# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/85892398X
# Title: [Thomae Sagittarii Phil. & I.U.D. Gymnasiique Elisabethani & Scholarum Vratislaviensium olim Rectoris & Inspectoris Metaphysicorum Aristotelico-Scaligerorum Libri II. ...] Thomæ Sagittarii Phil. & I.U.D. Gymnasiiq[ue] Elisabethani & Scholarum Uratislaviensium olim Rectoris & Inspectoris Metaphysicorum Aristotelico-Scaligerorum Libri II. ... (shelfmark Leibn. Marg. 112)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=85892398X
# Lines: 23,645 recognised on 697 of 697 pages, mean confidence 0.83
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 85892398X:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
11l
l 1 l   l 1 1 1 1  1 l 1 11 1  1 1 1 1 111 111 1 1 11111 11 111
et

## Folio  -  — 85892398X:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
eibn. Mar
let
MedorsicsisMo)
CosDoSBiBIIOHOK
HONOVOL

## Folio  -  — 85892398X:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
GHIIIIMHIIEMIIIIHIGHIIMEINIIIHIMIIMMIIN
Leior.
eee e

## Folio  -  — 85892398X:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
lit
tttttstttIBBBtttisipipis
ulet. LClBII. Ma. le
eee

## Folio  -  — 85892398X:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
ttsttttttts tttsetta sttttsetttstdttsitasi
Ir: LCiton.
e ee 

## Folio  -  — 85892398X:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
10
ttttsattsutttetottsttttstttsattasittat.t
Ur: Leibn. Mar9. 112,
ee

## Folio  -  — 85892398X:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
rHOMA SAOITTARII
ebil.  Y. II. D. Comnasiique F.lisaberhant
s Scholarum Urarislaviensium olim
Rectoris s inspectoris
d  de d a A
L.DRUM ARISTOTELI.
CO. SC AL I G F RO.
R H M
L IB R I II.
ante paucos annos in celeberrima Acade-
mia salana publice praelectinunc vero commodo-
ris usus ergo in cheses conjectu, es in non
Paucis aucti.
In graciam eriam Leaoris adjecta
sune brericer
TOMATA ME
TAPTIYSICA
Ulera duo millia.
L IPSIA
impentis TOBI A. Dlesene) Bibliop.
LIerIS AIENNTNET COLERI.
ANBO M D C LIV. dC
aleta buon

## Folio  -  — 85892398X:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
BIBLIOTHECA.
RF OTK
delt
CB
1
n. 1

## Folio  -  — 85892398X:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
mpa
ta
at
ro
va
di
o
rn
ltetetat laretut
V IR 15
Oba
b
tat
Waenificis es Nobidissimis. Amplissimis ex
Consulcissimis
DN HTTERORZMO BRUCKNRRO
J. U. D. ReipubI. Fefurtensis Consuli
primario.
ON. VVOLECANCO Sungern) Oux
euor. Viro supremo.
DHI. SEBASTTANO NEVIO J. U. D.
ejusdemque Reip. Syndico prxcellen.
cislimo, _c.
Dominises omicis nostris aerrim
sd
2
colendis.
5. P.
Sphylicos Marici de
et
alarencis nostri desi-
 deraristimi. VobIS,
C II masni, amicu
honorarissimi, uc debemus, ofte-
rimus. Mirabuncur alii, quorum
de pejore duco tinxie praecordia
2
Ein

## Folio  -  — 85892398X:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
E∞15ZOE A
Ticon. Sed mireneur, quousque
mirari volupe. Nilsui cum ama-
raco. Nil AcexOni cum Dian2.
Honhcros, dNoctri, non (Ic. Sed,
ese ampliore illam Diramvestram,
Iurisprudentiam pucamus, ab hi-
Ece cudis sublimioribus et lubei.
lioribus, quas illa luis intercexie
coronis, rolas accipere Fragraneis-
limas, ee hinc rerum luarum De-
cere d expecere momenta de tun-
damenta pernoctis: Sic de de illis
ipsis melius Vos judicare, de à labe
e clade malerolorum, non pal-
lio objecto, ue justinianus, sed du.
ce de luce menris vetlrae rectius
sencieneis ac dexterius judicancis
vindicare valecis. Generalia Funr
hac Mecaphysica, guxe omnium
dilciplinarum suppedicane, prin-
Ct
ex
ins

## Folio  -  — 85892398X:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
59
Md
aMa
Sec
AM
1
Cx
DEI
De
FUI
IIli
ab
Dd
dt
tII
AId
1
1
Ct)
DEDICATORIA.
cipia. uepore quae huc lola perci-
nene, ut docet ( bcilicacis aquila
Scaligerl. 1. de c. a1s. l.. L. C. 4 p. 9. l mo.
guaedeomnibus omnium rerum
principiis coenolcie, ut idem loqui-
turcomment. in Arist. de plant. fol. 28.
c0b. 2 infine. Qmdmered ed quon
que ipsi suppedicer luris pruden-
cix, ciusdemq; de principiis co.
gnolcac: Hlaecenim, ucadtuma
ni generis conjunetionem acque
xequabilicacem tair instieuta: lea
neuriquam Cica est in nudis opi
mionibus, aue in pertinacia pocius.
numerore, quam in pondere lo.
liditaceqi sencencisrum, Profecto
verxe philolophix divina loboles
absque orbe illo scienciarum ab-
orciva elt, ut suum ad Sylvium filium
paterne scribitscalie. in exist. praefixa

## Folio  -  — 85892398X:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
EDISTOL A
libris Poetices (5 Bajulius per Scalire-
rum in 2. Arift. de plant. Fol. 102. NC-
quepionicunquam, inguit, me su-
risprudenciam cum philosophix
primordiis conpeare. Paulo post:
non pucari libero nobilique ho-
mim tolis Scxrolx Papinianique
relponsis acquiescendum, led quae
judicia darene de rebus concro-
versis, procinus ex ipsis, unde
illi duxistene, Contibus haurienda.
Hlinc etiam hec nottra umme nai
aveca narrcor, ab Aristotete r. poster. 19.
cont. 70. (5 T. Met aph. C. 2. Sapiencixe
illoDictatore, ue cum vocicae Sca-
leer. exer. 273. sect. 2. hondimmeri
EO NUnCUPaCUT. C xeteras enimm ar
res contlicuie ac communie omnes.
Reliquae disciplina UINE axegaNo.
Sola hac prima eniaan0, aAlerem
1C

## Folio  -  — 85892398X:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
9e.
C
du
ia
Ist.
10
que
ua
10
1dc
19)
1G
AEIa
dea
DC)
2d
DCd
pan
orem
DEDICATORIA.
corbilosepholS. P thic. Nicomacb. C. 6
Audimus quidem e videmus, pron
HE nUnC TUNE MULEOFRI TnOTES
mori plane ociolia moroti. Subci.
licaces leu difficuleares in hilceoc-
currentes objci. Verum enim rec
ro, l ca proprer Meraphrsica cA
repudianda, parum aberie, quin
omnia omnino Audia tuerine de-
lerenda, cum vixac nerix quidem.
octendi postic unicum, quod luis
non lcaceac oblcuritacibus e ditti.
culraribus. Rectjus ersd accurissi
mus Scaliger exerc. 289. FchMera
pliysica, inguit, propcer nobilica
cem ee difticulcarem a PauCIS re
cepca apud multos calumnixe pra
piores; aded camen necellaria elt
humamorum Mularum culeori
bus. ue sine exviri vere de solide
e
dam

