
P
ur
con
8.
n
urget
lalcts
cespot
ecipui
da P
lere
dit
qua
8ato.
mne
noS
en
s
a0
tn
Cons ldrio
EuI. esacur
ori
in
A
1
18
et
in
qu Do
et
e
ves notorum
A
a1 V
sinin
tiu
la
lan

## Folio 515 — 816856680:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
pt
5de (515. Y ∞C)
(C) praeter alia, gnae Gerhardus de Ma9. Politico, solicite discussit, (nS8
inprimis aroet quod desensio sit Juris Naturalis) opponi sol et quin-
cum S. Maichaei caPUT. Ad cuiem quedam commata cum non omnino
conorue responderit, d nn, conserendu est Zies lerus, ad l, 2, 8. p. m.
88. Precipui errores Crocii sunt, quod doctrinam de vindicta privata
omittenda es patientiae discip. ina in V. P. non ineulcatam fuisse an.
enmat. Quod proximi nomine saltem Rebraum intelliolcenset, contra
aurtenticam Chricti interpretationem LuC, Z. 30. imo Moysis ipsius
Exod. XXIII. 43 5. 920d denique inter praecepta es consilia videtur
distinonere, uti ante, R. 86) 1, 2,9.
XIII.
Caussa belti justifica accurate distinguencta ab ca, quae mo- Quomplen
ec sub rationeuilis. = Veretalis est injuria; (2) eaque vel nondum caussa Bela
facta, (b) vel jam facta. (C) Cxecerum est caussa jultitica, ali-
quando juncta cum sualorsa, aliquando sola adest lualoria. (d)
13
MtuS (C) vero ex crescente vicini porentia natus, per se jultabelli am caussa
CaUATRHON CA; REGHC CONETa cum a ri aemmisque BelliCIS, (Cg; LIC METO:
divina Providentia es cantione inmoxia pexlidium pecendum est.
ConF. 1, 5, 10. _L CiFOFII, 1, 17.
2) guatenm omnia com pr ehendit, quae non sunt pure facta. Sic ob L. C. quid caucta
eatos contrmeliose babitos David ammonitis bellum intulit, 2. Sa justitica?
muel. X, 7. UIt Rnmani ecndem ob cansam bella sumsere in Tarenti-
AoS, lgrios, Lioures, Senonas. Psios, Corinthios. add. Oret. II, 18.
Conf. effatum samsonis Jndic. XV. 3. Decanssis lualoriis videndim
Kulpilius PNerC, X, 1. 5. 2. P. 128. debi gni selas habent, ingnits lua. quid sualo-
torias ectins praedones quam milices dici polsune. Unde non credide-ria.
rim dixisse Pbineesum, que de eo recitat Pbilo: Ulc occupentur alie-
no, est Cola cructa belli auc prxcipus. Sualorias Ciraci diverint ves Da
5c15 Crot. II, 32,1.
(b) sed sutura certo nist caveatur.
C) quae producit bellum ottensivum, idque vel reomperativsm ejus, quomplex
quod nostrum est ant nobis debetur: es producit bellum detentirum bellum:
vel vindicatirum. Obsare videtur (1) quod Itraelitae cum Ca.
anaeis bella cesserint, a guibus tamen nulla adseci fuerint injuria.
Sed ininriitamen Cananai in D RUM fuerunt, eujus mandato geren.
+

## Folio 516 — 816856680:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Omid Reo
DEPCUS:
quid Re-
prestaliu:
5585. L426. ) 86g
tes bellum israclitae, beti non tum anetores quam AixistrI Eo INstrH
menta fuere, quibus DPUS ad ulciscendum eOrM S. Cleiis 2FL SCP
damgne ad versus se admissam injurium nsus est. (OH. 2. C. reBH
enat Statni hominis naturali, qui est pactte, imo ipsi Bominis ns
enrae sociali illud nanquam est iestum. A. Bellam. Onit enim magis
turbat societarem gnam bellum? Sava res Behum ess, cxmrstum quo
secum trahil injuriarum es insolenium. Orot. 11, 24, 19 Resp. nded
Nocter II, 26, T. non esse instum per (e, e extra necessitatem: eise
tamen tale per modum subsidi. Eb abseissiomemhri per se non est 
sita, eo tamen in casu licita, imo necessaria est, quando alias totn
corpus corrumpereiur.
(d) Sunt enim, quiinstiseas plere non curant, ut Brenni dicebat, o
mnia esse validiorum. Orot. 11, 22,3. Auiiibali pro feedere progue
Justitia ensis erat. Cansae Belli Enjustae sunt vet ab initio vel ex post
facto. Ilas Crot. recenset 1L, 22, 5. 5. 2_9Me _d 5. 16. Bas antem 5.
ultimo enumerat.
(C) Vanus Rexis ammonii metus fait, II. Sam. Z, 3. qu0 simul exemplo
adparet, nihil tam bonum esse, quod nonmalos inserduns Interpretes
recipeat. Seneca Oedipode:
CR. quid s innocens sum. Oed. Dubia pro veris fotent
Timere Reges
XIV
Duo sunE, quxe Rectores Rearui subdicorum innectunt,
Parienria _ Receptus. (2)
(2) Sed obstare videtur sus asglormm. Respond. La nonnest illis vro-
desse, qui immerito odio laborant. COnf. B, 1, 27. Ohst. Devr. 2X III.
15. Repp. Dandi ntigsre profusi aore sunt, nist crimina commise
rint, quae publicum tansunt siatum, aud eximium habent atrocita
tem. Onangnam aliguando etiam latrones ac piratae, se ita invalve
rine, ut popalo formidabiles evaserint, ea conditione recipi desendiq.
soleant, ut postmodum a maleficiis desinant. Cons. L. M acC. X1, 17.
XV
Repressaliae = Sunt Bellam Imperfectum, Sire exsecstioneS, a CUM
mo Imperante suscepex in bona priratorum, compenlanda
injurix a eoca Ciricate illatae gracia. (a) Nec enim injuctum
eA, bona lingulorum arripere, ubi Ciricas Ciricati sus dene
dat.
D2
Peri
ps
den
did
Font
iln
aured
n
H
e
ent
1
er
don
cielas
quib
ecbr
un
re
ant
1t
ano
Cot

## Folio 517 — 816856680:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
E2E) (517.3 403e
BaC. (6) quia eo in casupars valec, uc rocum, ur camen illi acto-
cum pateas recursus. Distinguendum camen inter Cires per-
manentes, de qui tantum pro tempore Legibus ciritatis Tub-
lunt. (C)
2) exemplum earum se invenisse in esraelitis putat Zencocavius, Fxempla
vasa aurea ( argentea Aeyptiorum, cum ab iis discederent, an. Represta-
ferentibus. de Pare Gent. P. 278. F. xod. XI. 2. XIl. 35. antignissimum liarum.
est apnd merum, ubi Nestor narratur ob ereptos Patri egnos FII.
densium C armenta cepisse. Conf. supra Execcic. IV. P. 21.
(6) vid. Z entor. d. l. P. 27i. est autem ossicii eorum, qui hoc debitum
contraxere, iis quibus hoc modo sua eripinntur, refustorem procu-
Y4dC.
(C) seu qui transennii ont mora exionae causa alicubi sant. Orot. III.
ZVI
Pulte Bellum geritur pro sociis:  quibus pares tere lunc Pro quibu
amici, imo ex homines quiris, quorum nacuralis conjunctio vel bellum se-
Cola ad opem ferendam sufticir. (2) Primi aurem lunc lubciei rendum 
tam infamiliari quam ciriliimperio. IIc pro Cabaoniris, gui sc
populo Flebraeo subiccerant, arma Cumticis populus, Ducc70-
lua. Sed ex homo hominem, ac populus populum ab injuria
jucte detendic, nisi manifectum sit periculum. Tum enim vita
resque proprix alienispraeterri debent. (C) Duin ec si Crocium
audias, Camecli a subditis arma recte non lumantur, corum ta-
men advertus iniquum Imperantem cucelam recte sulcipit
exinceps exterus, ex Turehumana Lociccaris, uc in Maxencium
e Licinium Constantinus, in Pertas alii Romanorum Impera-
Cores arma Cumserume, aue capereminati lime, nili vim a Chri-
sanis Relicionis noine arcereNE. (d)
Non tamen, si nulla sit ses boni exitus, quia boni, non malicausa se-
cietas contrabitur. GFOr. II. 25. 4. Poscunt id Reoula prudentia; de
gnibus ueique indicare est etiam socii tamet si aliter videatur OB-
recbto. An enim fcedus in propria dispendia imprudenter servabitur?
Cam sano pepisimus, non cum phrenetico.
(2) Crot. IB25, 8. cons. Exemplo de Abrabamo ex Pure coenationis
lu
Lothum

## Folio 518 — 816856680:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
 (51b.) Ct
Lothum captioum. parva licet, exredita tamen monn liberantis.
Gen. ZIV. 12. lC94.
(D) 70s. X. 6, Crut. 11. 25. 10
(C) GFOr. II, 25. 7. ubi illnd Ciceront: qui non desendil, nec obsistit, s
POTISF, injuriae. tam est in virto, quam s pasentes, ant patriam
aut socios deserat; hec sensa interprecan um aito
(d) CFoc. II. 25, 8. ad d. KEuIpis, ad B. l. Cirotiis
XVII.
Pertinec cosneularis exsecurionis species, dicta Achenien
bus aroponnlia. de qua (ic habebat L ex Arrica: Si quiS MOELC pCF
vim illaca obierie, pro co proximis ac necectariis jus esto ho-
mines prehendendi, donec nuc paena lumatur de caede, aue
homicida dedaneur: liceat autem eres cantum homines pre.
hendere, non ulera. (2)
(2) 5. 21, 26, 20, GrOL. LPI. 2, 5. conf. Amian. L. XVII. ubi fulianus
Francorum quosdam rebinet, nsque dum captivi ex palholiberentur.
XVIII.
Ad bellum requiritur justa vocario ex caussa. Isitur nullum
lum requi Hex senus improbius ese dixit Crorius, quam corum, qui sinc
eaulx respectu Cola = merecde conducti militanE. (2) F IF aUECM
vocatio vel generalis vel specialis. GEeneraliS, RE IN EMMMIEI
apud Romanos Consul dicebat: qui R empubl. Calvam volumE,
me seguaneur. (B)
Nam per se mercedem sumere justum est. 1. Corinih. PL. 7. Lepatur
omnino Osander. ad Ccoc. II. 25, 10, P. 1283. seq.
(2) Lope omnino Crocum II, 25, 9. 8) III, 18, r. Seripsit Coto ad Pom-
pilium, ut A vellet filium suum remanere in exercitr, secendo enm
sacramento miliitae oblixaret, addita cansa, quia priore amisse, jure
cum hostibus puenare non poterat.
(B) GcOr. III. 18, 1. Aiv.
ZIX.
Si cui edicatur, ut milicet, ei vero constet, injultam elte
militare in bele Cautam, is abstinere ex Crosiana discrplina omnino debct,
A0a
Eua  Pectus obediendum quam hominibus. (2) Exeric
heic
quid aerspo
anvia.
An ad bel.
00bo
racu ota
An liceat
bello inju.
qu
26
non
3. ad
tentiam p.
dE Dparte
Feane
lorum ra
ee viet qu
24. H1
stimros d
bant
Iustia
se acicolt
deat
non
tionem
e
videndus
dacerdotis
el
au C
11S

## Folio 519 — 816856680:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
A
 (519,).  iun
heic efficium honiMasisteacus, cributa porius exeraordinaria
Subdiris imperare, quam operam milicarem. (B)
(2) quod non Apostolorum tantum sis effatum. sed es Socratis. GTOt. II
26, 3. ad de dicta sup erius ad Petendort. Of. 1, 17. ult. Ais: banc seu-
tentiam populum ad inchedientiam instrgare. Non expedire, consi-
liorum rationes eti populo. Respondeo corsas belli iustficas clara
esse oportere, E6 cnivis pervies.
Frangie de actollic vires in milite caula:
Oux nih justa subect, excucie orma pudor.
sic viri quidam ernditi interpretontur D gnod lepitur Get. ZIV.
r4. utsensu fit: Ministros abrabami ante prelium ab ipso plene in-
stitsitos de ermorum suorum institia. Unde e denunciationes pe
daut palam ees expressa canssa, ut torum quasi genus bumanum de
Institia carsa posset coonoscere. Instas. Nndam beic exsecationem
esse actionts. F. A in bello etiam iniusto civis jussu imperantis arma
serat, non peccare. Off. 2, 22. ult. Sed Resp. non banc undam ex se-
tionem, sed concursum Moralem ad actionem esse.
(6) videndns ommino Crocius II, 26,5. qui etiam quandam a spiritnale
Sacerdotio exnsationem ad gucit Ap0c. l, 6. 2. P et. L1, 5. Add. KEuI-
P15. at CrOF. I1, 26. P. 237.
ZX.
Hodus in bello agendi proprius est vis ac Terror, qui ve. quis modus
ceribus variis instrumentis Colicus exerceri. Duorlum pertinet asendi im
ius clephrantorum, corumque urx ec mori lucco conspertio,
(2) uc ejus conspectu adsuctierent in praelio LanouineM COn
spiceres lunc e qui rinum (B) ipsis epocandum Fuisse eradicum
censent. FIc _ opud quosdam curricorum clephantorum
entio. (C) Incer machinas nOEx sune cacapuIEX, (4) Scorpiis (C)
culcicx, laquei, lupi, arietes, quibus iIla CrIA OPPONANEUIF. (F)
(1) 2. MacCob. VI, 24. (b) Alion. L. Vlo
C) auad Herrinm, Florum. Veoecum. alios.
)aund Cesarem primo de bello civili.
(C) T. MacC. VI. 5L. (F) NegeF. IV. 22,230
XXI.
SiS IimperanCIbuS naturalicer omnes LubaitOS ad d
TUU 2
luum
bel105

## Folio 520 — 816856680:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
5 (520.)
Eesm
Seta Del- TI licer adhibere. R ecte tamen oh Scarus (2) si nacuram bello
non adhibentur Clerici, e sI ei Le IMMILCCANL, CONEFA MUINe-
ris lui partes agere judicaneur.
(2) add. GFOr. 1, 5. Cechard de Mavistram Politico num. 398. ommino
enfendors. Rer. BrandenburB. L. XI. P. 57. ChristophoruS BEENAE-
dus à Calen. Episcopus Monasteriensis, ne antigui Praesales scriptis
editis memoriam suam Feclestae commendarunt: ita is diro plobo-
rum ionivomorum genere; gnos militari vocabulo faetentes allas
nuncupabant, obsidio Croninoa specimen nescio an sucerdotalis pro-
resstonis edidit.
XXII.
Oui medii (2) in bello haberi cupiune, a quos se praestare
ctrisque tenentur, nihilque commictere, quo ralidior Aac is,
qui improbam Foret caullam, aut juctum serentis bellum (uC-
ceNus impecianEuL.
(2) Tales Kenai inter Psraelem es contionas pentes, gnos serresare se
ab hostibus jussit Sanlus. Y. SaM. XV. So COnf. diEta sAPerEHS RXETCO
VIL. ad Jnd. IV. 21, C5 Orot. III, 17, 30
XZIII0
An d veneno incertici hoctis queac: de Ture Nacurx (2)
Mubitatur. Moribus certe geneium receptum cAt, re hostem
eneno incerticere liceat. (B)
2) neoat Ohander, qu’a in Scripeuris nullum ejusmoat exemolum DE-
currat; afrmat Denbau. C ol. Decal. p. 7r q. cni pro priorisententia
rationes non sufficinnt, quia Naturaliter bostem gnovis modo licet
repellere, (5 quem intersicere licet, pladio an veneno intersicics, vihil
interest. Grov. III 4, 15.
1B) ad4. Kulpis. p. 15, s9. An Es incanesrionibus) negat idem. sped
Valerium MaX. est, armis bella non venenis peri debere. Et Tacito
memorante, cum Princeps Cattorum Arminii mortem veneno pro-
mitseret, rejecit Tiberim, ea se ploria agnans prissis imperatoritHs.
ZZTV
An ex hoctem immissis percussoribus liceat occidere; aCri-
Animmis. xer disesiritur. Uibi vulgaca Cst Crori (2) distinctio inter cO5
to: Quoruns calto pertidia inelt, et qui nullatide tenentur. Ilisuti
nulso
lum ac
OCAC..
Quod orti-
cium Neu
erOrum.
an de ve
meno no-
etis incerte
ei queat.
SIS DEFCUS.
le
sub
si gH
_t
2
sec
n ei
it
Uo
nn
la
n
1
an
itt
ar
M
iOb
moribu
20
eorum
ner
eltive
me
ra
licercd
eta
d
ro
quia
inet
oncere
sine
defiere
licere
siem
quem
persi
Ll
m
DC

## Folio 521 — 816856680:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
n  S (S2Y.) ECdmo
nullo sure prohibicum ese.  Sed illos adhibere apud mOra.
ciores sences intame haberi.
(2) III 4, 18. cons. II. Sam. IV, 5, 6; leg. ubi David pereussores Y5bo-
setbibostis sui Chominis, nt art, non Rexis innoxii) extremo notabi-
ligne adfecit supplecio. Vide tamen Ructorem de Y. N. e5 C. VIII.
6,18. de gnaestione; An promisine quorumtibet in bello operanti An liceae
lice3 quam auErmandam censet. quia nulla adsit ratio, eur argen. Lubdicum
teis laneis oppaonare non liceat, gnos ferreis confodere liceet. Obi.
Si proditione Civimutis est illos ad peceandum impellere, seq. non
licerenti opera Civium ad versus Dominum ipsorum, nobis bostems
qnia nullo casa videtur licitum procurarem lum morale, ut obtirea-
tur BOnuM. Conf. Putend. d. l. ubi conatur ad b00 arcumentum re-
Bondere (1) in satu hostili multa licere, que alias per se licita non
fint. Itagne Cives Rostium quovis modo sive recti sive verboli ad
desiciendum a Dominis insticari posse. Onemadmodum desertores al-
licere nullibi curpe habeatur, et so sacromeneum ii frangant. (2) Ho-
stem quantum in se nobis licentiam ad versus se in infonitum dedisse;
quem ioitur omni medo perdere liceat, ejus Cives etiam solicitari ad
persidiam posse. Onae tamen adenratam merentur pensilationem. Cxo.
eius non licere sabditum ad proditionem impellere ait: licere tamen
ati; quemadmodum eo DREIS mola ad bonum finem dirioas. III, I,
22.  Objectum band raro intervertat. Aente Forstnerus ad Facit.
XII. 440 Enod facitiam appellant calli, faciunt. Grorius tamen
moribus peniium nes hoc licere ait, ne nimium intenderentur perien-
la eorum maxime qui eminent. 11, 16, 150
Oncma: modum es Pipinus ipse Caroli MI. Pater uno instructus sa
sellites trajedto Rbeno, hosem in cubienlo interfecit.
ZXV.
ad prodi-
tionem int
Dellere?
Recte olim, Poltquam juste posse suscipi bellum decre. Ur delibes
rissene Feciales, consultatum a Senatu fuic, an Cz ulu esset lusci. randum de
Pere. In parabola Christi (2) dicieuir, si quis R ex cum Reoc
altero bello certandum habeac, primo sedentem (qui est mos
consulcantium) expensurum apud se, an ipse qui decem millia
milicum habet, holti ducentibiscoridem par esse poltit. Ouod
ETuI 3
Vi
bel1o7

## Folio 522 — 816856680:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
 (522. 3
Equo
Si videat, se imparem fore, anceguam ille inera fines a Hsi, mis-
Turum Legacionem cum mandaris pacis caula. Etulcum exiam
ad demulcendum holtem Facir, si quidem intrare cum in fines
nostros recemus, led timul donis cum honoremus, uF osten-
damus nos, quod Facimus julto mecu, non odio auF CORECM-
Prutacere. (B) Neque prudencia Colum, auE luorum caritas
exigere Colet, ue bello periculoso abstincacur, sec lape cciam
julticia, rectoria scilicet, quae ex ipla regiminis natura Superio
xemnonminus ad curam pro interioribus, quam interiores ad
obedientiam obligat. (c) Incerim aliquando melius eligitur
bellum anceps, quam pax inhonesta (d)
(2) Orotins Cabellam vocat, EI, 24, 4. edit. Amselod. Sed FelariaMa
Edicio pie substituit vocem Parabolae. Luc. XIV. 31
(b) GTOT. II. 23, 4. quem de solicita ance bellum deliberatione omnino
18860
C) Onam ob caussam a Theologis tradi eit Crorius, II, 24,7. Regem.
qui ob carssas leves, ant ad exicendas ultiones (peenas improprie
dicit o naro) non necessarias, es moonum secum periculum trabena
tos, bellum suscipit, teneri subditis ad reparationem damnorum qua
inde orinntur.
(d) Sic Benbadado iniguam servitutem postulanti respondit ex consilio
Seniorum Achabus, i. RCB. XZ, 8. Simile illd apnd FaCITII An.
Xal. XV. Conselnit inter primores Civitatis Nero, belu anCCPS, an
par inhonesta placeret. Nec dubitatum de Be13.
ZZVI.
Ad Belli julticiam _ id anriguo Genrium more (2) pextinere
candu Bel. vilum ese, uc ejus ab altera parce alceri publica hac ligniticacio.
Unde Bella promulcara dixic Ennius. Creero indicta e deminciatao
(b) Racio ejus rei est, uc ab oftendendo, quam heri longilsime
Pocest, abstincatur, ex caula belli univerlo prope pateant sC-
neri humano, at que uc conster non prirato ausu, sed volunta-
quocuxlex ce ueriusque populi aut populi capitum seri bellum, in ejus
velli de- Que VelUE alCaII COMPROMITET. (C) Cacerum est denuinciacio
munciario? vel condicionata vel pura. Condicionata, ubi cum rerumre.
Deci
Uc Signifi.
lum
eH
uo
liore
mod
ie98
erinci
binc e
dun
H1
prim
RaCX
eni
Formulim: Y
pertinen
suxmina e
set
dum
a
pitiones osfe
der
Nea
5
nl1
die
ner
0
ia e
min
S re
n
Ma
lun
at. a
vesi dunu
er
u
0
le
1
Ten
et

## Folio 523 — 816856680:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
  C523.)
petitione conjungicur. (d) Pura lqux e lpccialicer indictio au
dic) ubi bellum alcee jam intulie, auc injuria nos attecie, alicer
non reparabili quam bcllO. (C)
(2) ico more, quia pon jure naturali. E0 en im vis illata arcetur gno-
eangue modo. Cirot. I1 1, 3, 6.
b) v0c: Kriego. Uneindigun3, Reteso Declaration. Cic. Of. l. Recen-
tiores jet indicere dellum vocant DIKFIDARS. Dis saio, ingninut
Principe, diffieai ejus adbaerentes.
c) hinc (S DECIS praeceptum Hetraeis dedit, ut Civitalem oppnonan-
dam prius ad pacem invitarent. Deui. ZZ. 11.
d) Haec rerum repetitio dicta, lette Plinin, est Clar: catio. Inde illud in
formulis: RB ADI: SATISETERI: DEDI.
C) Pertinent ad mores pentium es alia ut caducens apna GracnS,
saemina es hasta saroninea apnd ROm auOS, quae cum cateris recen-
set o miro, add. Ammian. XLL. 89 eo notata Linsdenbrogii. Cere-
rum sient clarigationem praecedere oportet, A5 (6) aequa paris co
ditiones offerri debent.
XXVII.
Si non est Concranaturam necare hostem: neque intione- Ouod si
Aum eric cum spoliare (a) Duin e Deorum donaria capi à Vi- Spoln)
Coribus solere nocarit Pautanias, e Cicero belli Legem id
vocat. (b) Ouodlicamen in simulaero quodam Numen inesse
ips hoctes credane, id violare ab iplis netas est, et magnam ar-
uit impictacem. (C) Caecerum contra Jus est hominum scpe
liendorum corpora mortuorum male tractare. (d)
(a) sententia est Ciceronis Of. VII. ita pessunt sata exurt: dirui tectas
praeda hominum pecorumque agi. imo res bostium velut habentur
bro rebus nullims CTOr. III. 6, 8. 26) III, 532.
b) Erpo Cs res saerae capi aut corrumpi possunt. Sic templa prosant
cultrs a Maccabeis incensa non sem: l legimim 1. Maccal. V. E6) X
Sic Temolum Hierosi lymitanum excncio datum a Tito ipse Jolephuo
memorat, additque factum ru rE noneus rouc B. II. sudaic. VB 24, 34
Su gnum ampero B ello C elle Pastlicam Spirensem diruere incendia
vellent. Templo adpropinguantibus hostium consecratam (L. c Bon
Dicu) obvertit Sacrisientum. Sed illam selopeto petiisse memoratur
CBB

## Folio 524 — 816856680:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
 3 (5240) EC
Calus, quem, quod consclentiae. licet erroxea, dCaen se GN_tHS HOB
est, peccasse ubio caret. Pranci certe veleres Templis pepercs.
re. add. omnino GFOT. III, X2, 6. Testatur Procopiu, Ch. froes Per-
sam. non Christionum, Ecclestae Antio hiensium Christianorum pe.
percisse.
(9) GcOr. III, 5, 3. Fnit rursus detestabilis indomitusque militons 6 al.
lorum faror, qui Manbemii sepulta Electorum corporae tumbis, ut
ferunt, erulas male babuerunt, ess capite veluti globo usi sant, qu0
Indi agitantur.
ZZVTII.
Probacum igitur uE a Nacura, sic a DFO ip Comet fus PEXe da,
sure prae. ariis exemplis. Iolc es Abrahami, spoliorum, guxe a quinque
Regibus acceperac, parcem decimam FDFO consecrantis: (a)
e Jacobi, Josepho prae fracribus peaecipuum relinquentis L. c-
sacum: Docibi, inquientis, parcem unam (upra FLaEres TUOS,
quam a manu Amorrei cepi fladio meo, ee arcu meo. Ouo in
loco illud cexi propherico loquendi more pro cerro capiam lumi
dic Cirocius, (b) ex Jacobo actribui, quod polteri ai ejus nomi-
ne dicti Facturi cranc, quasi eadem ellet Progenicoris et poste-
rorum persona. (C) Imo extat ec insignis lOcus, quo DELIS in
lese lua, de Civitate post pacem repudiatam CxpusMata, l0-
Quens aic: Omnia spolla diripies Tibi, es frueris praeda hostrum; quam
DEVSribi dederis. (d) FTuc perrinec eciam fus Direptronis, quod
improbane nonnulli, quia avida in direpcionesaHuS Prari-
Piane Fortium bellacorum praemia: cumi iea Ferme ereniac, uE,
qui segnior (ic, praedetur. Incerdum ea conceditur, quod im-
Dediri non postic. Cenera in quae praeda diridi pocele, (unChac:
homines capeiri, armenea ex greges, Decunia, ces mobiles, alix
Pretiola aut viliores.
(2) Gen. XIV. cot Hebr. VII. 4.
(B) Gen. XLVIIL. 22. Add. GFoc. de I. B, e D, III. 6, I.
(C) id enim rectius, eodem observante, quam cum iebrais verba haec
trabere ad illam expilationem Sicimorum, qnae jam ante a filiis ja-
cobi facta erat.
(4) Deut. XX. 14.
XXIX
Ou∞arou-
menca pro
dX7
uod Ius
direptionis
Oc
III
ll
ophre
3HO1
rum
EIc
a
It
MaTI
emanno

## Folio 525 — 816856680:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
13 (525.) 6
XXIX
Adquiruneur etiam Bello Res incorporales, ut AIba ricth An in Be
l0 adquii
dua Albanorum fura fuerane, libi rindicarunt Romani. (2d rancur et
Nam qui Dominus es perlonarum, idem es rerum est de Juris iam res im
omnis, quod personis competit.
(2) CrOT. III. 8, A IIF.9,6.
ZXX.
Parcendum in bello estiis, guorum vicae senus ab armis cellalla 
bcll0
abhorret, non pueris modo e Feminis, led et his qui lacra cu-
ranc. Sic Phililchaei, hostes fudaorum, non nocebane colleeio
Propherarum, quod erac CabX; (2) e sic ad alium locum, ubi
Surile erat Collegium, canquam sepolicum ab omni armorum
injuria, cum samvele contugit Darid. (b) Addic C anon agri-
colas =_ mercatOres; pertinent que eo caprivi, de quibus Eli-
Exus Regem Samarix sic alloquitur: an quos caprivos abduceres,
elactio ruo es arcuruo eos interimeres E (C) vicam icem lalvam paoi-
fcences, live in praelio, sire in dedicione. (d) suxplices quoque
(C) inprimis Reges Principesque. (F)
(2) Pr vacat Crorius ad r. Sam. 2, 5, 20, 8) de J. B. (9 P. III. XI, 10.
26 ed in notis e L. L. Bajogriorum.
b) 2. da. 2L l X, 18
e
IL. RCG. Yl. 22
alignando seb conditione Tributi. add. GrOc. TII, 12, 4. omnina.
d) Notan Febraei interpretes, majoribus suis in more saisse, ut quave
oppnonarent arbem, cum non cingerent corona, sed parcem liberam
resinquerent essrsoere volentibus, quo minori sononine res travsiret.
) aufi Onade uno Iongnades AIB XI 15.
L) essi Jolun Repes captos interfecit, sed peculari I PL insn. De Rege
alemannorum patibulo afsxo narrat Ammiaaus.
XXXI
Solet alias Belli ratio dici, quod (a) in bellicis consiliis ex quid Ratio
dictaco militaris prudenrixe facto opus est; scd ulus obrinuie, bellis vut, o
Raison eC
(b) ut ad sublidiaria quoque consilia et dictatum prudentix guerre?
X X X
CujuS-
corpora
les
Duibos pax-

## Folio 526 — 816856680:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
n∞ 3, (526.) ECd
cujusdam exeraordinarix lixa adpellatioreteratur; caque (-
mul. moralis aeltimario recti honestique includatur; cum quod
ex ratione Bellis publicaucilicate exigente factum esse dicitur,
id plerique eadem opera juste recteque factum ese ConteN-
dant.
(2) non antem illa ratio, qua pleragne ernelitatis atque injustitiae feo
mam incurrenti: ant commendant ant exens int. P’OxstnCT Ad TACIEo
XIIL. 4P.
(b) FI.ne nata Ileico Obrechto Rationis Belli desinitio; quod (ic Princi
pium practicum ex certo Belli Sc. tu hibicuque pecicum, ecticax ad pro.
ducendum Conclusionem, qua sab aectiimatione justi rectique excus-
cur vel detendirue id, quod obsoluce d simpliciuer spectarum; justurs
rectumque non ecto.
XX XIY
AdversS X hostem, salvo humonitaris jure, non omnia li
CCnE, (a) de Si duriuscule loguucus (b) Grorins eAt, Cx se ip(OPrO-
mniz lice Legom. 5. 26. Facile explicatur.. Sunt enim quaedain ottioia ex
iamm advexlus Cos (C) Cerranda, a quibus injuriam acceperis, est-
que ulciscendi es puniendi modtus. (d) Dicticendum Famen:
non est, Merum tiomines alioqui mites (xDC (XVIOTCS FRCCIC. (C)
imo jubere. (F). EF graris injuria Exepe dicissimis aflictionibus
cauctam peabuic.
_ Hlostis antem, Pre ROmano est, qui nobis ant eninos bellum decerni:
mus.. Caeteri latrones aut praedones sunt. GrOc. III, 3, T.. Latrones.
criminis causa socintur. Civitas antem et s de lecto interdum Lon va
cet, juris tamen fruendi cansa sociatur. Ais Pompejo de privatis:
triumpbus non fnit.
2) relate scilicet ad temperamentum, quod a jure naturae facultati ad
versus hostem accedit. Ouod si enim arboribus parcendum est fru-
Siferis, Dent. XX, 19. quanto maxis hominibu  cons. omnino sel
den. de 7. N. 86) C. 5. D. H. V1, 1778.
(6) 113. 13. 10
(C) CiC. OF. L, XI.. Si quis nentrim partis locum occupet; extremove
necessitati in casu violet, solo se sursque ab immineate periculo Ex-
endi stndio, cur injustiriae is condemnari queat, rationem ab se sussi
cientem
Ouousque
adverlus
hoctem on
anF
lblE1
band
niti P.3
lat
ero
nario exped
cin
p
dere, qua ne
ta; bac 
ebdn
AeMB C
pate
ouetu
1. H
riem
omnes
mari debere
quae esset ne
exemplo
eioni oat
Sic extiae
lq
ad+
idi
et dac
suba
8. X
jum
Bent
naequ
un

## Folio 527 — 816856680:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
nE (527.
dm
eientem hand reperiri posse assever sr Obrectius de Rat. Bel, Ill. S.
17. B. 8. P. 35.
(d) nhil vero ex ratione BeMI faciendum, gno DCUIS offendi possit:
aut quod ad sinem belli nullam essicaciam habet, quodve modo ordi-
nario expediri potest.. Fx quo pacet injustum non esse, quod Vec-
cingencoris apud Cxlarem de B, C7. VIL. Y4. dixHt, oppiea incendi de-
vere, quae non munitione ess loci natura ab omni perieulo essent tu
ta; hec si gravia ant acerba viderentur multo illa praviora asti-
mari debere, teheros, conjuoes in servitarem abstrabi, ipsos interficis
quae esset necesse accidere vicis.
(C) exemplo Darid est, qui de Cezritu,ne ab ipsis proderetur, es re-
Ligionis odio apud hospites in perientum veniret, neminem in vivis
relignit, r. Sam. ZXVII,, 9. ad de Orot. de J. B. 5 P. III. 4, 9. 59.
(F) Sic extincti aliquonido omnes mares, mein Rebellionis, qnia qui ex
trema obsidionis expectare sustinverant ii, si Ahi parceretur. facile
paterant data occasone novas res moliri.. Qnam ob coussam David
vicetur subactae Tammea masenlos omnes occidisse, 1. Sanr. VIII. 23.
2. Re8. XI,, 15, 26. FFA ad divinam beie anctoritatem consvoit Cle-
ricu, cum crudelim fuisset bellum. si homines absgne ea masenlos
omnes sentis occidissent, ad DCuT. ZX. 13. Nihil relioiosum vidorio
praesereim irata e avaro.
naegne carent ventis es solibus ossa Ontrini
Nefas videre dissipabit insolens.
ad2. 50. YIL1, 1, 2. Baru CB. I1, 24.
ZXXTII.
Oux milices hoctibus eripiune, ea proprie Ciritaci Res praeda
adquisEX
non sibi adquirunt. Sune enim milices instrumenta Civi ad quem
raris sc Reipubl. personam Sultinene. Feli receptum passum, Percincant
_ consultumm magnopere sic, mobilia oionia, vel pocissimam
Caltem crepiorum partem ipsis relinguerc. (2) Ipla CXECFO-
quinmagnicudo animi in magnis aliquando Principibus non
Datitur praedaen Caperc. (b)
OrOL. ITI. 6, 5. S113. lognimur enim de rebu, qua in ministerio pu-
blico capinatur.
(2) Divinum ea ae re Statutum extat Num. X X XI, 26, ABI paIS PEX
sus divinu
de Dictri-
da dimidie Miliribus, altera Communitaci cadere jubetur, demtis ta-burione
Z X X 2
men Prada.

## Folio 528 — 816856680:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
sciplimam
bellicam
3
(528.)
C
Men gna DF. O Sacerdotibnsque consecrata esse debeant; una vide
licet de D. animabus aut rebus portione militibus decerpta,  nB
de L. animabus aut rebus Communitati decisa, V. 25, 30. Ono pacto
de CCCM ES XXXVLIM. Ovibus Militi decesserE OVeS DCLXXVI. V.
37. Sic Viduis, sen bus es eoentbus prpeltis pars praedae data est
temporibus Maccabaits. II. MI iCC. VIIL. 28, 30. Lodem pertinet illu.
Aris locns 1. Sam. XXX. 24. de Daride Bse Racuence: A. gna er II pars
descendentis ad praelium, e5 remaneniis ad (ascLes se _ AAnEH IB
procinctn: Prudenter egnidem, ne apre deinceps reperirentur, qui
castra urbesque exftodirent. Sunt, qui imnia baec venisse ajunt ab
Abeahami temporibus. asserunt enim es oem es Mmhrem mansisse
ad impedimenia abrabamum antem jus inum remisisse. C0. Cirutu
ad d. l. 1. E5 de T. B. (6) P. III. 6, 17 (5 I1L. 6, 24. COnfo interim 10.
Seldenus de J. N, 8) C. s. 8. 12. VI. 16. pertot.
(B) Gen. ZIV. 2,. ut abrabamus. V. Plinins L. XV. Manius CarisS
jaravit se e preda ribil accepisse praeter sucum Eginum, qun saere
ficaret. add. Grot. TIF. 6, 16. (9) TIB 16, 3. hinc s quis oredans reth
cuisset, de peculata acensabatur. Grot. III. 6, 21. Atir ratia est re-
rum mobilium, quae extra illud capiuntur, ut. si cetrahantur Bolis
Bosti in dimicatione prontari, eo) proenl ab exercitu in liberis ee in-
jussis excursibus. Onod genus praetae HaliCorroriem vocant,  i
bntino distinennar. Crot. III. 6, T2. E5 omnino III, 6, () 24.
ZXXIV
Bellicam disciplinam reliementer jurane exacta cura prove-
sus rerum neceftariarum, tipendia bene loluca, e visor Legum
percinear milicibus dacarum. Onalis illa Joannis: a concultione, a calu-
mnia in quosvis absinece. Conenn estore stipendus vestres (2)
(2) LuC. III, rA. ex ScoUCO memorat Fconcinus, pomiferam arborem.
quam in se de castrorem fuerat complexa metatio, postero die ab-
eante exercitu intoctis pinet brs relictam. GFOC. 3, 1.7, 2. ( in notis
de N.ori Severitate ob rap. un Callum C allinaceni. L X Spacciano.
ZXXV.
induciae nonnullis ab inde de orium dictae, pax audinrie se.
queltra, icem cemporalis _ castrensis, ut d armisticium, neque
aliud lime Cirocio, quam conventio publica, qua bello atien-
Exempla
distriburae
Drada e
uLado
Ouidact di.
quidindu
C1∞3
di
min.
man
N
d
11
at
s
e
ve
ac

## Folio 529 — 816856680:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 3 (529.) E su
ce ad cempus bellicis actibus abstinendum est. Pollunc ex vel
aliquoc horarum vel ex annorum ec. (2)
(2) queles Anno MDC L XX IX Coneitae inter BmperatOrem _E Regem
Gallixe, ( nnper inter Lrepoldum 1. es Sultanum MaAaSa Han
Ortomanorum imp. i itum est armistitium XXV. annorum, uc in ter-
minis vocatur Ari. XX. Sictmeu, ut ob seciem pacis, gnam onpe
inanciae indrunt, eocem in instrumenso adpelletur pax. AunO
M DC XCIX, jan. XXVL.
XXXVI
Jus Belli in partes cerraram hactenus incornitas Fsclesiae non Ansus bel
li hrabeae
competir. quippe quae Scacus de mundo non el, (2) S ad pauca Eccletia im
Pocestindiridua redigi, (b) ac certam sedem non habet; neque regiones
Per cam Imperancium fura colluneur auc minuuncur; quippe incoeniraa
cujus Regimen (olo Verbo ee divinx gracia sigillis recte adpli-
cacis administeacur. (C) UInde Chrictus negarieRconum Cuum
esse de mundo, acdens alioqui tucurum elle, ut more aliorum
Lecum operamilitum uterecur. (4)
(a) Ave s. cielas heminum independens, quae summo Imperio continetur
es repitur.
(D) Tres faciunt Reclestam, sient Colleoium, ait Forcullianus, add. PV
terd. de H. R. Coad RCBD. 5 31.
(C) CiFeF. 18, 323 14. 10, XV1(1, 36. (d) 11, 22, 24
ZZXVII.
Praecipue amica via (de qua adII, T.) centanda illi quipe- Cur meti:
tic; cum peslestionem cum aliquo riculo Farorurique comite. Ox causta
cur. In pari caulis possidentis melior c conditio. (a) Melior PMidentise
est caula sium non craclentis, quam polcentis alienum.
(2) Cr0, 113 233 110 85 1I, 2, 5.
ZXXVIII.
Anbellum exutraque parte justum esse postic: ardua guae- Anbellum
llio est. Equidem Oronus juSTitiaII CALLX DENES LINAMEaNEII ex utraqIn
porce juctu
Parcem uc in priracis, ita publicis quoque in controrerliis con. ette Posics
altere (2) detinic; sicuti camen in priratis licibus utrague ParS
sulte caulam cueri = polsic, non obstance quod una cantum
aL XX, 3
ex

## Folio 530 — 816856680:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ut  3 (. 530.)
eegun
Pdere caulajulta exsileat: ita e in bello inconreniensnon elle
ut cum exuna parce sit jus, ex altera ignorantia inrincibilis, ex
Sunse di-. utraq; Parce bellum julte seratur. r Nimiru operans julte inter-
duagere dicicur, quories injulte non agic, etiam (i id, quod agit,
III. S. XIr jultum non lc. Ouomodo Aristoreles distinxic inter ro adhueir e
so adnor regrc. Sic uc jucti hominis non paucx postinc esse actio-
nesinjustae, de vicererta. (B) Scholastici ajune juctu uerim qs esle
polse macerialiter, non camen Formaliter; uE Lleaelicae justocieu-
l0, veceris nempepossessionis e haereditatis reperierintterram
Palastinam canquam suam: Chananaei autem neleientes hunc
ciculum, bona side (0 suaque defenderine. (C)
(2) quia sacultas moralis ad contraria. pata ad agendum (5) at impe.
diendum non datur per rei ipsens naturam. GcOT. Ll. 23, 13.
ubi ienorantia agentem in bona side. constitnit. OA. ndo at Orot. ILo
23, 13.
et Hinc non saltim de J. B. _P. II, 23023. sententiam istam defendit
sed E6) II, 26, 4. passim receptam vocat sententium, subdites quod
altinet, dari beltum utrimque justum.
6) Potend. Off. 1, 2, 12. quatenns injustè non agit, nisi qui seit, se rem
injustam apere.
(C) Formalicer jusum, quod est justum in conscientia cerentis licet ali
quid vitii axhercet. Macerialicer, gnando est justnr ex parte ret.
non tamen ex parte conscientia gerentis, ut si hellum perens habeat
instam cansam, quam tamen putat esse injustam. Etroque modo ju-
stum, gnando quis habet justam cansam,  fic quogne judicat, depo-
fituru bellum, R aliter scinnt. Ohund. ad lL, 23. _lF.
ZZXLIZ.
Caeterum exhaurie hoc de Bello argumencum, integram
apud alios, aelociscomprchentam voluminibus lractationem
Bello per de lure Gentium quo reterunt doctrinam de jure feciali seu indi-
ctionis BelCa, Tansirus per alcerim terricorium: in hostis corpus ab
Viris, vyi. Res: Scratezentat. Caplivitatis eam que finiendi modis: de lytro
e0 Cienciu acquisitione mper in bello particularis es universalis: de jure Post-
limini: Lnalatis: Mediationis: Repressaliarum: victoriae cum
praelii
ela supe.
AtetS; H. NerC.
materiali.
sext
euid justii
Formaliter)
quid incta
MMMCetE
pecimen
dicti.
Ouid bon
xo ad D0.
etrinam de
d
ne
bo
in
ii
un

## Folio 531 — 816856680:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
t 3 (3373) Em
Pexliicum belli. DeJure Triumphi. Induciarum: Cepeliendi cada
vera occilorum, quod camen nos fere ad Oecorum ex digni-
cace liuimana aestimandum reculimus. de Jure Redimenah capti-
vos, exigendique ab his furamentum securitatis; Peamiandi
denique ac puniendi milices eosdemque dissolvendi.
XL.
DiFerEa PactO faedus, UE d genere spCCICS; (2) CAquC p2- TIE Cae duB
Ctum incer Summos utrimque Imperantes initum.
diffexac d
(2) Padum enim sub se (o contractus gnostibet, ess fcedera cempreben- Decto)
 l, 15, 1. Quorsum C Padum five Contractns matrimontalis re-
fertur I. 2, 40
ZF Fo.
Faederaratione Objecti realis dici possune vel Narur alia vel quid tcede-
ra natura.
Civilia. Ila de limplici duncaxat liumanitate de amicicia, auc jin d civio
noxa non inferenda lanciri olim solica, in ulu hiodie Ferc non line
(ImE; CRe certenoi debebanc; ne Fchnicorum reltisia legarius,
e quibustranct pauci licicum putavere in non Faederacos laEro-
Cinia exCrcere: (2) Nil quod, qux super praestandis humanita-
es ofticissineuncur, scectera; ex Ture Impertecto faciine perte.
etrim, ue ejustiiodi Ofcium bello rindicare lancico Fcedere li-
ceat. Clia vocacelicear, qua velad commercia, velad comu-
aitarem Belli, seu auxilia mucuo= praestanda in Belloofensiro
alE detentiro vel ac aliaS reS IHCUNEUES. Suneque, vel aequa-
II2 vel inaequalia. (b) Priaequalia promiccuntur vel a Fcederato quid inae
digniore, velminus digno. (C)
(2) DN. C. Thomali ser. DiV. III, 8, 12. Creci cienrlu vocant. Cenes.
XXI, 230.
quale illud Romaorum Cnm JndS T. MBCC. VIII, 22, 23, 24, 25,
26, 27. Solet antem inprimis in fee deribas id sibi stipulari, qui an-
xilia promittit, ut copie presectes e centuriones babeant de suis.
Nocat id in Tbracibus. atrarum Zacitus; ut si milterent anxilia, suos
ductores praesicerent. add: r. MaCc. X, 37. fic bodienum H el vetrisuis
qnae Caesari ex aliove miliiant; copiis suos dari centuriones magno
bonori dncunto
(6)C. 1h0.
qualia

## Folio 532 — 816856680:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
09 (53.2.)
EE
(B) C. Thoma( d. l. (C) Graecis vocantur srordai,  p L ex paren
ad sit BEDSrZUA. P. gnatia bellorum fadera vel ad omne belum
reseruntur, quae Greci adpellurant ovuua xiar: vel ad mendes duu
taxat fines, quod dmuaxiar dixere. Sic minutiores Principes d
maonis Reoibus ant pacem aut sui entelam annua gnadam pensitatio
ne solent redimere. T. ReS. X. 15, (6) BrOt. I, 3, 22. omnD.
ZLFI.
Specimen sermonis Policici ac Seyli ad aulam compoliti
ckimium eAt, quod auctor de Comirare, Aristotelicis propemo-
cont. Au. Clum incoonica advercic. Nlimirum, G quis alceri subjectus qui
ctor, II 17 dem non lic, colere tamen cundem ceneatur, Comitate (a) 0
pus esle, e modelca prudentique ad ejus placita accem peratio-
nC. Dua aepius arce difficilimis cemporibus noctra adversus
Pocentiores illa la cuemur, de tranquille saltim, si non ommino co
mode ricticamus.
(2) eadem est Phrass J0. Bodini de Rop. P, 9. qni comiter observare di-
eit vicoris Majestatem. GcOr. II. 15, 7. Manens omn in feedere in-
aequali sine imminutione imperii est de Imperio ac MajestateCOMI
rBR colenda.
ZLIII.
Dirisio Faederum in (2) realia ex personalia non ad omnes
Reip. FOrmaS, sed maxime ad Monarchiam reterenda cst. (B)
quid per. Alia etiam racione dicuntur Faedera perlonalia, concradistin-
Cta iis, quae sunc ad polteros transcuntia. (C)
(2) Reglia Fcedera v. c. inter populum Ex popalum, HE ROmOnOrUM
cum Jndaeis, gnod fcedus ex veceri more in tabulis aeneis scripenm. 1
MacC. VIII, 22. Polybins libro tertio de fcedere vrimo iuter ROma
Bos es Carthaopiner ses: Tnexusucor Ter oorBnucor en rv er ZaNX aoto
(B) In DemoceaciE vero populus non incerie, sed semper morali aestima
rione est idem. Ees PN. Thomalius etiam quoad Monarehiam
hanc distinctionem pro divisione aequivoet habeat, quia sce dus perse-
nale maxis pactum sii quam fcedus, gnia Princeps enm Principe pa
eiscatur utilitatis privatae pratia.
(C) Sic DEUS Paedus se taire dicit non cum Abrabamo saltem, sed es cum
seminc ejus Gen. XVIX. 7. Es sae m ntique inaequale DFil, cum Nitilo.
2. PeF. III 2L.
ZLIV.
Quid Co-
micas, ylc
Dolitico 
rarealia:
quidscede.
adhlertlat a
ibanc
Dar
lian
quam
ides Po
Senc.
et
itlebatu
1
clene
ere
co
ec
Pin

## Folio 533 — 816856680:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
B(53307)
u
XLIY.
Perrulgaca (2) Faederum Sponsionumque apud Romanoshac II disses
diferentia fuie, uc Faedera dixerint esse, qux iulsu Cummxe po. runc fcede-
ra dc spon-
celtatis fiebane; Spontiones, ubihi, qui a pocestate summa siones :
mandatum ejus sei non habebant, aliquid promilissene, quod
illam proprie canseret. Cxterum excellentior e a prio.
 sentu recedens Sponsionis species est, quam Caranciam ho. quid Ca
dicrocane, cum Populiliberi, guire in liberopopulo summam antia:
porestarem habene, inter alios paciscentes Spontionem luam
interponunt, seque effecturos promitrunt, uc pax de amicicia
Contracta LeEVeTUI, ex latA LCPALCEUE.
(2) Patendort. de O. H. 6) C. II, 16, 17. vocatur alias Fidejassor, qui
banc in se provinciam suscipit, ut Rex Cali ae Pacis Oliviensis inter
Succum et Polonum A. 4666. seipsum adpellavit; sponfonem vero
Carantiam dixit.
(6) Lir, E. IX, 9. qui de Samnicibus legendus. Grot. II. 15, 3. gnan-
gnam Sponsiones, etsi praecedente jussu summa Porestatis factae, non
ideo scederum jure habitae fuerent, nist selennes fecialium ritus acces-
fissent. Caeterum Sponsionibus non febat pax, sed in futurum pro-
mitlebatur pacem factumiri. Obrecht. in Sponsore Paci5, 6. l. f. 5.
ZLV.
Suasie Principibus Christiani Orbis Eugo Crorius, (2) ut in Ouid de
Fcedus quoddam Anci-Turcicum cocant, quo juratus candem 
omnium hostis, juncta eorundem vi opprimatur. Sed substitit ai Turcico
hractenus ea resintra voca, nec sejunctae Principum, ac lui cu. censendu:
jusque Stacus rationes ejusmodi conjunctionem periETuInE
SpeTarC.
2) II, 15. 12, e5 consilia aliguot scriptorum in Anci Furcico collexit
RCuIHerUS. NEC ipnOTE sunE Macini Sanuri Forlellis Busbequii alio-
rumque commenrationes. Oridem ilinera descripsere, es qni conf-
ciendi pecnniam bellumgne Turcis inferendi modus esse possit, edo-
cere sustinnernnt. Adde B aecler. de Passapiis.
XL

## Folio 534 — 816856680:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
534.
3u
aLL.  l
Poltune eciam faedera publica eranquillicatis erso cum (2)
instactom iniri; nam fcederibus id cum pactis quibusris com
mune est, uc ad ea incunda quirisidoneus sic, qui consenciendi
facultate saudet: nec is, qui de Numine, lecus quam par ele,
sentit, ex humanistatim generis locierare expellendus estine
que a quoquam comprobatum tactenus cAt, netas esse, illo-
rum, qui dereligionis capicibus alicer ac nos seneiune, commo-
da (s verae nihit decedat relicion) PFOMOVerE, auE COrUI, ad nO-
Ara commoda promorenda, opcrauti. Lxeanc Abrahami cum
Abimelecho, (6) Sodomaeos etiam bello adjurancis: Davidis
e Salomonis cum FTiramo Pirien(i, Fcedera Pangenciu ex-
etriplai e jndas (C) Maccabans 2c Ilircmus Alexandri Alius
cum Romanis fcedus inirere, hic etiam Tulio Caelari in Syria
ex Aorpeobellum serenti, coregiam operam nararit. Acde
Ture quidem Nacurali nullam habet dubitatione, nec OpuS
es Leges dictingaere dirinas in recerem ac noram. (4) Turc c-
nim naturali detentio legirima Cabilitur, ad quam pertinec, uE
Ii SinSrUMENEIS UEAMUIE, qua TAINE ad IAMLIM, SE COFLHL OpCFA
Gux Posune jurare. (C) Scd_ iplum Jusnacurx omnibus com-
mune est, uc religionis discrimen non admietar. (() Serptios,
Camet(I Idololaeras, avertari vecantur FTebrai. (5) Sed _ olim
Darid apud Populosirrelisiolosperturium sbi guXsiriE, AUS
quam co nomine reprehensus. (H) AC quandO DFLIS DCUE.
ZLIII. 6. de Moabicis _ Ammonitis dicit: NON qLLETeS prO-
Spericatem corum, nec bonum eorum ultis dicbus cuis unquam:
Faedera alcem benetiea cum illis populis recantur, non icem
jus belli conceditur; (i) aut certe, qua LIebrXOEUM gMoruN
dam sententia est, vecatur pax ab illis peri, non etiam oblata
accipi. Iinde nec Tephresarma in eos novie, nili polttenta.
tas a qux pacis vias, neque Daridnisiaerocibus injuriis laocAi-
ruS. (K) LmO DEL exemplo, qui Solem oriri Lacie bonis d ma-
An Faedera
liceac itire
cum inF-
delibuSS
X
ion
ln C
quo
ad
xavi
euras
iment
ime
3e0
Ii
Irit alit
disinot
els
Ca
ilieas 
Det
nece
sen
AC
un
I
Der
dune
Indi
ale
Bn
edxe
seou de si
eoatus por
Que
n
De
din
1
p
livi
el.
entar
erna  lan
eeqs ,
e

## Folio 535 — 816856680:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
833 (535.)
is es pluria uerosque humectat, jubemur nullum hominum
genus a benoficiis nostris excludere.
(a) prostat hoc de aroumento erndita tractatio 50. Francilei Buddei,
de Ratione Statrs cirea scedera
(b) Ger. XXXI, 2. SaM. V, LR, T. ReB. V, 22. Toleph. ArchaOL. VIII. 20
ZII, 27. XIV. 14. P9 faedus quidem Solomonis. cum Fircano factum
dicitur ex sapientia, gnam D EUS ei dederat, Orot. II, 15. 9.
(C) Arormenta in contrarium assert Calorius adt L. Maccab. VIII, 27.
quae examen merentur.
(4) add. C FOL. 11. 15. 8. gnem non intellexit, gni verba ejus 5. ZI. ta-
xavit. Nulla hic intrinseca ant universalis est pravitas, sed ex cir-
cumstantiis estimanda. Objicinnt Locum FxOd. XXIII. 32. NOn LOCG CON
duibis cum ipsis scedus. Sed (.) non nepatur scedus deditionis. (2) tra Fceders
distinonit Calovins inter faedera, quae cum insidelibus contra alios cum inti-
delibuspus
instacles, es que contra fideles panguntur; item inter ea, qua po snare vi-
liticas duntaxat conditiones coniunetas habent citra pericnlum uS, Fxod
vel praeindicium verae Religionis, e5 quae in frandem Relipionis: Gna XXXLZI, 32.
necessitate  utilitale exigente,  qua preter necessitatem ant in- expedituri
Ronem ncilitatem incuneur.
(C) Ita aronmentatur e nostris D. Calovins ad Fxod, XX III. 32.
Obi. faedus Ase cum Benhadado culpari Z. CBion. VI, 7. Resp. non
per se ac simpliciter, sed quod bellum justum non esset, ac viclaretur
Saedns cum Repe Psraciis initum. Et eo quod ad focietatem Sgri se
contrlisset, DR D diffisas. miss etiam ad Sgros rebus sacratis, adeo-
que non ob ruturam fcederis, sed ob sinonlore animi virium Onem-
admodum Rex idem culpatur, quod in Medicis spem posnisset, nan
en DRO. Nimirum multa in se non vitiosa ant illicita vitiat AN I.
MCIS, ut censum in Davide. thesaurorum ostexsionem in F. Zechia.
Orot. 1I, 25. 9. fin. In gnaestione, an vi aligua majori a Ponciticiis,
vel aliis nostris hostibus injuste nos invadentibus inoruente, cum
alius Relisionis asseclis, liceat Cxtheranis de novo fcedus desensio-
nis inire? Necativam proprionat Taenorius Fract. de Paederibus
Commentar. in Obadiam adjuncto, landans Eutherisententiam, ne
Zwinoliani in Pcedus Smalcaldicum reciperentur. Sed haecnimis
cende diruntur. Et cur adversus illum cum Reformatis non
biceat scedus inire, cui utrique eodem summs l050. Annon ejusdem
93
Im

## Folio 536 — 816856680:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
An taedera
de objectio
ipso jam
633 (536.
 su
Imperii membra sumus, ad furium sanctissima pace impetratorum de-
sensionem obligata? Conf. Putend. Per. Brandeb. II. 29, 30. es inpri-
mis, quae superionorantia verae Politices in Pacis restphalicae negotio
disputata 1I. 69. ibis Multis, al. lndibrium, aliis indionationem mo-
vit, quod Cedanenses, certum hominem Kolmium miltere non dubi-
tassent; oratum, ne Sneci Reformatorum cansam apnd Fracatns Pa-
cis foverent. Instas3 2. Cor. VI, 24. Nejusum ducite cum alienis
a fideo Ouod enim confortium est justitia cum iniguitate, ant qua
commixtio est luci cum tenebris? Resp. Apostolum de illis loqui, que
in idoliis convivabantur, atque ita aut idololatriam commitrehant.
ant certe committentium speciem praebebant. Sed quid hoc ad versus
fcedera civilia? (2) Observandum iis in fcederibus, ne Relixiont
directe ant indirecte noceatur. quod etiam fil, se ex tali socletale pro-
fanae opes maonum habiture sint tacrementum. GrOt. IL, 15; PT. quo
nomine Francisens Gallia Rex maximum CBristiant orbis odium in
currit, quod nulla suarum rerum mendarum necessitate, sed sola
aliena rapiendi ambitione ducusi contra Cbristianos cum Tercis so-
cietatem iniit, qua bis non solum invens occasio nata est ocenpande
plurimai quae nostri in sfrica alibigne tenebant: sed eo etaliam, Si
ciliam, Sardiniam. Corficam aliasque maris oras invadendi aperta
jannae fuit. Co0f. Ilennigcs. ad Orot. II, 15, 20. Inse, ubi (5) Rein
hinoium faedera cum insidelibus absolute rejicientems confutat.
(F) Oror. II, 15. 8. (3) Dent. XXIT. 7. Orot. II, 75. 9.
Ph) OroF. II. 15. 90 (1) Orot. Il, 15. 9. (H) Crot. U, 15.90
XLVII.
An faedera, quibus nihil aliud constiruitur, quam id, ad quod
hamsancea Lege naturali renebantur paciscentes, tanquam inurilia, cul
Nacurali ioribus cenibus pudenda, etiam erea DEV M parum reverentia ha-
Sure DEX beri debeant: FCCCHCIOTeS quXLIVCTUNE. ANirmantem defendit
CCPES IITI
Cinc isno. Pusendorsius. (2) Equidem optandum ommino crac, ca ut omni-
minta pos bus morealibus mens esset, uc cuiris obria Juris natUIEX PEX
cepca ponee lua obserrarent: quo minus tamen ejusmoditae-
dera, objectire nacuralia, OMICLI GUCAME, FACIL MUEIA InFeF Sen
tes luspicio, ac mira quorundam perrerlicas, et custodia (0
aieratis, cujus haud raro incerest, Jus imperlectum ica velut
2Cui
CIMEE

## Folio 537 — 816856680:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
m5 (537.)
suo
acui accedente pacto, uc transeat in perfectum. Fc quid I gen-
ces regulam Turis nacuralis cancisper obliceraAenEd Ut veteres
quaedam lacrocinari _ praedas agere in externos nullo indicto
Bello pro licito habuero. (6) Cxecerum quod ob locieratem e
Pralencem generis humani Cacum necestarium est, id neque
Pro inutilis neque pro pudendo sencibus, NCque pro parum
reVeTentI ergA DELUM haberi debet. F FE quid dicemus de
Ecgibus ob auctoritatem, non autem catione originis cirili-
busi Aninon e Legibusnacuralibusrim Legum ciriliumeribue.
relumum Imperium Eenecur, (C) Farence ipsonet Pusendorsio e
(2) deJ. N, dc 6. Il, 2, FY. p. 176. locisque aliis, quae ad Orot. Il. 150
5. r. alterat Rulpisus, Coll. GCOF. P. 94. e)
B) OrotolL, 2555. add. Putend. O. H. (5) C. 155. 9.
tale faedus de noxa non inserenda datur. C en. X X l, 23, 24. 5) XXVL.
26, 270
(C) de O. 1. _ C, 6. 12,2, 3.
ZLVIII.
Faedera ratione Formae sune vel aequalia, cum rel uerinque quidtcedes
aequtalia praestantur, vel personx paciscentes aequalis ha 
Bentur condicionis: vel inaequalia, qua proiictuntur a Fcedera- quid inx.
eo digniore rel minus digno. (2) Rurlum alia detinica, alia in- qualia:
quid inden
detinica; quale illud Ponrif. Rom. X Duers Ferrariensis cum Flen- finicu 
rico II. Callorum Resc; Ipse amicos Regis proamicis, holtes
orohoctibus sine exceptionC haberE FenCaLUF. (D)
(2) Tbnan. HistOP. XV P. add. Herto Elem. 1, 8, 7. P. 266. (6) Crot. P.
3. L ubi fuse de faedere inaegnali.
(B) Fcederum incentem resen sum institnit Pnsen dorsius in Rebus Cestis
Eriderici Cuiliolmis Notum in iis eft Ouadcuplex illad
Z LI L.
Cires, de quorum ofticiis sgieur, ravione subjecti sunt vel Duot ordes
leortu Minstri _ Officiales XX R eip. vel qua Cives ex Subdiri in num sine
universum. Ministri ineres classes pro ratione negoriorum di
Cives ?
cum Ana.
tribui postune. Sunc illa vel sacra, quibus obcundis destinantnr lysi corius
DD. CAPEXVIIE

## Folio 538 — 816856680:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
3
t  3 (538.
DD. Ecelesia _ Scholarum: V id. AuC. C. Z VIII, 8,9. Vel Crvilia,
S. 7. CirCa quX OCCuPantuE(2) Ministei StatuSS. 7. _C Justiciae, 5. 10.
(6) aC Frary, 5. 14. Vel Militaria, 5. 1I, 12. Ciresin genere (C) obli
raci sunt summis imperanuibus, Concivibus, e roti Civitabl, d. 3, 4.
Mulcum sectatur in iis, qui conplium Rexi daturi sunt, cognieio sucis
parrii, C0 ad conslium de Republ. dandum caput est, nosse Rempu
blicone ait Cicero de Orat.
(2) Vide eriplicis Cancellarix Fundsmentum. Fuit inprimis in universa
sente Isract Fribus sissacbar. ceterarum omnium Consiliaria L. Chro.
XTII. 32.
(b) Conpiliarios Antistites que David instituit per finonlos in Civitate
Ordines, II. Sam. XL, 23, 24, 25. in Sacris r. CbrOn. XXVII, 32.
in Bellicis, XXVIII. 2. CirilibuS. XXVTIC. 16. CirCA ALLUI AC XTa-
rIUM, E. ChrON. X XVIIL, 25. ceconomiam in univerum, V. 6. 2gCI
CUIEUEAM, X XVTIL. 26. vineaS, XXVTTT. 27. Cellas chelaurosque vi.
MaTIOS, XXVTIL. 27. OlCaS SE MOROS, C. XXVITL. 28. Tem pecuariam,
V. 29. Camelos, 30. alinos oresqueibid. similiter Salomo L. ReB. IY.
2,3, 4. qui es Maxistratus velut Diaecesanos constitnit 1. ReB. IV.
X+ Dantur etiam, qui his omnibus praesident immediale. Rexio nomine.
cons. Dan. VI. 2, 3. gnales erant tres Darii Ministri Principes, qui
centum viointi Satraparum rationes administrationem que exomina-
rent. Imo datur alicnbi, cni es hi subsunt, qualem dixeris ra nav
ru guales multos esse es nostra ec superiora secnia viderunt apud
Reges, ant parum sdentes ingenio suo, ant sugientes necertorum. )
Crorius ad Dan. V L, 2.
(C) hi differum modis tantum non insinieis. Plaenit diviniori quoque
Spiriini Cives familiasque Israelis ab opificiis distinonere, unde
enarrat familiam Fabrocum _ AEchIECCEOTUM, L. C: HEOB, IV, I4. CCX
torum, es qui circa linum bu ssumgne occnpabantar, ib. V. 21. Figu-
lorum, inhorris habitantium. ibi v. 23. Scribarum, F. CBron. II, 55.
gnostamen Dodores Purisque peritos communiter interpretantur:
gundament
per alley
Divisio oa
piticum.
Dux divii
Eo civiur
d dotate
Foca hiuc reterri dictinctio Cirium a SEatu quan
dicatiro in (a) ades, riros, Juvenes, pueros, infantes. Iam ex lin-
eulo.
B
n
erest
ba
tuie
+
sor
suele
que
1
et
dni
erose
un

## Folio 539 — 816856680:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
M
33 (539. )C 3m
gulorum dvertus le ac alios specialia ofticia lunc, e in (b) Ca.
eris hoc officiorum fundamentum videas allegari. Necneoli-
senda oeneralior divilio in honorariores es plebejos. (C) LIC _,
Quod ipsa Scripcura dicterenciam Christianorum serrat in di-
vites _ Pauperes.
2) Nihil stolidins sene maecbo, ac mente destitnto: Plantus fine Bacchi-
dum:
ex scrs nihituissene nihili jam inde ab adolescenria
Non hodie hoc cancum Aagicium Facerene coris copicibus.
de Senum prudentia legenans Sgracides XXV, 4, 5. ut e6) de eorum Descriptio
onureeia. Pietas illis consa fiunciae. Senii incemmodaoraviter deseri. Salomo-
psit salomo Coh. XII. 2. Cessant dentes molitrices: tenebreseunt oen- nea Deriila
li, quibus intervalla palpebrarum sunt quasi fenestra: Claudentur
eoressea forum versus, cum infirmitate vocis, quae ante ut mola sona-
bat. texcitatur senex ad lonum minime aris; si in viam se det, me-
init ne offendat in exstantia ent depressa. AIBelcie CapVE, et seres
Amgodali. Perit libido: Marcescit medulla dorsi, unde sit, ut dor-
BF. 10. IL. 12, 699. aad. Sic. ZXZIII. 10, 1E, 12.
C) quos ranasse DCOS ipse dicitur, SiraC. XXXIV. 20. ubi plebeji
constitnti vocantur in numerum dierum. Sic
nos numeri sumus.
Ita distinonitur, qui sert boacinthina ab eo, qui couoxvor linum vi
I.
sum curvetur.
ssimnm, Si. LL2t
Ocm Ca Crescum ab origine: tunt vel nascun. Quae variae
 Veltactilune; cum aqualuaribu. OLO Pertinent bona anmi: UIEPOrrO Ci-
vium dive.
areueione dire in pios, impios, upersticio los: bona fortuna, liones?
 ab existimatm in Cires inceera, laesae vel nullius fama, nobiles,
enobiles: a divis in dirices dE PauperCS: a quantitate, in PaucOS
El numerosos, CLLLIE: Vel sineuli, vel in uni versitates collectio
TI.
e us Opcioru (2) (de quibus jam ante nonnihis Duxe ditte
rencia optu
dix i. sc.

