# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/85097741X
# Title: [Joh. Georgii Wachteri, Phil. Prof. Origines Juris Naturalis, Sive De Jure Naturae Humanae Demonstrationes Mathematicae] Joh. Georgii Wachteri, Phil. Prof. Origines Juris Naturalis, Sive De Jure Naturae Humanae Demonstrationes Mathematicæ (shelfmark Leibn. Marg. 107)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=85097741X
# Lines: 1,703 recognised on 73 of 73 pages, mean confidence 0.86
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 85097741X:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
cibn.
IGEISNIIMHIIMIITEMISIIIIHIIILINHHMIIMMMNNMIMMMMIMMEIIIMLMIIIMMMEEMIEMIIMIAIMAMBMIMIHNMIIIINIIIIII
M
aiE NoREAELEuRT pB OEE
tur: Leibn. Mar9. 107
d

## Folio  -  — 85097741X:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
2.
ING
110VOISOCIISID
LutH IBLIIBK)
ur. Leiton. Mar9. 10

## Folio  -  — 85097741X:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
l
RIED WILHELM LEIBNIZ BIB
DERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHE
atur: Leiton. Mar9. 107, (3)
eeeeeea

## Folio  -  — 85097741X:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
 t
iit
HELMLEIBNIZ
SACHSISCHE LAK
atur: Leibr. Mar9. 107,
e

## Folio  -  — 85097741X:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
 sm
e
e
de
e
e
e
e
dps
s
asis

## Folio  -  — 85097741X:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
ed( 
EonBesBstHABE
atat
roSEIEEILNBSOI
atur: Leiton. Mlar9. 107

## Folio  -  — 85097741X:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
OTL GEOROTIWRCMTERI
n
Phil. Prot.
TI
Sive
DC TVRE
ALLLDRAE FNOMTANAE
Demonstrationes Mathematica.
e
ALI
1
s
C
BFROLTNT.
dbis a L PEMSSOFI. WESSELIL, 1704

## Folio  -  — 85097741X:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
s
tttit
1
tt
BWILHELM LEIBNIZ BIE
ERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHE
l
patur: Leibn. Marg. 107, 18
eeeeeee ea

## Folio  -  — 85097741X:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
x AA
SFRENISSIIT AC POTENTLSSTMI
RECIS BOROSSTAF
SOMIMIS REREIM ADMENISTRIS.
TLLOSTRISSTMIS AXOVE AXCFLLENTISSIMIS
S. R. IMPERII COMITIBOSS
ET ORDINIS AOVILINI EOVITIBOS
AVR ATIS,
DOMTNO
es
e
-
CONITI
A
d
ARTESBERCE
NINISTRO REOIS SECRETISSIMO AC
RMIIN ENTISSTMO.
AIAZTMO CAMERARIO.
NIAZTMO STABOEIET VENATIONOM
MIAGISTRO
TIEREDITARIO CORSOROM TRIBDHO.
BT RELIOVA.
NHC
D
C
a
e
8
e
a
A

## Folio  -  — 85097741X:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
NEC HON
DOMINO
a  
 e de n du L
L LLM ANNO.
COMITI
a
AVLISL ABEN
CTeSO. POTENTISS REOIS
ARCTIISTMALEGOET PREFEOTO MTLITLE
GE NY E R AL LSSIMO,
VT F.Y
D OMTNO
CrTSIC
COMIEL A SAIM
FI
3
ITGENSTEIN.
ETIISD. POTENTISS. REOIS
GOPREMO ADLA MARESOALIO ET REROM
OECONOMIOAROM DIREOTORI
DOMINIS SVIS BENIONSSIMIS.
tTAnC de SVRE NATOR A: tractationem sure mericoque
ConleCraE
Joh. Ccorgius achter, Memminsa- Suerus.

## Folio  -  — 85097741X:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
TLLOSTRISSTM AIDA AINLLLLLETISSIME
COMTTES.
ua a
de
=2=155LV
ent Leces inter arma. At
Elentibus armis Leces com–
mode loquuntur. Viimus
per DEI gratiam sub RFCF IIV
CRVENTO, cujus purpura nullo ci
vium Sancume tincta est. Coronam sibi
imposuit in Pace, in Pace illam tuetur.
Ilud vero pene prodicrum est, quod inter
Pacis fructus Trophaeanumerantur. In
toca truumphos acimus de Pioste non vi-
(0C tamen fuso. Victorias, quas non
vidimus, cum anelis C Batavis ex
aquo dividimus. Populos lonce dissitos
liberamus a Trrannide. Et invasores
aqaqu
e
uno pralio occidimus, ne toties internent.
Scilicet loncae sunt RE C V MI manus. C
a 2
Ultra

## Folio  -  — 85097741X:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
ultra dieitos protensa.
b
In pluribus lo-
cis simul existunt C operantur. Potus
in Aula RFL est totus in Castris. Res
n
qu
suas intra se videt extra se facit ubique.
A.
it nunc etlam Berolimi existens, marno
miraculo suevine suae Liberator est.
Fucati sunt hostes jam fucantes, C de
equ
rectr Cunt rerita puena, qui in prima C
secundâ depcrebant. Tot Leciones, auro
p
Ce
rum sponte deposuerunt, ne prosterneren-
tur, ut videri poterant totam sueviam
s
56
Bavari occupasse mortur. Calli cap
qu
toI. Tamque pudet iruam ambitio-
nem audaciae sune, Cs nvita coertur
ateri, Suevos non habere Recem, nist
Imperatorem puenandum que semper esse
pro suevia non de Suevia. TIOCTI. LV
STRISSTMICOMITES multorum
leroum prodicium, sed unius Monar-
chia

## Folio  -  — 85097741X:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
chine beneficium est. Debet Svevia sa-
lutem suam multis membris. sed unt
IMEFRAIORI ROmanO, uni RF
OT BOrHSTICO, UMI REOINAE, BrI
TanNICA, un RE IP V BLFC A
Faderato BeloiCa. It hiquatuor
una Monarchia sunt. Videtis erod.
quam silere non possim, post quam R l. X
GLEMEATISSTMVS tot Benefi-
s
cris, publicis c pervatis ad me hominem
suevum locutus est. Luet erea lF
CF MI, quodlicet erea DF V MI. benesi-
ciorum adoratio. Sed non licet coram
 ∞6
adorare semper curvis Reciam Maje
statem. Fdcirco adV os, IT LVSTRIS-
SIMICOMITES, converior
s
f. 6
n
R
ti–
CFMI in Vobis compello. Fos enim
quasi atella estis, quae cirea solem de
novo deprehensae, Comites C Ministrae
Solis vocantur. Fllae Lucem Solise pro-
PInque

## Folio  -  — 85097741X:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
pinquo haurrunt, non sibi, sed orbi: Ra
dios excipiunt, non retinent: Per illas
36
Solem videmus  illasin sole. Vtrum
separatae an conjunct ae sint, dubium est:
Dum videntur separatae, videntur con-
junctac: Feliciores, quo mazis se cum
suo sole confundunt. Tales Fos estis,
BETTTONISSIMII DOMINI
eo que benieniores, quo fonti benienitatis
propiores estis. Accipite ered hanc pro
RF CF oratiarum actionem devotissi
mamEs humillimam. Aenoscite bonum
Gentis affectum, RF CIque haec dieite
VESIRO, aut nullum sibi suevos op
TArEOTDOSRFOTDMI, aut certé il
Jum SOI F. M, quem vos conitatis.
Falete, Cs Libellum hunc tanquam pu-
blicae cratitudinis sienum beniene acci
pite. Exarabam Berolini, d. 13. Sept.
AMno 17O4.
PRO.

## Folio  -  — 85097741X:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
ac
n
MI.
C
C
C
Im explicare nicor, quid de JLIRF.
NATIIK AE sentiam, non puto a
te exspectari, ut libellum contr-
ciam de sillicidiorum ac de pa-
rietum sure, auc ut stipulationum
ee judiciorum formulas compo.
nam, quae et conseripea une à
mulcis diligemer, ec lunthumiliora, quam illa, quae 29-
redimur. HIoc porius exspectabis, ur iplas Leeum de
uris cirilis Fonces patetaciam. Est aurem sus natura res
Paricer notillima e oblcurillima. Ouid enim hominino-
eius aut ignotius, quam ipse sibi, ec jus luum: Omnes à
natura commoda nostra detendimus, idque nos arbitra-
mur summo nacurx jure agere, eodem scilicet jure. Quo
nati e inlucem ediri lumus. Ac quibus de causistroc vel
illud juris (E, aut unde exrera juris ec officii nostri capita
inveltigari debeane, plerumque ionoramus. Sicque ca-
dem noltri juris, quae Nili obscuricas est. Parene Aumi-
na

## Folio  -  — 85097741X:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
na Hili, Sed origines lacent. Neque intEF SCruEaTOreS
suris masis, quam inter Scruratores Nili conrenit. Jus in
aperto clt, deriracio in occulto elt.
Inveltisancimihi caulashujus oblcuricaris, Occurre.
bac praeprimis Mechodiignoracto. Non conremicdeMe.
rhodo inveniendi justum, quia non convenie de Mecho-
do inveniendi verum. Alius huc, alios illuc opinando
prolabitur, sc dum arringere rericarem per se non porelt,
conacur illam atringere perlixpochelin, e adornare limu
lacrum rarionis, qua recicas de lusticia eccunque repix
sententur. Verum quam Fallax sic Fuericque nunC d
elim plurimorum in hoc genere COnaTUS, non OpuS est
hicostendere. Gloriolius est ipsum docere jultum et
verum, quod dithicile e non ica obrium est, quam con-
vincere tallum de injultum, quod tacile e in prompeu cR.
Vericas ipla e lustiria, ubi lemel alterca sune, Falsum &
injustum indicane, suppedicant que responsiones adCa, qux
obesle volurr, d non valent.
leaque non jubeo hic quenquam exspectare lOngas
ancecedencium scriptorum reterariones. Turpis est ille
Liber, qui nihil aediticat, ommia destruir, aut moois de
Ptruic, quam secificat, aut prius. HIOc pocius agac Li
Bellus meus, uc maxis sensus meos quam dissensus alie.
nosLectoribus exponat. Nori nacuram ec actuolitarem
incellectus, qui expleri non cracuari cupiE, quique plus
temper