## Folio  -  — 85892398X:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
ti
D
75TOT A
docti evadere nequeaDE. Ouare s
alius Fortan obiecerie, sxeculacic-
nes hasce Mecaptirsicas esle Neri-
les, supervacuas ee supervacancas.
ille scalicerum rursus pro bisce lo-
guentum audat exerc. 307. sect. 3.
Ouod concemplacius a coonicio
harum haud quidem ad machi-
nas farinarias conticiendas urilis
sic, animum tamen noctrum ip.
lcirix exuae rubioine, acuarq; dd
alia. Ad quaenam vero qualo2
num ad puppas Veneris, quibus
cum lulicane amacorculi admi-
randas auc ad poncem illum alino
rum, quem quocidie tranteane illi
Sufteni, exsruendum. Non lane.
Sed ad faculcares omnes, cujus-
cujus ille eandem sinc live digni-
catis, sive dirinitacis, probe adpre-

## Folio  -  — 85892398X:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
DEDTCAZOZIA.
Hendendas, aCCUTAEIUS exaIIS
nandas, Lolidins RaBiledaS de Conu
Solidancas. Iro eo Iplendore
anitum aHICIE, DE praeluCeaE sibi
ad nancilcendum primi opiticis
Similicodine, nt loguitur dl Scali-
ver, Mira hxC, led vera. Ddeus let
iplum incellioens generae ex se li-
bi aequalem Filum: Propcetea
quod inccllectio eA aqualis in
celligenei. Frod eciatm res incelle-
Eta. Prxecerea cum unum eundequ
sibi Deumm DCUS. OIIa GCHeTZHS
eltimmaterialis de infinirus. ladi
vilibilis ioicur. Unum igieur. Non
enim ex le porch exire. Hinc H
lius JESUSlapiencia Deiest. Ilinc
incer incellivencem sc rem incel-
dectam, cum nullum Be incerval-
lum, de illi sune aequales incer ler
a
una

## Folio  -  — 85892398X:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
EPISTOLA
una volunEaS, UnUS SPITIEUS PFOS
cedic ab urroque, qui uerique elt.
cum illisunum. Dui lecundum
similicudinem, licer non secun
dum omnimodam. idenCITaLeM
elesanter es pie ait Scaliser comm. IM
L. Arist. de plant. fol. 50. B(cendam us
etnos cogirarione noltra. Con-
remplacio haec homine qua(ICxErd
(ETABIE, CCTIOSGHE In CO CXCITAE R
exluleiar mocus, quibus illE velur
Mercurii alis clacus ee cleracus
non cam intera meditecur am
plius, led ad Cupera plane evolec.
Imo, abhisce intimis velue abre-
prus, pertectionem quandam
mimo luosionac, qua lubvectus
masis. magis ad Dei similicudi-
nem accedac. Unde randem vo-
LuneaS. Uma Dei X hominis., qua
qua

## Folio  -  — 85892398X:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
r00
l
AM
in
M
I
115
Er.
e
lu
15+
M
let
ire
BN
U
10
1d
DEDICATOZIA
quo arctior, co d hic dicior de
dirinior. Sed ne nimium: Vos
VIRLMnCMI, taucores honoran-
di, labores holce Mecaphysicos
Marici a parencis noltri delide-
racissimi, xqua mence accipicede
sulcipice. Vobis enim debeban-
cur, cum veltro jure, cum noctro
debico. VEsrRO jure quidem
dum honorem ac splendorem
hisce a luce restra nicidissimas
concra corundem olores e orro-
lores malerolos, conciliare cond
ei lumus, quorum perantiqua de
amcena urbs splender incer Cer-
manix primas: Vosque in ca per
prudenciam e Vircurem. brto, be-
nevolencia veltra huc nos adegie
magnitica d comicas pexclara
qua publice ac privarim insignr
C

## Folio  -  — 85892398X:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
EPISTOLA
semper in maricum se parentem
nottrum adhuc virum utr. Quo
noltro merico 2 nullo Facemur, led
Tolo impullu benevolae ac benet.
Cx nacura, quae veluetaco aue CC.
niotamiliis veltris propria. No.
Aro isitur hoc vobis debebatur
exdebico, cum quia Mtulas huma
mores Foveris e promoveris o
mnes, qridni eroo a noltras ha-
sce ab amico olim vestro, dumvi-
veree, conjunctissimo; proonatas
e jam Tub nominis vestri laudacil-
limi auspicio, publicacas? Tum
vel maxime, ue mences noltrr
axaecias vicium unice abominan.
ces, aligram, qua erga vos gra-
eas Pele declararene, viam arripe
rene, e hoc gracicudinis qualis
gralis didarua extriberene, inque
Dre.

## Folio  -  — 85892398X:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
el
sed
eti
IEUI
Md
d
12
AVi
ACad
acil.
Um
tca
naD
81d
De
vali
19u
sie
DEDICAEORIA
remium vestrum deponerent d
leponerent. Quod quaelo, Vos, o
nostri, accipite de sulcipice, de nos
nostroque omnia cum Deo Fovere
e promoverepergite. Val. Daban-
cur sene ipsissimis Calendis Marrii
AnnI 1622.
.Wae.  Ampl. officiose
coleniie
Lhomae Sacitrarii Pbilos.
5F. B. D. Vidua
 Liberi.

## Folio  -  — 85892398X:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
LOOTCES ETMETAPHESICES
e Scudio(55.
Su eax interris, sit es intratecta Scholasqueo
 Ld
LPCTOR EE PRINCI.
ES SAZCNIA, Domini
mei Clemencistimi, L.001
GC AM dC MEZAPRESTCAM
me imposterum publice protirori elo-
memistime jubenc. Protcebor ee pro-
ficebor lubencissimo onimo, e AdelisH-
ma opeca.Tum: quia meis hilce Divis
obcemperare. Tum: quia dilcencium
Talurem e commodum guarere didici.
Vestrum est, Rudioli surenes, von
Aris inrigilare  macure proipicere
commodis, lectiones halce treguenrer
inrisicando, ae domi sedulo rominon-
d0. Fgo neclabores reculabo, necopeo
ra5 meas, een merces rancidas circum-
Foranei commendabo: Sed ircepca le
cori DrLroenre, copuc illudsorie,
Doeronum Lionos operiam, ur ad ros
PALLAS icta prosilise, se restro lelo aHo.
cice, deinsimner contortio. Veniceergo.
vim
d
10

## Folio  -  — 85892398X:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
lad
6e0
C
min
61
C1
ele
DrO
lisI
Divin
tium
1C1.
ve
erC
Dcet
non
opea
ium
(ea
VIt3
Vos
21t0
180.
Vi
rincice e vinciro Deo duee, labore eon
mire, pedisseque medioeri diligencia,
Deabus hilce restris poriemini, si labo.
resquales quoles pociemini.
Meraeursices rero hodie horaWves
conlueca, L 001crs dic Lunx sproximo
eadem, inicium facurus sum. Tud Douo
benedio nostris hilco Audiis, de lareire
pacem e concordium, ne sinc, qui de ligo
impediro auc remorarirelinerel pocne.
Valeco P. P. Jemx, 10. Maji Am0 161∞.
ibsac
acirrarius