## Folio 540 — 816856680:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
u  L540.)
diximus) distinctiones in ciritate observari debene, guibus et
lingulis ordinationes a Cimmo Imperance rel praecipiuneur
vel consirinantur. In quibus ad suam quisgue artem callidus
est, receri prorerbio. Non aucem Ferendi, nili qui ului sunt
hruicricae, per xditicia, alimenta resque alias. (6) OuOS Inter
Praecipuo loco numerandi agricolx, arcem suam a DFO, aF
Scriptura loguitur edocti. (C) Caeterum pulchorrima est Op
sicum distinctio, quam nuper Vic doctus in Proch:Oria Frudi-
dicionis humana insticuit. (d)
(2) add. qui plurima enarrat SiraC. ZXX VIIT. 25. Ccgq. eademque poe
ti e describit.
(B) Loentio est Rebreis asitata: ea landem favoremgne mereri, qni-
BAS PIRMAZIR SECHEUN: 2. C. quae buno publico sunc atilia. C0S
vero qui nupis victitant, a testimoniis repellunt, gua es sunt aleato-
res, Feneratores, es qui ad certamen animalia institnebant. add. di-
FAC. XZXVIIL. 39.
(C) Infionis est LOCHS Esa. XXVIII, 26. extra receptum versionem se
sonans: DEUS ipsum (apricolam) institnit ac docet, gnomsdo e
gnando haec omnia facere debeat. Nimirum arare, occare, sarrire.
Aratus de DCO:
REga de 3re Bcon C apisn
BOV∞I JE nai MCNEngoI Néye dor deEcai cea
Kai Durai quecvocy; nai onuara mirru Ba NEoduI.
Si itagne DEUS apricelam ita aocet: on ip, e suis in rebus non ser-
vabit ordinem modumque 
(d) D. J0. Christ, Lange Protheoria Eruditionis humanae universa pas.
653. fe94.
LTTL.
Oueis publice injunctum, variarum scieneia rerum al
mos cirium imbuere, nihil (2) Falsi auc (6) perniciosi doceant:
omnemque scientiam humanam inanem hrabeane, ex quanul-
la in vicam humanam ex ciritem ucilicas redundat. Ouod ACa-
demiarum (C) peaecipue, Regiarum Oficium Scholarum clt.
Eii jusiter cogicandum, an tempori, impenlis, laboribus, re
SpOn
Divina A.
pricolari
inctirurio.
quod ofi-
cium D0:
ctorum:
te
cor
Ja
mine
blintbes
vil. Co
cons
res
An
Sune
Facie
Docant
a

## Folio 541 — 816856680:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
(0853 (541. ) 4035)
Spondeant effectus, ex in Rempubl. ulus. an conscientix, mo-
rum, judicii nullum sic Facurx dispendium: (d) Sune a in Ci-
ritace Nobiles, (C) quos creare Summi est Imperantis.
(2) vide AUC. supra 8, 5. edit. nov. de doctrinis falsis ( noxits.
(D) conf. eod. lo
C) autigu. sima Academia fuisse videtur Kirjath Sepber, quae suono- quid Kiri-
mine Civitatem literarum dicit 10s. XV. 15. CBaldens Urbem Bi- at. Sepher S
Bliothecarum cranstalit; XenopCon Comnasium Pblenicum advessa-
vit. Conf. eo, Aplacet, Calovinnio
d)conf. 10. Val. Andeex Theophil. B. 108, 109. es expendant D080)
res Anditoresque.
C) Sunt, qui eo interpretentur r. Sam. ZVII. 25. domum Patris ejus
faciet absqne tributo; i. c. dabit ei, quae Bodie adpellantur nobilita-
eis praemia atque privilesia. Ptsi quidam de sola exemtione a tribu-
tis, a renciae explicat, quam Latini immunitatem, Barhari Franciliam
vocaBt.
LIV
OFicium Fadicum CR (2) Tus à cregocononincos dicere, illud- quid Os-
que pauperi xque ac pocenci dicere, omnesque adfectus judi-
cii lincericatem corrumpentes seponere; lic recte taciendo
neminem cimebune.
(2) Illustri in Sacris exemplo est samvelis, officium resionantis, 1. Sam.
XII. 3. C censurae, quam ferre non tenebatur, ultro se subjicientis
ec optimae conscientia siancia acensatorem provocant.
LV
curu.
De cura armorum Bellique Ducibus cam sultinentibus quan- quid de
doagitur, tora de OAicio corundem doctrina ex veterum pra- curaarmo
cipue monimentis cradi debet, simulque octendi, quancum
vel meliores Facti Fuerimus, vel deteriores.
Videndt Vegetius de RC Militari: CxbT. BIaudaus de Sindio Militaris alii.
LVI.
rum no-
caridum ?
OuXFIEUT: An civibus de Civitare abscedere liceat venia non an cives
imperrata e Cerre apud Mosbos non licec. (2) Neque gregatim absque ve-
discedi posse manifectum est ex neceslicare finis, qui Jus ta- ma, detere.
re Civica-
eic in moralibus; naturalicer tam en de sinsulorum dilcellu ali- cem pos.
2Z
tOr AncI.
cium suci

## Folio 542 — 816856680:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
1035S P5 4. 2,  A23
ter ridetur pronunciandum _ xquum est, ue ne in ciritace
Duid O. Qc maneac invitus. Carerum delinit esse Ciris Ostracisme e
(2) CcOr. II. 5, 24. Dissentil rer doEus. Cs aronit etiom contra snoulos
quia r. etiam sineuli tenentur potestati furrema ad obsegnium 
nulle poterit discedere invito Principe. 2. quia qui se subducit Prin-
cipi. farti speciem committii, suberabendo ed Personam snam 3. 58
mulier peccat discedens amarito. Malto maxis Civt a civitate, cn
is ersa civitatem nexr multo est orctior. Sed primo ipse respon-
dit Orolim, non licere; A socletatis intersit. 2. nex. segnelB, Guia
obsegnium debetur a Cive, quamdin est Civis, non antem est man-
eipiim ant verna. aedemta antem intorum mioransilicentia, sub a
ts feret serom perpetnus. Ad 2. Subditus non est sub dominio, sed
sub imperio, nec amissi lbertatem personalem. Porro respiciendum
est, an subdim se absolute subjecerit, an limitate? Ad 3. Ne0. seq.
gnia qnod mulier non possit descedere ex eo est, quia matrimoninm
ex dispositione divina est societas indissolubilis.
(B) qualem a Pbilistais sustinnit Isaaems: Recede a nobis, inguientibu
gnoniam potentior vobis sactus et. Gen. XXVI. 16. Cornel. Nepos.
in Cimone, c. III. Festarum sa ffragiis, quod illi ostracilmuin vocanto
X. annorum exilio muliat est.
LVII.
Non delinit esse Ciritas ex vicio: d erude nimis à Cicerone de
Rep. terrio dictu et: ubi injustus cst R ex, ubi injusti optimaces, aut
ipsepopulus, non jam riciolam, scdnullam esse Rempublicam.
Corpus morbidum, corpus camen est: e ciritas, quanquam
srariter aegroca, ciritas ele, quamdiu manene L egCS, MAnCHE
judicia, e gux alia nececlaria lunt, ut ibi jus exreri consegui
Possine, non minus quam priratiincer (0. Caecerum saluus publica
suprema abique L ex esto. Duam uthac quoque opella promoram
Fuiste experiamur, Faxit DECIS Per Chrictum, in quo cursum
hunc lxei libentesque finimus.
NIL SCKIBTTNR FOTUM. OIIIS EIDE MARE EFFLNDETS
MCLTAM YALENT REOISA PAErA DE MAOHIS;
DIVINA DILIGENTER ET PIDE SANCTA
BHIFFEBERIT TRAOTASSE, NLILLAS ABSOLVEF.
C B  L O _ A
aracilmuo: jecus. ()
edm 
Cu

## Folio  -  — 816856680:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
d
o Pasta 5420
IND F Z P R IM IS,
in Fabula Mnemonica,
ocum Opulcudum Pufendorfi de OFF. I. d Civis
Complex a 3
Cui accedic Remmistio ad singulas hujus Collesy Exercitationes, un de Facile adpareat,
quo loco, quare exercitatione, sincula Libri Pufendorsiani
C aPIEA CXPOMAHEUI.
remotum,
propinquum
PIncellectus e V olunra5. L.bl. C. 4.
KNercit. II. 5. VIII.
ocea coutacio, vontio
Clectio. L. 1oc. 1. 5, 5. (99. F. xer-
Aeic
del)
minis
le
lato
tura.
FXC
nem
TO1.
Po
vum
E. PKII.
LAMITIRA
Lil. c. L.
l. 15, 288. I. 31)4. 29
nneaariantut.
C Eli Ct. 3+ 233t.211
XXX. 5. fe44. 95. 4) 
liZ 3

## Folio  -  — 816856680:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
INDF Z P R IM I5,
in Tabula Mnemonica,
otum Opulculum Pusendorfir de OF. II. d Civje
complexa3
cui accedit Remissio ad sinenlas hujus Collesy Exercitationes, unde Facile adpareaes
quo loco, quare exercitatione, sineula Libri Pufendorsiani
C aPITA CXPOHANEUF.
Fremotum,
propinguum,
proximum,
FIncellectus de Voluncas. L.o l. C. 4.
RNercit. II. S. VIII.
Consciencia, consulcatio, volirio
electio. L. lo c. 1. 5, 5. (99. Fver-
L eit. II. 5, 13, 22, 1990
proarelisL. l. c. 5. 17. Lverc. II, 5, 22.
 Naturalis c. III. F vereit. UI. 5, 27. e
Fxercit. IV. 5. 1. Peq4.
univertalis, Fvereicat. III.
Positiva 5. 19.
humana. L.. ll. c. 12.
parricularis, oS
utraque, uc interpretanda? L. L. c. Z VII. L. vereito
VIII. 5. L. VI. (99.
DETIM, quod est Rehero Naturalis, cujus parces duX, L.. L. c. IV.
KxOFCIC. IV. S. = XLVII. 19.
SFIPSIIM, quond animam C. corpus, L.. l. C. V. FxerC. V. 5. L. 199.
LesObuba
de nemine laedendo, L. l. C. VI. FV erC. V. 5. 6. Cqu
tuenda aequalitate: C. VI. P. XerC. VL. PEFEOT.
promiscua humanitaie: c. VI.
servanda Fide. c. L=L. Fxereit. VII. 5, I. (99.
in genere, L. 1. C. H.
institutum, led Sermonem,  Seciarim in Jara-
CixEa
mentis L.. J. C. = la
EExereit. VII.
adquirendum, L. I. C. XI.
) Domituum, ut ex eo efficia stu.
unt, c. =LIII.
uc pretio compara.
tur, C. Z II.
uc contractib. C. XV.
ec cessat. c. Z VI
Fgerc. coca VIII
Naturalic perectionis
soltarietatis.
aequaitatis. L.. II. c. 1
Rxerc. 1X.
(C. 2
Mino. NTupeiali, L. II. RX. 1X.
ribus,
E Pacerma, L.. Il. c. III0
Majorius
quae
est
Exerc. X.
Hlerili, L. Il. C. IV,
FXerC. X.
cI. Caussa impulsivan
L. II. C. V
II. Torma, _ Arii.
ctura cum
civiras, interna, c. 6. TUIMI
cirius  externa C VITI
obser-
lriperans
F. Majestao
varida. IHI. Ma- L ejusqu.e Juran
terra, 12. 2. C, 9, 13.
2an 15, 17.
Pareno La
IV. St a - ∞2. C. 12
lTS, EX.  Bellin P acis,
ccC.LI. IC. XVI
dc XLII.
INDEL
Poll PasIaM 542
DRIN
BIPIUM
ffecbidum
c. d.
Normativum
L. ex, L. 1. c.l. L divina
e quidem
ExercitaE. III.
coca.
et ostensa
Cx UM
ejusdem Na. L idque
tura, L. I. c. I. Icriplea L
S. T. (Conter l. C, 111.8
lvereitatio.
nem Primam
COc2M) ex
DOE
(10 in d.
cium ex.
II. OBIF-
ypothetica;
cclicasd
ititee di-
13. ex quor sinctio it
5. 1.
L. L. Cap. 6.
Axit Aucton
de Officie H0
minis C Civis.
(3) Imperiun
L.. II. Coll. les
XI. Xc XVII
orca divi. OFFICIA
lapporien.
tia cerrum
Statum
qerque ve
sdventi
tius, in
Societa-
tibus

## Folio  -  — 816856680:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
UEFEISEKLL LKAISLASSE, NIILLUS ABSOLMEL.
_  A O _ A.
Ldeum
nonn
cabi
ap. II, D. 3.
t
GF
6. 58.
14. P. 66.
2
d.P
R. 6. P.
XIV
et
RV
MI
211
8.
+D
2
A. XIV
d. 444. X
6
l.
IX
200
23. 388,
441
443
S. P.
410. X
16.
Exi 5. 360.
et
45
LII. 8. 27
t
aLes
13
5
1d2
a
U

## Folio  -  — 816856680:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
 (0.
INDEZ SECUNDES,
Deorum, ac praecipue Legum, e5. Scriptura
nonnunquam concilurs, haud raro ex instieuto
expolicaru.
Ebi Lieo P. adject num: ro posiux est, ibi Feactario
de sure Panarum allegatuF.
GENESIS.
Cap. II. D. 3. 137.
FII. 16,58. I1I, 17.40.
rV. 14. P. 66.
15, P. 200. VII. 8, 324.
IN. 23. 388. VIII. X. 175.
IX. 4. 138.
IX. 6. P. 24. 8) 237140F.
25, P. 75.
XIV. 524. XIV. 4. se9. 388.
XV. 9. 444. XV. 16, P. 21.
XVL. 6, 44T. XVII, X. 202.
XVII. 12. 443. XTII. 13, P, 89.
XTIII. 25, P. 76. XVIII. 5. 278.
XIX. 8.435. XIX. 20, P. 89.
XX. 3, 410. XXII. 6,389.
XXIIL. 163 356.
XXIII. X5, 360, X XV. 6. 339. 423:
XXVI. 32, 335. XXVII. 29. 59. 289,
37. 345. XXdX. 26, 415.
XXX, 43. 278, XXXL. 2, 535.
XXXI. 8, 271. XXXI. 32. 389.
XLIL. 21. P. 209.
73. XL II. 37.369.
XLTIL. 24. se9. 345.
18, (25. 4+0.
XEVIII 22,524. XL. IR. 18, 462.
EXOI.
l. 15,288. I. 3. 59. 297.
XI. 2. Y78.8517.
XII. 178, 5. 494. XII, 5,2OY.
XXI, 10, 425. XXI. T3, 107.
XXL. 13. P. 66. XXI. 15. 437
XXI. 20. 442. XXI. 22. 43.
XXL. 28. 104, P, B9 ( 243.
XXI. 33, 59. 377, XXII. E,7, 9.
XXIC 2. P. 86. XXIL. IT. 299.
XXIL. 22, 245. 22IL. 16, 243.
XXIL. X7, 431. X XIL. 20.P. 510
21, 266, 2XLII. 4 (4. 154.
XXIII, 2F, 175. = 32,535.
2XXIII. 27. P. 92.
LEVITIE.
III. 16. 323, V. 2. 59. 297.
PI. 1. seq. 245. V15, 245.
XV. 16, 110. XVIII. 6. 417. [94.428.
ZVIII. 10, 405. XVIII. 18, 478.
ZVIII, 27.59. 237. XVIII, per tot.
AOr: XVIII. 27. 419.
ZIX, 19, 65. X12. 27. P. 212.
ZX. 4. (9. 1Or. XXI, 9. P. 60.
ZXIL. 18. 59. 201, XXIV. 19, P. 660
XXV, 25. 59. 369. XXVII. 3. (9. 3575
NEIMERI.
HL. 3T. 402, V. X. 245. V. 6. 16F.
ZV. 25,850-30,85. RZ. 14. 266.
ZXYII. 8. (89. 347. 342.
X.XR. 5. (C49. 95. 4. sCq. 3XI.
latik 3
XX

## Folio  -  — 816856680:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
n D B (0)
22R. 14. 3I1. XXXI. 27. P, 27.
ZXXl. 26. 5270 22XII. 23.73066)
454 XXZV, 6, 107, 2ZXV. P. 16.
26) 31. - 31,32, P. 67. 6599, C6) P.
206, XXXV. 30. 3910
DEUTERON
o, VIII. 2. seq. 200. XTIP. P. 15.
10. P. 21. XV. 13. 443. XV. 18.
a4l. XYII. 2. P. GY. XV II. 6. P,930
85) 391. XVII. 24 464. XVI. 17.
P. 23. XVIII. 14 464 = 25. 489.
Z1X. 5. P. 206. (5) 107. X12, 11.
207. XIX. 17. 2T. P. 66.2d
5. 508. X X. 10,305. 2Z, 19, 526.
2Z. 23. 264. XX l. 1. 277. 2Xl.
24. 453. 22l. 15. 494. 28l. 28.
sg436, 2X IL. X. 244, X2 Ll. 2, 336.
XXII. 4. 175. XXII. 5, 65,XXII. 8.
207. XX1I. 12. 65. XXII. 24.59.98.
28. 243,X XIL. 28, 431, XX III. 7.
536. XXIII, 9. 513. 2XIII. 15.
19, 453. XX Xl. 10, 502. X XIL.
6. L. 5. 377. YIII. 5. (9. 288, lZ. per
tot. 305. V. 1T.479. Z. 6. 518. Xl.
29. 305. 320 3. P, 87, (6) 107.
XXII. 14. 479.
JEIDICOM.
ITT. 25. seq. 293. IV. 21. seg. 293.
43X. XVII. 6, 449. XVIII. 7. 3920
XX1. 7,54. 2690
L. SAMHEL.
C. Ila 25, 2Y1. V. 8. 479. VIII. 5. fe
444. 516, XXIII. 18, 281.= 19.
fOr, XXIV. 6, 366,XRV, 3.P. 32.
XXV. 5. 405, XXY. 12, P. 32, XXIX.
8, 327. XXXIII, 19. 52. 365.
IOSUE.
um
465.s9. 13, 527, X. 5, (eg. 5250
X. 24. 4550 XlI. 3. 245. XIV. 24.
309. - 40. 499, XIV. 27. 81. XVII.
4, 231. 22 la 13.59. 294. X 2II. 170
105, XXIV. 10. 454. XXIV. 22.309.
vers. 7. 504, XXV. 31. P. 209.66)
73. (9) 154. 454. X XVII. 10. Seq.
295. = 9. 527. XXVIII. 2, 290.
XXX. 24. 528.
II. SAMHELIS.
c. III. 28. 29. P. 92. III. 34, 105.
1V. 5. seg. 522. V. 3. 455. X. 4. 155.
X.7. 515. XIIa 2. 286. XII. 3Y.1550
XIII. 28, 105. XIV. 10. P, 920
XVo 34. 289. XVl. 18, 289. X1220
23, 310.  -FI. 8,264.
I. RF. CUIM.
Co l. 52. (6) Il. 5. 6. P. 92. IL. 23. P.
89. VI. 19, 296. VIII. 20. 296. 8.
28, 265. 2-X. 10. 498 X. 39. Po
380 -X-XI. 20 (9. 465.
II REGUM.
c. IV. 1. 427, V. 18, 176, XL. IX481.
XII. 4. 466. XV. 20. 467. -XVIII.
469.
I. CFIRON
6. XIII. 32, 538. XXVI. 8. 155.
X ~VII. 13, 255, X XVIII. per toto
53B. =Y -XVIII. 28. P. 41.
IE. CHROH.
VII. T21289. VIII. 22.455,1X.56. 6. VI. 7,535.
454. lX. 24. 48T. XI. 20,59. 266.
ESR SE.
3491011.495. =30. 302. XLV. 4. 6. X. 44. 422.
diP
t
48.
38
11
D. XXX
80
iXI
PG
L.V
Es
1b
d
1
18.4
sum
24. XI.
1
26
20C
1
2
2. 20
e
du
d

## Folio  -  — 816856680:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
1.
e
Psi
11
et
281
8
P1. 911
mt 33. (0)
Edo
NEHEM.
16. XIII. 26, 412.
ESTCIER.
c. B19. 487. III. 8, 267, IV. 1.6, 128.
VIII. 8. 487.
TOB.
C. XI. 12. 387. XXI. 31.454. XZIV.
24. P. 99. XXXI. 130 443, ZZX1,
29, P, 99. - 33, 276. XXXV. 14.
19. 453.
PSALM.
Ps. VIII. 7, 326, 46T, ZCIII. F.
461. CXLV. 170P, 28.
PROVERB.
c.rI. 30, 237. XII, 10. XVIII. TZ.
376, XIX. 18. 437. XX. 28. 319.
ECCLESIASTES.
C. totius libri summa. 8. 85) 9. VIIBII.
453. 454. XI. 6, 500.
ESAL
c. XXVIIL. 26, 540. XCI. 23. 1.9,
21.
SEREMLE.
C. VIL. 22. 206, XXI. 120P, 4I.
EZECIIELIS.
C, XVIIL I4.  18. et75.
DANIELIS.
c. I. 4. 4. Tl. D. 4. P. 27. VL. 8. seg.
487. VI. 10, 204. VIL. 9. 211.
TIOSEA.
co l. 2. 177. YI. 7. 276.
MICTIEA.
c. II. 6. [9. 206.
SAPIENT.
SIR ACIDES.
60 X. I4. 256.  lX. 16, 257. Z__
14.59. 218. XX R. 14,63. X XXIV.
20,70 XXXVII, 2I, 7O, XXXVII.
19. 108, XF. 26, 7. O. XL II. 10660
lo M ACCAB.
6. TI. 36. 3. TI. 34,.59. 1. 23, 25 1455
37, 235. Vo 470 266. VII L. 220
59. 531. 532. IX. 44. 3.
C. XII. 15. P. 36, XILI. 3. seq. 186.
XVII. 1033.
II, MIACCABEOR.
6.V. 10. P0. 66.
MATTILEIS.
C. V. 20. 184. V. 28. 415. V. 34. seq.
300. (6)302. V. 42. 365. VI. 1. 19.
184. Z 15. 85. X. 28, P, 29. X11
4. 3. XII. 38, 95. XII. 12, seq. 123.
XV. 1. = 20, 184. XVIII. 23. C.
89. XVIII. 25. 34. P. 48. (6) 103.
XIX. 4. (9. 736, 8142. XX. 3,363.
XX. 23. 11. XXI. 2.512, XXII. 370
159. XXIII. 13, 184. XXIII. 16.59i
300XXIII. 32,P. 22.XXIIL, 351
P.204. XXVI. 63, 297.
MARCUS.
c. VII. 1. (9. 184. X. 3, 462.
LACAS.
c. III. 14.514. 528. VI. 5, 82. XI.
38. 59. 184, XII. 47. 85. XIII. 15.
3. XIV. 33, 184. XVII. 10. P. 8L.
XIX. 8. 245. XZIII. 34. 85.
XXIF. 18, 287.
IOTTANNES.
c.. IV. 22. 58. VI. 32. 462. VII. 25
ACTA APOSTOLOR.
c. II. 44329. III. 17, 81. IV. 340
Aaa a
329
VIIL. 9. P, 209, (5 74. XVIII. 37.
P. 50- 38. 465.

## Folio  -  — 816856680:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
2o3 (0)
du
329. V. 29. 145. Ll. 22. 13. l. 6. l. 4. 438
24. P. 38. XV. 20, 323. XVII. 240
120. XYII. 26, 155. XVII. 27,199.
XXIIL. 3. (9. 8F, XXIII. 3.59. P
95. XXIIL. 8. IY. ZZVI. 9. 81.
AD ROMANOS.
c. I. 29. 54. 186, = 20, 186. I. 22.
80, 1. 28. 44. l. 32. P. 59. II. 140
273. II. 15. 52. AD. IIL. 19. P. 2TI.
TIL. 25. P, 59, 8O9r. IV. 3. P. 82.
V. 16. P. 83. VII. 2, 3. 399. XIII.
2.59. 457. 5+2. X IIL. 8, 149. XIII.
20, 26I, XIV. 24. 83, ZIV, 23.76.
I. CORINTHI.
C. IL. 8,8T. VII. 4. 397. YII. 5. 419.
VII. 8. 393. VII. 12. 59. 4r2, VII. 21.
62. VII. 37. 438. YII. 39, 228.399.
Z. 31. 207, Xl. 7. 396. X1. 30. 32. P.
73. XIIL. pertot. 16I. 2V. 27. 327
XV. 32. 301.
TI. GORTHZHI.
c.l. 2.302. VI. 14.536. VIIE13, 364.
GAL AI.
6. III. 27, 277. IV. 1,334
A
aHIES.
C. Il. 8. 40
COTOS5
T. THIESSAL.
C. V. 23. 214.
AD PHMTLEMON.
V. 12. 444.
I. TTHOTHI
Co T.KI. 8F. I. 1Z, P, 95, E6, 85. Il. 130
162. IV. 3. 324. V. 6,37. VI, 7.B
10, 27T.
AD TETOM
c. L. 12, 379. l.15. 84. II, 22. 174.
II. 5. 59. 327.
TTEBR EOR.
c. VH. 2, P, 208. =16, 312. YII, 22.
2790
A. PFTR.
6. lII. 5.80. III. 21. 73,5320
L. TOTTANTITIS.
5. IIlo 16, 226, 1V. 20, 160.
JACOBI.
c. V. 12. 300.
APOCALrES.
c. XVIII. 3. 443. 2X II. 15, 281.
INDEX TERTIEIS RERLIM
A.
ACCIMX, 466.
Bdicatio, 434. S R ex abdi Acquisirio bellica, 343.
 CavCTIL: 505.
ABOLTIS, 432.
abrahami dispoliio, 339.
Absolurum Imperium, 460. 485.
ACCCPEatIO, 28F.
Acceptilario, 370.
Actiohumana, quid 47. elicita, im
DCFata, 95. ejuS PROCESSVS, 89.
immanens, transtens, 95. omis
lionis, 95. Simplex, miXta, 95.
Actus incerni, an lubjaceane poenist
P. 42. 9. 44.
Acceltio, quidd 335. quoruplex) d Luimanam COCICEALEI NOM
336. 337
pertimenresnum dencur 3 P. 46.
Ada
uecle
lun
Bles
Possi
teri
43
edes uban
AOr
Bpri
Oeu
2. Coru
Traclicae
syDTaCE
esicolae.
LGIITaS, q
empla
fectus. ec
Quid6
cupliceo
d. Qui
rrallra
et
d
De
Le
eUI
aea
ac
uio
ler

## Folio  -  — 816856680:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
11. S. B
et
233
0)
3u
Adamus an: X unde habuerie DO- AMOF. 70. DFL, 20B. PLTUS, 209.
MIMICIM : 328.
Aderessus violentus an cum caede
PoNuc repelli; 222. l9.
Adoptio, 434.
Adulcerium, +20. animo factum,
5
E des urbanae cur post onnum relui
RON POTLICLINE. 369.
Forprii, eorum philolophia, +2.
r2. corum vala, uc abstulerine
ATracliFXS X78.
expriacae obsterrices, 287.
RoricOla, 540.
AEquitaS, quid: P. 92. 723. CjuS Cx-
emplan 124. 254.
afectus. eorum vehrementia, P. 95.
quid: 68. qui primarius 68. quo-
cuplices: 69. eorum remedium,
70. Qui DEO eribUanEUL: 199.
Attirmacira PFXCepta, 383.
Agri, quocuplices: 336. 2ger atci
FniUS, 337.
Albinasii sus, 346.
Aliena uE impurenEs : P. 74. 109.
Alienatio, an ad eam perrineat, FI2-
dicio: 339.
Alienacio Imperii, 487. 490.
Alea. priraca, publicam 367.
Alreus, cur lectus et renver Rurii:
37.
AmbasTadeur, 47F.
Ambioua verba an dentur: 374.
AMeSIUS. EjuS AEGUENEA CONTrA
praeseriprionem expendumui,
incentirus, appreciariris, 209.
Amyraldus de JurcDFL, 120.
RropKa516.
Ungeloben an ZyDes. sattI 316.
Anglica Cocietares pro pietate prou
Pasanda, P. 46. de utilitate pere-
crinationis in angliam oratio
AUCtOTIS, 15.
Animal, an genus hominis: 277.
an noxxe dedendum: 246.
Animalia, an liCIEE RCCCNTUT: 324
Anina cultura, 2F5. de ejus conje-
Anima. Ljus imorealicas, 56, 2160
a in Ca  Facultas divinatrix.
AnHOpOpactica de DEO LOquis
pura ec immunda ibid.
CtaDAC, 259.
15.
TIOHCS, 200.
AVOTENaP Yar 439.
AO TaCIBUS, 292.
A  495.
a not15, 409.
Arctologix luraha, juxta objecta
a’nonouri, quid: 409
Apprehentio, quid: 335.
Atbicer, quid3 39r.
LCoIStacle, 175.
Arilloclacuu 478.
Aristoceles, 2L. ejus Philolophia.
(29.
Aindii argumencum pro Cocialica
ALIMOEU CUTa, 5+L.
TC, 256.
ArrOgaIO, 440.
ANC
Arres, an Calra uatucale occut-
cari prohibetique pONIME: 273.
7C
ta  Ch aq L) 20
alad 2

## Folio  -  — 816856680:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
d3
Proqudus serendum: 516. 527
an ad illud requiratur vocarios
AlTecurarios Juo. 507.
ACrlorum Ju5. l. 202. lg. an com-
Petat Legaris: 4720.
Achei, qui : 185. eorum juratentai
325. Unde orri vel aucti: 295.
An in eOS jus habCAEDEDS, TZL..
An acheustiomo centendus: 186..
cum acheo uc. procedendum d:
193.
Acheilmi Calpicio, 1930.
Acheiimus quoruplex, 1940. an (V:
Deccacum imprudentia: 194.
an Reip: per SC nOxiuS3. 194.
acheorum perrerHcas ,, 295. Aoli-.
diras ex mileria, 296. inquieru-
do, 197.
Acheimo datX OCCAHIONCS, 197..
AVaria TuS, 366,
AVaxITIA. 27T.
AvroXaCIa 220.
Ballegens 538..
Baracta, 3680.
Basilex obserratur Juclai cumulus;
257. 258.
Bearirdo quoruplex : 38..
Beckeri (Balehalaris) Sad duexisinus:
1C
Bellum. Am decur punicirums: IFo.
Belli Caussae quoruplices : 575..
Caustae justitica, sualoriae, ibid..
Dellum quoruplexs 525.
an liceas nmare in bello inju-
ad Bellium eli achibendid 520.
de couc deliberan dum: 521.
ur lighiticandiu: 5220.
ejus denunciatio; 5220
in bello quibus parcendumme5 250
belli disciplinas 528
an: ex uttaque parre justum ese
POTTIC: 52955
Beneticium limplex vel PrxgnanS;
2 7. 2.00
Bonum, quid: 62. 63.
Bonicas; ne differat: a justiria3 127
de VII. Britannis historia, 235.
BruTa. In ea num cadat paena: P.
25, a1 FatIO. P. 26, 27..
Cadarera facinorosorum,, an inse-
pulca relinquenda : 263:.
Calculis. Minerrae,, quidd P. 200..
leq. 4630.
Capicario, 467..
17. I1. C0. Ac. ad quisitio. 342. C9..
in ejus eductione, quibus paF-
cendum e 508. quid: 513..
An licirum ibid..
aM ICTUSd 515.
C.
Carnium eluS; 323. in Paparu veri
TUSu 3250. 2n d ante dilurium3
325. Cur. quidam protibetIx e
518.
2103 5180
in eo agendi modus: 5790
326.
rio egeries obserratio Obrectri
CarO Carnis; 4203.
Carolus V. an recte cum Landoca
CdelB, quid: 359.
a P c +180.
Causa
a
tivee
uo
diritr ab3
IUI
Tare
LNVICAS.
der
Tari
Geil
Dx
re
32
p
re
A
dic
Uat
ibid.
le
l
2
DRI
dio
qua
AO
B
Cur

## Folio  -  — 816856680:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
35 (0)
Causta Moralis, 100. ejus difexen.
eia ab agenre morali, 100. quOr
MOdis: 1OL, F02,
Celta 15.
Characteres populorum, 67.
Charicas, summa Juris dirinis. 159
CHATEA PUTX, 292.
CTRISTOS DOMIHDS instar
abituri se geric, 287.
Chinentes, 13
Cires, quor ordimum : 5375
diritr. ab aetate, 538. ab orioine,
qualicate, quantitare, 539.
Civilitas morium, 6.5.
Civitas.. Ejus Anis. 449. Origo, an.
demonstranda ex appetitu locie.
caris. 452. ejus genesis, 454. qui
Derpecita  4VY. uc desinac3: 462
quid ibid. cur personas ibid.
cur unam hrabear rolunrarem si
ibid..
Eam un cires absque venia dele-
rere postinE3. 54Y..
Civicatum Systema, 48Y.
Civitaces Cliencelates, 482.
Clerici d bello exemtis 520.
Coacte militantes, 102..
Caelibatus; 269,
Collisio. Legum. Ejus. exempla; P.
72. T447 245
Comitas, Aylo politico, 532.
Comiter oblerrare; 477..
Commoda aliorum; quomodo in:
dCFMIEE PFOIOVCANCIL = 27F..
Communio primara, an Fuerice
326. Qux jure nacurali: quae
Compiltatio in Mlacrimonialibus,
404u
Concurlus cau Parums. 108. Laden-
TIMII 2460
Condirio; quid: et quoruplex 297
Conjectario animi; 2F9.
Conjecturae: Obi locum habeane,
375. ex effectu, vel conjunctiae
Conjusium. v. Matrimonium. (376.
Consuecudo; 618:
Conscientia, cur sic dicta: 7X.
quid: 72. atecedens, conte
quens, 72. Perefactum, 454
cur ad Cor Teleratur: 73. bonai
Ejus divitio, 74. Dubi2 76, 773
I8. Lrronea, G. Cur qui contra
an decur contelencia erranss 8+.
Scillpulola, ob. prxepostera, lu-
pecliriola se ejus relur extur
Comenlus Parencum an ad nuprias
liberorum Leglutatur3 430.
Concluiri quid,  quocupler. 108
MITCMEOTIUIS, COIUTaTOTIUS. 362d
nominatus; innochinatus, ibid.
do, ut des, 362. do, ut Faciasi
363. Facio, ut des, ibid.
ChristianO 327, 339,. GVOTA COnTTaCtUS AIXCUS, 363..
A22a 3
Pove
CELAROTLUIN, 3,2)
COIIDMIHCHEa 282
Plex. 327, 328. PFIMONIII LCI
Comsprotutum, 372
Malus 73. IcalX VIS, 1b:
CxLalteM aSII, DCCCeE: 82, 83.
dacio adrempus, 453.
Conlentus quocuplex, 282.
Conteplatio, 40
Contractus; quid: 362

## Folio  -  — 816856680:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
Moreanae, d1n d50, 363.
de Conrractibus regula praeci-
DIa 570.
Controvex(ix illusreS, 39F.
Conventicula, 204.
Convivia, 229.
Copulatio, 425.
Correctio verbalis, _ Fraterna, an
DAnA: P. 2T.
COrFeptiO FraterNA, 257.
Corpus hominis, ab eo argumen-
TIIM PEO LCGC NACLIEX, 252. de
eo quidHebrais quid Pychaso.
Fei : 2+8. de ejus cura, ibid.
Creatio primum vinculum obliga-
FIOHIS CEDA CFCAEOFEI= T2O.
Culpa, quid: P. 80. quoruplex : P.
83. 252. levistima, 253.
An dimissa culpa locum habeat.
Pcna: P. 7T. lCq.
Cultura animi. 276.
Culcus divinus, quod ejus funda-
Mentm: 202. est Fundameneum
vera cruditionis, 2O2. ExFCFNUIS,
AM ex LUIIHC RAEUEX demon
Arabilis, d nece Tarius: 203.
Cupiditas, 69.
Crnici, 22. 230
Damnum, 240. quinam id renean.
tur compentatc: 24 1.
Daridis Factum in AmOnicaS, 255.
Furoris Cimulatio, 294. Chara-
Eter, 289. alia lumulario, 295.
Debicum cur peccacum dicarur. P.
+5.
Decimatio, pcena milicaris, P. 34.
Decorum, 63. 64. 262. in nupriis,
425. de eo Lex, Deut. XXII, 5.
Detensio lui, quae licita: 22 L.
Detuniciones noncemere murandae,
7
Detuncti. Erga eos oficium, 257.
 194.
Demonstratio MOralis, 33,34
a tinc, 445. le99.
Denunciatio Belli, 522.
Deputatus, 472.
Desponsationes impuberum, 42. 4.
DEDS. Ejus exittemria an OperOSE
probanda: 184.
Dro ea argumenta, mecaphylica,
Phylica, moralia, 185.
probationes, quibus ucituus Spiti-
EuSS. 186.
Ejus noritia duplex. 186. b.
argumentum a consensu gentiu
189. leg.
2 flca 1o3 292.
a Fucurorum praedictione, 193
An Siderum Conditor, 198.
Diana (Anconinus) ejus doctrina.
Dies CMHCo, 570.
Direpes fllo 324
Dilciplina bellio 528.
(232
296. annon juramenti, quod Si- Dirorrium, ejusque caulla, 409.
mei praestirerat, Canctimoniam
x(CFICE 310.
an indulgere poss Episcopus
Romanus, 4TY.
(cq.
Demericum, quid: 725.
de
183
qu
de
limm
um H
Olcir
buniam.
ale
Detioe
a
dip
In
lege
128. P
96. t
Be LEdeHTA
Polu.
stribucio furi
delorum offi
octrinarum e
desu
OluS
miss.
IICaS
quid:
omariiur
minaS, an n
in vicam leri
miniii Fumcar
miriiu
dum
Verru
Penum
10C3
3c.
lb
care
IBC
diu
Ne
un
lens
ui
M
qui
ine
nin
C, SiI
de
cui
nii
a
ctum
Ma
llue

## Folio  -  — 816856680:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
133
an inferat Religio: + Y2.
an Sterilitas: 4+3.
Dispenlatio, quid: P. 90. 92, 222.
UB difterar a relaxatione, 3TT.
Cxlarea in matrimonialibus, +HI.
An locum habeac circa paenas
Lege policira unirersali defini-
caS: P. 96. An incercesserit in L. c-
Be Naturx + 276. an Facta ciica
Polyoamiam: 400.
Distributio Turis, 254.
Doctorum officium, 540.
DOCtTINALUI CXAIMCM, aN PEPFINCAE
2d Jus circa Sacras 466.
Dolus, quid: 252. qui circa pro.
missum incercelt, 291.
Domaniumm, 513.
Dominus, an naruralicer habeac jus
in ricam Cerri: 442.
Dominii Fundamencum, quodd 323.
Dominium, quid: 33 1. ejus obje.
Etum 334.
exFCEHUM, InTEEMUI, 33F.
plenum, minus plencum, ibid.
rerocabile, lingulare, commune,
31.
An consistat in Facultaterem ab-
dicandi: 332.
Ejus objectum, an (IL MaFCS 332.
Dominium eminens, rulgatc, 334.
directum, utile, 334.
inera actum primum, vel secun-
dum, 334. quocuplex ejus ad.
quirendi modus, 335.
uc delinat: 370.
quid dominium eminensi SFF.
comra illu d aFGLUCMEA, 512.
Dubia conscienria, 76.
Dubium speculacirum e practio
CaM. 77.
Duella, corunque fuS, 227. Peq.
publica, an probandad 229.
EbrietaS, 69.
Fclectici, 28.
E
Eccleliactis Salomonxi lumma, 8, 9.
Ecclesia an habeat jus helli in ren
giones incognitas: 529.
Educatio liberorum 429.
Electio, 88. an praeterenda succes-
FOni: 493.
Emancipatio, 434.
Fmphycersis, 345.
Envoye, 47I.
EpiCurUS, 27.
EpicurcilmuS, 294.
Emeincae, quid: P. 92. an locum
habeac in Lege NatULa, 38O, 38I.
Error, quid: 79. Quid cheoreticust
Practicus? 79. Furis, Faeti, 79.
Frroris caua, 85. lcg.
in promisionc, 320, 280.
Frudicio rera, 202.
Fseni, qui3 10.
Fvictio, 354.
Exaquatio, 356.
Extraredatio, 434.
Existimatio, quid: 509. Simplex
abloluta, hypocherica, compot
ea integra, 509. intentira, 520.
Donatio Pontifici Facta, 49r.
Principis, an rerocabilis3 493.
Expolirio prolis, 433, 434.
 L Contatatt+ 36B0

## Folio  -  — 816856680:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
Fricelscus Baluea dirorrium fau
Paculcas sermocinatrix. Argumen.
tum ab caad L egem NacurR, T53.
Divinacrix, 225.
Farorabilia. De iis guastio nupera
374.
Feminarum Copia, an exteris Faci-
Cnda: 268.
reudalis nexus non collic Majesta-
rem, 478.
Fidejussio Criminalis, an detur: P.
38.368.
Fidejustor, ibid.
Fides an etiam malis Cervanda: 283.
an haercricis. 377. Ccg.
de ca Carolus V. 3FX.
Finis inMoralibus. Ejus Vis, 250.
445. Igq. hominis, qui: 258.
Finium Comparatio, 55, 56, 57.
FilcuS, 5T3.
Faedus inaequale, an collac Majesta-
rem: 477. 532.
aequale, inaquale, 537.
Paedus differr a pacto, 531.
naturale, cirile, 53T.
indetinitum, 537.
reale, perlonale, 532.
differe a Sponsione, 533
ar liceat inire cum inAdelibus:
534
an faedera de objectis, ipso jam
Nacurali Jure praecepris iniri si.
neignominia possint: 536.
Formularum in juramenris sensus,
15
 Luturis losctendi eradus, 278.
6.
Calenius, Epi(copus Miles, 520.
Genetatio, an Lundamentum Imp.
Oeultcum Komentus in alterenda
Gences, quas dquomodo derore.
Cibconica. IIs Jurarie Tolua, 305.
Cradus logiali de Fucuris, 278.
Craaus in Piacmonialibus, 404.
Ler. XV III. nOn omnes enume
humana lese protribiri, 409.
de prohibiris sradibus Melanch.
Pacis interpreres, ibid.
C. Forstnerus, de Politica, quam Crorius, non recte Cacuic, fus Pe
non agnoscet noster Dominus
DESOS CIRLISTOS, P. 36.
narum Ture nacurali à quoris ex-
CICCKI
Catu 402.
Fuga, ad car obligatio, 227.
Lruirio, quid: 88.
Frumencarius Alexandrinus, 36r.
Furnocturnus. De eo L ex divina,
32.
Fucurorum praedictio, 292, 293.
Camaliel 9, 20.
GaranTIan 533.
Ca 326.
PatCLA 426.
Existentia DEL, 189.
ric excidio DEDS, 305.
Geranii jus, 268.
TaFI 405.
CDN 429.
OTDTIUS NOLaLE:
de AOTCHOLE VOICO, 225.
in acluicoC MMarrimonii, 393.
GEOEII VITA CLHMCCLITLM. 30, 3F.
Ejus libronum d Jure Delli et
m
Pon
Usic
Cacu
MO
melsce
e
Toin
l. 3
rar
lia
de
senctr
dictinetioa
men et
CdEUT. C. PV
in suatio
detendicur
coropotiris
ulluctrium
Maris al
Sumenca
EjusC
ouiti
48. leq.
Fir
vir
exe
ddes
Ciuis
39.
en
e
celis
mlie
Aie

## Folio  -  — 816856680:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
(0)
13.
erceri posle. P.: X3. necibencilta-
cuit bellum puiricirum, P. . X7.
GrOTUS exPONIIIE, L. I. C. IV. 5. 7.
P. 37. ejus. detinitio Legis Nacu-
Ea vindiCAEE, X79. ejus senten-
tia de Mloralicace objectira de
Fenditur, : +82. Vindicatur ejus
distinctioiinter. Dumen qua Au-
imen, X qua aqua proAuens vo-
cCatT. C. PuFendortiu, : 265.
in quaectione:. de voceprimus
detenditur, 375. ejus rocumide
COIpOLITIONE CCONETOVeELeruM
sillustrium. . 392.. de succesone
emaris auc Faemina, 496. Cjus aF-
ounenta pro sure Belli. 5F4.
Ejus Consilium AnciTurcicum,
533
ETI.
Hlennigesus, V. C. deinverio ma-
Fitali, 397.
Tlomicidii paena, P. 30, 3T. lcg
celum; luerum quod heredes spe.
STonectas. quid: r28. pubtica, 4F. 5.
Hlonor; u jure perfecto polcenduie
Elolea exemplum, an probee di-
Spenlationem in Lege NaturA B
Elispani, an ex peccaris Indorum
FIrpcibole, 289.
FIy Potheca, 36.5.
SacobL. arcIHCILI, 278. d 
iium cum. L. Ca, 14X5.
Racueriectacum bellicum natura
lem: 390. Comra Imperiumcem
Taclis Facinus, 293.
Idea, quid: 54.
jus ipsis in Indosnatum : P. 20.
tlobbesui principium L. NV. 264.
omniain cum liceant: 526.
Flumilitas, 256.
Status naturalis, 389. an Perio
blomaxium, 505.
An relarabilis: P. 90.
itToltis; in. cum JuS, 232. GuOUSqHC
Hieres, an coneatur promissis detun.
TTeraldica AES, SFO, 5XY.
Pecatum, 486.
FaLC POTVCTANCS. 242.
iFIonoris retba, 282.
Hlenrieus II. d Cunegundis lemper
virgines, 423.
224. Quid3 216.
tTomicida, an teneatur ad penlan-
Hlaresis, an objectum paenarmri:
l. 48. Ceg.
CId. 342.
(5 10.
277.
Idololaciia, 294. cejus origo, 299.
Sephrae rorum, 302. ad praelcriptio
ienorantiam, alZnorantem, 80.
laris,s 60. SattS, 80. Tgnorantix
calilla, 84, 85. eHicax concomi
inem proro et
Tenorantia, maliciolae prirationis:
prara dilpolicionis: purae nesa-
tionis: parcicula. 1. 9). e in
inroluntaria, 80. secundum quid,
iplo Opere, i8 I . 82. voluntaria,
vel Smpliciter, 80. agere per
lonorancia universalis de particu
Tatto 79.
bb
1611O. e, Gud lal, Ila compe-
tant. L. Gu CjuS PALTCS: 2T3.

## Folio  -  — 816856680:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
d (0)
gun
Ilicitum, an etiam semper sic inva-
lidum: F28.
Imperium, quid: ue a dominio dif-
FCFAC: 427. MaricalC, 396. an de
in Seatu incegro locum hrabuisfer
396. Paternum, ande 426.
Imperium paternum, quomodo di-
catur Majeltas: 427. Pacermum
an se extendat in ricam liberorum.
437. Caltim in Familia Segrege:
438. an ad perpecuam Virsinita-
tem rovendam ibid. Civile,
ut deferatur à populo: 455.
imperium abColurum, 460. 485.
Temperacu, 47 4. ejus caua, 485
habendimodus, 483, 484.
an alienabile, et quando: 487.
488. leg.
Impossibile quocup lex: 203.
Impossibiliinon est obligatio, P. 47.
Impurabilia homini, quae 3 20 4. ctiam
quando occalionem dedic, 107.
Impucario, quid: P. 82. (9. IImPuF2-
Bilitas, 98. imputatio ex gracia de
debiro, 99. in Tacris VOK, 20D.
alienorum, 209.
Impuberum desponlationes, 424.
Incectus parencum cum liberis ni-
misleriter expemus, 242.
Incectus parentum. de liberonm.
Ouod Fundamencum curpicudi
niS: 406. de incestu lex dirina.
420.
Indisterentia, quid: de quotuplex,
94. An decur in indiriduo, 94,95.
Tnducia, 528.
Intans an subjectum promistionisd
InForcunicuIn,. 132.
Injuctas Guta: 132.
Innocens; an, auc qui Puet post.
3.
Instrumencuum nudum, an possit ette
honno: 204, 2950
Ensignia, 510. 5TI.
Incellectus, quid: ejus quatuor ta-
cultates, 53. ejus ulus, 54. Obje-
ctum, 55. ab CO argUIENcum PIO
Socialitate, 153.
Inventio, qui +: 88.
Intentio, quid: et quoruplex, 100,
1OT.
Interpierario, Gulll. 3) L. interpre
cacio puamenet, 327. Mlepies
idoneus, 37F.
Incexprecatio Grammarica ee L0gi
Can 37 2. ejus R egula, 372.
Incerprctationis benionae funca-
Meneu, 372.
Interprecario arrhenica, ulualis
doctrinalis, declararira, extensi-
raq reltrictira, 373. declararira
Speciarim, 375. extentira, 377.
restrictira, 378. ex defectu ro-
luntatis originario, ibid. ex dete-
ctu rarionis, 379. ex defectu ma-
ceria, ibid. ex calus emergentis
repuenantia cum voluncatc, 380.
Inriolabilitas Principum, 504.
Tnrieum, quotuplicicer Siatur: P.
26. Per norantiam; per violen-
cam 3)
TASCHIOLMLILOEMX, 67.
Inorati actio, an detur : 270.
IntexpiCcuI. 361.
p
d
MT
prias
delicumc
bc
Que Decve
lec
u
Probio
e
eum
phiibic
OCa
AC 3
ae lic
desi
de
udiei
At C1
Matr

## Folio  -  — 816856680:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
l
ohannes Bapcista milires non jusir
milicia excedere, 5+4.
Sonica Philolophia, 27.
Solepti (Flarii) de Christo rectimon
niUm TF.
1et
Tolua juravic Sibeonicis, 305.
tra, in de Deopradicari poNit 200.
ArX jus, 230.
Irregularicas Rcipubl. 476. 19.
arineraria, 355.
Judxi, Deumtectantur, 192. corum
intrumaniras, 267. Furamencum
303
Judicum ofticium, 54F.
udicia DEL, quid: P. 77. 79, 229.
Judicia perverla homines plerum-
que prohos preunE, 222.
uramencum, quid: 299. an a Chri
Ao prohibicuum: 300, 302.
In CO InVOCatUTDFVS, 3OT.
ne difterat d NOtO: 3OT. aH Pet
Creacuras licicu : 30r.
an ab intideli exigere liceat Chri-
Riano: 303. 304.
suramenti ab sudxis exacti for
mula 303.
per Frangelium, 304.
quod Gibeonitis praestirie Jolua-
305. vi excortu, an obliget 306.
an obliget ad remillicitam 309.
an in jurameneo locum inreniat
Relaxaeio: 320, 3FT.
an noram inducat oblisationem:
322. illius irricatio ex pare Re-
FatiO, 3T7. de Inxerprecatione
Suramenti calus, 317.
atisprudentix unirertalis exiltet
tia,  urilitaS, L, 2.
sus in ricam propriam, cui uni com
Sus Llacura ul Threstigandum.
148. an recte diridatur in sricte
et laxe dictum: 405. Regula de
iis, qua Cunc J. IV. 405.
sus, quid: x22. quid sumtum pro
actriburo actionis: ibid. vel per-
Cona: ibid. srictum, perfectums
ibid impertectum, ib. 329, 320.
xquacorium, rectorium, I13.
InTernUM, exTOrNUM, 2X2, T140
sus impertectum rrantu in perte-
Jus RCgII 404.
Jus circa laCia, 465.
sus absoluun. V. Imperiuns
Justiria commurarira de dictriburi-
ra, quid: P. 55. 56. (9. T31, T320
Suctiria univerlalis, 130. Parricula-
21S, E3T. directira, COFTCCTIVa, 132.
Jucti hominis actiones, an poline
esse injusta: 131.
jurandum valeac: 3I4
suumenrorum Fortulae, carumque
senus, 3F5. an, quod contrajus
jucandum tc, illicicum cancum (ICo
aut di _ rectuns. LBc de Jura-
WC aCL 316. setata aAC. VC
PCt2V. P. 38. 39.
us In RC, 332.
us Gentium, +34, 343. ride L. Cx
Centium. Ejus Specimina, 530.
Cum 261, 269.
Eclt. 313.
Precandum : 314. 2n A res non illi-
bita, majus bonum umpediar, ju5-
cucla clatettatibelus vel Toltlalabetus
astir
36
bBL
uramentum, an lace semper intet-

## Folio  -  — 816856680:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
suctus. dolor. P. 95.
120
RamvH. Deri L
Miriachilextier; 54r..
Paeroni;, qlu sutamentum exrorlies
aM Rdes. Perranda: 306,307.
Pamectus priimus. Polyggmus, 401.
liegari De iis. Fule 467. (99.
Lcgati: Forum Jus; Ihriolabilitas,
469. qui mitrendi eos jus habe-
2nc 3: 470. Forum distinctiones.
Leges Fbraeorum parriculares, v. C..
Forenles, 143.
Leges sumtuaria, 50T.
Legesstuliae, an oblisene subdios3
1430.
Leges, quando mutandie d502..
Legesciviles, sor. carum Anis, 502:.
Leges Paribiless quid 2. P. 77..
Pegis Censiis, un de paretrar. 376..
Cex ejus necescaS, 112. quidd 124:.
ut differac d pacto 3: 125: ejus
DartCS,, TL5: Undemagna. ci: au --
Atotitass 498. quocuplex? 133:
Leges pactis quid3. 3223.
Cenria5 562. c ea Suarexiis. 505.
quomcelo aHerat. à Lege poliris
ra3. 183. Ilic mutabilis: 183.
an in CaI CAcdE Denia 3. 380.
434. 435: det fadicem ducere.
437. Pella rirginiraci conse-
carroluneati 59.. Laberem arbi-
Eriimr S. P. qu libertas na t SE:
egorr. 60. qud cirilis, dt perso-
Tibertaris neceMaS; 6F..
Libercas. DEL. 6. T.. An in ipsum ca.
dat. dibiertas contrarietatis dC COn
eradictionis; 615.
Litierraris impeclimenta; quae 3. 66.-
Lexi XTeTHA,, 248. an tirmencum 3. Libercas nacuralis; 388.
2803.
Licet. an decet 425.
Lex Nacuralis, an propric dicta L. ex. Lioitum quid e quoruplex, 125..
233: ejuS. L. Hectio, 172:.
Lidolaip; 344..
(+26.
quomodo cordibusin (cripem3 7735. Linca, quid 3 403; recta; delcen
quorplex 3: 273: 174.
Ejus objectum 3. 274.
Lexpaenalis, quid 2. P. 53.
dens, aequalis; collateralis; 404.
Liriex; an gradus propinguitas,
respicienda in Cuccesone 3497.
Lex Posicira Vniversalis, demomr- Lires instacu natur alis ur poline di
Na P. 99, COnF: 135,. ejus.
Kii 397..
objecta, 237. 419. Quando pro-
MuSaCa. 420.
Lex Genrium peculiaris, an detur 3.
435
Cex Rtiodia, 366.
Lextimnana; an oblioce in consci-
Lex Nacurae, an in. ca dispentacum
276. ut PtOulgetIES 18T.
Ejus subjectum, an bruca3 1813
Liberos an licearabjiceres expone-
res rendore, OppisnOTarE 4 330
CTaKC. d4383.
Libertas, quid 358. an soli compe--
nalio dbid 
12
15
ctur
neruS.
Denc
1
Um
e
18
duneur
eliu
jest
101
e
46
c

## Folio  -  — 816856680:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
s
35
Dosomachia; unde 3 372..
Rochi. Alias prostimemiss factum
43.55
Vawentiokius, 175.
Lardi jus; 366..
Tupanaria, 393.
AVTCOr 358.
MI..
Magatin; 5OY..
MagistratuS,. 470.
Majestas, quo sentu DEI. Vicaria D.
4Z9. vermine diace a DFO3 456.
457. Ceg. quid. 460. Ejus subjc.
eti; 4823 ejus. fura; 460. divi-
duncurs 46I: an delinac; (I adsC
claulula: commiloria). UIF (I R Cx
Frdem Fallac; Reono cadat 47 3.
Majestas, an dirisibilis: 47 4. cam an
tollat Fcedus inxgiale: 47 7: 2n 
nerus feudalis; vel penlatio sti
Pendii 4785
Majora vota; an absolrane in Con
Ceientia 3 246 Jus parrismajoris;
4633
Alalum minus, at elioi vel permittii
POslie pra. majori d. 1273.
Mlalebranchius de idois, 54:.
Mandata, 5020.
Manus, ut adscribatur Beuris3 P. 28.
Mare,. an. sic. objectum. Dominii
332. 1C94
Mlaricale imperium; 396. ejus cerri:
PerAMICLMLM 397. an ex delicto
ari oHtcia, lecundum FlebrxOsi
Palli 3 427. au lubjectum proxi-
Marrimonium, quid. 393. ejus in
Pticirrios 407. an cerris in gradi
Dus prohibicumE 403. an dirimao
morbus 3. 420. an religio7 412
ar. Stetcab 4+3. Verum ne CIE,
cuiri. Palto letranda perperue
MLCdiacors: 3913.
Meorricis 28.
MemBTa.. IN Ca jIS PANarI, P.
320. Memibri mucilatio, an cum:
caede inraloris vitari possir) 2300
ulus praternacuralis, 395, 396.
Mens; quid3 2x7:
Mendicis an Ferendi 3 266.
Mendacium, 284, 285. quid non
AE3 28652873.
Neritum; quid d 280, BF. X25.
Mechodus Philolophix PracticR,
MErpulir oS; 278.
(35.
Metu extorca pacta,. an obligenre.
278.
Alilionus dirortii PacIONAS, 4203
Ministri. Principum, 500. Nlimis;
ibicl.
Minister mera executionis; an X
peceato immunisi P. 22, 23.
ei an accedar infainia 3: 510.
Mixtura boni d malii an detur: 97,
MTIxCa R CSpVBI. 473:.
Modus adquirendi dominii origiu
nariiis, 335. dcriratorius, 338.
habendi Imperium; 48.3; 489.
Modectia, 256.
NOhabea, 367.
CCC
Aca. 597.
e
ux prateratu.
Mas: in succeNiOne
RTAEEE, CUF LEV. ZLX. 3. PERPONaEUE.
mum Imp. Pacerni. 430.
virginiearis  423.
_a1S, 496..