## Folio  -  — 85097741X:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
semper demonstrationes, quam annihilationes ammac. Id.
circo communem scribendi modum repudiari, et ma-
thematicum elegi, uc pollim cerra ratione inveltisare
rerum, e incellectum legentis cogere ad astentum, non
cohibere.
Ostendi aurem, non qua via ad inveniendum justum
cundem (C, led qua iverum. Fa tomen methodo ulus
Cum, qua Colet in Philolophia inveltigari verum, inicium
Faciendo a DIVINITATE, e ex illa reliqua deducendon
Cujusmodi Mechodus line dubio optima, nacuralis, e
unica eAt. Gignic enim scientiam optimam de pertectissi.
mam, quae est efectuum per caulas, dum ex iplo DCo, In
quo omnes chelauri scienciarum d Sapienciae lunc ablcon-
dici, caeterarum rerum veritates depromit. Deinde res
eo ordine cognolcic, quo luur, primo Deum, ee deinceps
reliqua, quorum ipse causa est, sicque dum cundem in
coonoscendo ordinem lerrat, quem res habene in
existendo, non lolum optima, sed etiam maximé
naturalis dici deber, non obltante, quod à mulris
repudiatur.
Interim Apologia ee prolira demonstratione protac
Mechodo defungi, ofticii mei nune non erat, quihocloco
urisprudentiam Nacuralem, non phulosophiam primam
tradirurus eram. Ob eandem caulam nulla raciove ce
nebar, ca omnia ab inicio repetere, qua cunque beneticio
hujus merhodi circa naruram Dei et ITominis in serie de
ordi

## Folio  -  — 85097741X:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
ordine olim inveneram. Sufficiebat ex ictis omnibus paus
eaquaedam decerpere. Imo sufficicbar, ca qua insticuro
meo serrire porerane, nude rectisquerationibus postulare.
Iplas veroPoltulatorum reddere rariones, non hujus, sed
alcerius. loci crac. Iraque libere et absque ull2 dermon
stratione poltulo quaedam mihi concedi, tanquam extra
dubium posica, idque lummo jure. Nam de Gieoetra
non solent omnia docere, sed poltulare, uc quaedam sibi
concedantur, quo Facilius, quae veline, explicene. Facta
semel conceltione lecure pergo ad. reliqua, TaDEUIQUE ex
conceslis elicio, quantum pollum.
Vereor aureur, ne illis qui nostrae Principia Philolo-
phIa aUE CONCCMMUNE, auF nOITabequUNEuT, e Praeterea
machematicis demonstrarionibus affueei non lunt, men
tem meam non sint percepturi. Fchris ego demetateor,
me desure Natura lentenciam Fovere haud neorericam,
Sed anriquissimam, ee pene similem illi, quam MarcuS
apud Ciceronem de Legibus applaudente O uineo ec Acri-
cotule prolequitur, nisi quod alia via ec alio ordine unum
exalcero colligam. Placent aurem ex Marciana Disserra
EIOnE sEgueHTIa
Dei natura ratione, potentia, voluntate, mente, nu-
mine, naturam omnem reci, praecipue vero humanam.
Flumanam naturam esse mentis divina participem,
adeoque inter Deum
60
Tominem esse aliquam Rationis
g

## Folio  -  — 85097741X:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
Virtutis communionem. E in his, virtute es ratione.
naturam perfectam consistere.
Nonopinione, sed natur a constitutum esse Tus: Omnes
ad Justitiam natos esse: Mentem tamen esse imbecillam,
66
a rectitudine naturali facile destecti posse in contra-
rium, vana opinioné, Eo
similibusque corruptelis ieniculos a natur a datos exstin-
sui, e) vitia contraria exoriri Cox
qu
Ouod si homines eo modo, quo natura, sic judicio,
humani nihit (ut poeta ait) a se alienum putarent, omnes
Jus aeque colerent; experirenturque se ad participandum
66
communieandum inter se mutuo justos a natura fa-
eto5 esseio
Onam esse hominis Definitionem Es naturam, e hane
esse in omnibus ess sinsulis aequalem: neminemque sur
tam similem esse, quam omnes omnium futuri essent, si
naturam suam potius, quam: confuecudinum depravatio-
nem Co
MS
In explicatione Furis naturam ejus a natura homi-
 Dei repetendam essé
Jus proficisei à Lege, adeoque à Lese ducendum esse
Turis exordium.

## Folio  -  — 85097741X:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Lecem esse Cummam Dei Rationem, seu ipsam Dei
imperandi probibendique Sapientiam: Flanc Legem ne-
que hominum inseniis excositatam, neque scitum aliquod
ropulorum esse, sed aternum quiddam, quod univ er sum
mundum reseret: Adeoque principem illam Lesem eos
ultimam mentem esse omnia cosentis es vetantis Dei-
Fx hac Lese illam alteram, quae humano generi
data est recte laudari: Nam Dei prudentiam insicam esse
in natura, Cs hanc ipsam esse naturae bumanae vim ( po-
tentiam, mentem, rationem, lesem, juris C injuria re-
oulam.
Dici erod non posse. Lecem naturae tum denique
caepisse esse Lerem, quando a Sapiente scripta est. Semper
enim fuisse lesem hanc, C) illam non solius sapientis. sed
Cummi lovis voluntatem esse, qua seculis omnibus ante
nata sit, quam (cripta L ex ulla; aut omnine crvitas con-
stituta sit.
Non aliam esse hanc lesem Roma, aliam Athenis,
aliam nunc, aliam posthac, sed apud omnes sentes es
omni tempore unam esse C sempiternam: Pt huib Leei
nihil abrosari, nihil deroeari posse.
Neque verd aut per Senatum aut per populum solvi
hac Lese quenquam posse: Fum vero, qui parere recu-
(at ipsum se fusere, C8 naturam hominis aspernari.
Ddeni-

## Folio  -  — 85097741X:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Denique nullo in genere Disputationis magis honesta
patefieri, quid sit homini a natura cributum; quantam
vim rerum optimarum mens humana contineat, cujus
muneris colendi efficiendique caus a nati eo
simus, quae sit conjunctio hominum, quae naturalis socie-
tas inter ipsos quam ex hac Disputatione de lure naturae.
Dlura alia ibi extane, interlocutore Mlarco prolata,
quae cum nostris plane conreniune, cujusmodi lunEs
Qod pocius ienoracio juris licisiola sic, quam sciencia:
3 Guod virtus es urilitas a natura leparari nequeane: Quod
3 juctus non sic, led callidus, qui non nacurâ led vel poena
3s Vel ucilieate ab injuria arCCEUK, aue ad oficium OVeTUE=
nCuod Ciricas sic povulus honectus, ex mulcicudo hominum
si ccelesti descripcioni, meneique divinae, et praepocenti Deo
1s parencium: Mnod bonus ciris nihilo sele plus quam alte-
in rum diligac: Quod L ex sie res bona ec lalucaris; ad illam
o anciguislimam e rerum omnium principem nocuram de Lc
i dem expressa. Quod Leges injultae non magis dici Leges
o Possine, quam pharmaca morcitera dici pontune medicamen
o ea, Ei quae inseii impericique pro laluraribus conseriplerunt
3 Juod plebiscira, decrera principum, sencencixe judieum
B NOM CONStIEMANE juS, Sed naCrA: Quod si jus nOn natUrA
 sed beneplaciris populorum constituererur, jus ellee latroci-
 nari, jus adtulcerare, jus cestamenta Fatsa Cupponere, si haec
on sutragiis aue sciris cultae alicujus mulcicudinis probareneur
Verum haec dctalia dulcius ex ipso Cicerone Bibun-
cur. Ldcirco finem praetandi tacio, Lectoremque ac

## Folio  -  — 85097741X:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
religia admicto, ca camen lege, ut sequentia Trpothe.
carum crrata benerole corrigere dignetur.
P. 10. LIn. TI. Peo naurali legar naturali.
P. 14. Lin. 28. legat, adeo ut his conceptibus
imaenatio aut opinio nihil admisceat.
Ibid. Lin. penule. Peo Ft isitur legac Fst isitur.
Ibid. L. IM. UlC. Pro ex rationes legat ex ratione.
P. 28. lin. 8. pro officere lesat efficere.
P. 36. LIn. 28. Pro unius homines legat unius
hominis.
P. 39. L.I. 8. Dio natutae legac natura.

## Folio  -  — 85097741X:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
Rerumnaturalium Potentia, qua existunt Co ope-
rantur, est Potentia Dei.
TI. Potentia Dei est causa absolute libera, indepen-
dens, (90
Sur juris: Adeoque Fus Dei inomnia
est ipsa potentia ejus infinita, quatenus ut abso-
lute libera consideratur.
TII. Fx Potentia Dei infinitâ infinita infinitis modis
non, sed
sequuntur, adeoje per Potentiam DFL nihib
existere potest, ex cujus natur à se sol a non ali-
quis effectus seguatur. 
TV. Fustitia DF Test ipsa ejus Potentia, quatenus suum
cuiquetribuit, hoc est, quatenus suam curvis ret
essentiam es existentiam tribuere concipitur. Ie
V. Mens humana tum demum ex pocentia lua alignid
acit, quando ex natura ejus, vel in ipsa v et
extra ipsam aliquid sequitur, quod per illam
Colam
Hab
et snino

## Folio 2 — 85097741X:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
(2
un
solam adaegnate potest intellisi: Dicitur autem
operari ex imporentia si ve pati, quoties in na-
tura ejus aliquid fit, aut ex illa segnitur, Cn-
jus ipsa Mens non nist partialis causa est, quod-
qué per solas natura ejus leres intellisi nequit,
Sed necessario intellicitur per causas externas.
I. Virtus est potentia Mentis ex (olo ductu Ratio-
nis vivendi.
 Affectus sunt Passiones Mentis, a causis externis
menti ingeneratae, qu’a alens ad aliquid agen-
dum aut cocitandum determinatur non ex Lere
Naturae suae. sed ex Lese Passioms.
L. Duatenus Tromines ex ductu rationis vivunt, ea
n
tenus semper Co
necessario conveniunt, seque
invicem juvant, adco ut nihil homini sit utilius.
nisi homo, qui ex ductu Rationis vroit: Oua-
tnus vero cum affectibus constictantur, eate-
nus semper es necessario sunt diversi, sibiqué
invicem contrarit (o
TX. Homines sola natura sua duce conantur in eà̂
natura. in qu’a orti sunt, perseverare tempo-
re indesimto, se corpusque suum conservare ab
TMerI.