## Folio  -  — 85892398X:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Eit
1
a
MIUM
Qroin Mcchaphplicx dionicasac
singicur, Quando discenda sc disquiritur, dif-
ferencia hujus a Logica alforicur, ee Dropo
mendioperis argumentum brevkes
Anuicu
DAYSICANI, quod
DEV Scer. opcimuster maxi-
mis felix es discencibus fru-
Etuosum esse jubeat jam im
posterum publice proponemus
es pralecemus. Duae eesi non est ucilis ad
machinas farinarias conseciendas: P. xuit tamen
animum inscicia rubisine, acuitque ad alia
e0 denique slendore affieie; ue praluceat sibi
ad nanciscendum primi opificis similieudi.
nem. Ou ne omnia plene ac porfecte est
ec praeter es supra omnia, ita eos, qui scien.
viarum sudiop sunc, suos esse voluit ipsorumque
incellectum rerum dominum consticuit.
quod recte a Scoliger Pxercicar. 307
Sec. 5. Ouid enims Duide EsC profecto
homini insieus à prima origine amor ad
discendi es inquirendi, quod docet es pro-
Bes Aci _ MBcaph. 6, B, C16, 5. deAn.
Gu
e
uia
et
1
e

## Folio  -  — 85892398X:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
15 
aMe
liad
eaat
uli
Ut
Cmit
Et
s
s
PROOMTUM.
de lace Fonseca lib. L. MetapH. C. L. g. L. PCF
totam. Aescire demumputacur, quirerum
causas summas es prima principia coeno-
verit. Arik. I. POlcer. C. II. RL. MecaPH. C. 3.
Zabgrella T. Postr AHalYE. CONC.8. JamVes
no Metaphisica illa provonit C inculeat
omnis. Est enim haec communis coenitio
eorum quae sunt, per alcissimas causases
primaprincipia Coclen. in MetapHI. PrO-
cemm. t. 3. Unde CS hac neia HavrCoNNaI
unme appellatur a Phitosopho lib. I. NC-
taph. C. 2. Domina quidem: quia cuilibet
Scientiae suum concedit subjectum, ejusque
quasi dicito communes’ostendit affectiones
es communia principia. L ab arella r. Post.
Anal. COnF. 9. Pererius lib. L. Phy(IC. C. 12.
e lace Fonsecalib. L. MccapH. C. 2, 9. L. Ja-
rellus in Pratat. MecapH. C. 3. MaTer ve-
rO: quia hac omnium causas primas En
rium, 5 Ens suo in ambitularissime sum-
peum considerat, quod ex se tanquamater
caeteras scierias particulares cenfilios pro-
ionio C5 excludit. Et hoc vuls Scaliger.
Com. in 2. Arilt. de planc. Fol. 88. Ib: Sit-
uti, inquis caeteris scientiis prima Philoso-
Pbias

## Folio  -  — 85892398X:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
PROOMLUM.
phia: Sic materialibus artib. principiaera-
dit Naturalis. Unde non injuria hic quaeri-
tur: Ouando Meraphrsica docenda (InE
e dilcenda Doctores communiter, haec co-
enitis caeteris scientiis e arribus omnibus
demum haec inculcanda esse autumant. Un-
de (5 in operib. Aristotelicis ultimo loco post
Physica collocane, indeg dicunt 20 (LEZa 3a
Duorna g. d. post Physica, ut explicat Ra
muslib. L. Scholar. Metaph. in TIc. pa5.
LI. C5 hinc aristotelem incusat inversa me-
thodi, C5, cujusda incogitantiae, utpote qui
hac omnibus praemitiere debuisset siquidem
reliquarum scientiarum princiviaes causas
Es affectiones haec perpendant. Argumentit
Ramibocerit: Generalia debent praemitei.
At Metaphysica proponit generalia. Nompe
reliquarum scientiaru principia, causas (5
affectiones. P. caeteris fuisset praemittenda
non veropostponenda. At postposuit dristo-
teles. Haec Rami est de ordine Metaphysices
inter scientias accusatio, sed si ad tribunal
veritatis appellaverimus, facile causam ob-
tinebimus nostram. Alia enim est via ara-
tio docedi quoad Res nacura, alia quo-
res
qu

## Folio  -  — 85892398X:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
atra
uari
2(in
et cb
nibita
Um
oB0
S S
tRa
PdG
a Me
Je Gu
pidem
atis
pento
lOm
sas
endt
Tris
hosseo
ibHI
2M
_ 12
P R O∞EM LWN.
dnos. Zabor. l. F. de meth. c. o. in Introd.
ad ciril. PhiioTk. C. 17. OnOadreInAEUTA:
Urique Metaxhysica omnibus caeteris prae-
mitienda esset disciplinis. Ratio est mani-
festa: Aquo caeterae dependent disciplinae, id
illis ipsis pruis sit, necesse est. At a Metapby-
sica caeterae dependent disciplina. FX
diet. F. E5 Metaphysica illis discipli-
nis praemittenda. At vero quoad nos
eisdem est postponenda. Nam haec pro-
pier intellectus nostri miras angustias
Scalig. Fxerc. 307. (cct. 20. urpote qui illa
arre persipit, quae anti pedes sunt Scalis.
d. FXerC. 307. Tect. 21. a sensibus remociora
C5 sempiterna respective) cum sint 5 illo-
rum ad intellectionem mentis nostrae dire-
et a acies tam imbecilla, quam ad solem in-
ruendum Nycticoracis oculus, ut lequitur
Scalis. Exerc. I. Sect. I. aliis quasi scalis (5
alis adjuvari debuit, ut tandem intellectus
consirmaretur,  cateris excultus discipti
nis, perinde atque (acto e lobo bostes dispelle-
ret, ut utar rerbis Scaligeri d. Fxerc. 307.
Ect. 5. Duodcum non paucinestie ant, sit
et

## Folio  -  — 85892398X:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
P R OCMLUM.
etiam ut perquam pauci inveniantur bond
Metaphysici, ut congueritur Scalis. ip le ex-
CrC. 254. Causa remina. Una: Duiahane
plane irrident es derider. Altera: Duia hac
cum aliis confundunt. Neutra varsbono du-
etaGenio. Illienim, quod ienorant oderunt.
Es imprimis, ut pecora ad pastum abjecta
voluptarem nesciunt aliam; nis quae ex be-
luina oritur supinitate. Sic nempe de ambu-
latio pioris ac mareidis, quae a prandio in-
stituirur, oneri est, sicum eo Fastidio com-
paretur, quodoritur ex ienava sacuritate,
Scaliger Exerc. 307. Pect. 3. Fli verotermi-
nos artium es limires transiliunt, vel plane
tollunt, qui tamen omnino inviolabiles esse
debent. Duo in lutoharent puries putiilli
Ramei. Vide ducem illorum Ramum in
Praetat. Meraphyl. _ lib. 9. Schol. Di2I.
c. 8. Nocholdum in Diatribe PhiloCoph.
c. 14. sect. 2. Hesselbeinium in Theoria
LOgIC. C. 5, 4. 2. Ast ego abhisceloncum
abeo. Causa multae imprimishae: Duicquid
e
est, ita ut est, cognosei debet evdnNOV. Nam
proxier veritatem est nostra cornicio Ari
ROL.
1
esse
u
1
as
Bc
Ep
1 
qe
1
lip
1
 