## Folio  -  — 816856680:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
3d (0)
Monachi, quor in Gallia: P. 94.
Monarchomachi 458, 504.
Monarchia, quid: 478.
Monopolii sus, 363.
Montes Pietatis, 368.
Morale, quide 47.
Moralia: An in moralibus decur de-
monstratio:
Mloralitas, quidi 47. in quo consistat:
48. 33. Objectira, et Fundamen-
calis, 33. 50. 249. TBT. FOrma-
li5, 49.
Mulieres. Deiis Paradoxum Fel-
monii, 397.
contentus Parentums, 430. clar.
dettinae 431
Obligatio, quid 3 225. COnata, 116.
inaqualicaris, ibid pertecta, im-
pertecta, abte. perpetua, Ib1d.
Obligationis undamentum, 117.
consenlus d ilignia bona, F18.
quotmodis ortatur ex fure, quod
Obrechcus de pactis metu extorris,
CoIS3 352.
in Les competit: 352.
d
Naamanis exemplum, an probet
dispenlarionem in Lege Naturae3
276.
Nlacura hominis. VF ex ea CognO.
(CatUF L. Cx NaTUTX, 149, F5O.
Nautragium. An in eo praecipitari
Portu, qui Correm decrectat: 238.
ecelticas moralis, 125. 18O.
necessicatis jus, 233. 238.
necessicas communis, graris, ex-
Treta, 233. incolumitatis, 234.
quomodo excepta in LL. huma-
nis: d divinis d 234.
Nreurri in bello, 520.
Noachidarum praecepta, 164.
Nocitia DEI, insica, adquiliea, 286.
b. 287. de insita rurluIS, 288.
Numilatica LCS, 355.
Nummus; quid: 356.
upria. Anee eas, quid expenden-
Occamus de porestate Calaris in
marrimonialibus, 412.
Occalio, 106.
Occupatio, 335.
Oeconomica praecepian 444.
Oeconomia Regum, 500.
OHicium, quid: 43, 44, 45, 46.
quoruplex de eo quaestio: 36.
quod in significatu Ambroli 45.
Officium quocuplex: 164.
OHicium erga Bruca, 174.
erga leipsum an detur: 2T4
Olticia ab solura de hyporherica,
39.
Otticium de uenda xequalicace
OAcia Mmanicatis, 267.
Oicium veluc incermediu, 275.
Oicia demonstrantur ex tine.
Orbicaos 434.
AuM : 42F. ad eas an requiratur Carphianicaq ibid.
Oblidum fus, 508.
CA PFAUIL, 240.
445. lC9.
Opiticum divisiones, 538. 539.
Opus operarum, 184.
OTian.
ex
uore
re
ne
nec
 

## Folio  -  — 816856680:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
eu
e33 (0)
OTrandri (J0. Ad.) FATIOMCS, CUFPO-
Irsamia sic conera Legem positi-
ram unirerlalem, nOn NatuTa-
Terr, 399.
Ostracilmus, 542.
Pactum, ue ditterat à LesC, XX5. 2
Faedere, 53T.
de eo doctrinx uluS, 275.
an deFUE INFEK DEDM de homi-
RetI 276.
an incer Patrem de Christum,
uoriron door, itid.
nudum, an obliget: ibid.
277
Pacta metu exrorta, an obligent:
278.
Pactum perfectum, rel imperfectu,
319. In pacti incerpreratione,
quid oblervandum: 374.
Tracdcia, quid: P. 73.
ParallelisimuS. 373.
HLasEorS, Quid: P. 9F.
Parentela 420.
Parricidiu, 434.
PAtFATOK, an primo lOCO FenCAtIE:
2 4I.
Parria porectas. v. Imperium.
Pacrimoniale Regnum 487.
Paupertas, quid: 354.
PECIMIA. EjuS COMUTATIO, 360.
vid. NummuS.
Deccacum ignorancix, 85.
adVexSUS DEDM, 28.
Perduellibus promilla, an Terranda?
280.
Perculsores an hosti liceat imnuiere.
rC3 520.
Peregrini in Ciricate, 267.
Pertidix ultio, 283.
Perjurium, 299. an commiserine
Ilraelicae, raptum siliarum indul-
SCtS. 360.
Perlona composica, 463.
Permissio, quid3 126.
Philippus, Flassia Landocarius, an
Philolophia, ait Apostolo rejecta: 4
FleDEXOruM, 6. Salomonis, 7, 8.
Barbarorum, ChaldaOTUI, TF.
AESSpTiOTI 12. PerlaruI, 12.
Chimentium, L3. AEchiopum, 24.
LILacum, CCllaLII, F5. GerMA
notum, ibid. Lhaleris, 26. Toni.
Ca, 17. Platonca, 18. Peripareri-
Caz 20. Stoica 22, 23. Italica, 23.
Eleacica. 26. Mlagorum 40.
Polrgamus: 4OL.
Pleniporenciarius, 472.
LICTaS. LjuS OpPOHTa, 193.
PIGNUS, 366.
Dilcandi jus, 334
Plato, 29.
Paenx capicales, in Sacris detinitae
L. 3T,l. 2OT.
Subjectum, an sic etiam Princepse
Objectum, an LInE aCtUS INFCEMAE
P. 42. aliOrum.
an lubjaceat gens, nonones pe
nerales nCgaNS: P. 5Z.
Pcena forma, in quo (Ia2 55.
Paenarum irrogatio, ad quam justis
62, 63. n uieal  Peta
ob delicta aliena: l. 74.
An intrigi ponut ut cube:
P.
bant

## Folio  -  — 816856680:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
233
NanX, ve caxanda. P. 84: leg.
UE exasperentur ? P. 88.
Pana, quotuplex 3. P. 206, 207.
aeterna ibid. InCCFHAS. P, 208.
2b ip(ODFO insticta3 209.
excisionis  P. 2FO. humana; P.
2 +2. DTilitaris, P. 2 12. COnVeN
ionalis, P. 2 23.. Ordinaria, P.
2F3. damni _ Cen (uS, 2. F4.
Panx jus demonstratur. P. 2.
Pana, quid 3 P. 2.
uc differat ab resticutione. P. 5.
uc a vindicta:  ibid.
ejus Ainis, metlicinalis. P. 6.
Compenlatorius. P. 8, 9. 20, 8.59.
ad paenum, qua lu naturalis pec.
cari obligacio? P. 20, LF.
an irrosari possut ab aequali? auE
inferioris P. 23. ec 19.
InStLUMCNEUM PCNX. P. 22.
An tacinorolus iple esse poNIc. 3
P. 24.
Panx milicaris exemplum. P. 2 4.
PanAS, an ITLOSCE DETIS. ex IerO
jure Dominii: P. 25.
Ponitenciamoralis, quid. 3 P. 89.
lOilidencis caullelioi, 529
Polonis; homicidiis redundat. P. 29.
Volysamia, an sir conra L. N 3397.
Polroania mulicbris, 398. Virilis,
ibid. luccatra, 399.
Pocliminium. 344.
Praris, ejus ambitus, 38.
an inttigeneur invicis ? P. 25. 26.
Politia, quid: 479.
399. (9.
Polrpamus primus, 405. de Poly-
Samix Comrorersia vlu, quis?
402.
Polysamia Patrum. In ca invercollu
Pracedox LilcDum,. 5. 10.
Prxleripu, Al  Paena: 67. leg.
Guter. 3.4). detendicur, ibid. (eq.
2n locum havcabin dogmatibus:
ibid. an inter gences liber 253 348.
PECCCS, 208.
((c99.
Praeda. Eam reculat Abrahamus,
344. o fc523,524. 
QuE PETLINCAC: 527.
PFCCIA LeTIIM, UT auS CanEHII 356.
dispenlacio, 123. an recte. olim
quid; incumibat. Porestaci cirili
Circa pretium ? 35.7.
Precii dirilio Putendortana, ibid.
quid. ex quodejus objectum? ibo
Pretium derocorum in lacris, ibid.
Pretium quomplex 3 3.59.
quid vircualed Formalod. vulgaret
359. eminens. 359.
quid legicimum.) quid vulgare 
360. VeruIm. 3,6E.
ejus minutio in MUIMIEO, 36 X.
Pxima. MaLUIFR, 5. 14.
Primoenitus, cur succedat? 494.
Primum principii practicu, 57. Fano
Primus, quis3 375.
Principes Christiani, an Cinc. in Aa
Eu natucali. 3 392.
corum educario de Audia, 499.
an Legibus Coluti 3 +98. (cg.
Felicis Principis Fundam CMta, 499.
Prin-
colerara incer Christianos, X29.
, Gnet. 294.
Populus, quomodo. Reonum. dete
XatZ Cx 70. Cerhardo, 45. 5.
UE PexperunSI. 462.
l
d
e
163
en
dnali
divim
INT
aM:
alter
Omnes:
COr
incipi
10
e
eresie
une
MII
cic

## Folio  -  — 816856680:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
635 (0)
d
Principum lanctimonia dinrio.
labilitas, 504.
Principiu, quae habeatrequilita3 148.
Principiuo Hicioru apudt P aulii. 148.
Turis Nacura, an Voluncas C FCa-
FOriS E 262. an EOcialitaS _ quo
modo: 148. Legq. Fule. an cultus
divinus an contormario creat
xa rationalis cum Creatorcs 163.
263, 264. an Cudium benero-
lenria erga omnes; an Sancticas
dlivinas 163. an ordo naturxs ib.
antria ilta furisconlulroru? ibid.
an illud: quod Tibinon risfieri
alteri ne feceris? ibid. an amOF
Dei echominis: ib. an praecepta
Noachidarum : 264. 166. an L10b-
Besii illud: de Bello omnium in
omnes: 164. an Jus cum brucis
COIAIMUNC S 165, 168.
Principia experimencalia, rationa-
Probabililmus, 75.
PrOATCLIS, 89, _ P. 87.
Proclamatio, 425.
Nia, 99.
Prodirio. An ad eam liceat impet
lere subdicum ? 52T. P. 56. (9.
Dromistionis subjectum, an intans:
280. Promissio, ex errore Facta,
an obliget: 280. 320.
Promittio perduellibus Facta, an
oOblioet: 280.
Promissis dolo eliciris an stan-
Promulgatio Legis, 222.
Propositio vere univerlalis, quae 3
Proridentia DCL, 287. detenditues
209,220, 2 lY. epretio conspi-
Prudeinia, 90. publica, prirata, 90.
aeconotnica, 92. nuptialis, Parer
na heritis, possestoria, 93. poli-
(EiCa 93.
Pudor, an cum cade defendi posr
TIC3 230.
Putendortius exponitur, P. 93.
Proportio Arichmerica, e Gcome-
triCa, P. 62, 63. 64.
Cua 359).
Pudor, 66. 408.
Promistio ob Factum LuIEPC, 28Y.
dur: 29T.
Ejus Opera, 37. Conerorechae,
Vita, 32. SCopuS OpCTU, 33.
Ejus Incerpres Callicus er Anglica-
nuS, 32. an FTobocli lectator. 390n
Pursariones innocentiae) P. 77.
Pureamis de Pra(CtipriOnC NOLaEU.
Prectoniis 27.
Proprietas, an locum hrabuisser in
PychasOraS, 25.
(P. 68.
Oualitates NOrales, qua 3 725.
Mantitates MOraleS, 125.
Tanion, 388.
R.
Raptus Filiarum Benjaminitis Per-
issuS, 308.
Ratio, quid3 53, 180.
Racio Belli, Raison de GVerre, 525.
Racum _ rectum, 128, 315.
Reacus, quid? P. 83.
Rebeccae FacinuS, 289.
Rector Ciritaris, an reneacur de
damnis per Piratas daris? 243.
RCCCPEUIS, 5: 6.
Restexio in seiplum, 149.
Regalia, la Regale, 460.
Reguli (M. Accilii) caluS, 313.
CCCC
SEaEU InFCGTO: 329.
Protimileos fu5, 268.

## Folio  -  — 816856680:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
9.
Reges Hlebraorum. an puniri D: D
40. Ceq. an lua juramenta posino.
reddere irrica 3. 313.
Regium JuS; 464.
Regna quam varia: 480:
Regnum accilum, 484. quis alie-
nare POtI: 487:
Regnum Pacrimoniale, 487. V (u
Fructuarium 490.
Regpu Feredicariir. Ejus caulla, 349
Relaxatio, quid5. P. 92. in jura
mentis, 310.
Religio nacuralis, quid 83.
an inera hanc vicam terinetur 3
286. 207.
Relisio; masna vulgo dicta, 208..
Religio; an causta dirorcii: 413:
Religionis Frans. Incerelle, 449. (9.
Christianae dignicas, 466..
Repraelentatio, quid3: 341.
Reprectalia, 516.
Relerrationes mentales; 298
Res Familiaris Cirium, 500.
incorporales, an bello adquiran:
EHL 3 5255
Res nullius, quae 3. 335. 336.
Res, an cum caede detendi pOssintd:
innoxiae utilitaris, 2641, (232.
Snon exrene, qua obligatio 353.
Releripca; 503..
Respriblica Mixca, 473.
ixresulariS3. 476.
Rclistentia sus, 503.
Recticurio, quid 3 243.
rerum invenearum, 244
ue differac a poena d. P. 5.
incumbit negligeneis 245. Occa-
sionem danci, 245. cui heri de-
beat 3. 248.
ad Recticurionem, an donatarics
an reneatur, qui rem alienat e-
mies resticuere rendicori 3 353.
Recuco Sdecu, 354.
Restrictiones Scholasticorum, 285.
Restrictio Logum; 381.
Rectactus Jus apud LIebta05, 369.
Perocatio donarionum. 493.
Ri(IIS,. 2193
RitIS, Leges Circa CO5, 38I.
Sabbactium, Y38..
Sacrae res, an veniane in commer
CiuI 3. 3545.
Sacriticia, au originem habeant. ex
Lumine Naturae 3. 205.
Jus circa Sacras 466.
Sadduceis RY.
SatmLOr an aVTOZCHSS 22Y.
Sarguinis esuS; 323.
Scandalum ex rebus improborum
Piolperis. 454.
ScC 27.
ralicas, 255. ejus ulus, unde me-
Serricucium fucas 353340,544.
Serrituris origo, 439.
Secricus impertecta 440. pertecta
_ Erisscipibus incumbar 2. 249.
ut Voctor. ibid.
modus resticutionis, Pet Retra
ctationem, L90.
cenearur prodigo, 281.
Schich Sadis. 13.
Scholastici, de iis Tribbectiorius,
Scortaries 583. 334.
Seruum. 593
Sexmo, 283. ejus origo. ibid. mo-
CsenduS t. 200.
Serrieits Pana. P. 35:
4
1
d
B. A
Bere po
des
ad
apI
40.
iten
POsio
exerripli
e

## Folio  -  — 816856680:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
8 (0
suo
an inter Chiristianos opcanca?
440. publica a41.
Servo an Fac injuria d. 442.
Servis emeus. An ejus proles (IEDO:
mini 3 443.
an Fugere PONII3 444.
Serrus, quocup lex ? P. 35. 8leba ad
dictus; 440.
Sanctiones paenales diritx, unde:
OrIAMEE = P. 12-
Silentium, 95.
quod lacroni praestandum 3 307..
Simonii 355.
Simulatio, 288. quoruplex, 289.
Socialicas, principium Ciceronis in:
practicis; 37. Pro ca argumenta;
248, 149 -155.
An sententiâ Pufendortii sic no-
Va 3. 155, 156. Ejus UlCerIOE ex
Postio ec illustrario, 160: 161. [9..
exccriplis ac inductione demion-
AETaCIIT, 269. (9..
Socialicas univerlalis,- 161..
Societaris ContractuS; 366.
Solon,: 183.
Solum pacatiim, an occripari possic?
Somnium. 215..
(237
Somniuss. An ex iis, quae in Comino
conrigere, exlursac obligatio? 1O:
Spolii Ju5, 5235
SorS, ejusque uluS. 255.
Sororem uxoris detunctae, an duce
LC liceat ) 416.
Spenenis de caede adgrelloris rio.
Spicilerii fus. 246.
Spiricus in Populo, 455.
Sponalia. 424.
lacus NTaturali5, 385.
Scullis quandicatirus ee ubieatirus
In ltacu hacucali quoc morislices
diriimi Postinc3. 391.
an in eo sine Principes Christias
AI 3 393
Status Adrentirii, quot3 3950
axepanO, 449.
Status Tiriperii R. 6. 470. 475
Scatus libertatis naturalis, 388.
Status, quid 2 386. Status Ihregricaris.
An in eo locuhabiriset proprie
Eas aut Tiriperium 329. 386, 396.
Scerilitas, an caula dirortiid 412..
Scoici; 225 23.
Studia Liceratum, 55..
Subditi an pOsinE LCSistCrC: 503.
Subjectio bellica, 497. in genere,
giid3505. quod ejus objectum.
ibid. FOrma, 506. externa signa,
SupertitiosITaS, 194..
Superbia, 256..
(506.
Otrando Diectti 336. In successio-
necurmas praeteratur Feminisi 496.
Successio in sirpes, in capita, 342.
ab Incestato, in Regnis, 494. 340.
346: dc ea L ex MOHS, 341.
Succestionis liberorum, qua rario
nacuralis ) 3 AI.
Successio heredicaria, 495.
SuccesOi, UE FeneatuE ConIaCtI ax.
cecesTOris P. 492.
Sue.
lenris 225.
3010
Sracus nacutalis, Guor modis lumat
FUIFS. 387.
Scatus bestialitatis, ibid.
Stacus perfectionis, Colicarieraris
aequalicatis, ibid.
StaLIIS pUITX NaTUIEX, 389.
in Cenu Hobbelii, 389.

## Folio  -  — 816856680:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
3S
dum
Succettio, an praeferenda electioni?
493.
Succestionis linealis cognaricae Fun-
damentum 498.
Succestio Insticucira, 496.
Agnarica, 496.
Cognarica, 497.
Lincalis, 498.
An in ca recipi debeat propin-
quiras linea, vel gradus? 497.
Oystemata Ciritatum, 38F.
T.
Talio, quid3 quoruplex? 64. (9.
Paxatio paenarum, P. 85.
lemperamentum C Orporis, 67.
Regni, 474. 485.
Festameneum. 345. an perrincac ad
Jus Nacurae, 345. quid pririle
Siacu ? 345.
Tectes; ec cur nulla unius auctoritas,
Thalecis, philo(ophia, 26. (391.
Thomalii (Christiani) V. C. nupera
de Lese policira universali cogi-
cata, 138, 139, T40, T4Y. nUpC
rum fundamentum Juris Natura
759. deidololarria, 199. de pro-
Prictate in Scacu inteoro. 359. de
Lese politira unirertalis 421.
Fradicio, an perrineat ad alienatio-
nem 3 339.
Fransicus innoxius, 265. 266.
Franslatio mercium. 267.
Tribura, 466. 513.
Turpicudo incestus, 406. (9.
Fyranni characteres, 480. an ei li-
Ceac relistere ? 504.
Vacanciae suS, 345.
Vaxi concubicus, 393.
Vaninus, 196.
Varecti, jus, 336.
VectigaM sitis 466. 513.
Veneno an hocem incerticere Fast
224, 225. ejustnirium, quod : 226
Vica Civium. Anin eam sus habeat
Vicae Cienus, qubd eligendum : 9r.
220. an eligere liceat, ex quo pro-
babilicer vica brevior expectari
Viriosicas, uc d cammno sejungenda:
(2500
Univerlitas, aet Puniri possic ob de-
licta ance cles pluresve genera-
Vocacio, an ad bellum requiratur?
TOluntas 57. Quoruplicicer (ImatIE:
59, an ejus detx actuSMCLCCF: 88.
Vocum, uc dirterac a suramenco ?
301. quid) 302. an cesset in N. T5
Vclorum dectlO, 331.
Velchuylii doctrina de sure NacI-
xX, 159
20
Veniam, an dare liceat, P. 89. (e9.
quibus C calisIS? P.93.
Verpencin, quid ec quocuplex : 66.
Vindicta. P. 5. 253.
Violenta detenlio ad(ericuE, 223,
debcac) 226.
Vis licica, 514
MajectaS, C quale) P. 29. 508.
Clnctas Domull, 504.
tiones perpetrata: P. 37.
518.
resenti, an tiac injuria ? 7r.
olicum, uid: 246.
Toluncarium, quid: 2+6.
302. Sepa, ibid.
VOK, 28+
EIsucapia, 347.
TIusFructus, 344
CHATX, 364. HIIOLHdCCS, 365
Fulcus, quid: 219.
ClEOF, CIMCA, 397.
Clxoris detum Ex Pororem, an duce-
ee liceac: 41d. (c4.
Winctlerus (Benedictur) de Prin.
cipiis Juris, 30.

## Folio  -  — 816856680:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
BIBIE
saccet
117
cCIatiUm
36.
16, 513
Velorum demiction
lchursit doctrina de
Scheno an hoctem incerticere
14, 15
tus ae dare liceat, F
10.
89. set
vid d quocuplex.
pribire C Cau (15) P. 93
sindict deteatio d 
octa. B srsi rotemadi
Es ejuoinicim, quo 
vium. Anin eam susH
HajestAB, quale 1 P. 29. 508.
Violenca
sica Cemms quo delisendum
12a
Ia C
30. 21 ell
ex qu0)
a brevioC exxel
ero liceats
pabollicet b.
nc
Viciolicao, uc d camno sejunB 
dcheal aet
10 HCI 51
Iniversicas, an puniri possit ob
Inctus Domini, 504
1Aa ancC CrCS pluresve Bena
ABNCS PCTPCEEACBE P. 37.
Vocalio, an ad bellum rec
ira
Volene a hac injuria ? 71
18.
soluum, quid: 246.
Soluncarium, quid3 246.
SolunaS 57. Quoruplicicet
1Ma
CI
50. ac ejussdeene a B
Vocum ne ditterat
101. 71id ) 302
septcas
101 ad
V∞K, 2d
anC
bido
(c11
Hloca pia, 51Y.
Mordaces, 3651
11
T(IFrctS,
111d+ 219.
ToC, enca  Pocorem, 
siteum
Proria deli
ec liceac1 410. (e4.
V
Sinclelerir (BenC
0.
1
ton
11
11513)
ANDR
AL
 TIOCI
DF
STETTERI
L LLet
SINGULAR
DUE VICEM SIMUE
GOMMENMMTIONIS PERPETOA
AD
DAIML. PVFENDORETI
DE.
FFs SIOMI. FT CI
ABEIII. CaPOTXIII.
SUSTIHERE POSSTES
C
2
tibus GO7
e  a  
OFREDE
AN NO MDCCX.

## Folio  -  — 816856680:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
N
ttitsatits ess ss
HELB
BÄCHSISCHE LAN

## Folio  -  — 816856680:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
BREVIARIEI
sequentis de TuRE POEMARUM
Practationis SynoptiEX.
eOENTA T. nocanda Deturicio L, 2.
D. F xenrin a Restirione X Vindicta. l.3.
TI. Finis dup)CX. 1,4.
_ expiaroeii quidem Demonstraria, l, 4, 1, 5, l, 6.
pexcipue per ordinetm ad paenos dirinis Legit us detinirsy II, 28
TII. Caussa FHiciens (_) principalis, Ib 2.
Oua Cemper luperioE.
An naturalicer omnes ? II, 3.
An Pares, oh delicte in Deum. II, 3.
Auc on d A eac pana a correptione lII, I.
ANDEUS puniat ex mero sure dominii: III, 3.
2) Instrumencalis. III, 2.
An Rcus ip(e ese paNED HIL, 2.
IV. Macertalis. _ (F) Objectum, Pexlonaleo
AI BFuCA, III. 4.
A. vica Cirium  III, 5.
Anmembea 3 III.6.
An B Innocentes ? IV, I.
A CIniVerLcaS. IV, 2.
an vas in delicto criminati ZIV, 3.
Objectum Reale; an octus omnes ? V, I.
Ain, Si dabiles sinc actus su humenam societarem non
pertinences, ii peniri poltint? V. 2.
an ob non praestica impossibilia intligi paena BoMF. V, 3
An poenocu humnari objectum ver le Lu haeress, V. 4.
An, ob neg. F.S ab inceora gence nociones generales, 2b
alia peenx eidem irrosari pottinc) V, 5.
an objectum poenacum linc etiam delicta ante L egem
Peenalem commilla ? V. 6.
LOML, quad VI. 1.
An, _ quibus e fundamentis ea peratur e Jactiria Com.
mueacira 3 VI, 2.
an e susticia Univer (ali 3 VI 3.
e
c

## Folio  -  — 816856680:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
An ad Foeriam perrinese Falio? VII, r.
As de Cormr precicipet Pcxeseripio E Solri ve argumen.
eum Pedri enteani, VII, 2.
An dimi C cu pa lorum habeit D∞en+ 3 VII, 3.
An ob delicta aliena irrog ei poTic poen 7 VIIL, T.
An infti gi poen2 postic d. l’Co nondum probuto. IEi et
de judiciis BEI. VII. 2.
D id (E Me riumI D VII, 3.
Ouid culp23 VIII, 1. O id RentS ? VIFI, 5.
Odcaxatio panarum? VIII, 6:
YI. Adjureta _ CContraria POenarum.
On d cx (peratio3 l2, 1.
Orid veris? An eom dare liceac? quid d’spentatio 3 quid
aquieos) quid micigtio quid dilacio  L2, 2.
Oux cauCla venix 3 dc quocnplex ? 1. 2, 3.
An dispentario locum habenE CiECA PCMS LeoC Divina
universali defnicas: Speciarim, in delicto homicidii?
12, 4.
AB in paribus pars mitior vincac ? quid calculus Miner
V22 12, 5.
An la. ro poenarum fure admicri possine alyla3 1Z, 6.
ubi ec de Franchiciis, ac Jure L.g. Torum.
Paenae sune vel divinee, vel hum nX. 17, 7.
Diviux vel xcerna sune, vel cemporales. LX, 7.
Temporeles vel unirerlales, rel parciculares rel lingula-
Fes. 1X, 7.
Sune etiam vel externa vel incernae. 12, 8.
Denique rel ab IpCo DEO inA Ct., vel ejus jussus exeque
vel capitales, vel non cepitales. 12, 9. X an L eous EsC-
braorum criminales adhuc stxingane 3 1X, 20
Elumanae vel capicales lune, vel non capitales. Ciriles
vel criminales. Non capicales vel rerbales lunc rel rea-
les. Hlae vel aeris vel corporis. IZ, 11.
Oorix eciam lunc dirisiones a Antu: ue milicaros, navales. In-
cidentes: Ouid convencionalis, quid testamentari. 3 i32, 2.
Suncetiam Pcenx vel ordinsrix rel exiraordivarixe, Damni
vel (enus. 12, r3.
L CHo CHCA LCEMAS. IX, T4. EPILOOLS.
VII. Diritiones.
R
net
n
nd
r
lam
HE2I
1or
c.
1
acur
ea
sum
un
10
labum
l
15
lar
brur
11
92

## Folio 1 — 816856680:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Fallo
D1
1. 2
le
1t.1
VII. 1.
RC2TII.
(IIL.6
ir
AAELI
VII S
V111, 5.
AIMeta
ce licesc2 quid d spentatio
1103
111
eit
sp. cta
Nid ditacio  IX
2IX, 5.
aerincacs
1157C
in s
jicto1
uid calcule
codmicci postine als a 3 IX, 6
OTUM.
cel
hom 1X. 1X, 7
1
(cempocales. IX, )
patCI
e IncesB~. IX, 8
+O in A C, V
pA
11 
id
inet.
iha ACtn aC 2 1X, 1 Civitei
picales.
cole 5. Ioit
(ar vel NON Cd
copieales vel vert
11.
AocV: ve milicacBS, I
corporis. IX
1en i5, quid cectame
(Icta ret exicOrdaI
AC
EpIOGUS.
sen
.
de (1.) et
o io ab eo ist fa ehe eh go   it e go go i oso   o s
BEi E
nestuta eta
vus. oso
 d cb 
etesaeauaeo
ao
in
Am  
e 6d0 O
2
8. 8
PR AEF ATIO.
e
e
et
atis C5 obscurum adereditur
argumenium, de Panis qui disputat: quod ex in
senis ac prope consummatus de eodem Scripior
confessus pridem est, es qui ei doctrinae laboris ali
d ac studii impendere, uno velut ore sunt con-
questi. Licebit tamen, es in puolices, uti spera-
mus evalescet usuo, ad o non ueili minus ac arduo. pr or siu que nen
cessario, synopsica comatione disserere. Ad cujas quidem expo-
srionem ea nobis methodus visa commodissima facillemaque fuit, (
Dexcipudam de lumma eorius rei capita, justo paedias orai-
ne, es pdundum rsre caussarum classes, delinearemu es quae
concisis,  quam ut, perspicuis posirionibus complexi sumus, ad
junctis pheli ouilibet observationibus paulo fustoribus, es cum robo-
randa nostra sententiae. tum sol vendarum objectionum rervis aique
fundamenris, eenuinorum etiam fontium Scripiorum que un de hauriri
Plura melioraque possent, estentone, confirmaremu: ac idoneis demum
exemplis, exhistoria cum socrarum civiliillostraremus. Ubi eriam
in Leges aliquot Molis Forenses, nonnullas inspersimus stricturas,
Ut quae naturalis ac inerior carum ratio sit. Quaniusque ee in areu
mesto duendi campus pareat hoc veleri subitanes secimine declarare-
mus. E sum de caterorractarionis ipse argumenet ambitus, es ad sin-
cularia, cum in fanctiore disciptina, rum humanerum un uni versum
actionum astimatione; non difficilis adplicatso demonstrabic: L.sD ss
vero nestros, materia, quae summos riros terruis exerenire subliene-
tas, es concisum scribendi eenus apud cordarum Lectorem facile. spe-
Y0 excisabunt.

## Folio 2 — 816856680:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
3
S. Lo
la sine Fure Societas est. Fc communis quidem
quae universum genus morcalium conjungit,
humana Commenicas adpellatur, dirino Im-
Perte s aem Legibus, ad genium ciritatis
eujusque altenpetacis, resitur atque ordinatur. Neurra Pa-
narum jure destituitur. Nevera sine poenis adminictratur
In illa quidem Dirino cribunali relicta adreslus creaturata
foc vinculis ligacam, sed rebellem, sed immorigeram ac re-
ealeierantem, rindicta cAt: in hac vero poenis subjicitur, qui-
eungue in Turis communionem iric, ac Legibus obseguium
debet. Iea natum in Societare jus puniendii quod absqueco
prxecipuus Ciricatum finis, cranguillicas nimirum sccuricas
que publica, obtineri non posser. Onem quidem tnem curi
Dcusincendat ipse, manifectum cst, cundem, mediance dicta-
mine racionis, praecepisse hiumano generi, uti ciritates, sum-
morelut Imperio animandae, consticuerentur, e Ture etiam
Poenas lumendi, illasque reprae sentandi Facultate, easdem in-
Struxille.
2
POENA (A) SA MIALLIM PASSTONIS Cb) (Cirerricte)
 (aliperiore (c) _ per modum conctionis) (d) INFLI
SITLIML OBCC) MALUIM ACTIOMIS, CF) sirc turpC, (3
julta proportione (h) compenlandum (i) ac propulsandum.
(2) De Paenis in abstracto acturi generalem Crotii definitionem serva-
vimus, adjedis tamen, qua efficientem ac formum, Anem deniquie ea-
rum lreulentius declarant. Greci cum staoirita nonaor Romento
praeprimis Jurium periti, eodem fere sensA COFRCLZIOREM DELs
OTORUM CiENErO, FS nuWOIaS It ANCIOS ZCV arDOCONCON croN I
ras eteiones seu punitiones hominum antigni divere POENAS, leste
Paulania in Laconicis. Et receptr apnd Craecos definitio paenae fuit,
quod sit auaernua eudinnors. Enstathim etiam ad Iliad. P PC
nam arnonnue, id est COMPBNsaTIOVE_ sumpliciter interpreta-
tr.
Quid P0
2a3
servas
njuria
nitionis
c0
en
Ecatri
in civita
Eti
sive
lcum
lum
lana
Passio; ne
foni
nincadve
pectericace
illum voc
tum
Ma EI
qne
Aoben
restar
Di
ostertie
nera villo
es
1
ea
qui est
sune acc
e
de
Mera
eei
pleri
elione
e
di
E et
est
bie
e
Man
su
+n
 et
rum
blica
d
nl

## Folio 3 — 816856680:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
EE CommuI
GM XCMUS MOrta
pella
CCcASC
MINICAS AC
(CM LexibuS, 20
 aCque Orctin
vCT sinC pCenI
pote relicta adre
ellem, sect imie
HnC recO poenist
M INIC, 3C LC
1b45
cc jus puniencis qu
canquillicas nimieun
Duem quidem tine
nest, eundem mediance dict
anogeneri, uti ciritates,
Vec.
CONSICVETCNEUE, de
(enCaM
1PA55
Taculeater
1
MOcIMCC
ionis
AcluM (1) 2C prOpI
C
1ON1S.
ccceratem Ororii
cole ac formumi
eet Ct SIA
sere sens
nacot ra
∞MII anIt
e
s
1C
retta
opnd Cra
MM
IIM
et
exstathira et
pB
NoI
6085 L3, 1 6303
b) sivc doloriserum; ut acta majus sit malum leges viotasse. qnam ob.
servasse: ntque adeo peena Merbitas voluptati ant lucro; qnod ex
injuria capitur ant speratur. prleponderet. Ono sen su Dcena pro pu
nitionis seu actus peenalis 2LLnixo, hoc est, malo tristi propter de-
lictum irroxato, accipitur. Plene vero descripta actum etiam pae-
nalem complectitur, qui furisdictionalis est, es pro malo culpa ma-
lumpeenae imponit. Imbeulis eorum objectio est, qui dicam G10
ciana definicioni ex eo scrvni, quod malum poena non semper sii
passio; nam e5 actio cum molestia ac disicultute conjuncta malo pas
C) Fsscetricem causem subinmmnm; quae non est, nisi superior ac summe
in Civitate potestas. Ipaniendi, es in capnt vitamque civium a-
nimadvertendi facultate a. Nihil prosicit subtilitas, quae lu-
Decioritarem moralem a MMli, hoc est, imperio instructa distinenit: (6)
testas publica compon panus eaipendi: sed qui nulta necessitate
ofsicii, es ostentando adserm viia odio ad censuram ant accusatio-
nem vitiorum privaia untoritate prorumpunt. Add Putend. ete)
d) Pcena enim inricis instiolu est, quia alias ila sine suo excideret.
qui est acerbitate sua homines a peccatis deterrere. Pcena ibiturnon
sic in eodem vallo extruende lm opus faciunt civis ( malesicu:
niendus: bic ex delicto. Tub ratione peenae, ut malum sustineat,
c) Obiectum peenarum est malum actionis; e omne gnidem. P pana
in uiniversum consideretm insmanae antem poena qua tali nes actns
internas, nec peccata infrmltatis, es ex communi mortalium corru-
ptione resultantia Pex Se ivesse, infra decelimus. Nam in foro
multorum criminum vina ad Deum rejicitur: et si sapiui inter est
Reipublicae eliscentib fbus occurrere, C no quis vel corpore
Inr. Add. PetE. CregOT. ThololuM. Sgneam. Tur. UIniveeC. L, ZXXI.
5. 1. _ On. Fisemhurd. Instic. J. N. XVII, 2. (97.
sionis aegnipoltet.
illam vocat innocentiam, e gna jus nocentem punien si nascatur.
Nam es ista distinctio fundamento destienitur, Eo) Tus paniendi no-
que nocentem ab nocente puniri; proprie ad eospertinet, queis po-
N. dc 6. VIll, 3,7
su castipationes voluntaria. el dd gnae gnis mala ultro movetur.
Illeex mandato superioris, Fet  mercede conductus, nentiguam pu-
quod ab sna voluntate vehementer abhorret.

## Folio 4 — 816856680:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
1c
16
Ptor de Paenis: ancustam nimis obje di delineationem esse, quod non
omnis peena praesupponat actionem, sed et ob omissionem band raro
instigatur, quando mandatis superiorum conornenter actum non est.
Sed facile quidem hoc dubium resolvitur. Quis enimionorat, etiam
omistiores in moralibus xquipollere octibus: imo octum humanum
complexum in actum commissi: nis es omissionis distinoni. Ut ta
ceam, in omisonibus quogne, in quneum lune impue biles, ee vina
cibiles (de purr. Es gnatenns sant invincibiles, non quaeritur) dasi
actus. ut ess inten: io omiltendi.
(5) Subjectum igitur P) materia in qua Paenae Bomo est. isque ut delin-
anens. Non ergo intantess nec furiol. non illi, quen qui dagatur le
quido dionoscere (s adnormam compararenemennt. Nequest ver
berentur ea proprie dicta paena, sed emendatio nista est. ne per 1a
les molestiam aliis facessant, ant ve pravam adnetudinem actrobant
Non hi gnia ut actus sit punibilis, requiritur ro esacennor, hie
veromorbus citra sum cupam provenit. Nec Facinoresorum cOr-
Pera peenem adcurare lognendo fustine.t, etium  sepuit. ra priven-
tur, quae quidem est opinio Pernondi Vosquui P’onerov. Instr. 1L 1, 96.
10. sgg. gnonium pee amalum passionis d: citrr, qued in mortuosnon
cadit. Onorum cadavera si cremen ts, vel cruci adfrra retingnan
tur, non puninntur. se d in majorem selici detestationem aliorunqne
terrorem conseto honore destitnnntur.
(B) Formomi Paeua in eo censtituit Crotins, quod i st oatur OBmalum
actionis; nen ut ro de nudum occasionem. sed en meritum delicti
connocet Dana, ut addidimus provortionate expiandum, P publico
cum emolumento vindicardum. Tipue av Purpatoriam e Medi-
cinalem nonnulli adpellant. C ouF. Selden. I, 4, 51.
(h) Proportiorem servandom omnes aonoscunt. Ouidam me diveritatem
dicunt ex universli justitia perendam. e in mansetudine conspe-
enam. Crjus oficimm sit eram; essectum one ab ira moderata ertum,
bnc est. Poenus, ut ne excedant ant deficiant temperare. Add. La-
chel. DisLrr. de Pcenis 5 30. (99. nos crithmeticam preportionem.
advellamns, quam ne paene delicio adegnnia sint, servarine esse est.
(1) Posses uno etiam verco dicere: Wlciscendum. Caterum Fines ista
haec verba indicant peenarum incernum scilicet, qui est satissactio
instiu
vel rebus sun anmns puere. Objicie cindimms c aperis seri-
ab
1
parn
Ban-
err
dc
B
nOn
de
0
Sarcie
11
X
e
el
de
nomi
Per
la
1
ideo
cuna
e
minc
nt
stici

## Folio 5 — 816856680:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
t1
35
E6
fastitia eos exrernum, qui et propulsatis injariarum atque utilitas
vel omnium vel sinonterum, ut in segneatibus este sactur.
Precipuns inmannis ericum scriptoritus desectus est. quod Pinarn
raturam non in abstracto conpueraris:t. Prde FaEiE multa con Nervus
fuse, plura incricare Plarim praeter nsum erahrint. Pons gunque Rei torius-
ratiorem pato. nd mulii firem porrum internum non Derspere-
rint, qnia de veeni: saltem humanis troctarunt en quilns is prima,
ut ajent, fronte ade pervins non est. Onod si vero Naturam pe
narum in perere investioussent, facilis aueo circa speciem lapsus
Band frisset. reque enfendorsius Seldenum, hoc accuratissine viden.
tem reprehonaissot.
a L+
que Incti-
uei.
Difterr itaque poena cum d relticutione, (a) quae per le oux tc ejus
nihi poenale involrie: cum a vindicta, (b) qua ctiam inter difherentia
pareslocum habec, ec propriam lxesi a ecurationem intendic. d Resic
tione de
(2) Restitnti enim (1) sxh ratione effcii a Lese naturae praecepta est, vindictat
non sub ratione pena. (2) simpli sestitutio nihil poenale continet, sed
doiorem de edurisso ostendie. (o mali jocio illati quadam retractatio
est. L3) Cur vero furtum bovis onintuplo. ovis autem quadruplo
sarciendum, divina Lere Fueris) in L. evistatoris egnidem divini ar-
litrio conciturum postrimone erat; aarel tmen ipse edicti Exod.
Z=CIB 1. l9. J.NOr, de Bove antove jam per furem venuita ant oc-
eisa termonem esse, aueoque restitsuionem omintpsi ant gnadrupli
imperari ob lxerum. quod se isse adigens censetrr. Nam sub damni
nomine non ras modu nostra venit, ant nibis debita, quae laeditur,
perditur ast incercipitur. sed Eo frndus qui ex ipsa re proveniunt.
laqne frictuum ex arimuli suo percipinsorum interceptio persari
Domino debedat; Et griq majus damNEm hove Carere gnam dve
ideo amplior quoque restitntio exioehetur. Ubi tamen restitutio se
eundum se distinonenda adcurate apcena eft. Nam e commiscirca
hovem furti pravior paena ex hoc fencamento est. gnodmajer Bo-
mino laesio ilcta, gnam in oests ablstione. ConF. PBOrD. AGu’I. 2,2.
Summ. qu. l. XII. aFT. 3. _Li ad hanc L. eo. mresponsurus ait: Cum ali-
qnis ininste occepitrem alienam, dno ibi sunt consideranda; quo-
rum unum est inagnalitas ex parte rei, quae quandoque est sine iniu
stiria, ut patet in mntnis. Alind autem est injustitie culpa, quae po-

## Folio 6 — 816856680:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
S
233 (6.)
est esse diam cum egnalitate rei, puta, cum aliquis intendit inferre
remedium PLK RESTITATIONEM, in gnantum per eum equalitas re-
paratur; dd quod sufficit, qnon restitnat TANTUM, OUAEEUM ba-
poenam. cujus instictio pertinet dd Indicem: E5) ideo antequam si con-
demnatus per Jndicem, non tenctur restituere plus quam simplums
sed postgnam concemnatus est. anamtenetur. Onae quidem rem
presentem satis declurant. es l landatae suppeditant interpreta-
tienem. (4) dumnum persutcEnteress laest: Delictum vero 6) ma-
litium lallertis poena vintisem justitie ac Societatis interest. (5) I
reparatione damni, uno solvende. religui; si plures ai unum actums
ex quo domnum prostuxerat. Concur: erint, liberantur; cum idem
lida poena pluribus ad idem factum concurrentibns, potest soletgne
(3 hinc poena homm generalio accepto passim venire videns vindi
Elam. At bac inter eos locum babet. qui devunt in Sxaru uucurali,
non illa. Vindidae sonis est; ut leso in posterum caveatur; peenarum
Plures. Quare nec safficienter neque plane salis PCenAM per VINDE
GEAM NOX  desinit Velchuy (. Ir. de Peena div. E bum. ab init.
TV.
Poenarum deio Cunit Fines, expiaeoctus ariuS, (2) Sire COIr
 quon Penlacorilis: (b) alter Medicinalis, isque relatus rel ad iplos
delinguentes, (C) vel ad lx (O5, (d) eosque quorum interexat
non peccatum fuisse: vel adt quostibet indistincte. (c) De po-
Steriori hoc tine eximius ek locus Arictotelis, qui ai nenases,
inquie, solecias zae prescior: (F) priorem explicat reterum nocopta
e praeclarus ejusdem Stagirica locus: ro acnor, inquientis, arivor
dr i0a eB He CGr o Sai. (3)
(a) quia paenae divinae C humanae in eo conveniant, quo d verinque su-
munturs uE laesa JASZIEL_ satissiat, 56) oblivatio; quam delinguens
transprediendo Legem contraxit; dissolvatur. Vhique enim est rd
arouur, ut mox ex instituto ostendemus, quod Peena corricendums
(5 ad Leres Instica exaegnandum. Et est peena Molum passionis,
OB MSLUM A5Z LOVIS, non saltem ne porro commistatur, sed 2y1 a
60
violentiem sed non praevalet. Onantum erom ad primum. adhibetur
enerit de alieno: sed gnantum ad culpam, adhibetur remesium per
damnum bis reparari egnum noi sit. At in Poenis secus et; ubi so-
instioi. add. Patend. de C. LI. dc C. 1, 6, 8.
Duis triis
Paenorum
plen:
e0
t
n
reme
de
t
a
D
C
De
s

## Folio 7 — 816856680:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
s
rete pNtB, CHI
ntaM er_
( I_ GH M
restit
(M p
it
IM.
TANTUMI
IhibetM ie
Castcems C ideo anteq
ntp
petre restiinere)
I
12I
OHa q
Test: Delictum E
AIC aC Societatis interi
(plIrC
sC. Teligulit
MBNI
liberaMCNr.
et Ia paenis secHS C
erint,
concarrentibus, potost
1.C
MB
IIHMI
at
 tondatae syppedicane in
YALICMEIME.
p.teC
(On
ed
plii
IB
pret
 M
e
oletq
in venire videns vindia
onnt iu S2 aru naturalio
ruIm CaVeatI; Paenarum
CGNC planE Se I PCena per VINBI
B BHM. ab inita
CC)
beti
so in pO
XuA d.
s
∞IACONIS UNUS, (2)
ISGVCTCLACUS rC
n
(4) COsque quoI
velbec indistincte. (C,
C15 Aristotelis, 
VC
rcm explicat
100
d actror
eo conventant.
65) obl
1. Tissolvat
AdCMNS
19
qui
i ai n
NIM
pcest
11
p
es
id ls
s
COMISSuM est. Cni asserto incantim opn halm nas
interna delinquentis ad peenam duone latellioendum esse osten-
dit 10. Seldenns, de J. NV. X C. Secundum disc HAIC IH LNLCLACKCIBI 1
Nemo prudens punit, quia peccatum est. sed ne peccetur: quod da
viti so Magistrats proposiso. A sola nocendi libidine puniat, non ce
435r. E ex eo LIb. RalpiS. ad Grot. II, 20. P. X15. Unde absolute ve-
ranon sunt, qua in C arse Philosophia Callico, dansla Morale L. L.
P. 1. p. . 428. Pierre Sqoadn Reor: La loq de anebmon
dc: One qnona un impose des peives, o d ust iutous xest au ttat
pille, mais an bien avenis. No adstunos Gadi oo. Cd tulson
m ce qui ftit, une le cbarimen ons qu’a l rexarde que le tems
de cette loy se eire de l noexre de la fin, qui reparde tonjours ave
pensatorius resbici futurum, Compensationem nimirum Institia, ea
ut mores pellitur, se veris aliquando pharmacis
osationem debiti
rem ipse nsus. Obligari gnis elium poust ad restitntionem etsinibil
deliquerit; ut sit in deposito: ad peenam lne nisi deliguerit. Cae
eerlm finis hic medicinalis etiam peeurs aculis, intenditur. P nempe
improbi, ut psi est, maona paenarum exempla intuentes resipiscant.
Une fauit Latrib. VetChly AlS, LV. aC BCK. at D. 85 bum. P. 22. gnan-
passé, n’est qu’une acson de vonité, gni n’abontit a rien. (s qui s’ex-
erce par conseguent contre tonte sorte deraison. Nam ea finis com
D) Jam supra rectitutionem binc sectnsimus, qnam peenam compensa
toriae nullomede dicim adpellandem. Onedeo observavit jac–
TBomasius. AANOF. CVIL. ad Tab. XXIII. n. 32. etA eadem preter
dorimis oereraliter seribit: Paen d. vina pro sine non haber exem-
Dluem au correctionem: Led seddiciorem inali senlus pro demerico, ha-
beosms tcta Consusclitirae. Cni assertioni in-
numera obstant ix facris monita, quibus peevarum exempla intneri est
Peccata ecniitatem q vitare intemar. Conf. 2. COr. X, 6, TI.
ndi mulumn
ProV. XX, 30.
jumodi
(C) quursum pertinet reDEoia. NonROSS NCCEOS.
(d) ubi laso consulitur, non ne animus dolentis exsatietur, quod injustum
NATUKAEIESR, CS focialieati repuonans. Enfend. de O. II. (5 C. 1.
6. ult. (8 TI, Y3. 6. _t E6) Orot. de Z. B. (6) P. II, 20, 8. 5 5. 5. im
solo inimici delore, itaunde spectato: nullam est bonum. visi falcum
imaoinarium, ut in divities spervacnis multisque rebus aliis e-

## Folio 8 — 816856680:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
2e 16.5
momoui, sed ne tade onii in posterum ab eodem ladente ant alits pa-
tintur.
(e) etiam non lasu, nbi id apitur, ne qui uni neenit, aliis de incCpS n-
ceat, es punitio conspicna aliis in emendationem cedat at pui licum
terrorem.
(t) Nicom. II. 3. GH. 7. edit. Riccobon. P. 85.
(B) Nicom. V. 4. P, 202. edit. RiccOB. Hnc pertinet rd Exmroedunner,
ibid. V. 5.
V
OUICMTACLIOdUM VeTO TLIS PEIHTENDI non absolutar
(2) sed relatira qualicas est: lic ex ip la quoque peccati natura
strecurpri. Panx necessitas exurpit. Neque in delictonuda occurricPII.
mus finis? LALBIIIT AS, (B) sed meritum, ac dignitas poenx, de natura
lis (C) ad cam obligario. TInde non TalEem DCUS NECESSARTO
(4) Punit peccata, sed de summi in orbe imperantes animad-
vertere in delicta FenenEuT: (C) licuti riciltim delinquentes ad
subeundam peenam (F) vera obligatione obstricti ese, recte
dicuntur.
(a) ut scilicet  in Imperante sit necesstas puniondi, es in peccante pce-
nam sustinendi.
(b) Multa heic paucis complexi sumus, que ex fundamento ernemm.
ec paullo fusins ob aroumenti dionitatem deducemus. Certe uti cul-
pam ec moralem imputabilitatem, sic e5 reatum Rve meritum pae-
na in omni delicto versari, tota clamat moradium doctrina. St quod
Per Lesem Superiori obligatus est, is ob arsuiar se ad penam te-
neri per se aonoscit. Hlic enim tenor, haec summa Leois: HIOC FAC AUX
POENAS DABIS. Et in hoc pracipua Leoum vis continetur, quod quid
feri a nobis superior velit, gnidve non velit, o quae constitnta vio-
latoribus peena sit, una sionificant. Qnam etiam rationem esse arhi
tror, quod Rebraei Cracique, delicti, alicnjus reatu constrictum si-
onanter ZH P PNOXON vocanI. Nec insolens in sacris aliisque
Scriptoribus est, peccata d. birorum nomine venire: qnod gni deli-
quit compensationem injurie debeat, es ad poenam subeundam, ob
lipatione vera; quae ex actu negaciro, dictimini lesis concrario de-
scendit tencatur: Imo suae gnogne Majestati ac Reipublica Peena
rum irroxationem debeat superior. Ut re de bactenns o niro, st caetera
secindas
Quibus ar.
rumentio
demon.
ec quae de
licti cum
DNa CIC
CoMXIO3
leci
luran
oblie
qu
qn
ets
Illala
cum.
Dom
que
no
rum
rior
quem
det:
iam c
Duem
dendr
man.
ab
rande
enca
lebit.
nutur
De
D1
a
cnali
n
1
ic
mor
nim

## Folio 9 — 816856680:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
210V. P. B
psi
ISPLINIENL
psa quOque
ndelictonuco
c2
O
c
DC cIGNICAS PCCNA, d
non salce DeuS NEC.
1C
SAR
norhe imperances animat
sicvet riciltum delinquentes au
eet
racione obticti este,
(am
sint
HL et
Tonitatena
re
et 1s
elaS
e
(CXOTB
11L
NOY
150b
PHM
Lucn
111
felictto alio
VcC IM
ca NOI
cheat.
ciro.
A
ci
Me Majo
10t
1It A
(CBA
150
let
ect
eccante
M
03ect 19. 
seclnum, dixerii: esse in hac re aliguid, quod ad contractuum na
no Ensend. deO. II. C C. II, 4, T4) debitum contemnit, velut pa
rior, voluntatem suam non alam sed sperni. EI quid alind evincit
denam de Peccatr Obligarionis sensu ac interiore convictione, oriri
man. festum est. Imo, si penitins expendamus. gnam infelix recessus
ab orminatissima Creuiotu contate peccctum st, gnamque mise-
rana sae difragio becram ms cum summo Bono noircoriar inter-
cluda ipsum egnidem dela gravi ssimum sibi ecenam esse ado.
rebisedem ommino, in gn omnia infereunia es summa contine-
nae exim quas mufor mseria copitari potest, quam pec
ea, qui nimum corrump  a Srmmo Bono avellit, eoque Do-
mine sui eratia excidit, eiversae societatis aversionem proere
tur. Due omnia si in s des oherahas. facilis noigne erit illatio,
peccan non merem compelere Punibilicarem, sed veram eidem ad
Peena inesse disil, de, ut Aic lognamur. internam necellicacem.
E) adeo, ut pleraque delicta indivulso queque nexn MAEUM post se
NOLESTUM, velut paenam naturalem trabant. Sic intemperantia
morbisnaturaliter palsm. Lemeritas inforennii: injustitia violentia
innicorum. Onam in rem practisa est observatio Flobbehi Leriact.
c. 3r. prope finem, quo bu conferendus Rich. rd. Cumberl. de Le9.
Idem eo immentabilis DBL
a
turam acle. uls sen ad dons s ao bebmatiut ut ato
oblinasse se censen ad ca bnia qua denudioni sunt naturalia: itae
qui delente, sua viluntate se videatur oblidasse olnas cuci
quae inperatoris sit formula, semet oaaise. Prautea, in omni Le-
eis transpressinne laesio qnedam est, societati eimsdemqne RectOrE
illata; inquentium annos ab obta canoumus; adverius
enm, qua TALEM, Fasita, R non expressa FTOSTILITAS. Violat enim ius
Domini, eo ipso quo Anrinoma est: es Bonorem ei plexo perfecto-
qne Jare (ut imperanti, si caeteros etiam demas fontes, conf. omni
rum dut nihil pens trenseres  Buat. aore ne an secus ferat supe-
Narunaris ille peenametus, Cs quodmale curpiterque ocentem sna
quemgue vexat Ergnnis, et iam ribi metus ab Beminibus non impen-
det: Morsus intellioo conscientiae, gnibus carpuntur facinoresi et
jam cum ses est homines fallendi peen mene humonam effuciendi
Onem cerre mecum ex imperii divini, eo naturalis illigus ad respin-
NaF. 6,1. 5. 26. . . 159.
) ex natura pecti bOc ernemus h. seg.

