# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/818661070
# Title: Theophili Spizelii De Atheismi Radice, Ad Virum Nobiliss. & Ampliss. Dn. D. Henricum Meibomium Epistola (shelfmarks Leibn. Marg. 72, Stück 1; Leibn. Marg. 72)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=818661070
# Lines: 2,443 recognised on 69 of 69 pages, mean confidence 0.85
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 818661070:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
Mt
atur: LciBn. Mar9. 72, Stick I. Leibn. Mar9. 72
eeeeeeeeeeeeee

## Folio  -  — 818661070:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
ora
Contreviru
e dcnte de athersm.
eradicande, Anguitee Vindeli
euum
1bCq

## Folio  -  — 818661070:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
sm
Mti.
   
gnatur: Leibn. Mar9. 72. Suick I. L eibn. Mar9. 72
e

## Folio  -  — 818661070:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
statur. Leibn. st eri
Hictu. LoH. Mar9. 72, Stiick 1: L oibn. Mar9. 72

## Folio  -  — 818661070:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
PNEOPHLLL OLLLLLLL
Lo
 
ADIC
Ad
3
VIRHM NOBTLISS. C5
AMDEISS.
D. TIENRIOUM
ME IBOMTIIM
EPISTOLA.
BIEXSEKSCH)CNSCKSCHS CWS C9OSLKSCNSECHSCNSCS
AUBUSTE VINDEETC.
Apud CBorlieb Bobetns M. DC. LXVI.

## Folio  -  — 818661070:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
L1C)
:
s
R
iodec
ttttttsttAAttBttttAttit11
1.

## Folio  -  — 818661070:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
 El contrcu et  ptc
Ce
V I R O
NOBILISS. AMPLYSS, 
PNC RY L R NY +55.
N. IIENRICC
MEIBOMIO.
DOCTORI MEDICO, ET IN
AC ADFMYA ZVEIA PROF. P.
CLL. FB B R R 1 AO, 8c.
PITEODMILUS SPIZELIUS
ma
p
40
lee
5. P. D.
Retamvis jucundissimam ex
a(0D Idam Lupduni BacaV. (Cum
adese adtub eodem concubernio
i
eviveremus) constituca est
consucendine, acceperim volupeatem;
haud leviorem eamen Felicitacem nOn 2
ded pridem Tux illa gracissimae actule
runclicera, qua captam olim amicicia
nostrae celam instaurarune, e in eam Au-
diOTUI PATLEM ME FAPUCTUNE, unde CON-
A 2
sulto
1
a

## Folio 4 — 818661070:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
DE APHEISMI
Culco jam diu pedem retuleram, experien.
tia nimirum edoctus, quod ad scripea (C.
culo hoc evulgata ex Talmudis tractatu
de Sabbatho Fol. 32. col. 1. alicubi accom
modat Magnus BuXtOrtuS.
x
Ons aau nugnguus qau
t
D
nn pquos
0222103 HIoC CR: Homo prodiens in
forum (vel in publicum) est in oculis suis
quasi rradendus lictori: quandoquidem
ut Cilollator ibi habet R. Salomo:
Oixau ulgus
onn  Reperiuntur illic
contentiones, hominesque liciriosi, tam ex
Centilibus, quam ISR AEL IFIS., AC.
cidit lane idem (landato Buxtorko in
Vindiciis Histor. S. Cana advertus Ca.
pellum O. II. observante,) exulcerato
hoc seculo quamplurimis, qui scriben-
do prodeunt in publicum, ut hoc iplo
publica se exponant alex, nihilque ha-
beant aliud, quod expectent, quam non
necellarias disputationesilites, controver-
(a5; idgi non solum a BnnpS professis
holtibus d adverlariis, sed d ab ∞nb _n
Ulraeliris, h. C. AurCI5, seu orthodoxam
Reli-

## Folio 5 — 818661070:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
 experien.
Ccripea (C.
lis cractaru
ibi accom
poh
prodiens in
idoquidem
Salomo :
∞nx
euntur illic
est, tam ex
XTS+ AC.
xcortio in
vertus Ca
exulcerato
ui scriben-
ut hoc iplo
itrilque ha-
Qua NOI
Controver
13 protessis
E
 o
ethodoxam
Reli
RADTCF.
Religionem proticentibus. Zaudis vero
nihil iis sperandum (rerba Ccl. Vosi e-
xemplo proprio edocti, expratat. Theol.
Gentil. adscribo,) proprer ambitiosulas i
Aos instrenuainerria es incenii ex facun-
dia laudem solis sibi vindicantes, aliis re-
linquentes duntaxat laboris zloriam cum
Arcadico ut loqui amant pecore commu-
nis.
Ouamobrem multa mecum tentare
aulus, perpauxilla foris nec nisi discendi
causa hactenus edere constitui; cujus
modiillud quoq; ATHELSML eASCrNE.
nium, cujus in literis nuper ad me datis
talem Fecistimentionem. Tuns de atheif
mo Liber placuit omnibus, ne de me quid
dicam, qui non parum ejus prerium ex in
Academia es in aula excadefeci. Lererunt
eum plurimi. Maxima mihi rcr adecor in
pereerinationibus meis obcurrit ex frequé
ria ex varietas, possis tamen ad ill aqua u
Fecisti commodé reducere. Ouo dequidem
encomium cametli nequaquam in inc a-
snolco, gracistimam tamen scito fuisse in-
citationem Tuam, ex qua posthac incelli
sam majores mihri conacus sulcipiendos,
A
A mo

## Folio 6 — 818661070:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHE ISM I
limodononeranescere parerer, restram
de Rudiis meis expectationem. Minime
vero METBOMT ExcelL. renOraS, istud
(quo de scribis,) Acheimi Scrurinium
hauda que gratum acceprumre omnibus
Fuisse, iis praecipue, qui (verba Tua EUNE)
forre in cononnibil perstricti, quod sunt
viderinolunt. Ccquamvisin ea vratatio.
nemonverim, haud omnem Acheismisu.
spicionem ettugituros eos, qui libellum
iltum ferre nequirene, actamen orarem
ac molectum non paucis accidisse, cum
ipta experiencia aliquoramicorum medo.
cuerune epistola; quorum alius nuper
indicarie, Scrutinium Acheismi ab Atheo
quodam returatum iri publice; Alius ali
Ospraedixit advertarios, Corteliani videsi
cetnominis detentores, ed quod ejusPhi-
Jolorhia in Academiss Craliicas ut authen.
tica introducenda, de posthacnon secus
2C apudnos dristotelea imo multo lacra-
tius sc obterranda. Oua, ejusdemq; tan
rina cela omnia veritatis elypeomunitus,
lubenei exciperem animo, nec caula prae-
clara pacrocinium delererem, modo a
perto Martepuonarent adverlarii, nec ad
exCM

## Folio 7 — 818661070:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
ex, vestram
.Minime
1225, istuc
Serurinium
se omibus
Tur FUNC)
quod sunt
apratacio.
cheismisu.
i libellum
en grarem
ummedo.
lius impee
1ab AthCO
Alius ali
dejus Phi-
Ut auchen
nOn seCUS
Alto lacra.
demq; taa
IunitUS,
auta PTa-
modo 2.
ii nec ad
exem
RADTCE.
exemplum Noctuae cujusdam uropicae in
arenam descenderent. Cujum sic istud
Decus, an Damaecae, an Melibai, an pasto.
ris cujusdam ragi, dies aliquando revela
bit. Nonestprofecto hominis crecti, ne-
dum Deolacri luto conspergere obvios,
e maledicere praecereuncibus. Cmi scho-
las luas domi perdiderunt, hocagere (0
lene, ut per quae litas aliorum criminatio
nes, alibi quarantnoras. Monstra pari
une, qui cumignorantia recti, invidia, (u-
spicione malae meneis Pororibus COEuME.
Illud sane improbum, quod cum in me
lugillator ilte ciculo quodam porrentolo
Publiciscabellis netarie intrulo, pus suum
eromere roluerit, tamen nec nomen lu
um indicarerit, nec erposraphus neqi ab
eo tempore ulpiam comparuerit. Sed
maluic occulre nocere de laedere, ut inter
atrocis impostura de audacis impudentia
Parietesfurtim elabatur. Neqi aliudseru
cinio quaropatrocinium, quam quod c.
jus suppedieat appellatio, quae indicac cla-
ristime, curam Facile praecipuam mein-
tendisse, ne quicquam in cerebro natuII
aut ambiguo rumorerelatum obcrudere.
TUT

## Folio 8 — 818661070:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APMEISMI
cur, verum clarorum virorum sustragiis
Cabilirentur omnia; Tum de apta serier
convenientiq; methodotuisse Tollicitum,
qua Acheorum divertorum genera, cau-
Carumq; distinctarum momenta ad certas
clasesrevocata, decegerentur, derecta
canto Faciliori negotio caverentur acque
contunderentur. Exiletareor illudestin-
geniimonumentum, non tamen prorius
inutile, quo modulo meas vires unice
metior, qui scripea huc usqi ului porius
quam pompa dicare constitui; de cum
Elictoricum praecipue Acheilmi scrutini
ummeditatustuerim, aliorum di proba
torum quidem authorum veltisiis porius
insiltere, quam temere quicquam in tan
timomentinegotio allerere volui.
Nihil aurem Scriptori accidere potest
eristius d magislusubre, quam incurrere
inlectorem aut nimis malum, aut minus
amicum; Nam qui inimicus est etiam in
scirponodum quaris. reste Hlieron. ad Pam.
mach. FF qui disceptantes habent inimi
citias, nonjudicant veritarem, ut inquie B.
Chryolt. hom. 4. ad Fph. Ouoniam vero
cum larvis pugnareneuriqua velim, de ad
perpe.

## Folio 9 — 818661070:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
in sustragiis
apta serier
Tollicicum
CnCra, CAU
ta ad Certas
Ir, derecta
CNEuT aCqUO
illud est in-
nenprorsus
vires unice
ului porius
li; se cum
mi scrucini
lisiIs POciuS
aHE minUS
oniam vero
velim, e 24
perpe.
RADTCF.
perpetuas cenebras Noctuam istam LtO-
picam dudum damnaverim, verba ed de
rejam Facere delino.
Lonse majorem obserrationem me
retur, quod maximam rar a Décrtrequen-
tiam e variecacem in percorinationibus
Tibioccurrissenuntiareris; Neque vero
id adeo mirum mihi ridebatur, postquam
non unum a TeReonum lustratum intel.
lexissem. Probe erenim perspexisti Icali-
am, ipsam pietatis (A Diis placet) offici
nam, Angliam, omnium pestiterorum do
Smatum hodiesentinam; Beloium, Fana-
cieorum monstrorum AFricam; Calliam
denique, derestanda ista lue misere adeo
correptam de corruptam, ut Cola Lutetia
jam quondam Nertenno in Scrucinio
land. teste) quinquaginta atheorum mil-
lia alverie, se nuper admodum Petrus Fir-
mianus in seculi Genio, horrencta pla-
negistupenda denetando quodam Acheo-
rum in urbe Parisiensi Crmnasio prodi-
derie, quae cum trica minime sint auc rul-
earia, nec Tibi, nec aliis Forre ingraca,
luce denuo dignissima judicavi.
2O