## Folio  -  — 85892398X:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
Xb0
olcet
abat
a ba
omoc
lerum
eea
GAM
adiot
I0c0t
ritat
terr
et 
iites
pH
1
O
10t
ib
et
PRO AMTUM.
AOc. 2. Netaph. C. 2. COnC. 3. At Veritas de
mum illa persectaest, quae rei esse, ut est.
proponit. At sunt omnia entia. Ut ered
sunt, sic etiam cosnoscenda sunt. AC a L 05i-
ca sic non considerantur. Omne enum Logi
cum est relatum. E. Considerantur ibires.
non quaentia. sed qua arrumenta s in-
strumenta docendi, ut loquitur Philippus,
ans instrumenta raciocinaudi, ut loquitur
Scaliger exerc. I. Cect. 3. _ 3. POCF. C. L. P25.
206. hoc est, non inquiritur quid in se sint,
sed quid sint respectu alterius v. C. Deus non
consideratur à Losica, ut Deus est, sed ut
vel causa vel aliquid alind. P. Cemper cum
respectu, s sub modo disserendi seu docene
di qui respectus ipsius tamen rei 65 Fntis
enjusque cosideratione proprianotollic. F. ab
alia scientia seu disciplinae sub hoc formali
qua sant Entia, considerari debent. At non
cornoscuntur ab alia, sub hoc, quam a Me-
taphysica. Unde (5 Metaphysicam dari, es
a Logica differre vel infans etiam colleze.
rit. Demde: Si Logica considerat Fns, qu’a
Fns, Logicaorie scientiarealis. Sic enim
consideratum LnS, non est nisi reale: Ab
rea

## Folio  -  — 85892398X:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
P ROR M FUM.
realis non est. Omne enim Logicum inten
tionale est, quod ait Zabarella lib. 2. de
Nac. L05. C. 3. Scaliz. CXerC. L (ec. 3. est q
Dialecticae tradere modum sciendi Fonte-
Calib. 2. MetapH. C. L. 9. 2. Ccct. 2. L. non
ipfas res, aranorzae aua Enreir Mnnrr
reonor Banuns, AriAtOc. 2. MetapH. C. 3.
Imo: Instrumencum est Lorica. AF nullum
instrumeneum rem habet ipsam, sed ad rem
adhibetur. Scalig. lib. 3. POec. C. 7. Imo: Si
dantur altissimae Fntis divisiones (5 maxi-
me subtiles, urique dandaerit scientia, quae
illas consideret. Ac dantur. Probo. Fns est
unum, verum, bonum, est finitum, infini
tum est orius (5 posterius, est actu(5 po-
tentia, est substantia vel accidens, (5C. qua
infra ordine proponentur. F. danda erie
fciencia distincta ab aliis, quae illas conside-
ret. Haec non est nisi Metaphysica. Denique
breviter sic concludamus: Scientiae secandae
sunt, utres, AristOL. 3. de Ani A CONC. 30.
SCalIB. PxerC. 1. Pect. 3. Atqui Fns occur-
rit considerandum vel uc summum quid 5
commune, velut particulare quid eS pro-
prium. Si ut commune (5. summum urique
dan-

## Folio  -  — 85892398X:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
inet
2.C
est 
onte
5. no
ququ
H. C. 3
ullit
drett
MBAN
G
1Sb.
(5 0
c. G
A ert
n1G
IC. 3C
id
5Dr
ui
dut
PROAMFUM.
danda erit propria quaedam scientia, quae
subista notione Cs communi ratione illud
consideret. E. omnino danda Meraphysica,
quae hoc distinctum habeat à caeteris obje-
en
etu, distincta principia distinctas affectio
nes, distinctas objecti secies, (5 aenique dis-
cinctum considerandi modum E. nec catera
scientiae, nec Logica cum hac erit confun-
denda. Si ut particulare quid es proprium;
Jam ipsi objecto respondent scientiae (5 ar-
tes, quae ob id particulares vocantur. Ut er-
sd paucissimis MMetaphysica Cs Logica dis-
crimen artinsamus, differunt vel maximé
OBiECrO formali. Duod Metaphysica est
Ens, qua FnS. Logicae qua disseribile seu
quatenus de eo doceriper usuRatiois homi-
nes pOssunt. PLNE: Metaphysices est secula
ries contemplari: Lorices est opus fabri-
care, quod docet Scaliger Exerc. l. Scct. 3.
INSTRUMENTIS: Metaphysica est noriona
primarum seuibsarumrerum. At Locica
est notionum secundarum seu intentiona-
tium Philip. lib. P. Dial. p29. 3. Scalig. d.
exerC. Y. SCCL. 3. DENIG LLFFCIIS. Meta
physicaintellectum perficit, quoad rei co-

## Folio  -  — 85892398X:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
EROCEMTUM.
onitionem. Logica vero quoad ratiocinandi
seu disserendi modum. Confer Timplerum
LMecapB. C. L. G. 12. FOl. 17. Croclen. Part.
L. COHETOV. C. T. G. I. PaG. 3. Nunc de nestro
proposito paueis: Proponendi eperis areu-
mentum hoc esto. Praecepta Metaphysica ex
ex opcimis autoribus imprimis dristotele,
Scalieero, Fonseca, Zabarella Contareno,
Diccolomineo, Simonio, (5 c. excerpta, ingu
duos libros conjecta, Octucos proxonemus,
provosita Axiomatibus ad materiam,
quameunque pertinentibus illustrabimus 55
explicabimus, adjecturi sinculis capitibus
memoria causa suas ouvoibes seu tabellas
Ss unice daturi operam, ut ambobus oculie
adusum respiciamus. e5 non tam subtilia
autsinosa quam utiha s gratiosa discen-
tibus afferamus. (5 offeramus. Tumodo
dexter ades nostrosque juva
Deus alme, labores.

## Folio  -  — 85892398X:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
Cimai
DlerUI
h. pa I C C
enost
estotetl
apibt
tab
esub
(acti
Pas
discelet. bi-
umotu
va um.
stno
MID

## Folio  -  — 85892398X:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
de d s
lLTAPAIYSIOOR UM.
Infinitam Deus, de quo est Theoloeia Philosophica.
(Ancelus, de quo anecloeraptiia.
Sporbolo Ldbgloc
Lanima, de qua suxodoyiaer.
(Substantia
eague
Hoc libro secuon
Mecaphysices
pars proponitur.
Hac vero acit
s
Prima sei immatersaca. Materia prima-
CCalum.
C FFiherea
Stella.
(Ab solutum 7
PPrimarium
Accidens.
Estque
Simplex 
(Subluraris, Elemer 
(Impersecte. Metcora.
Corporea, es haec
a primâ orta, seve
mantiata. Ft haec
ob
Compo-
sita, vel 
lQuantitas.
Librao.
Rctacum
Secundarium, quod exepli
cat ereestaitas, tum
Sirum.
(Propinquiores h
TrahituM.
(manimata
Persecte.
Perfecte es reciproce, Relatio.
Factio.
Impersecte B no recipioce
(Passio.
Temporis. Quando
lFocI. ~bI.
(Remotiores
itatia.
l2. redles.
(Non sentiens. Planta.
AAmimata
Errationalis. Crutum.
Sentiens)
CRationalis, FLomo.