## Folio 3 — 85097741X:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
n. 8.3 (3) ed
eueri, prospicere sibi de potu, victu, ami-
ctu. Securitate, C similibus: Fadem natu-
ra duce conantur semper transire ad majorem
suam vel omnia, vel plurima, vel maxima.
Et hic eorum conatus ab essentia eorum actuali
non potest esse diversus.
L. Thomines mutuo auxilio indigent. (s in Societa-
te facilius sibi praesidia parant, quibus indi-
eent, quin (o pericula imminentia junctis vi-
ribus facilius dovitant, quam in
solitudine.
RC

## Folio 4 — 85097741X:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
gat
4
de
ullius rer essentia actualis sine jure
existentiae sua concipipotest.
DEMIONSTLATIO.
Tam in quacunque essentia vel natura existat, in
d
illa porius quam in alia per julticiam Dei exictit,
quata Postul. IV. adeoque, uc per le Patet, jurC
exictir. J. F. D.
SCTIOLTOM.
Laque homines in naturis quidem luis cummo jure exi-
Aune, scd quousque in naturis luis jure vel injuris ovc
rentur, lequentes propositiones declarabune. Incerim
valdcerrane, qui exhac Proposicione subito inferunt, unum-
quemque jure naturx sux operari, quicquid potest: AuE.
unumquem que jure naturae lux habere porellatem in actio.
nes luas, non in alienas. Nam, ex sequentibus patebie,
hominem, quatenis ipse agic, multa injuria naturae suX
operari, ex tum agenda omietere, tum omittenda agere,
quatenus rerd alii agune, saepe corum actiones lummo na-
curx luae jure aue cohibere. auradjurare.
PRO:

## Folio 5 — 85097741X:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
Nulliusret essentia actualis sine jure
naturae suae concipi potest: Seu
quodidem est, positâ quacunque
natura aut essentia singulari, ne-
cesse est aliquid esse juris secundum
illam naturam, qua ponitur.
DFMON
STRATIO.
Tam polita quacunque natur a singulari, necesse
L  est illam poni perporentiam Dei, juxta Postul. I.
_ ex illa se lola opcrariones quasdam sequi per can-
dem porenciam, juxta Postul. III. qua quidem pon
centia etiam cum, quandores naturales constiruit, linc
jure concipi nequit, juxta Postul. IL. adeoque resm
curales in quâcunque natura per porenciam Dei exi-
Hanc e operentur, sine sure nacurx lux concipine-
QueumF. Q. F. D.
OR

## Folio 6 — 85097741X:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
iOROLL ARI A.
Tot errd sunt species Furis naturalis, quot sunt
species rerum in naturis suis acentium.
Am LI. Oui in diversis naturis existunt, eorum jura natu-
nitur
ralia nihil invicem commune habent.
TII. Fst aliquod fusnaturae, quod bumano reneri pro-
prium, E omnibus in illa natura existenti-
bus commune est.
IV. Loentia Dei illimitata est fundamentum omnis
Furis naturalis. etiam ejus, quod humano ce-
neri proprium est.
V. Impotentia humana non potest ullius juris inter ho-
mines esse causa. 1o corit homines
VI. Naturae humana convenienter vivere, est secundum
Jus naturae humana vivere.
VTI. Tus natura humanae est immutabile, quatenus nisi
mutata humana natura, mutari nequit.
ea l lut LEL.
Tandoquidem nulla ressine Jure Natura lux conci
Di Ponic, hinc apparet, quod uniuscujusque rei
us nacurale in convenientia de dilconvenientid
cum nacura sua quaerendum (c, ec quod in hoc jure
1
propr dedu-
ne
e
Lo

## Folio 7 — 85097741X:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
8. 3 (7) Edd
deducendounice accendendum sic ad id, quo nacura, (e (0l4.
ducie, quarenis areliquis naturis distineta concipitur. Lraque
nacura ipsa legem Cui Facie, ec ultimum suris sui arsumen-
cum cA. Ec hunc Axioma suris nacuralis ett, ductum na- duclu
curx sequendum. Verum adhoc, urnaturam prourin se cA, Scs
ejurgus duetus immediatos permoscamus, requiritur aCcura
cissima P’hylices de Deoec orrurerum, de praecipue ipsius ho- 1
MIIS COEHITIO. Ab his principiis pender cora cognitio su.
ris, Sicurpenetralia a foribus. Si jam quaeratur, quid siE
Jus Nacurae, quod humano generi proprium est, ec quo.
modo detiniendum sic, relpondeo, quod sus Naturae hu-
manx juxta praecedentia nihil aliud sic, quam id, quod 1T0-
minem decet, quatenus homs est. Eve, quod conforme est
inter homines eà̂ sola de causâ, quod in natura humana per
potentiam Dei existunt e ex illa sola operantur. Et hoc
sus inposterum cum rulsOTOS NATVK A in genere vo.
cabo, non obttance quod praecer humanam plures aliae na-
curae exittane, quae jura lua nacuralia habenE.
CHOLTOM
Vamris aurem dubium non sic, omnibiis omnino
Bominibus pertrasum esse, quod JuS naTUFX CX
conveniencia cum nacura derivandum Ac (id quod
ipsum rocabulum suris nacurxe Rarim indicac:) Ni-
hilominusfieri porerae, uchomines nacura ignari, huic me,
dicacionitanguam oneriulera vires grari succumberenE, nec
invenirene exicum, unde ad CETTITUdINCM CM ErDCTENE. MI-
rum crgo non est, illos ad varia poltea tigmenta delapIOs
ese, quo magis seiendi cupidicate arderent. Nam quo
magis homines sciendi cupidi caulas ec principia rerum
ipno.

## Folio 8 — 85097741X:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
(8)E
ionorant, ec tamen plura percipiunt, eo majoremillosfin.
gendi poteltatem habere necesse eAt. Caeperune isiturtan
quam in Nautrasio decidua Philolophix membra hinc in-
de arripere; et modo voluntatem Dei, modo Socialita-
tem (qua roce proxensionem hominis ad Socictacem intel.
ligune) modo aliquid aliud pro Principio cligere, ec ex il.
lo adornare conclusiones, quibus sibi aliisque quodammo-
do Tacistacerent. Verum ueringue ae ubigue CirCA FOrCS eF-
ratum est. Voluntacem Dei caulam ese Juris Naturalis, (.
cuc ec aliarum rerum, quis negare ausit Voluncace Dei
insticura e pertecta est humana natura, adcoque ee jusna-
TUEX, nec tantum Voluntace Dei, sed etiam Pustitia Deis
Sapientia Dei, ec reliquis accribucis. Verum hic non de
Principio suris consticuciro, sed de cognosciriro queltio
elt, quod non pocest esse eam lacum sc tam oblcurum.
Ouid aurem obscurius Voluntare Dei : AuE Si res clara est
Voluntas Dei, quid eadem latius: Nonne versamur in
Rceno Nacurx, in quo nihil non ex Decreto Dei decurrie,
etiam injuria: Non jurant haec remota cognitionem no-
stram, sed impediune. Propius accedendum cst, et rei
cujusque jus ex nacura lua xestimandum est. Illiverolonoe
prarius errant caereris, qui posthabita divinae naTUER CON
cemplaTIOMO PrinciDia juriS NaTUEX C CrIrIO PetuNE, e CX
una hominis qualicare, pura Socialitate, FOEum nATUEE
jus suspendune. Nam hi videntur omne ofticium lio.
minis oficio cirIS Terminare. Quod s omne ofticium
hominis officio civiS ECrMIaTUE, sequitur; quod ubi-
que nullum sie hominis natucale ofticium circa vireutem,
circa Kelisionem, imo ne circa se iplum quidem, extra
Socieracem, live citra resexionem ad alios. Id, quod non
Tolum Falso, Ccd etiam periculose allerirur. Lc sicporem per
OMHCS

## Folio 9 — 85097741X:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
edB (9) 5d8
omnes cundo sententias Facilé ostendere, quod ex irnorario-
ne nacurae, dirinae ee humanae, omnes cirea hocargumen
TUM CrrOreS PTOAuxeriNE.
PROROSITIO TTL.
nusquisque summo naturae suae jurc
eat aeit, quae ex naturae suaeneces
sitate sequuntur: e contra, nullo
naturae (ude jure ea aeit; quae non
ex naturae suae necessitate, sed aliun-
de a causarum externarum
fortuntis impulsibus sequuntur.
DEMIONSTRATIO.
Vicquid ex naturx humanx necessicare sequitur,
per porentiam Dei inde sequitur, juxta Postul.
TTI. adeoqne respectu ejusdem narurae, juris naturalis
eA, juxta C.oroll. IV. Prop. praeced. Hloc unum est,
Supponamus jam, hominem minime ex naturae luX
necelsitare, sed ex aliis causis operari, nempe externis.
qua

## Folio 10 — 85097741X:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
2(10
quacenus ab illis tanquam ermba a maris Auetibus huc
illuc agicatur, crahitur, imo rapitur _ determinatur ad
aliquid agendum: Manifeltum est, hominem per hy-
pochelin ex imporencia Mentis operari, juxta Postul. V.
hoc est, manifectum est, ex Coroll. V Prop. praeced.
hominem in hoc Caru: nullo naturae luxe jure opcrari.
2
F. I
e
c2
t
vo det
sOMI.
pertur non agot
Vemadmodum ergo Sol summo naturx sux jure urit,
caletacie, illuminat, moree, riviticar: lta homines
funimo nacurx sux jure ea exegruntur, qua exnaurali illo-
rum agendi porencia Anune, ec per illam solam adaequate
effici ex incellisi poltune. Forum vero ad quae homines pa-
tiendo impelluneur, alia ratio eR. Illa enim non pontune
esse juris naturae obeam solam caulam, quod exnecessitare
nacura humanee non sequuntur, quodque homines ca non
Toli, sed a causis externis impulsi Faciune, et quod haec Fg-
ciences non jus luum, sed alienum seqruntur. Nec Obltar,
quodpocentix caularum externarum, quibus homines prae-
ter nacuram impelluntur ad agendum, sint etiam porenris
Dei, juxta Postal. I. Onde videtur lequis quod homines
adhuc lummo jure agant, quicquid possune, quia sivele
Tolis sive a CausIs externis adiuEI OPCrCNEUT, SCMPET ex PO-
tencia Dei ridentur agere, adcoque per Postul. II. jure quo
dam agere. Nam ad hanc objectionem multa responderi
PONunE. Praeprimis vero respondeo: Quodhicquactiot
nO

## Folio 11 — 85097741X:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
5d(+1) E
non de quocunque jure nacurali, quatenus natura pro uni
verto lumitur, ex quo quicquidsequitur Juris niverlalisest:
Sed desure narurali, quatenus narura pro re lingulari sc ab
universo distincta sumitur. Ac ejusmodi sus naturale non
pocencid unireeti, qua Deus ubique POTenter Opcratur, scd
uniuscujusque rei porentia propria dc nacurali detinitur.
juata Corol. I. Prop. Fl. adeoque nulla potentia extranca.
quancumris potentia Deilie, jus nacurale Fundare porest.
Cauxe juris nacuralis intus ex nacur a ec constitutione cujus-
que rei accertendxe lune, non Forinsecus ex consticurione
Oniverli. Tsicur non quicquidhomines per quam ris Dcipo.
tentiam operantur, jurisnacuralis cA, Cedhoc tantum, quod
ex iplorum proxria de naturali porentiâ (prout omnibus ex.
trancis pocentiis concradlistinguitur) Auit, ec perillam Tolam
incellisiporest. Neque ex principiis nostris contrarium ex-
corqueri porett.
SCMOETOM
L
Vandoguidem autem POTenEIA DF I a SanCtIFALC DET
Phoc cst, a rectirudine intellectus ec voluntaris ejus
separari nequeae  uc alibi demonstramus): hinc manite
Aum eAt, quodea, qux ex pocentia hominisnacurali, sc (0-
Ia Auune, ec per illam lolam incellisi portune, non tolum
licite hane, quatenisporentia Dei, quae essentiam potentix
humana consticuie, absolure libera cst, scd etiam recto
tiane, quacenus illa potentia d Canctitate leparari nequit, ue
Doltulavimus. Fchinc porro incellisimus, quod rocabulum
TNRIS NATDRA, non Cic duncaxat rocabulum Liberta-
tis, sire declarario crus, quod tantum modo licicum ec illi-
Cirum