## Folio 10 — 818661070:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
52
DE ATHEISMT
Ionoca (Ccribicille) vobis loquar. FF.
niam impia Fortieudinis Ch. C. nequitixe
o acheisticae) schola tuit. Urbem quaeritis?
nn ea eR, cuinomen sen à luto CLuTet. Pa-
nril.) seu d luec rectissime impolitum, n.
n hil enim illa praeclarius, si Forcunarum,
 i munerum, li adiliciorum dignitatem
2 spectes, nihil liviasipsas luculcurius; es
paulo post: Hac loci dispolitio crac; in
amplissimo cubiculo exilis lucerna no-
ctemica amovebat, ut non tora ab(ce-
ndleret, lunam esleputares, orbe imper-
nfecto rix incer dentissimas mubes palli-
ndacornua proterentem, nec viatoribus
mitacontulentem maligna luce, ut lecure
possine iter capere. In cubiculo adese
nnon paucosplus ex velligiis se premen
tibus quam ex aspectu aut vario vocum
ntenore cremens erro agnorit. In loci
n ambicu cachedra piures (inter quasuna
nremorior, ) cacentes exceverune; ipse
quinorus accedebat, amico monstran-
nce, inunaPellarum acquieric; mox ille
nquilocucurus secelerat, ubinulla erigui
nluminisposset rimeri prodicio, deDFO
 ec providentia ita dislerere cepie, ut non
l1

## Folio 11 — 818661070:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
lOguar. EL
C. nequitia
n quaeririst
CL UITCL. P2
holicum, ni
Oreunarum,
dignitacem
ilentius; e
LIO CTaL; IM
UCCrIa nO-
toca ab(ce-
rbc imper-
ubes palli-
viatoribus
C utlecure
culo adese
C premen.
r QuaSuMa
eunE; ipse
monstran
; mox ille
ulta exigni
BdeDFO
BIE, VENON
sinO
R ADTCF.
Tinc pietacis sen su aydiretur ab co, quem ae
Caeceri mox Cnum FotO Praimaturo saU a
dio existimabanE. Mectia pars hora in cc
iis qua de DE O, AEAMIIMLATUM IMLMIOTTA=C
licace de judicio Cueuro crechiimus, tereu
consumra es, nec argumeneis quibusc
relisio firmarerur, decrac illa quae atC- c
ctusmorecorarionisrehementia, UEMI- CC
hileorum, qua piccatem quoquomodou
mencibus humanis infundanE, (INCCFUScC
homo, caulam ipsius agens de induAtria cc
omisilse videretur. Pothaec admiratio- 1s
ni dacus est locus, dictumque (ubmur-cc
murancibus suftragiis: Ouicquid vete. ce
res Pacres, quicquid omnis Pheolosoc
rum chorus in hoc argumentum Colicc
dioris doctrina adducerene illo sermo- ic
necomprehendi. Reddiro silentio, VOxu
cactem auclita eAt, majora sC veriora que
habere profelsa, qua de Religionedice. c
ret; d commileratione impius sermOu
incepit, pessimum serrituris genus illudc
elle, quo animus humanus cogebatur cc
incredibilia credere. e quae sentienda a
eRent de DF O, ita accipere a MajoribuS, ce
utnetas esset simplicissimae aetatis pieta- cc
TCM

## Folio 12 — 818661070:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE ATHPISMI
tem vel leviter nimiae credulitatis insi
nn mulare. Ita quemlibechominemnalci,
 ut jus ad rationem habeat, nec hdeile.
n gesjustenobis imponiabiis, quiideolo-
n lum Capienciores exictimâtur, quia prio
nresnati sunt. Plura dixic in graciam li-
i bertaris; Inde ad argumenta illa ven-
i cum est, quibus oppuenatam religio.
nnem adversus impios tuemur; quae uE
n dissolveretcallidus homo, primumra
n tiunculis ulus, quarum tora vis in gra
tia verborum et cloquentia imasine,
n sensim venit ad illas argutias, quibus
n olim Christiana religio apud dicacesin-
n Fideles scurriliter traducebatur. Nihil
i nobisreverendum, nihil lanctum, quod
2 non luderet urbanus Erangelii obtre-
nctacor, impietatem ideo salibus con
in diens, uc renenum cujus horror esle
in posset A Tolum, voluptatis locietare ad
ndustum accecens lumeretur Adentius.
n Sic exhileratis animisita poltea dissernit
on de Christo ut ipse sulianus Apoltata de-
 sertionis sux crimen diluens, d Lucia-
n HUS IN DELIM FaCCEIIS aErOK, impietate
n vincerentur. Interea per vices audito
rrI

## Folio 13 — 818661070:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
MI
dulitatis insi
minemnascii
nectideile
S, quiideolo
Ar, quia prio
in graciam l1
nea illa ven
cam religio
UX; quae ut
primumra
a vis in Br2
la imagine,
laS, quibus
ddicacesin
acur. Nihil
ictum, quod
selii obere.
lalibus con
lorror esse
Cocietare ad
ir Adentius.
leadisseruit
poctata de
5, _ Lucia.
impietate
ces audito.
rIIM
RADTCE,
rum risu incitabatur scenica viri elo-cc
quentia, laudem ex sacrilegio CaptaNS, ce
ae quam placeret cachinnatione admo. c
nita semper in proeressu impudentior. 16
Finico sermone qui propiores novitioc
hominifuerane, blande pecierunt, quid a
Cibidedoctrinaista videretur Ped anxic, 11
nec ad expectationem latisrespondebatu
inteorae adhuc conscientiae inis prohi.cc
bitus, nCtanca impiecati (WHTASATCtU. CC
Laudarictamen viri in dicendo copiam, a
Ceque dixitamico mulcum debere, qui a
viam sibi praeiisset ad honestissimorum c
Virorum (Pcil. ) congressum d supen-cc
dae cruditionis arcana. Non placuie per -cc
plexa laudatio verbis ea arre dispensatis, ce
ut nescires eam ne doctriIam MON- CC
crum diceret an miraculum ? Frigidiuscc
erso noctiragi abierune, quam vene-a
rant, nec magistri facta est epiphania, cc
qui non nis credentibus suum vultum cc
exhibere Colituserat, ur de apudillum vi- ce
so esset Adei merces. Haec mihi ab coca
relatasunt, qui nocturnae concioni in- cc
tertuit, ita Peliciter mixtus nequissimiscc
viris, ut deincepsrelisiosior eset, impic.ce
TaTI

## Folio 14 — 818661070:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE AXHELSME
3 tatis enim arrocitate commotus, _ ex
 periculo prudencissimus eRectus. nCnO-
in menquidem Virorum Fortium linc sto-
3 macho audiebae. FC POM pauca MarTAE
nEirm. Nuper vir relisiosus nomine Ni-
ncon, unum ex istis obvium habnit in iri-
onere, qui ex veste DEO sacrum agno
3Scens, admoris equo calcaribus, ut velo-
ncioricursu ad eum perceret, moxut po.
ncuit audiri: Et heus Tu reliciose inquit,
mene nosti: cum ille necasset; Fg0 re-
i culichomo, Arrebatius vocor, ea vimen
 sis famosus, quam vosimpiecatem appel-
nlaris, e vosmiseri, qui fucuram vitam
nexpectantes praesentem damnatis, e
n a DEO qui (proh(celus) nusquam est,
nmercedem laborum praestolamini, hacte
DuS Petrus ille FirmianuS.
Oui cum horrenda adeo supendaque
de netandis acheorum conatibus nuper
prodiderie, non adeomiror, marimum
quoque roor a decor Tibi inperegrinationi
busoccurrisse trequentiam a variecarem.
Cum (prohdolorl) abunde constet, o
mnia Mundi Regna hujuscemodi scatere
renebrionibus, ee ubiris locorum innu-
mera

## Folio 15 — 818661070:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
NOcUS, _ ex
sectus. nCNO
cium lincAo
DAUCA MATTAL
acrum aeno
bus, 2t vel0.
Mox ut p0.
iciose inquiti
set 3 F50 re.
r eavimen.
rarem appel.
uram vicam
usquam est,
tupendaque
tibus nuper
maximam
egrinationt
VarietateM.
Constet, o
Iodi (CaterC
DrUM IMMU.
mera
R ADTCF.
mera Fere seculihujus imo Damonis ip(i
us mancipia reperiri, empaectasque ne.
quissimos, omnistudio carentes, nCvaci
cinium Pecrinum II. Epist. III. diurius IN-
complecum maieat, siliusque hominisfr
demullam meutiquam reperiat, nobisve.
ro conjecturam omnino taciences, in nO
vissima nosincidisse tempora, instar eque
anrimseterissimum divinum, quo rilus
iltos Sardonios summus fudexacerno Ae-
tu, Aridoreque dentium infernaliremi
merabieur. Ec quamvis nulla signa live cri
ceria indicareris, quibus Tibituerinc per-
specti Achei, ea camen me Tusiunt mini
me; nimirum, Si CL.) omni occasione
datanesarerint auc indubium rocarerine
lupernaturalia, miracula scil. prophetias,
apparitiones e operationes spirituum
cunctaque ad naturalem rim sympathias
e antipachias, ad fictas crales, e pecu-
liaria hominum cemperamenta retule.
FINE; (2.) Si Sacra Scriptura authorita
tem eam in historicis, quam dogmaticis
hominibus suspectam e contemptam.
reddiderine, eamque cum historia huma-
nxluce, rationeirem ac scientia naturali
COI

## Folio 16 — 818661070:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHEESML
commilerine, quali cum veritate pugna
ret veritas, e hiuc eruditionem omnem
speciose contulerint. (3.) Si merum on
mnem _ justam Collicicudinem omnibus
excucere laborarerine, nil nisi securitatem
acquehilaritarem provocaverint. (4.) Si
acunctis animarum pastoribus abhorrue.
rint, eostanquam Aygesaut ares infelices
passim declinaverint, imo communia (al
tem vulsi mancipia in Termonetamiliari
nuncuparerint, ad Bodonisictius Pratorii
exemplum, qui (cradente Clasenio Rel.
Pol. c. II.) assererenon dubitavit; se im
peritiores in Mundo non vidisse homines
quam sacerdores, quod inepto ex stolidoin-
serviant vulzo, eique variis concionibus de
Regno ChristiDE cultu divina vindicta
es eterna damnatione osoblinent. O exe-
crandum hominis maleteriati judicium
Idne vulgo serrire dicendum, cum quis
legitime rocatus, populum Christierudi
re, velutB. Ambrolius loquitur, Calutari
bus verbi divini epulis pascere jubetur
(5.) Si Acheilmos aliorum cupide cnar-
raverine, aut trigidam eorum rejectio
nem aut elumbem retutationem subjun
xeriu

## Folio 17 — 818661070:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
CrITACC PUSI
LCIM OMNCM
Si merum 
em omnibu
li securitaten
USabHOrrUC
aves infelicet
onctamiliar
RiuS PERTOTI
lasenio RCl.
exstolidoin
ina vindicta
rent. O exC
ei judicium.
2 cum quis
Christicrudi
ere jubetur
cupide cnar.
im rejectio
nem subjun
xerinto
RADTCF.
xerint, aut tanquam anoa quadam e 2d
mirandas subtilitares in medio relique
rinc. Accamen (6.) relisionem aliquam
Arenue simulaverine, de gravissime con-
tra eos, qui acheilmi iplos insimulane,
concestarifuerint. (7.) Si publicasatheon
rum dacheilmi impugnationesagerrime
tulerine, omnesque de acheissive inthel,
live in lixpochesi dissertationes Ferre ne-
quiverinc. Si (8.) denique relisionem
ac pietarem, (quam ciculotenus praeseter.
re videNEUE,) NUIIGUAM AUE TATO AC PANCE
admodum exercuerine.
Ouamvis vero ex ictiusmodi signissive
criteriis (a Gisberto Voccio Disputat. Se
lect. Part. L. p. 138. e 139. Potissimum ob-
servatis,) non exacte semper deprehen-
dancur achei, (uspiciOneS EAMEN AUEPTX.
Cumtiones inde Facile deTuMUNEUE, VETAN-
tomeliusnobiscareamus, aliosgueincau-
tiores praemoneamus. Nequerero quod
principionocandum, scortim accipienda
Cuncista raunea, nequecurpiacheismisti.
smate cemere notandi ii, quorum tides
_ pietas planesuadent contrarium, aut de
quibus vel exsola charicatis regula melion
ra lpC