## Folio  -  — 85892398X:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1) C 
1B. E Dd eitiu o
d
onias oti o
ad ergelogeit oup .M. vilb sle
o  q etos mttiinit
averque rilesintit si lisM 1d . N ∞A
13 Y3d12. 1
eu tdo ioE
de1ota deode 
dnrivil
:
1do erui.
15
e dene
opmo
1e
t  b  stic
adeleuriie
 C3, l 192181)
imuo
n 1ded
Odiem a. . c. C g io
 2350.1012 5
rie
n
n  p vit B
113
ni
raiosenici
uoerit
-1013:) ordis 30t2
rculusismq od
200d) pdgu 1eM
. 1.110q 2 a
31ga Broo 3die
-313B i e
crs da

## Folio  -  — 85892398X:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
2
e
1lil
Miu
atur: Leibn. Marg. 112
eeeeeeeeee

## Folio 1 — 85892398X:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
are
iCD X: dpE EG. 
. LCt udsed  E Bc oe
MIE LACMTTSICORUME
ARISTOTELTCO-SC ALI.
CEREORUM.
LIBF R Y
Deo
ENTEMNIN
ER
ALISSIME SUMDTO.
DCG; HUjUS PRTNCTPTIS EF
AZT RIBHFFS.
C A PUT I.
De Metaphysica constituendam
ubi de bujus causis es objecto.
1. A AF T APHYSTCA considerari po-
LA ces _EdEBCE, TUM UT OONSTITU-
ENDA ION COMPARANDL, TUML UT CONSTI
TUTA ICHCOMPARATA.
2. IT CONSTETHENDA: FIICexCuti
enda (UnE CAUS A eC OBYR C FUM.
3.
CAuSa quidem: quia: Ouicquid est
CXET2

## Folio 2 — 85892398X:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
exera Deum per caulas est, ex caulis et in cau-
l15. Scalis. Exerc. 307. ect. 27. USqi aded, uE
criam caula cautisnon careaue luis Scalig. 3.
Poer. C. 8. F. _ Mecaphylica fuis conster cou-
hsnecestum cAt.
4. IIIae ergo squae lune, ur omnino lune,
in froncispicio hic perpendendae fuerine. N a
quod inquie aristoteles 2. MetapB. 6. 2. 8X loUEr
 a andes ara ailias EE: 2dEOIOUC)a ZWẄSNCINE
nasor o ar ra airia quae EoVEV ra Neco (. ACMC-
caphrlica cognicionem nobis ne compare-
mus, jam halce inhujus praelectione consu-
minustioculas. F. caulashujus siccopede
hicpraecerire nec poltumusnec debemus.
S. OBsEerum vero: quia prohocomnia
dirisguntur praecepra, ica uc ad unum conspi-
renc finem. Huic principia e caula com-
Decunc Piccol. in introduct. Philos. moral. Cap. 4.
pas. 10. Ilnde omnis exnoritia hujus depen
decdisciplina, quae circa illud verlatur cog
nicio Piccol. d. l. 6. 6, Pa5. 12.
6. CAUSA VerOIIIa TUNE TUM EXZERNA
TUME TDTERNS.
7. EXPRRNA TUNC EFPTCFENSSCPIHIS.
8. EEPTCIENS CA DEVIHA LCU BRIMA SS
HUMANA SCU SECUNDA.
9. DLVIN A eADEUS. Flicenim vEOmMI
um aliarum rerum bonarum de dilciplina-
cum auror eAt e FaurOT: Sic ee MecaphyCi
cand

## Folio 3 — 85892398X:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
InCal
leo,
calie.
tecC
20 lu
inE.
S iot
WONCI
ACH
31Vpa
CO
Oped
US.
COH
cons
(aC
Et. 6AD1
des
AUECO
TFFI
FINI
RIMB
1FO)
(C
Fam, ut exrerartim H aerem ee dominam à
Deohominibus concellam essenemo lanio-
rum dubitare porest.
10. Indasacio harum subrilicacum, inquix
Scalis. Everc. 307. secto Z. Ech non est urilis ag
nachinas farinarias ConAciendas: LXWICEZ=
mecanimum insciriae rubigine, acuieque ait
alia. F0 denique (plendore atticie ut praelu-
ceaclibiad nancilcendu priimi opificis simi-
licudinem. Odincomnia plene de pertecte
est ac prater de supra omnia; ita eos quilci-
entiarum sudioli une, suos esse roluit, ip(0-
rumque intellectum rerum Lominam COn-
Aicuir. Ilaec Scalicer. 
Fr. Duod si ergo scientiarum Audiosos
uos esse roluirillorum que incellectut re-
tum dominum consticuie. icique iple il.
las ue ordinarit prius, sic de rerum istarum
considerationem instieui voluit. F. 8 (ci-
enciam iplam odisse nonporet.
12. FLUMAHA CI PKIACIPALIS X MINuS
PRTHCIDALIS.
13. PRIHCTPNEES Cune Hlomines docti es
Capiences, guos in specie hic Mecaphysicos
vel cerre Mecaphylicarum rerum Audiolos
appellabimuss
24. Sune enim Sapientum duo ordines
quodrecte docer Scalicer. Pverc. 274. Unus
COFHBBR

## Folio 4 — 85892398X:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
corum est qui Respublicas constituerune, le-
sibusque communirerune. Ec hi Policici
Proprie aicti (UNC, DEQUCCHEANE FaNEOPCTC
illa quae lupra lunc, auc a Rcip. dignitacere-
mociora, uepore quilionorem ue lummum
bonum. Cuis in actionibus adorane, ec unice
Suspiciune, ur docer aristoteles 1. Eth. Nicom. C.
S. Alcereorum est qui procul a cirilicurba.
sibiacexlo rixerue, despectarerra, ur loqui-
tur Scaliser d. l. _ vocaneur alias decvertixo
Aristot. d. lib. 1. Eth. 6. 5. Ili sepolucarerum in.
Feriorum cura luperiora illa securi luncma-
xime, e verae Philolophia nueleum (cu ani-
mam inquilirerune diligenter de invettiga-
rune accurare. Juo de hominum genere
Virgilius 2. Ceore. in fIn.
Felix, qui poruiererum cognolcere caulas,
acque metus omnes et inexorabiletacum
subjeciepedibus. Crepirumque Acheron-
EIS aVaVI.
25. Hlolcemiritice excollicpasm Scaliser.
illorum contemveores exagiataspere. Sic
Capiences caelo propiores osirane, minine
Populares. Dui enim post mediam noctem
cena ineac rarionem ur hilce pallelcar di-
spuracionibus (Mecaphyscis) ieritores mul
t0s, admiratores paucos, imicarore forraS
InVenIeE neminem INGHIE, EXerC. 6. sect. 12.
Ilac

## Folio 5 — 85892398X:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
UNIF, I0
Poliet
copet
tace1a
nimul
EUM
IcoM.
108H
eHI
11
E
restit
C
et
s
e.
1C
sCa
e
Hlaec aprimae PhiloCophia chelanris suppedi-
cara e pure ex nerrose in ambulaceisnoctris
non luculence ac languide, uc tir in ictisnovis
Academiis, quae nihil nis eabularuM venCO
Tas relitationes olent. inquicidem RxerC. 177
sect. 3. Alia loca lubenS pFXreFCO.  C1
16. MIIHUS PRINOTPALIS CA TUM TMPELS
EBNS, TIIME ENSTRUMENTALES. Se
27. IMDELLENS CI DEFEOTUS BF SCIEN-
DI AMOK.
18. DEFECTUS. Hlomo enim perlaplum
maximâ, ne dicam omne lapiencix lux par-
rem amilic. In hujus locum successe ig
norancia. Jua de rehementer conquerun-
tur passim Philolophi: d incellectionem
Cempiternaru rerum, encis nosra direet
acies cam imbecilla cs, quam ad solem in-
cuendum Nrcticoracis oculus inquie ex AriL
Rocele Scalicer Exero. 1. sect. 1. Addc eundem
Exerc. 307. fect. 12. e5 21. underandem Huma-
na lapienria pars est, inquic. d. Pxerc. 307. sect.
29. Quaedam aquo animo ignorare velle,
quia in lapiencia humana caligo pro sole
CH. Scalis. in 1. Theophrast. de caus. plans. 6. 15.
fol. 59.
19. Jam morbus cognitus octendit quae-
rendum esse Medicum: Sic X defectus quae
rere nos docet id quod defectum rel Cup-
Pleac