## Folio 12 — 85097741X:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
38 (22)E
eirum CK inter nomines, quatenus socii lunE, Sed eriam vo.
cabulum chapatis. Ere declaratio ejus, quod in sc ec na-
tura sua bonu duc malum, honectum aucinhonectum, ju-
um auc inigrum. lanctum auc protanum est, ciera ullum
respectum ad cteracem auc Legem externam. Rchoc eAt,
quod plerique saris nacuralis Scriprores decorlerune, quo-
rum alii cum madimo humani generis damno auc ririis palam
pacrocinacisunt, uc vircuces in Regno Dei nacureli non ad
miserune, nist Forte larracas, qua ofticiis cirilibus unice cir-
cumleribuncur et horum principia non aliam ob cautam
Falla lune, quan ge ad conclusiones inhronectas, Deoque e
CORDLLAELa.
l. Ouicquid homines, qua sui juris; suaeque potesta-
tis sunt, per solius naturae suae motus (s leres
operantur, id Cummo naturae suae jure operan-
tur; Ft hoc eorum jus tanto majus v el minus
erit, quo major vel minor est eorum acendi po-
tentia.
II. Sient homines nullonaturae suae jure a causis externis
duei se patiuntur: Ita passiones ipsorum, quae
passiones animi vocantur, Cs quaecunque ex illis
seguuntur actiones; aut cogitationes non sunt ju-
ris naturae. Neque ex eo, quod quis causis ex
ternis, utpote fortioribus, non potest resistere, jus
acendi ulum a natura habere potest.
Vircuti concumeliolas deducuMEs

## Folio 13 — 85097741X:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
B (23)
ed
TII. Si quis por Dei potentiam, qu’a existit
operatur, a Dominio rerum externarum (e li-
berare, e affectus Cuos aut debellare, auto-
mnino excludere 2aleat, id quidem sum mo
naturae (nae jure aset.
am rerum internatum ultua
P
OTOSITIO
0 odem ces
fi
I
ucquid homnes ex Potentia Mentis
suae (quae est pars ipsorum potis
sima) sive intellicendo sive volen-
do operantur, id quatenus ejus sunt
causae adacquatae summonaturae
Sude jure operantur.
DEMIONSTRArIO.
AFC Propolitio est consectarium Propolitionis
Rancecedentis, e praecipué ejusa. Coroll. L. Oui
vero praecerea norume, quid lic mens lumana, et quod
sir pars quaedam aeterni ex intiniti incellectlis Dei, adco
que pocencia vere dirina, quamris tanica; illi de Mae
hac sisoca B 3 evi
pPiO

## Folio 14 — 85097741X:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
un do 3 (24.) c
propolitione mulcominus dubicabunt. Cum enim po.
cenria Dei ex omni lui parce sic libera juxra Postul. II.
e praeterea omnis juris naturalis funda mentum
juxta Coroll. TF. Prop. TT. mensurique illa omnia libe.
re es summonaturx luae jure operabitur, gnXCUNque EX
Potentid agendirejus se lol a AuLHE.
CHIDLTO
NTa est mentis humanx Pocentia, quxe Cocitatione de-
tinitur, ex jam Incellectus, jam Voluntas, jam Recta
Racio, jam Vircus rocatur. Ouandontens sibi conceptus
ec ideas Format de caulis de rationibusrerum, tunc quatenus
illa ideae inera terminos purae attirmationis consiltune, dici-
cur Intellicere: Ouatenus rero Mens in ideis suis sibi pla-
cet, acque ex illis operari conatur, catenus dicieur V’elles
Porro, quando conceptus mentis sunt adaequacis id cAt, ta-
les, uE ex una, Cumma,, ex prima causa, in lerie ee ordinc,
clare e distincte deducane reliquas, idque lola mentis po-
tencias adco uc his concepribus cue imaginacioa
pinio nihil admisecat, tunc Intellectus mentis dicitur
Recta Ratio, aue Ratio simplicicer, ee Voluncas opc-
randi secundum istam Racionem vocaeur Virtus, ue dixi-
mus Postut. VI. Onde jam lacis paret, quodnam illud AE,
quod mens jure operatur: Nimirum quicquid cositat aue
agic, quatenis recta racione praedica est, auc eadem ducitur
id Cummo naturx Tux jure CogitaE eE aBIC.
FE iBIcuE
suris Nacuralis ex rationes e virture rivere, de quia
recta

## Folio 15 — 85097741X:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
recta ratio DEum esse docer, DEum lequi ee colere,
le nosse, d reliqua.
SCTIDLTOM
Sperest, uc ostendam, quid Msens humana nullo natura
luae jurc agat. Mens humana, quae Coricarione defini-
tur, a caulis externis mulcis modis afticitur, quae ipsiusagen-
di porentiam raldeminuune. Alticicur enim Speciebus re-
rum sensualium, quae ex ipsa ejus porentid non oriuneur,
sed a eausis externis prout corpus lire Comniando sire vi-
ilando rarios accipit morus. lc hisce mens in coenitione
caularum nonsolum non juratur. sed ctiam impedieur, quin
ec in rarios errores impocenter crajicitur. Deinde caedem
Species Forinlecus acceptae exeitane in mente varios afectus,
quae mentis operationes non sune, sed merae pastiones, qui-
busmens pene ad imporentiam redisitur. Acque hinc jam
Patet, quod homines, quatenus opinione, imapinacione.
aut affectu ducuntur, non line carum rerum, qux Cogitant
ec donne causae adxequatae, sed potius caulae impotentes, 2d.
coque nullo jure caulx, per Coroll. V. Prop. II. Conter.
Coroit. Il. Prop. praeced. set Tantum curar
neobaat in
SCTI
aud invent
∞e
Acillime autem dijudieamus, verum ex potentia mencis
 Propria, an ex aliend pocencia operemur. Nam quan-
doMens ex se Pola operatur, cranquilla ec ab omni affectu
libera cA. Duando vero ad operandum aliunde derermi.
naEuT.

## Folio 16 — 85097741X:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
e
158 (16
som
natue a passiones se percurbationes inera le Penrie.
Luiit dutent caCilius, quam Scacum Mensis aequu a FrC
mulo, tempeltarem Cerenam a nubila, percurbationem a Fran-
quillicare, constanciam ab agicarione dictinsuere:
GOROLLARTL M.
Ila Theolosia, quae ex potentia Rationis sequitur, ju-
ris naturae est, neque alia Relicio Naturalis di-
ei debet, nisi haec. Ft hujus Theolosiae partes
esse Pottulaca l. II. III. IV. nomo dubitare po-
test. Nam praeterid, quod ex Potencia Ratio-
nis demonstrari possunt, pendet ab his postu-
latis totius Furis Raturalis cornitio, adeo ut
nemo (alvo naturae suae jure sibi alium Deum
imaenari possit.
Tommes, quatenus sola natura sua
duce ducuntur. summo naturae suae
gure acunt, quicquid possunt.
e

## Folio 17 — 85097741X:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
DDNIONSTRATTO.
Aec propolicio coincidie cum C oroll. P. Prop. TII,
L . _E Contirmatur ex Co, quod nullus mOtus aut co-
nachs, qui immediate ex nacura hominis oritur, et dux
alicujus actionis est, possie ab essentia hominis actuali
esse divertus, sed necellario sc ipsa hominis natura,
qua existir, se operatur, juxta finem Postul. TX. Nam
hinc sequitur, quod omnis actio, quae ex ejusmodi co-
nacu proticileirur, siE naturxe conveniens, uri patcc, de
consequenter legicima, per Coroll. VI. Prop. L L.
ALFDLTOM I.
N hoc sita est vera hominis Libertas de Falicicas, uc ope-
retur ductu naturae sux, non aliena. FC quamvis na-
cura unirersi longe Forcior lic natura hominis, quia homo
pars universi eA, ec torum quaris parte porentius eAt, non
ideo camen juris nacuralis est serrire lesibus alienis junta
Prop. TII. Duod aucem Theolosi dicune. Nacuram ho-
minis corrupram ense, ec ideo non sequendam, id recte
intelligendum eAt. Vires nacurae humana valde dimi-
nucas ese, easque minime exxquare pocenciam univerli,
led ab illo intinire Luperari, certintimum elt. COmneS
enim nascimur ignari, et praeterea affectibus obnoxii,
quos disfieile est semel admissos cohibere, disficislimum
non admittere. Verum hoc non obstance rires illae vE
cunque diminuexe Terrane nacuram virium, de nequaquam
per imporenciam, sed per potenciam camdiu detintenda
TunEr

## Folio 18 — 85097741X:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
3(18
dum
Tune, donec a causis excernis vineantur de redioantur inser-
viturem. Ouod ubi hc, Fateor, nos eo in calu nullo natu
xae jure naturam corrupeam sequi. Mleminisle autem debe-
mus, cum nequaquam Col â naturd lud ducc agere, qui aHtc-
etibus ducitur, juxta Postub. VII.
SCTOETEM
a
Vemadmodum aurem homines natura lud duce recte
adune, quiequid poltune, ica hoc corum jus nacurale
prorlus illimicacum cRt, de potenciae corum naturali Cempee
commensuratur, juxta Corol. I. Prop. ITT. Ouinnec a Crea-
rore nih destruetis se muracis in aliam formam corum Na-
turis limitari porcs, juxta Corolt. VII. Prop. TI. Ouid eroo
cenlendum sic de subrilitare corum, qui fTobbchanis ricti
principiis jus nacura humanae sic limitane; uc dicane, cam
diu jure nacurali licitum esse, quod unusquisque a natura
Pores, donec non appareat prohibitio cummi Legistacoris.
qui Facultarem asendi nacuralem limicet (putane autem vo-
luncarem hujus Legislacoris ex instinetibus nacuralibus, de
finc creacionis; melius cognolci pone), in provaculo cst,
Primo enim sus nacurae humanae praeter necessicarem limi
tanC. Cum enim voluntare Dei natura humana institura (IE,
manifestum est, eadem voluneacesmut insticura esse omnia,
qua ex illa, se sola, sequuntur, de cum Dkus Sanctus e im-
mucabilis sie, mihil ex illa natura, le (0l a sequi posse, quod
DEus aliquando relie esse irritum. Deinde qui sus nacurx
Ac limitane, videntur in Reono Dei nacurali duas Dei vo-
luncates, duas insticuriones nacurales, ec consequenter duo
fera nacuralia, secum inricem pugnantia, concipere, unUM
originarium, quo Deus licitum esse rule, quicquid homines
a nacura ponume, auc rolune, alcerum limitatirum, quohranc
licen-