## Folio 18 — 818661070:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
DE A PHELSMV
rasperari deberent, cum alias facile pro.
rocetur ira eo indignatio corum, qui ad
iplas atheorum s acheilmmorum voces ca
rumquelnourmas adeo commorentur,
uc rix per ipsos liceat rudiores ant impru-
dentiores contra Fanaticas ejusmodi ver-
tiginesmonere ad Deigloriam d anima.
rum Calutem. Magira etiam occurrit Ere-
quencia tentatorum, qui suosticuris im
motae veritacis Fuleris erigendi potius,
quam horrisona atheilmi voce catim c.
xagicandi. Mulca insuper alia (unE, quae
in excellentis doctrina hominibus (anOS
de relisione sensus corrumpere Tolene,
vero erenim simile eAt, cos, qui Frequen
tervolvunt Crentilium libros, colorem a
liguem erahere protanitatis, à quo nescio
annon ipse libi aliquando metuerie Iie
ronmus, qui se narrat in Comnis protri
bunali dirino rapulasse, quod Ciceronian
mosisesset quam Chrictianus. Doctissimus
Canc Ciceronis interpres WV. HI. in liceris
adJ. M. (quarum aisorea por Tibi quon
dam cum aliis summorum Virorum exi
Aolis octendi) eam iplam ob caulam de
hide aded intirma conquestus eA, ut confr
dere
Apli

## Folio 19 — 818661070:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
A
cum alia
MaCIO COrV
HCI(INOLMM
adeD COM
ruclioresd
111IC+S C)(SI
Det plOriaM
ectM OC
qui suBI
rIS erig ena
a
11
e
po
e(II VOCC
SipeC Alia SIIME
B
ia hominibus
COrTUMperO
L eos, qui tree
libroS, ColOrc
IcatIS, d quo n
AncO MecVONII
IC in IOMNIS pr
(e, quod Cicero
iAIaMUIS. DOc
pres IV. 11.
JozeaDor
1DTIIII
11
Ique
0
ii
1
bi
1I
RADTCF.
dere non posser, (verba ejus ad seribo) se s
necesse esset ulrro saneninem pro Christiana
Relirione profusurum: interpellantibus
sabende philosophicis phantassis, quae non
tam ex philosophica doctrina exriterint,
quam ab ipsa nacurae pravicate sibi inge-
neratae fuerint, ec. neque ca de caulata-
menacheilmi accularem Virum derelite
rerialonsemeritisimum. Deinde Chri
Rianorum etiam Ccripta comparanti, quo-
niam mirabilis est temporum inter le ac.
que dosmatum dissensio, (nam de hare-
cici Christianos censeri se postulane, nec
delune naevi sui etiam lanetis,) Facile pol-
Cuncsuboriri dubitationes. Minime vero
Te lacet Meibomi excell. multos etiam
magnae eruditionis Famaqi Viros, atheil-
minomine ipsis professionis sux lociis su-
spectos fuisse. Neque enim heri potest, uF
homocupidicatibus actus, legens scriptu
ras line timore d amoreDei, d elisens
ea qua lux libidini putat se posse subster-
nere, non incidat in ca, qua ipsus appeti-
cuirepuonant; ibi le exlerit joz qvouosnai
DaNoouds murmuratio d disceptatio.
quibus celis corquet Scripturas a Cano in-
tello-

## Folio 20 — 818661070:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE ATAEISMI
tellectu in propriam perniciem. Ouod
quum Facit, eradicis, qui in scripturis nun.
Cupatur irri(or, naliely5, acheus, cujus est
omnem vericatem recaroutionem ac de
monstrationemirridere d cludere. Cum
insuxer Viri alioquin doctirsimi absurdis
quibusdam luis philolophematis ita in
dulserine, ut sive scientes sive insciinimi
um scepricis Lucianis achreisq concesse.
rine, accidit, ut in profundissimum acheis.
mibarathrum (prohdolor) iph candem
ceciderint. De Calare Cremonino non
onobilienilolopho Paravino disertis ver-
bisf0. Imperialis in Muleotistorico pas.
174. teltatur, eum deteriores ex reproba-
iiores de rebus physicis sensus acrius defen-
aisse, quam orthodoxae fidei alumnoliceret,
divinos nimirum hominum siritus cum
brutiscommunes fecisse. corruptionique ob
noxios reddidisse vesano rationis ausu,
quamris caulam Cremoniniadverlusim
perialem Arenue cgerit Paganinus Cau
dentius in Diarriba Hlistoricd de CXl. Cre-
mon. Tulio Pacio _ Jo. Barclajo, libro de
crulsacis Romani Imperii arcanis annexa.
DeHlenrico Nicolai, qui postDaridem
GCOT

## Folio 21 — 818661070:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
O
ricieM
I1 Teripeuris it
ACHCUS, CjUS
GNITIOHCMAC
R cluderC CW
R ADTCF.
Georgium circa Annum 1556. nova lua
chemata ee paradoxa Amstelodami disse.
minare cepit, ac se Christo pariter ac Mol
palam praeposuie, videndus cAHTenr. An
toniierot. Eranequ. in PraF. System. The
Ol. ee 10. Hlorntiek in Summa contror.
su Lib. VI, P. 393. Nec minus de Bernardi
aheacis 113i no Ochino Senensi, postquam DialoBo5
sive pesinim Tuos (in quibus suma tdei mysteria pror.
loisti concele suSCceprice dispurantur, ac sub aliena per-
ligimum achei Cona Tubdole _ astuFE IMPUBNANEUE,) in
) sosi candes lucem edidissee, multa mulei sunt suspica-
Emonino no tI. Fxtac FI. Bullingeri de Ochino istome-
in diserctsre morabile cestimonium AnnO 1567. TCrI
isorico paDtum, de a M. Zuerio Boxhornio in apPEd.
piores C
verol Flict. univerI. 74. luci expositum: De Ber-
suc gerius desenmardino ochino paricis hoc dicimus, habi-
in dummolicerdasse illum aliquoe annos apud nos Zicuri
num pirirus catposteaquam rediisset ex anglia; randem
arperioniu dvero clandestina adjurum ualorum quo
0 rationis
ansirundam (quemadmodum ex ipse italus e-
ivirersustarat) opera, suos illos lineuavaliea scripsis-
prominus case Dialozos, quos conversos in linguam La-
peiet de Ca
Barclajo,
eerinam opera Utalorum ut ajunt quorun
rodam inscris Tirurinae Ecclesia ministris Ba-
recanis anne dea per iealum quendam ipsi admodum
Po
fami-

## Folio 22 — 818661070:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
e
DE APHELSMI
familiarem es amicum excudi curavit.
duod quamprimum hic innoruiset, admo-
nitus est ejusrei ampliss. Reip. Basil. Senatus,
is protinus cum Typorrapho expostulavit,
ex ne ulla amplius Dialozorum exempla di
straherentur mandavit; quae alibi quoge
loco admodum celebriirne sunt cocremata.
Expostulatum est Tiruri quoque a eastoribus
cum Ochino authore. caeterum cum ille quo
se lezitimé excusaret, no haberet, neque de iis
quae evulzarat aisputare vellet, dimissus a
Senatu, ac solum vercere cum omni sua fa-
milia jussus est. Hlinc Forre authori Relig.
Med. Thoma Bronnenata luspicio, quod
Sect. XIX. disertis verbis Bernardino isti
Ochino horrendum de Pribusimvostori
bus tatum tanquam compariparenci at
tribuerit: quamvis vere de eojuremeri-
toqu in Scrurinio dubitaverim; nonme-
liorem tamen Ochino Cardanum dixero,
cum Lib. XI. de Scibtil. L eges quatuorre-
Ferat, nempe Idolorum, Judaeorum, Chri
Cianorum d Mahumedanorum, pro qui-
bus omnibus cum nonnulla argumenta
reculisset, iis palmam concedere ridetiir,
qui praeraluerine armis, sic enim totum
CO1

## Folio 23 — 818661070:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
SACI
excndi
innoruisset
Ecip. Basit.
pho expos
COrMM eNC
quae al
re sunt coet
quoq de astor
TCYUMCU
s
haberet, M
vellet. dia
cum omini sua
rec auchorit
iea suspicio
i5 Bernordi1
PribuSiDO
MparI PArCH
OdC eo jWrCM
verIIM; 1O1
arctaIm a
L. CGCS Quat
udOrUI
LAHONIIMI DEC
IuIIa ArGWM
oncedere vie
IC C1
RADTCF.
concludit negotium: Verumres ad arma
traducta est, quibus plerumque major pars
vincit meliorem. Peitur his arbitrio vi
etoria relictis, ad provinciarum discrimina
transeamus. Ubijure Scaliger exerc. 258.
illum reprehendie his verbis: Tibi vero
quis cuinsque modi, sectaque animus sit veb
praes, vel manceps, perfacilé verbis istis o-
sentassi. Sic circa arium 1540. Anerver-
pia vixie (candularius aliquis, vit80 LOy
dictus, unde qui ictum sequebantur, L01-
Aae appellati, qui doctrinam Libertinor A.
cheisticam inter cires disseminavit, nega-
tarelurrectione, interno, dec. d inde per
Germaniam, uibi cum Melanchione prae.
Tente Luthero disputarie, deniq; revertus
Anerrerpiam, _ aliis e livi causa ultimi
supplicii exticie, cradente Meterano L. ib. I.
Hlist. Bcl9. Oux de Politiano, Hlermolao
Barbaro, Murcto, Liplio, aliisqueliterato.
ribus ant Poetisnon paucis rereruntur, an
Lucianismi aue Epicureismi eos suspectos
reddant, dicere handconabor. Nolimta-
mensimile, quid de Frasmo sulpicari, aut
Lucianimi cum cum quibusdam seluitis
acculare. aliud sane in illo fuit religio
nISE

## Folio 24 — 818661070:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE ATHELSME
nis, lectionis lacea, ee rerum divinarum
Rudium, uti opera ejus praeclara latis te
stantur. Ec quamvis apparcat, illum in
negotio Religionis nimis fuisse Politicu,
nimis subinde in doctrina de Trinitate
Ccepticum, hinctamen nullomodoillum
live Lucianum nuncuparem, sire atheum
aut omnis Relisionis concemtorem.
Neque vero silentis praetereunda sunt
duo lummorum aegne praclarisimorum
ingeniorum vitia; Alterum CuRTOSITAS
elt. sire immodica (supra quam Coliraho-
minum Colertia admirtit) sciendi agedigi
sitis, quae non abjecta vulgariaq; ambitin
genia, (ed quaecunq; acumen, memoria
ratiocinatio, aut omnino vis quaectam 1
Buedornarit. Neque certeinvita seinge
ric, sedbonorum cruditorumque plausi
busintro ducitur. Ouorquorenim untli-
teris, ingeniisre praetecti, ubielucere di-
vinos quodajunt, igniculosvident, exo-
mnimateriatomenta congerunt, ac tau-
Aisacclamationibus e Felicissimis omini.
bus, nec non varia videndi, audiendi, di-
judicandique segete mentis ralam tabu.
lam opplent, ucjam vixlui capax diduci de
M