## Folio 6 — 85892398X:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
pleac vel eriam collat. Hoc praestane dilci-
Plinae _ AFTES OmnES. NVa nEOa 2EZ Vn H91
atdcia X BegONEt noV TS DVOECS BOVRETaI ava
ragesr Arist. 7. Polit. 6. 17. necinepre cum Na-
cura conjungi porest arris lupplemencum
quod inquir scaliger in 2. Tbeopbrast. decaus.
Plantar. fol. 9b. Acpeoindeeriam luo in gene-
se Mecaphrlca. Fxuicenim animum inleir
cixe rubigine acuirque ad alia scalig. Exerc.
307. Sect. 5.
2D IS CTEHDF AM OR RP APPETITAS.
Nam quodair aristoreles 1. Metaph. 6. 1. oravrEs
arbeconot xu ci devas o eEzorra quod. Cuj reima-
nifelcum eAt indicium à iodyorcor ae zannors, Cen-
Cuumdilectio, ur docet Aristotel. d. l. _ expli-
cat Fuse Suarez. disp. Metaph. sect. 6. n. 3. ex
Segq. Elic appecicus sciendi morir de impu-
lichomines, ur icta inquirerent veritacis u-
dio, quae aliasmarcida ex vencola ingenia ne
cicirillirio Plaurino aue calla nuce eme-
XIHF. - 9.
21. INSTRUMERTALIS CAESFDULA OBSER-
VATIO REMETHODICA TRACTATIO.
22. SEDULA OBSERVATIO: Haec enim
ex cerris eriamnum reliquis in Nacuraprinc
cipiis cerras exstruxic ee eduxir conclutiones
Nam quod inquir scaliser in 2. Theophrast. de
cau s. plantaY. 6. 5. fol. 207. principiorum a8
eresio

## Folio 7 — 85892398X:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
dilc
121H 1
et aira
MI N
CHIH
debi
GCH
in
Ct
05
retionibus aeque constientionibus de di
spurandum ex procedendum ad conclulio
nes. Ilarum enim habicus sunc scienciae.
Ouoinrssmaximas sibivendicar. Flujusc.
nim Cunc prima principia. Scalis. Fxerc. 307.
sect. 18. 34.
23. Hloc optimo inquilicionis e crolu
cionis labore Mens IRhmum ictum vel A-
cheronca Nacurx per de proprer laplum re-
luc occlulum ee undique monstris obsessum
pertodere dinerare poruit. Veriratis enim
cognicio etsi difticilis estur docer Aristoteles Z.
Metaph. c. 1. Tamen e hicnhil feretam.
aeduum ek; quin quarendo invectisari
DOME.
42. Anima nempe exculca disciplinis vel
ulu exercitara, aeque in se collectaperindé
acque facto globo depellichostes quod ait
Scalis. Ever6. 307. sect. 5.
25. Duin: Praeit leiendi appetirus e in-
quiric ledulo quae inquirenda, de cruit luis ex
involueris caularum, quae porest ee admiccie
Nlacuraunum: quodq; vero postquam cru-
tum es ex involueris luaru caularum, repe-
cita perpensione exagicamus, rerocamusad
Irdium lapidem auc ad incudem, aucignem
hoc est ad refexionem Rarionis, mecallo-
rum more, quorum probieasillis lesibuseri-
2
1F2
Phra
Ut
etb

## Folio 8 — 85892398X:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
bus exploratur. quod aicicerum Scalis. d. PX
erc. sect. 5. Tanca eA scilicar ris diligentix e
experienciae, uc eriam abdica quaeque pene-
crare pollic e Perrumpere.
26. METHODICA TRACTATIO. SinchaC
enimnon disciplinam ordinatam, led con-
tulum chaos habieuri Oramus, d quo uF Na
cura, sic ex merico Ars abhorrere deber. In
omnibus disciplinis ordo experendus est in-
quie Diccolomineus in Introd. ad civl. PBilof. 6. 14.
Pas. 28. EC: Omnis a GEia CA CONErA natu
rom Taurell. in Alp. casis lib. 3, 6. 6. 4. 7- par. 362.
Ec: Maxima lubcilicacis pars in libris Capi-
encum est aconomia Scalie. Exerc. 303. fect. 9.
27. Optime prohilce scalig. Pverc. 1. sect.
3. reterens Placonem in Parmenide lapissime
uri cerminis Mecaphylicis. ex camen Diale-
eticum istum diciDialogum. Cubdic: Ilaud
camen id Dialecticus sed Mecaphylicus Dia-
lectice.
28. En quid velic Scaliger: Mccaphy(
cus lua proponie, sednon Mecaphylice, or-
dinem enim ee coram docendi doctrinam
ipse non habet, led a Logica muruari debet.
F. Mecaphylica proponic quidem Metaptr.
sicus, sednon Mocaphylice. verum Dialecti-
ce. E. Dialectica instrumeneu est docendi e
ordine proxomendi eriam res Mecaphy (ICaS.
29. FL.

## Folio 9 — 85892398X:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
s. d. D
cnria
C pet
Sinel
ed c0
ue1
bet
15 est 1
10 s. b. 1
2 paL
Ba. 3
r18(
 selt
1.
pist
Dia
F
51
aph)
(ice
rina
idet
etap
ialet
enct
yliba
29. 1
29. PLHYS CI TUM COMMUNIS XUM
PROPRLUS.
30. COM M W NIS est sloris DEL Ad
hanc enim omnes aspirare ee conspirare de
benc disciplinae, urpore quae a Deo canquane
primio principio oriuneur. Sic e ad cun-
dem sracissima reciprocarione debenere
verei Scalis. lib. 3. Poët 6. 8 pa5. 222.
3L. PROPRLUS CA TAM IN XBRMBL
DLAS TUM AF YPNGS. 11
13ZIILN TER ME DFHS est contemplari
Ens qua estens, de lic eciam principia CxrCrA-
rum arrium firmare ee contiemare, ut docee
Scaliger decaus. Lat ling. lib. c. Cap. 4. pag. 9. ime
examinare de judicare scalis. Cxero. b. sect. 5.
iplumq; incellectum rerum (ciencia imbuo
re rubigine insciria exuere, ee ad alha acuore.
Scalis Exero. 307. sect. 3.
33. ULFIMuS est vericas. Non quidem
simplicirer. Nam hocsensurorius Philolo-
phixfinis est vericas. Sed quatenus ec quo
usqi ex principiis de praeceptis Mecaphylicis
poteltexerui. Ec hic eriam in specie verum
Nihil preriolus veritace. Pa enim hominis
Tolius mera est, Scalis. de C. L. F. lib. 2.6, 63. pa5.
13. LC, quodait Zabarella lib. 1. Apol. 6. 1. Veri
Philolophi (ac proindeoriam Mecaphyhci)
munus est sempexparere Racioni, d verica-