## Folio 10 — 816856680:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
086
Nacritulis ejus Perfectionis, non imporna ott sil.
vilis, quae salva sine peenis esse negnit, gnamque pessum rabit superior.
ni anmadveriat in delinguentes. Lu actac oves, qui lupis parcit. Aad
10.
adsiciunt, es) paenam adeo post se trahuntIRRFLAXABILEH. EII asta
nunc traasmittamus.
(E) nec obest, quod obligatio vidoatur ex ulironeo consensu oriris peen
nae antem invicis instipantur. Nomane es cirra consensum oblivatio.
nis datur fundamenrum, nisi cum Hlobbehio Atheos divino imperia
eximore conterens, qusd alibi consutatum; Praeterea t hans oblin
Datione consensit. G.  que in sectetatem cencessit.
Sanctitas ac fnsticia evincit, ut adeo non DOSC NON PUNIRE DECCEtA
(e) Non enim patitur absomn ullenat uo (_) dscut Sbtcalo
Bc(oldus, oper. Polit. IL, 2, 16. C n: veleremferendo iniuriam
irvit ad nevam: es vetas apna ouos axioma est: 2s5 nespali 85 vo
M_S iquocus Duna TCV. (D) nec Summi Imperii aMeEORIE. S, gua pro
ditur nimia irdu gentie, (5 in extremum discrimen vilipendium que
sus in daeteris ejusdem landator nseoius; cnm ingniens, nullus esset
extren supplicii metrs, qni malos bomines a sceleribus deterreret.
Impelatore prorsus in clementiam provenso. s ex Provinciaru
VisaKariO non medioerem reprebensionem sabiret. de Vica Conitan-
deansitur. Reprehendis eem ob canssam Constontinum M. impen
Rectoribusnemine contradicente, o factum est, At PABEICA AD MI.
Aancini IV, 31. 2dd. Z icgler. de furibus Majectacis, 1, 8, 8. (5) ivs
doles delictorum, gnorum, nonnula societatem seandalo damnoques
connenio-
caco, cespe.
ctu habico PlatI.
ad Daum?
Ec an pec-
carum dici
Poilic iniu
ran in BF.
M3
duae POr.
PS LLem naturalis illa peccati ad poenam obliga
ro Crario cio maiistea  delictorum ad Condicorem habitus rela-
nis paena tioque conlic. Ouoineuitu (2) peccacum dicimustor-
cum. Dec. malitet ene ulDcum injuriam, qua necellario debeat ex
2) C aedit exim jus Dei intutrem unsguo sansestalem ae CxCedehnt o-
lat. leiturpeena c mumtuntet miminet. Porro peccatum in bonon
rem Deo, jure. nc ns cto debitum irrumpit, E Menralem
inter C onditorent athram nexum dependencix d oblequii, SaL
rim Moraliter E ud intentionem, dissolvic. Tsiiur injuriam de
it
An
a
si
de
hanc
posse
i satio
bi
quod
riam
Mela
a
Tran
P0
cum
dda in
guam
el
nende
inter
vel
vel
Dc
ab
LDI
cem
non

## Folio 11 — 816856680:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
10.
2
e
(110M
acgalti
(at Ot
OsE NON L
ec 1ANS. Velere
Colucos arioma est: 28
AraMI
Tosit.s
(mperti au
SCrimCA
assam Constantinnu
DrENI a
ascIa; C ingnious,
mines a sccleribus ded
propenso
es et Provi
tam est, a
je11)
M.
PUBEICS
le Vica C
b
5
s
sato
oxem sabiret
( soctetatem scondalo damanaqui
27
e Majectacis, Lb
e
(TabAII LAAELAXABILBM. UB Csda
p
1e
ulironco conteusa orirh
gne B citra consensum oblioatt
1
ob. lio Arbeos divino imoet
It
N(HLALNII
en
Preterea m bat
(apCcCaet 2
1
cassiti
∞n
ConcIcoreM
1C11
e
(2) DCCC
qua
y
10
inet
Eo debitum
CXWIM e pes
1e
30
de
+1.
e
cit, enam reparari necesse est. Totur eam naluralicer ulciscitur Le-
eistator. es impunitam nequibum. eroo necessaria est luju-
rix exaegurrio reparandum Jus: Noxus Cacciendus: rindicand, DEL
auctoricass tollenda offentio, non un sum medio, gnam poena. Pgni-
dem placent hec Scholasticorum  6.bEM TaLS
L. XXXVL. in L. Part. Thome, I LI. fol. 545. 86) Cnn 20]0.
de Lugo, qui negant injuria Deum à creatura proprie adsici pesse
bis fulti rationibus. Onod (1) aso istet lano lacbn Dec,od
esse possit, quas inter vera sit Instiu  u gaucis ons
Hanc vero inter Deum es crealntum intehenem hon conte (23)
quod homo pe: canao llno o can isetum cocone c csja
A invitus bona privetur. Sel percla une, nultam (1) in
riam. Omnem enim injuriam in tantum esse veram, in quantum in-
juriando damnum inserat. a u dns aaofas sinc pliouio
posse ent aliquo bono proprio. Tunc vero alieni domnum inferrt.
pae vindicare malo paenae ad uIL pertinet DIVIN  M AIESTA
quoridem noster, inter Conreniones voluncirias e invitas, guoad bat
institiam inter Deum es creaturam reperiri pro indubitaio habens.
annon enim servus ininr a adsicit Dominum, si snum operam alio
Deum praecise Justitiam eadere commutativam. Contrarium evin-
eit satisfactio Christi iooio, ut e Theolopia constat, cons. B. O
Gand. Col Sgst. T1, 26. P. 32Y. (2) neque admicti potest, quo l nnila
prorsus inter Deum hominesque; ullo er statu institia dari possit,
borandum esse. ul qui cen; Cust. Emusge precipnum ejus propo
cum concepens Pustitia UT SFC nullom importee impetfectioiem.
Addntur e nostris landatiß. Ohandr. Theol. Casual. P. III. C. c. P.
4,516. leg. Eo) B. Hiillem. Pralect. ad Breviar. C. 7. P. 1173. QX. : 12
gnam (3) de acceptione vocum aristotelica non masnopere heie la–
nexdae, s V. Nicomachicorum evolvas, fundomeatum societas est
inter bomines necessaria, in qua nroente ica indiventia humana, res
vel distribuende vel commutandae sunt, eg initis quidem cerris pactis
vel contractibus; ne in externis bonis ant malis alteri sat injurias
Duam summo Orbis Rectori, cni lonee eminentins est jus, quique ut
avruentsar  nihil indioet, nemo adplicnerit, niA C rellins, eique
Compar, Erae in wobesa donevon. (4) Tndicativam vero ac uliri–
cem in DFO existere. nullum penes nos dubium est, es malura cal
T15. Distinxit etiam hoc in arormento B Ohandce, C ancellarius

## Folio 12 — 816856680:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
0b3 (124) 
Domino Toc.t.  isa s oit dniltit. Erri sue volun-
tate utitur contra volsnearem DPI. Ad alterumrespondetsr, ut
que damnum non inferri Creatri Dvorncos: la si tamen, quantum est
ex parte delingueniis nhinus. qui vellet Deum non vinlicare, imo
nescire peccata. Ouo quid in Deum ejusque Majestatem cuoitart po-
test mieis irjerium? Idem quem modo lanAaViMUS, PrRCePEOrNO
ser desi erat simns, cum de bac quaestione disputaretur, inter da-
mnum intrensecum eos extrinfecum distinxit: prius quidem DEO in
ferri hand posse, quia benritudo ejus ec vita le sinto pacts nequeat:
posterius tamen eidem inferri a neccato quia Dens laedatur in hono.
re e culen sibi a creatura rationali debito.
Deb
5. 1
Adjecta prommlgatis a DEO Lesibus Sanctiones Paena-
les nOn ex mero, uc ajune, bencplacito ejusdem oriuneur, (ed
ectionu tum ex Mlajestate, (2) eidem tam chara, ut eam pati non po
Paenalium sie Anpue Lah cum ex fusticia sb) ejusdem ac Sancticatene.
ibusadio ia  essentiali. (c) Ouam dum violat peccator, oble
quium eidem derrahendo, necessario (d) justitiam DEl Pu-
nitiram incurriE.
t2) ut ostensum à nobis Porte l. de Pure Pcen. 6. 6.
(B) Est enim institia Dei ultrix nibil alin qu. m provrietas ibsrs es-
sentiniis, qua constitnto per CRKATIONEM Imperio, à Legis trans
preffaribus necesario panum exioit, ut vis imperii sui constet, at qae
smul ejus saretisas sloriose manesestetur.
Cc) Nisi enime baec esentialis Dei esset proprietas, non potsisset Pantus
assereres Ins Divinu ZD dIxa COa DEO, ONDD MALA FACIBNYKS
BIONT SINF MOKTE. Centilibusfusse coenitum. Num que liberre in
Deo sunt voluntatis, ex lumine rationis innotescere illis non potuer
ennt, ROm b 32. l1, 15.
(4) Mulca sunt, que beic reoeruntur. Praecipua contrabemus in sum-
mam. Primum ajunt. A Ders necessorio prniret peccatas semper, 
gnantum poss puniturum quod e experientiae e naturae Den quae
consanimis sit ac sera irarum repuonat. Sequolam esse munisesta
qua
ao 11
Duodnam
CiE funda-
mennum
divinis Le
Ctarum:
dic
e
m
a
dm
cum
ease
velle
in
Eu
Da1
cam
usun
bom
Princ
5
s

## Folio 13 — 816856680:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
1+DCX
Det
et pra
ut vea
e
sas
CDII
Nerma
Ai
ls
da vim
10
quaestione dis
LrII. petu
led
qusac
ecente
A11
302
b
TarelI
idet
alte vaca
15
Y.
MB
Aet
pt
OLecitus SanctioneS aett
laCICO CjuSdCM OEIUnEUF, Lec
I CharL, UIECAM PAtI NON
(B) ejusceM aC d
ndum viola
cestat
dec
juctit
6
TArCPCH
iBI aliML quod
XSEONSN I
tait, ut vis in
presestetat.
Det prooriet.
a O1d, 
sassecoenim
(AI1O)
a
PraC
ccesorid)
de crperic
e
10
pC
M
05
eBC
E
F13.7
508
a quae natiraline essitate aount, serer gnondo possint.
Secundo, nellum esse rationem. cur lsens ex ne naturae suae
cessitate CF. li de rationali. De preori vera est illatio, et exemplo
item. Onia exercitium iustitie nriees fanurum. ratione modi,
comporis, oradu a sopientissimo Dei compr tpehel. Lortbnon
eadem ommino pet funtmad alo . Namseronmre
Belem. si salvem velit esse socierarem Dethum coercere ac punire Me-
cum vule. praeprimis se serom orauori non secmm poste ac alia RES
SuF: ets Beio BIBI praeindicarum vellm juda semper; ac inteora
D. Taoer. Tur. Doi Fae derab. On. L LY Ell. fns. Nem veroinpraxi
usum habeat considerario laesae per peccu souos Lo bX
Epses naturae fontibe pravissme dedun otot s L. Son-
Bomins Clinodii copite sexto. ou donet neto, he del consndisse
masis teneacur ad ulciscendrm malum, quam a remuerandum B0-
num: praesertim quod si recte ponderern, ex bonoinis, tennis illius
ac imbelsis cresurae peccato ei nihil decedat. Pi ns t XWi C NOn EOnBere-
ms. Sed perperam Nocesiens ab loluEs _ P hy l.Ca miscetur CA ne
patetionis, semper, es quantum petest, urentis: de posteriori non
rus tenetur: Praemiis afficere non item, tamet si officio defunoaturs
cum ad prius oblicetur ex fine societatis, ad alcerum nonnisi quan-
de sure, humanitati. ad a. Pnfendors. de O. H.  C. I1, 4, 5. eo Dn.
principia, vel intilem n protibt eecehadia sansse vteamr.
Palsa accua enonon datE, (2) nisi qua à supe. C au( Pa-
riore in inferiorem Prencilcitur: nec sure nacurali, hoc cst ab. na Estici
eriS, Gua
ibS, innOcens Puni- nam EIc?
re porelt nocencem (B). Firum proinde hoc elle debet, jus Ex an sue
ponacum
Duniendi esse Parcem Imperii, nec punire cum, qui parem in sicpars lin
Bello adoredicur ulubminus cercium quoddlam Belli genus perii:
daris (C) quod Putrerrum adpellane.
(a) Multa sant, quae a Croriana formala de P. B. ac P. nos abstrabunt.
ll. 20, 3. 7. P) passm: Cuiris in Socieelcem cirilem non adlciro, aue
in mari, insula, loco delerto, ubi Judicia cellanes commoranti, nec pa-
ribus cum delinquente rictis dedito, licere paevam exigero a maleticis,
u; quemadmodum es Reges, es qui par Resibus Im
perium
ducto a diviniscareris, hrumanisque Lc

## Folio 14 — 816856680:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
25B
(14.
Imperium obtinent. poustaem habele dicit. peenas poscendi non
tantum ob injurias in se ant subditos suns commissas, li det 0b. c.5. qua
iplos peculiaricex non tangune. de 7. B. ac P. II, 20, 40. Enimvero
par parem Legibus obligare ad obedientiamnon petest. Fgiturnee
ad peenam. Vicim: Nonnisi saperior C. exes presribit inferiori. E.
nonnisi superior peenam poiest sumere. Nibil huc facit arontafion
rataque Superioris interpretatio. neque melior ipso Rotim fure ele
Supecioe. Perro admissa hac byporbesi. hominum civiti societate non
mexorum band alim erit Seatus, gnam Bellum omnium contra omnet
quia quisque sibi jns in alios animadvertendi vindicabit, visus sibi
omnium intecerrimus Equidem propullacio injuriarum, Ea repATZ
eio damni, (5) caurio in Fururum exercentur, uhi jus peene non estr
P ea BeRi potius rationem babent. Verum administratis poenarum
privatis paribus que indulea, dum gnisque de se nimium presumerets
aliis non cedentibus, rixas concilaret. Ouod quam adversum Socia
Pitati st C5) pacem caritatemgne, ac muinam; qua conjancti invicene
summ, oblivationem ledat, manifestum adeo est, ut negne diffiteri
omnino Vir summns potuerit. Adde Orot. de J. B. ac P. II, 20, 9.
Multo minus in Scalu, gnem vocant, nacurali, jus peene ad defectum
Ave distantium à Lege relatum obtinere potest, cum nemo altero sit
smperior.
(B) Nimirum non sufsicit superiorit as qualiscungne, sed reguirieur su-
perioritas imperii. Negne cum poena misceri debebat coercirio ver-
blis, quae quidem emendationem intendit, sed non sub ratione pce-
ne. Nec emendatio sinempaenarum absolvit, subjectiva inprimis e
per ordinem ad delinguentem. Ut in capitalibus manifestum est, es
ad poenes eternales hand injuria a nomindis provocatmr. Sunt ta-
men hand panca, quae pro dissentientibus puonare videntur. (+)
Si cacio dictar, maletcum POSSE paniri: lgitux punieio nacura cuiris
estlicita. Sed heic in antecedenti id quod in concesso non est, adsumi
tur. Ratio enim (6) POSSE malesicum puniri aC DEBERP puniris
 a LECISL ATORF puniri debere sufficienter ostendit. Doinceps
nulla est vis illationos: quem admodum band segnitur: Non iniguum
est, ut bomo snpiaus, eo qui scipsum revere neguil, serviat.. Preo
prudenti sus est, servitnrem illi invito imponendi. (2.) ajunt: A
liquum ucique sus osse paenas a Conribus sumendi, dc illud quidem Li
culis conceltum. Sic tlebexum a DEO Lesibusque deticiencem, due
ANCCK
Inc
Dn
eo
eia
der
Tne
Cn
eur
Ct
Tor
DId
dir
nate
tat
vid
coni
pre
tiin
des
bet
Sc
1

## Folio 15 — 816856680:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
haberE
Hoss
J B. 1
(9. NCGIE
B
Ih
obedlemium
etOTLC
eXIC.
otbeste Bonnt
t
lior
nm BeluMB
rdvertenat vint
propullocio injuriarum
CVETCCMIMT, ubi sI pCeM
ent. Ferum administrario
ontegue de se nimiumpras
podquam aaversum
1
1YB
et
Soci
p vamam qua conjuncti invieem
cestum adeo est, MEnSque a
TCI.
1ddc C7O1. de J. D, aC P. 1.
AMt naCICalI, IMS POenL at
oliinere polest, cum 
es qualteunguen
A
en misceri
ACMI
cum absolvit. (M
It Ia capicalibu
nomnlis provo
HIICUIIBNS PHOI
OnICI: LGiCU
qNod In Co
estenM 
Mt
Dere sussctent
DdAM BANa
(u rePerENC
vitOmpC
BebaS SuCH
d
tora
10,9
Aum
Ircq
ArO)
F15.
38
incertici, gnod Judicium zeli adpeltatum. Deur. XIII. 9. a Pinea exerci-
tum, qui Principem e tribu Simconis virum fceminae Midianiticae
complexibns sese commaculanrem, ira accensus flaoransqne contru-
oidaverit. Num. XXV, 7. 8. Publice etiam constaie. quannn ca
dem in Republ. circa vindicendam cadem propinqui occili induitum
fuerit. Bounicos hodieque impune a quolibet accidi, e in piratas
duceme latus prabietus o a guetonioe pocuite
enigne justum Dellum esse. Verumnibil bisce exemplis aliud proba-
tur. quam Magistratum aliquando in poenerum executione SIN
CuL. DMMAISTCNOa LCa an ad quam provocatur. Inquiricue
ACL  at  C Cru demum cognica, ba
CUT. XLII
Porensto. So ponaltem futurn um insett  jus in Lesem
torensem
pidibus eum obruondi. Onorsum eximia facit f0. Clerici intorpre.
D. de Judi-
catio: Tantum ab est, uti DacCM Caou ropingnitatis canssa: Bn CiOZC. L I.
him) Gy Cherrine chelh cde Mogisrace, whohach porrec co Kill
him. and. erhac is Caid, chinc hand, chis is spoken coche acculer, Ox EcR
vinesse, orbo must cost  Mu Rone achim. Verba inguit, Occi
bet eem occidendi. Ohou unlem dicitur. cua manus cum incerticiet,
in reum conjicere dedi ap Dent. XTII. 7. DCTurC vero, quod
vocant, ZClOEIEI, BOC est pdutorum zelo ductorum; eo delicta,
decantium, quum inericata incetngne dispulatio sit. prosessa diliven-
trahi in exemplem band acnerit; es praterea in Rebuspublicis ca
vendum sedulo st. ne taduorum andoritas labesactetur, Ec quod
de Zclotis recondita i Lodrina P. Cnnaens dixit. Peciosa moris
iHin
dirc curnt ausamtorem menum sora lbocatus. o testibus con-
victus Maxistracibus deferendus sic, ut capite peenas luat. Lapidibu
 ammanta odinos. Catoris ouidem manulapis primus
conjicitor, tum caeceri, qui adernut, sequuntor. Fandem sensum ex-
pressit Interpres ex n lest  sinsmorthus: St. lE Kil-
des cum, hec volunt, in dicutue axistrarnt, qui sue ba-
de accusatore explicandum est de primario leste, qui primum
senditetem Numinis. Templi, Centisgne violentia enaura Dcveco vin-
tigre opera ostendit B. Antecessor D. Scbeinemmnu, de Facinor.
Phincesi Disp. II. 5. 6. Sgg. neque expeditum adeo est, guod Crotins
de. Y. B. aC P. II, 20. 9. fienter ait, sudicium reli a Phinea Primo ex.
ercicum, inde abiisse in morem, velut vestioia ac relignias prisci Iu
ris retinentem: cum factum ebinees sinculare es extraordinarium.

## Folio 16 — 816856680:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
de de de
vindice
tansuinis
J2o. 2X
0edot (1b. ) 4030
illins praescriptione; homines quidam curbulenti spei sue caviditatiqe
velisicentur. Lrjus guidemrei manifestum in Christi: nis Alex ndrinis
exemplum est, qui importuno relioiosi favoris impetu, typaciam, fae-
minam doctam es Philosophicam atrociter mactarunt. Listor. P cclel.
TripAEE. VII, 15. add. plura recensentem Dn. Coccej, de Judicio Mo-
rum 5. 3T. Nec placet, gnod insionis ad Cratium Commentator exi-
stimat. Pineam pro persona omnino privata haberi non posse, cum h-
lius fueris Summi Poncificis, propter successionem alignando jndiciis
politicis praesiciendns. Nam penes quem re ipsa imperium non est, is
pro privato haberi hactenus debet: nec ejus exercitium sibi arropa
bit filius Principis, nisi violenter occupare; qnam rite exrectare re-
onum velit. Peccasset igitur Pineas nisi divino plane afstatn ac fin-
eutari Numinis impulsu zelum ostendisset; quem etiam subsequnta
solenni declaratione Dens ipse, andiente universo populo, adproba
vit. Multo minus referri ad Jus Zelotarum potest lapidatio Ste-
phani, uti quidem Crotio in praesenti loco visum; L eximus enim eum
ab accusatoribus ad Syne trii Judices ductum, ibi blasphemie crimi-
nis a falsis testibus reum factum, insionioratione se smamque innocen-
tium desendisse. e cumnihil promoveret, capiris damnatum. ejectum
fuisse ex Civitate, atque poena blaspemis debita, lapidatione nimirum
(5 quidem majorummore affectum esse. Ons soxe ad fudicium zeli
nullo pacto referri possunt; eo vidit hoc ipsum latiusqne prohavit in
comparabilis Fir, D. I0. Christophorus W axenscilius, Dissertat. de
Sceptro Ida. Ono cum jungendus omnino D. 70. FC. ncilcus Buddeus,
de Moralibus Disciplinis prectare bedie merens. Dissert. de Jure
ZlOtaruM S, XXXVII. Onod de Vindice Sensuinis adjectum est,
negoiagnam probat, quod intendit Crotins. Is enim prniebat occi-
Porem non privata, sed publica aucoritate, ipsa divina L exe muni
tnS. NNM. XX XV. 27. ad quam ledem provocat Maimonides itInSr
nH AI NIB C7A BArA WW HXITA 117B CTH BAI
rXVIn praecepium est, ingniens, de Tindice fanovinis, ut is homici
dam interficiat, juxta illud quod dicitur; Vindex sanonivis morte
Plectat hemicidam. Halicb. RotZach. C. 1. conf. B. Osand. ad 6rot.
(TY, 25, 3. quipariter sancitum vocat puris forensis. Ad ultimum de
Banni is, prima eaque generalis responstn safficit: penes privatos enim
eo in casn mera est F X FOnuF 10 paena delinquenibus à MaGi(ETAEU
dictatae, iisdem heic ec nunc commissa, ubi sit, ut actio eis qni LM MX-
DIAIF
Tnda
Cutin
Dema
Sit.
ribri
orie
PCOI
autR
amn
impr
nter
nima
nisset
Inda
ame

## Folio 17 — 816856680:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
et si
1.1
peca
ge MI
senta
e
et
1.151
et,
costento
ses
M
altone
paena d
es
ivet
8
CG conf. Ord. Cameral P. TI. tit 9. OB jemand. ibi: 90 balo auct
Dec oder Dieselbe Fhater uno Friedbrec; er (5 9. S.
Dommentus es rer decissimns praecer Bellum detenlirum (Cu repaca-
cirum (gno esi assecuratorium reduci potest) ac oH nirum, tertium
guoddam genS, quod P’uririrum adpellati gnasi ut Magithratus
(utimur voce in vuloari senisicata) subditos, ita Prin. eps Princi–
Dem ant Civitatem sibi non subjectam punire Pxoexis lognendo pos-
posse POF N AS, quia non procant ab andoritate civili. Leviath.
DEATE eam patravit, plane non imputetur. sed alteri, qui hoc tan-
tum velut instrumento usus est. ensend. de O. H. 25) C. l. 2, 27. init.
st. Seu fago impponitur: quod ex laesone uc cali oriatur subjectio.
ant cx lesus ex capite osenstonts stat fudex ladentis, cum suve-
riorus num Tontibus aeridetur. Neque Bellum a Davide
Am illatum Pcenalitatem inserr: II. San. X. peF coc. commute
inoran peptino oivo. Noncum id puriendi oratia. sed ad ho-
nors ce se, qui ut Leoatos Davidis adfecerant.
Propcaee  fnit. Ca eta quae heic Ba. leri de Paena
inter anco ocumnonbudime sunra fuisset in Crat. II, 20, 8. a.
nimadverpo: si quidem Cnrioptandum erot) commentando eo perve-
nisset dm  quae act lL, 2, 2 notat: De Bello pa-
nX, AGNIEHS, SEAVIOE FALO MONETO jLBEE, NON ESSE BEELUM POENA-
nium accursce loquendo incel cos, Gu tumma nerinque porestate pEx-
dici TM SED MLIO IDEBENE COMEARABILE. Vidit nempe Vir doctS.
us pancnur un esse sine pethor. aie ipse gungue Lobbesins.
ets homons io societate non corjunctis. Ins gnodlibet avendi.
quen au consc dationem sui necessirium ducunt, induloet, facetur
teren neque injurias, neque altiones privatorum hominum vocari
C. XXYIII. Add. DR. BnadenS Blem. P. IIL. 6. V. 5. 5.
miendi facultarem adscribi O.
MATBUS NOn POe, GaD Quos incer nulla est naturaliter lu
Petioritas; neguee altess, societatibus consticutis cam li
DCTLaTem RODS LC adempEam. Ouam enim nonlia
GICrUNE, (2) Ca illis a non poruit. Cacerum non obstat.
uodicerum   bClS, su hosti in hostem puniendum (b,
nullum
An Subje-
ctum Da-
Patet inde, naturalem pe
na activir
Scu Causa
FFcienS
line natu
ralicer 0.
MMHCSS

## Folio 18 — 816856680:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
Be I
nullum jui foro, Gud aes bihes concedane. Neuciquam
enim id omnes largiuntur, necholtis in holtem fushabee pu-
miendi propric lic dictum, de quae in bello pugnare inter re-
pagnandum inferuntur mala, paenx rationem non habenE,
uia ut expius diximus, NTON PROTMPRRIO. (C)
(2) Obi. Si non babuerunt, quomodo jus puniendi conserre in superio-
rem potuerunt? Respondéo, jus puniendi, quod es oladii adpelta-
tur, divinitus datum injunctumque esse. sacre docent litera. Dein sa
pienter monitum a Putendorho est, corpora moralia, ex pluribus
bominibus constantia. Pus aliguod habere posse, ex ip sa plurium Cor-
SOCIATIOME resulTnS, QuO L POK MALITER penes neminem singuto
rum fuit. Plane; ut in rerum naturalium plurium commixtione ftert
consrevit, ubi compositum se pe qualitates ejusmodi nanciscitur, qua-
tes nulla simplicium. mixtionem inoredientium, habere deprebende-
cur. enfend. de J. N. (5 C. VIII, 3, 1.
6) Nostis in bostem non habet Tus PuxrEmor in Sestu, e quamdin
tadis est: quales non sunt rehelles. IIis enim instixitur paena ex VI
IMPERI, E tangnam a superiori, unt hostilem sumserint animum,
Es aliguando acie fuerint vincendi, ut rei peraxi possint.
(X) Objicit Vir ingenio sissimus. Dari in riea communi, etiam in luden
do ponas conrentionales, quae nec a (uperiori iMPONMNIUE, neque co-
acte sed libencex lus ipiuntur. Eridens etiam esse jus innocencium in
nocencem, hinc C ainum sibi sb omnibus meruisse. Sed ad prius li-
ceat reperere, qna ex ALEX lexibus suscipiuntur mala, ne quidem
mala esse, sed cgmnasmatu, se dlisus fallendo tempori. In altero no
cens uc calis distinouendus est a delinguente. Nocentem in statu na-
turali quivis repellit, sed non punit ue delinquentem. Cainum inte-
rior conscient e vis docuit convicitque, quid naturali pare promeri-
Ens sit: Cnde. qui inven et mo, dixit, incerticiet me, Oen. IV, 14.
Sed ille gnidem sensus MERIEE, in aliis non demonstrat JIS POENA
nisi in DEO ejusque ministro Admo, cui id velut Rectori ac Domi-
no familiorum sne dubio competiit: gnique adeo es aliis, velut in-
Rrumentis, ad exeguationem juris iins uti potuisset. Primum enim
einsmaximeque divinum Reonum fuit, ut nostrum heic faciamus il-
lua Arictorelis Polic. IV. 3. cujus vero Monarchiae ad versa fnit Fy-
rannis, quam Cain vivo adbns Patre cepit, mortuo roboravit, filiis
tra
trad
er
ned
Insta
retur
t
illace

## Folio 19 — 816856680:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
IMNES CONCI
choctiS IA
qu 1M BCI
 PCCNZ FACI
pxOTANENI
110 sas
M
(es FANIeN
cee sucra
COrPOTAM
habere posse e ipse
CCR NALITEN pOnes nemine 
pioM
puraliam plurium commi
eates ejusmodi nanciscitmG
rebetta
nait
ibere de
10
sooredeimu 
oseurrBNOI in Scotu, B
(is enim instioiinr peena et
ort nent hostilem sumserint animua
d
1181
1s.
sinto
Det in vica communi, etio
canerei peraet
(OpeTIOrI iM POnUMIUE, net
rdeos cciam ett
AC
I5 InBOCCMI
s
ommibus mecisse.
sexibns suscipinn
Pusus sallendo tet
selognente
NaIt H
LHGHC
Heite
Ia ati
NOCCA
IIaGH
quid
ccrt
NOI
(1NO, Ck
HII: Gut
NC1
Yse LIHS AII
M (MIt. Ut M
veto MOnOr
PatTCB
eXt
I, MOt
et
10
a
e
F19. Y
cerrour in Cohlcuue. Laci sulelcompence. ilia eni viaiei
instammelent laltonem  fusientis, quum nemo ipsum perseqne
retur. L. eV.  1,17,50.
tradidit, guorum (ex Reres usque ad diluvium memorat Auonstin
de C I0. Dei XV, 20. Si nisn est und ode sibetato
5. 9. D. m. 14. Pulere in Banc rem H. Ainsvorthus: ehis Cheiec bie
ne does puclu. bonntorem sascbasbbnla bpenacto
Fch aucem amshis pocectatibus praecer peculiarem sua- an Pa.
rum Ciricatum demlinistrationem, generalis (2) quoque pre
humanâ Cocietate cnr2 Colicitudoque incumbac: iis tamen PAKIBC
delicta adrertus LeM a liberis populis commilla puniendi
(6) Jusnon elt, quastalliu quidem illi alias sentes xquo secur
TUITC VirerC PerInIEIME. Nam _ obstat una ex parre defectus
Superioritacis:  _ ex alsera lex de abstinendo a re aliena, a
deoque _ a suride aliorum. (C) PEXFerCA DEO Factae injurix
ipsi curx Cun, (d) qui eas non dimictic impunitas, e Suo
CEMeORE, (C)  C longanimitaci ac justicix lux conreni-
enem gencestes publicas juste grariter que laec animad.
(a) Ac velut indestrita. Mu credunt, nihil sibi expedire privatim
quod non idem expedit divitati, maona illins communitaiis mem
Eroac parti. Cacerum  suo rite defungantur munere, vix tantum
supererit ipsis otii qubd a externa crranda patiatur respicere. 
deoque generui cntu llsibus incumbit. gnatenus unus quisque sua
pro parte tenetur vipaut, ugne ita ad publicam conferre utilita
b) sed regeret fortasse quispium; Potest Princeps concesso sibi pladio
ui ad ulciscendas insaias poi parentibus, cmicis, sociis ab exteris
illatas: Non uti pon au alciscendas injurias DFO suo ab iisdem
factas? Curnon ms s nostros descondat DEO illatain-
inria, quam qua ipst uscimur? Cur alienam a nobis putabmus.
que Conditore os conservatori, RepI, PatrI denique communt
insereur3 L aliena statim ab auino nostro non est injurias
qua
Db
delicta
in Doumnl
nam irro-
pare liceat
eltere.
tem. Corf B. Osiand. ad Crot. II, 20, 44.

## Folio 20 — 816856680:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
2
20.) 13
gnon  Potest oemiens, lacrusas delores ciere
entium aliarum improbitas, nosque a+ vors Es) PreCeS COMMOVE
pe uti DeTIS haec malaex orbetollat. Sed nondum inde u P
na, imo negne PFZLL evincitur. O nod R siC pr. misne induloeretur.
gnaelibet gens, pro sua stans relivione, es condemnans alias, es in-
juriae in D F. C M poscens, in armis perpetno foret, ac universus orbie
terrarum sempiternis bellis constroraret. Deinceps mulra quidem
quo:d se delicia sunt adver. ns D F. U M commissos sed quae pro talibus
TUxTA FIDEM AC PRINCLETA DELTHeUENTIUM non bahentI.
Est qui apud Americanos sanouine humano DIs litant, in ipsam qni
dem Naturae L esem ac Jura C onditoris peccant: se d suh ratione cul-
tus L EO orati immo ne essarii; eogne modo à conscientia errante
adprehenst. Haec certe delicta Hisponis americam sut juxandi Jui
nen praebuerunt: guod nec dissulare Francisens à Tecoria poruit:
etsi canté hoc in aronmento lexendus: gnando fassus est. Indis non
debere auferri domnium, ideo, quod sint peccatores, ant tosideles.
Neque riris oravissimis probatur illud Baconis de Verulamio, in
de auem. (cienc. quondo ad Belbum Americanis inferendum parat sns
Acere, quod isti possint intellisi velnt per ipsum sus naturae proseri
PtI, ide: quia apnd illos st consnetndo saerisicandi bomines, ( bu-
manas carnes manducandi. Multa enim, ante quam ista proseri
ptio probetur, examinanda esse monet; ost exsoqne secimine demon-
Brat enfendars de 7. N. (65Ci. VIII. 6, 5. P. m. 1277.f9. aliter pro-
munciandum, i Bens barbara iusto tela victast, tum enim vicior ed
scelerum cha(retinem exvendam vicos cooere potest, ut Al exan-
der Seodianis persuast, ut alerent, non interscerent Patres: Persis.
ut venerarentur, non uxorum loce haberent Matres; memorante
Plusarebo in de fortrn, Alexmdn. Orat. l. f. 328. T0, II. opp.
tinripides:
GFOr. II, 2538.
(6) Turbars antem usa dertatis Centi in statu, ut ajunt, naineali
constitmsae competentia, si melior statim esset superior. add. Dn. D.
Lnorav. ae Ture Cient. l1137.
d) Dni proinde eo Principes summosqne imperantes punit solus, ) in
Civitates quoqne inteoras, Peccatis ipsarum irritatus, animaver-
tit. Quam in rem corduta ost Thnoni dioressio, qna Ontomonnicum
LM
Spalla quae tibe datioit orna:
Nodis fuerit entu nocena.
1
mori
der
CD
D.
dare
Dena
libe
Patie
tem
nam
ut
in sac
serne
rum

## Folio 21 — 816856680:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
le
et
e
orNC.
(IM comm
DALIN
1IFNT
nc bnmano
eors peceant.
modo a conse
at AmerIA
H. 10
1
et
ca
2
X5
 Amerieanis infere
velat per ipsum INS
sactado s
1II. 6.
tetto
(30t V. C
ert.
soc
IOr
ca2
risteanaa
c0g
incorsc
Oet
Vico
conis de Yera
et pect
illad 
Hal
q1I
erent
11
Ium
Josque impet
edeIS ipsarm
HtM
mines
MB
S
2F.7
de
morum scessu crcsse opnatur. L. C LA L. (0b. 2066.)9. ut 6 pru
dentissmi Cominai, de Reono Reapolitano a Gallis devicto pium
Indicium, F el Neapob. L. 2. Add. Dn. D. Z entorav. de ZHr. E5 IH-
sit. sub srem, eo loco nbi aoit de JNRIS  LMPERIL DININB
RLBEKV AT1S.
C) addo Ansnstin. de C. D. V, 8. Conf. omnino Cenes XV, 16. ubi RC.
cor jssms, nondum inquit consummota est emorrheorum im
probitas. Solet enm Deus, ubi tota pens apitur, dintissime expe-
Etat  benis ad pancissimos redactis ant nullis plone existentibus.
peenas eo sumere severdres. Ona de re extat exreoins Plntarchi
libehHS: Wei TCT O2S DES BedecS nucoucor. UBE mionam Dei
partentiam esse decets sed qua laesa in iram excandescat, E5) tardita-
temm suxplicii oravitate compen set: adeone cum nullam sinoulis, pae-
nam modo sustinentibus, faciat injuriam, ea tamen tanta adpareat
ut in omnium etian ontecedentium etatem scelera illata videntur.
In sacris memorabile est TO METPON ZSEN TAZEPAN, ad quod non
Pernenda Crotirs conoessit, Macth. XXIII. 32. E5 modum delicto-
rum a Deo expecum mensuram iniquitatis vocari observavit.
Imperium ob Cbristianorum Deccata in tontam moiem. Aupendo ar-
SECT. III.
5. I.
Orrspele parparem, ex sic etiam gens sentem porecti An qua
e  sem indice Ture nacurali, quod declinare verbis sc
a Locionbeltura jubet, at que a via aberrantem redu. correctio
CIE PCna
cere. Duo nomine Barbaris quoque curpitudo Sacri- ee quid
fliorum s, elus carnium liumanarum, aliaqueim heic pari
in parem
mania, repetitis naturae (2) hictaminibus, ex communi socralique, liceac?
quem inricem debemus, dilectionis affectu, honectatisque pu-
blicx amore, scandali etiam dari avertendi, seductionisque
luorum impediendae ergo repraesentari debet: atque ut ne ii
calia commiccere persant, Colida de iis commonitio suscipi-
Commune s  al, naturat lese praecepta, oseium expubai
Is0
enda est.

## Folio 22 — 816856680:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
a
isocrates: Alnacor, inquiens, 185 ex evroiae vebererras pen usvor na
onzoecir rar E egelicor, u L 00L (. X bar noicoV a ZEX 3 1v01 H4)
e
(22. 7
rircor operophuot   aoo Exorres ru guaul, c) rot au
u eEauaer S qui ex anim consubcum al is ve-
qnali: Sin a SuperiOrE, PCENA DCGUMEHTA COMHZNAZIONEM deAO
FT.
Caulx Instrum eneales (2) poenam inFerenteS L X ARBF-
TRIO SuIPERTORIS raria lunC. Capicalium olim suppliciorum
trumenta fuere (D) Fectes, aut populus unirertus: (C) licto-
res (d) icem, aur (C) commilicones; vel e carnitices, uttrodié
apud plerasque Furopae gentes: (E) eo in statu consticuri, que
cum vui (8) opinione eAssim conjunctus es, corum que simplicem
inera Ciricaces existimationem, quibusdam in lOcis, IEQ CONSIE.
Mr, uc vel expreltis lesibus (h), vel communi duncaxae coni
ecudine e opinione, calibus misceri pucendum habeatur
(1). Cacerum probandus quarundam geneium mos non est,
quorei sibi iplis (K) morrem conscilcere, LIaFLGS POeNaTUML
RCTIA TNSTRUMENTA (I) cNICjubeNeUT. OOUO ipIO LXIICIL ROM
vicalis In. Regamus, tieri a Reo paenarum oprionem poste; quoniam elisen.
Prurrien do non iplam quaeric poenam, sed quae necelario lubcunda
cum activei
 postic: C eam eradu inferiorem esse cupie ac leniorem. (1)
(2) De qnibus si instapcena sit, valet Reonla: Conringere alignando, W
act. O ei qui immedise cam patesric, plane non impir etur; sed alceris
qui hioc eicum volae Instrumene ulus eRt. Aliter sentiorsi quis in
stumentum esse debeat ente ficiendi hominis innocentis; tum enims
minister exegutionis se non habet instar meri oladii ant se. Hris. L
qui
lint non tantum acta reprehendere, led etiam monere que fuo: en a
gue sequenda Ant, ut mutatis tn em conpliis tilia del. Et comre-
mantur. Orat. de Pace, gnae soctlis inscribitur p. 436 edit. WV, ((1.
Hulsem de Corrept. Frat 5. 7. n. 51.  add. Z entorav, de jure
Oentium art. 12P. 5. 8. P. 155. 6 in summa JuKIS IIVINI, Secto
XII. art. 2, f. 3.5. p. 687. segq. Caterum quae verbis fit Co rrectios
Paena proprie nen est, sed consilium e AD MLONITIONEM, si ab 
Iat. C Onf. II. Kvl bis COH. OrOt, adt Il, 20. 5. 4.
Derae causa
Pcenarums
Inctrume
dlis3
An quis
Dona la
Quid de
Minicero
MCTA, UE
VOcAML, Cx
eomuriocis
Leacao

## Folio 23 — 816856680:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
B1t
panam interences L
Epicalium Olis
IC poputuIS UI
MeSi Ve
e CaI
(5) eo in sea
pncuSel
puituScta
Ve
COn
remile
Wicla
nsc
ibCM
e1I
et
101
u rtea
CMC
M
IC I
eRC
IU
1t0
ende homim
et
11)
c
olau
L
263
23.) cot
gsidem nen eenOrB, que heco sit quorentam senteniia. Conf si pla-
cet Pnfencd. dc Y. N. E0) C 5, 9. (6) V F18, 2,5, 6. _t  dCV. H. 0
C. 1, 24. E5 12, 12. _IF. Sed vereer, et i. ter Fectio bominis, quem iso
qui jubete. certo innocentem novis. posst adpellari mers exeguu
io. qna eatrator est instermentum. ZVIM ATVM. Intelle EM B) con
fientia precitum; quae irnocentibus hansquaquam necen tum esse
dictiat. etagne recte alidi landut eufendrsser Sarellices Sanbis
injastum desrectantes ministerium, quod ad interarionem sacerdo-
cum insecentissimrum ipsis commissum erai, de P. N at. eo) G VIII,
Y, 6. qnos inter Rebraei abverem quodre fissi tradsent, onem eam
ob causam frmebri carmine Davides extulerse: Non L.Gota, ingniens
SHIRC MAnUS CBL. Nelut haec illius encomii sententia sit, non is ti e.
ras, qui sine delectu rerum manus tuas alteri commoeares. add. II.
Sam X XIL. 17. E5 IY. Sam. III, 34.G_od tamen examinare hoc loc0
nestri non est institnt.
Cb) aro. Lesis forensis Dent. XVII, 7. ul dicturi eoram judicio tescimo-
rium coritarens, nibil in jo dicio ab linosa proferendum esse, guod
non in supolicio parata esset exsegni manu conf. omnino Cuil. Lep-
per. Explan. c. L:gum MOLaIC. V.7. 3. P) HI neic. Gielerbertum, De-
teronomio tarmonico Israelis ad XIII, 9. Pa9. m. 540. gnions jun-
si potest 10. Seldenus de J. H. XC, S. D, Fl. IV. 8.es de Synedriis ve-
EerUM EbrEOTuM, IF, 13. D m. 535. edit. Londin. ut (6 Misna San-
Bedrin cap. 3 2, 5. Q. Cum interprecatione Joannis Cocceji; ubi siC Era
dicus: 32 27  h0d is pninn on
 B o 2B 11  B nSIM Et Testes (in
causa REI) eum morte plectebont, gnalicunque mortis generi esset
obnoxins. Romicidam antem si testes morti non traderent, homines
universi id prastare renebantur.
(C) immo vec sacrorrm antisites alicubi excepei. add. Reinkino. Polit.
Bibl lib. LL. axiom. L.V. qui varietatem cansae instrumentalis fuse
deduxit.
d) Deguibris videri potest in Wlnstri Syntaomate Petrus Cregorins
Tb0IOS. XLVII, 9. 10. Copiose sane ac erudite disquirens.
(0) intonis est apud C. Pacirum Annal. I, 44. IOCnS: C. C CtrONIUS ju
dicium es poenss de sinculis in hunc modum exerenit. Stabant pro
concione  egiones districtis oladiis: Rens in suogestu per tribunum
ostendebatur: Si nocentem acclamaverunt, praeceps datus trucida-
batur.

## Folio 24 — 816856680:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
24. Y
085
batur. Ljusdem poena L Nemplum suoverit Ammiarus Marcellin. Lo
X XIX. C. V. p. M. 623. edit. Nronov FOs (Imperator) quiinter Con-
Bannos motodunt, Pxlo Moxe militibus dedii occidendos. RH-
fus in CC.M. Lcvol 2855C4naTaS CNarS ro raqa
=G EcTS DevoVr C na) Vara X CsEVTO CH TIS raEEHS AFIOAEKA-
TOTZOAI H_) EO ZCV NOITCOY TZ ELLECN RATaTEL BraI. Cnomo-
do e sanctis Sebaltianus, Pirmilitaris, (5) qui principatum primae 60-
bortis perebat. jussus est sub titulo Cbristianitaris a Diocteriano Im-
peratore ligari in medio campo, acque a Militibus saouttari, refe-
rentibus Tisnardo e Beda in Marturoloo. XIII. Ral. Zannar. Out
mospriscus, puniendi noxios per commilitones, ad nostrum nogne
avum dimanavit, ubi rei milites plerumque à commanipularibus so
dent selopetis trajici. Militari vocabalo echibusiare vocant Adds
Forstner. ad Facit. I, 44. P. m. 83. edit. Inodnn.
(F) Nisi quod CS Lithuanos acensatoribus hasce partes demandare me.
morant.
(8) Duod inhumani plerumque ac inigni truces que sint,  quis Cgrillo
notante, inter caimitates aliorum, rebur gnoddam ostentent. C’onf.
Reform Impee. _ Ordinat. Polic. de Anrio 1530. sinonstae publicatar
art. delid. ubi etiam externo ab aliis habitu distinoni jabentur. C.I.
ETA VerO IMPDSITTOHEM HPOMENUM, aC VIZII, gnem dixi, OPI-
xaorem quid statui polht, facile potet, es) praeter alios doenit Lep-
perus, loco superins landato.
(h) enfend. de P. N. E6) C. VIII, 4. 6. C5) Cnsulari diftert. de Fxistima
tione s. II.
(i) ut jum Cicero Orat. pro Rabirio dixerit: Funestari concionem l
Toris interventn. add. C resor. Tbolosan. sapins landato Syntaoma-
te XAXI, 38. per to1.
(K) Onia amicus sibi quisque natura est, E5) 8deis nore du cavrs ouna
Euionoer. UI superstitiosa fit patientia Turcarum, qnibus persnasum
ait Ricantius, qu’il a’y a poine de mareyre plus glorieux, que celuy de
mouris de la main, e de la moin propre, ou le commendement du
Crand Seigneur, de que ceux, a qui ce bonheur AErIrE, COML CIMPOTTEZ
immediacemene en Paractil. Non esse oloriossus Martgrium, quam
mann quidem propria dl saltem jussu imperatoris sui necari.
Hosenum gnibus ea obtinu felicitas. immediate Paradiso inferrio
oud
Histor. Imper. OHoman. l, 3.
el

## Folio 25 — 816856680:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
s
2A
CMII
et
rCa
opte
aC
salta
iet
e
pXI
si
c
255
6d0d
ront in Tapanustone omdissimumque supplicium ca-
Ditale ventris sectio, non net propriis reorum manibus administrare
vis non guaeritur, quia eo saepe d casu proprii amoris partes explen-
(M) Suppon:mus pienam certo subeundam esse, guam E invitus patitur.
Sndum salcem ac modum panx concernit.
TI.
DELIS in poenarum inRictione nOn ex mero Dominii, (2) AN DEIIS
Duniac ex
sed nacurali Justiciae Turc punie, nec obstar, post ulcimum ejus mero sure
judicium impios non emendari. Llam neque supplicio capi. Dominii:
cali aAecti CMIENdAMEUE, CCd EOIIUNEUE C COCICFAEO. LE alIUS
praeter emendationem finis est poenarum, quem compenlato.
rium dixICTS.
(2) Ouod notandum ob ea quae proponit Grotins II, 20, 4. ubi censet
DEUM in pesteris vindicare paternam impietatem vi dominii ple.
nissimi. C ad Fxemplum Ach. nis provocat. Sed aliter ipse DPIIS
de se pronnnciat, gnando rationem ejusmodi peenarum zeum suum.
sceleribus povocatum irritatumque dicit. Caetera sufficienter ex-
pecivit B. Oliond Ead Orot. I1, 20, 4. E0 II, 2Y, r4. nec obstat Sa
lemoneum, ad quod provocat. Nihil enim illo alind docetur; quam
DEUM omnia ordinate sapientergue moderori. sic ut paenarum
quoque irroationes justitiam ejus ac bonitatem, sapientiam denique
ac providentium illustrent. De Achano addi potest enfend. O. M.
Subjectum paena est delinquens, isque ut talis, dt quia subjectum
AVEtOr(CIX aCHOS. Demum _ inritus. (2). IInde cciam ex.
PPHX PaS-
cluduntur Bruta B), cum ob defectum principiorum agendi nat:
moralicetem cumtob incapacitatem juris, quod eum natura-
libus corun propentionibus contundinon debet (d).
(4) OBi. Obligacionem ad paenam oeri ex conlenlu. Igitur paenam in-
diei non inrico, sed rolenci. Sed novum quidem non est in Morali-
e
Colet. Ubi quidem nimis activa instrumenta ad propria Natura ever-
sionem eos esse censet Becrr an. Medic. Polic. XV. 3. De mere passi-
tur, dum irreluctabilis mali lenior oradus procuratur.
tagne quod elo
VIIL. 3133.
Civu quod.
A_ eciam
BTUTaE

## Folio 26 — 816856680:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
de
26.)
a
bus invi  aellare, quod certa tamen rati ne vo
luntarium est. Sic qui per violentiam vellicam adiountur in vicioris
Imperium concedere: conle sisse tamen in subjectionem dictntar
quod omnes suas fortunes aleae Marris exposerint, que suhjectio,
vi qnippe elicita. trmetsi in Se involuntaris appareat, rarione ta-
men R aDICiS hahetur pro voluntaria. quo quidem sensu a nonnn
Consensus in poenas vocatur generalior. item reOcUS, GnoniaM q
directe velit peccare, per consegnentium es) poenam volnerit mereri.
Deinceps inviens patitur; qui poenam sustinet, IN SE: non tamen in
Sua C RuSA: gnoniam ipse in culpa est, ut bunc in statum perveni
ret. Ptagne invitum vel aegnipollet ei, quod heie de nu sc rolunF. Ei
advorlarur: apt si mplicic. Firoluncario, edi nihil place a nobis com-
miblum est, quod objectum voluntati inoratum eliceret ant pre voca.
ret. Priorimodo invitum diximus puniri, non altero. S:s en in iN
peenis non saltem Bectandum cusuS RRCO, sed 20) O8 QuoD, id est
meritum, in quo exominandta veniunt, C. ausa, quae impulit: C AuS A
quae retrahere debnis: ) Persona idoneites ad utrumgre. Negne
porro inter absolute impossibilia est ad extrema etiam mala obliva-
ris uti divnorum exempla praeceptorum docent, gueis mortem porins
obire aligando, gnam certas actiones exsequi jubemur. Neque etiam
humna constantia, saltim quae in Viros cadat, mojus babendum, pro-
babili mortis periculo se exponere, ut in militia. Ouot ni esset.
omnis disciplinae militaris rioor dissolveretur. Addantur, s placeto
Crrotins de Y. B. (0) P, II, 20, 28, 29, E5) 1, 4, 7. B. 2. PufeHt a. . 12.
(5) C. IL, 10, 2. 56 des. N. 16 G. I11, 2.5 C. Themas J. Prad. Div.
TIL, 7, 8r. qui etiam hoc in aroumento:ctus ulrimos Pcene ab ance-
cedentibus et concomieontibus (in gnos poena definitio non quadret)
distinguendos esse observat. Onibus junoimeretur B. Lanter bachim
DisTec. Singulari de VolurFice, 5. 5. ibi: qui sceleratum capinnt con-
filium. suo merito j.m tum puniri, id est, sua (TaCLZA) Voluntate
peenae meritum contraxisse videntur. Sic Tacito annal. XII. Mu-
lier quae servo junxerat, in servitntem sui consensisse dicitur: quia id
Paenae in tales erat constitutum. Ficet non diffitear, generaliorem
laIEEI RE HBEI DROPRIISSIMUM ESBE CONSENSUM.
6) Contra sunt L. Ipsins, ( e praecipnis Fieronymus Rorariines sec qu
rum objectionibus jam alibi satisfactum. Negne quidquam evincunt
exempla bectiarum, malis ejusmodi adsectarum; nam es terrae male-
dixib
e
Tum
Dat
am
ans
min
I
er
mili
neqi
eas
sum
neca
eun
D
Cum
de
nOr

## Folio 27 — 816856680:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
PI
11
DSC
7.
lut in supplicium er. et b. na raro sant, ut imnes memoria facino.
rum deleremr. Nota est eEamiono serdi exciseo aedium Calemtur-
seicomitis. Refert etiem  sebines contra Cresiphoncem. Athenis
lavidem, liona, ferum, quon celapia bomi em occisissent, extermi-
vatu esse: non alia de cansa, anam ut eo homines exemplo discerents
quale supplicium illis pararetur, si simile admitterent, cum usu ra–
tionis donati essent. Ita domos quoqne in latrinas vertere erat quae
dam in oriente memoriae damnutio: ut in Chalaaeo ad M 1005. suos
Nebucadnezar: Nembratim laniabimini. e demus vestra in latri-
nas nutabitur. D. N. II, 4. C01. II. Re~. X, 27. add. de affectis ieno-
minia aedibus locisque, Esdr. VI, LT. Dent. XX IX. 23. Jud. IX, 45.
C) Provocant Rorarius, es; Campanella aliique ad P. xempla Bruto-
rum guorum nonnullae actiones ejusmodi sint, ut omnino rationem
evincant; (6) conferre inbent dristocelem in Hictora Anim alium, qui
L. IX. 5. CCCxLIV. de apibus memoret, fures Po) fncos aapibus frugi
necari: du es etiam malos ab ipsis intersici, imo e multos. ne corum
multitudine vens distrahatur. Reoes, gnos habeant, un ZaREXaIVCINS
negne eniquam e Subditismolestos esse. Si sint, necori. C.’aeterum illa
tas sibi injurias etiam in orandioribus anim 2l. bus vindicare; gnor-
sum notat ). CalacS aliger, narrasse sibi Patrem. Bello Carolino; ty-
runculum Cadum in Calabria, cum mel surripnisset injuria affectis
adibus etq e eversis alveariis, ubi vespere equum conscendisset. una
cum egri ab apibus interfectum esse enimvero, num explorata adeo
vel saltim per perna omnia si. t. quae Stavirita de Animalibus comme-
morat. nolim excntere. Id observavi, proserre Rorarirm aroumenti
in vicem exemplum equi incesum delestantis: contra AiRotelem re-
ferre, egnes, ara Bairer dri rus unréoas nai di rus Bugarteas. Wist.
Anim. VI. CCC XVIII. Calerum tneri se. atque incemmoda propusa-
re, pertinet ad r nSC Enc puorus omni animantium veneri tri-
Buta. Non autem suffici. Bruta aoere se undum naturam: quiu alind
Nacura est. alina ins naturae, aemum Crvula e. qurd n vierutum
Cgna B HOfnstri in hacmate ia dis iplina fnit) (5) qalecutque
Schem. Tu is in Brutis occurrere non negatur: quae t mer a vei0
Pare rehementer secerni necesse est: cum ea naturali impetn feran-
tur.  perpem: rapca instindu ad complura determinentur. qua
ipsS inibusforent turpissima; juriqe naturali e diame-
dixe t Conditor, C6) ist abt .  S t o Ca Cihih Ve-
6b0 6650 b to

## Folio 28 — 816856680:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
0353
28.561
(d) Paenas in Brncu Canere Chmornis slatuunt Indaei, e) inter eos Da
 vid Kimchins, qui ed e sab. C.X LV, 27. alii dicu: C inquit, praemic
Co pcenas ad nullu animal pertinere, praeterquam ad hominem
 solum. Atnis dicimns; etiam relignis animalibus rependi praemia
e paenas innegatio hominum. huc facit, quo d reperimus de sansui-
ne hominis: etiam emanu omnis onimalis reguiram illum Cen. lX,
5. Dic quo Ld : 17.  vastitas bestiarum terre it eos.
Sed patet cuiris, quam haec s.ilicet Indaicam sapiant an eibcar. Nam
quod de repetendo e manu bestiae humano sanonine dicitur, pravita-
tem quidem homicisii exaooerat, sed veritaiem de licti ant peenae in
bestiis non evincit. cons. Flornei. Philol. Civil. IV, 3, 22. Prateret
qnam sanctum h.beri DFHIS velit humonum sanoninem, hoc velut
munimine consiem st. quo se ne brutis quidem, tamet s ratione desti.
entis, parci eo effuso, velle declarat. Boctracdi sententiam aliis exa.
minandam relingnimus, qui ad leones imprimis ursosgne respi. i an
iumat, gneis manus propriiime dictae competant, in Lhirozoic. Til.
de Nacura Leonum, communi Arabum Cracorunqne senterti; nec
ipso dissentiente S. Codice, r. Sam. XVII. 37. Pd an VL. 27. Cni Lamen
E6 alia loca, si institutum locusque pateretur, opponi p. ssent, qiets
manus es aliis rebus nonnisi pec analogium cur improprie omnino
adscribuntur. Hose. XIII. 24. PrOV. VI. 5. Aenta etiam est Ilaaci
Abarbonelis expositio, qui verbaista: Regniram sanoninem vestrum
de manu Prutorum, sic explicat: Vindicaho caedem vestram ab ho-
minibus commissem, si homines peenam exegni vel nolint, vei neque
ant, PER MANUS BESTIK, ita ut Beria insteumenta vindictae ad-
versus bomicidam exercendae futurae fint. Communius cateri Hebrai
statunnt. minari eo loco DeII M. se paniturum ess, qui homines be-
stiis objicinnt, velut ea tempestate mos obtinuerit, nocentissimas nn-
triendi bestias, ut earum auxilio facilius obtineri dominia possint.
Sed multis haec difficultatibus involuta sunt; es sufsicit, in ectibuis
bestiarum Formale peenarum non deprehendi, cum nec meritum in ea
cadat neque culpa; Ecsi juscum (i animgl uxxx dari, ant cadi, quia
damnum intalit.
Subjectum
Paenarum
deCa
sus aurem puniendi delinquentes co se extendic, = ut
ummum Imperiuu, ob acrocia delicta, de per modum poena,
illuc
a
n
se
Cid
DC
11
len
L
5

## Folio 29 — 816856680:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Yi
A
Nel
1
(7u
et
depechence
e
el
De
ICNTCS CO)
PoSE
(29.)
a
illud in ipsam quoquevitam Civiu DIRECFE (2) PONIE CxEF- Passivum
Cere. Cujus quidem furis fundamentum cum in ipsa quorun. an eriam
vita Civi.
dam delictorum (b) nacura, cum in fine ervitatis, jus in moralibus umE
Cirilibusque exera concroverliam dance, consiltir. Vublica
enim eranquillicas, nili extremum repealentari malum postit,
e morto quorundam reprimatur, audacia aliorum obtineri
nequiF. (C)
Emine tins beie DEI jus est, qui B animam (S corpus perdere potest
MaLEB. X, 28.
(3) De Indirecto ruris illirs exercitio alibi disputatur. Ubi non id agi-
ens de i. dnstria, ut cives vitam amittant, sed periculo duntaxat
m eis vica eorum exponitur. ut manifestum est exemplis militum
e6 9B51 DuA. 4d8. enfendors. de OF. H. (5) Civ. II, 13, 1, 2. etst quibos par-
epreRe docverit Lex Porersis, gnehus parcenum in eductione belli- cendum in
ca sit Dexi. XX, 5. novarum J. il cet adium conditori, ac novitio eductiono
N BC CCH Fri, NerBamO item L ent. XXIV, 5. ac timidis, ne alios me- bellica:
en suo terreant, aut exercitni aeferant nocumentum. Prastat enim
ejusmodi carere milite, quam invitum in hostem ducere. vide C aesa
rem ad (35 ReH G2l 1. 39. 25) l, 90. n. 14
6) Ut in bomi idio manifestum esse ajunt. ubi vitae prosusa nulla vide:
tur compensatin nisi fuso vicissins sanonine; (0 qui occidere alium
dolo malo non veretur, ab illo caeteris nunguam satis cantum erit.
nisi eum vta exturbent Cien. IX, 6. qnam legem plerarumque con-
sensus Gertium excipit, (5). si non natura em, policiram camen uni-
veclalem potissimi Scriptores apnoseunt. Add. Dn. Ludovic. Bistor.
Jur. Nat. (6 Cnivers. l. 5. 215. nisi quod in Statutis Reoni Polonia,
lata a Casimiro Anno M CCCLXVIII. L ex occurrat: quamvis Oc
cidens homnem secundum DEI d Regum Sanctiones esser capicali
pcen plectendus: NIOS TAMEM RRIGOREM IELAM PEMPERANTES, Aa-
eni. u5, quod occidens mitisem XX X. Marcas Parentibus, pueris,
antemicis solvere teneatur. quam in rem oravis est paranesis andreae
Pri cii Modrevii ad sioismundum Anoustum Poloniarum Redem.
Delicatione Commentariorum de Republ. Ouor anni, inquientis, Au-
xecunt, quibus regnum bo lenguinolencum (Poloniarum innuit) vi-
Sec: _C UE IPCC,MC Potre, iea TC Rege, lanzuine redundac? Sanonis
effunditur: nec saeris nec profanis locis parcitur: Nibil est inti à
ferroi
OCCC

## Folio 30 — 816856680:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ad 130.)
EddS
hscro: libidini passim (erdur; FIDVCIA NAMHORIM EL CARCENIS
33 AL . PideFiex, ne dinturnae patientiae iram
o in nos, a La LE  essondat tandem DF. (I5, vertatque in cu-
Smulum COndeMNaTONIS ROSET ZOT SECULORUM MIANSIELUMIHEMA
Alitet Cane Divinam Leoem optimi capiunt Scriptores, qnorum non-
nullos, ut instituto nostro sotisfaciamus recensebimus. ntellexit eos
quo diximus, sensu Onkelosus, qui habet: Oui effaderis sanouinem
Bominis. per testes, juxta sententiam lndicum, s.nonis ejus effunde-
tur. Consonat sextum Noachisiliis editum prae eptum  3n 3
de indiciis. Selden. de 7. N. ESG. PF. J. Flavi Archeol l. 4. Ver-
borum Mosaicorum sersum Oraece sic extalit: Haeauvid ueridt 0
gus arbecorirns a neX :ada - 725 de ZOUVTUS N 1OIETOV NON a ToVTaS
Moneo ahstinendum ab humona ca de e gnipiem simile gnicom
iserint plectendos. Sionanter . sc hyin in ABaemnone:
Tcer nonvntrr zae
Con aongnot DEos.
Kenairai d’Er Eerrrues X0or
Toxyeor orr ara dinas
TaeNIVTOZ E ret B_ B18
EiDeio a paveor.
Qixe c Mmlexpretarus cA HuBo Ccotius.
Non fallunt oculos DFU M
Multo sanomine qui madent.
Nam quod fors nimium favens
Spreto Jure trucem docet
Rxercere potentiam,
Hosniorum furiae cenus
_ versos vice temporum
Obseuro involvunt loco.
Restimendum in dicta Leoe um  132N 3 putat C MIIst C
MaEC. I.  iso   oetmu ffatterit Buma
num sutem in lettatta pn enaebnt in ins qua ut
Censori placnerit. C Ons  Ve. lA, 6, e2 B0C 4H deM 105
obite annotatum volumus: quo vindicias incorrupti Codicis aliis
relingumns,  Hb OcCastone commendamns. Ceterum repetiia ea
dem
daculi Commentatoris censura adeo dura insolensque est, ut ne que-
dem foonni Clerico, erudito gnidem. sed aeque prompto Scriptura
dem
M
B
ea
Lc
1
le
seu
na
11
edic
mici
men
sili
1
Atr
ed
ei
e