## Folio 25 — 818661070:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
15M
erum divinaa
prectara (al
ppareat, ilIu
11S Tirisse PolII
Ina de FrINI
nullomodot
reM, Sive acH
MCCIMCOrCM.
praterCunda
practarisIO
TUI CHKIOSI.
ea qua Colita
)(ciendi agede
lpariaq ambic
IIICM MMCMOI
10 vis quaedaM
re invica (C i1B
cOrumque pla
QuOLenI (U
Ii, ubicluCere
Mlosrident.
BNBETHME
dlicissimis O
rei, aucienat
1M
eMIS
(II Cd
RADTCES
in omnes Terra plagas extendi concupi
(cat. Oud prima variarum diverlarumque
opinionum imbibitione simplex adhuc du
purahominis charca maculatur, cique eri-
pitur veritacis unio et rectitudo, ac in
protanas infinitasq; Fabulas dilatatur, imo
(quod maxime dolendum) Adei etiam
Relisionisque candor di simplicitas con-
vellitur, raciocinationes quaestionesve
Tubstieuuntur, autertur pudoris innocen.
tia d verecundia, Fronsaudax e contidens
infertur, cum quic quid pium ingenuum,
purum extarore dirino anselorumque
concubernio adest, exibilatur e serpenti.
na acturia, temericate, ac netanda adeoin-
credulicare commutatur, ut nulli authori
tac, nulliantiquitati, nusli apparentia,
imorix apodixi ulli fides amplius habea-
tur. Fieri praeterea non potest, quinin
tanta rerum diverlicare plurima displice.
ane, imo alia atque alia se mutuo expel.
lane, quibus dum animus curiosus vel di-
judicandis, vel conciliandis controrersiis
Occupatur. Partium importumitate de per-
cinacia oftensus paulatim Ac alienior, 
dum lubinde ab hisillisre semet (coresat,
vix

## Folio 26 — 818661070:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHBISMI
vixubi Cubsistat, quore fugiac, reperit. In
decerrium aliquod d ab omnibus lepara-
tum concipit, Cummo equidem ausu, d
immensa mentis voluptate, sed tinc neu
tiquam exoptato, magno pietatis detri.
mento,atq; insenti animae periculo. AI
cerum masnorum Ingemorum virium
idqi Trequentistimum est pestifera carna-
lis S NOUL ARITATIS affectatio, qua acci
dic, uc plurimi quavis ria modo non tri
ta d rulsari incedere reline, ardua quae qi
imoplane impossibilia moliantur, nil nili
quincessentias parturiane, umo vix absti
neant, quin majus aliguidhomine perpe-
trare, e aliis vel intacta, velinfeliciter ten
tata expedire in animum inducant. Jam-
que Archimedes, Architas, Daedalusq; ce.
rebrum, de quadrare circulum, alas appli-
carejubene ut evoles, d si quis promtius
auscultat, illum etiam ingeniorum simu
lumperpecuum mobile aegredihortantur.
Talem inslatum ranitatis utrem notavi in
Scrucinio Pas. 52. cuitorrejunsere portis
eaulum Calatum fesuitam, qui libro pe-
culiari anno 1658. Roma edito, Terram
machinis motam ostendere, et Archime
dem

## Folio 27 — 818661070:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
1SNCV
18IAC, rCpCrIC.
omnibusle
equideM A
CC, (eet (IHCne
10 piCtatiS
MX periculo.
CIHIOTIM V
1a
pectilera Ca
CtatiO, Qua aCc
In 1OdO NONE
IInC, ArcUa qua
rOlIAMCUI, N
IIO ViX a
LHOMINCDErPC
Cl infeticicer TeM
IM
indUCAHC.
5, Daca l1SG
Ce
Dl
1I1I 2laSA
Si quIS pFOICII
1
geniOrUM A
preciMOrCANCI
VETCM NOCAMI
CCjUNBerC POI
11, qui libro pe
edicO, TerraM
C
e ArChIe
CM
R ADTCE.
demterrae motionem spondentem ab ar-
rosancia suspicione vindicare laborarit.
Huc etiam pertinet Ferox d indignus o.
mnium Doctorum virorum donorumqi
dirinorum contemptus, admiratio Cun
simplicicatis Fastidium, nora denique re-
periendi prurigo. ITaec omniaquantam
pernicem creare possinc pietari, tum inse
manifestii cA, cum exemplo Cuomonstrâe
doctimimi viri quamplurimi. Ouoru alius
non dubicarie Pindari lyram exchara Da.
vidis praeterre; alius cum qui Paulinas
existolas interpretaretur, nusis Audere as-
Peruie Viroprari indignis; alius manite-
Aoperjurio Romulum coluitpro Chricto,
natalem UErbis, pro natali Salvacoris; alius
Christianum (c ese, etiamsinulli sc Chri
Sianorum catui applicarec, posse credi
dit. Oui tamen detestanda acheismi labe
Forte noi adeo correpti pariter ac corru.
peiFuere, quam pessimi iIlI M ACHLIAVELLS
SraRum seu Psendo. Politicorum Elii, qui
omnem Religionem ad politicas artesre
Ferumt, e qui Petro Firmianoceste, Reli-
ionem autumant urilissimam Generi hu-
mano fabulam, quae continendae plebi in-
vensao

## Folio 28 — 818661070:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHEISMF
venta, hoc solum à sapiente obtinei, ut fa-
cietenus pariatur se Christinum haberi,
decaereroliber, es ea, quae populus stultis
sime facit sapienter ipse facturus tanquam
Leribus jussa, non tanquam DEO crata.
in Sec. Cren. Pa5. 167. Existimo de Reli
pione cosita satuere ut de Comadiis, in
quibus talem quisque pertonam assumie,
quam de libi convenire d à se debito more
geri polle novit; uc sic Principes ac Magi
sracus eam amplecti deberent religio.
nem, quam ee statui luo conducere, de (uo
judicio congruere intelligant. Uc adecr
Joh. LenCaus, Theol. quondam L. Ovan.
Lib. XII. de Libert. Christ. Cap. 18. nOn
male judicet eos, quamvis Relizionis te-
nuem quandam speciem prae se ferant.
Nulli eamen Religioni sudere, e addictos
esse ex animo, nec sese Religioni. sed sibi
porius relizionem accommodare; ut eam
sequivelle, vel non repudiare videantur,
cujus sectarores usui sibi futuros intelli-
rant. Coram imperitis quidem Religio.
nem laudant summoxere. e undiqu con-
quilitis ita extolluncencomiis, uccredas
in Sanctorum consella iltoshominescru-
ditos,

## Folio 29 — 818661070:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
nsc obsimet, MI
istimum habe
ra populus AMI
Cacturus tanqua
ADSO erata
Exictimo de h
de Comaediis
TONa aNTUMII
se debico moi
InCipeS ACMaB
leberene religie
onducere, de l
1521II. IIC 2dC
101d. +M LOVaM
A. Cap. 18, 1O1
vis Relixionis t
prae
e ferant
exaddicto
lixioni, sed s
modare, ut eam
liare videamen
suuros intella
uidem RelisiO
_ undiq5 CO1
MmIIS, vECreca
OSHOIESCTI
litOS+
R ADTCL
ditos, necipsis quicquam charius ellere
ligione, astersa alios intrepide Fateneur,
quid de ea sentiant, Religionem scil. Cal.
tem esse vinculum, quo rulpushominum
coerceatur, esse Fraenum quo perdomen-
tur rebellium insultus, esse metum quo
decerreantur a delictisilli, qui leoum vi d
cominationibus a peceatis prohiberi
non poterant; esse terrorem, quo percel.
lantur, quiMagistratiis authoricacemnon
adeo magni astimane, esse nerum quo
amor subdicorum cum imperantibus de
vinciatur; esse compedes aftectuum, qui
corectius compesciporerunt, sostenda-
tur relisionem idjubere, id velle, de ad id
quemris hortari, e cum Religione nihil
altius aux sanctius xstimetur a vulgo, ene
unicum medium, quo quidris citraderis
quidvis exculari queat, utvel maximeim.
pia Facinora defendereliceat, modoesin-
oulari quodam Religionis zelofacta per-
hibeantur. Sic Petrus Firmianus de Theo.
crito luo (quonominenetandam Atheo-
rum delignar colluriem,) omnes omnino
Clcribit) Reliciones ex opinione esse indu-
bie purat es Princixum industria in subsi-
dium

## Folio 30 — 818661070:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
e
DE APHE ISMI
dium Lerum inductas; ut mortales quibus
praeceps ad noxiaimpetus, si aut ratione
ipsa, aut reorum certissimis paenis ad re-
etam viverdi normam cori non possent,
saltem Numinis amore coercerentur. In
Gen. Scc. v43, 165. Ouis itagne Bernardi
num VecrreisMinorit. propterea culpa
verit, quod in Speculo luo verae Fallaque
Eccleliae, voces Acheid Politici prosyno.
urmishabnerie, _ Lib. IV. Cap. I. arF. 20
Pas. 95. Cosica deleriplerit: sunt proh do-
torhodierno rempore quidam ipsis Ethnicis
longe pejores, ee mazisimpii, qui ulpole
Plato Hermeses alii plurimi, DEO reve-
lante, es ex naturalibus cansis DEVNI
unum effectorem omnium arnoscebant, ve-
rumisti Polirici eo dementiae pervenerunt.
ut DErM esse prorsus necent, nec ullum
post hanc vitam virturum vel bonorum
operum pramium, vel malorum punicio.
nem fore asserant. Ec poK pauca synony.
mix iltius rationem expoluit his verbis.
Dicuntur aurem Politici ex eo, quod quia
DErM esse necant, etiam non ob DEI rimo-
rem vel inferni poenas a malis abstinent,
Vel ob DEd amorem es aternam vitam bo-
na a

## Folio 31 — 818661070:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ut morrales qui
si aNE raTIO
simis panis au
coet non vesset
COETCCrEMIMI.
5IIAGHCBCTHAI
propeereA CU
(V0 vera (aIa G
Policici prosyt
IV. Cap. 1. 2NC
piC: Sunc proba
dane ipsis Fchim
ppHE, qui nipot
VIII,
PFOreI
Bus Causis DFt
pagnoscebanti
pItaperVeNerUI
CCns
nec nlli
(MM vel bonOr
matorum punit
Ost paUCA (y1OI
poluie his vert
ex eo, quod qua
non ob DX) IIm
i malis abstine
ternam vita
R ADTCF.
na acunt, sed solum propier externam po-
litiam, sua opera exterinsazunt, ut veb
laudentur, vel ipsis bene sit, es à malis ex-
terius abstinent, ne alii ipsis noceant, vel
ne Rempublicam curbent, non curantes
qualicercunque pessime in occulio azant vel
in corde afficiantur. Fc Teluica Lorinus ad
Cap. XIX. ACtOr. Pa8. 78O. tales vocavIt
lanzidos Cacholicos, qui de alio nomine
a Poncificiis dicuntur politice Carholici,
qui nempe (verba (unt Adami COnzen.
Lib. L. POl. Cap. I. P. 4.) provera Republi-
ca e lezirima moneomoxW, h. c. impiorum
perditorum ac nefandissimorum hominum
civicarem extruunt, quibus patrum secu-
lon facem, quamulta Regna adusta Nico-
lans Machiarellus praeculerit, quem alibi
Factionis hujus Patriarcham salucavic. AF.
que his quidam incer Pontificios d cum
primis Vicus Erbermannus sesuica in
Tren. Cach. c. 5. accensent facobum Au-
dultum Thuanum; ex Libris (Scribit ille
P. 78.) historiarum nemoeum jure catho-
licum dixerit, lerimus es nos eum olim
acapite ad calcem. sed in nezorio relizion
nis hac. d paulo periculosiorem invenimus,
quam