## Folio 10 — 85892398X:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
2C
remnon Tolummenre, sed ore etiam conti-
ceri. Paucis: odio eamore vacui debent el-
Ee, qui verePhilolophari cupiunc, ee uni veri-
caricanquam laxoadhaerelcere Aristot. 3. decal.
cont. 65. _ Tua eriam proprer hanc unicam
delere Aristot. 1. Eth. NIc. C. 6. Scalig. ExerC. 6. sect.
4dancum de causis exrernis.
34. IN FP R N _ CaulX X hIC TUnEMATE-
RTA _E FORMA.
35. MIATERTA CunEPEEcOpCa Mecaphysi-
ca genuina, legicima echomogenea. Echenim
hancur dilciplinas careras accidens essenon
ionoro: Tamen ec hujus mareriam dari de
posse de debere alibi Carisnervose demon-
Aracum est, de pauca eriam de haccontro-
vecha intra accinsenEUE.
36. Illa vero praecepra semper à modo
considerandi quali restringuntur ad hanc
cerram disciplinam, qua alias quoad ma.
cerias cum aliis convenire in non paucis vi-
debantur.
38. Forma ergoilla estaccommodatapre
ceprorum dispolicio. Non quaeris. Namhac
generalis est, quae omnium disciplinarum.
liquidem legicime dilponantur. Sed illa qua
ab iplo Mecaphylicae Formali X Anc, jam
hujus speciei propria Facta es, icavenon de-
cur ullum Mecaphylicum praecepeum quod
nOn

## Folio 11 — 85892398X:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
In C0
lebena
CunIV
10t. 3. 
CUNI
Versib.
TF
non illud suum decerminatum, de pexleri-
prum objectum, cum criam finem sen: Pex
respiciac.
28. Sic ergo muruo haec sele oomitaneur.
Afinc dirisicur e subernarur efficiens, cym
2d conquirenda ilta praecepra, cum eriam se-
cundum illa concemplandas res obje-
ctas. illis primum imponitur Forma, uc
DeMN ictius arcis ousmua aliquod habeacur. Hla-
ecapt
Fth et
seslet
en dat
deme
LCGOH
M
1102C
DaUCt
Dd
olit
di
IBC,
IEp
aM
becur reco proprer kinem. FIaC de causIs.
39. OBsECTum Mcraphylices CA ZUM
INTER DUM ZUM F X TBRHUM.
40. Te T F R Nun alias informarionis est
incellectus hiumanus seu animus. Scalic ex
Exerc. 507. sect. 3. Ilunc enim exuie insciriat
rubigine, acuirque ad alio. Imo eo (plen
dorcafficie, urpralucear sibi ad nancilcen-
dum primi opitieis similicudinem, quod de
anrea non semel acractum.
41. FXY ER N UM, alias cractationis seu
circa quod, ectuca in aliis, MA TERTALECE
FORMALE.
42. MATERTALECCEnS, h. c. omneillud
cujus cs esencia. AEnihil est quin habcac (u-
am esfenciam Scalis. Everc. 307. sect. 14. F. eni-
hil eAquinrarione lux essentix à Mecaphy-
sica considererur. Sed camen (ubcerramo-
do, quod probenoretur.
AsLbka

## Folio 12 — 85892398X:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
43 PORMALL CA, qua EnS, hoC estuni-
verlum scuunivertale, leu cuinullum cerci
d detinici Encisnomen porele comperere, ut
explicat Goclenius part. 2. Metaph. disp. 3. tB. 3.
Vel in quancum Ens univerlolie commu-
nillima ratione considerarur Arist. 4. Metaph.
C.I Cramerus in Prologom. Mecaph. pag. 26.
44. Ouod Formale modum opendie, quo
Mccaphrsicahoc objectum objiciatur, de (-
mulcciam a Logica distinguatue.
45. Communissimum hoc est objectum.
Communissimum vero est ENS, (I quam poc.
est lacissime accipiaeur, nempe quacenus
Enses, quarenus nullam omnino paciturre.
Arictionem, licuchcin aliis scienciis, quae ee
ipsequidem Ens considerane, sed cum re.
Arictione, hoc estiguarenus rel est quantum,
vel quale ecc. Hacuralevel moraleec. Vide
Cramerum d. l. Pas. 27.
46. Echocrolebar Scaliger. ExerC. 1. sect. 3.
ibi: Sola Mecaphylica, inquie, se exercer in
concemplatione cujusq: Enris, quacenusFns
h. c. concemplatur Ensno adsrictum ad ec
nuscerrum, uc dictum. Adde e adi Soncina-
tem 4. Metaph. Ouast. 11. Ravennarem in Tract. de
Risu e Ridiculis c. 8. Savanorolam in Epit. univer-
se Pbilo soph. p. 201. Fons. 4. Metaph. b. 1. g. 1. FranC.
Suarez disp. Meraph. 1. fect. 1. M. 24. C5 segg. PFCaM-
cum deMexAvarsica constimenda.
Z.X

## Folio 13 — 85892398X:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
EYNOYIZ C AP.
 n B V
d
IIUm
1. Meta
8. 26.
cendit
IatUI
object
QuaM
quat
DaCII
d Ci
Quat
edci,
orb. l.S
exCT
AFCHU
TUMa
l1 501
In Z1
pit.
Q.1
94. 
da.
a
di
X 3
35
2
us
e
X 5
p +
2
i
5
5 8 15 +3 d8FF
e
2
1115
 58
s
3
B
d. E
e
2
5 L1 E 5
a
 ut 

## Folio 14 — 85892398X:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
et LL
De Metaphysica constituta.
X. Y E. Mecaphysica prour constituenda, e-
simus: Nunces decadem, prouccon-
Ricuta, asendum est.
2. Flicvero consideranda, TUM UX ADDI
SC F H D A, F H NE UT USURP AND A.
3. ElT ADDISCENDA: ElICrequirIEUE
ZUM DLVENRM A BXLLTUM, FAM HLUS
AL A NHM S FUD CUM.
4. D LY ENUM AUXTETUM. A DeO CRIMI HE
Tuncomnia. Si enimillenon esser, necullae(
Tencencia Libar. de Cruent. Vuln. p. 147. Sic d 2b
eoomne accipiune vigore, d virtute, urpOTE
2quo  quoad esse e quoad bene esse unice
dependene, imprimisechumanusintellectus,
quem, dum scienciarum Cudiolus cs, uum
eseroluir, Scalis. Exerc. 307. sect. 3. rerum que
dominum consticuie Scalis. d. Exerc. IIrde ex
huic lua luce pealucer Audiisque benedicie
opcimus, urinhilce quali coloremur ab illo
primo lumine, ur in aliis loguitur. Scalicer Ex-
erc. 359. sect. 11. Paucis: Nostra haec in lico-
ratum audiis percorinario sinc luperna
LHCC
Pag