## Folio 31 — 816856680:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
OMC
a
1
st
E353 (3Y. 7 138
dem L ex divino edicto fuit, cnites ille est tenor Exod. XXI. Oni de
industrin occiderie Proximum luum, is vel ab era mea ad nocem avel-
litoc. Proo sen quis telo lionen, ferreove, seu saxo mansario, seu
manu proximum bostiliter pulsaverit, ita ut ille moriatur, pulsator
hemicida esto, morte plectitor: Nullus ei portus nullunqne persu
eium esto in iis urbibus, quae asqli Pure iis tantum concessa sunt, qui
proximum impudenter ericidassent. Idem Divinus Lexislator ita
edixit: Noprecium recipitore, nec ob vitam ab homicida, qui crimen
capitale admisisset: nec ob domum reditionem, ante mortem summi
Pontisseis ab eo, qui in asyli sui oxpidum, consuoisset. Ne terram
polluitote, qnam incolitis. Sonominis enim effustone maculatur ter
ra: nec perest à fanonire in ea frso expiari, nisi per ejus sanoninem,
qui sudit. COnf. Num XXXV. sub finem. Nam cum porum orande
Parrmgne vitandum scelus putetur. qnod redimi pecnnia possit: cer-
se Lex h.micidium redimi jnbens non Lex, sed Reipubl. labes, ac
naturae humanae pernicies pucanda est. Profe ctopecuniosus homonul.
lam pertimeseit culpam, quam nummis redimere possit. Contra, prae
sentis mortis cogitatio animos guantumyis feroces a facinoribus ab
strahit: Morris securitas cum spe elabendi ex paenis aliis sen carce-
rum seu nummorum malos animos ad malesicicirritat. Add. omnino
Land. A. Fricins Modrev. de Leoibns II, 10, 115.
(C) Multis in Republica Tsrcelitarum peceatis paena capitalis divino
edicto debitasnit, ut placio L. Xod. XZI, 16. 86 Dent. XXIV, 7. Bo-
micidio ob bovem non custoditum commisso Fxod. X X l, 29. quo ta-
men in casu mulcia permissa commrte trioesimo. Adulterio LeV. XX.
20. quod (s Paoanis capitale fnit Fer. X X lX, 22, 23. add. Jiob.
XXXII, 22. comestioni sanovinis Levit. XVII, 14. fornicationi a
filia Pacerdotis commissae, quae ad vivicomburium damnata Levit.
XXI, 9. de quibus tamen c: servandum, ipsam determinationem pae-
narUM ONANEITAEIaM, Secialibus ac typi.is alignando rationi-
Busnixam faisse; ut in sonouinis comestione manifestum est, es Aliae
sacerdotalis supplicio, si carera rransmittamus, facile potest demon-
strari. Ipsa de cetero Lexes forenses, capitalia supplicia sceleratis
constitmentes, qnemlibet L exislatorem docent, non modo non injustas
ejus generis peenas esse, sed etiam pro delicti indole, ob exempli rei-
qne publicae necessitatem licere etiam omni civitati Leoes ejumodi
ferre poenales, confer. Zieoler. ad Orot. 2I, 1, 14. E6) D. Lentorav.
Summ

## Folio 32 — 816856680:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
o
(32.
(53C
Summ. Jur. DIV. Sec. 1. art. I. Sab sec. II. de Le3e forenst 5. 2, 10,
Ducachb allem lummo Imperio Jus in Corpora
vitau CMebLIpeTE: Sic _ idem (2) in membra corun-
ae lalra manence rica, (B) incuicu delictorum recte exei
CecuI.
(a) Pater ex h a Peenarum. Nec male ef. rensi qno-
qne lese eius Turis srstitia coltioitur, quae nihil Pari Natura ad ver-
sum Canxit. QnOr snv : eEnterI LEOem DE M A N U ABSCIN-
DEN D a mulieri impndi a: B enieT. XXV, 12. Quanquam ie. MS
videatur Viro instori, qni erm Lepis,ensum comminiscicur, velub
Taeminae abscindi manxs honc jobeaeur, quin potins eidemd mari-
tum servandum pesitalia aterins contrguendi, immo es manus
praescindendi ad versarie licentis cincet tur. Cni Lexis interpreta
tioni obstat  ipse verborum teror. E ad Lia emh sis: Non PaE-
cer oculus Tuus; quod ad judicem perries. jussum omnino non par-
cere mulieri cum ob impndiciticm: TuX ab ne xam V iro illalam. Ona
re sis legendum staturum arbitrar: S, DILBUS VERIS PWGNA H-
TIBAS, COHTIOERLE AETERIIFRLAS IIXOREM VIRO AU-
ZILIO FER ENFEM, BUdEndA INIMCICI A PPREHENDERE, MANuS
AMPURA MIULIERIS ABSCTADIEOR.
(6) Hnc pertinet illad Denter. ZXV, 3. Supplicium XL. plagarum
Israelitis illatum. in cujus delineatione errasse nonnullos vidimuso
Caeterum id peena Instrumentum in seriniis servavit C duard. Pocol.
lius, ex Oriente allatum, unde corrisi facile posset Pirorum docton
rum lapsus. Numerus antem pl. garum in tam saevo supplicio re-
Aricus fuit, ut vitae parce etur, es secies hamana ne fcedaretur
Numerum eorum, que pa. ellis rite puniendi, exhilent judaorum
Maxistri, quorum traditiones plené recenset )o. Seluenns de Sgredro
6. S. 2s.)
Tu
I1, 13, 8. P. M. 546.
AnsuSPC.
marum ex.
cendatur
eciam in
Membra
civium:
octenditur
ex lucocto-
rentivcur
uY, 120
a10

## Folio 33 — 816856680:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
Jumno Impeet
1
1a
1
et et jassum
lece
1
M Viro
B1 B45
11
IXV
1BM
po
V
lo
s1
1151
SECT. W.
5. L
N, E mulcitudo peceasset: si, exempli caussa, vel in- Andc quo-
ccora Llerio, vel curma hostibus cersa dedissee, et
modo pu-
miri aucaF-
qu. bun invitis delictum sit, Tmperatori aue Superiori Aigi ccinm
hulio modo constarer; vel EOILI MULEIEHdO LNIVEKTA, INNOCRNLES
vel decimaete Taltim (a) Calra justicia inctitui possie, in cat- Postin:
gu ErAhI FOTEALLIS CLIAMI INHOCENECS GuCanE: In UExamGi Par=
tem csquirient. Pronceance militat, quod nemo innocens
puntendus, a pleCata luos teneane auctores: (b) ajentem vero
sence Cthare videtur, quod publica aliquando lalu.
tis, alio via hand conserranda aut repacabilis causta, indirecte,
etiam innocentibus malum inferri queat, imo debeat. Ouod
quidem in bello manifectum imprimis est, ubi in cvertione
urhis, auc naris Furcarum, qua praecer hoctes etiam remiges
Christiaui, vel aiii capcivi innocentes rehUNEuE, UtrOrunqUe
exicium procuratur: iliorum quidem directe, horum (C) IN=
BIRBCTE, ATOUH EXFRA AGENTIS PROPOSETUM: hoC CCE, neqe sub
ratione finis, neque sui ratione medii; quum qui narem urBCMVE
impurnac, curs rellet effectum, si utique posset, impedire.
Fum tere in modum, si Justiria (e) lolusque publica rindictam
postulet d commilla absmuleicudine culpa LIE, Catius CAC du-
cunt Viri docti, panam omnino irtogari, quam julticiam inis
oua prorlus indulsencia negligi. Ouorlum reterune (C) illud
Caltii; habet (F) inqlientis, ex iniquo aliquid omne maenum exem-
plum, quod consrasingulos ucilitate publica rexendicur. DuodEamen
Lobric _ cum grano, uc ajune, salis accipiendum exiltumares
rim. Prxeprimis (d) quod alia, cuciorque decidendi catio in
promeu sic: si, quodli, quod fieri posic dubium non cst, Impcs
ratorem adstringere milites luos polse, catuamus, uc ctiamsi
cohortis alicujus maxima pars, demistis manibus, ee abjectis
arIIS
SFCTIC

## Folio 34 — 816856680:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
1353 (34.)
483
armis ex praelio diffugerec, reliqui tamen, quibus CXECTOTUM
improbaretur recordia, licet paurissimmi relictant hocti, donec
vel alix in propinquo politx cohoces succurrant, vel ip(
ricinis illis se aggregCnE. Ouo cali quisquis fugientibus ad
hiaelerie, nullo laris specioso praecexcu suam ralebic innocen
tiam allesare: requs adeo habebit, li cum reliquis tuza con
Corcibus ad urnam ablegetur, quod injustieram milicaris judi
Cii acculet.
(a) Qua prisca fuit puniendi ratio, si multitndo de ignisset. Et insionem
quidem de poenali mi itnm DECTMATIONE in Remano exercitu in-
stienta locum habemus apud Polyhinm. sidelem eo eorum, quae seri-
pserat, callentissi num Scriptorem. Scipionis gnippe africani in mi-
litia comitem. Histor. L. VI. p. 482. ear de nATE  avra E, WN civs
oouBn ZrEoda nai onaias ras oXOQ EOCOS ZCOD EIS_ NLTCI 7S5 TS̈N8G
285 peso ancerras Ennononeir n Doveveir drodopa (BOr; Ga e) seqnen-
tia (ne nimium excrescant opere) ex Eatiua Lipsi inierpretasione
adjicimns. Quod Ei plures percasse concinzar, ee manipulos aliquor
Timul locun delerere: omnes qu’dem tuste percurece due occidere no-
lun: modum antem rationemque repererunt; es commodam pariter
o e terribilem. Exercitum enim a svocans Tribunus,  in medium
noxiis productis, acriter eos inensat, eo interdum gningne, alias
octo aut viginti, ee ne semel dicam, ad multitudinem semper respi-
 ciens, ut DECIMA fere Pars delingueutium sit, hos ex omnibus iona
vis sortitur: C5 in gnos ea sors ce: idit, sine ulls deprecatione fuste
onperentit, ad motum jam dictum. Reliques hordeum protritico ad-
metiens, jubet extra valsum tendere, e tucelem castrorum. Ita pe-
riculo es motu omnibus à serte aegnaliter impendente, es exemplo
item dati bordei ad omnes perveniente, plurimum ex eo more capi-
tur E6) terroris Eo correctionis. Caesar apndt Appian. de Bello Civili
T. IL. seditiosos milites allognitur: Xenoo ZC METECIC NouV. EItar
Poerejo more, e nona Legionis desimum quemque sorte ad mortem
ducam. EFs Cipsins pro nececico lesendum putet mureico: velut p.eria
se legensurum dixerit Cesar. quae es aliis scriptorihus sic vocetur;
caeterum eetrejus aliquis veleri illi avo fit ionotus. add. Livins ist.
II. 59. Dionys. Calicarn antig. L. IX. Sext. JuL. Prontinus Strate.
Dem. IV, 1. Facitus Annal. IIL 2P. Vecet. de Re Militari 1, 23. P
quo
qnoa
an
C
B
p
a
1o
are
15
se
tt0
n
dinir
edet
M

## Folio 35 — 816856680:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
1
10n
ext
e
11
P conIMSe
1tu1
TetOcC A
s
rerHI
NI. Seu
50
eiss
0363 L35. J
3
qnod homiste proxrii in gnibusdam Germaniae locis, ex decimotione, de lorvic
ant alsis pro clementia Principum, supplicia sumendi modis, religni, ce paenali.
in perpetnam servatae vitae memoriam constituti sint, dubium non est. incidenter
Conferendus Sehastian. Frankins Chron. Cesar. qui imprimis ad bel
lum rusticorum provocat; es ex eo Besold. Oper. Polit. L, 10, 62.
p45. 379. Onmodo eo Franci, qnibu parcere visum. Alemannos
oravissimo servitutis inoa subsidere: e5) Carolus M. Saxones; albis
ripam accolentes. Post Bellum triointa tribus onnis oestum incenti
numero in Callim e Belgium compulit: add Annoles Francorum
incerri auctoris, a Lambecio primum publicari Biblioch. C X lor. II,50
ad A. 799. ibi: Dominus R ex inde cnsc muleieudinem Saxanarum cur
mulicribus ee intancibus 80 g. s. alios reliquie quidem, led conditione
servili affectos. Oni deinde divisi in Calatos seu olebae addictos,  Servorum
non Cal. cos sive domesticos, qui dicti es gnlindi, ut docet Biononius, distinctio.
C, qui luculenta commentatione hoc cronmentum illustravit Celeb.
II rius, eorepia dissert. de Klominibus propriis Sect. L. 5. 2. Qna
Edeo gunque norasse invabit, ut adpareat, serriturem, aue ei aliquid
enalogum sepe in paenam constitui. quam ad cansam qnoqne, cur de
servitule tam ranca pr aecipiat, in Speculo Saxonico provocatur: l. 3.
art. XCII. DO man Doct, Da8 Diec,  von ersten sahte, doves Ecin
Dinsean, und oren alle Eute, De unsere forder Ger zu lande ques
me Fev. in L. atino est: C um nostri Pexdecessores ad illum cranstule-
tunc Pecvinciam, omnibus comperebat Faculeas ingenuitacis. Caterum
es nostros in suevia es Hassia vix esse proprios cum stammio ob-
servat, qnem landavimus, de hominibus propriis nitidissimns Scri-
Ptor, II, 2.
b) Videndus omnino David Mevius in Facito Politice resoluto, quem
edidit es continnavit Pridericus Cerdesius, JCtus Cryphimal ten-
sis. Dissert. IV. ad Annal. III. 5. 56.
C) Orol. de). B (B P IIY, T, 4. Sunt, qui proista sententia sic aronants
Onod ad actionem aliguem segnitur non intentam ne sinis. nec utme-
dirim. a e seqnitur. e exera propositum aventis; AIque
caedes innocentinm decimationem segnitur, non intentant finis, nec
ut medium F. Ox enini. inquinne, no. erium heic paenam cantum
incettetis d quas peobabilicer aliquot eam subicuri (NE INNOCEMLES,
non latrien lu catione proprer conjunctienem, quom h bet
ls latetrectu Ge porius impedise v. ller: sed quam habercum slio,
PAES

## Folio 36 — 816856680:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
6353 (36. ) 4038
pulta nocencum ocensem. Hec innocencium caeces 2d hunc hoem
habet se urmedium. Si dicatur; licet senon habeac ut medium, esse
Eamen eI CONNeXAm. RCPondenE, pariter in eversione urbis aut na-
vis Turcarum, qna preter hostes etiam Remises Chritiani vel alii
coptivi innocentes vehuntur, utrorumque exicium esse connexum,
nec tamen illicitum. Bujusmo. si navem petere tormentis. Ita proas-
frmanse Vir insionis, qui tamen ipse monet, hanc sententiam nemini
obtrudendam, neqne gnalem: unque statim utilitatem; supremo (o) ar-
chite cOniCO PUBLIC L IITLLITAIS nomine esse insioniendam. Cons.
B. Eopser. finaulari Dissertatione de Rin Decimationts.
(d) Onammire ejumosi exemp is promoverimanifestum sit, gnia fuea
exercitus praecidacui; quae tat vastationes, stupra; innocentium cae-
des atque direpeiones post se trabere soleat. ita Crasum, cum deci
mindo essecisset. ut. qnae sppiani verba sant, magis inam bostis ti-
meretur, tam strennis mix usum esse ajune copiis. ni quadruplicem
victoriam intra unum  alterum dicm hosi extorgneret.
(C) Add. Brecler. ad Facit. Annal. 1, 9. P de casu urbis obsessae, in qua
innocentes patiuntur Osand. 4d Cror. E1 5, 1. 4. p. 1398. seq. Mi. (
in tali calu, ait, non licerer interticere ins ocenres, nunguom liCcret
bello oppusnare ciricacem aliquem. qu. 2 semp. x sune innocences oliqui
in illa. Imo ridicula omnia redderentur bella, ut recte indicat. AF-
riag. Possent enim semper irte. mis. eri ab b. ste aligui innocentes, ()
per hoc lixarentur manus juste bellant.
(F) Habet aliquid ex iniguo, quod licet jure suo nitatur, tamen in cir-
cumstantiis, in modo, in oradu ab aegnalitate juris es accurata re-
ctiendine abit. ita gnidem Paeclerus, ten. X al 35 justi ect qu propo.
Ciri judex, ad Facit. Annal. 1, 9. que Interpreratio, si de jucto externo
ac licico impecEcto, in cosu salcim pr posito, capiatur, admitti po-
test. Calerum vix onisguam justus vere dici potest, nisi qui ea quo
gue, qnae ex necessitate processerunt, infecta malit. It Ano ia Re-
pinam Ficernos dedicitios non occisos malxisse memorat Cinil. C’am-
denm; e5 saevitiam, etsi recessarium (qnod periculum a ret ellibus
esset) ex animo aversatam; rationes commisse caedis eore aumitisse.
add. Obrecbe. de Rat. Beltis cap. IV. P, 22. E0) Forsner. qui de Julto
incerno loquens: istam, ait, politicam, credo, non aonoscet mitis Ma-
eister (5 Dominus noster jesus Christns ad Facit. Not. Polit. P. 280.
edis. Mogard, Ac sane alind est, Rempublicam civium suorum vi-
tar
tam
alinc
Thoc
a
eria
B. L
men
vis
cert
Donit
De
nonn
a
1

## Folio 37 — 816856680:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
1. 1
et Crat
11, t
N EIICTC IMLO
pan. quo2 te
erCHCM
ett
Non
cos
191
10
1
e
c
t
ICMIM.
AS
pellar
2a
605803 157
tam veseMenti posse periena capohere, ut patriae salus obtincatur:
alind innocentions civibuss ad alia publicis consulendi commodis
via superest, viram eripeta quod sienti per se malum est, sic nec ex
60, quod ad Reipubl. bonn eseratur, unguam erit licitum. Adde
qnod commodum illud momentancum plerumque est, (s majore Aa-
8) Facit eo locas Orotiann de J. B. (6) P. I, 4, 7. non nego à L exe
etiam humana quosdam meulcis octus posse peaecipi, lub cerro morcie
pericie, lic de Catione non delerenda; Cujus hunc nonnulli facinnt
senstt posse Lesislatorem augnosdam actus obligare, quorum
exeentio cum cereo mortis pulo conjuncta sit: Alii, ut Tenniges.
de Pocestate summi imperi plicant, quae gnislibet adtus civiles
etiumindifferentes, aut r Mhtnitu leves, sub mortis peena pro-
hibere possit. Ventrum Aomhae discipline repnonat; primum ta-
men nic loco magis exist. mdocrim convenire; in quo gnaestio ora
vis dicitur. on L ex de hoit ceactendonos oblioet in oravissimo es
certimo discrimine. C Lemplum de Batione non deserenda pro-
Ponitur. Aou. LBCss. ut D. . 86C, I1, 13, 2, (1, 5, 18. edit.
veeris. Nova enim, praeter errores topothecae passm obvios, beie
nonnulsa supplevit, in qua videri debet 8. supra visesimumtertins.
lI
Non poceltin lorohumano peena exigi ob delictum Dni- An de Uni
versrans anle llas Palesre generationes perpetratum: quis
ver(ITaSpU
niri pocte
MFRIrum Pelenas aicie, e conrenit lingulis, quatenus ani- ob delicta
mo pradicto ac lelener rolenter que agentibus, qualem qui- ante ercs
dem ClnirerLITaS, UT TAFIS, ex a singulis prorsus distincta, non
AabCF. (2)
plureove
generatio
Aeo PerpC
(2) Neque delicta de Universieace dicuncur peimo ae per le, led ex deri- Llala.
racione a Cingulis, quscenus i sdem primo inhaerene, e post inde de-
nominane II. ivel(IC. rem. Obj. Del. Eum tomen ab Universitate esse,
que pereuntibus licet singulis, non intercidat. Respondeo, non la-
men delictum an ca primo, uc csl: gsia casum ixpponimus, quo uni-
versitas delictum hand continuat, sed dissensum cestatur. N’on ioitur
eadem manet C. vitas ratione Delictorum, ad personas referendorums
guihus extinctis ipsum quoque delictum perit, adeoque eos peena, qu’e
uc actolo i bomipi quidem potest.
tim malo compensatur.

## Folio 38 — 816856680:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
Non porelt in toro humano capitalem pro reo paenam
vicaria in lubire ras. tan bo casita in ritam propriam poceltatis dete-
Forololi: Cum (a), am D ies poenarum Ciricati propostos, qui ilto
DACIO NON ACLInGUNEuE: rum ob eriti cum poena connexio-
mibus Cri. ne (6), cujus fundtamencum sua cuique roluntas est, HOn
l ex principio proxreseos, motusque intrinseci, imputatio-
nem asenti ad culpam ac paenam inducens.
(3) Ex opinione, quod quilibet sux Dominus arbicerque l vicx, puxit
perversa Adejussinnum criminalium inter GrReCOS Romanosqne COn-
sucendo. Onis Cubir im poenam capic. li jerdicio? Vac, ut est apndd AH-
sonium Pidyliis. Ad. Cicero Offic. 118. 10. p. 126. Diodor. Sienl.
in excerptis Peirescian. P. 245. sis: admittitamen etiam procansis
capitalibus rades: es Reis elacsis onstodes poniri. Sed nla side-
inssoripeena est, ne infra ondiemus, quoniam non ex delicto, sed sua
ex sponsione teretur, incommodumque sistinet. Deinceps negoad.
milti sponsionem pro vits alterius vicariam posse; cum santa homine
in vitam prop. iam non sit potestas. Alia ratio est; si quis dolo exe-
rit, ut publica disciplinae vim eluderet. Ita capite merito xaniantur
Cnstodes Reorum. qui per necliventiam, ant ex collusione RCis OC
cesionem elabendi dederrnt P Reo. XX, 39. AEt. spost. XLa 14.
Add. enfendorf. de Jnr. Not. (GO. VIIL, 3, 32.
(b) Obi. Manifesum tamen in foro divine exemplum esse, nhi Chrisium
pro nobis, ac poenis toti humano oeneri luendis Vadem Sponsorem.
que se stitisse uno omnes ore prositeamur. P. quidem ante FE. BUF-
mannum Sgnops. V. 19, 26. (5 alios, etiam Orotins in Desens. Fider
Cathol. de Satiss. Cbrist. C. IV. probare contendit, non esse iniustum
ont nature peenarum refragari, ut quis ob aliena peccata crimina
liter puniatur; quod ut ostendat multa arnlixor ut Encropius vo-
cat, veluti Diodor, Siculus in exCerpr. Pcirelc. Eygonrar bavaers Spon
torum morris exempla conplomerat, quae heic repetere non vacat.
Caterum, quae ex Saeris allegat, ad rem facere non videntur, quo-
niam puniri gnidem a DFO nonnullos ob aliena (immediate) pec-
cata ostendunt, sed non insontes pro sontibus. Addatur Scherzec. Col-
leg. Artisocin. Disp. L IV. P. 488. Et Poteramus forsan hunc no-
dum
an decus
mors just
dc quid de
Fidejurio.
minalibuo
stacuen.
dum:
ni
q
In
or
Gu0
s
sa

## Folio 39 — 816856680:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
n0 capicalet
1t
+prODE
111 C 1
BMCST CI
M SUA CUI
1HIC
WOCWSGHC INC
n 1BcIICCHS.
M
1OJC
lominus acbices que l
et 
et CrACOS
podicios Vae,
126
Dioa
Cndmittamem eriam 
cap
e
10. P
Sed nalla)
peniam non ex delico,
odes pumirs.
14d.
ladere
11t
6
0a
piaratio est
IIa CaP
(211. +
11I
(HO CxCt
OpenerI
rosileamNI
HoS, ettam Ct
quiis a
emerito
probare contendit
es, ut quis ob aliena
demulca armliz
XCCIBI
verato
2at
p1C
cirese.
qua
Hos
(1BAS. S
Deinceps necodu
us vicariam passe; cum tac
nnigne sustinet.
_s,
UI
1
1M
1
oM
peb
iM
is B
L39.
dum su limiore tractationi relinquere, qui nunc; quid natura, non
828
num xerelarum a lure bumanifori diver. um, cum admirondi amoris
temperamt. eaestat pie venerari: gnam profundum crucis cbri-
si Nerium rimari. u vel boc Enm pratereundum non
PKI LM. Poitur Did an Dospondere, ipse Dominus ac Princeps
Vita f0. X. 18. atgni booe p statim l.C0 desectum in bumanis
indiris esse dixims. Sunt etiam iigue pravisi rerum sacrarum
ancistices, qui admitt  d pose relax tionem onandam asse
runt, non L.gla am ipsius paenalis, sed modi tamen alicuius e
orad risor pioris. Onod relaxandi jus non in Jur: Dominii lu-
premo, sed in Lhoum Sapientia ac Misericorsio. illa in inveniendos
bac in decerven Oaccp anori onservant. Conferatur, s pla–
cct de morte vicarid ubers ac erudita tractatio PbilosophicaDn.
Jo. SacobiMiilieri, LTot. Jerenlis, qui ad creumenta cum e sacris tum
quotgnot de Sacisfacones sipierunt; e multis tamen Scherzer. d. bo
eo B. Osander passm. Colegio imprimis Controverparum illu-
strium. onaestione. A Cten LCgem dispensatum fuerit, cum oblipatio
saisfaciendi transfendatur in ladem? prolixé. Suffecerit nobis
qnid revelatio doceat, investisamus; praeserrim quod jus heic divi-
esse censemus, in Sent . ponsor ZIS fresse in VLZ A M PKO-
e ratione ac Historiem abjanem respondet. E Theoloeis videnai
Dec attioisse.
Ouemlac  Summus Imperans L cgibus hummanis an subje
 cirilibus, uc calbs, eA Suporior, iisclemque adeo directe ctum Pa-
narum Cu
non obstringitur: (a) ita neque Subjectum cA PCenX, quo ctiamPrier
niam haec est actus Lliperioris, ex ei lubjacere (olum est inte- ceps:
rioris (B). Adde, qudd Principum quoque alpericas non le.
eus acque a probisberis parentum morolitas, a ciribus lE
2) enfertas de 13. . (6 C, TI, 9. A. Paul. Slevoot. Disseriat. Moicut
VII. de Voluntorio. Conclus. 3. P. 78c. Pximins est locus Isidori
Pelusotae. de Rexe verba facientis: In bria dinn uor 9 o 11s
ncidur O dio nai o MEncodo En EZC. Zot uorco nuaepror. Lib. V. Fpist.
83. Putere etium Ambros. ad Psalm. L. I. 4. Rex utigue erat; nullis
atienter TCrCuu

## Folio 40 — 816856680:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Panxicur
dissicultas
deRexibus
Ebraorto
PEE
40.
ipse aelictorum leo b leent, gnia liberi sunt K: ses à vinculis
delicterum, neque en in nun ad paenam vocantur le sibes, tnti empe-
B Specononnulli de ibus Fbraeorum opponunt, qui à Synedrio
Maoso in Jus vncus, aiqne adeopaena, non illa quilem apitali. tur-
pitnainis tamen han eaperti affici poruerint. Ita nin Calii modo
Boronius Annat. TOm 1. 7. 296. seq. ad A. C. XXXI. E6) X XXII. E
TYII. Sed F5) Cvil. Seatuus nostras, in de Juro Rezio, qui C’asan
Benum Baronio contradicentem refutat;  addnctis RR. testimo-
niis consirmat. Resi Ebrxorum pec anti infl. cta Tu (P. verb. ea IN
gnam opinionem consentire libreos etiam Ccocius animdvertit de
TareB. _ P. 1, 3, 20; ita tamen ut rerbera ista intimis coruitte, e a
Rege in fonum peenitentiae sponte snsceptasideo que non a’ectisre, sed
ab eo, quem legisset, casum. de suo arbitratm verheribus modum sta
enisse observet. Negne verbis conidem dici potest, qu:m onpile –
Braorum eraditionem Angli arripuerint, DFO hominibusque ahcmi-
nandum Rexicidium exensaturi. Ia parricidalis ANereor discipliax
J0. Miltonus. Desens. pro populo Anglicano: Regess ingnit, E DExO-
cum judicari polles atque etiam ad verbera damnari fuse docet Schi-
chardus ex libris Rabbinicis. Nec alienus ab ista  4 dooet videtur
B. Danhan. Politia B.silic. 5. 2. Contra vehementer ista displicene
Claud. Salmalio, in Desens. Reoia c. II. qni loca a Si tardo, (Scbi-
hardum nostrum innuit,) e Rabbinorum monimentis defampE+ non
de veris Regibus, sed Regia tantum vice reonantibus accipienea esse
contendit. Soannes vero Seldenus, temporum, nisi fallor, E6 Cron
vellianae factionis metu compulsus nibil bic omnin vult definire,
de Sgnedr. II13 9, 5, P. 120. edit. Condin. lest hand obscure in ne-
eantem inclinare videatur. Fam vero cum salmasio es somné 
Petito acriter ac multis aroumentis tuetur 70. Friscbmuthus de Rege
elioendo Eo deponendo; ostensa traditionis judaicae informitate, S.
52. (6 opposito cordacistimi, ut ait, fudxorum Abarbenelis judicio:
dorG ib peei 1222 1327 55 15p3nb abaen em377
Gitihp Doctorum noltrorum, inquientis. Verba libecam vagam-
que concionem redolene, adeoque minime opus est, ut ad ea quid-
quam respondeam. Si traditionibus verporum locus omnino esse
debeat, ea potins admittatur, quae in codice sanbedrin repetita est:
Rex neque indicat, neque judicatmr. Cap, LI. 5. 2. 77 X h 7h1i2
rii potestate
s
r
uue
LC
cuto
e10
a
den
A
lar
e
00
10c
lame
1
ad
n
In
le
a

## Folio 41 — 816856680:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
s
tC (ese epI
a0
_Idet
YaIHVet
1
potes
XO bomM
alis
ener
(A PIICI
lo AuplicanO: Rec
dverbu
vec alto
COnt
(01 C.
da1MMIa
FITOrHI I
aM ViCCt
p1S. SC
tsaS I
VOrHI
III. LOnAII
Cin Ver
CXIH IMCI
CIs
+1I dIIOHI
ait.
is
vehe
M
(WdL.LOTUM
G, 13.D
ngulenitn
que minime
H0nIbXs Y et
p
in codice
11
1
1OT
ess inguil
eH
use
isIde p117 seb
B53 I+X
DV
Nam qui ferat Mioitros eorum. Canonem
1
41 5
sit sI Le1s1 silla 14II at
des familia David indicane Es, jndicantur ipst, gnia scriptum est.
Ter: X X 1, 22:O Domns Davis indicate mane judicinm. Sed qua
quaelo illacionis vis) OirS nexIS? Jnbentur Rexes Domus David.
seu D. vidici hered. schroni mane; hoc est, sobrii e nondum sabur-
rati judicia exercere, ut asictum liberent. Erone eo ipsi Tribu-
vali sgnedrii per haec verba subjiciuntur? Certe si quis. quae isto
de peena genere Schick irdus retulit, penitius apud animum revol-
vats faciie. credos animadvertet, utique rem Majestate regia indi
onissimam esse, ex Synedrii decreto ad faora, loro bubulo instiven-
da super pectus, inter mammas, in teroo, Eo) utrague scapula, con-
demnare. Piget fabellas exseribere, qnibus sibi persuadent, tratum
Nnmen. paenas poposcisse a Senaen. qnando ancoritatem suam circa
Reoes non setis animose observasset. Léxat, cui volupe est. nar-
ratinnem um in Ciemara Sanhedrin, quae cum versione 10. Coccejo
prosat, capite se undo, commate primo; gnam, cametsi Forraltis invi-
cum Esp B.O. um WVictuum. MISceII. Lib. II. DiHerE: C
vocal Ristoria, quam ase set Flavns Posepbus Archaeol. XIV.
17. D. 483. Edic. letis an. Sbpm demonstrare Viri ernditi simis
puolaa extitisse, nisi fortusse ad lalmonaorum temporihus: redum
Responde
rur adOb.
de llerode
d Synedrio
in sus vo.
Caco. adde
Larous nom
rodem, aut sinem Roipndt. Itdeliticae continuatum sit. Secundo, quid fieri de-
tamersi hanc modo litem ninsorum faciamns necesse non sit; licet buerit, aut
maonapro ista sententa pasture arenmenta videamus; nibil tamen factum sit,
adreni facit de Perodenarrao. Qnis enimungnam Reoum, quo. Sed. quid
fult? Nonne David ac Salom caecerigue Reoes artem, gnam Philo tradant, e
vocat resiam, Xeg yV d a1ohCONNCOr He) dquoicor na) icecor DuE- na Fide re-
Raar, rerum privatarum. Duollearum C sacrarum cnrationem ex
erenere? Qnis non vider.  distoriam Davidis I. Paralip. X XVIII.
28.c0l. 6. XXIII. per ton orbat eins Jurisdicioni omnes Sacer
censeat.
Quod Mila
tono re-
(pondic
dotes Schallerneo
ccconem
bunc de folis Israelis, non jade, Revibs interpretantes? Onos ille
quod Sohi-
acistri
FTebraorum
Sgnedriali Inoo subjecs fuisse ita probare conantur:
nn 
137 2De i1 
TII, 56. Majoris viderur mementi esse. Herodis in jus et Egnedrio
PE emuna naris Critici conati pridem sunt, nullum unanam eale
Sgnetrium maonum, gnale ab rlebraeis describitur, in eorum Re
ut perpetna novorum Senatorum cooptatione a Mose usgne ad Hle-
rum in Saeris mentio fE, a Sgne drio vel constitntus vel correptus

## Folio 42 — 816856680:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
1388 l+
praesatione ad Librum Indicum; que in Commentario ejus ad Pro-
quibus ocium inpen erabtm eratiea penitius examinanai. Sus
fecerit nobis ostendisse, non esse. quod covera impnnitatem summo
rum Princip ex bisce vel a dgsdiocom vel exemplis adversarit
lnerentur.
dotes eniuscangue illierant ordinis. subjectosfuisse? Non ipitur Sy.
dedrio, in quo praevalnere sacerdotes, in Res em sus fuit; quod il sun
satis perspexit Abartenet, E a  CAc
Phetas, quos vocant priores, continetur. Nec invaeserodis exem
plum; qnippe qui Rex non erat, sed praefeans Cntileae cnm ad Syne-
drium citaretur, vivente adhuc P itre, ut Graens ille Tivins (Iose-
phum intelligo, qnem hec insioni: nomine Cierongmus Epist. XII.
ad enstocbium) luculenter testatu. Ouid: quod armaeus compa
rnt, e ut sumens adsesor Tribunalis ajehat purpuratas, ec crine
belle compasito, E5 sufficiente militum scipatus manu, ut. si segniorem
ferrent sententiom ipse mactasis indicibus evaderet. Noc dimitten-
dum. Sext. Cesarem. Sgrie Praesidem scripsisse ad Hyrcanum. nt
Merodem absolveret, minis, si contrusecse additis. Sed nimis din
nos detinnit Materia diffreslis ac Entricata. Puaicent peritiores, ea
EIc in Foro hinmano refecari omnia (a) ad virum non
Pollune, 2c pro licitis habentur, quibus poena in eo constituta
Texendi a. M est: sic humanis quoque paenis eximuntur actus mere (B)
ctus incera iutrni, quod iis; canquam incernis animi motibus, noxr ci.
ricaii non interatur. Nec poenis cirilibus minurissimi subja-
cent laplus; quemadmodum eciam multa solo achenrium pudore
stant: _ iis, quae ex indefnito aliquo officio Legis nacuralis de-
bentur, aetio in foro denegatur, ue maceria lic, qua rircutem
luam exercerent probioresmortalium. Denique, iisdem a pee-
nis ordinarie exeluduneur ricia, e communi hominum corru
prione relultantia, Calra incerim ulcione Pribunalis dirini.
(2) One solennis est formula Pnsend. de O. H. 26 C. 1, 2, 12. B5, 13.
quam alibi sc enunciat: Ceres Civiles ad declinantam litium nul
titudirem vix aliis quam encimies laesomibus mederi, 1, 15. 4. sub.
lota. ut Gratins ait, peeni inforo, non ririo, ee s. B, 8 P. II, 20, 17.
(b) Nce
an ad ob.
rectu pa
marum FO.
DI
on
On
inter
trat
bene
seu
nite
inse
deni
ce
se
duc
mer
De
Bete
notes
Gui
Dun
eri
ad
es
Dro
ee
dele
Ainer

## Folio 43 — 816856680:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
tut
eet
ut
quat
res
s
14
eIt
M se
teasse is
1t
va
ese
is
id
si
punicent
isiu examiu
ilatu
Aim
ol
e
2s
quod
es
1
cet Omni
C QuibuS PCCI
NCENS CXIIUL
CTIS aMIII.
cirilib
m multa se
IIuo et
1
eet
UC MMACCTI
caliWM.
co
uletOn
esse
et
eniC
11IB
qu
o
4
e
interficere qu em in animo habuerit, ad ejusque domum specie vi-
sen i illum accesserit, occulta tecus lorica ( alios secum armatos
trahens; sed cum ad Du lejum nudum C lecto decumbentem. summa
benevolentiae sonifi: atione intro ducns fuisset, vir miti inpenio, pa-
nicentia nnsi quod nesmiderat, exegui noluerit, atque inde re
infecta discesseri. Ang mans te pesteicum, juns ipjam pio
fesses, mbil tamen omtlo ausus esset, à Cnria Parisiensi velut per-
duekionis conv.cum. capicali suisse srppli. i0 domnatum. 3. Nec 0h.
stat, quod L ex ferensis f. s Festis ma hinationem actuali talione pu-
merit; Ercies, inguiens, Follo Testi, sicus ip(e CDEITAVIT CacerC irairis
Den. XI X, 17. Ad primum exim dicimns: intentionem alique an
vere culpam in foro brmano, sed gnaetenns esonis exterioribus in-
notescit. ad alterum reponimus, nels de actibus ners internis lo-
gui; nam s in conatus exeant, aubinre non est, qnin puniri possint.
Onis neses conatus varios paenis subesse, ue exempla in conatibus
effraunte carceris, proentunut abortus, duellandi, atque infinita
prope alia ostendunt; guaun phonlari de paera conacus tr actatu soli
cite congnisivit 10. Rontaus Lortins. Ratio est ex pruarest, e) quod
delilta jam inchoata sunt. ctuque internus in exteriorem jam in-
Rnere incipit PtIetnsindisium velnt severins taxare non est
veritus Bodinus, contr . tamen qnedam excipiente Diirrio P.IB. Pa-
rac. L. III. Sect. l. C. V. .L. gniomnino videndus. Ad cercium
relpondeo, non probari centum. quoniam in illo casu non occurrit
actus internus. sed qu Exlerins prorupit, licet volo non sit poti
tus. Qnam calumitum sectari justum ulique erat, guoniam ce e
malo summa Socictum umanae mata orinntur, et si clam stats Es str e
jare
6) Nec obstac r. quod intentio tangnam adtus internus intendat pee-
nem atae aneret tdL. Guba nomnnntbo suibo duminlt
nos faerint puniti. Legem esse apad Anstos, qua constitntum Al,
ut si qat unt m en Revio denala occidenut conpun lepisse c
prehenderetur, quamvis rem non P) Cset. capice lnat. E.xemplum
dometsentiesit cndila elolcloiis gesthm esse. Qui tounita
Oudiejum. a quo male habitus Curceris ionominia affectus eroto
dentibus, accusatum, s  dehsi qnum Caudiansi autiubnia
ad moriem esse. Rem eistaliso nobumo plnos instodtum it iot
mneon recenset 10. B Ins; ac .nonit. hin cnin to
cet. gnous Francisenne l. occideie volnisse, Fratcten pumilon

## Folio 44 — 816856680:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Quid de
DaenispOr
xo diste.
rendum:
SFeT. Y.
C44. 7
olementer assoitente, asqs.
inrejurando. In se apud A Oyptios o i d deis nucor rarmoenours
e DeNOr TVro SCir, o 7015 ovn9 DaVBeiO LFE TAKT DCGSIpIOY; ei Ero
Xor naeraSiraecDErraS, GHi f. t, O a. Zem acchsahant. eas oporcehat
id pati suppli cii quod suisio ac.n atrs irrooatm fuisset. si fuissent
damnati. Diodor. Biblivth. L. l. P. 69 Sed de his amplior erit di-
eendi in seguext brs locns, nbL de P.IRMA POBHARUM, enrumque
TAXATIONE, ES RXASPSKATIONE; Etmque de Venia, ceteris qe
ad hoc oroumentum pertinenei us, pro institnsi nostri ratione, Dls
5. D
Clamquam actus vicioli omnes poenam in = se mexe
ancur; ad camse delinguentes obiszari (a) recte d
Catur: non camen lidem ita omnes comparaci luME,
ut puniri acta (B) temper debeant; unde nec objectum
plenis sub. Lapsus, quibus TaCere Facigari (d) ineptum non modo, led
Que Pcena eM Ditia animi ex communihominum corrupuo
Deccaca in. ne resultantia, in qux si ciricas animadrerteree, le iplam rigore
crmiracis: non necessario (e) exhaurirer. In guorum tamen censum con-
luctas improborum (F) dejcratiolies, execrationes, compota.
Tiones, _ quae hisce: calibus limilia palsimque obria commit.
cuntur, perperam reculeris. Nam illis crelcencibus humani
quoque tori paena mederi debet, a remcaium eAectu non Ca.
ruille, idoneis exemplis comprobatum est. Nec dubicamus,
exiam illis viciis, qua actus cortient oppositos vircuntem, (5)
quarum natura coactionem omnem repudiat, pose Paenam
per Leges humanas consticui.
Formaliter onim considorati sunt contra Legem sive divinam sivehu-
munam: sive inscrietam, Ave exprossam.
(2) Dixie jam aliquid hoc de sumecto Praeles, in de jure Paenarum.
Part
an obic.
etum Da
marum, ut
sIC CINE O.
mnes actus
viciolt: In
tiumanis
actus ince.
LIOTCS : DUE
specie, an panarum civilium sunt actus interiores, aut (C) minurissimi quique
siciantur d noxium Cocierati Foret. Ouibus de caustis, ab humana quo-
le
qu
D
E
8
tun
Dita
iim
00
illa
enter
tion
0
1ar
ri
rec
D

## Folio 45 — 816856680:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
1
+ se MEt
si omnes poenam in
1CMCS AbteE (
recto
M ICA OMNES Compat2
et debeanc; unde nec
rores, at (C) inuII
1e ((1) inepcum non moces
lus de cauistis, ab humana 9
ex communi bominum et
umadrerceret, Le iplan
(A gUOTLI EAI
(1OHCS, CXCC
paIII
A1
C
cOnt
pes
A11H.
C
pss
11
6353 (+5. 1 4038
Parte tertia s. 4. sed merentur presenti loco erratins expendi, qua
recessit vir summus. Nepat. delinguentes ad paenam ceneri, conse-
guenter etiam oblixatos esse inficiatur, eo, gnod se ipsos paenis offer-
re non teneantur, Es nemonip volens teneri dicenons sit. Acprater
rem ita inferri existimaverim, ab eo inprimis, gui ne: essitatem Pae-
ne non dissmulavit. Negne latmit eoreoinm Virum dictos Aristo-
teli contractus esse involuntarios, ovram à quara anzor, nen sui lane
principio, led Calcim in exscencione. Adde, quod nulla veteribus nsi-
tatior form. la fuit, quom paenam deberi malesicis. Cicero prosext.
Oubus, inguit. omne sus p icirm atque omnis jure optimo ecena de-
Bec:r. Denigre, de vocibus ne litigemns. Si paenam deberi delin-
quentibus nesat, eo quod is, cui debetur. in debitorem Jus habet, nt
debicum illud ab irso exigere possit: munifestum est, e) illud debi
tum dici posse, quod alii gnovis modo trIBNI OPORZET. Nec abnne
rim, motesicos pCeNaM DEBHRE, ex cicia vel expresta in Leges Ci-
vitat Consertion. Sed instac: Neminem in peenam suam directé 
immediate consensisse; cum nemo delictum admittat, quin simul spe-
res, sese latendo ant alia ratione peenam declinaturum. Respondeo
Qud opus illud directe es immediate ingeminare? Nullane eroo erit
obligatio, nist quae direce immediate que facta? Neque quiagnam
illa ses evadendi juvat. Sepe dehitor solutionem debiti declinare
intendit, ideone verus debitor non erit: ant an venditor ad evin
Etionem non tenebitur, quia ejus prestationem se declinaturum spera-
vit: Addat. IV ric. Fluberus, de Jare Civitatis II, 6, L. C6) quem ibi
tanoit, Patend. de P. N. PO C. VIII, 3,5.
(B) Sexe enim vexin dari debet, ex canssis inserins dlcondis, ubi de ve
B: a BDCmdS CX B, 9ses .
(C) Ouores utigne vitioses non neoetur, cum E6) ex sila ratione pro
veris peccs: is hadende esse constei. Apad Deum enim, mentium ex-
pleraiorem qui voluit scelus, fecit. Pertinet eo Herodot. de Gilanco
bstoria que 6) apud Inveraiem exstat cum hoc epiphonemate: Has
pstitur peenes peccandisola voluntas. Senecae est: fecit quisque
quann voluit. AC ru: su: Encesta est etiam sine stupro, quae empit
RuFrHM.
d) Unde Lesibu naturalibus ea vetantihus nullavis. En praxi quc
fori cributa est. cum quod earum disceotatio nimis obscura erat fu-
tura: cum ne tribunalia immenso litium numero perstreperent, eo
Ma.

## Folio 46 — 816856680:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
0368
I46.)
33
leria insim esset, qua virentem suam exercerent probiores mor-
talium; insionem que pararent landem, si citra coadinem rede se-
eisse viderentur. Praecipne vero Praetorem obminutias intervellari
ineptum videdatur. CInde AltonsuS Concentis Rex, Ensitaniae gni-
dem Reip. sapientiam landavit: Sed rebus etiam minutissimis leges
certas inventas esse, non facile probavit. Simile quid in vicina ur-
be reprebendisse Reoem Gallia. es leres circa minutiora abrogosse,
memorarunt viri cordati eo side diono.
(C) Ouonsque scilicet in enormes adus non cruperunt.
(E) Unde bnimmodi qui vitiis induloent, a Senatoribus non modo, se l
 aliis Civibus deferri ad Maoistratum Civili Leoeinbentur. EX
tat ea de re insionis Ordinatio Virtemberoica, EaeB- Dedn. lit.
CXXI. Sed praeter edicta Lcopoldi imp. Aronsti, memorahilis
est constitutio Cnilielmi LII. nuperi Anoliae Rexis, utilissimo libelto
de societatibns ad vitam mores que emendendos in anolia instit. tis
adjecta, quae ex interpretatione Ct. ScHeceri, Viri de publico prae-
clare merentis, inter alia sanxit. dejerantem, quicrnque is fnerit, a
Magistratu pnniendum. A Femulo scilicet, ant mercenario, vel
milite oresario, aut nanta, si temere incaverit VI. baciorum mul-
tarm; a ceberis vero omnibus XIP. bacios exipendoss caterum altera
vice deprehensum duplici, tertia autem vice triplici multa punien-
dum; aut A multam solvere nequoat, carcere coercentun esse.
(8) Eti sant, quae suce impertecto debentur, misericordias literalitas,
gratiae relatio. Ouorsum pertinet casus, uhi, qui ecemo sgnam pia
Harerenuit, a Magistratu compellitur, ut proxim subveniat. EIbi
Pus im erfedtum transit, NORAEF circulo, in perfectum Ommodo
aond Hebraeos panperibus ad spicilegium ac manipulum competiit
zus perfectum. add. 10. Selden. de I. N. (5 6. S. D. H. VL, 6. 1.
5. II.
AMdentur actus mali, quinec directe, nec indirecte spe-
Ay52dhu. Ctene ad LOciCEaLOM HIMaMaM: 2C (L dCNEUE, AM DUNIEI POSSIIE.
manam quarus tucici. Nobis quidem, dari ejusmodi actus, nOn-
dunt idetur ostensum; (2) ac dirimi Forlan lis non dificulEer
mences, ii pocest, li pere ad lociecatem humanam in laxiore ligniti
buniri poL Cacu lumatus. Namque de is Rempublicam, consequenter, la
lic
Aa Adabi
les (INE du
lociecacem
non perti
ar

## Folio 47 — 816856680:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
1
1
ept
1et
11
unccdirecte
1Cs1
11
(II
sCM.
BcrIm (O1
1
WIML LMM
oblica
BC
le
de
17.
dic, qui corpore aut rebus suis abucitur: qui avarus est, qui
concupilcentiis indulget, qui cbrictasi litat, qua Lcgibus OE-
dinarIe RON VCEaNEUE. Cxeterum omne ialum, quo natUEX
humana adrerlatur, e locictari noxium elt.
(2) Nec dissencit, qui penitus haec intrespexit Kulpilius, concinno pul-
cherrimo que cveres CoH. Grot. I1, 20. 5. 5.
TTI
Paenis autem neutiquam luibiacent, guae mortalium vires An ob nom
ubique ac semper exceduns, ec porencia DFL (a) selinquenda praestica
impossibi
CunE. Nec imputari alicui porest, quod ca non praesticerit, lia indisi
dux viribus iplins prohiberi aut effreinon PoltunE. Ouorlum paena pos
percinc Regula: Impolsibilium nullam esse obligationem. (B) sIc3
Cuemadmodum es in omninegotio ca nobis commilla, aut
noltro labore praestanda intelliguneur, quae non unt supra vi-
res noctrasi quoniam alias aut stolide aur improbe (C) Procedere.
EUT. Scolide quidem, si Impossibilia physice; improbe si calia
moralicer imperareneur, vel susciperentur. (4) Id tamen ad.
dendum: reguiri, uc quis lua culpa vires praestandi non detri-
rerit. (C) Duas qui vel dolo vel grari culpa libi decraxie, non
Colum ad summum conatum cenetur, (ed es, velur in supple-
menci vicem, malo insuper porerie maccari.
(2) Onare iniguum erat facinus Xeexis, qui quod pontem Euphrath
impostum agnarum violentia destraxissit, f.bricatoribus ultimum
suoplicium irrogavit. FICFodor. X II, 35. ubi posins locum habedat
illesd Aniceti apud Pacitum, Annal. XIV, 3. Onis adeo iniquus, ut
sceleri hominum assionet, qnod venti es Andus delignerunt? cont.
GcOc. J. B _ P. II, 13, 8.
b) Unde nec impossibi imm eleTio est. E o CgaieEors pssi guo con est rcoy
a duvercor, ncu ei ns Pxin egaodo donein ar nx1B.  cira, ret ele-
eanter arist. teles. Nicomach. III, 2. electio, inquiens, non est eo-
rum quae fieri non possuent, es si quis ciceret e se praeclipere, stoli-
du uti qne esse censeretur. Sed inquis: Voluntatem tamen esso imposi.
bisism. Docere id experientium. Verum, quid, vel stolidé vel im-
Probe

## Folio 48 — 816856680:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
probe veline mortales. in gnapionem non venit. Deinceps, XF V
 26 [48, ) 4030
C6 expnt oltob. LLLCM. Onda suse ostensum a ChOaECB,
egnibus videre; gneis placet, possunt Caprcol. II. dift. 4. 9. 1. 2. 3.
ad aronnenta contraria 2. concl. Fonsec. LX. MetaD (y (. C. LI. G. 5.
P. 5. Quangnam non absqne Becie regeri possit. isto v. roo non deno-
tari actum, qui in praesenti sit in volnntare, sed qui abis eset. s ad-
esset conditio. Ttagne imposbilium, que existimantar pessibuie.
secundum accuratiores, voluntas neique essicax est; non antem eo
rum quae habentur pro impossibilibus. Caeterum Electio in impossibi-
lia non tendit, gnia enrum eA, quae ad finem resernntur. Es; pes quae
Anis censeent posse adguiri. Conter. onimino Scabl. Regul. l’hitct. Po
L. Wisp. 2. Rc8. 1V.
(1) Alia ratio est erum, quae pro tempore ant ex suppolione sunt im
posibilia. add. Grot. LL, 13,9.
(d) add Pntendort. de O. H. ( C. Y, 1, 23. 86 139, 17.
(C) Onn pacto divinae bonitari aut sunditati non praejudieare intellioi
tur, sexiget impossibilia P RO Nu N C ah iis, qui sua en pa in prae-
standi a duvauiar inciderunt. C onf. omneno Z encyrar. de Orio. juris
Naturalis art. 1II. 5. .9. P. 63.59. Insione etiam Paris Bosjus Spe-
eimen est MatIB. XVIII. 25, 34. abi reis Bacarisais traaitur, que
animam debnit, nibilque babnit, quod redderet, licet se redditurum
promiserit.
IV.
eque, i Factone Consulamus, hecerodoxia (2), aut
ru huma. Crror in fide poenat maarum per se objectum esti Hleque,
Seluhare cipiorum, indolem conlideremus, cractari crudelicer quisquam
ob Resisionem debet. Ouortum accedie, quod nec fus im
coulcientias homini competic: (b) ac dissentus in religione,
qua tales, non impedic, quo minus locialem d rranquillam l0.
mines possint rivere vitam; (C) ex si denigne res ad rim dedu-
catur, meliorurique esset conditio erroris quam veritacis, quunn
vis plerumque major sit a pareibn erroris. GIarCSE COEdLAECNON
ita pridem, jullique publico (d) Grodotredus de sena demon-
Acaric,
lantas impossibilium non sid ubsoluta, save tomen est conditionata,
ALN PcnaS
Aaeum ob-
SIS AUE ex
rorintie:
jectum Per li vel solam intellectus aC voluntatis, humanae urcave actionis prim.
On
eum
add
cur
plibi

## Folio 49 — 816856680:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
11
hCce
(1laHUIS.
num per scobjed
1tIS, humana
et Ct
15, CF C
sum ACcC
b) 1CC
d
115(OCIALCH
~ Si ceniquC
(10 CrrOrIS qud
(1TCTIS.
60
ICCd
i
de
(49.
Ararie, esse rem ab omtni catione e humanitate alienam, ho-
minesesons pacencu in carceres compingere: Tae FOr-
quete. a alsue Palle alere; rel per milices in templa cape-
re, libi peaeter obscurum hraud raro murmur, et gesticulationes
nihil percipiant. Nec minus eximiis id aroumentis probarit
Christophorus Brandiu: (C) Oltensa inprimis macula, quae BOnis
Caeteroqui Principibus, prarorum Sacerdorum instinctu, in
tacur, si in Aidissimos Cirium ideo duntaxat lariane, quia DR-
Um ad simplicem oraculorum Lacrorum ductum colere rolune.
Nec sequitur: decilum in mea conscientia elt, e recte qui
dem, ur persuasus sum, decilum, me inter dissidentes recte len-
tire: Tgitur exteros puniendi, auc vi eosdem ad mex senten-
tix placita cosendi habeo taculeatem. Vis enim decidere l1-
tem de Vero haud potest, ut ei judicio conscientia absque hx-
licatione adquielent: sed argumentis pugnandum est. PT VI-
CTE VERITAS, AUT PANDEM vincet. Ouid: quod astenliu nC
potentilsimi quidem Monarchae, si omnes in unum vires (Uas
colligane, possine extorquere; e impossibile sic, quod Fallum
reputas pro vero habere, _ vicissim. Caecerum, politica Fa-
tiones, rim a relisione arcentes, adeo manifesta (unL, UE nC
que a cordatioribus (F) adverla parris hominibus queant dis-
Simulari. Incereauti separandum sedulo ab crrore crimen est;
ita nec ex erroribus Facienda crimina, neque ex criminibus
Faciendi errores.  Fit qui RempubI curbane, (8) e doctrinas utimur ue
a finc Ciricatis (h) abhorrences disseminane, meritourique suo eibus presse,
oenis humanis adhciuEuE.
aque eit aja
(a) Remedium ei petendum non a dimachis, non a triremibus, carceri. litieot
bus caedibus, liberorum e pan parencum raper, divulsione conjis-
oum, eo quae alia nnper Diocletinnea atatis scenam revosorant:
add. Putendort. F6) apnd eundem haec praviter exprobrantem Fride-
ricum Cuiliclmum, FlcEt. Brand. Rer. Brandeb. XIX. 18. E6) HerM.
itsium de Schism. Donatistco Miscel 20. P. L.. IV. C. 1. 8. 3. PaC.
746. s9. sed a pia intormarione, aliis que imcedimentis errorum mo-
ralibusi C veritatis pracipne indole, cujus en est essicacia, ut incrim.
sect
ensique DO-

## Folio 50 — 816856680:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Subsicta
DO arSU.
trenco rC
missive.
oesa 50.) 
seca vi an.mis hominum Enpnat, modo dextre proponatur. ost entato
simul fructu gnem eadem producere apta fit. Unde vel ipse P ilabS,
cum de Veritate inter Servatorem Judaeosque dispntari andiret, id
neootium severioris, quam hi poscebant. copnitionis esse, reavit,
prabe enarus veritatem, ut ta em imperio humaro non subesse. 70.
XVIIL 27. quam ob censsum dimiteere ipsum constitnerat, nist de-
mum innecentis supplicio furorem Pudaorum demml.endum pessimo
animo, satius duxisset. Duod exemplum pulcre illustravit Pulendor-
tius de LI. Bitu Reliss. Christianx: d vicam cirilem, s. 17. PCF TOF.
(B) Aenoverunt id prudentissimi gnique imperantes, nulli Principi Jus
esse ad conscientins hominum co endas. Leoi meretur Christopbort
Brandii Oratin ad Aulam V,ennensem, aput PutendorF, HeF. BCLM
denburgicar. L. XI. 5, 84. StephB: nss quoq B thoreHS, POlONIREX,
oen in vuloms notum est, de minari Conscientiis inser ea retulit, qnae
DECS sibi SOci non minus reservavit, gnam ex nibilo creare aut
futura praedicere. Add. Gechard. de M sistr cu Policic o, 6. 3+2. P.
in 402. (9. S.M. Wereotelsius, de fure in conscientias ab homine
non usurpando; sinculari elesantissimagre lenmeisotione sbistoli-
ea. SCHCEZOF. SgsteM. L. XXVI. 5. 13. Prostat etium insionis Disser-
tatio andrec Ohndei, cni ciitins: Ingnisitio Catholica de Frecton-
dis baereticis, opposita inquisitieni Fistanica, (6 scripta ad Maxi-
stratum Reipmbsiae Cbristianae, E aimmendata a FraIrIS NepOtE ad
Crot. 11. 20, 50. ad a. RuIpis. Coll. Oror. I1, 20. n. X. 123. 483. 66)
Pirr. Theot. AOral. PaTI. CO. 6. YLL. 3. 10, 21, 1Z. P48. 172. eA1t.
LantIo
(C) EIn dc noc pro delicto, in vitam socilem impinCenti PEK SE, Baberi
debet. Ac errores intesectus atque fdei I2 TALRS, Paris dictioni
conive non sunt subjecti, qui ratioribus porius ixlelledum convin-
centibus, quam violentia exentinntur. Oue porru ursit, es circum
Secte trachovit Z enescarius Summ. Juris Divini Sect. II. art. II I. stib-
soct. 2 5. 20. 8523. B. 478. Perbo: Voluntas quoad actus elicios
coei negnic: A quo:d aCtUS IMPETAIOS COEATUE, Lypocrita HUNE, quoS
opctose tormose meorum cA. ad d. deberz. ce Maxistr. Polit. 5. 13. N. 2.
(d) _ (e) Pnfendors. Rer. Prandenburoicar. VII, 64. P) XI. 84.
F) Memrrabiie est, Pecrum Konguillum, L. ex. cum Fipanicum, inter
prima efsicia veniam a J: cob0 II. Anglix quondam Rere petiisse, M
consitium alimot suooerere licent; es cum kex omnnisset, dixisse;
Vabde
Men
etat
dale
Citat
min
nat
into
E1
Ei
dan
4
Cn
stai
0
Beri
nes
de
ale