## Folio 19 — 85097741X:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
eo (19
DE
licentiam naturalem portliminio (quati acta poenitentit) ex
aliis causis rulc esse cohibitam. Ouod quam absurdum sIE,
omnes vident, qui Nacuram Divinam aliquomodo concem-
placi sunt. Denique sententiam pravam pravius corrigune.
Nam illud, quod Hobbelio aleritur, homines id omne ju-
re naturali agere, quod postune de volunt, non servan-
dum aue limicandum, sed rejiciendum fuerat. Mulcaenim
hominespassionibus affecti rolune ec portunt, quae jurisna-
curalis non sunc, cam solam ob cautam, quod homines ca
non ex necellicate nacura tux, led aliunde impulsi opcran-
ter, criam si praecerea nulla undique prohibicio aut Limita-
tio Furis Naturalis appaTCAL, UE PaTeE ex PrOp. TII. Vide-
cur quidem restrictio illa, quam afferune, simul medicinam
afferre, tam periculosae concectioni. Verum cancum abelt,
ut iltis limicationibus luis ab Hlobbelio recedant ut porius
per Circulum ad eundem redire copantur. Primo enim
fines rerum creatarum plurimum nobis sune ignori. RF
quamris maniteltatio vei sic sinis Cummus de latis nOtusS
univerlae creationis, ex illo tamen Ainc nihil, quod ad cooni-
cionem juris naturalis Faciae, concludi porest. Deinde quid
iine instinctus naturales, et quomodo ab afectibus, (quos cu
illi nacurae humana parces constituriras esse credunt, adco.
que perinde instinctus nacurales esse, aserere codunEuT
differane, aue internolcantur, nondum exposuerunt. Sicque
adhuc in summa incercicudine verlantur, quousque Dlius
Facultares iplorum nacurales limitarerit.
Conservatio sut est
p
jurisnaturalis.

## Folio 20 — 85097741X:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
me
0o
 (20
DEMONSTRATIO.
Omines sola natura lua (non institurione aut
exemplo) conantur le conservare, juxta Post.
TL. ergo per Prop. praeced. id conantur jure nacurali
GOROLLAATa.
T. Flomo summo naturae jure prospicit sibi de cibo, po-
tn tecto, Vestimento, medicamento, e
utilitatibus.
u
similibus
TI. FIomo Cummo naturae jure tuetur corpus Cuum,
bellum que jure cerit adversus eum, sive similem
(ive dissimilem, qui conatur vitam aut prae sidia
vitae sibt eripere, aut quocunque modo efficere, ne
jure suo potiatur.
TIL. Tomo summo naturae jure generat Sobolem,
eamque tanquam partem Cuam vicissim conserva
 tuetur.
se
IV. Homo nullo natura jure scipsum intersicit, ne
tune quidem quando à causis externis victus co-
natur malum majus minori evitare, tum quia al-
terius juris est, nempe DFL, cujus jure existit
juxta Demonst. Prop. l. adeoque jus in se nul-
lum habet, tum quia jus non habenti timor sive
impotentia non facit jus, juxta COrOII. V. PFOD. I.
 COroIL. IL. PrOD. IIL.
SCFIO.

## Folio 21 — 85097741X:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
m. 3
(22)EB
SCTIDLTOM.
Tice Dlura alia addi possene, quae jus hominis nacurate
 circa bonum e circamalum, circa seiplum eecirca alion
quoscunque, sive in eadem sive in diversa narurd exi
Stentes, appolsee magis declararene, ec ex hilce conseetariio
plura alia deducerent, nili hoc seripto nobis propolucum
ellet, non tam riros, quam fontes iplos acringere. Nequis
aurem jus conserrandi sui latius extendac, quam per natu
ram rei licer, obicer hic annocamus, illam demum Conser.
racionem sui justam ee aequam nobis censeri, ad quam ho-
mines Fola nacura sua duce impelluntur, uc est in Demon-
stratione hujus. Id quod raro admodum concingic. Vulgo
enim homines non tam natura sud duce, quam opinione ee
affectibus reguneur, se que eancum pucane indisere, quantum
concupiscune. Vndepoltea hernt alter alterius conterratio.
ni plurimum obsic, ec dum quisque conservare (e praepon
Aere Cudet, se aliosque destruat. Cujusmodi confusio non
Dotcs cBe juris natura. Idcirco sequeneia Lemmata pro-
Bonimus.
  it d d
e
Omini conserrationis sux Audiolo, mmllo naLM
L  ex luxe jure licet judicare de bono vel malo Cx
opiniore velaffectu, adeoque nec secundum indicium
illud agereo
Vod homini summo nacurae jure liceae sectari BOnum
Le declinare malum, manitelta elt ex ancecedencibus
Sequelas ed quod conserratio sui line hoc jure concipi ne-
queat

## Folio 22 — 85097741X:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
n
eo
22) ichum
queat. Sed non licet homini de bono rel malo judicium terre.
aux secundum judicium illud agere, quarenus opinione aue
aftectu ducitur. Ouicquid enim homines cositane aut agune,
quacenus affectu aligno sunt affectis id juxta Postul. VIL. non
ex lege nacurae lux, Ccd ex lege passionis cositant et agunt,
h. C. Juata Postul. V. ex imporentid mencis coritane ec agunt,
adeoque per Corol. V. Prop. II. nullo nacurae jure cogicane
de agunc. ladem racio est opinionis, quae affectus. Opinio
enim est animi sententia, non ex iplo animo orta, Ced aliun-
de ingenerata, adcoque passio ec afectio mentis.
E MIMa
FFeCtUS TUNE MIOTUS BC COnatUS natura humana,
L conterracionem luam modo illesirimo quaeren-
tis, cam in consequendo bono, quam i avertendo
malo.
Oc Lemma eodem modo demonstratur quo praecedens.
Nam quandonatura humana afectu aliquo affecta cA,
tunc mens agitatur a causis exrernis, juxta Postul. VII. 2dc0.
que ex impocentia agie, juxta Pestul. V. et consequenter
nullo jure agic, juxta Coroll. V. Prop. TI. Deinde aAfectus
Tunc animi pastiones juxta Postut. VII. adcoque per Coroll.
II. Prop. TII. nullo nacurx jure in mente existunt e ope
rantur. Cuin etiam experiencia docet, homines affectibus
obnoxios tnem conserracionis cui non obtinere, juxta Po.
stul. VIII. Videmus ergo, quod jure nacurae nemo alteri
iraleatur, aue ex iea vel odio injuriam vindicee, auc ex am-
bitione vel araricia aliorum bonis ex liberraci insidietur ecc.
et quod illa conterratio cui, quae juris naturae cAt, non Pa-
crocinetur sccleribus aut AagiciiS, UE QUIdAM DUTANE.
LFMI.

## Folio 23 — 85097741X:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
2
F MIMIa III.
Onterrario lui, quae cum alcerius de praecipe
innocenris a sui similis damno ee interitu con-
juncta est, non eA legirima jure natura.
e
C
pao
Lla conserratio suis quae cum alterius damno AC, irratio-
nalis est, ex ex affectu proticilcitur, juxta Postut. VIII.
FroO juxta Comma praecedens illexitima est. Onde POrro
consequitur, illam demum Conserrationem cui jure natu-
rali lepitimam eNc, qua homines jure suo se conterrandi
absque alterius destructione poriuntur. Loquor autem de
damno innocentis. Nam nocentis alia ridetur esse ratio,
inata Corolt. II. hujus. Loquor eciam de damno ersa limi-
lem. Nam distimitium, ec eorum, qui toca nacurd à sc in-
vicem differune, non pores eAc idem juS nATUTA EANQUaM
inter limiles commune, juxtaC orolt. II. Prop. II. AC proin-
de h quis borem macter alimenei aut cesumenticauld, vio
labic quidem jus boris, juata Coroll. I. ejusa. Prop. Ced non
idco riolabie jus nacurale, quod humano generi proprium
est, uei parcc. Nihil ergo obstat, quo minus brutis, aliis-
que rebus, in diversa natura exiltencibus; ad conservario.
nem noltram utamur, prouc nobis convenie, modo (c usi-
bus nostris non immilceat Luxuria aue Saricia. Si quis
eamen malic abstinere esu animalium, licebic illi, summo jure
herbis et oleribus esse contentum.
A
Ometracio tutd CElcla ii aclpclaa  midu
cimonia concipi neguIF.
DOCCE

## Folio 24 — 85097741X:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
(24
Ocet enim experiencia, nimio cibi, potlis, renerisque
ulu corpora humana atlisi, corumque rires extrau.
riri: C contra, temperantia sc caltimonid frmari. Pric Cr-
Bd juris nacuralis, temperanter et caste rivere. Onemad-
modum aucem Castimonia non est, lemen plane non craie-
tere, sicut nec Temperantia, cibos plane non admittere:
Iea ob diversam corporum humanorum consticurionem dif-
tieile imo impossibile cAt, Temperancix auc caltimonix cer-
tam menturam consticuere, sed a nocencibus ex jurancibus
omnis hic bonie malis licici ee illiciti indicatio AF.
T. F MIMaF
erum hominis urile à Vireure separari nequie.
Am quo magis homines ex ductu Racionis; hoc cA,
jnata Postut. VI. ex virtuce vivunt, eo magis eos
conterrari necesse est, juxta Postul. VIII. adeoque vera ho.
minum ucilicas a vircure separari nequit. PrXterCA exPe-
riencia constat, Cua singulis riciis esse incommoda, iisque
homines non jurari aur bearis led potius perturbari ee de
Arui. Id quod alibi demonstrare luscipiemus.
ROPC
Conservatio proximi est juris natu
ralis.
DEMO

## Folio 25 — 85097741X:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
d a 
ATTO.
Onterracio proximi ex porentia Rationis sequitur
juxta Postul. VIIL. ErSO per Propos. IV. CA juris
naturalIS. D. C. D.
SOTIOLTQM.
NVanto ergo magis unusquisque quateniis ratione du-
cicur, bonum illud, quod reliquis hominibus opcato
cupiet liberis vel parentibus luis, quibus nihil porest esse
proximius. Leaque ex induleencia l’arencum in Liberos, de
Charicas Liberorum in Parences mulco magis juris natura
erune, quam communis illa benevolencia, qua omnibus
promilcue hominibus prodesse conamur. Potest etiam ex
alio fonte deducis quod jurare liberos, aue jurare parentes.
multo magis juris nacurae sIC. Videmus enim P’arentes (0-
Id nacura duce diligere partus luos eanquam parres (uas, de
parcum Cola natur a duce, non lege aue institutione, sequi
ac diligere parencem luum, nisi alix adsine caulxe, quxe illos
aliter decerminene. Ades igitur instinetus naturalis se mu-
eno jurandi, adcoque ec jus agendi secundum illum instin-
ctum, juxta Prop. V. FC quia instinctas nacurales solene
esse Forciores raciociniis, et porenciam mentis in apendo
maxis augere, hinc apparet ex Corolt. l. Prop. III. quod P a-
rentum ex Liberorum mutua auxilia majori naturX jure exer
ceantur, quam quaeris alia, qua solo cationis ductu inricem
praectamus.