## Folio 32 — 818661070:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE A THEESML
quam ipsum Calvinistam sleidanum, atque
mtinam non cum perniciosissimo plurimo-
rum experimento idem cerneretur. Ouam-
vis vero haud magni Facienda sc ilta Cr-
vermanni acculatio, cum ordinario hoc
Cale seluita pertricare PolCanE OmneSRO-
mana curia hoctes atque adverlarios, id
quod uo etiam exemplo non ita pridem
P. Suaris docuit, quem Pallavicinus latis
temere in primo introductionis sux ad
Ilistor. Conc. Trid. limine mncupavie
acheum; e Retormatis tamen de eadem
Policicorum secta conqueritur Sibrandus
Lubertus in dedic. Libri contra Faust. 50.
cin. Maxima (ait) pars hominum sinistre
judicat de laboribus es curis, quas Docto.
res in explicanda ex desendenda doctrina
Christiana ponunt, multi enim relicionem
tanquam inanes fabulas ex terricula
menta ad hominum animos percellendos
excozitata rident es subsannant: hi pu-
tant omnes contentiones de dormatis Chri
stianae doctrina tantum esse locomachias;
e quiaipsi in corde suo omnem relixionem
rident, eamque nullum alium ob finem prae-
tendunt, quam ut emerzant, suis animis
meti

## Folio 33 — 818661070:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
 Atcidamum
seiosiosimo plurim
31131
CErHETCTMI.
Cacienca sic icta
un orcivariol
OCatE OmMeS)
NC adrerariOS,
lonon ica pride
PallavicinS a
R ADTCF.
metiuntur aliorum animos, indienanturqe
ac fremunt, cum vident aliquem esse, qui
ipsorum cupiditari subservire judicioque ap-
plandere recuset. Tales an innostro, hoc
eA, orthodoxo coeru inveniantur, aliis
lonse doctioribus acque prudencioribus
relinquo dijudicandum. Memorabile la-
neipsius B. Lucheri excat racicinium, post
beatam ejus analysin in Museo repertum,
quodtale: Ad est Tempusolim praedictum;
ductionis suad quod post anci Christum revelarum essene
c nuncupa homines fucuri, qui sine DFO viverent.
Camen de cade
vericur Sibran
coner2 FauS. S
hominum sinis
curis, quas Doc
Cendenda doctri
rios
e
ienim relle
terrien
plas C
nimes percellem
bii)
absannant
de doemaris 
esse locomachiin
1i0
omnemreli8
ium ob siment
7841
unusquisque secundum suas concupiscentias
es illusiones. Nam Papa quidem fuit su-
PTADErM, BUnCSINE DEO omnesazere
volunt, es cum a Leribus Papae liberi sint.
volunt eriam à Lere DEI liberi esse, nil nist
POLIZICA sequi. Faque de causa etiam
Brentius in Scrut. laudatus, Ccribere non
dubicarie, incer Christianos innumeros
Sectatores d Succelores Sadducaorum
reperiri.
PRIMAM vero arque Generalem pesti-
Fera iltius arborisradicem illustris Veru-
lamius esse existimat plures circa Relixio-
nem divisiones, nam unica divisio (Ccribie
Sermo

## Folio 34 — 818661070:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHE ISMF
Serm. Adel. XVI. OpP. P25. 1166.) Zebum
ueriusque partis adancet, verum numerosa
acheismum introducune; nimirum, (i pro.
tana seculi mancipia variarum Religio.
num scctarumque protellores alloquan.
tur, de unumquemque eorum affirmare
audiant, quod ex illius parre Aec veritas,
pro qua morrem lubire paratus sIt, alios
vero Fallitatem a mendacium sectari, inde
concludantProcheiilli, melius esse nihil ex
1I5, Qua ad relisionem spectant quam ali-
quid credere, quibus enim inguiuneporil
limum credere debemus, an Evaselicis, aM
Retormatis, an Arminianis, an Anabapti.
Ris, an Socinianis, an Pontificiis? cum
omnes reritatem sele habere atque pro
aris de Focis illam eueri asseranc. AP ini
gnislima o Mcibomi agendi ratio eA, ex
aliorum aftirmatione aut negatione (u-
(penderereligionis veritacem. Dicanc alii
Ce vericatem tenere, de hri, d icti, d illi, ve-
rum quid tum? ergo incerra est veritase
nec ullibi cam certa eric, quin alii insur.
gent, de multi, imo ee potissima hominum
pars, qui reclamabunt. Sumerem Tuam
aliquam terrectrem, quam certam habcas
Tuam

## Folio 35 — 818661070:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
PI
paB. 1166.) L
verum nu
e nimirum, (IF
variarum RelI
seltores all091
COrII ACAEMa
parce Aet veri
ParaCUSSIC, a
locium sectari, i
RADTCF.
Puam esse, an ideo cedes, (Forte quis.
piam velmulei etiam controverliam o-
veane, Falsistima ergo estilla assertio, quod
nequeat constare veritacis cerrendo ubi
alii oblogruntur. Sed dicat aliguis, inter
Christianos dissencientes nondum ullo
arauaprurae judicio est decisum à quorum.
parre setreritas, hac conclusio: ergone
Ecitur incer Christianos a quorum parte
Ret vericas. C abominandam chesin, 0.
maliusesse nihil mnem unoicturelisionem _ Eccleliis, e
et quam hominibus protane auterentem. Htinc
 inguiumepo es, quod mulei inveniantur, qui cum nul-
u Fraelicisi la Christianorum secta communicare, ve-
uis an Anaba rum omnes ad singularitatis sux regulas
porisiciis? co retormare velint; Neque ex alio fonte
Lbere acque P manavic, quod auchor trenici trenicorum
CFAHC. AAiCnon ita pridem in Belgio edici) tale de
moipacio est, hodiernis Christianorum dissentientium
us pecacione sectis culerie judicium: Cum sine dabio
ICACCM.
Dicancd nosse desideres Lector, quis sim, es quomodo
isti, _illi r reformarionem Christianismi praeterea in
 est veris sticuendam esse putem: breviteritahabe:
in alii iol menec Lucheranum; nec Calvinianum.
is(I.L HOII
SuIereM TO
nCI
(212
nec Remonstrantem, nec Cracum, nec POn-
tificium, nec socinianum, nec Monnoni-
a 2
tam

## Folio 36 — 818661070:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHRISMT
tam, nec ullum alium ex hodiernis sectis
esse hominem. Interim Ecclesasticos con-
ventus non prorsus aversor, neque sectam
Christianorum ullam: cum aliquid boni
tamen apud sinculas invenerim, adeoque
per ipsas omnes profecerum, a fracribus
scilic. Bohemis es Lutheranis accipiens Re-
formarionis ex Libertaris Christiana ini-
rium, a Calvinianis primum Rarionis u
sum in Theolocia; a Remonstrantibus pro.
pressum in libertate conscientiarum, a
Cracis veritatis antiqua reliquias cum Bi.
bliis ipsis es Patribus, a Poncificiis operum
bonorum necessitarem cum Patribus non-
nullis Larinis, a Socinianis judicandi dex-
teritarem a Mennonitis demum vitam
Christi rectius quodam modo non dicam ex
plicatam, sed adumbratam. Imo (ut men-
rem meam clarius aperiam) omnes quoge
hodiernas Christianorum sectas sine ullo
discrimine (Aupesce qui legis. ) ECCLF
SIAS CHRISTI esse proficeor; eo quou o
mnes aequaliter in Christum credant, Chri
Pumque pro Filio DEI capite et Domino sua
recipiant es habeant. Fandem profecto
cibiam instaneis, qui magno impetu con.
TCIL

## Folio 37 — 818661070:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
p1SA
ex Bodiernis)
licos
n Scclesia)
persor, neque
Cum alt
invenerim.
(X1IM3
sed
frat
jent
CraNIS ACCI
aris Christram
pion
rimum Sit
monstrancio
onscieniiam
(est
creliguias
poncisteris opet
cum Patribus n
nis jndicandit
sis demune vita
modo non dicam
TAM. Imo (uF M
Jam) omnes
sim
pn sectas
111 legis.
osit eor; et
iC
pum credant
pite e DO
andCM
151101
p
R ADTCF.
cendune, posse Christianum orthodorum,
quem contisitsive nalci, sire habitare in
cacu impuris dogmatis contaminato, e
inculcante ista dogmata tanquam necesta.
ria ad (aluTCM, DETIANErCLAMENCOrPO.
re, quin imo ritu a ceremoniis publicis
Polluco illi caetui adhaerere: nec teneri A.
re ad contradicendum, sive ad deleren-
dum ctiam corpore de cultu caetum il.
lum, modo errores iplos non approbet
nequeassensu in agnitis persereret; Cum
tamen pervera huic doctrina universus
Prophetarum e Apostolorum reclamarie
ordo. Erenim, qui interdirit omni par-
ticipio ricuum se dogmatum apud infi-
deles, non distinxie inter hanc dillam in
Fidelitaris partem aut appendicem, neqi
permisit churis jactum in alcaria idolis
consecrata, neqi ullum aliud signum cul-
tus idololarrici, qui omni cultu idolola.
trico interdirie. Clamant conjuncta vo
ce selaias cap. I. II. _e Paulus Apostolus II.
COr. VI. Nolitejurum ducere cum inside-
libus, exite de medio eorum ex separamini
dicit Dominus. Ipla vox filii Dei clamat
Match. XVI. Cavete a fermento doctrinae
eha

## Folio 38 — 818661070:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHETSMI
Pharisaorum e Scribarum, quiipsitamen
multa lana, multa utilia docebant. Pri
Icorum Ecclelia Doctorum de Marerrum
exempla, quanto Audio consortia hece
rodoxorum devitarerine, huc accerlere
nonestpraesencis instituri. In ilto denigi
luco e nostrotibus etiam haerenE quam
plurimi, quibus molestistimum est ita lu
cheri dozmatibus verbo Dei Fulris adha-
rere, ut nihilaliena sencentiae admisce
anF, qua vel limplicitarem Lutheranam
acuane, vel rigidicatem (quod ajunt) c
molliant, velimperfectionem (quam fin-
GHnE,) ablolvant. Placet isitur huic ad
dere lubtilitarem reformatam scil. qua
Dei verbum humana rationi Cubmitta-
cur; illi anabaptistarum lanetimonia, quae
protundissimum ammi faltum regat, alte
ri Srvenkteldianorum aequanimitas, quae
omnes animi raptus approbee, nonnulli
Poncificiorum elegantinima (Cena, quae
cincto vica commodasecum vetrat; quin
imo aliguibus fudaorum antiquitas, pa-
oanorum Felicitas, Turcarum Facilitas,
Arianorum loguacitas; Nam cui lemel
chriltiana regula infantia displicuir, facile
viriles