## Folio [51] — 816856680:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
e
(Intu GH
LGuis
11
ata
CMIMCA
101.
in soctelem i
sdet
ttI
um.
st
es
1t
p COSC
1p
11I
ABelII
e0
1.
385
Valde se suadere, ne is sacerdotibus ant aliis aurem pas qu
Forens Dener. XIII, 10. XVII. 2. 59. F. X0d.
XXII. 20. objectio, ue puniendis Idololatris ac Psendo. Prophetis
Men PBKDUELLIONIS, a subditis in Reoem suum commissum: ea
DEO da cumm ulfcere ant, alnm praeter AIV DBIIM aonosce es
erat.   cto i c mo deficere. D. inccps, de ea
valet Len adnus qudstnus sedndurusdixit: Fanins eo servia–
mus Dis alienis: qnigne aleoca ric, (5 publicam tranquil-
litatem sanno c enot. Porinum quantum in je erat, subruere co-
natus est Loo non dulinus, quod impedire horeses, pertinnerit
ad fas forense sertam naastum, quod Socini prolem in libro de
Pace  Concordia Fcclesia commentam esse videmns: Conf. Esii Cem-
Vindic. a1c. XL. I. 5 CIV. Impedementa utique haeresium adbiberi p B
imo debere, non MIDRALIA sAILeM aC SPTRITUAETA, sed EO CIIY.
EIa, atque hoc in ipsa quogne imperii Civilis natura contineri asse-
rims, cura e, ut in civitate scholisque publicis talia doomatatra.
dantur, quae cum redo finensaque Civitatum conveninnt: Es provi-
deres ne gumds, quoen quo In praetextu, facro ant profuno,
ab ulto alio, sive intra sive extra Civitotem constituto, nrois de-
pendean. una  aDe C in nemine plus sils prae.
sicii qnam in eodem, reposlum alditrentur. Oni contra se erints
bos ob seditionem puniri pessesqu averit? At viderint. qui ca
pitalla bereticorum suppl. u sent, annon ipsimet exitialiu Reoi
tis joveant instillent que: Cnferatur interim. qui haec paucis quidem
verdis, sed insioni apud rerummellioenes usu tetioi ensendorf. de
ad Relivionis dedecr versere, gnam si credatur, eam sine vi propa
eati non posse; sic enim loti orbi insta datur occasto suspicandis a-
naes cin estns i facere coactos, non aronmentis pe sua (05.
) Tales in contextn Lbriae Reformationis deprehendes suisse Ana-
daptistas
ad malutionem circa sabit fuscienat sat inemte nten.
Et cum dex subridens responderet: Num idem in Llispantu vsel da
tum saetis ndu servetur. Longuilu .sc. Lac0 no-
stras res tammale habere. PutendorF. Rer. Brandenb. XI 2, 4.
6) Dissicilis est e Let
in populo suroentibus aliisque ad idem crimen solicitantibus. Sest
ut responsa ab interpretibus Nostris praeteream erat nimirom id eri-
bus  C. vitatibus dooinatu, pranam aliene ejusque sacrae potesta
O. H. 85 C. 1L. 7,8. 101. 4. 11, C1, 12. on addo, nihil mavis

## Folio 52 — 816856680:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
3
2
baptistas, in quos cupu smppacio, non ut haereticos simpliciie. sed
seditiosos animad versum. add. Cerbard. de Manißtr. P olit. P. 317.
Unde concidit distinctio L. ndnv. Maimburoii inter haereticos. au com
n mencemene des herclies, de qui étant nez dans P’herelre, qu’ils one
nreclie de leurS aMCEteS, n’OnE jam2is été é erez d ns l’Fstile, non
plus que tons intidelles. Et hi addit, gnod illi doivent ére eraicex
comme des Rebeles, des pectides de des perjures, qui one tausse la
3Ecy, qu’ils avoient donnée a Dieu e a l’Erlise Cntholigne, de laquelle
n ils Con Corris, en se réroleste con re elle, _ S’efoicant autonO, qu’ils
BPCCVENE de l’anéantit: d qu’on peur les conraindre de FenETer danS
o l’otéillance, qu’ils lui doirene, et dors leur devoir, de s’ils ne le Fonr,
3LES PLIMIR: Bi vero non debeant coei à rire F0 e. de le Conver-
3 cir: MIS CH CraitaC un pen a la rigeur ceux oui demeurene cbsti
3ACZ dans leurS CTTeUES  G. (. EI Aoire du Pontificat de S. Gregoite
L. 3. P. 243. add. Dn. Z entOraV. simma juris divini, ac speciarim de
Ture circa Religionem5. 23.5q. Dure profecto e contra humni-
tatis Pnra; ne laceam illud quod addit: Peu a la igeur, nonnibil si.
roris, maorum in Callia excessuin habere, es omni qua sena fuit,
antignitatirefragari. Nam quod Anonstinum contra Denatists
opponit, ejus exemplum ostenait, quod dd resas DcorriSEs nOn ser-
per Airt 00 Dcorcea ut preclare monsit Celeb. D. D. Vejeliuro, erndi
tisima ad Epistulam anonstini Dissortutione, quam edidit 1. 1089,
bi etiam cum Grotio observat, vel bes exemplo Anonstini, aspa
rere, gnanto aliier judicemns, cum res ipsas sine affedu introspici
mus. aliter cum questio facti inci tit. vide inpr imis p. 43. 5J.
(1) Huc _ Ahcipaeni referenda est, qui ob curam pablicae solutis
quam onantum in se est, pessumdat, e societatem civilem per se tur-
bat, oravissimis peenis ulique coerceri potest. ensendors. de O. H.
29C. 134, 2. C5 Aristot. Fovic. I1, 4.
An ob ne-
acasab in
ccxra gen.
ab alia p∞-
Sual etiam circa Objectum Poenarum Colet: An gens
Guaepiam, sILOETOLES de DFO generaleS FOIlerC auE PEXFra
renociones cténesare contenda pei ab aliis, Nominolocietaris huma-
Generales nae, line injuris pee. Mulei ajune, ex quidem, quia poena vel
na cicem Coerciciouacur nomine lociecatis humane. Duanquam
NON

## Folio 53 — 816856680:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
e
II.
11F e
Bcit
11i a
C1CB
ia
M
il L
nit
1
e
1
et
SSocteti
test
CMCI.
1
111c
t
BBSC (53
50
oncim lalis espeructume, quid ilto lociccatis humana no-
minc incellectum reline. Flumana enim Locictas quemlibce
rerum luarum satagere jubet. Adde, quodneque genscliltuIF
inteora, nec dari porcl (2) quae nociones generales, DE(IM
esse cumque coli debere, neget omnino, aut pratracte collere
concendat.
(2) Ostendit hoc Praeses, vocato pridem in subsidium ap0l0o etEcO pro
eenere humano, Cunditissimi Fubricii. Conf. Disserr. de Reu∞iOrBna
Enrali 6. 2. 5. 14. (99. 4dd. Orot. de J. B, (3 P: ll. 20,40.
Otijecta poenarum etiam illa aelicta ALIE, GUX LeX, uF An objc
etum Pa
ulco rocant, paenalis (a) non antccessit. Ltaque ance ejusmodi narum sine
Legem e delictum esle, (b) ex paenam non ica (ut nonnullis eriam dele-
vilum) ablurde dicitur; quia Lex per se respectum habet 2d ctaance 10-
sempana.
Poenam, ec in illa dUIX OMHINO ParECS CONTinentuT, una qua, iem com
quid Faciendum, quidre omittendum (ic, ostendic: alcera quae milta:
peenam dictat, praecepca intermittenci, auc Facienti inierdicta.
Dui: quod L ex Nacurx, jux in geneec actum viciolum pae-
nx subjicir, eo sensu poenalis nequaquam cst, led L ex policira
Tolum Ca, quae poenae qualicarem decerminar; quis vero nega-
verit, aric cam es deliecun dari a paenam:
(3) Lex pcenalis heic, et CrBriO de 1. B.  P. 1I. 20, 22. nm 1. V0- Varia Z C
Catus, qu Den expressest: trH. dgre dece: mnat. Alias Lenem sis pernalis
Pcencilam vocont, qua obliret sa ve:d Deenam non ad cn pats: itae accepio
PE Quoid
guidem, nt Iape ex BrIOFHS. NH PCCCLr, qui Peenam fustiAMC. L. ex lcena
rit. ExeMpIi CaAssa ACF. rEKF Leven, qus petectatem faciat pOJ.H. lis, nOu
laribus eligendi Pretorem eum hac cleninu: Pni Civium electus Crociono,
Praeturam arbanam re.R f: ~Y E, CEIH_ ast: e.S in cummune p excitC. led com
M. eri 2r.d
Conf. Rob, S. Bit.FL. H. P5. leCF. VIII de Cist LiserEia 9. 13 P. 1V. 377. 13E3. Cigria
de qu3 in disceneirem oraticm el fer VENFS: PCit O, IR C(Ha CMESI W FICAEI:
Ec respectrim hahert a Ca BSin, 3d eS iltinnit HOn de eri nist arat
Bnnsal iL.  3 ∞. 4lO. I de lecM L: anF, GMI pCVCEZ hse LeoCdi
Etum proprie Fnam ess. aiens, quia seoponat delectm iviem
nOn sBOrA em. Spe iaim Cvil. Re. Lius EG CNM BD C.II. PeckI: IeS +6-
at. em qui ad alternsiva ejcemodi eiis praevaricationem,
Milbitist

## Folio 54 — 816856680:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
sst (54. ) 456
mullam an panum perjordere non detrectet; peccati coram Deorenm
non esse. Diversa aliarum L coum ratio est, in guihus abjolute aligniit
interdicitur. Tercio, in isto venere Leoum, quae sancio peenalis vide-
ri potest, revera esse instar TRIBUTI: dum in arbitrio sul jectorum re-
linguitur, peenniam Lere didatam exsolvere velint, an actu aliquo
abstinere. Duod C) in L exibus sumpenariis usu venit, quarum finis
saepe est alternativus, aut ad fruealitatem Cives adducere; aut ara-
riumlocupletare. O raceo. Leoi egnidem supra allatae Boc praceptum
subesse porest: ne gnis rite electus operam suam Reip. suhtrahat; sic ut
Lex ipsa bujus sit velut annexa clansula poenalis: Putendort. de J. N.
de C. VIII, 3, 4. gnod R tamen es consnetudines Reipublicae, es omnis
a peena rioorose dicta immunitas consideretur, non adparet, cur L esiS
pure poenalis exemplum esse non possit. Denique nonnullihand pre-
ter rem inter LCgem es ordinationem distinonunt. Hec ad poenam
proprie non obieat, sed illa. Nngue bic modus ponente ordinatio-
nem ant (si mavis adpellare) L egem pure peenalem vel contra ratio-
nes Justitiaes ant Levis impersectae puonare videtur. Prins habet, quia
isto pacto onns non imponitur animabus. 56) peccatorum multitudini
prudenterobviam itur; pesterius manifestum est, quia ad L eoem i-
perfecam sive ordinationem nibil amplius reguiritur, quem ut reon-
la sit agendorum. Frecisa ad culpam aut poenam oblivatione. Nobis
muleum in hac graestione videtur esse licis rocabularix: eo sussicit no-
tasse, non tam Le:em cut peenam bis in casitus locum habere, gnam
meram voluntatis ostensionem, E0, si logni sic liceat, redemtionem
Ficenlie alignid faciendi. Puse, de catero, hoc de aronmento aount
Moraustae ex Romanen sibus, hand vuloares; ad guorum dubia etiam
alio loco convenientins respondebitur. Videatur Ferdinandus de C. 3-
Ero PatuC, LCs OM.FLS, TacrE Ingnisitionis Onalificatur es Consultor
Opere Morali, Parie I. Tract. III. Disp. Lopund. XV. n. 7. 8.
(D) ais: Ubi nulla est L ex peenalis, ibi nec paena. A. eo casu, de quo
Cirotins lognitur. Responceo, norem de omni Lége falsam esse.
liter altem definiverit vecmu renque omnem intra terminos
difessr est. clta. CIFIC. SoLecats ad GFOt, J. B. _ P. II, 26,220
Legem smetolem intemeans, ubi tamet si princeps genera-
Ceois naturalis, poenas non definientis, relignerit: peenatamen potest
irrosari, ut de furto ante Pexem Fridericianam e5 Carolinam ma-

## Folio 55 — 816856680:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
et
sia
11
ectas
1d
PCe
saetmai
TCCIHT,
1_CO Deniquon
distinonmuta
20APC
CaHIOC
A26
hic modm poneni
panatem vel con
are vide.mI. Prins B
s
VGNa
ontmabHs, G pecCatOrM M
sea
erius manisestum est, quia ad L
CIX PH
nibit amplius reguiricur, qued
denspamiont paenam ob.
TetHI
At
e
et G
tione.
se licis vocabularie: eo s
Alogni sic licent, reder
CCKIerO,
searesi
oc de
band Ve videati
 SebitAI.
Eagnesicioni
J. III. Desp. 10)
egalH, IBi nec
cor MinOreM
celetXNS, UbI
Cantate remG
118
itst
pe
sits in capens locum baborei
FNSC,
eae
s
et
sit
AteMIIS. religno
Frideriet
8EB
55.
SACT. VI.
 +d
5. I.
Orma Panx C consideratae in eo consistie, quod Oux For.
inctigitur (+) ODMALIIM AOTIOHIS. Pam igiEUE
inoredicur, imtticuie proporrio illa e exaequatio. ju-
Raque comnut ao inter malum actionis, (b) ec malum
PaTionis, motal apuaione obserrata. Cxeterum qua ratione,
quare lese poena delicto commensurari debeac: de num ad (c)
commutatiram sire explericem, an ad distribuciram live alsi-
onacricem Julticiam leterenda, eoque juxta proportionem (c)
lire comtenxnenthplicem, quam Ariclimericam rocant,
Seomericam irroganda (IC: VelUE CX
communibus Echicorum bellis manifectum est, magnis inter
(2) Cons. Dissent erestan primum de fure vienarum, 5. 2. n. e. Obje-
cit non ita pridem D adus; si Crorii valent sententia, tum incul-
Potae quoque, quod vocent, intelae moderamen poenam fore. Sed pri
mo, s Gabrie em Y asq Um. si Cin ie mum estium aliosque an
diamus, is, gn’injustem insuponem violente repellitdum Maoistra-
ti aut airrum Ci mpscanLi st sitium facultas ippnon est.
non apit privita, se Poe ctDerate, ac publicae Minister est ju-
sitia; acerque. stance sentetir. peenam irrogat Mnisterialiter.
Sccndo. cum deloet ulta in prio iresponsione possint, dicimeu.
Formulam: O0 MuOnis: suffl. ienter copiendam esse. Scilicet
eanon occao nucu, a merirum delicti, paena proportionate ex.
b) Terminos congloim tavimus, ut rutio formalis tant evrderet li-
Scriptoribus rejectam. vel desenere, vel explicare. Limites inte
rim inviti movemus, prapinals qnud antigna distinctio, quoat ter-
minos e adplicaciorem. I Dseologia non minus ac Jure, sit fre-
quentissima. ant Pauca saliem beii repetemus, cum tatissimum
ubiqne sit, rem n tueri, dimissis alo de vocabulorum usu L. H.
ortio-
malis PC
na Rorio
a CompacMam lirC
Voctores animorum mocibus discepearur.
Diandum vindicandum que subinnuitu.
quidior.
C) Non vacat modo. Juse hanc Instirie divisienem, à maonis quoque

## Folio 56 — 816856680:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
F02603
(56. 7
rationibus. Servat sust. Ua particularis aegnalitatem in Lanorem
externorum aistributioue ant commutaliune, Jure Acieto aebitI. H ons
igitur ex duplici isto aem in Dipributivm es Commutativam di-
Resenit aristateles. Ononiam vero Commutatio etiam concractus
adpellatur; isque vel voluntarins est vel invitus; eo justitia com–
mutatiea offcium facit sinoulorum (ves certe ita consideratorum)
cum sinoulis commutationes volunlarias dirigendo, invitas corrisen-
do: ideo illa subdividi commode solet in directivam seu commatati
vam STurCTE dictum:  correctivam, seu emendativam. Uade jam
patet, ex quo fundamento peenarum lrropatio communiter ad justi-
tiam Commutativam referatur.
(4) Terminos e Mathest desumtos ab se esse fatetur Stavirites; morem
seguntus illorum cemporum, quo ante caeteras disciplinas, Malbe-
maiicis praecipse instrre otur animus, adeoque a n. toribusjam anté
perceptis, Facta ad ioncta adplicatione. Nicmach. V. 3, 8. qnos (6)
exponit V: 43 T. eair. RicCCBOn. In Edit. vero Asrelionensi omnirm
ristotelis sperum, legi debet Libri quinti capnt quintum e0 sex-
tum. Inillo fustitiae distr ibntio: in hoc nobile axiona occurrit: esiv
u eg dinacor araxoyer. Psgniddam est, quod in Proxortione con-
sistit. JoaeLimus Cemerarius, maonam cademiae nostrae olim de-
cus, in majora capita dispe senit, es axioma gnod landavimes, tertio
capite sic transtulit: um est tale gnoddam, in auo contentane
ratio spectaiur. Proversioarittnerica deprebenditur, in plusib s n
neris aequali diffe:entia eo distantia semet ex etentibus. Verbo:
consistii in differentiis aegnalibus. Qualis est inter 12. 9. 6. 3. DNO-
denarius en msmpe: et ni venarium ternario, ut P Hevenariss se-
narium senarius itidem term: rium ternario. Adeogne eadem est dit
sereneia, sed non eadem RoEO. Non enm V. Or. ut 3. in 6. sic 6. in 9.
CONTINCLT. Ca apsid Moralistas deprebenditur in sastitia cerm
tativa circa contenctus bilateres, qui finnt inter ntromgue contraben-
trm partem volentem. C0: f. L’utendorF. O. F. 8) C. 7, 15, 334. 
ut mox docebimus circa invitos, ipsa delida. Verbo: aequat RE M Cum
RF. Geomerricam ajunt, gmando numeri plures egnali ratione semet
excedunt, vel contiona serie positi: ut 2. 4. 8. 16. quories erim bia-
rius continetur in 4. toties 4. in 8. totiesgne 8. in . 6. vel discreti: ut
2.43: 6. 12. Qnoties enim binarins continetur in quaternario: toties
senurins in duodenario. Ita nt eadem qnidem fit racio, sed non e. dem
ditte

## Folio 57 — 816856680:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
es
pet
iton
i capre quimet
r0
Ho. In hoc nobile axioma oc
+
et Yibet qui
nla est, quod in PrOY
nam Academiae nostra
e PolC GnOd
mectea ee
11H
pet
nalis
rnaIS
MarII
Or CM. I 2
prebe
12
aea
siunt I
2
otenco
s. ipsa et
E
MMeI
CM
Iut
11: Xt 2. 4.
P. Sotiesque d
IHS CONTIMCLME It
st
1M
rit:
tione
Partoma quod landaviint
aerttum
1
t
AS.
iM
ess
s
diAencia: 6) in propertiore Ceometricd e a 
tum Fociont, quantum media maitolicata, eunsuo dutremo. Ads po
57. F
listas dutem avale consistit m excgarione Rei cum perlonis, tom
duodd p ea b uod Oneca. Lxemphloco assas calibs rcoret.
in SXercit Casoreo, arte alignot annos constantas. aliotes. L1b. I. F. IIL.
hunc enim term sum f. dicta Imperatoris tenent. Pulso portiones a +. de Nume
pellant. ssisnaca antem fuerunt Rationes:
Chilicrchae
Ejusdem Leato
Supremo vigilum Prafecto
EFIdemetico
. L; uncto
Frefecto Annonae
Sa: erd0Fi
Secretario
F rerorI
Praefecto vehrecutorum
T7mB  i a
Comimissaerio
e ESC POL1O
Nec absimili modo LllS O. M. Efractitis provortionem in praeda
dividenda servandatis a Crip AES NHin X X XI, 27. Sg. nerDe dimi-
diam praedem lituis. ram sem:lem caeteris Civibus trionit. EX
semisse vortionis Civiem quin ogejimam Fertem Levitis assiona
vic. Confer, si placet, t ein V.rum. Samuelem Kcyherum de jussi-
rum sit aequale facto mediorum, vel mediignadrato. Apud MOra. cest B. Fseim-
lini Noltri
Leccce
XIII.
L1OPCOVOC
ralibous.
tiae proportionibns.
Xl.
portionem Acichmecica, atu llosationem, magno tundamen
eis Irrosa.
DCEMA.
2) lis Pexcipue a heis, quod (2) in poenis aliquid rum rete-
ratur ad
ulciciam
racum capiune come, luo merito jam cum puniri, id est, Commu-
lua voluncare patae Corlasille dicantur; (2) quod carivam
Ad Tusticiam commucatiram, e guam haec obserrat, pro- Duibus e
o Aristorelem conscu etne Sriptores non rulsaresi e
reperiatur ad contracthuacuas dCcedensi (b) e qui scclc.

## Folio 58 — 816856680:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
B3C 158.Y
in paenis Tantom, alcio morali, obreniac pro Tanto, ac laelus
Pusticiae, Rererentix, Societatis nerus Carciatur, de obligatio,
quam delinquens eranssrediendo Lerem contraxie, dislolva-
TuT. (5) Ouod in poenarum irrosatione non fiac distribucio ali-
qua boni auc mali generatim incer cires, prout onera alins
Proporcionate dictribuuneur. (4) Duod in paenisnon consi-
derecur ciris ut ralis, led uc delinquens: distribucira rero justi-
eia cum uc calem consideret; _ si quae alia pasIIm ArGIIIMCHEA
Colene adterri. Nos finem inprimis Compensatorrum; (C) nOn
Paucis praecerrem inluper habicum, cenlemus urgendum; aC
cametlim desenatione peenarum consideranda urique pertona
lic iplius delinquentis, (d) e varix insuper ejus qualicaces (C)
relpici debeant: non camen ideo peenx ad Julticiam distribu-
vam e proportionem Creometricam pertinere dicenda lunt:
quia relpectus ille oblerratur in praeria delictorum aestimatio-
ne, non autem ipsa PCNX, LN C, ONCRETO CmpEa, exCqui-
Tionc.
(3) Nobilis interpres Michaet Ephestus, ad Nicomach. V. 5. oura m a-
gebara ei Nacoi CxLNr _ uoror a Engrres gureriterr ves amyse
occiv _X. a na  L Tcr reucor crqoeulua C’ontractns, inguit,
a veteribas adpellabentur non tantum, qne mutnis conventionibus
constant, se L26 que Legibus sunt vecita. a+de ex eodem plura aund
Orot. 1I, 20, 2. Tbomas ab agnino 2. 2. gn. 51. art. 6:. C. Dar. H. DV-
nejus Philos. Civil. III, 13. 9 10.50. C. Dic. Cdanh. vec. au et irio quae
Rionum Moralium c. VII. qn. 3. P. 661. seg. J0. A l. m OG. ndeF, at
Orot. lI, 20, 2. i. emque insionis ac lngiore vita dionissimus Theo-
loons, Juctus Chriltoph. rus Schomerus. Specim TBeol. Moral c. V.
5. 24. 5) eJCtis o neen Lau crbachius, qui de Pcenis: RL. ingr it. in-
stiganur azequatae deliao. Hinc earum estimatim sit secundum
propartionem oesmetricam: lNe LIOartux autem se undum pro-
a Portionem arithmeti; am. C’ompend. Sebiiz. L. XI. VIII tt. XIX.
P. 715. C C. l. VIL. I. Comnutut. V2. Iaquit. Instisi: et, quae de Re-
bus RnonLoruM sUnM CNIGNe TrIBNIt, SECUNDUM PROPORTIONEM
NARITHMEZLCAN; HHC pertinent unO VerhO, ETNAAAAEMATA
ontanea C tavita, sve delica: nam in borum (gniuem) e pae-
varnn
d
et
at
pec
Ca
50)

## Folio 59 — 816856680:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
1e
1etE
0
nec la
110Y
1
cire
2110
HnquEH
a
11.L
pNISCD
se CCst
psiclet
t MI
(epecML 
P
pI
10
CTCIMCTE
pVa delictOrm a
eTTICI
Ephe tns. 1
c
13ul
set
egut
ree
s
3.
 5. P
st
lorres oure
1u
Cont
161. 1
1
ho
199181
1C
1
u
a CxCG
ompeat.
V
e
Peremen uno
63e3
(59.)
e
natum gnantitate investioonda respiciuntur persona. at ubi constat
de delicti e peena maoniindine. Index secnuutm un (ARITH
Si METICAM) Proportionem pcenas imponit.
C) sist hoc juctum illud interius sc expiatio delicti PxR SE necessaria
Satisfactio institiae, quam supra Finem internum diximus. Diss. l.
Finis, qui peena peccato a quad imeru in paenis est, ess re-
titn.
CCI
nobile,
DaUCISAMC
surtu
)Cons. Dissert. prima de Pcenis 5. 5. lit. b. ut adeo manifestum esse
Bujussententiae Patroni arbitrentur, in poenarum instictione continere
cominutationem ouantum au qnod secundum TaLIO
Hecribuirionem ex quadam obligarione debitam, eo) subesse adeo in ea
ABNi ANALOCICA N exequsti debeat, ita ut Pcna delicto equalis sit
feclissime sustita Cemmmmiba Essos sunnor disciplina docet, e
Panlus inprimis ROm. III. 25. seqq. indicat. Oni es alibi monet, 2 FINE IN
2. n. 1. B gnam DEO a Christ. praestitam ad rigerem, levesque per- tactum ar-
quoniam omne; quod peccatur, contra LCem D EI Rat, Ideo OMENC TERNO.
decum peena obnoxium esse, R0. l, 32. Hladeninunirum (nt, quoa
bancis adeo tactum est; oravissimi subactigne Scriptoris areumento
rohoremus) hoc commnne Contractus Reales s Delica, quod ad
Resuio d CM qnun qnidem feni po-
test) oblioent. sid  nbensuo anquam onn leso ladens te-
netur, non est pend. sel iua demum, qua imperio propria est. It e
nim aliae injuria a. iis modis, cu que relotioni X Cacui propriis. it a Ix-
in re enim quisgne conca inpetanem mosedientia peccavit, in ea
polletum obcdiencem esse, sient neque susicit ad res ablatas resdinen-
cacio facto comtaltas letalionens deme eliditur; ita gno levins at
vim ejus acriotem cpetopo De qna compenlatione gnan-
dit. Unde piCs, qu mpetum in nos summum absolutegne
sVKI, Imperanti qud cali illata, POBNIS COMPEHSANTUK. Ona
imperium ejus excassit, ideoque ad illud restitmendum non Cufficit in
das nullas amplins eripere: sed nE relatio ex Facto orra, nonnisi con-
que contemptius babitum est imperium, eo postea oravins e mole-
Aims id subire. C sic in ferendis iis, quae alias ferre non debuisset.
tum qnisque imperans remittit, tantum de imperio, suoqne Ture ce-
necessarium hadets  uis poss sine exactione pane bomini pec
cata condonare, gnam ili permittere, ut sui puris  Leoe divina
Colntu pe add. supra landut scuoheti Specimen v. VI 5. 24. Verboc

## Folio 60 — 816856680:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Obj. 1
Db). 
65 (60.) s
stitnctodem contemptae Majonutis ac Leoum, ultioiexsque ad versits
20 arquor atcit, semper beic artendenans.
(d) Ia nimirum solenni Objectii occurritur, quam in ixronum ora
eiam repets. CIi inguinnt, locum habet peclonarum ealeectus, sbi
d propirrio seomeerica ee fustiria diste bucira. Sed in pevarum in
Rictione. Respondemus in aph rismo, falsam esse et nocem, quia
respe tus personarum pertineat ad praevium poenarum estimationem,
Ere exxquationem, eq proportione ntigne oeometri. a institnatur:
ipsa vero peenarum ierovatio siat er reontis Fassiciae commataliva,
(o qu: n haec servot, proportionis aribbmetice. Si de panisinter en
judem Commanitotis Clves dist ilmen sis loquamuer, equidem distri
bativa Insitia locum habero v. deri Doter. t; sed sinonis eamen Facta
exeguatione arithmetiee consi ceravisir. ad d. si plcet. J 2C. Thomajinm,
Philos. MoraL. 24b. XXI.Y. li_ 45. ac in eam eltons onnotariones.
 quae sera ex iureconslio cumma alle avimns, cujus haec phiso-
Sophia fnit, qnique; cum in plerornque Ail monibus, vel unus man
vere nos poterai, ne baer velues Perisorn. sentia preludia omitteremus.
Sed inctas: assen li nibilomirss do ipis pcenis persoparum respectums
gravis pnri humiliorem nibiii eo in dienieute constiexto. Ipiiso
quae tonco in pretio sint, Romenorum legiens decuriones in met qla
damnari non p. sse, nec in opis meisl, nec surcae subjici, nes vivos
exari. Ex quibres carsis libe: fuitibus caedotm, ex bis servum pa-
geltis caedendum efse. Filiem Sa erdoris, A scorcari ccepisset, L ede
Hebraa forenst comestum: alicr qua idem ceimen commist (set, le
viter puntt:m faisse, Lev. XXI, 0. Vecum neinet ultra evincitur.
quam delicta prius hes e in castons oeo retri: e xesti naxi, as dextre ab
se irvicem dizinoni: Pacha anten estmatsore, un que simplex intce
delictm _ ponam proporcioretinetur. Tamet si enin ob eatem le-
licta inaeguales monnunguem pana instioi vedeareur: id tainen ita
videcur sairem; conAderasis nimirem poenis se. vrdum le ec in absErz-
cto. GroD si ve D paei e II C GNCREFO, acqise ne hmic iilive subjecto
insticte sectentur, manisestum erit, ut delecta, sie 25 poenas ob et
imposicas, simpliciter aegnales eise. Deinceps; non isem quantitate
delictum est scoitario lia Sarord. tis. Vi Elta r’ebe:i ant ex alia or-
aine prosmasae. Ilta enim ob sen slslum e5) m 2CrL.  fidreEBI. SmP fa
milia illaem qu reticate lonse mejus selum est, G:m Bac. D rc
wajor bn raro esses peen no ilis riri, s eandem cnm alio, obiten
fa inita

## Folio 61 — 816856680:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1H I
11
c
3e T61.
Daenact lens semes agnut. a sape Convenientior sit vaen2 D2
lis, qui ex proarest, quam aliussqui ex imbecillitate delinguit; cum
quodis facilins potrit resistere malo, es scientia juris ac majori vir-
ente instructus fuit. conf. End I. 47. tum quod omne animi vi-
rium tanco consp. Ccius in lC CMH habet, gnanto major, qui peccaes
tamen oradu Po) gnantiul sesementer differt. Respondent etiam
Viri docti, plane pec acctuens in Peenis esse, quod personae dionitas re-
vel aeoravat, vel elevat. Mee Thomas ab Aquino: Conditio.
ingnit, personae in Justitia distributiva alenditur SFCUNDUM SE: in
commutativa antem scnnu gnoa per hoC DIVERSIETCATvEres
2. 2. gH. 61. art. 2. ad tercenm p. m. 14 1. b. Zomo Operum XI. edit.
Commentario observat, CoMntaLivAn PR RSUPPOSITA REI OUAN-
TrEaTE tam ex persond qnum Cniuscunque alterins circumstantie
conditione, adaequare hi deirem alteram ABSOLUZS. Puto satis pro
Perloneoresponsum. Posser lamen eO hoc addi, quod Major aron-
ment in fronte allat perpem instantia contractus voluntarii, gna-
lis est Locacio retun digneul. Non enim locanens ades illi opisici, ex
cujus opisicio damnum cun alcedere fortasse possit. Adde, si placeti
Hlotnej. Pbilos. Civil. F- 1, 15. (99. B. OE. nd. ad Crot. I1, 20, 2.
D. Majer. Commentar. Theoretico- Pract. ad Instit. Lib. P. lit. X. P.
facinus peenare intineret. Tuntum enim damni ex fusticatione in
onstican non teanu. Gani in i od. Nec opus est
ioni, qua dediade . Su puta fers compensat. CII, si No-
bilis prdn onss stntoum persolvere mallum teneatur, si vel
omnia ipsi bona. vel certa corum poto etpitur E5 publico adpli-
cetur, si e Senain ejiciatur: PutendocE Ofic. R. (5 C. 1, 12, 14. ea
utique reibsa aegne cravis molestaque peena est, at que illes qua aliu
brevi corporis affictione defungitur. Ouid. quod ne id quidem ve-
rum est. Nobilem ant in dionitate constitutum, semper mitius puniri
aliis, in ableracto. Severiori certe animadversione dionus est nobi-
habetur. Videtur itaqque unum jape acntum a duobus commissum. quoa
Piciatur: Nimirum catenns, gnatenus persona peenam ant delictum
Antverpien s. ad gnem locnim Ls e rio Cajetanns Cardinalis in
C)
24.549. Inse.
e
esensum peenaanere vel minuere possunt: Puta, etas, sexus
statns. Opes, vires. Se multa eadem pauperem oncrabit, divitem
non item: vili le . Malum ioneminia, honorato erave.

## Folio 62 — 816856680:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Sunt, oui rem ex eicione delictorum dehiniendam
AO DENA. pUITeME; quod haec rel hanc concra fucticiam univerlalem, (2)
renco se ces PlBCdo. Vel concra fusticiam parcicularem, leu
ad sucti. sus cercii, cum quis sibi plus, alceri minus cribuit; illis respon-
derc poenam publicam, qua ob riolatum R cipubl. Ctacum in-
Aioatur ex Tusticia univerlali: vi cujus lumma potestas, secun-
dum quam normam Leges Fert, transsressores crium puniat:
his vero respondere paenam privatam, qua ei qui lasus est, eri-
buatur aliguid ulEra dAMIMMIM dLAEUM, LIEDOEC IIn FUICEO PEXLCE
simplum, dupli auc qua drupli aestimatio: in quo cum nulla di-
Enicatum aut perlonarum habeatur ratio, fulticiae, ajunt, par-
ticularis cam speciem, quae commutatira dici (olct, verlari.
Uibis cametsi cam nobis Faculcatem hand sumamus, uc IIIustri-
um Virorum sententiam tererius examinemus: id Lamen pen-
lcandum prudenti e cordato Lectori damus; an lacis expediri
Posic, quando, quae rigore Lerum publicarum infligitur pae-
na, praecise ad unirertalem sulliriars retertur; quum Leges ci-
riles particularis ferc fulcitix rationes sequantur, _ Ca, qua
STRTCTE sunE Jurrs, complectaticur, ac injurias maxime (qua
les non alix LINE, QuaM GUX SERTCTUM PEREECZLMONE suS
violane) alceri illatas soleane rindicare. Sed e id expenden-
dum Forlan cset, an peena accurace hoc loco privara dicatur:
ec annon relticutio dupli aut quacrupli ex L. egibus xqualitatis
dCdUICAEUIE, RCGUC LaI CX VITIOSITATE ActuS, Quam ex ejus
esfecta (b) derireeur:
(2) conf. Kulpis. Coll. Orot. ad II. 20, 5. 2. P. X13.
(6) Omnino enim circa injurias ac damnr vitiolitas actus ab eA: ctu
dis ernenda; ita ut illi Poera respondeat, huic damnicepacacio. Orot.
II, 17, 22. E8 eo Collesinm, quod modo landavimus, Grotianum.
L
Anirrora.
rum rete.
eiam uni.
versalem.
Ouodnam
ca diver
12
on Mllucelau, aeCC hOS dModum proliram adeo. u
Aicia
NOC
De

## Folio 63 — 816856680:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
11
ec
e
e
O
1caIISi
sab
NBHCAEI
LrCUI
ie GUI.
111YI.2.
d
N
Li 10
(1V.L
NIMCMI
DC
1
11
VI
O
eA
6550
sirix rc provortionis utriusque delincationem a nobis impe-(25 adeo e
crasse. Neque ionoramus, monitum a pralaris Auctoribus rudicorumn
esse, commodeicta diritione, cerminisqi carere nos polle, praepri-
Cencencins,
proxolici
mis quod ingeniatorqueriiis potius, quam excoli rideanturi auctorioe
_ quid roces illa reline, nonnili contuse a plerisque intelliga-
cur. Dabunccamenni spero, nobis reniaminonideo tolum,
quodrem intricatam quidem, actamen in receptis, uc vident
Superiorum que inter nostacultatum (a) GyCematibus obriam,
explicare curatius, e planiorem reddere lumus conatii de distr-
eile insuper inconsultumque est, ulitatam toc annis termino-
rum seriem una veluri licura expungere: Led _x ip si inter illos riri
cordatinon omnino dissimulane, ad commutaciram fulticiam
reterri etiam punisr vans polse, quippe qua ltudium, uc ajunt,
nocendi, aut neglisentiam ofticii preltandi, dolore proprii de-
cremenci compenlet; ac demu, rocibus lemel intellectis, su
perdur e inanis concentio est, quarum usus a variante homi-
num conceptu depencict. Leaquerui aequalicatem comparatam.
vel uc plurimum comparatam in distributira: simplicem in com-
mutacira oblerrari, mucatis rocabulis, sentu codem conten-
dunc; vel, qui speciem ternam, ab utraque (actributrice nimi-
rum a expletrice) aliquid adoptantem amplectuntur: aut qui
de paenarum ierosacione, relut ad peculiarem Rectorix ulti-
cix prudentix que politica ciculum percinente diserune, cum
iis quidem non altercabimur; latis ostensis apudrerum intelli-
sentes communioris sententix fundamentis (b) dataque Faci-
liorem amplectendi sententiam justa optione.
(2) de Theologis es JCtis supra ex instituto dixi. Onis ejus distinctio-
nis in Medicina sit usus, cum jam hac absolvissemns, e Lavaro Ri-
verio, Medico Monspeliensi. Benevole nobis communicato, didici-
mus. Temperamentum distinonunt Medici in id quod est ad ponduss
e id quod est ad Justicam. Temperamentum AD PoDus vocant
TEMPETAMENTUM PROPCRTTONIS ARITRMEXICA, quia ut in pro-
portions drithmeliia ex paritate numerorum, stoc intervattorum in
nme-

## Folio 64 — 816856680:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SRET. VII
363 (6+.
numeris, ita ut non majus sit intervallum a 2. ad 3. gr   4
sic in boc umperumento sit paritas quae am in gralitatibus. n nou
alias exdedat. Temperamentum autem ad Justitiam t i
Peramentnm LROPORTIANIS GEDMRTRICA, quia qnemadmo 
Ceomettad proportione non respicitur ad diffexenciarult; se a
ad racionum egnalitatem: ita in hoc temperamento non coplleratur
qualitatum ad pondus E egnilibr:um agnatitus. seu vorns 
qualitarum inter se consensio, ut uninsenjusque specus nalurae opti-
me conornat. add. River. Instit. Med. P. L. Physiol08. Sett. ll. 6. 30
P. 18
t
16) Conferri possunt emelioribus Pnsendors. I. N. 86 6. VIIF. 3. 5.
SchoneLuS, o roncov arra E, C ancr. SPecimine supra commendato
Cap. V. S. XXVII. Christian. Thomohus, Turisprud. Div. I, 2, 106.
Dn. Omcilius, Compend. Ethico, dretolo. Special. p. 732. seq. C On-
sulti. TP eeius, de Socialitate, Sect. II. 3. 18. quae dissertatio est in-
ter Conscula illins, Tomo T. P. 123. Segq. 6 quem is Collepam olime
habnit Celeberr. Dn. D. Hledine uss diciliment. Philosophia juris
ad C FOt. II320, 234.
DAPORnA
PDEHARH.
LAIAdFOF-
nam DC
Ma Perci-
meac Talio;
dequotupte
exaequatio: non caes ad cam necellario requiritur
Palio STMPLEX, (2) LCCMMHCIE PROPORTTONATA, UELaN
cundem pactatur desquens; sire illud, quod injurixe
(6) respondet ac aqualc est. Duanquam etiam injuctum mul-
tis in calibus non est, ut quod quisque fecit Mali, calione lim-
Plici e ipse patiacur; quod Jus Rhadamanteum, ac reteri ro-
Cabulo dictum armemibos, reciprocam nonnulli vertunt (C)
perpectionem, alii contra passum, repatientiam alii, aut reta
liationem. P, cujus naturalis aequitatis sensu fd) Cain parri-
cidii siti conseius dixit: qui inveniet me, interticiet me; de A-
donibelek, homo Fecus, nullisque, praeter naturxe inlitas, in-
Aructus
I. FA ad Fornam Panx ejusdem cum delicto perrincar
ea C3

## Folio 65 — 816856680:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
CHM 
M
nC
2RO
1
CS
65.
56
Aructus Legibus, juscum esse agnorie, ut praecilis manuum pe
dumque diguis, libi, prout aliis Fecerat, reddererur. Sed de Fo- De Lcge
talionis Mo
rensi Nosis Lesc, qua Fbraeos obligarie, (c) ejusque sensu dit- Taic
ficilior inspectio est Sienim inquie, damnum erencrit, tunc
reddes animam proanima: cculum pro oculo: dentem pro den-
Co: manum Pro anu: pedem pro pedc: adustionem pro adu-
Stione: rulnus pro rulnere: vibicem pro vibice. Plane uE
GIFRCIS LCX CTAE: EAM TIZ TINOZ ODPAAMOH. FKKOYH, ANTEK.
KOHTEEOAI TON EKLINOT: ac Romani inter L eges decemvica-
Jes etiam hanc ance rostra publicacam, exhribuerant: ST. MIEM
BRUM. RUPTZ. CUMT. FO. PACET. TALIO. ESTO. Nobis Arum (2
cucumque et, quemadmodum calio limplex non est julla
quarumris paenarum menlura, reque etiam esse porest: cum
e in plurimis criminibus locum habere non postit, e in ple-
risque delictis justo levior videatur: ita nec cam ilta Legc in-
iunctam fuisse; quam proinde Rabbaniex, relicto, quod Rar-
FXi ursere, (F) inrâ de compenlatione damni, aestimatione civili
 Fudicibus Factan InFErPFCEAEI SIIE. (5) Ouod de ipsa (H) L Cx
aeicecedens docet, quando percustor, illius visole, non dici
cur obligari, nili ad compenlacionem ri5 35reas live cellatio-
nis ex rar iarsciar. Acqui percustio illa linc ruluere aut livore
HON Crat. Ex quo adparet, quando poltea in Legc, qua ca-
lionem ridetur jubere, livor pro livore dandus dicitur, id de
PRETrO TrroerS accipien tum esse. Ouorlum _ illud Facere
videtur, quodDF(IS alia (i) in Lege districte nominatiinque
Precium anima ab homicida accipi, Canguinemque eftusum
Decunia aestimari prohribuit; Poitur mucilationes, ut Elebrai
communicer colligune, ac rulnera, mortem non interentia,
pretio redimi, muleaque ex arbitrio fudicis impolita com-
DCNTaTIPOEHETUNE. EE quid qua so Reipublica magis noxium
exCOSITATI PEKPCTIO Talioms (H) absolurae ulu potuisset: quid
cuxpius Republica, mutilis, caecis, claudis, cicatricolis, _ in-
tamix injuriae que illatae nocas palam circumterentibus plenas
Cad add.

## Folio 66 — 816856680:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
2353 (66.) ∞
(2) add. Bornei. Philos. Civil. YII. 13. 23. Contra passum sec undum
quod Potbaoorei jus ab ipsomet Rhadam nto inferis di iprae sicarunt.
memorante aristotele Nicom. V. 5. quem tamen iis iniguiorem fuisse
censet Toach. Camererius, cum tanci viri ignorare non potuerint.
simp icem ejusmoditalienem in vita bumana nsurparinon posse. Con-
ter denno Flornejum, es) e recentioribus, D. Oneilium, ethic. P9-
thagor. parte ultima, P. 53. 54.
(6) Cinde, quod supra moneri poterat. peenam dixit Tertullianns VI.
CRM INTERIA contra Marcionem IV. 23.
(C) Ona nomina videre est apud Jo. Bernbardnne Felicianum, veterum
Craecorum in Aristotelem Scboliastarum interpretem, Heimastadii
editum.
(d) Gen. TV. 24. Jnd. 136. 7. a2d. T. Sam. XV, 33. II. MacCab. V. 10.
omnino. ScripEt in hoc jus smcebeum insionem Commentarium do-
aisim +S Theel OuruM, D nhavCEOS, es plenam exemplorum e san-
Etroribe pandectis seriem concessit, gnam non sine on lnprate legeris.
(e) Lxod. XXI, 2:, 24, 25. C. CV. XXIV, 19, 20. Dent. XLX. 21. Pro-
stant etiam 10. Fcidec. Micsii es Jo. Andeexe Danzii de Falione Disser-
tationes.
(F) Pnonet etiom pro enro istarum Ceoum Constintinus L’EmpCrCyE
B:BakEna Cap VIII. 5. c. qui trm:n fateri tandem copitur, penes
Indicem suisse, poenum tationis corpoealem in pecuniariam, suoden-
tibus ita circum Fantiis, mutare, aronmento L egis Exod. XXI, 29.
30. uhi alternatio etiam oravioris peene admiltitur. Conf. Putendoct
de 7. N P) O. VITI, 3, 27. ac satis id ipsa Tracatus Babakama su.
perius alleorti verba aocent, quae ex interpretatione f0. Lighctoori
damus. Tcadisinne accepimus, inqu.’une Masistri fudrocum, dicum
illud: Oentum pro oculo: intelligendum esse de satisfactione pecn
niaria; quod aniem dicitur in Leee, si labem impeverit proximo.
ea dem mpinoetur _S ipst: L. evit. XXIV, 19. non vult, ut ille de-
mancetur, pront alium demancavit, sed cum dionus sit demanca-
tione, disi us est, ut damnum persolot demancato.
8) Videre hoc etiam Jonachas (5 Hlierololymitanus Inccepres, qui red-
didere: XsiV shn a in2 pretium dentis, pro dente: s verpi
recentiores in Versione Ciermanica amstelodami impressa: P. xodo
XXI, 23. Ises aber (sic enim ipforum sonant Cermanica) das ein
mord mrerd selcheben, (0 solstu seben (cel For sccl: ecld Foc sux in
plar
se
1a
d
Or
n
de

## Folio 67 — 816856680:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
11
s
1
eta
pCeI
7IV. 23
Mb
TOKIM
licta
1. P3M. XV, 35. Y
on instonem Comm
s plenam exemplorum
1. quum non sine valupeate le
11, 10, 20. Dent. X1
avita
ee
10.
ideca Danzii de Tal
orum Ceonm Constonmcin
.t
neD
IFmpC
et salert eandem coeitue.
corprestem in pecuniariam
e MmentO L
2
CC dmIIIM
ptE It ipsa Tracta
=x eF Inter preIOI
191 UNCMaB
pAMC
intedt s labe
s+
0t
XIV, 1
EIt, se d CN
10t
colo
e
(a
V0a
FTXIMS
6353
67.)
de
. 2 d 5 2u05: geld l0i 2an, I plaz des 2ns: seld Foc hand, in plaz der
haDd: ( sic porro
(h) vide omniro L Xod. XX P, 18, 29. E5) ad eam F0. Bodinus de R epubI.
VI, 6 fol. 768. 1. dit. Pa. I5.
() Num XXXV, 3T, 32. otgni uno, ut omnes norunt, excepto prohi-
bitogre. reiqna permissa videntur. add. 10. Tesmarus ad Orot. II.
20 10. P 593. ursit hoc aronmentum, e juxta cum aliis difficulla-
tem istam exvediric B. OC nder ad Orot. II. 20, 10. P. 1140. 59. e
AC de Rimna gnogne Cere apud A. Cellium NOc. ACICAE. XX, E.
ostendit Cxcilius, rem ad estimationem Judicis redioi necessirio so-
litam Nam, inguic. si ress, gni depasci noluerat; Indici talionem
imperanti non parebat, estumata lite, Jndex haminem pecunia da-
mnabat. Atgne ita, si reo (s pactio oravis, quam nempe ferebat lae
su. (6) acerba talio visa fuer: t, severitas Lexis ad pecunie multam
redibat: Ai modo rens eum posset solvere. Nec obstat, quod L ex di-
vina de talione ait: SECUNDUM OHID EFCIK, SIC FIAT EI; id enim
generaliter accipi potest DrO COMPENSATIONES PRETIO, si quis-
piam laedatur, quocunque eandem pado compensatio fiat. Ptane ut
Simson de Philisteis: quem dnodum, dixc, fecerunt mibi, sic fe: L
ers: Tndic. XV. 11. cum tamen Philist ei Simsoni uxorem abstulisset;
is vero secetes Philistinorum exnssisset a2d. Cuil. Z cpPeF. F xplanat.
Lecum Porentium Mafaic. L. IV. Cap. XIV. Conferri petest. de Le.
re Solonis aurinre: FAH MEH ENA ONOAAMON EXONTOZ EK.
KOLH TIZ, ANTEKKOMTEIN TOTZ ATO, Dieoenes Laertim in
Solone B,57,  eo in nocis Apiins Menaxins, qui ad Leonis
praecipne Imperatoris correctionem provicat.
L) Plura concessit aroumenta Epilcopius, instit. Tbeolopicar. L. TII.
c. 12. Sect. 2. Praecepio gninto, ut: quod talio, cen ante monnimns.
non sit pollibilis; quod periculola; quod ex inigno non parum trabat:
quod noxam denigue Reipublicae adferat. V. c. si qui dentem excus-
serit, sit edentulns. (2) si gnis tenerioris complexionis intercesit
Borrencum robustum. (3) quidp en m, qui lasits privatus pit. P lesue
Conl. Senatorerin PS. Sed ista quisem pronostri institnti ratio
DC sussbunto
L
Si Pona  Fationis OB. NTalum actionis: palete an formare
aique exilcuanus po Prxeleriptionem (2) accurate l0. Paenx com
Pecac Pra-
quendo scripior

## Folio 68 — 816856680:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
(85 (68.
quendonon ellepoenam. Ratio eAt, quia praelcriptionon cA
introducta OB malum actionis. Neque ideo Praeseriptioni
elETlucapioni IOCUS InteK CTenEeS CIriCATeSquC CCNHIE, UE, quod
is O. M. p. is ridetur, rerum luarum non latagencibus neolisen-
42,645. tix pana intliseretur; led Facilis ejus ratio a sochalitate PCtIEIE.
quoniam absque ca nullus inter homines licium Anis cAeE, aC
pleracum que rerum e priracarum publicarum que postellio
REI dOMIMIR BIINGHAML IN EHEO LOCAFENEUE; guin 8F, Si nuIII
cemporum laplus incer summos etiam Principes liberosque
populos ralerent, Controverlix de reonis reonorumque limi-
cibus Forent immortales. Sed e hoc praetercundum non cst,
quod expana in alium procedens commodum, anccgrestam
lationem supponaci in lucapione reco, qui Dominusconsti-
cuitur, nullo pacto ab negligente lxsus ost: ac pana insuper ad-
pellari nequic exclulio a commodo quodam, quod noi nili
risilancibus, ac terum luarum lacasenribus expolitum clt.
Duanquam non negemus, ex consequenti fieri, ut cuil, ob vin-
dicationem diu neglectam, actio deinceps denegatur, is
damnum, (b) eo modo, incommodum que Paciatur. Ac magna in-
cer hoc a poenam differentia est, nec ab illo ad hanclegicime
intCLEU.
(a) Impinonnt hoc pacto in formam pcenarum Flugo de Roy, in de e
guod Jusium est 11I, 3. 4. item AphorSuS Cistrensis, Theologorum.
ut Vasguio andit, d. fertissimus, E ex Callis Scriptor Illustris De
EEUS PUTEAMUS, qui contra Grotium; es Alhericum Centilem in Dis
sertarione: Si la Prelicipeion a liru emre lEs Peinces Lour-rainss pro-
baturea, pres riptionem inter Centes lideras locum non habere, ac
multo minus de Reono Callie proburi posse, hoc, inter alia, arou-
mentum opposres; que la prescripeion ele nise espece de peine, que la
Loy intlive ux veolicens; ce qui ne peus convenie dux Roys de duX
Princes souverainS, qui n’onc point les loix encre eux, qui les liene ee
obligenc; qu’on ne prur dice etre nosligens a secouvrer les deoits utur-
pes lus eux, puisque ils n’onc pas coujours les moyens ouretts de la
Buerre, eC Q. lo Sin ingniens, praeseriutio est Species pan, quam L eX
instioit
Paf. O. HC
XII F
aroumen-
cum Putea-
ni recente.
nO
9
In
Ia
1a

## Folio 69 — 816856680:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
aec C
NIII
n peb
ee
ai
ehc
e c
1Ct
1
aNC
11151I
nOII
NTLCCTCI
poctut
1
It
DOMIM
(ost tC
poile quoc
12
e
DC
ama inli
quod
15 expolit
consequenei sieri, uE CUI
n (ACABCHCI
O deiNCC)
5
acia
eBaIM
veclt
S dCHCGZCIII
1II.
ACMaG
11180de
C+ATCI
S0
Bertu
Deit
ex 15 loct.
(et
111
h0c.
0
sC
cle
ROY
20
it
2i
st
s
usalsis B
inb
M
FOAHA
4 15
11 le
608
169.)
1038
instixit nectioention; Seun  n ononte nions ub mn
o praecemuleum elooiu o ipsu  iat oalonon in
otialtus qod acrixas eo inroia ac turpe esse dixerii: V ccom
ros indabitate doctos famam vicissim suam rodere ac lacerare (ere
ptis trucitus tanguam vilissmos in plebe cerdones, in anpiportis
sese luto ac stercere conspurcantes: quodqne rem omnium pessimam
vocaverit heminis improbi literaturam; ac sententiae bonis semet
rationibus stabelitae si quis factiosa contumacia contradiceret, pru
odentis esse non altercari. sed posteritatis arbitrio rem inteoram
npermittere; licebir tamen, ex vero quaedam eidem opponere. Xt
primo guihem Falsum assiss ut in asmonnimus. Esse praescriptio
nem renx speciem, quam L ex neoligentibus inserat, absoluie verum
non est, quia Leges, saltem pleregue; non tam peenas solvi desidie
qnam deminia in enio collocarivolunt. Neque tam paena est, guam
aCtio gnaedam. infortunium. aut casus damnum inferens, non ta-
men op Curram neoligentiae vel alterins generis. Imo, et si contra
sciencem fiat praescriptio, non tamen poena erit, guia peena insticitur
INVITO, ut supra donimus. Dissert. III6. 4. lit a. saltim IN SE.
Id vero, quodhem, sibi ipst insticit, peena non est. es qui sciens rem
snam Patitmr PRA SCKIDi, non madis poenam pati intellioitur, quam
s eam donaret, cut pro derelicta habere vellet. Ouod late quidem.
ac. ut solet, erndite deduxit Pernandus Yasguins, TCtus ac Senator
Eispanus, Controvers. Ilnstr: II. 55, 19. Secundo, nec id adpro-
Bamus, quod nullam Principibus L eoem esse communem ait. Non
jam urdedimus, quod l. Latissimi virimonnere, non adparere, quid
si non expresso, aldumm lacto, praescriptio aligua constitui firmari–
que poluerit, quonidm Pacta gentium, mediance Lege naturali,
validum cauneunt odisutionem. add. Vicriac. Institnt. IMV. N. P05C.
L. II. C. lY, 4. 15. P M. 10. Sfsicit C ex naturalis, quae tranguil
litatis  pacis interes C asditat, aliquando possessiones rerum extra
COn
Puceaniio
Colvieue.
mis Principibus, qnippe ina quosa s Lehhmasooa
aut stringants Quorsum accedat, quod de Principibus dici nequeat
ipsos jurium suorum recuperation moete, un ipsis bn se
per sup sacultas AexRTO Marie rem sua Gnathum Luso
vero enteum mapha merio upu etunbo uncutuu est. cum ob
instonem eruditionem, tum ob sinoulare  vel hac occasione non
prohibeat, quo minus etiam Liberas inter gentes, consensu mutuo.

## Folio 70 — 816856680:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
10.)
1050
controversam collocaris ac illustris est locus in saepe nobis landato
de Rebus Bcandenburgicis Opere. XVIII, 15. ubi, qui Pura imperid
contra Callos Anno MDC LXX X. deduxere, animose non minus
ac ex vero ad immemorialem p. sse sonem provocarunt; Lonse (in-
gnientes) iniquius elle (plura parum aequa antecesserant) Stacus, im
memoriali, quin plurium seculorum potlcsIMnC A XOS) AD EDIEIOHEM
Suonum Tiruronum conces Jura cogere. Hloc enim modoomnes con
eius orbis possectiores D dominia incerra reddicum iri. Denigne non
semper opus Principibus est, ut aperto Marte rem suam repetant:
Sufficit bandraro. si vel protestatio de Jnre fats vel dis extatio par.
tium amica institnatur; ant gnod consultum admodum est, puro (non
conditionato) compromisso àd arbitros provrcetur; quae vie illi prae-
cipne notanda, qui petit; quippe cum possesionem cum aliguo citulo
favor ntigne comitetur. ad d. Crot. II, 23, 8. fASe; COnCInNIMS Pu-
fendors. de O. H. E6) C. IL, r, 10. E6TF, 16, 3. ac nuxer admodum
in Vindiciis Orocioni dogmacis, de pexleriprione inier Centes liberns.
Celeberr. W exthoturs, thest inprimis XXX I.
(B) Salva tamen possidentis conscientia, quidguid speciose reperat Cui-
liclmus Amelius, de Conscientia V, 4Y, 29. P. M. 539. Si, inquits prae-
ter alia bona fides Rs Ies a nihil est aliud, guam falsa persna sio pos-
fidentis; ergo talis possessio ex praescriptione erit injusta, e ad ver-
sus Leoem naturae. Rursus. Duod jns sovet possessionem rei aliena.
id injustum est. Sed jus usucapionis. Verum inprioriaronmento
antecedens necamus. Non enim est falsa, Moraliter, id est culpabi-
lis persnasio quae bonasidenititur. Etenim non est bumanae facul-
tatis, omnium dominiorum justitiam examinares sed sufficit crederes
eum, a quo rem habeo, dominum fuisse, donec probetur contrarium.
Duemadmodum eos naturaliter eonsque pro bono Viro quilibet ha-
bendus est, ac simplicem existimationem inteoram servare censetur.
Sed e in altero minor est falsa. Res enim sic possessas ab alio dere-
dicta, es hujus voluntate eam non amplins habendi per derelictio-
nem sufficienter declarata, pro aliena haberinon potest; nec quae justo
titulo puta emtione, donatione, e similibus, ac bona side possessa.
add. Merius Nucl. P. N. E5 C. InspectioneVI. 6. 24. n. 2. Denigne
COLLISTO videtur praeceptorum naturalium: RES Domino invito
non est anserenda: es illins Reipublicae interest, dominia in certo lo-
cari. Sed beie rineir posterius, quia dominianon sunt introdneta cur-
bandar
EBE
Observacie
1

## Folio 71 — 816856680:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
p
et
lo
110.
1
ecie
p
At
ili
s1
B32S (71.)
bande, sed tranguiltandae conservandaque societatts canssa. Ouem Coltisione
edmodum Legibns Lsamincus haec semper limitatio hnesse intellioi- Legn Na-
tur: guatenus iis satisfieri queat SaEra LECE NOBILrORN. uamob. curaliv.
rem, si etrigue satisfieri nequit. inferiori non obedire mali racioner
exvic, idgue ex mente Lexislatoris, quem ad impossibitia nos obli-
pare voluisse; probabile non est. Sed hic amplior est de COLLLSIONK
Leoum, inprimis naturalium locns, quam qui heic pro dionitate tra-
Eari post. Cum a Panacio, stoico apud Rhodios Pbilo sopbo pre-
termissum queritur Ciceco, primo de OHiciis, in calce; qui lamen nec
ipse prodionitate, s distince satis id excoluit; jndice, cui plure-
mumi in nobilissimo aronmento debent eruditi. Celeberrimo Flerrio
Tractatu de Coltisione C eonm, qui primo Consculorum Tomo conti-
netur. Adde si placet. Fenniges. ad Crot. 1I 4, Fop. 397. cujus ple-
raquo proi possunt, s quae de peena neeligentie advertit, exet
Si POTFO, FORMa POErA in eoconsictic, quod infligitur an dimista
ob malum actionis; _ peena adeo at que culpa, reluti correlatire culpâ locie
habenc p00
dicuntur; enifectum secundo esse exictimamus, quod non omnis naB
esstictio non omne incommodum, non omnis cesticasio paena dicenda
Sc. Igitur contra nacuram poenarum loquuntur, e inprima
Noralis disciplinx principia impinsime, qui remilta CuLPA
Deenam ajune manere; (2) e iis, quibus crimen à Domino con-
donatum est, luendas adhuc, jam condlonati criminis poenas
reltare asererant. Peenamis nullam debet, cuipeccacum re-
missum est. (B) Neque illi quidquam proticiunt, quando ex-
emplis undique conguisitis probane immisas a DFO Canctissi-
nis quibusque Viris crarillimas calamicates. Aliud nimirum
oquaeritur; An illa, qua recensene, proborum mala PORNA.
proprie Fuerine, iis ob peccara dirinicus instictxe: P’ACCMILE eF2
ria e ocerba tuisse, quae culerunt: FateInuE coelitus a DFO
nimmista. Poenas Fuisle nesamus. Neque enim (C) quidquid
madrerlum auc acerbum nobis accidic, id ipluum poenam esle
nccesse clC. Cxare elt vincirii gravius uri, aut secari. NOn
camen
l0b0b0010

## Folio 72 — 816856680:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ncamenice pcenas dedisle censendus est, qui ex medici pexe-
eripto aliquid istorum perpessis est. Graris exat olim, 2c
laboriola Achlccarum vicas multus Cudor, mulex plagai dura
etiam de acerba elt hodic cironum in Grmnaliis; milicum
in cactris, in agmine, in acie condicio. Pone existimandum
est, alicujus eospeccari paenas luere. Nihil minus. FLanc isti ha-
benc non secleris, auc Hasicii mercedem, led rirtutis et glorix
disciplinam. Sanguinismissio in caltris Romanis Aasiciolomi
lici insligebatur inpoenam. EademMedicina _ fuie, e nuno
CA. Res utrobique cadem, C iplum actionis aut passionis in-
genium spectes; longe diversa, si azentis AVTMIM, auc patien
tis mericum intucaris. Rem (UE lOguUntUE SCROIBI MATE
RTALETER unam variant canIX, fines, ulus, circumCancia. Crux
Facinoroso sceleris supplicium est, ac ejus, Quem promeritus cA,
inferni pars quaedam. Alrerri eadem non paenu, led certamen 
non supplurum, led victoria materia est. (d)
(2) Usum bujus observationis ii facile capiunt, qui momentum quastion
nis: An dimissa en pa instigi adhuc posit Pcena? inter nos (5) Roma-
menses agitate incelligunt. Sjentem hitueneur. sed ir vi is. ut osten-
dimus, naturae principiis. Iaque nesantem cordate desen tunt no-
sris falsumque esse osten sunt, quod remissa culpa rem. neat lebitum
lnendae poene, tame: si temporalis, altamen proprie sic dicte. Aron-
mentum roborandae, ut alios praetereamns; via d. Etrinae peti t accu-
ratissimus Theoloens. Hlenri us Hoptuerus in ipsa fronce D. ssertatio-
nIs A NATURA POENAE PROPRIE SIC BIETA. Contradictoria enim esser
culpae remissionem. es ad pcenam oblivationem. Illam Indicem re.
conciliatum placatumque, hanc eratum, ea Compensationem P. X
RICOUE querentem innuere. Ac tametsi sint. qui cal mitates casti-
pationesque, dimissa etiam culpa, immissas, Dcen rum n. mine insioni-
verint. Velut. qui de vocabu is noluerine liiorre: ipsi tamen inter
poenas materialiter cur cum scbolis lognamni) (o) so maliter conji-
deratas accurate distinxere. Priori scil. modo, ac mecapharices
fonrate poenam saepe dicietiam castisationem, quu Pater flium cor-
rioit

## Folio 73 — 816856680:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
HCM
O1
Hin
e
est.
1a
1sact
1CtC
Il 1.
15HOM
MeckCIM
LiovIS AUIE
BCIS ANTMLIM,
111
HIIMMCUE SchO
15, Cit CHII ALAI
espiNnI
lH.
11HCH
em pioee
l
elt
M
MM 1O
MC
1
et
11t sella
1
0363 L73. 7 8036
reoit non Jndicis eerens personum, sed Patris, dum ejus delicta,
quanquam pracoris se delade non proponit, levitamen atque salu-
tari disciplina castisat. Onae ratio est elegantis in sacris phraseo-
looiae quae castivatines ejusmoui nusdeias adp. lat, r naeranei-
uan OpP sitS, T. COr. XI. 30, 32. ac memini Debraeorum Magi-
Aros eas pulcre a modum vocare n3,A hy p10 Castipationes
amoris. dd. I: auard. Pocokins ad 70el. II, 14.
S) Videri e nostris possunt, HopEnerus duobus locis: uno ubi de S2
eisfactionibus, altero ubi de Iustificatione aoit, quo posteriore ad
Anonstinum praecipne, ac inre quidem provocavit. Is enim: quod,
a. t, Pateris, un le planeis. Medicina est, non paena: castigatio, non
damnatis. In P(2Im. CII. PoM. VIIL. Cerhacd. de Paenitent 5. 126.
uhitanlem: Nevari certe nequit. perpecuum esse Relacionem inter
culpum e6 paenam. Ubi isitur facta est rem io culpae, thi paena
PxoexIS dicta locum habere nequit. Quid, quod remissio peccate
nihil aliud sit, gnam condonacio paenx? Ergo puonant inter se in-
vi em. pecca um vere rem:ssum esse. (s tamen paenam proprie di
ctum adhuc propter peccarum sustinendam esse. P Rom nensibus
pluenit cord. tus Jnreconsulens eo Philosophus Fernandus Vasquiuso
qui Controv illustrium 1I, 55, 19. ad alphonsum C astrensem pro-
vacat, cnjus verba ita babeant: Ad vertendum esse, quod non omnis
piltio, quimlibet oftentira, seu concomitans, sive instica est, dicenda
Poena jit. quia paena e Culpa dICantUr CORRFLATIVE.
C) accut  CD.  stomus, de sanctis hominibus: i que du nonaoeu: u
anEe ENaQOr, a  LycoVCN Hg) MNaSuaTOV. Non en mad punitio-
nem ph(B sunt, sed od certamina (5 luctam. Romil. XL. I. CraCA
d) Commeniari hele magnopere meretur Joannes Dallaus, qui septem
Laris de poenis irfactionibus, hanc uram e doctrina de paenis
quassionem. Cntina  caeteras.) eoreoie tracavit, ac, probe di-
verim exhansit.  Opus insione Anno MD XL IX, Amste-
locumi, qua ipsoca mplissimo riro Cl. Sarravio, Senatori in Par
(Lat. XL. II.) in MattB. D. 476. C.
lamento Parisiensi inseripsib.