## Folio 26 — 85097741X:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
nal
qu
Tansire ad majorem persectionem, C
jrvare alios homines in hoctran-
situ, juris naturalis est.
DEMONSTRATTO.
Omrines a naturâ conantur transire ad pertectio.
L ctionem majorem ca, in qua nati lunc, juxta
Postnt. TX. _C QLtaTENIS RaTIONC dUCUNEUE, COnantur
alios quoque co tranleuntes jurare, juxta Postul. VIII.
ErgO jueta lrop. IV. C9
tranlicus hominum ad ma-
jorem perfectionem eorumque mutua in hoc transitu
auxilia, furis natura unE. 9. F. D.
SOTIOLTOMI.
N quanca imperfectione, h. c. in quanta corporis animi-
que imporentia, rerimque omnium ignorantia, inopia
et indioentia, unusquisque nostrum naseatur, experiencia
tacis constae. tadem experientia constae, hominem à na-
ciritare lemper conari, ur ad condicionem majorem ee me.
liorem ca, in qua oreus cst, cranlicum Cactac, h. C. UE vires
corpiris ec animi semper majores acquirae, cundo ab intan-
cia ad pucriciam, a puericia ad adolelcenciam, ab adolelcen-
ria ad religua: nec hoccancim, le d er cundo a neceslariis ad
urilia, ab acilibus ad jucunda, a jucundis semper ad majora,
Cacu

## Folio 27 — 85097741X:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
(27
eaque vel omnia, vel plurima, vel maxima. FTinc videmus
homines ance omnia libi prolpicere de cibo, porus cecto,
deinde de honeltiori veltimento ec domicilio, nec non de
cibo et pocu lauriori, postea de Domu ee Familia, aliisque
volupraribus ec oblectamentis. Rc hunc proorerum dixi
aliquomodo esse suris natura. Verum ne inlana mulcicudo
ad hanc Orationem meam adhinniat, tanquam Magistrum
Cupiditatis sux reperierie, dico, illum demum cransitum
Puris nacuralis esse, qui sola nacura ducc AE, uE eA in De-
monstratione hujns. AFectus autem non eNC PANTES NaEUTX
humana, sed ejusdem appendices: e 505, qui ex afectibus
aliquid agunc, non ex tolis naturae humanae legibus, Icd
praecerea ex aliis legibus opcrari, juxta Postul. VTI. Ouin
illos nullo naturae sux jure judicare quo transcundum lE,
adeoque nec jure transire quo judicacum eAt, juxta De-
monst. Lemmatis I. Prop. VI. Porro nullas voluptaces jure
nacurali licitas ene, nili honcctas, juaeta Schol. II. P rop. III.
nec ullum honectae rolupearis usum utera parcum ex modi-
cum, suxta Lemma IV. Prop. VI. denique neminem natu-
rae Cuxe jure cendere ad majorem pertectionem cum decri-
mento alterius, juxta Lemma LII. ejusd. Prop. e Prop. prae-
ced. Proinde omnes illi, qui sub prxecextu crantirus natura-
lis ad majorem perteecionem, cnin maximo muleorum da-
inno transcune ad Dominacum. Divitias, _ alia, quibus non
recta Racio, Cedambitio, avarita, ex luxuria, adeoque opinio
ec ofectus nomen pertectionis impoluerunt, quique in vo-
lupracibus sc volutane aut intiorectis, aut honectis ad nau-
leam usque e imporentiam oblectantur, nullo naturae suX
jure id taciunt, et revera non ad majorem, sed minorem
nacurx sux perfectionem tendunt. Id quod ex doctrina
affectuum tacile demonstrari DoNCE.

## Folio 28 — 85097741X:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
l
IC
+
c
T hinc porro patet, quid circa auxilis furis NTacura (IF
et quousque officium hominis se hic excendat. Nimi
rum in rebus honeltis aliorum agendi porentias honecte ju-
ramus, minime vero in Aagiriis. Nam quo magis unus-
quisque racione ducitur, H. C. juxta Prop. IV. e Schol. T.
ejusd. Prop. Quo unusquisque juris cui nacuralis obtervan-
tior elt, co moris conarur officere, ut de alii racione du-
eantur, ritamque Capienter instiruant; jurta Postul. VIII.
ac pronde praris hominum cupidicacibus ( quibus vitx r2-
tionali er perfectae nihil porest esse adverlius) nulla auxilia
Tubminiltrabic, quin porius cummo naturx jure conabicur
eficere, nE tantum consequantur, quantum concupilcunt.
Duare non elt, cur saneones aue Sscophantae, qui aliena
libidini aue ambitions auxilia lua vendune, ad hanc Propo-
sirionem nohram applaudant, qui nullum hominis naturale
otticium, nili honectum agnolcimus.
SOTIOLTOM HI.
BTCIus dubiro, Fore muleos, qui non aliam ob caulam
a
opiniones male coterentes nobis impucabune, quam
quia diltinguere non Bolune, quid MenS BUMANR CX POTeN.
eid (u2, Ce (ola, quid ex impotentia opcretur. Ht horum
in grariam brevicer hic exponemus, quid sE Cupiditas. La-
titia Tristitia, ee quo jure in mente existant ee non existant,
ODCTEREUF EENON OpereNEUT. Conatus transcundi ad majo-
rem pertectionem rocatur Cupiditas. Verum hic Conacus
non semper ee nececlario est aftcetio ex passio menris, led
aliguando es appecitus meneis nacuralis _C rAriOnALIS, UF CA
im Demonstratione hujus. Onatenus ergo talis est, nececta.

## Folio 29 — 85097741X:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
3(29)0
rio est vel instinctus meneis naruralis, cujus causxe nullxe da-
ri poctune, nih quod per illum mens a naturi decerminaca
concipitur, ad aliquid agendum, vel ipla mencis rireus, pro-
uc est detiniea Postut. VL. Ouicquid vero lit, neceste est il-
lum esse pocenciam mentis propriam sc nativam, ee conse-
quencer Cummo naturae jure in mente exictere, juxta Prop.
I. ee Operari, juxta Prop. TII. e IV. Verum quandohic
conatus affectus aue postio meneis est, alcerius lonee naturX
eA. Lunc enim elt appecitus mentis praecernaturalis, men-
ei non ex Ce Fola, sed praeterea ex aliis causis ingeneratus;
lisque vel externis, quomodo ex oftenla generatur ira, ex
risu et concactu concupileentia, ex morum diverstate odi-
um: vel incernis, led nullo jure in nenre exiltentibus de
operancibus. Cujusmodi tune omnes pastiones Lxcicix de
Pristicix, quae in mente praeexistune, mentemque ad hoc vel
illud cupiendum decerminant. Sic mens a Superbia (qu’ae
est lpccies Laecicia per modum passionis in mence existen.
cis) decerminatur ad ambiendum Dominacum, ec alia infini:
ca. F contrâ ex Abjectione (quae est species Pristirix icidem
per modum pastionis in mente exiltencis) mensad alias cu-
piditates determinatur. Juomodo aurem cognolcamus,
ucrum ex porencid mentis propria, an ex impotentid laece-
mux auc concrictemur, apcriendum nunc est. Ouando ho-
mines ad majorem perfectionem eranseune, cunc quatenis
iltius transirus gratam perceptionem habent, dicimus illos
laetari: ex adverlo dicimus illos contristari aur dolere, quan-
do appericus luos nacurales coereeri sentiune, quo minus
ad majorem perfectionem eransire possint. Hlaec Lariris ec
Tristitia duobus modis existere postune in hominibus, vel
tanquam actiones, vel tenquam pactiones menris. Guando
Menc LXcix aue Tristicix lux causa actaequata est (quod Ac,
quan

## Folio 30 — 85097741X:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
mod
30
quando mens ex consideratione potentix aut impotentix
Cuae Cbi ipla placet aue displicet. cunc Laecitia e Pricticia
mentis, (unt actiones ejus mentales, adeoque liciex jure na-
CurX, juxta Prop. IV. AC quando Hens Laecitixe auc Tricti.
cix Cux causa tancum parcialis est, h. c. quando L aecicia e
Lristicia mentis praecer iplam mencem adhuc alias ec plures
caulas habene, sive extrinfecrs (sicue Adulatio Laeticix, vi-
cuperium Fristicixe causa eAt), vel incrinsccass sed nullona-
curae jure inmence existentes, (cujusmodi lune variae mencis
cupiditaces, e quarum prospero vel improspero succestura-
rixe Laeciciae d T risticix Species in mente Oriuneur): Tunc
Laecicia ee Trilticia menris, non sunt actiones mentis, sed
pastiones, adeoque per Corolt. TI. Prop. TII. jure naturali
illicitae. Verum quia haec difficilia sunt, ad conscetaria
properamus, acque ex innumeris, qua deduci porerant, haec
pauca decerpimus.
C
ORDLLAETA.
I. Tlomines summo naturae jure cendunt usque ad sum-
mum bonum es summam faelicitatem. Verum ju-
dicium de summo bono (s summa faelicitate jure
naturali non est penes affectus, juxta Demonst.
L. emM. I. PrOP. VI.
L. FTomines summo naturae jure conantur, ut tum
ipsi tum alii habeant mentem sanam in corpore
Cano, ut se aliosque ab errore C irnorantia, a do-
lore (

## Folio 31 — 85097741X:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
 (32)Ce8
re conantur in liberis suis, quam in aliis homini-
bus, juxca tinem Scholii Prop. praeced.
LL. Et in univercum id unusquisque summo natura
jure aeit, quo corporis aut anm ejus potentia
augetur, E omtrit, quo minuitur: Contrarium
Vero, quo corporis aut animt ejus potentia mi-
nuitur, aut roberatur, nullo jure asit aut omittit.
Quapropter etiam Cummo Naturae jure remove-
mus id omne, quod transitum ad majorem perfe-
ctionem praepedire potest, Co
quod eundem juvare potest. Fe hine populi qui-
dam Africani, cum non possent generare aut am-
pliare familiam integro ( clauso praeputio, id
quidem summo jure amputabant.
q
Duicquid ad Tranquillitatem 
animi conducit, Cummo naturae jure acimus:
 omittimus, quicquid eidem offibit. Et hinc
summo naturae utre deritamus occasiones, qui
bus mens nostra percurbari solet. Fodem jure
alios homines, male tranguillos, es quicquid
in nobis nondum satis percuratum est, magis
exulcerantes, a conversatione nostra praecidi-
mus. Dum e beneficia eorum, quatenus Li-
bertati

## Folio 32 — 85097741X:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
 (32)
um
bertati nostrae insidiantur, eodem jure recte re-
pudiamus. Ft in univer sum summo naturae ju-
re conamur nos liberare ab affectibus, animum
sive nimis efferentibus; sive nimis dejicientibus,
sive in lonzingua C difficilia protrahentibus,
tum  a causis externis, affectus more solito ex-
citantibus.
L. Tomines naturae (ua jure non solumnecessaria ege
utilia, sed etiam jucunda sectantur, e. 8. Nusi-
cam, (9 quicquid sensus illorum suaviter mol-
literque ferit, aut etiam dolorem e Pristitiam eo
rum cum honestate levare potest. Duin etiam
alios quavis honesta delectatione afficere, hominis
offierum est.
L. Philosophia est juris naturalis, tum quia ex po-
tentia Ratiomis sequitur, tum quid omnes à na-
tura trahuntur ad magna C musitata noscen-
dum, tum quia transitum ad majorem perfectio-
nem hand parum juvat. Ft hujus Philosophia
traditio (o propasatio etiam juris naturae est.