## Folio 39 — 818661070:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1
quiipli
RADICE+
viriles masculiq; errores allubescunt, do-
neC ATHF LSMuS religionum expediti(
vils socch. Sima Subrepat, hominemq; tor dubiis con-
ibarum
ctOrU _MA
LudIo Contorcd
verII
HNC de
11sto
troverhisq; retertum in Colidum liberet.
Sacis opinor, inde apparet, primam acq
Generalem mali iltius radicem non iplas
quidem circa Religionem esse dirisiones,
 srrenc Sed detestandas porius earum confusio-
NILICVEI.
destictimum est
nes, mutationes item atque limulationes.
t Des soles quas cum impiusille tlominis Policiei in-
seuenc ad Formator, in Serurinio pa3. 100. XL 1OL. 10-
ee Cuches tatus, adeo commendaverie, ac simul di-
qu scipulorum mentibus perniciolam levita-
Nonem (ousetem instillaverie, nemo Pacile mirabitur,
aues iercur huamphribiosistos, vel potius omnium reli-
Cpcam sed Sionum homines, nulli addictos esse ex
 coiom subr animo, verum netandum pocius in pecto
unsinctimonarum suorum Cerinus Fovere Acheisimum.
n Cistumcenal Duomodo enim unquam (Ita OPOTTUNC
xomanimicas MagnUS CarPZ DVIUS ad L. RCg, Cap. III.
robe 10 Sect. 5, 1. 4. _ ex eo Politicus (celeratus
IICINIa SCCHA
IPUBIatuS P. TI. 8 12.) feri potest, ut quis
secumrehaci Deum sincere ex ex toro corde dilicat, qui
um auciquios diversas relixiones simul fovere deside-
NrCATWI
( rat. Cerrisimum enim est neurram cre-
ldere contrarias qui admirrit. Nec male
L
Famia-
1

## Folio 40 — 818661070:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
DE APHELSMI
Famianus Scrada, Animi, (scribitDec. II.
de Bello Belsico) dum suspensiharent per-
levipulsa huc illuc transferuntur, non mi-
nus quam quicquid pendet versarile est.
id quod manifette apparet (observante
authore Polit. Scel. impugnatil. d.) in pel
simis iltis omnium relisionum homini
bus cum evenire nec Coleat, nec pONic
quin mobiles illorum mentes, mox du.
bix, brevi nulliusefficiantur relisionis, d
tandem in omnium viciorum extremum
internali expiandum cruciatu, prolaban.
cur Acheismum.
Cujus pesticera arboris radicem hand
incommode etiam dixeris CALLTONTS.
nuM, live turpem cotroverliarum Theo-
logicarum, belli pennigeri de militia spi
ritualisneolectum e contemprum: sini
mirum Politicorum plurimi ad Gallionis
ictius (Act XVIIL. v. 12. Ceg9.) exemplum,
curam Religionis curae Regionis postha
bentes, illius cautam aut prortus conte
muant, auc qualirem ad civiles fudices
non pertinencem rejiciant. Hinc Marto-
ratus (Comm. ad locumictum) Multos,
Teribit, hedie Galliones es Pilatos invenias
intes
A

## Folio 41 — 818661070:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
11B1S
quimt
um saspens
ranS erMI
pendet
ipparet
11IPVBMAC
reliBIOM
ce (oleat
M MeMC
AICIAMCHEI
viTIOTLIM
CrVCIaL
rboris rac
veris CiA1
crover(iaruM
iperia
CONCCMPEI
lurL a
2. SCg4.) et
rt RCBIOI
HIC prOI
1 ad CiV
CtHIC.
11 Il
R ADICF.
inter Proceres, qui vel odio aut contempru
relixionis, vel animi levirate vel profana-
rum rerum studio relixionis causas omni-
no audire nolune: Ec Callionilmi nuper
in C eleb. Acad. Argentoratensi haec data
eAt definitio: Manet igitur Gallionismus
Pseudo. Politicorum arsnova ex amelia a
theistica seu suxina irnavia porissimum
suborta, conrroversiarum de fide ex reli-
rione incuria es ienara exterins dsonu
regr uoonrns nai Xorouaxias pseudo phanta-
sian pacis es simplicitatis corusca, revera
tamen conscientia carnificina, tenorantiae
asplum, apestasiae mater, VIA ATHE ZSMI.
Facile hinc colligere licet, quae ratio FOr-
malis d quasi anima sit Calionismi, nem-
PeSacrarum Controverliarum turpis co
temptus, quo fascinari plurimi, omnes de
rebus Sacris Disputationes plusquam Va
tiniano prolequuntur odio, de veluti non
necellariaslices, imo ranas frivolas _ no-
xias logomachias, prortus avertantur.
Hluc cumprimis collimat, maleferiati cu-
jusdam Politici consilium, quod Dac. C la-
Cen. inn R el. POL. Cap. XVII. P. 433 prodidie
ts verbis: Pacem e cocordiam obtinere pe-
res

## Folio 42 — 818661070:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
DE ATHELSME
rest princeps in suaRepublica si omnes lites,
contentiones, es oriosas disputationes, quas
Clerici excitare solet, acriter prohibeat; ex
estis enim Disputationibus oriuntur diversa
partes, quibus diversi adhaerent, atque sic mu-
ruis erza se pugnisstimulari, diver sa judi-
cia, odia, conviria ee calumniae nascuntur,
quae intestino bello nonnunquam haud exi-
quam praebeni occasionem. Lapropter sum
misencomiis celebrant Magnum Molco
vitarum Ducem, quod non concedatcui
quam ut de Relisionedisputet, d (i quos.
dam contra hoc praeceptum de Sacris re-
busdisputare animadverterit, ita eos pu.
niac, uc loqui dediscant: imo iptum quoqi
Turcorum landant Trrannum, quod ex
Mahometis instituro provide caveac, ne
Fides lua in dubium vocetur, (i vero quos-
damid conari intelligat, mox ipse quaeu
sionessolvacacinace; De quo Imperat.
Turcici instieuto Politicorum quidam
hanctulitlententiam: Si fidem Turcarum
recteperpendo. Polidicas potius est quam
sides, si relirionisistius vim considero, ma-
enumusum confert Scatui Politico; si Prae-
cepeum

## Folio 43 — 818661070:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
TIBTSM
pablica si
(as dispuTaI
ACTITErOrOI
ib orian
albaerent, atq
malasi, dive
calummiae nas
nqua
BCM. LpCODC
NIF AI A∞NUM
id HONCONCC
dispucet, de
Cpeum de Sa
TeICCrIC, ie e
IO ip (UM
TAMMWMI qu
rovide cavedl
CCIII
s vero
i moxipse
DC quo LI
VIECOrU qu
Si side TuICa
es porius est 9.
in considere
RADTC EI
ceprum de non dispurando de fide altins in-
rueor. salubre est illud; hoc siquidem pa-
Eto unitas Relicionis per rorum Turcarum
Rernum recinerur, illudque ab internis dissi-
diistucum praestatur. Feli veronentiquam
pratracte negarem, plurimas de rebusla-
crisdisputationes, in acerrimascontentio
nes altercationesre (ab ApOK. 1. Tim. IV.
S. meritoreprehesas) degenerasse, ut exin-
de nomen illud tanta invidix expolitum
Fuerie, quin ee multas de fide dispurationes
C superbo promanasse (piritu; atcamen.
omnibushranc dicam scribere, omnesicto
notare llismace, adeoqne cum Cordibus
ejicereintantem, nimisinhumanum, m-
misbarbarum, imo nimis impium extre.
maeque dementix opus jure meritoque
videri possit. Nec est, quodomnesdeRc.
lisione Disputationes adeo vicuperent 
tradtucant ii, qui Theologorum Retor-
matorum quidemticulo ornau, Catis in-
cerdum politice de negotio Religionis
sentiunE acgue loquuntur. Magis certe
politica, quam Theologicarox illa Parei
et, in reltibulo Trenicipag. 4. Qyid C in-
Quit) eot prosuere disceptantium Theolo-
corum

## Folio 44 — 818661070:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
A4
DE APHELSML
eorum colloquia acque litiria; nisi quod in-
festioribus subinde animis discessum est,
quam fuerat conventum, es acerbioribus
dehine scripris lices de litibus fuerunt sa-
raer cumulatae, vulnera Fcclesiae non sa
nata, sed exulceraramaris. Ast infelici
ter sape (ita coregie ut Tolet MagnUS, d
incomparabilis Theologus D. Joh. CuMr.
Dantrauerus in Illice _ Ob. Pacis, RCl15.
Cap. IL. arF. 2, Pd8. 87. Ccrivit.) disputatum
est, quia insideliter, non tamen ideo dese-
renda bona causa, quia aliquande infelici
ter purnatum est. Trrannus non raro bo-
nam causam pressit, e judicis sublesta ma-
liria conculcavit, an ideo nunquam am
plius vindicanda, asserenda: Equidem
non cedii semper durities mentis uni alte-
riveictui cedit iterato. Fieri potest ut bis
terve elenchi ultro cirroque permurentur.
tandem tamen vincit Alethea, ex epistomi-
um sequitur, cum vadimonii deserrio se-
quitur. Si ses decollat, colloquii est dolo
Xiae non admia. Calleat Arithmeticam, qui
vultcalculos ponere; ita Dialecticam; qui
vult gladium verbi tractare. Tractenus
Geleberr. D. Danhrauerus. Fallum dein-
d

## Folio 45 — 818661070:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ta
nissq
mis discess
1  ACCI
liribus suera
a Kectestae
es
Ast 1
(olet MaGI
101
151
Ob. paC15
d
TibiC.) disoutan
tamem ideo
liguanda
CNMUS NON Y1
udicus sublest
eo munguant
encla
EquII
es memis u
Pieri potest
oy permurem
ethea  epis
imonit desert
colloquii est
prishmericam
Dialecticam
EtarC.
RADTCF.
de semper nihil effectum esse Caeris detide
Dispurationibus; Prospere etenim cesHIE
Origenis cum haeretico illo Berillo certa
men, siquidem hunc adverlarium luerite.
cit. In muleis recustissimorum Theolo.
vorum pugnis (apenumero victidilcesse.
runcharetici. Victus fuit Arius disputan
ce Achanasio coram Probo judice, idenim
Praeceperat Constantius Imperaror, e
Probusille Virillustris orthodoxus eralIE.
Augustinus item e Pascentius super ed
dem quaectione discepearunt coram Laim
rentio Judice, qui Augustino tandem vi
ctoriam addixieh. m. Credatur honorifi.
cennicari, ne injuria scat Trinitari. Idem
que Augustinus cum FeliceManichao in
Eccleliapraesente populo, perbiduum di-
sputarie, verum in hocipso consictu Felix
se rictum consitens, Augustinum victo.
rem agnovit pariter ee Manichaeum da
mnavit. Hlisadde, qua de Colloguiisno-
Itro e superiori seculo in caula ReligiOnIS
habitis annocavit Celeb, Dantraver. loc,
all. Pa5. 83. 8.89. Et cum nulla commo-
diorvia, auc ratio sic ex abyiso ienorantia
emergendi e ad Tolidum vericatis coBni
tionem

## Folio 46 — 818661070:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
DE APHELSMI
tionem perveniendi, quam Pobriis e piis
de Religione Colloquiis, Facile apparet,
quibus etiam caula lic imputanda, quod
homines plurimi perisnoranciae d insci-
tix rortices in abrsum acheilmi quando-
que decrudantur, musteisnempe illismu-
dinatoribus, qui ad Gallionis exemplum,
omnes de fde concertationes prorlusre-
JiCIMME, CONTeMUNEAEque avertanEUE.
Nec minus culpanda est ranissima
quorundam ac plane Fatua de FATO Cen
tentia: Non pauci profecto corum, qui
Civitacem DEI jactane, in castris centi-
lium verlantur, dum praecunce Lipsio
CLib. I. POl. Cap. 4.) aperte contendune,
ab omni aeternitare faraliter omnia desti-
nata fuisse: etiam actiones ut idem ad
dit, es quae circa eas, adeout nullis consiliis
vel auxiliis id vitemus aut mutemus. Imo
nec consilio prudenti, nec remedio sacaci
facalem dispositionem subverti vel refor.
mari posse; Mencemnimirum hominibus
tunc adimere superam illam Mentem, ac
cujuscunque forrunam mutare constituerit.
eusdem consilia corrumpere. Adeundem
plane