## Folio 74 — 816856680:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
SECL. VMII
DE FORMA
POENARUM.
ea aliena
irrogarI
BgS I BC
a
od
74.
 Li
an ob deli- LCra immi  Marum actionis: reirur ad eos non
perenet, qui non peccarunt. Nam contra nacuram Cst, ali
quem ob factum quoddam puniri, quod iplinon potest
impucarii praeterea obliratio ad paenam ex merito ori-
Turs mericum autem est perlonale; (2) quippe Cx voluntatC OF
cum habens, (b) qua nihil est magis homini proprium; unde
eavreEvoor rocatur, de noxa, veceri dicto, capur sequieur. Ita-
que pana rocari nequit dolor ille auc damnum, quae ex alte-
rius poena consequenter in illos redundane, qui nihil delique
FUINE. Sic parentum (c) bonis consiscaris, liberi seneiune quidem
incommodum, idque per consequentiam, quia bona illi habicuri
alioquin fuissene, cellance conditione, quae exat, ut caa paren-
cibus usque ad morcem conlerrarentur. Fundem inmodum,
quando parencibus ob delictum in serricutem redactis, liberi
ex illis post naci, serri quoque hunc, in his pene rationem non
habet servirus, Ced inforcunii duntaxac; praelertin, cum nemo,
ancequam (ic, jus (d) habere possic, uc cali ex non alia conci-
tione nasceretE. Sed e, reo autugience, quando tidejusor
exsolrere multam cogsur, non ex delicto, aur sub ratione paene
Patitur, sed quia in ealem erentum uxrro se obligaric.
(2) Dis. ile hoc E8) prolixum arenmentum est de Communicatione P-
narum, tractatum a Orotio IP, 21. per totum, ac brevins a l’uten
dortio Element. Turisprud. IInivers. C. l. Defin. XXI, 5. 7.
(6) Unde nec D EHS peenam innocentibus instioit, et si Crotius heic ad
mecum ejus Dominii sus confuoiat, notatus eam obrem jam supe-
rins. Dissert. III. 5. 4. P. 24, 25. Equidem obctace videntur (2) An
dami delictum posteris non exsistensibus imputatum. (2) Pamilia
Achanis ob Parris sui furtum excisto. (3) DE l ipsins verbas se Pa-
cernam isriquitacem in liberis rindicacurumm comminantis, ac exere-
plo posterorum Chami, Gen. LX. 25. Saulis, lerobeami, achabi. mi-
norrm
Proxonun.
eur Obje-
RIOnES.

## Folio 75 — 816856680:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
aC
10nts
inCO
WNIEt, qu
Aet pCrM
Quip
3
15 HOMII
1c0, CapuI
It
WC cAMU
ccnctane, qui nilit
e
1181
cione,
BCr LCMCIIE
UIX CTaL, UC C22
AICHEUIE
In Servicuce
11
dC1
quia bona illi habiecurs
e
AUME
1
2H
21CH
dum
cat
eteNCC
11I
1085 l75.
88
narum verlatem cobiboans. nc enum do Duocum peoburaia
petilentia poeulum consecerit. Ps gnidem, ipsomet aonoscente D
vide, innocentem. (+) Auctoricas arcadii, imperatoris licet Chri-
stiani, pronunciantis. Pateruo perire debuisse supplicio, in gnibus pa-
terni criminis exempla metuuntur. Sed ad primum quidem non
e
respondet ratio sibi relicta, quippe quae ionorat, pravitatem in fucnl. respo deture
tatibus inclinationibusque humanis conspicnam. Ilrrus culpa pro
venisse. Ceterum terminos e scholis nostris desumsere Theologi,
quando Adamum ad praestandam conditionem sce deralem NOMINE
eotius oeneris humoni oblivatum, illiusque CaPur non phylicum lal-
cem ac leminale, sed d MIONALE AC persONaM RBPR LSANEATIV AM
e0) Sponsorem quendam Sgndicumque fuisse respondernnt. Ex quo
adparet. quod violata ab illo primi pacti condirione, tota simul poste-
ritas peenali scederis sanctioni obnoxia fuerit reddita; qnippe cuje
ipse peclonam unus sustinnit, es gnicquid accepit eoitque, id accepit
26 edit, de luo ee corius posteriratis nomine; ut novum non est, adtio-
nes sondici totius Reipublicae actiones vocari. Conferatur B.
W olA.nus de hoc aronmento sinculari Tractatn, Exercit. VI. 5. 9.
25 15. P Putendort. Jure Feciali 5. 26. P. 115. S9. ac Elem. furispeud.
Unir. L. P. desin. IV. 5. 1. Ad religna monemns primo generatim,
Subditos liberosve, gni ob peccata Rectorum parentum ve assixi di-
dd
DriMAT
(1) Berea
cuneur, non esse ejusdem generis. Namque, ant innocences plane jicer.
sunc, es a transoressione culpagne smperiorum ita immunes, utnulla
prorsus ratione de ea participent; ant implicaci lunc per Conlenlum,
imicacionem, approbacionem, ant alio, qui in serie Moralium causa-
rum adparet, modo. Prioribus nemlignam imputatur culpa Maoi-
stratus aut Parentum. Sed Maoistratus ant earentes propeie punt-
uncur in lubdicis auc liberis, gnorum C’AL AM 1Z AS in illorum ordina-
tur supplicium: aonoscente id ipsum Davide II. Sam XXIV. 17. 
ita licet subditi aut liberi non sint immunes ab omni peceato ABSC-
LUITE, absqne respectu ad Maxistratum ant Parentes; possintque
atique castigari vel etiam puniti propriorum intnitu delictorum: non
tamen puniuntur, Formalicer, ob ćelicta Superiorrm, quippe de qui-
bus non participarunt. Posterioris ordinis qui sunt, meriio pledun-
tur cum Madistratu es) Parentibus; quipPC CORRET, e ad quos
criminis paterni reatus ob communionem patrati criminis PROPRIB
Pectat. Conser EEeCB. XVIIL. 14. 15, 16, 17, 18. ac omnino e no-
rE
e
reliquas

## Folio 76 — 816856680:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
(2) Specia
ami ad sc-
aundamo
excerriam.
686d
(76.5
85
stris oletinum, qui hoc droamntum. consuse a quibusdam tra-
catum. ex interioribus primip: is ernit, landato Fractatu de Laplu
Adami ExerC. VI. 8. 6 Speciatim vero quod locum de Achane at-
tinet, sunt oni di unt, liberos ipsius adductos, ut cum omni populo
simu it sosna erndirentur, monctenturgue sibi à talibus cavereinon
ut intersicerentur cum Patre: eoqne segnentia verba: Lopidarune
cos: incemgend ul  tone C jumentis eins. Jos. VII, 240
Caterum eo cravins fuisse supplicium, qnod Achani in vementium.
liberorum conspectuirrocaum. Ouodsi vero omnino E hi poenam
sustinuere capitalem et si maonae sunt pro sententia priore raciones)
dicendum utique erit, illos in parricipium paterni sacrilepii venisser
vel policire, consenciend, vel negatire, rericendo, neque, cen par
erat, manifestando. Ad cerrium dicimus, non probari, quod inno-
centes liberi puniantur: obstante immora divinae justitiae Reoula Cen.
XYIIL. 25. Sap. XII, 15. Ouodsi eroo atliguncur; tum vel caltiza.
tionem, vel ponam, suo quam delicto mernere. sustinent. Sed C0 lex
ista de puniendis improborum liberis ultraabrepores, id est, cerriam
quarram qu. generationem non extenditur, quia ad eorum conspe.
Etum pertinoere potest humona atas, e parentes puniri adhue eo
Redtaculo possunt, quod oravius illis. quam quod ipsi ferunt. Ad de
quod ista generationes perversis plerum que antecessorum exemplis
fuerunt corrupta, quae ratio etiam est, cur DKHS de le odio haben.
cibus banc poenam edixerit. Sanlis posteritas vens fuit sanonina-
ria, adeoque rea sanoninis Cibeonitarum II. Sam. XXI. 1. (5 jero-
boami qnoqne posteritas, paternae impietatis viam inoressa, non in
Unione salrem narucali, sed  morali cum Patre stetit, particeps sa
Eta falsi cnltus, universum Tsraelem corrumpentis, in quod scelus,
velut es in perjurium es sacrileoia, isto pacto animadvertere DR-
IIM. Crecis observatum, qui ista crimina aun adpellarunt. add.
Grot. II, 2Y, 24 es Plurarchus de Cera Numinis vindicta. Denigne
non Davidis modo, sed es propriorum peccatorum caussa punitum.
populum esse, quis dubitet? Onangnam occalionem praebuit Rexis
facinus, iramicelerins emittendi. Neque reprehendi boc gnidems
l0co ab UIr. Obrechro mernit Ohander, qui caussas panarum popn-
lo irrooatarum facile obvias congnisivit. Onis enim ionorat causla
moralis fontes ? (5 qnem politici rinculi, heic intervenientis, efficacia
snoit? ubi sacile infertur, communicatio per intentionem sive dire
ctam

## Folio 77 — 816856680:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
ee
VetC
e
ete
PAICTI
cicenot
uia
se
asse
11IIII
C.
PB
abBCPOC
tenAIIME, quia ad eor
eets ult
es parentes punire
_Ic. guam quod ipsi seruma
pleramgne ontecessorum
aE
 est, CxT DFIS de lC Oa
ulte posteritas
ens
Tor II. SOM. L
et
mesali
eete
cctaste viam inores
PAII
OTrHI
0palt
IN CrimI
ele
e
VamII
 et
At
det, G
Cca
110II.
cut. Bete 11
C
it
le
15
36
Ceam, sive, gnon sussicere potest, indirectam; vel ut aliis logni placet.
toermalem, vesalem C6) incerpretat rum. Illa rarsus vel negacirn, vel
Politira est. Icta in cum cadit, qui esseerum acugnidem voluntatis
expresso non experit, id tamen agit, ex quo effectum JMPUT ABI-
QE M. temper, aue Colcim plecum que segninon ionorat. Haec ex cul
pabili ac facile superanda ionerania ortum habet: REgNI LMPUTA-
BIEITaS recte de sinenlis hisce intentionis speciebus enunciatur, eoque
a Pepnlo non abfuisse facile intellioitur.
C) Sinoularis est observatio Frocii: Nelcio ingnientis, gnis Christia- ad girar-
no imperatori Arcadio ansuu est hoc dictare, debuisse paternoperire cam.
supplicio, in onibe paterni criminis exempla metHuntur, Y. B. EC) P.
l, 22, 23. sed quis iste fnerit. Jacobus Godotredus doenit, E5), pul-
cre exposit2 Pptropii Pistoria, observavit CIr. Obrecheus, Obser-
vat. ad Orot. Y(3 2F, 13. B, ante eum sententiam ad eurdem locum
dixit Frudentissimus Zieolerus. Oro ipso ad quartem objectionis par-
tem responsum esse arbitramur. Sionanier interim de facto Amazie Re
eis Jnzae Scripior diressior: Sustulic ingnit, Ministrostuos, peccusicque,
qui Patrem Cuum incerFecerant. Filiosv.ro Regicidarum non occidie.
Oremadmocii e L ex Moylis exigie, ubi sic oracepit Dominusatq; edi-
Xic: We morisneur Paxences liberorura cuulta, nec filii provree liberos:
Sed quiris PFOPEES SIHIMMEE DeCCAtUM OTIATUF. II. RCG. ZIV. 5, 6.
(d) N’on abivis obvia est distinctio libertasis xara sesnorr es nar crav
noHT. Ilta omibus per netrram ontecedenter ad omne factum
himonm comperit. qria natur a omres srims agnales; nen haec, quae
dicit sus runquam Crriendi. Esam decit Crocius ll. 220 2 1n 3d0
FoCDE. VIL. 2L.0
TI.
Si porro peena est malum Pactionis ob malum actionis: An poena
manifeltum est, in dubio panas nondum instrsi posse. Ouare e aurmalum
irrogari
ulicatas receribus (a) Innocencia purgationes, ac judicia, u possic deli-
VocaBAnCUE, DEI, Legesque (b) poribilesrecte abolicas alteri-eto non
MuS: (C) cum quod injultum cAE, (d) malo adtisere, quen de
dum Dro
BacO : 8
liguisse isnoras: cum quod nihil Faciendum dubitante consei- quid de su-
enciaelle, exnacura constat; es audax insiper cemerarium que diciis DF L
Facinus cst, innocentix aut noxa celtimonia, ante cempus,
Cenciendus
Deorelur extorquere, _ etsula Iplumcentandi licentix cam-
PUI

## Folio 78 — 816856680:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Dum averire: denique latius est in dubio vel nocentem absolve-
re, quam innocentem condemnare: quia corrisi non potest
damnacio Cemel injuste Facta; at ab solutio nocencem rel CMen-
dac, vel denno peccanti paenam reservat.
(2) Qualis fuit (A) per squam calidum seu Ferrid. n potins; exjns in
Lesibus Pristorum fregnens extat mentio. ut. Titulo Thinbdo: IIL,
6. edit. Meroldianae, quae Basilea M D LVII. prodiit: Si res gr.ndis
erae, in religniis juret Perrumi, sue ad judicium DEL in aqua ferventi
exAMIHCE. AC rursuS, 5. 8. Si quis in Furco deprchensus tuerie, ee ab
iplo, qui cum deprehendic, Curri arguBEUF, Eo) neoaverit: juret atergne
Solns, (s ad examinacioem Ferrencis aquae judi: in DEL prosbanlus ac-
cedac: Si ille qui fur esse di:itur. faeret convictus, componat  cre-
oildum suum ad partem Reris; Co marum LX. solid. redimat, es
in sampto farto compositionem exsolvat. ad de L Cois Fristonm TI-
Entum XIV. 5. 3. eS alibi pa BM. Profert etiam Decus Anolorum (0.
Seldenus in Jan ABSIOE. ex HOVeden. L. TT. annal. exemoluM 10-
annis senis nobilis (e divitis, cni fab Henrico LL. cnm impritata
esset Pratris Comitis de Perrariis caedes, es agnes se non expediret
indicio, paenas dederit patibali. Pventus erat. nt si innocentes essent,
manum non adnstam vel illaesam extraberent. Vide Formulam is
Consecratione aquae nsitatam, apnd Gold. s. C. onstit. Imp. 20. IIL.
E5 repetitam a 50. Christoph. B mammo diliventi cractatiuise de Ja-
diciis DEL, C. III. 5. 4. P. 23. Segq. (3) P.odem pertinet purortio
per Aquam Ccisidam, eaque communior. Ubirens agne immerstis,
si fundum peteret, innocens prenunciatus: R emerceret, domnatus
est. Qnali injustissimo processu in WV aldenles olim es Albiser(Sani
madversum legimus, quorum aliqui ad trihunaliatracti, se a W al
densium doctrina alienos esse prostebantur, ut capitis peenam effis-
serent. Duitamen dennopuroationi per agnam frioidam commisse
quod corpora ipsorum aliguando altollerentur, a Turha adelaman-
te; FIxrecici sune, W aldenses sunc: ne expectata gnidem Judicis sen-
tenria trucidati sunt. add. Molinai Vacem, YIP. 23. (2) Nec minus
eo referenda sunt Tenis judicias nbi s quia irnes ac rogi, vel pruna,
au Ferra candemia, chirochecx irem candentes; ac vomeres igniiprae-
ternaturale admitierent, e restantem incedentemve illasum prae-
starent, is, nulla amplius facta disqnisitione, innocens pronunciare-
Ir. Sacros ejus ret ritus ex HASB. Anslicano exhibnit Boxhoenius,
HListor.

## Folio 79 — 816856680:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
( Ca
Hon
R360
179.)
103C
Histor. Univ. ad A. MV. ex eogne recensnit BCEmOnnS, C. IV. 5. X.
(2) Sinpularis etiam fuit modus explorandi innocenciam. per duel-
la Judicii Divini, Lese Buroundionum sansitum: quem in Nistoria
veteris Rexni PO Buronndionum descripsit Schurzleischius, Disser.
tatione Xl. inter Opera Historico. Politica. Se ls Lexes Aleman-
nica tt, 44. 5. T. Fit. 56. 5, 1. tit. 84. LI. BajWaF. Tdt. 2. Cap. 2. vito
9. CaP. 4.  L. I. Longob, liB. X. Ht. 9. 5. 39. (5) dib. 2. Vit. 35. 6. 30
 in canssis anhiis ad haec Ccelesto pealidia, divinague, ul perverse
tum credehatur. Indicia consnoernnt, observante, totumque arou
mentum puleherrimis, ac nondum editis monumentis illustrante Ce-
leberrimo riro, T0. Philippo DAE, volumine Rerum German. L, 1.
23. s99. ubi etiam privilesia contra Jnduia Campionum impetrata
recens: it, C5 crudetissimae superstitioni larvam detraxeit, vocatoprae-
cipne in sabsidium Agobardo. L nodunensium _piscopo; qui inter
alia: Vocant, inquit. vani homines ista indicium D PI. Unde probari
PoreCE judicium eAe DEL, quod DF UIS nunquam prxecepit?
(b) adde denna D0. DDatt. B, 2, 59.
(C) conf. Bccmano id. l. c. VI. 5. E Consticutionem Friderici l. qna est
inter NeapoditaBaS, L. 13. dit. XXXI.
(d) Obctare videtur (:) Lex divixa, qua mudieres adulcerii susfecta
innocertiam aqua um omearum haustu probare renebantur. Num
V. 12, 23, f99. (2) quod pluribus exemelis, divino provisn, com
probaeam faerit; exreationes ejmodi culxam innocentiamve de-
monstrasse; a5 (3) Kumesundim Flenrici LI. Imp. Conjugem, cum
itici censurt sens cum nobili Ausco suspecta esset, ad ignis judi-
cium consnoisse. eo cum per undecims ionitos vnmeres illaesa ambu
lasset, in drorecimo substitisse, invinentumqe adeo pudicitiam com
prohasse. Seu ad primum qnidem non disensacims, an aM AEX AGUX
ob qualitotem intrensecam dictae, an ex cHectur, quem in reamuliere
ediuere, a ex adjuncto, seu cuod cum amarore ac tristitia anime,
cex 50. Elericus saspicatur, hanestae fuerint: ad8.  asenleil. Sota,
cap. IIL. 5. 6. PaD. M. 44 1. Sussioit primo, quod id DCI indicium au
unim adultarii explorationem destinctum, ac sivoulori quidem edi-
Eo divino fverit. Ac nibil eim in bisce, gna vocabant, Indiciis
divinis consp: cimus. Namque ea ad alis incersa adhiberi solita, e
mandato DRI destituta fuerunt. Ceterum constans Rebraeorum sen
tentia est, divinam istaim L exem, non exilibet imaxinariae Zelotypia
In

## Folio 80 — 816856680:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
608E3
L80.)
indulsisse, ut in gratiam suspicacis viri tam orave pudicitiae conjn
salis experimentum fieret: sed 2.lum magna eatione (0) specie veri
nixum. quemque seria uxoris de suspicione commonefaio, at que ut
a suspecta conversatione desistat dehortatio, antecesserit. intellioen-
dum esse. Sed quid hec ad Indicias quae sequiores praepostere ad pel-
larunt divinas Conf. Episcopius, Inst. Tbeol. B. III. C. X. dect. II. 5.
x2. Ad alcerum: eguidem Aventinus; ALN l. B0j. L. IV. fOl. 333.6.
es alibi mirisice ista indicia velut actus piae in D EUM fiencia ex
aooeret; sed jam supra nos exemplum innocentissimorum W alden-
Rum allesavimas. Sincularis tamen est Crotii observatio. sepe DF-
EM apud populos leoum. literarumque rudes permis(se. sse lets e
ventus canssam innocentis comprobaret, forte gund ee rerum Aat
non tam mali:ias qnam simplicitate haec ratio probandi recepta estet.
De cercio videant Kistorici quorum lites non decidimus. Id memi-
ni insionem rirum totam de explor tione Innocen ix KEmigurdis
naerscionem, euliorum licet scriptorum test moniis nexam prota
Bulola nuper declarasse, peculari de TEuxr OuxI edita dissertatio
ne, quae, ut omnia quae a SchurzRisehir inperio prodenut. leqi
prorsus meretur. Addi porest fascrenins Onaestionum. Moralium, qui
elmstadii diripente 50. Andcex Schmisio, Jheol09o ac Polyhisto
re celeberrimo concinnatus, guadriennio abtine prosiit, ad Partem
Specialem Theol. Moralis Bojeriane c. II. Sect, 1. 97. 2 Poberat etiam
cortuca opponi: Sed illi severitati non favet Jns Nacterae C’onf. B∞
cler. de Judiciis, quae Dissertario est appendix Dissertat. Academi
Carnnt P. 80. Seg.
L.LL0
OuoniaM POrrO Poena est. Nalum Passionis OB NTalum
Actionis: adparet, in ejus forma spectandum esle inprimis 10,
Sendicur, OB OnoD. (a) FR autem id nihil aliud, quam MIERPTUI; ulECa
quocuxlex quod nemo est puniendus, (B) quemadmodum rerum etiam
bocibae reliquarum est modus et quaecam mediocritas. CIbi non dif
tergur generalius a nobis accipi vocem meriri, quatenus es mali
mericum complectitur: qua notione cam de CTrotius adhibuit;
alias (C) eniim, X nar EEaiPEror nojor Senuque pFeISIOTC, ICrI-
cum dicic qualitatem moralem astimativam, in hominen ex. actro-
Ouid siE
Nericum
ubi e On
reprio:

## Folio 81 — 816856680:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
10
1s N
cat
tal
int. I
per euaM eal
inverio prode
onastionum Moralium, 
bis
(1II
00a
10355
[81. 7 40366
ne indebita (d) relultantem, Cecundum quam illi debetur b0-
num xequipollens, (e) ab co, in cujus gratiam ilta actio fuit su-
sCepta. Duod opponitur partim Dehito, (F) quod Formaliter
importat praeltationem rei per lesem praecipientem vel re-
tantem requilita, ac jurc pertecto, nulla licet mercede auE
praemio propolico, debicx: Partim. demerico, quod instar quali-
tacis concipimus, ex actione mala in hominem relultantis,
qua damnum alceri ilta daLLI pCNSAEC FCNCEIT. TcaguehOC
lOcOMCritUM UE MOMMIIUS, esE AD, OB Quod POeNa InAIDIELE:
id nimirum, quod ex concexiu (8) actionis malae formaliproduit,
e in ca incxinsece, arctissime que comprehenditur:
(2) Ita nimirum 2dOB, variis adeo exceptionibus obnoxium, ipse de
sinitionis anctor exposnit, de P. B. (6) P. II, 2.0,. 280
(B) Docet hunc modum. bancque ucoirmra ratio ex eaque omnis sa-
pientum oborus, cujus suffravia diliventer; nt solet, colleoit z0 mn.
Telmatus ad Orot, lI.. 20, 28. addendns Cicero 05. 1, 25. Caven-
dum est, InGNIEnS, WR MATOK POKHA QIAA CUIEPASTE.
(C) Non erit, sero, inutile doctrinam de merico altioisse, se d breviter
ac in tgronum pratium. Desinitionem dedit Putendort. X lement, JI-
risprud. Clniv. L. 1, 20, 2T.
(d) Propria iditur ejus conditio est, s logni ita faS sit, INDEBETEAS
Ouod naturale est functamentum destrnendi distinctionem Meritiin
de consruo ess de condisno. add Dn. 50. Tac. Muillerus, Instit. Fthi6.
P. I. C. VII. 5: 12, D. 289.
(C)Meriti expletionem quando expresse stipulamur. Merces proprie
dicitur. Sed gnando expletis ejus, quantum ad modum, temps es
quantiratem in arbitrio Ps aeqnitate alterins relinquitur, Pramium
vocatmr. Onod est vel res corporalis, vel incorporalis, vel moralis,
vel norionalis; conf. denno Putendert. Element. Parisprnd. Univ.
13 20, 3.
(E) Illustris locns est LNC. XVII, 10.
5) Sic semper malae presto sunt actioni conscientiae inguietndo ) ac-
casatio, aiagne ejus accideatis: quae tamen ex ejus formali, ut ajunt.
COnCePEM non emanant. HOC mericum defimiunt, gnod sit realis duid Me-
relatio actionis moralis ad rem a recta ratione praedeterminatam, ricum hoc
enjus ipsum asensmorale capax existit vi juste servata inter ipiam
actio.
loco? seu
AD CB0.045

## Folio 82 — 816856680:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
2.
0o
ne capitalis, quam rect ergu ae decerminet, modo ad justam in-
ber hoc delictum Pe petus datur aegnalitatem ) vitan eri-
pienti oa rurs aseritale publica, cripiatur. Subjectum ab.
Rituta; Pundam nium dienne psilem egnalitatem. imo ipsan a
Etionem moralem ejusque terminums recta ratione determinatum; Ra-
tionem tundandi m cocnaem aune aegnalitatem inter actionem
moralem ejusque terminum, set inter bomicidium es homicida occi
Ronem; terminu n denigne eins dicunt rem à rectr ratione predesi.
nitam; utiterminus, ad gnem marasis relatio homicidi. ve merieum
dicicur, ten dat, siP MorS. Set hec nos gnidem breviter, ne quit 
mittatur, quod ad difnsi arouments vel coonoscendos terminos re-
1.
aetionem. ee rem praestitum aequalitatis; ad bonesti consectatio.
nem, es vitii susam Definitionem paulo obserriorem explicant.
guod hemicidium v. c. a Cajo commissum sit actio moralis, E5 qu
dem in specie moraliter mala; cnjus consegnens sit MKILIEIM Pae.
tribntionis hujas meriti est moralis actio, in potestate aventis con
quiritus. Plenius ista ac satis quidem diligenter Velchemius ac crato
Ieg 20. 5. 25. segg. B lan dutus ntea Du. Muiller. Insit, P. 1 315. L.
V
Commode adeo de Cuspa quoque  heicasitur, ejusmo-
di aecus mali sire qualicarem lire relacionem dicente, vi cujus
ille asenci morali, uc asetori, (2) actu etiam cellante dudumque
Orxcerito, moraliter impucari (B) POcelC.
Dissert culpa Moralis i fucidier, quod Elda semper sum animi m vitia
conjuncta sie, verumque dicat respectum ad de IEbum: B. B verD saDe
solam neclioentiam ne quidem ad domnum sarciensim obliGARtSm,
imporret. Pntendort. lem. l, 17, 7.
(2) Haec enim est praecipna ut adionds moralis in oenere sic e mutae
seciatim affectio, quod hamo pro ejns anciore possie baberi AC ad
reddendam de en rationem adstrinet; quodque in ipsum redundent
effectus, qni ex istis provendent. add. PuFendort. O. H. (3 C. l, 1.
19. Inde emlpa Scholalticis defritur moralis impatabilitas delicti.
b ox imputationis, ut ex Flacio, ejusque Clave in BAC Voce; a
Wellero ad ROm. IV, 3. didicimns, horcensis est, eo) proprie insasio.
vem vel insitionem, qua surcnis planta impotantur, penificas. Frans-
latB
dirid Cuta
1

## Folio 83 — 816856680:0664
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000664.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
1X 1
TeM
Mt
int
Sh01
F2 ratiOM
micidi
evitet
1105
endoster
Lileeneer Volchemius ad C
a
131
Mullet. Iastit.
1C
b d
235 (83.
lata deinceps ad forum Merale, pro actr Indicii, quo quid ad An
Eorem suum pertinere intellisitur. dc Jure cenlCTur.
Sed _ Culpam (quae moralicer (2) considerata varie di. Duid R ex-
vidicur) quoac modum concipiendi excipie Reatus. (b) Uc eni cuo:
ex actu moraliter malo proxime culpa, lic ex hac Rcatus oriu
TuT; qui non cam delinquentis sub peccaro quandam reluri con-
Arictionem, quae reatus aliascuspae (C) in scholis dicitur, quam
peccatoris ad panam, (d) ob admissam culpam, L. BLIGAFIO-
AEM _E DIONLTATEM IM POTAE.
(2) Tt est divisio C1) in plenam ess minus plenam. Prior enpa est, quae
ex delicto plene perfecteque: posterior, quae ex eodem, sed semiplene
ac imperfecte voluntario consureit. (2) in directam eS) indirectam.
illam vocant, quae oritur ex delicto; cajus caussa fuit directa bomi-
nis volantas E consensus diredeus. IIE si quis ionem tectum (Mp po-
neret, incendimque illo excitaret. Ilanc, quae peccatum segnitHr
cajus canssa fiit indirectahominis voluntas es indirectus conseiss;
ut si quin ionis, cen par erat atque ex ofsieio tenebatur, Cnram MON
aceret, eogne procanssa segunti incendii haheretur. (3) in levem P6)
srarem, pronstrra scilices, es gravitate vel levitate delicti (4) in
propeiam ex alienem. P’osteriorem in susceptione emlpae aliena a Ctci.
lo facta nerunt Theolapi. Corser saepe in hoc aronmento commen
antum lonsegmentilissimum Scriptorem On. Muillerum. Instit. Ethic.
P. I. 6. lX. 5. 8. De culpa puridice accepta eoit Ludor. Molina de
P. 27. 20. II. disp. 293. E nota in vutons est ejns in L.cm, levem
e levissimam dir (o. CIBiEo lerissima culpa ad revarationis necessi-
tatem sufsicere petest, si modo neoatii racura exactissimam diliven-
tiam non ultro velut adspernetur; es quae alias à puris gnogne na
euralis Doctoribns monentur. add. inierim Putendort, de O. HI. (8
C 106,9.
b) Nomen Ciceroni incoonitam E9 a M. Mestala primum nsmrpatm
esse memorat OvincilianuS, V IIP, 3.
(C) Cum gnis Rens facti dicitur, ue in vernacula: Eer ist set, WlD DoraM.
a) Cum dionus gnis dicitur, qui peena ob peccatum (5 noxam ad-
ciatur: r ist PrassiviirdIs; Er IsF ABABFCIIB. ROM. V. 26. BeabHS
ex

## Folio 84 — 816856680:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
0d
(84.
ex una offensa est ad condemnationem. Duo etiam adspediu peccata
debita dicuntur. Cons. omnino LI. Wiclius ad Symbol. Apostol. lx
ereit. XXV. 5. 5. P 476. () adde denno Miillerum l, 9, 2r. qMo
sensa (5 V alquez in 2. 2. TBOm. tOm. Y. disp. 132. C. 3. n. 16. 86 17.
Reatum dixit esse dionitatem sive oblivationem ad poenam ex pec-
cato ortam Negue baec dodtrina illis epponitur. qui Reatum peccaci
Tormale adpellane. Vel enim peccatum in (e, C0) quoau malitiam in-
ordinationemgue suam consderatur: vel selore ac in ordine ad pec-
cantem, quem deturpat. ac reum constitnit. Priori modo ejus for
male est DISZEGAEITAS; Posteriori reatus, quo homo formaliter e
in esse peccatoris constitnitur, eoque sublato non amplius pro pec-
catore habetur. Modum ista concipiendi, cum fundamento tamen in
Re concernunt, ac multis nimium peculativa videri poterants no
Ini tamen ea praetermittere, ut terminorum. passim egnidem. sed fine
insto pedias, ordine, obviorum expositienem haberent nostri, ac
subsidia simul, un de plenius hauriri aroumentum possii, iisdem in-
dicarentur.
Onemadmodum igitur malam actionem, cum Morito, Cul
cum: e Pa aC. Reatu Spectatam consequitur poena; lic pro meriti quo
quod ejus que rarione poena ravatur, (2) ac delicco moralicer exagnatiir.
tundamen Cacerum inlignis haec est de in praxi admodum utilis doctri-
na de E AXATTON E, live detinitione Duancicacis poenarum.
Ilabet aucem ca pro Funcamemro (b) onantitarem delictorien;
quorum (C) sxaricas altimatur ex (d) objecto, in quod pecca-
tum fuic pront illud nobile ex preciosim BabCTUE; icem ex
(e) effectu, prour multum auc parum damni in Rempubl. FC-
dundati (F) Subjectoirem peccante (5) ac fene, aliisque (M) circum-
stanciis, (i) modo icem peccandi, ac (K) proaresi denique a in-
renrione; puita si Facile poruit retistere causis, quibus quis 2d
Peccandum Fuie impullus; aut li peaeter communem rationem
peculiaris quaedam accessie, qua a peccando debebat abster-
rere, ex li quae alia his consimilia in ipso Facto reniunt Cxpen:
denda.
(2) Ma
Duidtadia
tio Pena-
cum?

## Folio 85 — 816856680:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
FE
(85, 7
10360
(2) Materiam beic aspredimur de TAXaNDIS paenis: Seqnitur eam
doctrina de iis cellendis. Duae duo inverlo ordine tractavit Crotins
TI320, 27
b) e5 quidem quane entem cum ab loluram Tum relatIVSM3 secu ac in
bonitate deprehenditur. Peis enim actio bonas praecisé de absolure
alteranon est melior; sed relace, ac inprimis ratione Objecti e5 quo
ad intensionem oblivationis. Maa vero etiam Formalirer distantiam
vel majerem vel minorem, à lese habere concipitur, uti una curvi
tas madis e rectitudine discedit quam altera. Onadem distantiam vi-
tiorum, inserie aristatelica, a virentibus, parallelismotopi, paucis,
cen par crat. observato, non invenuste expressit ) acobus Thomalius, Observario
Tatula XIV. Pbilosopbia Moralis; in cujos perlectione id commen- ad , ac. Tho-
dari discentibus petest: vitium cum virenre in eadem linea parallcla massi l’abu-
lam XIV.
typis expressum haberi, pro vitio virtnti proxiori: illud vero vi. nonnullis
tium, quod nen in eadem cum virente linea exprimitur, sed ab ea qui cam li-
loneins distat, censeri remosins ac maxis a virente recedens. Ut gno- bellis suis
niam andacia eadem in lonea cum Forcicudine exprimitur; timiditas inserveres
verd lonsins à fortitndine distat; docere intendit Thomasins, anda- mes lecta.
cium minus, tiniditatem longins a farcistire recedere; ipsamque
ideo fortituainem excessui gnam deseitni propiorem esse. Sed haec
gnidere con eo naeod.
C) Moles Maimonides, Fehraeorum doctissimus in Doctore Perplexe-
rum, in quatror capita redeoit. Primum ait magnitudinem peccati,
ex detrimento estimandam. Alterum ipsi est frequentia delictis ter-
tium canssa ejus impalAva; gnartum denique peccati facilitus, ut
cum in occulto e abscondito perpetrari potest, nemine animadver-
tente es sentiente. Non prenitebit Lectorem accuratissimi Operis
penstasse Part. III. Cap. XL. I. P 46r. S99. ex editione ac translatio-
ne Jo. BircorHi. add. B. Cilich L ib. L. L. tit. L. I. Ei noircor 5. 16, pa9.
83T. TOMNVII. ex edit. PahrOHtI p. 831.
d) Fx Obj.CtO) Onorum primum es DFIIS; alterum societas univer-
salis; tertium civilis; quartum sinculi, corumque vita. fundamen-
tum omnium bonorum temporalium: membra irem ac res familiam
conservantes. Sunt Co) qui sic dividant sensi fere eodem Pam fere
maximam esse injustitiam, quae communem ordirem perturbet, ac
proinde plurimis noceat. Sequi eam, quae sinonlostangat. Maxi-
man beis esse, quae vitam: proximam. quae famitiam, cajus funda
ment

## Folio 86 — 816856680:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
3
Da.
mentum sit matrimonium; pestremo quae res sinoulas expetitiles spe-
Etet, sive directe suhtrahendo, sive dolo malo cansam d ndo damni
Quem ordinem DEEISgnogne in Decal1O seguns est; COnf. CoCOt
II, 20,30. Cni hanc observationem debemus.
le) EX EHeCtu) ideo primum locum obtisent delicta conlummata, po-
fremum qua ad actus alignos, sed non ad altimum processeant. Sed
Econsideratur, cum qualitas ejus quod direete fit, tum quod sequu-
turum probabile est, ut in incendio eus perfosso aevere multorum
summe calamitates eo morces sectandae sunt. CrOt. II, 20, 3, n. 2.
Ita miles in Aacione dormiens, morte hand raro adfcitur. gniane-
eliventia ejns civitatem in pltimum sape discrimen praeciritat. Ve-
tnlam suspendit DAX AArIRCHS, qnod obsessa Romae Pontisici lactu
cam contra e iccum attulisset. Lecus in Vice Philippi IL. P. I. P. 65.
(F) Subjecto) C filia Sacerdotis in V. T. ob fornicationem vivicombun
rio punita. Conf. Dissertationem sextam de Zure Paenarum 5. 2. d)
P. 62, 63. utmajor est irjuria a liberis Eos servis propriis quam alie-
nis, II. Sam. XVL, 2P. Multum interest, onis fecerit? Clericus, an
Faiens. Otticio admotus publico, an secns ? cxpdicus an rudis ? Praece.
Dror an discipulus? Perfecto an impetfecto pandens esu rationis? Se-
Rex an PVer? mas an Ccemina 3 dires aN pauper) privileoio oandens
onminus. Male an prove edncatus?  qua his sunt similis.
18) Fine) Graviori dionus peena Leno, gnam stuprator simplex. FBins
enim finis luerum est. bujusnon item. Et quae mortis, carceris, ma-
oni doloris, uut summae ecestatis caussa patrantur, levins puniri, imo
saepius exensari solent.
b) aliisque circum stanriis) IIt loci; sitne is sacer an prosanus? publicns
on privatus: in via regia quis alterum invaserit, an domisuae? an
in loco privileoiato, ant ob inhabitantis personam venerabili; quor-
sumr Bectat liberras alxlorum. icem: quibus auxiliis. Et susne quis frerit
instrumentis nacuralibus, malleo, lagneo, securi, bov: aratore (65) q.
S.S. autmoratibus, de gnihus GFOr. IF, 21, r. Quando: fueritne tem.
pus solenne an minus solenne? diurnum an nocturnum, ut adparet
ex Leoe de fure nocturHO, P. Xod. XX II, 2. dintinum an breve: 
sic porro.
D) modo) ut vuloo oravius judicatur furtum cum effractione, (5) clan-
strorum per artificiosa instrumenta reseratione, guam s quis apercis
Eoribus aedes inoressus sit. UII e guaeri solet; palam ne quis e a
fronte

## Folio 87 — 816856680:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
il
CarMIC
HNC
pat
5
 on SecuED CEpdicuS an
psao pandens usuraca
atet
Lcea
ota
sect
1
imper? privile
11I
bt
pra
Pt quL
AITM
luc te sacert
AHeTHM LAVH
1
Eaniis perse
n. quibus vIXII
e
NCO, SeCHII
u
31,
YI
ArENMC
reseraltonu
s
li3
ui5 sect
BS
(87. ) 5025
Tronse, an clam esi a ver go alterom angressus sit s dicto an scripto:
26) qu  bs suunt sitssilic
) PFOXFL(I) V.C. en plese illa; ant gnalitereunque voluntaria actio3
Secoss est, s commissum sit fecinus sivZ v +V= per errorem
ant ionorantiam, quae phra(is ertrica est, 30s. X X, 3. In de est incen-
cionis vel incer o vel cemithio. ILI: Si personam delinguentis ratio
qnaedum pecullaris dehebai absterrere, ut de sul jecto jam ante di-
ximas. Sic vita principam Pos in eminentia constitatorum virorum
censura veluri pubsi a est; nes melius declinatur contemptus Prin-
cipi metuendus, qnam A cositet, non aninis modo, se i es oculis
Principum servire se debere. Seneca de Clem. 1, 8 Principum dicta
eo facta egne rumor excipit. add Elercius, Plem. Prudent. Civit.
IB 4,50. Rursus incendi delictum solet, si primus quis ant saepins
delignerit. I5 enim pernicioso exemplo alios peccarum veluti do-
cet;  contemium legis repetita maliria satis osterdit. Elec antene
oritur ex turbatomentis babita, es ubi anim elioentis judicium im
peditur; guarsum sepefacit corporis temperatura, atas, seans, con-
etsdo eancatio, (5 bis affinia. GCOC. ). B. dc P. II, 20, 35.
1) quo ipso explienimus, insmpergue in gracium dilceneum supplevi
etis, qu pasibis doenis PusendorC. de O. IL. (8 6. Il, 13116.
t

## Folio 88 — 816856680:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
BECF. IX
os
88.
nd 
5. I.
Clemadmodum in raxasione poenatum eo respicien-
dum inprimis elt, BE e SATISFACTTO Justiciae, Se
Calus tranquillicasgue Rcipubl. cum in universum,
cum quoad tieri potest, in singulis obtincatur; ita hic ipse
posterior finis exasperare (a) etiam poenas jubet, e gliscenti-
bus viciis asperiorem medicinam adhibere, ne Ris inCremen-
ta capientibus societas ipsa pellundetur. Cb) Ouandoque ct.
iam condonati jam, ob emendationem promiliam, osten-
Lamque Paenicenciam, (C) delictirepetitio, antegrestorum pec.
cacorum paenam post se crahie; quod non incommode NTo-
RALEM (d) PCCCALOTUM RErEVSCEMETaM dixeriUS. C XtC.
rum minora (e) ac rulgaria delicta, uc alibi monere caepimus,
dissimulantur prudentius, quam vindicantur.
(1) Nimirum tantas oportet esse peenas, guarte sufficiant ad reprimen-
dam libidinem mortalium, qua feruntur in peccatum, in quod paene
constitnurtur; ac preponderore debet acerhitas peenarum lu ro isti
vel delectationi, quae ex f. dolegil us vetito redundore potest. add.
Putendort. de O. H. 8s C. 1F. 13, 17. 86) 1I, 12,7. Et eodem gni-
dem e fundamento L ex Fhraa oravins punit furtum de paseno,
qnam de dome, FXod. XXII, 1. 7. 9. cumgne furtum aliarum re-
rum DRELTONE tantum damnaretur (o, 2evoior n a e queer o D: nour
r∞ rd StcoNEr ZOMVTC OUT AURUM ARGBNEUNVE ABSTULA.
REE, DUPEUM SDEVAZ. FI. Josephus; Archeol. IV, P.) major tamen
fuit poena abactionis pecndum, ob facilitatem ejus furri. Noitn e
nim dormiente Pastore, aut interdin etiam, alia gnaviam re D: en
pato, facillimum fuit abixere pecudem. Poterant etiam abactores
ionotiesse, ant propter noctem latere, ant larvis teoi, ne aonosce-
rentur. Nisi eroo oravior fuisset Peena, sceleris Facilieas mult.s ad
id andendum adduxisset, qui oravitate multae deterrebantur. Lan-
dat in hans L exem J0. Clericus Rescriptum Adriani ad Consilium
Batiba
Duid exa-
seratio pa.
marum
Duia RC
viviscentia
DeccatO-
cum 3

## Folio 89 — 816856680:0670
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000670.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
l
21I
obc
121
bc
1
ciet
e1
osletes
en
tte
bi 1
e
l
BOM A
TANC
IABC
dit
rec
SCM
Baticae: abiset cum antis Onniuntur, ad oladium damnari so-
lent. Puniuntur autem durissime nOn AIgNe; SED UBT FREOVEN-
TIMIS EST ID CENUS MALEErCI. add. Orot. II, 20, 35.
(C) Onamobrem peena ita constituendae, ut exemplo ac terrore suppli-
cii alios paria commissuros reprimant; Dent. XVII, 13.  XIX.
20. Ouo Aminen est rapidins, eo aogeres oportet esse firmiores, qni-
bus obstruatur vel contineatur; ( morbis popularibus, quo maois
totum corpus insestant, remedia eo par est adhiberi fortiora. aud.
40. Nicol. Elerrius, in Paedia purispr. Univ. Sect. II, 5. 1Z.
C) AB
ut etiam prastantiores Moralista de Paeniceneia Morali quam uu ca
definiunt per Actum Voluntatis, quo agens Morale, turpitudine fa-
Eti sui praeteriti serio aonita, illud detestatur, cum firmo ab eo im-
posterum abstinendi proposito. Coigitur referunt, facti (1) moralis
aonitionem. (2) Fiusdem displicentiam ac detestationem: quippe
quae nisi adsit. delictum rationem habet voluntarii; ac nulta culpae
reatuique abolitio fit. (3) Firmum a peccatis abstinendi propositum.
Ita scili et Moralistae; nam de sublimiore tractatione non disputa-
mux. ad. Miillec. Inctic. Fchic. I. 9, 37. Valencia Cemment. Fheo-
108. Fom IV. in Thom. P. III. diSpUT. 7. Qu. F. Panct. 2. LayIBAHM.
Theclog. MIOcal. TOm. II. V.B. 5. EF. 6, C, X, H. I.
(8) Onando cum repetiti peccati ultione, antegressa qnoqne delicta re-
dec velnt in conspectum Jndicis censentur, ac peena simul eorum
exipitur. Neqne is reditu, reproductionem deidi physcam exi-
sit, ut contra Reviviscentiam Velictorum Moralem opponit CCOF-
eius de Rhodes, cum cogne SuareZIUS (5) d. LuBO: Sed sussicit delin-
gnertem, cerco ordine venium conseguntum, Jnre in pristino statu
e5 Reatu intellioi constientum. Conf. ejus rei Specimen Mactb.
XV LTI, 23535. guemadmodum P en lege Salomo Fratri delictum,
condonavit, si nibit faciut in posterum, quoise reddere possit suspe-
EC) Recte ita Sop um e J. B. (5 P. IL 20,38
nicentia
MoraliS.
65E (89,) F
Etum, T. Rep. 1352. ll3 23.
Circa veniam e an c Cam incerdum liceat, prilca in- An vem-
Cer (2) Philosophoserexa quaectio est. Nos exictimamus,
in foro quidem divino, e ea quae supra jam monita Cunt, at
C
am dare li
Cac.

## Folio 90 — 816856680:0671
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000671.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
abi de
quid
Nelala
catalie.
03 190
ed
que ob incrinsecam et actualem peccati ad paenam obligacio-
HCM (B), IOIL INEETCCAEHEC (C) SAZESEACTTOME. delictOrum re-
niam (a) obcinerinon polle; in humano Lam en locum Vemae (C)
nonnunquam ese, IMIMIO CaI dAI CLIAM DEBERE: PUTa, SI ANCS
PEENaEUL OmMIMO CRCME, (F) aE renia majorem, quaI PC
na (8) ucilicacem producere possic, vel (h) plexorum musti-
cudine ciricas exhrauriretur. Iibi eamen praecermictendum
non est, veniam secundum ruloarem loquendi utum dari, vel
sublasa (1) Ommino poena, quod dispensationem, vel laleim dimi-
quid miti. nuca; quod mirigationem adpellant. Cum ca aurem, quate-
Da nus priori senlu accipitur, ac moralem quasi delictorum anni
hilationem et rinculi paenalis relaxationem connocat, milceri
non debet panarum, ex prudentia rectrice, dilasio: (K) quippe
quae qualemcunque laltim carum Culpensionem importaE.
(2) Videri potest Seneca de Elem. TL. 7. Caterum perinde nobis est;
sive piccere dicas, sive isnolcere. Parcere sapientem, non ionosce-
re diverune Stoici; sed solenni viris alioqui non incelebribus vitio.
quod controversiam intendu propter nominum mitationem. Qu 
ipsum ante nos observavit Cicorius de P. B. E) P. 21. 20, 23. ec PC.
itus Castendus, Sentasmate Philosophico, Parte tertia, gnae est F
thica, TI. 4. P. 780. TomO II. Oper. Fdit. L~DdKN. qui tamen REO
in Phlosophia Epicuri, nec in syntaomate gniagnam xltra hoc de
aronmento tetioit, ut credam memoria lapsum esse Virsm instonem,
gnando ed praeclare a Cssen do tractatum fuisse commemoravit. Ca
terrem frisida est sroicorum apud Stobeum exceptio; qui propria
malicia peccarerit, eum ueique paenam debere, ad gue veniar iM-
Pelrerenon polte. Manifeste enim id pesit, quod est in principio;
ac poenarum insuper civilium irropatio; ut ex aliis circumstantiis,
ita ex fine precipne civitatis, veluti pe. petua jurium officiornmque
civilium conosura, debet aest. mari.
(B) Nam cum in omni pecento divine majestatis contemptus sit, nullum
dori peccatm potest. quod peenam non mereatur. Immo nullum.
omnino extat peccarum. quod non puniatur ACTV, sive in ipso
receante, sive in illius V ADP. Unde nec reatm a peceato AIIEE-
RIBIL LS est; tametsi a peccatore anseratur; transtata actnali ac
peexam
quid di-
pensatio
Facio
quid eju
MX.

## Folio 91 — 816856680:0672
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000672.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
emte
CONCM
veralem quali
ITACIONCM
D1I
11
eta rectrCC, ditatio: C
cm suspentione it
11
. Calerum perinl
1
Par
st
i
OrtaL.
1)
1
1
03
91. ) F3E
poenam obligatione in videm pro ea soluturum. Conf. dissertat. no-
stradeJare paenoru 1. 5. 1. lit. d. (6) 1I, 2. lit. B. C. (6 VI, 2. dit.
c. 148, 61. Seg. C5 Dn. Buddeus, Edem. Pbitos. Prad. P. TI. c. VIL.
d. 8
C) Sire ea homo dicitur vd apveriar eira SiB peccato esse es ii
SirO TW dEc, DFO ObnOXIM. ROm. III. 19.
(d) Rec venis supponit vadem (5 praestitam justitiae vindicativae sa-
tisfactionem, enque Craecis dicitur neecors sive delictorum quaedam
eransmistio, quod Judex delictum sibi obvium ex incuicu dimittat,
nec amplius indionetur. add. Rom. IIL, 25. 85 in CracO Fsther.
PII. 4.
C) Ut seilicet effectus leois cirea certam personam certumve factum
tollatur, manente de caetero lese. Onod non de pedaneis jndicibus.
ses summo imperante capiendum.
(E) Nam quo d tinem incerrum salva manet poena tribunalis divini.
De Externo praeclare Seneca: in vindicandis, ingnit, injariis haec
eria lex segenta est; qnae princeps quogne sequi debet; ni ant eum
quem runit, emendet: aut ne peena ejus ceteros meliores re dat: ant
eit sublatis malis securiores caeteri vivant. de Clement. 1, 21. 4 1b.
Orot. EL, 20, 13.
8) Est, qui speciose objiciar; Ita segni. facienda mala esse, ut eveniant
Bona. Venium enim delictis. Majestetem imperantis ipsamqne socie-
tatem laedentibus dandam, ut boni quid inde eliciatur. Sedreston
demus, neretignam hoc segni. Diserte enim de venia lognimur, quae
ex Eusticientibus causis datur, quo casu, salvo caceroquin Puris
vinculo, macacio concinoit objecti, est quod praecise ac velue in ab
Rrocto respectum ad poenam habere videbatur, tale in CONCKeTO E
hisce cum deaoror consideratum esse definat, imo prorsus non At.
Contradictorium enim esset punire delinguentem, et focietas pereat.
Jtaque prudentum utique Rectorum est providere, ne, quae servan.
dae societati data est institia, ad civitatis faciat eversionem. add. Pu-
Fend. de 3. N. E5 G. VIIF. 3, 17. E6) Kulpis, Col. Orot. PXerC. 1X,
P. 2 sub finem.
Ch) Ononiam numerosa supplicia cladi sunt similiora; gnam medicinae,
sent decemur ex Facito Annal. P. 49, 3. Tometst itagne Jastitia,
qua calis, non magis concedat us axgritiandi in multos, quam in
Pancos: respedus tamen boni communis, vis mali contagiosa. plu-
raqHO

## Folio 92 — 816856680:0673
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000673.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
qul 
quidaequ
taS?
Ralio?
cinma d
quid rela-
quid di-
pentario:
quidintex.
pretario
rectrictiva
2.S (92, I _
ragne ejuscemndi alia veniam inculeant. es majoris partis absolu-
tionem. Sie Molen ajunt ex omni reorum, ob vituli cultum, nume-
ro tria millia, vix ducentosimam totius exercitus partem. supplcio
adfecisse: eogne exemplo es violatam dei um legum Majesta-
tem resareisse. 5 labesactatam ansu nesario Reipubl. disciplinam
firmavisse. Plare ut facere solent optimi landatissimigne impera-
tores, qui legiones ant copias, gnoties universa crimine tenentur,
decimane ant cencelimane, ut peena ad pancos, metus ad omnes per-
veniat. KXod. XXXII, 27. De quo alibi tamen amplior est disgni-
rendi locus. Consulatur interim J0. Dallaus de Peenis e) Satista-
Etionibus L, 5, 28. e cur omittenda sape sint adulta praevalidaque
vitias C. Forsnerus ad Tacitum. L. TII. fere sub finem.
(i) Seu cum peenae tolluntur, ut Grotii phrasis est II, 20, 27. Probe
antem dilioenterque secernenda aequitas sive dheincia a dispenticio-
ne est. In hac enim ab oblivatione leois peculiariter quis ColvTuE:
in illa autem saltem ostenditur, casum peculiarem sub lece univer-
sali NTTNOCI A M esse comprehensum; eo quod alias absurdi gnid
inde frisset futarum. Conf. s placet, Putendort. de O. H.  C. Y, 2.
9, 10. (6) [,5. 18 2 II, 17, F2. B GFOC, II, 20, 27. GuE in FerHOn-
do quoque Volquio (nt modernos gnosdam praeteremus) carpit,
quod instam cansam dispensandi, id est, leve solvenai esse eam tan-
cum dixerit, de qua leois anctor consultus dixisset, extra mentem
suam esse, eam observari. Nimirum non distinxit vir doctus inter
Deinoar, es inter reloxationem Cire dispenlationem, qua muiimm
a se differnnt. Imo, si accurats loguamur, etiam aequicas ab inEie-
pretatione reltrictira secerni debet. Haec enim est ipsum juris natu.
ralis dictamen, quod leses recte explicare precipiI, n gnis PRF-
TEK M E K F Y u M incommodo odficiatur. IUa autem est ACTUS
MENEIS, Legem rite interpretantis Co restringentis, qui aequitate
diripitur.
) Sic David, (praestai enim depromptis e sanctiore bistoria exem-
plis rem illustrare) ob regninoricatem, bellique civilis religuias Bo-
micidia importunitatemqne Joabi toleradit, IL. Sam. IIL, 28, 29.
(9. C T. ReD. PI, 5. 6. culpa enim vacat, qui scit, sed prohibere non
potest. Similiter salomo Adon: a condonavit crimen rerum nova-
rum, quod punire in Fracre, eo gnidem primogenico satis fuisset odia
sum, 1. RCD. 1, 52. Dissicilior circa II. Sam. XIV, 10. inspecio est;

## Folio 93 — 816856680:0674
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000674.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
e
B1
A
Hi
et Potendort.
C
(,20, 21
uot guosu
M praeter
coc sol0.
1TI1
223 l93.5
E3S
nhi Davices Pratricida, non consulia lege, vel Senatu veniam de
ait. Sunt tamen, qui rede secisse autument: qnod fratricidium se.
cretis arb. eris testiliqne fuerit commissum: L ex autem neminem.
nisi duobus convictum restitus, capitali velit suppliielasRici, ac vita
1
privari Dent XVII, 6.
Caulae aurem poena quem liberantes sune vel intrinsecae Quae cauta
venia de
velexrinseca. Inrinseca dicitur (a), quando pcena quidem le- quocuxlens
cundum SF non futura est injusta, quippe antearite sancita ac
denunciatas Ced tamen dura eAt, ad factum comparata. Extrin-
secae caulx limt merita (b) delingueneis aut ei conjunctorum;
(c) Spes icem de illo (d) magna in polterum: ignorantia quo
que (C), ecliculpaomni non carens: vel infirmitas animi, su-
erabilis quidem, sed difticulter: (F) juctus animi dolor (8), ac
his Similia (1)
(2) Ita divisit descrip sitque Ocorius de Y. B. Po P. 1I, 20, 253 Ac dura
nonnungnam paena vicetur, si ob res non usque adeo praves exaspe-
retur nullague inter delictum in se 25) poenam adpareat proportio.
Referunt eo preclari interpretes exemplum venationis sub paena
capitis prohibitae; ant collectionis succini a mari ad litora ejecti su-
spendio panitae; art transtitionis maeriorum, quae apud Romanos
capitestetit: C. Eenniges ad Orot. II, 20, 25. Non tamen injustam
Ratim dixeris: cum subditorum sit in ils, quae lesi divinae ad versa
non sunt, obsesundare E6) imperium in parvo contemtum, in omni
parte violetur. Monnit tamen ensendorsins, de J. N. P6) O. VIII. Monicum
3.117. proprie lognendo extrinsec as tantum venia canssas esse, quia Putendor-
si L ex nimis cura sit, ea potins tota corrigi debeat, quam ut une 
data veniâ cateris omnibus atrocior poena inftigatur. Onod A an-
tem in bujns vel illins facto peculiares circumstantie occurrant; quae
ipsins atrocitatem, qnalem E5 gnantam L ex praesupponit, minuunt:
ex ipsa egnitate indices peenam non quidem penitus tollere, sed ta-
Men teNCTI MITTGARE. Ono casu. in ipso facto velut intriolcce he-
reat caussa, non quidem renixe, sed paena remperanda. Duod ipsum
mogne in institutionibus J. N. e5 6. observavit Vicriarius, II, 20.
gH. 23.