## Folio 33 — 85097741X:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
no
PROPOSTTTO
L
ommes summo naturae sua Fure ne-
cesstudinem quaerendi utile suum
cum aliis homnibus juneunt.
DEMONSTNATIO.
NSocierate quacunque, ubi duo vel plures, rires
 suas invicem jungune, ad producendam muruam
e communem ucilitarem de securitatem, major estper
fectio, quam in Colicudine, juxta Postul. X. adeoque
cranlicus hominum ad locietatem est juris naturaliso
juxta erop. Praebea.
ALIA DEMONSTRATIO.
Ominem esse amimal sociale, nacuraliterque cen
L a dere ad conjunctionem cum aliis hominibus,
nis aliae adsine caulae, quae illum alicer decerminent,
experientia constat. Fadem experientia constat, unum
quemq; cirius nascihominem quam milanchropum, et
sola natura lua duce trahi ad benevolentiam ante, quam
ad fugam ex odium humani generis, quod ex contem-
placione riciorum ejus demum oritur. Ouod autem
Tola

## Folio 34 — 85097741X:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
e
3(34)E
aatu id legirimum esse vidimus.
Cola natura nostr
l.
t 
ORDLL ARTA.
acque hinc jam patet;
Oudd non solum res familiaris es domestica, quae
Conjugio (6)
publica sit juris naturae.
Duod Civicas nihil aliud sit, quam multitudo ho-
minum, maioris utilitatis C securitatis eratia
potentias acendi suas naturales invicem iunzen-
tium ad producendam mutuam E communem fe-
licitatem.
GTTDLTOMI.
IIS nacurx, quod hrumano generi proprium olt, quo unus-
quisque pertectum urilitarem quxerit, juXtA PROP. VIII.
rix concipi pocest, nils ubi homines jura habene communi:
udi communibus riribus Ce jurane ee euentur, uvi candem
Slebam inhrabicane, ec ubi ex communi omnium sencencia
vivieur. Nam quo plures inricem sIC COnveiHnE, eE quo
pluresnecessiructines sie juzune, eo magis singulorum uciti-
taci e securitaci consislime, vei parer. Dubium ergo non
es, quin lacus hominum nacuralis ec optimus sc locialis,
conjugalis, ec ciricus, non solicarius.
betIC

## Folio 35 — 85097741X:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
3(35)6
N
Vamris aucem bruta homini sine ralde urilia, quatenis
Lillis muleis modis Cerrari ec jurari pocest homo, illi
tamen qui relicto humano genere brutorum amicicias, con-
jugia, ee Cocietares colune, nullo jure nacurali id Faciune.
Primo enim cranscune ad minorem pertictionem, quod est
COnErA juS naTUTE, juata PrOp. PTII. Nulla enim bestia cA,
qua homins cam apcc quadree, cum ad producendam mu
tuam ucilicarem es auxilium, cum ad conciliandam muruam
delectationem ec oblcetamentum, quam homo homini. De-
inde junguntur distimilibus, hoc cst, juxta C oroll. II. Prop.
TI. iis, quibus nec amicicia, nec conjusium, nec conjunctio
ullas jure nacurali debetur. Denique quatenus brucorum
consuecudine delectantur, id quidem taciune, sire ex Feri-
Tace, quia Ferinos mores amant, eosque libenter imitantur,
sive ex libidine, sive ex Misanchropid. Sed haec principia
actionum non lune juris nacurxe, juxta Coroll. II. F rop. ITI.
Ouacenis vero iisdem cohabicane, non Colum in se luumque
jus nacurale, sed etiam in DI. OMI peccant. Videntur enim
libidine sua nihil aliud agere, quam ut species rerum (ee
cum illis jura rerum, juxsa Coroil. I. Prop. II.) confundane,
ex monstra produeane, quod est peccatum in Deum, juxta
Postul. IV.
SCTIC
F
DOemadmodum autem conjunctio hominis cum bestia
Cum jure nacurali purnac, ut super. Schol. oRtenlum:
ita non queris hominis cum homine conjunctio proinilcue
juris nacurae eAt. Nam Conjucium. Amicitia, Civitas, qua-
TeniiS jure natura existune, lune res bona, ec locieras ho.
necta, ec populus honectus, qui nec metu, nec libidine, nec
arditdi-
d

## Folio 36 — 85097741X:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
3
36) E
ambitione, nec avaritia, nec quoris alio affectu, sed Pold
virture e ratione ducitur. In ejuemodi locietare unusquis.
que lponce ec natura Pola duee jus naturx lux colie, se alte-
rius jus quoris modo adjurat.. Verum de Conjugio, Ami-
citias Ciritate, in qua homines non potentias agendi luas,
Sed cupiditates, spes mecusqne suos, hoc est, imporentias tuns
cum aliis hominibus aeque imporencibus jungunt, aliter Ca-
tuendum eAt, nimirum quod ejusmodi conjusium, amicicia,
Ciritas non sIE juris nacurae, juxt a C oroll. II. Prop. III. 8x
quod plus semper decrimenci quam emolumenti secum Fe-
rat, juxta Postul. VTII. Si quis autem scire aveat, quousque
hominum Cocictaces jure naturae exictant, et operentur, hoc
illum superiores Propoltiones, cum Corollariis, Scholiis, de
Lemmatibus suis rice inspectae, clarissime edocebune. Pa-
dem enim Societaris, quae unius hominis racio cA, e quod
hivic jure naturae non licet asere le lolo, nec conjuncto cum
alio licet. Er sic unirerle de jure Ciritatis, tanquam de ju
re unius hiomines pronunciandum est.
SCrIOLIOm
Eperest, uc osendam, quid liceat Cirieati jure cirili, qua-
cenus injuria natura exittic. Dico; quod ejusmodi Ci.
riraci tancum licoac. jure cirili, quantum eidem conducit.
Nam quarenus exiltie, line juro naturae sux concipi nequies
quata ProD. II. ee quia nacura ejus lupponieur contictere,
in mulcicudine impocentium, majoris ucilitaris causd. aNC-
ctus suos invicem jongentium, hinc manifectum cAt, quod,
quicquid ejusmodi Civiras ex asectibus suis sibi bonum aue
malum esse judieat, id omne jure nacurae sux, H. c. jure civili.
reCtC aBAC3. AUC OmicaL. Leaque hdem lorrabie, donec ucili-
EAFCM

## Folio 37 — 85097741X:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
(37) 
praesta
cacem, sc piraticam exercobic, E conserrari alicer non postico
bellumque seret cum ricinis quamris insoxiis, li crantice
ad majorem perfectionem, niti destructis illis, non pollie;
idque agec conoruenter nacura sux, adedque jure civili, ut
DaCCE ex. Prop. II. Nec obstat, quod haec ex talia jore na-
curx sinc illicica, juata Lemma TII. Prop. VI. Aliud enim.
est jus nacurae ageneis, aliud patientis. Hlomo ralecudinem.
Cuam jure nacurali curat, juaeta C orol. I. Prop. VI. Ccd qua.
tenuis aeger eAt, non renetur else lano corpore, sed jure na.
cura lux xegrotantis id omne agic paticurque, quod ex na-
cura morbi sui Auic. Similicer pronunoiandum est de Cin
vitate injustas quod illi jure cirili, h. C. jure naturx lues
quatenus cs locieras malionantium, mulca liceane, quae in-
terim. jure nacurae humana lunt prohibica.
FPTT.OCV5.
P hisceme omnes Furis Naturalis Fontes Brericer
ostendisse puto. Perrem enim medicando ulque
adCIVITATEM, ee norx disciplina tundammenea
polui, quae VOCatuE POLITTCA. Echujusdemum
officium est, praeter alia mulca Leges Terre, Furis civilis.
ex sure Nacurae aperire Fonres, de substernere Fundo
menta surisconsulcis Lerumque culcoribus, unde inoin
piane dnoAris rebus bene conlulero pergons
Siquisiam. sus Naturae velicrecligere in Leges _
Pabulas proprer ignaros, maxima praelidia in anTCCC.
R.
denti-

## Folio 38 — 85097741X:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
8 (38)
dentibus inveniet. Deum ec animum cuique suum
esse colendum, aperiet Scholium T. Prop. IV. Parentes
e Liberos esse diligendos ecjurandos, docebit Schol.
Propositionis VII. Amice cum omnibus conrerlan.
dum, habita lacitia e tristicix cuiulvis ratione, nemi-
nemlaedendum, Cuum cuique cribuendum, de omnibus
bene merendum, uniuscujulque jus promorendum,
e intinica alia indicabie Schol. ejusd. Prop. neC nON
Prop. VIII. Modum in rebus seruandum, cemperan-
ter virendum de sie quid nimis, subministrabie Lemma
IV Propositionis VI. Ec si eosdem Fonres recte in-
Spexeris, praebebunt cibi conspicienda canquam in spe-
culo, omnia vecerum Sapientum praecepta, qua vircu
rem de vitam bene beateque transigendam Concernun,
e omnia denique humanicatis et locialiraris officia.
Iplum vero sus naturale, sive in Leges redactum
fuerie a laviencibus, live intra naruram lapientum con-
sictat, semper haber vim l. egis ex intentione creatO-
ris. Incelligo aucem per vim Legis nihil aliud nisi vim
obligandi. Sed notandum, quod haec vis obligandi,
non apud omnes eadem, sed apud diverlos diversa (Ic,
alia apud Sapientes, alia apud ignaros. Ouodnequis
sinistre accipiac, lentenciam meam de obligatione
Juris Nacuralis Fulius explicabo.