## Folio 47 — 818661070:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
15NI
JaM Cobiriisd
Facile apps
picanca
TOrANCI
cHCILII quai
neMpC illISI
iones prortuS
IC aVeTLANCUI
est vanISsIN
1 de FA2O)
IO COrHIM.
n castris Get
TXCIINCC Lipt
reC CONCCNCLII
ser omnia
ses Mt idem a
ut nullis consit
MuTemIS.
remedio
perii vel ro
11
rum homin
in Memem,
re constismert
dcundes
pla
RADTCL
Plane modum Pleudo. Politicorum Patri
archa Nic. Machiavellus (Lib. II. dCRep.
Cap. 29.) ataco omnia dependere aseruits
e nuper admodum Comes quidaim lEa-
lus deFlisco in disere. de causis mutatio-
num sectarum Imperiorum de RegnO-
rum Mundi ad Ludovicum XIV. Gallia
RegeM, Rc. Fatis absolurum in RegNL
de Imperia dominium atcribuie, adeo ut
neque (verba Cunt Comitis) bona docu-
mentaneque Leces, neque prudentum sapien.
tumque virorum consilia sufficiant ad impe-
diendam Regnorum Rerumque publicarum
destructionem. Ouid, quod Comesiste ex
actrorum Facali cursu, mutationibus Tri.
Sonorum maximis, aeque Planctarum.
conjunetionibus non de Imperiorum la
cem, verum Religionum Sectarumque
duracionibus calculum ferre ausus fuerit.
et l. d. pa5. 46. Scribere non dubicarerie:
Scioenim, quod hic numerus non mulium
abest a Secta Lurheri, proinde murario-
nem expectet maxime cum incidat sub Tri
ono fundarioni sectae adverso; Perinde
uc Cienciles olim judicarune, Religionem.
Cuhrictianam non ultratrecentorum lexa-
Sinta

## Folio 48 — 818661070:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
DE APHEISMI
sinta quinque annorum spatium duraru
ram, ceste Augustino, Lib, XIIX. de Cir.
DEI, Cap. 53. C OnF. BarOn. ad annum
CCCXIII. Cerrum aurem est omnes
cos, quitatis ablolurum in Regnade Impe-
ria dominium accribuune, nullum aut exi-
ruum divina providentix, imo existentix
etiam locum relinquere posse, utproin
Magnus Fulebius Calar. Lib. VI. de prap.
EranS. Cap. 5. Cgregie serip(erit: Dui fa
iorum necessitatem esse credit, is aperte
DF DM e providentiam necat, velut
e contra, qui Deum universis orcesse pu-
eat vim facorum omnino destruit. Oui au.
iem Ocum negant (ita oportune Magnus
Verulamiusl. alles.) nobilicatem generis
humanidestruune. Namcertissimum eAt
hominem brucis cornatum esse, quatenus
ad corpus: quod siquatenus ad animam
non intercedat ci cognacio cum Deovilis
eA plane dignobilis creacura. Destruune
quoqi magnanimitatem, ee humana na-
curx exaltationem. Capc enim exemplum
a canc d obserra, quaneos sibi assumat a.
nmal iltudspiritus, es quantam generol
tacem

## Folio 49 — 818661070:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
5MI
Spacium dura
XIIX. de
O1I. act 21INII
CC1M est OI
RC∞114  I1I
MWIIUMLALEC
imd exictet
osse, UIEDIO
ib. VI. dCp1
best
pleril: L
redit
is a
neeat
vet
versis oraesse
Jestrais. O
JOTCIIMCMaB
IlICaLCM BCH
CercisIUM
Meste, qualet
MIIS act a1IM
IO CIIIM DCOV
(1Id.
DeArI
_ HIa1
CHI CKCMP
95 Sibi a CTurI
1a1CAH SCHCI
R ADTCF.
cacem induac, cum se abhomine, qui ei vi
ce est Deiaut meliorissTacurx,) impulsum
perspiciat, quam Forcitudinem liquido
Cernastancam esse, quantam creacuraillan
2b54. tiducia melioris naturX, quam pro.
Pxiae, aequare nullo modo possit. Similiter
cehomo, ubiinnititur a spem collocarin
DEVIA PROrrDENTIA _Craria, Aduciam
a vires collisir, quales humana natura sibi
relictanequisset actingere. OuareurAche.
ilmus in omnibus odium meretur, icain
hoc, quod privec naturam humanam (a-
cultare se ulera Fragilicatem huImanam
accollendi. Hlactenus illustris Er. BaC0
Verulamius.
Ouancumris v. idem d. l. OpP. P. 1165.
Philosophia N A T UR ACFShominES Pa-
rum in Acheilmum inclinare putarerit,
multos tamen eo nomine cruditis imo
luae quoq professionis lociis suspectos fu-
ille, in Scrucinio annotatum, iplaque ex.
Perientia est comprobaum: Cumenim
non pauci rebus naturalibus ita incum.
BANE, VE OIIMES CAFUML MOCUIS, OPETA, PTO.
exietates _ affectiones in causam natura
lem referre laborent, adeo ut nihil illis
CMpTA

## Folio 50 — 818661070:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
DE APHEISN F
supranacuram esse videatur, Exepe accidicu
uc philoophorum plurimi Acheismo Fa
verint, de in cum Facile inciderint. De
Cremonino lane dilertis verbis J0. Impe.
rialis in MuseoFTistor. P. 174. Pcribie, eum
deteriores de rebus PHZSIC15 sensus a
erius defendisse, quam orthodoxae sidei alu
mno liceret: De Ilieronymo Cardano
videndus Mar. MersenNUS COMMCHE, in
1
Genel. Pd8. 602. Cont. pa5. 400. lcg9. e, si
Gisb. Voet. Dilpp. Sclect. ParL. X. P28, 198. 1
Etnuper admodum ad manus meas per.  
venere sulii Casaris Vanini ACheorUM u
Aquilae Libri de Admirandis Naturae RC. l 
st
cinae DE xg morealium arcanis, in qWi et
bus authior improbus Nacurae omnia (ex
1
ap 1us e
cluso Numine) in Colidum tribuere, eam, 
Dex instar colere s venerari, ac simuly le 
Regiam Acheilmo viam Aernere non du. 
bicavit. Ex quo tonce etiam manaruntr l se e
impia d dereltanda cujusdam Athei ver i su le
ba apudD. Clasen Rcl. POl, Cap. V. p. 66.
n
Ouamdiu inzenio ac juddicio meo uti po. 1, 
cui, nihil dementius mihi quicquam rt
sum fuit unquam, atque plerosque docere:
dari aliquem Deum, Supremum Numem
Cujus
i
en
dis

## Folio 51 — 818661070:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
15M
LCACUE, SaPCd
priri Acheili
R ADTCF.
eujus nucusiant e recantur omnia. Dua
siunt, X AEUR X Vi ac operatione funt;
pluviam producie Varura, tonierna es
e inciderin. Fulmina efficit Narura; Nacura producit
lis verbis s0. herbas e plantus, ad quarum generario-
p. 174. scribili nem tamen concurrii siderum influxus
rSTerS Se qui tam necessarius est, ut aliter se resha-
orsbodona sidd bere non possic. Qua erxo demeniia aut
cronmo Cd simplicitas est, precari in Templo pro hoc
AIuS COMM vel illo arroto. Si Narura es praecipné A-
paS. 400. led strorum instuentia valet diversimode,
A. PAYE.I. Pdo nunc pluet, nunc serenitas erit aëris, pre-
Imanus med res utique pluviam caelitus non rrabent; sic
anini Acheo  arrocus moritur, natura in ipso debili-
randis Natu rata, quamvis mille pro ejus sature orent:
marcanis, neque credas tuam orationem acroto reva-
Sacura OIII lescenci reddere sanirarem. Incerim si
lum cribuerei haec frane ad vuleus imperirum derinen-
Generari, ae dum, non improbo consilium istud satis
osternereno prudenter olim a priscis eoliticis suere
etiam mali stum.. Alias es doctis ista velle oberude-
ca AC re Rultiria est. Nam quaso persuaderine
ea cap. V. P pot est riro prudenii corpora nostra poit
caliciomeo morrem resurrectura: Corpus exanime
milii quicqual resolvitur in sua elementa, usque dum per-
plerosq
Epret
L
2
sob
veni

## Folio 52 — 818661070:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE APHEISMI
veniatur ad materiam primam. uri filit
Physicorum loquuntur: haec materia pri–
ma sic subjectum alterius corporis gene-
randi, ut ita meum desinat e alterius in-
cipiat corpus esse. Tunc es ezo és alser
habebimus unum corpus in resurrectione:
nam posica principii identitate in corporer
ponicuridentitas corporis ipsius, exc. IIXC
homo impius, atque milerum Daemonis
mancipium. Ouis itaque quosdam Phi
Jolophia Nacuralis homines in Atheil
mum inclinare praetracte negaret? Ouis
cum B. ApOstoloColON. II. in verba HXeC
prarisima non crumperet: Viderene
quis vos decipiat per Philo sophiam ex ina–
nem seductionem. secundum cradirionem
hominum, secundum elementa Mundi ex 
non secundum Christum? Ouis cum B.
Hlierourmo Epist. ad Magnum Oracor.
146. _2. ad Damal. Papam Philasophiam
Damonis cibum nuncupare dubitaret:
AccediE inordinacum Cudium nimiaque
Tollicieudo, qua nonnulli ita capiuntur,
Uc Tolis experientiis nitantur, ne si quid
absque praevia experientia credant, lese
errandi exponanepericulo, atqi decipian.
tu.