## Folio 94 — 816856680:0675
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000675.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Nosteadri
XC1O5.
4
03
Gn. 23. P28, 382. eB. LHd inB. Pnamgnam vero Lex ejnsmodi
ratione delicti pexise spectaci dura, et intervenientibns aliis cansis
non injusta, corrisi non semper debet; non tamen dubitamm, can-
sam veniae inceriorem in facto encenus dici pesse, quarenus illna nude
ac leortum intne li prin ipi interier quaedam veniae ratio adsulset.
Neane praetermit: en dun heic est, qucd npra diximus, venia nomi-
ne band raro poenerem etiam venire dinantionem ac temperamen-
tnm. Maso iu rorrio dexit Clpiavus in BaCilicis, Lib. LX. tit. LI.
5. 13. Fomo VII. ex edit. FabrOt p. 830.
(6) Sic M. Anconus lteravit M. Aquilium manifestum criminis re-
petundarum: dum cansa prope perorata: eum in conspectu omnium
constitnit, tnnicam que eixs a pectore abscidit. ut cicatrices Populus
Rom. judices que adspierent, adverso corpore exceptas. Cicero in
Verrem; add. Pusend. de 1. N. (5 O. VIII. 3. 17. Hinc pertinet vicx
ance actae in poenis consideratio, quoad delicta inprimis privata (
commuria; secus est de maxumis eo ad Reip. statum spectantibus. ut
s proditionis reus Aat, hene cateroqui de pablicomeritus. add. Cbri-
Roph. Bclold. Oper. Polit. V. II, Cap. TI. 5. 20. Onde F0 inter septem
modos quibus estimari poena possit, in Balilicis L ib. L. X. titulo cei
mircor, secundo statim loco comparet, o 286 C. ro B CB~IOTX 78
NoISVrO nai rE naq orr O; ex persona facientis es patientis. Con-
fer eo Scholiastem orecum, quem ex Bibliotheca Repia edidit, re-
cenfait ac Latine transtulit Cocolus Aenibal FabEOITuS, ZOmOYII.
lit. P. P. 854.
(C) Utmulti ob majorum suorum famam ac merita ant intercessiones
veniam impetrarunt. Ac vulgatum est illud Ovid.
Nobilitas sub amore jacet: milerere priorum:
Ec, mihri li non ris parcere, parce meis.
Conser tamen denno Besold. II, 2, 21. es historiam de Canuro Rege,
consanonineum regium solennius puniente.
(d) an. si gnis post delictum Cleriens ant Monachus fat, puniri ad-
bnc POssc: cidicule quaerune Monacbi. Onascmcona ses sit vitae mo-
lioris de eo, qui fit Monachus. Felix nimirum Ciallia, gnam, s
recle calculum iniit, ultra. 270000 personns Rcclesasticas alere me-
re memorat Cuilielmus Peter, Libro Anolico Political Arithmerik,
cap. IV. ubi addit in Anplia vix desere 20000personas Ecclesiasti-
cas:) Anolum econtra in Britannia imperare X. Calum vero XIII.
e dim.

## Folio [95] — 816856680:0676
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000676.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
1
aletey
11, C0)
possit
(1. 5. 20.
B. Clic1S Lib. L. X
etrO. dro dC
1
a
Ti
pa facientte e patientis.
e eY BChlIohecA ResI et
CoP
epe
eit
C
PABCOICIS,
merita ant L
Illn+ OvI
CC PEIOTLII
1NEIS
11 MI
oco
IIF. 11
e inprima
M
s
2B
1C
b9.
6055
E dim. millions. Scamdanto opus numero ejusmodi hominum,
quorum, nimiam in corradendis reoni opibus li idinem oravi edicto
coerenit Ludoricus ZIV. Callia Rex. Onarunt iidem: An punien-
dus fudaeus, qui post lcelus hidei Chrictianae se edleribi portus est) eos
adfirmant. Nosconversionem quae animam servat, peenae temporali
frustra opponi dicimus. Onangnam in arbitrio ntigue sit indicis.
minorem caeteris paenae oradum irroxare, ut in prari aroentinae ob-
servatum refert Llenniges; ad Orot. 1I, 20, 26. P 895. seq.
C) TU exensationem si non meretur, aliquando tamen consegnitur
ionorantia Juris suis v. c. Si guis in civitate diu non sit versatus:
Si Lex noviter sit promuloata, (5 sc porro. Veniam impetrationo-
rantia particularis. v. c persone, ut Paulus duriora adversus ana-
niam verba excasavit Act. XXIII, 3. 4. 5. Jonorantia ilem (non
malitiosae privationis) sed peava disposiionis, ut Panlus de se: a
nnendur, inguit; on aegrocor éroinoa, L, TIm. I, 13.
E) Ouorsum pertinet affectuum vehementia; ubi humanae natura con-
orvens est, ut illos, qui specie m.li excitantur at que ad declinan-
dum malum moletum simulant, plus Faroris aut ven x mortales in-
ter comitetur, quom illos qui sp. cic boni excitati ad gratum ali-
quod adgnirendum impellunt.
8) Ct AL ex dolori mariti, adulterum deprehendentis ac occidentis
induloet, peenam humnam tollit, tamet R non vitium. add. Senec.
Controv. I, 4. gnem ad modum Rernestus quidam, occisor uxoris
adulterae es aculteri, revio Ludorici XIII. diplomate liberatus in
Calia traditur Crammondo, Hist 5r. G alt. L. II. Pa0. 140. 19. Ratio
peenae ut omnino sublatae vel mitioatae (nti dicto alicnbi in casu non
ultimo suxplicio. sed exitio assicitur occisor) est justus dolor; E5
quia atrox injuria, ipsins lesi nenlis conspecta primo suo pulsn 
inpinato eo, vim irascibilem tantopere perm. vere praesumitur, ut
soli vindicta intentus, de judice aliisque viu valeat admittere cogi-
tationem. Sed non vacat ei arenmento aintins beic incumbere. KX.
cultum id ante nos est a Beriedicto Ploptero, preclaro olim inter nos
Practicae Philosophia Doctore inde en pa apentium ex tra. Addi et.
jam potest V.lec. M. XImIMS VI, 1. Andreas Tierquellus de temper.
paen. Canl. T, n. 10. 599. Scipio Clarsmonins, de conjedandis cuju-
qne moribus es latitantibus animi assectihus L. X. 6. IX. Pa8. 3+8.
edit.

## Folio 96 — 816856680:0677
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000677.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1031)
(96.)
edit. Conrina. B. co Verulamius serm. fudel. LV. Charcon, de la (a
oesse L. IIL. C. XX XI. per totum eS alii
(H) Ut P non tollendae omnino; temperanda tamen pena cansam dat
exemplum imperancis. Oui enim scelera severius puniat, gueis fa.
cem ipse praetulit, atque ut fierent. andor extitit: Pulere de V espa-
Pano Facicus: sed praecipnus, ingnit. adstricti moris auctor Velpala.
nus fuit: antigno ipse cultu vidugne. Obsequium inde in Principem,
es emulandi amor, validior, gnam Paena ex Legibus, es metus.
Annat. 111115140
an dispena
tacio locu
Satis itaque patere ex dictis arbitror, posse utique sum-
habego cir- manl pocestarem dispentare, ac paenam, delicto licet deter-
ea paenas inatam, polcentibus ica caustis sufficientibus, laxare, adden-
versali po. la tamen conditio: nisi paena natur a vel ob lecem superioris, qui
siciva dot DELIS es, sic irrelazabilis. Hoc enim calu lex Facultasque
interioris (humana) cedic ac subordinatur legi luperioris (a).
Elnde Praceptum, puniendi modum praeleribens Principi: In
homicidium, ET ALIA DELIC. TA. Leee divina expressa, paena caxi-
tali animadverre. Dehomicidio speciatim, magno hactenus
animorum consensu Catuerunt (b) non Theologi modo ac
Deciarim Turcconsulti, sed ee moralis disciplinx Doctores, circa capi-
Toricid
cale ejus supplicium dispensare (aliter de aequitate dicendum)
Principi inceorum non esse; quod lex (C) inferioris (imperantis
humans) debeat subordinari L egi superioris (D E. I:) haec autem L ex de
homicidis capicalicer puniendis a DECd non Ilraclitis, sed
Noacho, unirerlum genus humanum repraesentanti, laca fue-
ric; adeoque (d) velue posrciva universalis omnes Arinsat. C u-
ius quidem cum ipsa nacurali ratione congruentia in promtu
elt, quoniam ricae in humanis aequiralens nOn daEUIE, COqUe
nacurali velut aestimatione ad simplicem calionem facile de-
renitur, ac morce proin luitur homicidium; id quod e fratri-
cida Cainus, ex acculantis conscientix dictamine agnovic,
licet
Lesc UIni
mITaS
abi
de Pan
disquiri
FUX.

## Folio 97 — 816856680:0678
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000678.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
15 arbiCrOE, poste 1
1
Jelicto lic
XAIC
dab
t
set
1
l0c
BeraI
e
DA pEeI
(. Leca
spec
et
1
ICIIM
d
111
I1
MI
(at
is,
NC
livat
MCet
(111
nite
AC
de
500S
97. I
6058
licet Lex ilca ondum eslet promulgata. Ouid: quod e hu-
mana locietatis interlic, aerox adco ac perniciolissimum Rci
publicae facinus extremo supplicio puniri, cum rix homici
dium percimeleat, quod nummis redimere se posse exictimat:
e difficile dictu lic, iis in locis, ubi huic (e) poena locus non
est Frequenciores ne lint hominum caedes an naciricates: Sed
e verbahujus Legis (F) praeceptira esse, ex reliquarum, qua
ibi proponuntur. Legum contextu non ditticulcer crincitur.
Cur enim caetera Colum pracepia vim habeant imperandi, hoc u-
num de homicidis capicaliter puniendis non icem: Accedie
racio praecepti ab ipso Legislacore addica, quia in imagine fecit
hominem DEuS; Qux utique non ad praedictionem. Le d ad praece-
prum reterri porest. Neque etiam evensus respondet varici-
nio. quia (xepius homicidae vindictam in hâc ritâ effusiune.
Imo, si praeceprum ilta verba non continent, aut is, qui lan-
ominem homicidae effundit, absque mandato effundic, aut
cum praecepto. Sipriuss isitur ipsc homicida est, e netario in-
Fandoque scclere le polluic, cum incerimendo, inquem nul-
Jum libi jus crat. Namque ex delicto aut inferioruare, uE su-
pra diximus, Moralis pari in parem jus puniendi non nascitur.
Erso adsumendum erit alcerum. Id quod ipsum est, quod in-
cendimus. Cacerum praecepti hujus reltisia non apud Jio-
bum (9) modo, extant; sed de idem illud grariter inculcarie
DEL Concellarius Moles: Ch) Ouicunque, inquiens, hominem
percusserit, ut moriatur, morte morisru: ac ne ad ommem pro-
milcue caedem extendatur, eos docuie, qui casue absque ani
mi propolico aliquem Force intertecissent, excipiendos. Idem
DELminister omnem hujus delicti veniam icerato cdicto pro-
hibuie, cujus hic Fere tenor est. Flomicida, ut morre damnari
queac, minimum duobus cestiisus conrincitor: teste uno ne-
moreusecto. Flomicida, cadis de industria commisae con-
ricto, supplicium capitis nullo prerio redinere liceto. Ca-
picis

## Folio 98 — 816856680:0679
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000679.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
picis paetiam ne exlilio in ricina alzla, ullo pretio, permu-
oTato (1).
(a) Ob immotum interpretationis reculam. ad quam velust noirir Errocar
sipostolos quoqne videmus provocasse, Act. IV, 19. Jam Princeps
ejusmodi lexum non urique Dominus, sed solummodo Minister est.
AEOt. ZIII. 4.
(b) E Theologis videatur Scherzerus ColI Anti-SOCIn. D: B. CXXZII.
per tot. e Nostris vero Jurisconsultis Celeberrimus Cn. D. Flarp.
Prechcus, Respons. Crim. (5) Civil. R. XXXV, n. 55. ibi: In illa
nanqne prima e antignissima Numinis lege, de vindicanda nece
defuncti; nulla alia, qnam haec sola expiationis forma occurrit.
 quod ejus, qui sanouinem fuderit humanum. saronis pariter fun-
iden tu sit. Cen. IV. 5, 6. repetita in Exoda XXI. 12. LCV. XXIV,
17. Addi potest e Philosophis, optime de bis Audiis meritus Proses-
for V teberoensis Christiinus Rohrenlce. Dif. de Puris aooratiandi
dimitibus anno jam NDC LXXIII habita.
(C) Genes. IX, 6. qnem locum sionanter ea Onkelos: Out
esaderis sononinem heminis; per testes, juxta sententiam judicum.
san nis ejus essundetur. 2D D hy ziD NIk en
qn
on r ariz add. Selden. de P. N. (5 C. secnaum discipl.
Rebraeorum. TV. T, P. m. 475. seq. 
(d) Dolendum, nobile de lese policira univertali argumentum, nondum.
cen par erat excultum. Animum induxerat. Pus id voluntarium.
se d universale ac omnes ligans, professa operz ostentere ac expli-
care Kupitius Col. Crot. at L. IL. C. V. EXErC. IV. 5. 6. lit. Y), sed
ab Academia in Aulam accitus, (6) praepropero fato extinctus, fi
dem datam exsolvere non potnii. Ouod jure ntigne. juxta cum
aliis dolet On. Ludorici istoria raris Naturalis e positioi univer-
salis 5. +10. Caeterum aonovere hanc leoem post Gcorium, in do-
Etrina ao oradibus guibusdum prohibitis. T. B. (6) P. IL. 20, 42. 
11,5,. 3. Theolooi es Pbilos phi summi: quidam tamen athibito
Turis Naturalis laxius drcti secioso nominerem intricarunt. Aeno-
vit etiam. eo gravissimum casum eodem e fundamento resolvitre-
nerand. D. D. SpenerUS, ResBOnS. P. II. C. IV. sect. VIII. P. 5: 4. (19.
Sed es ejus capita leois recensrit Dn. Rechenbergius; Lin. Philos.
Civ. P. I. c. VII. 5. 1I. Ratio eins est, quod nulla ejusmodi leoum
intea
86
2
98.)

## Folio 99 — 816856680:0680
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000680.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
pes
Ant
2
u
1
edetet
er testes,
D 1
111
et
e
Ont
Mt
1WS
_M,
A
s
65E3 199. Y
5C
interior cum natura humana connexio estendi possic: eiB earum ta-
men violationem punite sint inceorae gentes; E. datas illis a D FO
esse oportere, non ut naturales, ut ostensum. sed, ut poshtivas; non
peculiariter, ut facile erat evincere; isitur bumano oeneri sive in
prima institatione, sive in reporatione post diluvium. C’aeterum, si
quibusfortasse rei, gnam heic cerioi usus nondum est perfectrs. b05
quidem suo abnudare sensu libenter permiltimns. Deiis Dero quae
sibi ipsi nuper opposnit rir Docissimus, sententiam band invisi alia
occasione dicemus.
(5) Cons. Bodin. de Rep. VI. 6.
(E) add. B. Osiander ad Crot. 1, 2,5.
(8) Fiob. XXXI. 29. col. XXIV. 14. qui liber antiquissimus jane est.
e0, ut plurimi volunt, ab ipso Moyse priusgnam populum ex 
sipto eanceret, conscriptus. One ratio est, cur Noacbidarum
praecepta andori suo vindicet Cl. Buddeus, edita nuper introd. ad
Historiam Philos. Hebraeorum, 6. 6. lit. Y. P. 13. add. Selden. de 1.
N. E G. VII. 1I. ab initio.
CH) Soad. XXF. 1 = Num XXXV. , 0,5132. Nec obstat leges Bas-
ce Tsraetitis latas esse. Nomgne e in bis, guas populo DE L Rioses
praescripsit, Lexibus, quaedam sunt, quae perpetno obligart.
(i) Vnm. XXXV, 31, 33. Nec obstant seguentia. Ut: haec prac epta
Coristianes non stringere. Christi P. cclesiam esse reonum Gratia. P. r.
od supplicia capitalia. divinitus olim sancita, cessare inter Christia.
nos pesset In Eccleses) primitiva de homicidio peenas capitales
non fngse humtas. (5) L deceptam nobis dilectionem esse. (4) Pa
cinorous, s plectamms in sluce periclitari. (5) Deum dispensasse
circa odium Ca Nam ad primum responderi potest; Pri-
dem hia nio, gna Smoni id opponerent, factum satis a ni
Aris essC. Vulgaium est peutum ab Fvancelio non aboleri, Neque
oppon porest gracia Co uio Maoistratus, qui E0 ipsa divina
orsinatio est. Ad alterum observari velim: primis trihus seculis pae-
pas capieades non fuisse us ob imperentium Christiavorum de-
fectam: Cur enim lases Cnons prodidissent Christiani? De COn-
stantino M. vide, .Pe Dissertationem primame de Tur. Paen. S. V.
lit. C Lelduni non cemmun. Nam a dileEtione inimicorum priva–
torum ad veniam latrem ant tomiciuae dandam N. V. C. C5 LInOF
inordinacus est, qui fe lb ipso DCC sancitum remittit. Onarto
dubio

## Folio 200 — 816856680:0681
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000681.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
160)
(200.
1036
dubio set isfecit Cirotins. I. B. ( P. TI, 20. 12. 1. qui videndus omni-
no. A1t quiocum ajo. Nimirum haec tegis universalis natura est.
ut in es DEUS dispensare possit. Hac ratio, cur quaedam objecta
a Lede natura ad hanc reducamns. Sunt etiam, qui Lamecbum.
Carnisi is munus obiisse dicant; guod tamen incertum. Cen. IV. 23.
sed eo credibile est. Cainum timnisse Patrem, ac nrbem sibi aedifi-
casse ob paenae metum. Denum singularis est observatio DoctisimI
Ovirii, qui verba Geres. IV. 15. fic transfert: Ua edidit DEUS in
Caino miraculum (sive fionum oretie extraordinaris) quod non in-
Terficeret eum omne inveniens ipsum. Cons. Jus Talionis, a Praside
examinatum, S. VTI. pa0. 27. E6) quae super hoc aroumento nuper
Prodiere scripta amcebaea: De Jure Cratiae Principis Cbristiani in
Reos noxa capitalis: es de Jure Principis Cbristiani agoratiandi
circa bomicidium negato: ut e9 Justiniani Clementis P encopabitanim
Geroissenhaste Enmerctungen von Dem Umpt einee CBristlictzen
brlgPelt 20. 5. X3. ibi: Dieses ist eben in gnestione: b ncht in
fora Christiano eine mahre Deehrung du Christo Die tooliche Pae-
nam civilem alleroinge auffhebe ) jund utique eo aeren est. Sed
quis verae seria que poenitentia siona certo semper ac indubitato col-
liget? Idem aronmentum apud Anolos hodie disceptatur; extatque
Thomae Barlor, Episcopi Lincolnienss Liber, gnem levecal Milcel-
laneous and W ciphe Cales oF Cconsciensce inscripsit. Uroet vir in-
geniosus. legem Noachicam de homicida interficiendo ideo Univer-
salem non esse, qnia Principem non oblivet, quippe qui tametsi quem
occidat, capite plecti non possit. Sed nibil evincitur. Nam ipsum qui
dem Praceptum. Non occides. Principem Regemqne Prinoit, es
Eoram superiore, qnem solum DCU M habet. renmi sistit. Quam-
quam exlecurio poenx in foro humano fieri hand possit; salva inte-
rim manente vindicta tribunalis divini. Sed ista quidem tetioisse
suffecerito
Lacerum est is peculiaris renix dandae inodus, quo ubi
cres (A)  Tentensta, Leus ablolucus incellioieur. Jus hoc.
car. d quic ALierVa  CL. CCL adpellar ne ex Fabula de Oreste; qua
res apud  in Furiis, e Furipidem Oreste d Electra
EFa
an in p2.
21E118 C in YC
icior era
calcusus
MinervR:

## Folio 201 — 816856680:0682
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000682.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
et
1
Iet
1
ec
ea
Ic
(03E
[201.)
4036
axdiis, tractam. Calushric cxat: Clyeaemmestra Agame-
mnons use aritum, opc adulteri AEgilthi ula interCMCFaTI
idemque facum Oreltem puerum mansisset, ni Electra loror
clam Terracum educari curasset. Is ergo adultus patris necem,
Occila matre, ulEuS, (quod certa ipsi apud Argiros damnatio
proposica eset) Athenasprotuoit, ac Mincrrae supplex Factus
caullam dixic. Eibi cum condennantes une sententia vince.
rene: adtuit zo unxaris Mincera, suumque ab (olrentibus cal-
culum adpoliie. Ouo ipso paribus sentenciis VFCFE VALUIE-
DuE micior, _Preltes eraliE. Minerra, dinumeratis mox cal.
culis, Calutarem sententiam hunc in modum enunciante: (b)
arre oy cani par aivar siulu
ioor gae Est F apId unua TCV nNCoV.
Fralut hic rir ulcionem languinis:
Nam calculorum numerus xquus exiie.
Ouod omne ica praedixere Oresti anxio, Cremini, in Electra
lou de s enocuovor un dareir dinn
dnDo rDEoC
Scrraberis, ne judicatus occidas
Per CalculOs PArCSI
Rai 70E RoinoiS, oBC roUO rEOET,
Nixaer iocy5 inposor ror peuzore aci.
ET COETERIS LEX ISTA PROMCILOABETUE.
EIT SEMPEK PAKIBIS CALCCLIS VINBAT REUS.
Racio est, quod in dubiis benigniora curioraque lint praete-
rendas cutius aucem suc vel nocentem absolvere, quam inno-
centem condemnare (d); _ ipla nacuralis aequitas jubcat fa-
vorabilem parrem praeponderarc; imo in Dialecticis quoque col.
lectionibus illacio eam partem sequatur, qua minus onerat;
adeoque multo magis, efficaci aequitatis inomento, in com-
paratione sencentiarum, ab lolutio praeponderet (c) damnatio-
ni. Unde tocies apud Veceres, Duinciliarum (F) inprimis,
UI
EuripiatS.

## Folio 202 — 816856680:0683
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000683.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
28E
120151
LATBLILML LTCIMMMLALIS nomen e propolicum huic
esi accommodatur. Nec denique Rcip. nocere pocele, quod
magna ratione acminictratur. Summa aurem (s racio cA,
Parcere ei, de quo in utramque partem dubitatur e Parcem
adeo, ut dixi, eligere tutiorem.
(2) Fecioit eoreoium hunc locum Crorius, J. B. E5 P. II, 5, 28. sed nOn-
nihil intricate; ab initio inprimis. Oranguam cum ait: In paribus
Tencentiis non lacis momenei ad mucationem este: solum nnnerum re-
Ricit, non antem qualitatem sententiarum, quam numero natura (n-
senturiat. Plenior elegantiorque est tractatio Bcecleris inteora dis-
sertatione de Calculo Minerve.
(b) Enripides Electra V. 1265. 1268.
(C) Ona reoula nibil in praxi freguentius. add. T0. Tesmarus ad Crot.
l,5
(d) add. Dissertatio nostraVIIT. de paenis, 5. 2. sub finem. p. m. Br.
(C) Sententiam sic e Patribus extulit Nazianzens: eo is au D, β0015
nina ra rd PINarSec. Nec abit interpretandi illa reoula: Ad ali-
qnem exensanduns ac desendendum sussicere rationes probabiles: ad
acensandum autem C damnandum opus esie. APO D ICTICIS. Con-
Feratur in Medicina mentis. Foach. Lanxius, F. 1LI. 6. III. 5. 15.
(E) Oni declam. CCLIV. L ex, ait, eos absolvi jnbet, qui pares senton-
tias inlerint: imputabisis istad publicae miscricordia. Imputabilis
bumenitati.
(8) Addatur denno, Baclerus, de Caleulo Minerve; Dissertat. Acad
P. 515. CasCo pOI.
an talvo
DCMarUE
nicti pos.
NINE ASY
LAt.
Sed e justa est Asyorum (2) (nOn PExecise (b) templa
suxe ac. Cu: 2M BE (C) xedium, quas Legati incolune:) Canctimoniai ve-
rus Mnerico laborancibus (d) odio; non qui humanam (0-
Ciclatem violarune. Unde, si cui (C) celum apud FIcbrxos
manu fuoillet, quo interfectus homo enec, ei a(7 la patuere: at
qui deliberato hominem occidissene, quire ciritatis (F) CuF-
bassene stacum: lis ne ipsum lanetisunum DFL alcarC PAEKO-
Cinabatur.
Vocem

## Folio 203 — 816856680:0684
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000684.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
149
pb
10M phat
11
(11
2553 (203.) 35
Vocem ipsam, E Lamdacismum, pra Alyrum, eximie, et multa alia
expOsu  )0. LudOr. Vires, ad Mno:stin. de CiW tate Der, L, 34. qn
C3 ipse videndis
2) Sunt asyla loca, pablica anctoritate ad ingorentiae auxilium eo
praesi sium consiE, ut interim causse justitia cconescatur. Porum
exempla apid omnes fere populos extitere; seripeorum vero justam
seriem percexnit Ili. Kulpilius Coll. GFOria AB, 4d L2, 21. 6. 5. lit. 4.
qui ommino ab historiam hujes arormenti licerariam conferenduss
sed e e nostris landari beis merentur B Ju. sdami Ostandei, Can-
cellarii gnondam Tubincensis de Asylis Rebreorum. Centilium.
Cbristianorum Dissertationes.
(6) Oniagnid Cor2a lcz contradicat. Ps guidem dicam seribit C. Orax-
cuvix; variar. L. ect. PP, 20. Fatenti A(yla neque divino neque buma-
no jure pracipi; Sarpo item aliisque indinatur, gnasi minus Ca
tholice cum Covarravia sensissent; Rationem tamen nullam adfert;
neque quidgnam ad praecipna illorum, ex ansiquitate statugue civi
tarum depromta, aronmenta responder, quam rcclesiam non cam
 Peccara Tovere, quam delinguentibus venios socedere; EI gnam-
vis ReipaBL. I Fe: jiF, ne de 1Eb = m nCt impnnta: Reipublicae ta-
men quoque intereffe, enod Eccbesie sint rsjoium consnoientibue
adipsas. Hac enim Majestate e cultu Rcclestis concesso divi-
nam inter hornises dionitatem quam opt: me conservari. Sed quid
Rcipublica quae is interest, delinguentes non prenir? ant quae Divina
Dionitas praetenso Templorum Cellarum qne Pure conserrabitur?
Non certe omnigotentis ejusdemine just simi Numinis, quod sentens
impanitum dimitti vetnit, cumque ab aliari jussit avelle, qui Andio
proximum occidisset. Poitur eam divinam dienicarem adpellat, quae
in canobiis, in S.cclesasticis donibrs E saeris in universum locis
Babicet. Hanc ne vero cum Insioni Respublicae damno conservari
necesse est? Ant. on ea tuendae divine dionitatis cennina ratio erit,
P voluntoriae cedis andores, s enivis Regitio obnoxios. si omnibue
coopertos sceleribus, tueantur sa ra ista loca. s ab omninoxa pre-
stent immunes? Nimirum, clementiores isti lonoeque indulven-
tiores Ipso DEO esse enpinnt; dum Jue àounias etiam sceleratis
npercussoribus concedunt. Sed revera dum clementie landem ex
ista impunitatis concessione affectant; optimos quosqne alque in
nocent. simos homines sceleratorum libisivi exponnnt. Nulta enim
Des

## Folio 204 — 816856680:0685
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000685.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
Argumen
ta proim
mumicace
cemploru
Tolvineur.
635 (20+. ) F55
Deccandi major, illecebra est, quam impunitatis, e5 tam quidem pa-
rabilis, ses. Atgne ita quidem Romulus, ut angeret Emperium, ab
omni noxa libertatem concessit, E5) quandam gnasi, PONIROEO.
C.IM exaedisseavit; add. Augustinum de Cevitate Dei, 1. 34. E6) con-
fer. etiam s placet, Episcopium. InstIt. Theoloo. L. III. C. IX Prae-
cepto XI. Multa egnidem revernnt; atque hoc inprimis, quod si
Templum V. T. ea pavisum sit immunitate, ac Exre guidem divino:
non adparere. cur nostrae aeconomie Templa eadem destitnantur.
Sed (6 ab optimo servatore Z achariae necem eo pracipne aronmen-
1o exaoperari ajunt, quod occisas inter Templum eos altare fuerit.
Ioitur immunitatem loci ab ipsomet Macistro nostro aonitam, no-
bisque sufficienter esse inculcatam. Mattb. XXITI, 25. Denigne de
beri hanc dionitatem Templis, ob singularem, quam DEIIS exhi-
Bere Templis soleat praesentiam e favorem. Sed, nulla in primo est
vis connexionis. Largiamur eam Templi Salomonai dienitatem.
Fuisse; nihil tamen pro eodem Templorum praesentium Jure inde e-
vincitur. Enit illudumhratieum  Chriso praelusit, ejsque Bon-
sae: non materiatis adibus, vel in parte vel alias extruendis. Dein-
de nondum id jus Hierosolymitano Templo evictum est. Saltim de
divino Jure auhuc guaeritur, quod a sublestis Phariseorum tradi-
tionibus es emendicatis Pontisieum, Principumve privileoiis edeu-
rate dehet secerni. In alcero, quod objicinnt, id quod in quaestione
est assumitur. Nondum demonstrarunt. Christum id facinus ex
capite immunitatis exaogerare. Ac s omnino Es hoc daremus, nul-
lum tamen inde pro immunitate aronmentum exsurceret. Nam A
gnis in Templo, Protestantium conventibus dicato, bomicidium com-
mitteret, ejus equidem sceleris gnantitas hac ipsa WEae vehemen
ter angeretur, quod in ede Christianorum caecibus illustri, ac spiri
tnalibus unice exercitiis consecrata admissum fuerit: Templitamen
immunitatem nemo inde inferret. Ad excremum respondit, qui pro-
fessa opera hoc aroumentum discnssit B. Ohander; infirmum scilicet
id esse, quia non in lapideis, ut antaoonista velint, Ecclesis, sed in
Diorum potius mentibus habitet DEIIS; neque loca sacra ita dican-
tur, gnasi Numen beneficiorum suorum dispensatione illis sit affixum.
ride, si placet, eundem de asylis Cbristianorum 5. XXV. PaB. m.
235. 59
C) an lalrim Lexatis sus A(gli es Franebitiorum competat: acritet
di

## Folio 205 — 816856680:0686
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000686.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
s
653 (205, ) F38C
disgniritur. Grotins ex mera concessione dependere putat, de I. B
(5 P. IB 18, 8. Certe Pontisex innocentius XI. Calliarum Reois
L eoato Marchioni Larordino nexavit: ea praecipne nixus ratione.
quod delicta inonne ferri. Turi naturae repuonet, ideoque jus illud
nec in Porisiensi nec in aliis qnam plurimis aulis observetur. Onam
contisicis sententiam exguisitis undigne aronmentis consirmosit
Calelinus Stondeaci, Ahbas Sancallensis E5 Cardinalis. Fibro de
Levatione Lavardini, ejusque cum Innocentio XI. dissicio. AC
idem quoque Pontisex Anolicum Legatum Jacobi II. Postea ex- Re-
eis, qualis centum retro annis Romam non pervenerat, nili renun-
ciato alylo, admittere noluit.
(d) Non enim convenit scelerum facinorssorumque extare re: extacn-
1a. Duo etiamnomine Pirorum cordatorum jam olim de asilorum
Parisgue supplicum extensione extant gnerela. Conser Facitum an-
nal. 1F1, 6 - 14. IV. 14. XXXVI. 3. (5, s placet Forstnerum, ad
eundem; verba precipne: Neque quenguam in Ceapirolium, aliare
eebis Templa pertugere, ur eo sublidio ad AgitiZ VEatIE. Sed gnai
topere eam immunitatem extensum velint quidam ex Romanensibus
Moratistae jam ab aliis observatum. Si CasrO Palao definienti ce- LXCerpTA
dendum. non exclusus ab ea erit vel diurnus depopulator, vel vid-
desureim.
unitatio
rum prassator, si extra publicas frequentatasque vins poliaverit, e Calte
vulneraverit, immo bomicidium commiserit; Negne eum excluden- P2120 ec
dun censet AZemodus Tulcus, juxtaque eum AZorius, qni homicida amonilio
velmutilator in E cclesta delignis, nos sub spe immunitatis boc seceu Laco
rit. Nec immunitate caret, qui mandat alignem in Eeclesia intori-
mere. Fegat, cui volupe est. infinites prope eiusmodi exceptiones
tradentem Ferdinandum de Castro P. lio, Operis Moralis, P’arte se-
Edic. L11a
cunda. Tractatn de Reverentia locis sacris debita, Puncto decimo. sdunens
Ibi; (nam panca candide ex summa excerpemns) Raptores Virpi- de P uno
num, Eo) adulteri privantur ex plurium sententia immunitate. Sed 1635. P. 156
non probatur. Sodomita non est. Bectato puris rioore, immunita. leg.
nte privatus. Perjurus eo falsus FeBis immunitate oandet. In-
cendiarins immunitale candet, tam et si plures DD. contrasentiant.
Faericator falsae monete immunitate eandet. Rursus Puncto XI.
35. 15. Marer exa delinguentem e loco sacro resisti potest.
tna aente  ab Ecclesia; quia nerigue facit injuriam
vim vi repetter cet. Ex parte quidem velinguentis resisti
Botes

## Folio 206 — 816856680:0687
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000687.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
EdiE. L.V-
1680.
121. a
edum. deA.
e
RLeloL. XLVI
tEe
mo P
e
o
Se l206.)
608
 Potes armis, es qualibet ans brs ant quia cnilibe: in desenstonem
Propriias uum est arma sumere; ess illa non est acoressio sed
is defensio. Extat etiam inter opera Anconini DiAMX, TOmO NonO,
Tractatus ejusdem farina de immunitare Pcclesarum. Tediosum fon
ret. portenta sententiarum omnio proponere. Conserat, cni vacat,
1 Resolutionem X XVII. ubi definis: Immunicace non priv: ri filium.
si occiderit Patrem insidiose e) incante: secus, si inter Patrem 2
filium nulla intercessisset iximicicia. Ac rursa5: H00, ait, olim con-
 sulni quendam, qui Actum sodomiticum commiserat in Rcclesia,
non fuisse ejus immunitate privandum. Candet ea Sacrileous:
on pandet odulter; eaudet blashemasor non hereticalis: simonia-
vcu Incendearins; Roptr Virinum. Sed offendens Personam C ar-
dinalis non gander; neque is qui crimen lalae Msjectaris in Cardina
dem commissum non revelat. G. uder vero leus laelae M jestaris hu-
MIaAT. Speciminainsirum haec suet infinitarum prope aecisionum.
Onae quid alind osen danC, gnam Ecclesias in stabula improbitatis,
ac seminam scelerem Dene omirm mutari Onare nec operosa con
futatione indivent. eos monere in universum possunt, quid de reli-
gna Doctorum izorum Theoloria morali babendum fit; quae in ipso
gnogne Pepatu illis fordet, quisensum honestatis, brmnaeque socie-
iatis crram omnem nondum deposnere.
(C) Denteron. XIX, 5. Instum ergo est innocentie presidium. ac re-
de propinguarum irae bomo suberabitur infelix. P. Isi necori non po-
desi, habnisse etiam asyla molesti quid, es instar carceris non redi-
mendi. NHMo XXXV, 32, 33. add. denno B. O pander ad Cirot. II
21, 5. ac de Civitatibus Refvoii in univer sum. Cnilielm. ZepPerus
E xpianat. L eoum Mosaica. IF. 14.
(E) Uade e nocentem ab altari suo avelli voluit Deus, ut moriatur,
FXOd. XXI, 14. ac Z0ab_S frustra altaris cornua adprehendit, 1.
Reo. II, 28, 29. De vicina in Snevia Asylo videri petest Besoldns.
qui (5 privileori Reuclingentibus dati cenfirmationem a Maximilia-
no L. Pactam recensnit; in Delibatis Zuris, voce: Aly 2. ac de religno-
rum in Cermania Asglorum Pure Pag. m. 605. 70. Cerhardus, 2b00
Woous lnstonis, Centur. Onest. Politic. Dec. VIIL. qu. IV.
1
eret, ne de Laenarum diriliolbus, Pro itrituet la
cOHC.
Quomplex
ana?

## Folio 207 — 816856680:0688
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000688.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
1e
CMS
211
HI
el versum pa
rals habendu
(IV.
nta
101
es
37.
it 
tione, nonnulla lubiunsamus de ad finem denigue conten. 12-
uS. Palmaria in iis distinctio est d C ausa Ptcience, in Di-
vinam e Fhumanam. Uleraque in eo convenic, quod CdB
Malum Culpxe imponitur; difterune tamen modo non uno.
Illius enim auctori jus lensceminencius est, quam hujus: TIle
animam _ Corpus percere porest in schenna, hic COrpus Fan-
cum occidere (a). Ille per, essentiam justus ex eminenciori in
homines Ture pollens, delinquentem absque SAIISFACCI-
ONE AUE POENA dimictere Reguie; hic ob delinguencis
hrand earo condicionem, auc stacum Reipublicae reniain dare
POtel IMIOLCNCEUT. Sc. L SC dirinX pCenX prRCipuum sinem ILa-
bene incernum, Pulticia ultricis demonstrarioneim; neque CZ
quaris, quam Summus Rector infigic, poena ucilicas in puni-
105 (b) redundat. Difterunt etiam objectis, nam ad incerio-
res actus qua cales, poena humana non extenditur (C).
(2) MattB. X, 28.
(6) cons. Dissert. I. 5. 4. exemplum in peena aeterna manifestum est.
(C) Dissert. nostram de P∞nt5, 1, 2, c.
LI
Doctrinxe caussa peenx divina distinoni (2) possune in Duomodo
remporales de aternas. Pemporales ratione objecti icerum sune divieaneur
ocenxe di-
vel unversoles, vel lingulares. SEcernapaena Jultiriam DEI ES- vina:
sencialem necellario consequitur, eoque à cuirior (b) aetcrnunr quid pcena
udicium adpellatur, quia sententix in exeremo judicio latx
effectus ais aicorae xternum que durabit. Universalis vero, led
ecerMA?
temporalis, paena est, quae unirerlis, aur salcim plerisque, ac, quid cem-
voralis:
si paucislimos excipias, omnibus inttigitur. Elemors, in se spc. et qu’oi
ctata; uc dilurium, quod omnes omnino hiomines, excepFA plex:
Quid ui
Noachi Familia, perdidit. Parcrcutaris est, quae vel genti vel versalis.
urbi alicui crarillimis peccatis iiBMeFEX IIMIEEIEUE; qualis C quid P. rci-
rat evertio Pentapoleos: (c) exrinctio Pharaonis: CXcil1O SCB- c.Lat.
G21ic 131
tium sulario.

## Folio 208 — 816856680:0689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
235 (208.
36
eium CanaHXAEUM: CverSiO RConOruM: poux epidemicae (4)
Sincularis denique elt, dux certis personis, aut familix, oblcc-
lera admicsa a DEO immiccitur. Ouortum pertinet L ex l’a
lionis (C), Superius illustraca, ac praecipue Chrictianus Lactan-
sii de morribus Persecutorum Commentariolus.
(2) Membra huius divisionis sufficienter explanat doctissima Disserta-
tio Celeberr. Dn. Recbenberpii de sultiria ulirice, 5. X XX IY. 199.
(D) Hebr. VI, 2.
(C) Gen. XIX, 24, 25. TnsIR. XXXVI. 3, 6, 7.
(4) TI. Sam. XXIV. per eot, AmOSIV. 6-- +2. EZeCB. XIV.
(0) T. Sam. L25. add. Dissertationem nostram VII. de Jure Paenan
rnm 8. 1.
X.
Racione Subjecti solene diltingui poenx Dirinx in inter
Dubiecti: nas ec externas. IIlx (2) sunt, quae animum cangune, dirini
quid incer. Fribunalis conscium; uti sunE angores, poenitentia, metus, de
conscienciarum mille moxsus. Nemotacile est, quinon in Fa-
ciendo seclere aeria quaedam Aagella in animo _ velut ictus
senlerit; Calcim, qui tacinus subsequumeur simuli, hominem
rehementer excruciane, ac reluti carnitex, iceratis quotidie
ictibus cadune ac pungune. AC, ut magis in morbo judican-
Tur, qui tabe aut marcore laborant, quam qui inslammatione
aliqua auc Febei: e tamen ta magis apparene: Sic in locario-
ec peena improbi, quos maletactorum conscientia excruciae
(b). Flac vera animorum cormenta: hi cruciatus: angi lem
Per, Peenicere, mecuere; quibus care compares cculeos ultos,
quid exrex. sdiculaS, UInCOS. (C) EXVerNA LINE, GUX COEPUIS LANGUINE, QUE
qua circa illud: ut paupertas, exlilium, dolor, orbi, MOTECS.
(a) Liplius posthumas addit, quae eundem animum; sed liberum es) à
corpore abjunctum tanount. Uli peena sint, guas morte obitu, sce-
lestos manere etiam e priscis plerique non vane sint suspicati.
b) Nota sunt Tiberii litera ad Senatum exaratae, gnas cum hoc fere
tenore retulisset Facitns: Onid seribam vobis. Patres Conser. aut
quo-
Bnomodo
racione
MX3
IXE

## Folio 209 — 816856680:0690
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000690.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
1a
en
125
Il1
recb.
(1BGUI PCH
11a
POre
dirica
NIIUI EANGUN
I
DeNITeNCIA, MCTIS,
10 CHC et
11
11
(CX
UINOI
1I.I
IIN
c
615.
111
658
que modo scribom, out qnid non scribam hoc tempore, dii me pejns
perdant, quam perire quotidie sentio. P scio. oddic: Adeo abtot
aigne pustD,i quoqne in supplicium verterunt. Neque frustra
Prestancissimus fipientie firmare selitus est, si recludantur Tgranne
ribuo. ita sevdia, libidine. ma. consuliis en mus dilaceretur. Ouip-
chelius etian, memorante Priolo, 1.2. seu Numine exterrente, seu tot
post: Fantum gallici Cononines oni perditum, tantum militia essu-
sum fatioabant animum; mortoundis membris jam inclusum (5) a. S.
Confer. Genes. XL. II, 21. l. Sumt. XXV. 31. 10. VIII, 9. ac puleurE
n odteon adiot versota tot era nocc.
209. 7
P
rummentes, posse aspici laniatus es ictus: guando ut corpora verbe-
pe Tiherium non fortnna, non sscndines proteoebant. quin tormen-
ta pectoris, suasque ipse poenas fateretur. Pocieus Annat. VI, 6. Ki-
ext netorum re:ordationes nunguam marrre erat vacuu Rtpaulo
Menander:
S domostor rono n nar u Degourur 
ensm te cucaplum Sicucus ille Tgrannus:
Districtus ensis cni super impia
ei ie s pants Llplla de Constancia II, 18.
verorec pendet.
Paenx, quas dirina  x, sirc univertalis, sire par- Quomodo
ticularis _ Flebrxeis praecipilerata, consticuit, vel ab iplomet
porro divi.
idAnEvE
DFOX expectandae, vel ab Hlominibus, divino jussu, infligen- paenx di-
dx FICFNNE; e ha Gindet bavitales vel non capitales. Illarum vinx:
quatuor recensent Masius Llebexorum: (2) 19. 2 nhio
Pm pin lapidationem, cembuctionem, sladium e sranou-
lacionem (6). Oux C solplorum rocantur mioos is fudi
cia animarum, quod ulcitilum in iis irrogatum fuerie suppli-
nal
cium. In his vero euere, verberatio, venditio, exilium, vel capica
ec species complures aa, partim criminales, non tamen capita-
L59
vel non
les, nos 1312, judicta Mataticia dictae: Parcim mere ciriles ac capicales.
DCcuMaxiX, nISIBISPRUnCUPAEX (C).
el ab ipto
DEC
vel ejuo
juctu,
indicta:
Vocant

## Folio 210 — 816856680:0691
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000691.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
E
3Et (210.)
e excisionis peenam referunt, 113 apud Mosen, E) eEonotsaoV
Duor detr
etis in civi
feriebatur popso exendons. repetita in Petronii fraomentis (ant
gnisquis eorum auctor sit) descriptione, dicebatur:
Lixempeus poputo Cotasali ier. bic ad urbem,
ubi eo mioratio crajam in urbem aliud non esse videtur, gnam
haberi instar Craci. Fidcatser Jonnn. Clericus. Comment. ad Cenes.
XVII, I8
(2) Codice de Sgedriis, qnem Latinum fecit notisque illustrabit so.
CoccejuS, C. VII. 5. c. addi meretur 10. Seldenns de Sgnedriis, ElI,
13, 40
(B) Crucifixio non item: quod demonstratum dedit Ilaacus Ca (AubOnIS,
ad Baronium Exercit. XVI. B. LXXVII.
(C) adde denno fo. Seldonum de Sgnedriis. II, XI. 1.
22F0
Ipsi de caetero Jnaxorum Doctores Reorum morte da-
eare TTraC randorum numerum Fecerunceriginta (ex. Lapidandos a-
licica dicta. june Fuisse octodecim: Commburendos decem: gladtio punien-
cum tueris dos clros: Strangulandlos (ex (2). Uibitamen obserranctum,
Cupplicie
capicale?
AN LCgeS
detinicas Capicalium ejusmodi panarum species furis iltius
Particularis Ciritati LTebraorum Pheocraticae proprii ac fo-
Hebrxoru enlis fuisse, neque hodie imperantes Chrictianos praecise ob-
criminales ligare, cum, uc recte alibi Grotim, Deum roluisse, ut alii, quam
achuc 0b. Traelita, ilta lege cenereneur, nullo indicio postit deprehendi
ligent :
quisve il. (6); Led a illud pexeterea cenendum, Fas esse Chrictiano Pein-
cip.
Vocant Rabbini Indicium divinum ac fori superioris zin N2
Pihorhitem que Wi 22 manu caeli instigatur. Quorsum
LXX. Interpretibus dictam: cujus speciem esse ajunt peenam prema-
tura mortis, ante diem sullhnua JaI. L. V. ult. gnam (5 precepto
ciremmeisionis praetereaque alit L X ILI. vetantibus appositam ali-
cubi existimat Crotins. Cmndem expositione ea loca favere vi-
dentur. in gnibus DFEIS minun, Je , n eusmodi peenas de reis
sumturum; Conf. Lev. XVII. 10. L1 5. 6. aaIl. 30. Etst
communior est opinio, aliquol ehum inhch moriem a indicibus de-
cretam, vel es excommunicationem ea phrast indioitari; qua qui

## Folio 211 — 816856680:0692
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000692.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
111
videtur,
1CM
AB
W1M2
lsgue id
HaM
nes
0
e
P25 T2T1.) S)
cipiceiam, illos ad mortem condemnare, quorum delictis in larum ne
1883
Molaica lese paena capicalis destinataron eAt (C). Diversum.
enim, ubiremedium aliud contra delicta lixpecere non vide-
eux, Calus Reipublica prudentiaque lesistaEOFIA NON FaTO exi-
siti ac lunt cuiris Rcipublica 2elur propria quaedam circumstan-
ria quibuspeenarum ordinatio debet altemperari. Duo eriam
nomine haud parca, qux per se videri inditterentia poterant,
Forensi lege sererissime obterramus incerdicth. (d) Ecli non
difficeamur, e policicis Ebraorum lesibus, capicalia supplicia
constinencibus, colligere Christianum LLacorem posse, non
modo non injultasper se poenas ejusmodi clle, Led etiam, (i de-
licti rationes, li exemplum ac Rcipubl. indoles expolcat, cri-
minalibus lanctionibus repeti posse, e ad limilia FacinOra Cx-
cendi. (C)
(2) Confer. 70. Sehdenus de Sguedriis II. 13, 5.S99.
(6) Negne enim eos cblieat L. ex, gnibus duta non est. Oui canon est
Apoltolo quoque repetitus, Rom. III. 19, add. C. COC. de J. B, (5 P.
F, 1, 26. n. 7.
(C) Ouod contra Scotum observandum. cujus qnidem sententiam val-
de probabilem dicit Crorius, de P. B. 6) P. II, 2. 14. qui ob id judi-
cium castigari a plerisque solet. Sed adprobavit repetiitque ean-
dem doctrinam T0. Telimarus, notis en illum locum, ubi tamen hane
questionem, cum altera: An crescentions delictis peenae quoqne cre-
scere debeant? miscere videtur. Idem aroumentum adversii To. Pi-
lcacorem, W oltgangum Musculum. 10. Mrccorium aliosgne ex
prefesso eractavit Noster D. Z emerarius, summa Puris Div. Sect. I.
arb. l. sabjeEt. II. P. 122. s99. E6) ante enm B. O handee ad Orot. II,
23 24. P. 641.59.
d) Ut Levit. XIX, 27. de non condendo in rotundum capite. praescin-
dendi cum pentibus commereii caussa.
(C) Pnlere Lactancius: Non cum occidere DEHS vetat, latrocinari
nos tantum prohibet, quod ne per leges publicas quidem licet: sed
ea quoque ne fiant, monet, qua apnd homines pro licitis habentur
instit. VB L0
XII

## Folio 212 — 816856680:0693
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000693.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Paena nu.
mana quo
cuplem:
53
LTT.
Ponx (a) humanae, seu quae humano judicio insliguneur,
vulso diriduntur in Capisales, quibus ob acrocius delictum vi-
ea adimitur, ee non capitales; quando delinguenti ob malum
actionis irrogatur malum pastionis ciera vitxe naturalis abla-
tionem. Sub illis concinentur decollatio, suspendium, sub-
mertio in aquis, viri defossio, supplicium eoca, vivi combu-
rium, impalacio, diffectio in partes, live dictrnctio per equos;
Sub his mulcta pecuniaria, publicacio bonorum, intamia, rele-
sacio, vel ex certo loco, vel ad cerrum locum, quae hodic
Continatio dicitur: perpetuus carcer, damnacio in inecallum
ad triremes, aliare opera publica: sigmatis inuctio, abscissio
membrorum. Elcrarumque species omnes recentere nimis
lonoum Foret. Commendari incerim pocest Camillus Borellus (B)
qui camen aic, peenicere se, quod cam multa paenarum genera
enarraverit.
(2) Ita qnidem Politicorum Scripiores, e queis viderimeretur accu-
ratissimu Herrius, Element. Prudentiae Civilis 1, 9, 16. A2di p0-
test Schônbornerus, Polit. III, 20. pa0. 284. Solicitius alii distin-
onunt in Civilem es Criminalem. Haec vel capitalis est vel non
capitalis. Plane ut supra ex Rebraeorum quogne placitis tralidi-
miss. Alii Paenam Non capitalem sub divisunt in Verbalem (6 Rc3-
lEm. Verbalis est, cum delinguens ob malum actionis verbis incre-
Datur, moneturgue, ut in pesterum ab iis abstineat. Realis, cum de-
linguenti ob malum actionis, alio, quam verbis, modo irroeatur
malum illi preportionatum. Realem dividunt in Paenam eris sive
multam, (o corporis, sive corporalem.
(6) de Maxistr. edict. a. P. 333, = ad p. 393. Addi potest du Frelsie
in Clossario, Indice de Pcenis.
XIIB
Diridi etiam paera humana a Ctacu pollunt: uri (unE, ci
Duid Pa-
6d
aues duultrationem iudiciose dilisenterque expoluit

## Folio 213 — 816856680:0694
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000694.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
io inta
iouNC
YI
911
M
ICU pOlti.
B GVaELII
11
HIEC
638+ I213,) 43
fcceo
Polybius: uc _ Narales, ob delicta, gux velsin rem nauticam Navaloos
Perpecrantur, vel a naucis ipliscommiccuneur, irrogari Colica.
Dux ut eo facilius ad ministrarentur, resque nautica hoc me-
dio cutior redderetur, ordinacos olim fuisse legimus scationa
rios, Trenarchas, Latrumculatores, ansochonras, Diocmitas, Pugiti-
varios (C); Alias quoque poenas recenlere pro siasms (s loqui
ita Fas (IC) quandicarivi e ubicarivi diverlicace, a lumma taimen
TIBTOUE Poceltate inAigendas, terminorum non ignaro
hrand erit ditticile (d). De Convennonali vero, quam rocant,
COnVO
Poena, agere hujus non est loci, uei nec de restamentaria, cum ciomoled
laxior illus accepeio (c, d priratorum roluntare nixam sire
culpae sive morx coercicionem importeti haec aurem, ob dolo-
lam ulcinix voluntaris, ceu quae heredi omnimoclo lancta esse
debebae impusnacionem, ex tacico ueriusque contentu pari-
cer soleat obvenire.
(2) Alias enim ES milites, quia nomine (6) jussu civitatis militant, eo
nomne prninntur, adde Putendort. O. _. (5 C. TI, 16, 22. 11, 13,
2. I1, 1X, 11. [4.
(6) Foir non male e Peliticorum Scriptoribus de boc aroumento S.bon.
bornerus Polit. VI, 29. singulari autem Commentario id illustravit
Liplius, de Militia Romana Lib. V. Dialog0X V IIP. Operum, quae V e-
saliae pr odiernnt, Tomo VII. P. 375. (99. Extat etiam ex Constan-
tini rs nog PueourS Imp. An9. Drvarasuanor, quod sub nomine
B, βA1s raxnas ex C0d. Bibliorb. Palat. se d vitiose, edidit 10. Meur-
sus. Meliorem Codicem possidet Bibliotheca Anonstana; ex quo
multa de Paeris militaribus excerpsit Baecterns, in de Milite capti-
v0, que tractatio inter Dissertationes Crotiano Commentario an
nexas comparet. p. 271. 549.
(C) Videndus insionis Polghistor ac Y Ctus J0. Scrauchius in de imperio
Maris, capite nono.
d) Cons. ensendors. Element. Turisprnd. Univ. Lib. I. 5. X, 3. 5. 8.
12. fe99.
L= LY
quid
lliata Clla Pcla caruo ele I Catarant.  Cdad
na ordina
alia liuo
Quid Deea

## Folio 214 — 816856680:0695
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000695.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
quid extra.
ordinaria:
26d
dmeriam. (2) Illa cll, quae secundum Leges dilinguenti irro
sacuri lixc, quae praeter rel contra legem Reo indisitur. Ubi
carencum, ne promilcua liujus irrogatione auctoritas legum
conrellacus, d inridix acque indignationi inter subjectos an-
la pra beatur. Nec praetermircenda distinctio in Paenam damni
quid paena es sesus. Illa eR, cum delinguens ob malum actionis priva-
quid sen. tur bonis, alias sibi debiris aur destinatis: sec, cum delinquen-
ei ob malum actionis instisicur, malum sentuum exterion
Xin. (b)
(2) Corf. Dn. Miiler. IBRit. FFBeC. P, 9, 27
(B) Distinctionis exemplam in for est. s v. c. Cajus, ob proditionems
Patriae non sua silum privelris dionitale, que paena damni: sed (5
memro, qnae pona sensus est. Ea vero nei Theolnsi cognntur. in
doEt in de damnatione aterna, ob a in enses. Privatio visioris
beatis: a  rejectio a se et risicat oris insencissimum est damnum.
ioris vero debenna acntisimum crucioum infernalium sensum.
overatur. Onis eroo nerahit illam aamni, hanc sensus peenam com-
moie adpellori posse: Modo illud maneat, nentram, boc quidem
in orommento, vocari talem posse priracire, quosi poena damni sine
Peena senlus seortm non solum exictere, proxitia revelatione possit.
verum etiam uspiam esi in ullo setu Peorsim existat. Ouod aroumen-
tum distincte, ut sale tradidit Noldins de L egibus distinonendi. P.
177. Addi pores Scheczerus, Breviar. R ilsemonni EnNCL. C. XVL.
8. IX. P. 2122.599.
damnis
115:
1224.) F
Onid lici-
cum circa
PCnaS:
quia tion
nectum :
Duemadmodum autem excludere penicus morbos ac
Plohibere praectabilius Eere cenleri (OleE, Guant aCCCPEOS CX-
Pellerc: ica muleo dignius Prncipe est, eficere, ne Facinora pa-
erentur, quam in pacraca condignis suppliciis animadrertere
(2). Duod heri porerit, Ei caullas, ex quibus tralei potissimum
animmadrerterine Ragitia, vel recidant omnino, vel certe pre-
MaHE _ attenment R erumpublicarUm MOdCFAEOTES. GTFaVIECE
etiam a Capiencibus viris monitum, (b) Paucitate paenarum
ciri-

## Folio 215 — 816856680:0696
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000696.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
635) (215.) 
ciricaces halid paucas laborare: ac plures insupCE, anTegLaI
act ulcimum deveniatur supplicium; gradus constitui debuisse.
Ouemacmodum _multa circa poenas (externe) licore existi-
IaNEuT: quae tamen interne licita non lunE, _ aequitaci cum
humanae cum Christiana retragantur.
(2) Sapientissime hunc locum exegnuntur F60. Morus in Etopia libro
primO:  Prasmus in institatione Principis.
(6) Conferatur Dn. SeryK. de jure liciti, sed non Bonesti IIL, 24. ac
ex veteribus, qui tum adbuc noster erat, Beloldus, Politicor. II,
2326. 590
XVTo
AEque icta nos quidem Bactenus de POnaEUI TUTC; in FPILO.
GCIS.
dilcentium praecipue graciam, ac, ut in frequenei quidem; at
mechodice nondum congecto argumento qualecunque iis
(UDEIRIMMI DaTAECMUS. OES AO=A. GGlOrIa SCFVAEOTI LDEIIMO,
qui vires concessie, animumques autractum haud earo tatisa.
cumge, luo robore contimarit. Si (quod ab hominibus
aliCHIUM HON CRE) Lallucinati Cumus, aue errarimus: ipse cciam
exror in eam illuleri amplissimoque arsumento, veniam b0-
norum (alios enim non morabimur) sinon merebi-
cur, atcamen consequerul.
oLTiBHOMLICIORIa.

## Folio  -  — 816856680:0697
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000697.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
FEIEEA
eiF (+1A
dtde esti
111
ilt
1
111
I
t t
:Leiton. Marg.
LIIIIIII

## Folio  -  — 816856680:0698
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000698.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
tosutiit
Mttl
sitest
1
AipMipisspiupunusuiHIuII

## Folio  -  — 816856680:0699
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000699.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
 sitstlis
1
11

## Folio  -  — 816856680:0700
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000700.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
WLB Hannover
136828 106
35
Hieder actis, sdo1
lesipdesribliomek
tionovos

## Folio  -  — 816856680:0701
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000701.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
l
e o
a
si
e
a
 s 
t
s
ae
 
e
e
u  
ae

## Folio  -  — 816856680:0702
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/816856680/jpgs/default/00000702.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
es
e
ne
e
 
e
a
tu
s
su 
s
es
e
lsu
e
e
eatu
 
 
e
e
es
s
es
 eue
ut
s
aa
epele
e
u
ateit
e o era
o
a
s
e
 
om
sit
osseapt
e
S
h
o
de idael
e
e
pedl
itde 
a
a
dee
peest
du
d
 seen
s
it
d
s
b
e
a
doa
cm
o
12
13
14
l10
10
27
1rretrc 
COntimOtO
∞11O
es
O
ronon
10
0a
Macorca
vnic
aCK