## Folio 39 — 85097741X:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
39
Dico, Deum in Reono suo Nacurali homines
duobus modis ad faciendum rolunearem suam obsi-
rare: Alios quidem interne, quarenus mencibus illo-
rum non tolum juris lui coonitionem exactam, scd
etiam praeltandi voluncarem, de potencram luffclentem
indidir. Hioc modo solos sapientes obligat, qui Deum
praecuntem sponce ac lubenter seguuneur. Ec dum
Tolis narurae luxe legibus hoc agune, hinc apparet, illos
Ofticium suum agere, ex obligarione incerna, sive tali
quae essentiam eorum consticut. Reliqui obliganeur
a DCO externe CaNEUM, GNaTCMIS DCUS JuS MATUTE,
prouc est in mentibus Sapiencum, a Ducibus. Philolo-
phis, aut Propheris, curarit reterri in rabulas, rorique
mundo promulsarr. Hloc modo oblisancur toli ignari,
qui cum tive Dei d luia rerum omnium acerna qua
dam necellitare ienari, nihil (ciumenec agune, nisi quod
2 CaUHS ExECrNIS dOCeNtUI dE PALIMNEUE. EE HOS CeI-
cum elt, non oblivari a Deo interne, lalum non ada
quare, quia si obligacio illa interna e acaequata eset,
Pocencior eet ommibus ligamentis externis, ex jusna-
curae serraret. Quod minime tc. Incerim paucisti
mos ese, quos Deus ineriore modo ec adaequato obli-
ac, experiencia laris manifectum elt. Velgo enim ho-
mines nihil minus, quam sus nacura lua seGUUNEUE.
Ec quavis tanca sic suris naturalis prxstancia, uc ho-
MmIDCS

## Folio 40 — 85097741X:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
a
5d.C
ad
(40
pac
perducere postet, s jure luo uterentur; homines ta-
men vulec plas semper servirutem de perturbationem
aMane, de lequi Leges Ciniversi, ac jura aliena, quam
(Va, IalUME.
Patet interim ex praelenei tractatione, quodnemo
de Jure natura rere judicare pollir, nis coenira prIuS
ratione Nacurae. cam Dirinae, quam Elumana, et natu-
rae etiam Linivert, ec utrum nacura hominis cum uni-
verla conreniac, nec nc. Qua omnia cum sint Phi-
losophicae considerationis (Philosophia enim, uri a
veceribus defincum, est rerum divinarum ex humana-
rum, caularum que quibus liae res continentur, cooni-
eio): Tlinc apparer, illos fureconultos, qui Philolophi
non lune, ad Tractationem suris Nacuralis esle inido.
neos, adeoque haec Sacramenra Nacurx nullo natura
CuX jure arringere, juxta Coroll. V. Prop. Il.
Nolo tamem luis prirare Laudibus Veceres fare.
contuleos, qui uri scoica Philolophia plurimum ad
dicti erans, ica boni ec mali, honesti ex inhronecti Prin-
cipia non porerant ignorare. Ouid aurem in nottris
Ccripeoribus (qui Philosophia auc invita, aur non Calura-
ta, ad Tractationem Juris Llacuralis subito provolane, de
nOVI

## Folio 41 — 85097741X:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
mo (AL) E
horicia principia canquam Deos de machinâ octendunt)
Philolopho aue Philolopnia maenopere dionum sE,
non invemio. Nec mirum, quia plurimi ita lune afe-
cti, ue Philolopi rideri nolint. Et horum maxima
industria est, demonstrare, suris nacuralis Explicationem
non Philosophia led surisprudentiae parrem ese, ne (
Philolophia pars estet, praelidiis ejus indigerene, qui-
bus illi plane lune destituri. Dcindectiam hoc agune,
ut cruncatâ semel Philolophia, ip(osPhilolophos a con-
templatione suris naturalislonge arceant. Ouod( Forte
contingat, aliquem eorum Tractationem hanc susci-
pere, illum lorge grarius, quam talcem in aliend messe
Ferunt. Deniquenaturam line natura, sus line poten
tia, otlicium hominis line homine explicare nItLINEUT.
Duod quam absurdum (ic, omnes rident. LInde mirumr
non est, tot inter illos esse diverla opinantium conti-
ctus, quocpollune esse species lineae currae a rectâ de-
Clinancis.
Nec obstar, quod Viri quidam Docti, ee citra con-
erorertiam Philosophi, Tractationem suris Nacuralis à
nostra lonec diverlam lusceperint. Unde lequi vide-
cur, quodinipla Philolophia, qua tancas demonstrario.
nes promictit, nulla certicudosir. Nam ad hoc mulca
respondere pollum. Praprimis vero respondeo, cau-
Cam, quare omnibus Philolophis à e dissentientibus
circa sus narurale aliter rilum elt, non ese errorem

## Folio 42 — 85097741X:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
nes 3
d(42
n
in Philolophia, se d diversiratem respectus, quia non eo-
dem modo humanam nacuram consideravimus. Non
Pocerant illi pro Erudicione lua ignorare (neque etiam
onorabant) quamdistincta sic hominis ab aRfectibus suis
nacura, ee quam mere accidentaria sine, quae hominem
agitant e perturbane: Sed sui cantum officii esse pu-
tarume, in Fractarione surisnaturalis hominem spectare,
non prout in le elt, led prouchic denunc exiltic, id est
prour pars UIniverh est, _ a reliquis unirerr parribus
infinitis modis circumasitur. Id quod ego officimeu
esse minime pucavi. Leaque respexerune hominem
Fieut nos lupra Civicatem, Schol. IV. Prop. ult. _ pai-
curiverune conclutiones, nostris valde, distmiles, cu-
jusmodi lune, quod unusquisque a nacura cancum ha-
Beacsuris, quancum haber agendi porestatis, e quod
jure nacurae nihil prohibitum censeri queac, nisi quod.
nemocupie, e nemo porest, ee similia, quae exiplorum
considerandi modo neceslario Auune. Ouod E eo-
dem modo humanam naturam relpexissemus, quo
illi, idem forsan placuisset nobis, quod illis:
quemadmodum viciltim illi sinc dubio ad nostras
Conclusiones delapsi ellent, si cundem consideran
di modum probastent. Verum ucer considerandi
modus in praesenci materia a Philolophis rectius.
adtribeatur, mea. quidem sententia quivis dijudi-
eC porest, qui considerarerie, omnem rem tum de-
YBSi M

## Folio 43 — 85097741X:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
moeo
43
Bin
mum vere Co recte considerari, quando prout in se est,
consideratur. Pocerane illi spectare hominem Fan.
quam parrem universi, si describere illis Orisines re-
rum humanarum in Genere (non arcendendo ad id
quod juris est) propolicum fuisser: sed in quaeltione
uris, quod humanae naturae proprium est, non pore
ranc illam nacuram cum reliquis contundere, aut can-
dem, uc jurictam cum alia, considerare. Quemad
modum enim c. 8. Ce09rapho, Suevix noniriam era-
dicuro, non accendendum elt ad praelentem ilcius cel-
luris taciem, quam ex bello Civilis et Callorum B0j0-
rumque ractationibus accepie (ejiusmodi enim deleri-
ecio hiltoriooraphin pocius quam Geographiesse vi
decur): Ita sus naturale descripturo, noir ad caulaS Cx-
ternas; carum que inmentem irruptiones, non ad holtesi
mencis intestinos, per senluum toromina illaplos, adeo-
que non ad affectus e Cupidicaces mentis, le d ad men-
tem iplam ec Colam, ejusque agendi potenciam natura-
lem, minimeque adrencicium, accendendum elt.
lucerim multos esse, qui affectus a causiS Cx
ternis proticilei negane, non ionoro, sed philolo
phos esc nC9O.
Nam (i. Philosophi eAeHE, ex
contemplatione naturae perspicerene, aftectus in Men
ce humanâ, sed non de Menre humana esse, ne
que in illa nisi praecernacuralicer per inturum cau-
Cararu

## Folio 42 — 85097741X:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
d (42) edoa
facum externarum existere de operari. EFhOrUM CrTOY
non uc praecedentium in nudo considerandi modo, sed
in iplo concepcuverlatur, eoque periculolior elt. Nam
se affectiis lunc parces naturae humanae, quae ad illam
iea spectane, licur proprietates ad essentiam, sequitur,
quod aftectus sinc animi humani actiones, non passio-
nCo, echrinc, quod affectus sine motus _ instinctus na-
turales nacurae humana conservationem uam quaeren
tis, ex sic porro, quod ex affectibus vivere, (IC nATUEE
humana congeuencer virere, e consequenter, quod
unusquisque lummo natura suxe jure lequatur, quo illum
aftectus luus trahe, juxta Coroll. V I. Prop. II. Quod of-
cium hominis sic affectus luos alere e augere, juxta CO
roll. TIL. PrOp. V IIL. _ quod illi, qui afectus (uOS O-
derando aut crellendo minuune, contra naturam delin-
quancjuata idem Coroll. ejusd. Prop. Onibusposicistoram Phi-
lolophiam ec furisprudentiam nacuralem, e omnem denique
bonie honelti nociriam ac disciplinam evertinccesse eAt. V’ir-
cus certe due nulla, aue Fucaca crit. Nam Pi ex dictamine AHC.
etuum virere, eosque quam minime moderari nedum exclu-
dere, Puris nacura est, rircus in Reono Dei naturali nulla cA.
Aucsi aliqua est, cric ex duobus vel pluribus affectibus se invi-
cemcoercencibus composita, adcoque tucata e larvata. Vir.
cus aucem lucata pere nulla est, ec inter vitia splendida recte
numeratur. Decrahe illi (plendorem ee gloriam, quam habCE
apud ruleus, ec nil nisi pucidum Ccclaton remanebit. Verum
haec extalia a furisprudencia nacurali non eam praecipiuneur,
QUaM (UPPONUNEUY, UE PaTCC ex P Ostub. VI. e VII.
1
V M

## Folio  -  — 85097741X:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
1
sics
ttHAt1tAtt1t111111 tt11t111bt 1 t 11 1t H1t11B1 st 1111111)111
silsitsiti
macu cmosor
Ir: Lcibn. Mar9. 107

## Folio  -  — 85097741X:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
s
e
es
sarsent

## Folio  -  — 85097741X:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
 t
t   
RSÄCHSISCHE LANDESBIBIIO
ur: Lcion. Mar9. 107.

## Folio  -  — 85097741X:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
GWLB Hannover
050 828408
35
ll  I  ual aliA Hauia uI
Atttttt tststtttttttttttr sttttt atttsitttpt sitt
1
t
TTFRIED WILHELM LEIBNIZBI
AEDERSÄCHSISCHE LNDESBIBLIO
1. Mar9. 107

## Folio  -  — 85097741X:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
Niecterscichsischo
londesbibliorhok
HCAOIOI 1
roeti auoenor
ar: Leibn. Mar9. 107,

## Folio  -  — 85097741X:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
 ttit
II
MMIHIIIH
i
i 
M
FRIED WILHELM LEIBNIZ BIBI
EDERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHEK
e
tur: Leibn. Marg. 107, (721
eeee 

## Folio  -  — 85097741X:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85097741X/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
Ci
2
e
2t. 1 +
e
e1
u
12
∞
7
u
2
l- -
la
ae