## Folio 53 — 818661070:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
BISM
M prIMaM
 hac INA
TANC 81B
oris ipsiuis C
I1
R ADTCD.
tur. Non male Pecrus Firmianus in (ec.
eM. P. 173. Duanca (Ceribit) sit anime
imbecillicas nihil eorum credere, quae si
bet propius inspicienti. Illene fortis ani-
mus qui adeo carni manciparus est, ut nihil
5 in resurre
Centitate in
e1
des proponit, evidemissime apparet cuili-
erius COrpOrI
lesinat 
ISerUM D
et
AGuC quosct
credat nisi quod reculerint seu sus; aafal
sicari obnoxii, ur videre Te sapissime per(ua-
Hdeas, quod omnino no vides ex audire quod
mononandis? supra sensus ferri, ut ad veri-
plearem, quae illis altior, accessus sat, maxima
umines in Ad est forriudo; sed ex cerre praclarior. si
A gecarec suprarationem ipsam assureas, ubi illair-
TH in verba ricolabore ad confessionem sui adducta, e
vec: videre un ipso conaru deficiens, quid assequi non
il sophiam  Pessis ejus viribus facerur Zibi. Fodemsi
lementa A
1M 5 O
1
siSmace haud immerito notandi sune qui-
(1N
dam Chemicorumfilii, qui sut Chemia
com larraimponendiartem proticentur, ac li
alcec praeclaram pierarem Cimulene, ple.
MaBHIIIM
crunque (Viro quodam coresio recte
ore dubricaraullius sunt, vel Cancrexida, _ proloci
Ludium minissMatura Rectendae, AUE PAErONO acCOmO
undandae relisionis. IIi praecunre Paracelso
uli ica cal concendunt non esse disticilius, uE quis
ItaMIUI, 
IA Credo
1l0
c
vermis

## Folio 54 — 818661070:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
54
DE APHEESMI
vermis, culex, rana, aut quidpiam simt
lenascatur, adeoqne ex calore putredin
mixto aliquem reviriscere posse. Sicur
admiratione non caret, quod iple Para
cellus artem secenere indicarerie, qu’a ve
ros homines absque opera maris se fcemi
nae creet, ministerio industrii artificis
chemici, en verba: Dubitarum fait
Philosophisnum fieri possit. ut extra ute
rummuliebrem homonasceretur; ad quo
exo respondeo, arti Chemia ac Zaturae il
non repugnare, sed perfacilé esse. Dampri
in oucurbitula conclusa, vel lutata in e
quine ventre perdies 5o. purrefactione
summa purresiat dum moveatur; quod
facile est cernere. Post id temporis similis
quodamodo siet onechstnemu (h, C. Cm
bryoni) artamen circa corpus pellucida.
anc deinceps si humano sangvine quot
die prudentercibes sevalas. e in aequabi
li ventris equini calore conserves, ac fa
veas membris omnibus ornata inscar ino
fantis ex muliere nari apparebit; minot
ramen quantirare. Hanc nos rembomum
culum appellamus, qui postmodum ran-
quam verus puer seu infans accurata sol
licita

## Folio 55 — 818661070:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
auE quidpiaM
x CalOTCPHI
(cere poste.
C, quodiplet
dicaverit, ql
eramarisa
industrii AI
Dubitaru s
UT CXTVA
sit
asceretur, adue
miae ac NAVMI
Cacile esse. Dam
vet lurata
0. purresact
MOveatUT, 4
d remporis sit
BCDH (11, C.
corpus pelliet
sumevime qu
 in aqu
lasi
conserves, 
ornasa insta
W
pparebit
1e noc rembon
possmodum
ANS a
R ADTCF.
licitudine, ac dilirentia educari debet.
dum adoleverit. Hec ex summis mira-
culum unum est, adeoque arcanorum o-
mnium secrerum maximum, quod ramen
remaeis es Cicancibus jam olim fuit cogni
Ild
tum, ut qui oririnem hinc acceperint.
AddIEPOrrO eos, qui ita nati sunt omnia
arcanaes absconditaintellicere; quae alios
homines scire impossibile sit, quia arte
vitam, corpus carnem és ossa acquisive
runc, idcirco ipsis arrese (cientia conna-
scuntur, nec aliunde discere opus habent.
Lchi vero deParacelsi sensu d incentione.
temere judicare, duc iplum propterea
atheimi accularenollem, attaIEN CUM
Athei maximum inde impictati (IIX PEX-
lidium polliceantur, ac teste Mersenno
illum cexrum in suum sensum referane.
quilibetrel mecacente intelligie, iltudai
eiticium etiam quandtam acheilini radi
cem esenuncupandum. Habet equidem
Cita nonnemo elegonter scribit) Psendo-
Chemia suam velur reculiarem religio-
nem: nam quia Philosophiam omnem.
liveretormavit, Eive pertecit, hoc etiam
Senerosi addic, ut cum Theolosia com
bina.

## Folio 56 — 818661070:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE ATHELSMI
binaret, d reslacras protanis, protana la
erisexprimeret. Hlac elexanti HTarmonia
quicquid volunt absurdi adstrume, de de
D0o, Angelis, de Miraculis, de RESUIR.
RECTIONE mirisiCe argUEantur, tanto
licentiosius, quanto verbi diriniconsentu
nihil opus habent, sed dixisse vel comnial
Ce inter credulos luos abunde Cutcit
Nam qui hoc impetrarune, ut credantur
interno lumine splendescere, iis Facilsi
mum ek Cuum illum hiancem gregem
verbis insolicis pascere, cui hoc unum
plausibile, credere incredibilia, scire in
certa, attirmare paradora, jactareq: im
porsibilia, tancaq oblequii est prompe
tudo, ut uno mense ab uno impostore
plus pertualum, quam a Chricto multis
annisimpetratum, auc ministris ejus cre
dicum liquido, deprehensum SIF. EF quis
non aftirmante Scriptura opus Creatio
nisde resuscitationis D F. O in Colidum eri
bueremallet, quam puridis iltis incertis
atgi obscuris Pseudo- Chemicorum arti
ficiis? Eccum animarationalisimmorta
lissit, qua a Deo lalcem pendet, corpus
etiam hominis tale, uc alio vis Formari
neque

## Folio 57 — 818661070:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
15M
ptaris, prola
esan LaI
IaasrILIME
MIIIS, de RF
PBIICAHEUE
picivinicot
lixisse vel Iot
abunde
IIII
(1A
+CT
scere, iis
hIANCeM BTC)
cui HOC
dibilia, se
X.3
jactareq
equii est prO
B unO im
Christ
ministrisc
NSU SiC.
1Ird Op1S C
Oinsolia
ucidis ictis it
CBCMICOT
HOnaliSIII
1
Calia
1
A
R ADTCV
nequeat, Facile apparet nullam esse in tO-
tomundo materiam, quae sine patre atq;
matre in hominem convertivaleat. Va
aucem istis hominibus, quorum collou-
cinam mola suspenderetur, S in Oceant
Protundum MErgCrENEuT, nCancarum
impietarum proseminatores, plurimos
homines a Ede e religione ad amisiar 
impictatem revocarent.
Nec Patis deniq; deploranda est hor-
renda illa decestandaq: vita morumque
corruprio, quae hand postrema causa, ra-
cioq nuncupanda, cur magna adeo rcôr
a decr ubique occurrar Frequentia e ra-
rietas. Huc Pane rendunt innumera b0-
uorum exclamationes acque querela;
Hlinc CPeribic Perkinsus inScrur. laudatus
OpP. TOm. II. p. 446.) Acheilmus hujus
Seculi, qui pastim abundat nobispatetic;
Deum enim contemnere d odio prole
qui est purus putus Acheilmus. Jam vero
qui corda sua Deo lubducune, de Pese huic
mundo totos derovent, mandatis Dei
obliris, _ eorum obedientia excusta,
Dei contemprores, oloresque Christo
judico habencur, horum rero plena lunc
ommia.

## Folio 58 — 818661070:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DE ATHELAMI
omnia. Noriquidem hoshominesut A.
chei audiant valde indignari, nihiltamen
retert; quancum aMundotant, usque
dum scelectos hos mores correxerine
Christus cos meliores non ducet. EL
quemadmodum (verba lunt Cypriani) bo-
na opera prositentur DErM; ita mala que
dammodo loquuntur XON EST DEYS,
nec est scientia in excelso, hinc S. Aposto.
lus TIT. l. 16. profitentur se DErM nosse
sed factis cum abnezant. Oua vanissima
nuda cogntionis praelumtione Frange.
licorum etiam plurimi adeo lunt Fascinat
ut in solo relisionis nomine, solaque
Chriscianilmi umbra acquielcere, vera.
interim pietatis exercicia omnino ncoli-
gerehaudrereantur. Hlinc horrenda icta
Chrictianismi nostri defectus, hinc infr
nitxe Theolosorum bonorumque omni.
um querelae: Magni illi Christianismt
nostri defectus (it4 D. Tot. SFCGIANMIS
Phocinianil. Sroairu. II. Pa5. 739. Omina.
tuT,) sine dubio tantorum bellorum ex
paenarum, quas quotidie experimur causa
existunt, es tandem nisi clementissimu
DFPS ignoscat AIG aVErTUNCET F XZRF.
M AA

## Folio 59 — 818661070:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
oshominest
ari, nihil cd
do (ia1t
es COrrCKI
OM dUCCt
IC Cxpria
11. ita mala
N XST DL
10
LIHCS.
Se DCir MI MO)
311d V211SII
NHONC LVAIB
D(WNE CalCi1
InO
Sola
pelcere,
et
OIMMINO nCa
Chorrenda
IUIS,
sinC
euM GVC OI
Vi Christian
H. SCCBM
. 739, O1MI
o bellorum
operimur ea
Tent
AM
N
RADTCF.
MAM RRVONEDPIar PVRIORY RELIGIONL
sunt allaturi. HTuc etiam perrinent PIA
DESIDERIA exquisiti TheolosiD. JoM.
Ouistorpii Protes. Rostoch. qua urinam
(lic cum Max. Rever. FacuIF. Theol. RO-
Aoch. Opto, in publicam aliquando con-
sultarionem deducerentur, es conjunctis
curis acereneur. Hlinc deniqueur aperter
quodres estdicamus, derestandusemer.
Sit Acheismus, cui inrei veritate Plendo
Christianismusnoster exactissimerespon
dec, observante etiam laud. D. Stegmana
nol. 4. P28. 744. Sine caula protecto din
cuncur Christiani, qui Christivicam neu-
riquam imitantur, nis Forte novo quo
dam nomenelatore rocetur Atheus, ein
Christ, Beanus, ein Urcise, uti belle Foh.
Val. Andreae jocatur. Et nescio lanc an-
non hoc loco verbis D. W olEg. Franrii
compellandi sint quidam in orthodoxis
etiam Ecclehis ministri, quorum nimi-
rum causa vel perlizentia (verbaFranzil
TunC) vel inscitia malé audire cocuntur
omnes reliquiministri, quasi prohibeant
vet cerié non satis urgeant bona epera.
Non vacat jam locum exseribere inte
RIMmIS

## Folio 60 — 818661070:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
BO DE ATHETSME RADTCE.
erum, qui vera piccatis curacanguntur,
evolvane TheologiDispur. in A. C. thel. 4.
deB. Opp. _ cum Cupore malorum isto-
rum lernam graphice descripram inve
MienE. Et quis perspecto seculi de patria
cumprimis nostra Cienio, cum probedo
cto quodam Viro tandem in haec verba
non crumpat: Nostri seculi (parrix no-
Arae, ) mores aded degenerarunt, uevi
tiis amplius habere homines noline, sed
ista cujusdam rirturisspeciccolorent. FI
DES LXUILAT, operasunt exstincta, chari
tasproximi dudum trigere cepit, humani
tas conversa cMinrabiem, verantorelo et
Ferati inter Pchomines, quavistipride re
periantur immaniores, cum tamen exter
ne Christianosse esse simulent, utinam di
Ccamus _e lapiamus 1 Nevero epistolx LC
ses autlimites excessisse, vel commentari
um quendam scripsisse videar, colopho-
nemimpono, Tuamq: Excell. divina cle-
mentiae _ prorectionisalis involvo.
AUGUSTE VINDEL. IDIB, PEBR, ANNO
GRALTE CID IDCLXVI.
e
d

## Folio  -  — 818661070:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
eea
k I

## Folio  -  — 818661070:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
sI
sitt
Bn. 11D 3. 72, Guiek 1. 1∞b

## Folio  -  — 818661070:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
iest
ignatur: Leitn. Mar9. 72. Suick 1: L eibn.
l

## Folio  -  — 818661070:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
M
1III
FIII
bn. Nob
t

## Folio  -  — 818661070:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/818661070/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
10
1
L
l
1 1
te
1
a
e
1-
1
10
e
c
X
12
renon
e
1eca
C 
0
~
1-
1
1
1-
2
1
1
e
1
es
ein li ic i a
e
15
51
vonm
esCaCe