## Folio 15 — 85892398X:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
IHt
IEMenO
luce miterabilis qua dam est errario. Scalie. d
EXerC. 359. sect. 2.
5. TTUIMANUM SZUDFRM. HIICacceBden-
dUM TUM UNDE TuM ouomovO addisCAEUIE
Mecaphylca.
6. IIN DB: NeMpC ex SySLCMAT MICTA-
physico. Omnisenim dilciplinarequiric Cer-
a quadam peacepta ordine dilpolica, qui-
rouca bus primum geors quaecam iN MENce, MOX
L.V3
A.
sCC
FHN
eo
HCO
17.
ate,
eC
NCC
S est.
FC
r6.
eb
nUI
Scall
a
etiam exinde habicus conformerur. Nam
georsilla non differrab eo, quod est ezis, ni-
si quod EEs jam est contirmaca, Scalic. lib. 3.
POet. 6. l. P45. 208.
7. Inducitur aurem ille habitus ex actibus
Frequencioribus Scalig. lib. L. POeF. 6. 2. Pa8. 8. (7 3.
6. 20, pas. 262. Teu actionum crebritate, auF ex
paucis bene ralidis, licur caricas in lapide
vela multis surris, vela relolida paucis icti
busScal. Fxerc. 307. sect. 4. UInde una cum cere-
ris caulis ad omnem habicum indlucendum
uebocor seupracepta requiri ex arist. 3. RBetor.
c. 12. docer Keckerm. in praecog. tract. 2. c. 1. idemqu
ipsum urset Plutarch. lib. de Pduc. Liberor.
8. IIIa na Tannilais (eu propolicionescerta
Xrmae. quales eria in artibus a lcientiisre-
quirie Philippus lib. 1. Dial. pac. 42. TUnE cum Ca
ceris habicus hujus Mecaphylcicausa effici
CHS. E. iplum habirum non insre diuNEuT. E.A

## Folio 16 — 85892398X:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
C
enim omnis efficiens exera rem, neque quod
efficicingredicur Scaliz. Exerc. 28. sect. 2.
9. Opcimeidem Scaliser Everc. 507. fect. 16.
Sciendihabirus aliud est abiplisproposicio
nibus, culirinprima specie qualicaris, effe-
ctus. abipla specie, tanqua aeaula efficiente.
Noneric idem cuipl specie delata, quae est
Similiendo in cercio capire qualicarisurcolor.
10. Negi veroharu praeceptionum xceprio-
nehchmpliciterincellectus: Sed aliomodo
schabens. Est incellectus esseneia lua incel-
lectus, non aure tueperincellectionems F ACC
enim merum opus tinis opeix h hachoc,
quod non est d Fucurum esle debet quod in-
quie scalic. d. Exerc. 307. sect. 24.
II. OuoMODO: Nempe N A TUK A eE
CURK.
12. NTa run a, eaque bona quae Crecis
est dqvian dnnnesa quocus, si in ulla disci-
plina addilcenda, in hac velmaxime requi
TITUT. Suncenim quae in HAC PEOPONUNEUE,
spinoliora acneuriquam popularia Scal. PX-
Orc. 6. sect. 12. Imo TuberlitareS UnEMCTR, X
quidem eransmacurales, de quidem cales, qua
non lunc epulae erivialium ingeniorum.
Ouinecium hand vulgaria judicia excedune
mulca scalis. Exerc. 307. sect. 13. d quae animis
oriolis oriolae aequeinueiles. Scalis. d. Everc.
secto
le
de

## Folio 17 — 85892398X:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
equeq
sect. 2.
307. s
orOpOL
ITatIS,
ettiCi
Ed, qua
fect. 3. Sed catnen vegeris ingeniis summatia
cognolcendi asterune volupeatem Scalig. d.
Everc. Lenaris vero nullammajorem, quam
expedicum fastidiolumq concempeum sea-
lig. d. Exerc. sect. 12.
13. Inhac duo imprimisrequiro. Nempe
ZUM TN GENTAM, PUM TUDTOTAM
24. INC e N tum comprehendic pocesta-
isur cem simul d Facilitatem apprehentionis Sca-
Moce) lig Exec6. 307. sect. 5. urpore quod a principi-
onismencis a sensilibus etiam excicaum, alia
suai hinc deducic. Scalio. d Everc. sect. 8. de mer2 eA
em _ vera apticudo, quae a Nacura daca, vel in-
Ghac Ricura, crevic aue dilciplinis aut conrempla-
e quo rione, Scalis. ExerC. 1. sect. 2. IInde inGCMIUIML
oblolurebonum rectam constitutionem per
AE AAEUTAII CATWM AIIMII FACWLEREIIMI, GUAFIINE
Munus est apprehendere ancinvenire este aie
ux SI Piccolomineus Philo s. Moral. Grad. 2. 6. 4. pas. 150.
ulta
iiver
DONOI
ri2 S
pmet
eales
enio
XCB
Ta
li8. d
15. TuDTOrUM est ap POSIEuM CaNqUAM
Praecor quidam, ad inventorum perpensio-
nem. Oux estmantorum veluri quaedam ru-
minaris ad coguenda consilia Scalis. FXerC.
256. Unde hoc nociriam conclutioms esse
quam MenS CFCIREPUTRE SEM. SimOnIUS II.
Ethic. Aristetelis 6. 3. f. 4. 4. UEpOEC CinC qua in du-
BIISMENSNOSEA HON inaGIS aCMAVISSInCAN-
choris in mediis Occani remmectacibus licti
SoMto

## Folio 18 — 85892398X:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
17. Ingenium ergd proprie pertincbic ad
invencionem ee apprehensionem: Ced judici-
um ad iureurorum e apprehenloru perpen-
lione e quali examen. Cmidenim: quid. Sic
lane ingenium adrerum feliciorem appre:
hensionem: Aciplares ant PrapOAeTA, QuE
contula, auc Falla specie lele ofteruneintel-
lectui, acgi ad perniciem mulca atq; ad lalu-
cem inveniuncur. Scalis. d. Fverc. 256. Flicergo
op Fueric exactistimo judicio, ne prosunone
nubes, ucabIxione ad ametur, sore Cany
medes adoretur, aur papio opiuarripiatur.
17. Cuxa perquam malca expolcie, quae
alibi Eingulauim excussimus. Hlic vel maxi
me reguiritur Perpecua concemplacio, qua
canco perfectiorem Fecerir habicum, quanco
crebrior tuerir de incensior. Recte Scalizer in
1. Aristoc. de plant fol. 30. Sapiencia iltius ini-
eium fuic concemplacio non lineadmirario
ne, quam non parum corroborarerine di-
spurariones fcequenciores. Nec enim verum
est quodaicVires. Pacirismeditarionib ma-
eis proticere nos qua alcerationibus. Fcenim
licurilapidum collitioneionis: Ira ex discc.
pracionibus elicitur veritas Scaliger Exerc. 308.
Hlaec de Mecaphylicaaddiscenda.
18. CITusuRPANDA. HlIcrespiCIO, TuM AD
SUIBSECTUM MCTaPHYACK, ZUM A D OBIE-
EXUM.
29. At. 

## Folio 19 — 85892398X:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
einel
sed
cu p
33G
CM a
hocteta
run
193a
b. 1
DeOs
orel
aFII
poleit
vel
lacio
1, 9V
CS6alB
istiu
adnit
avecitu
Im V
ionil
1S. L
2 Cx
YFAB
10, T
19. AD SuBEerum, quod alias recipiens
vocatur. Ihoc incellectus est noster. IIle ipse
hac dilcplina mirum quantum exeolitur de
perticitur Scal. Pxerc. 307 sect. 3. IIle cR omnia.
non quidem csengialicer aur Formalirer, led
Lubjectire BCHEI IMaTerIA peiIA, QUX NONRF
equiessentia sub Formaequi, sed remanet id,
quoderat substantia quaedam, ex qua & For-
matic hocaliquid stalie. d. FXerC. 307. sect. 6.
Ac quicquid est omnia lubjectire, id omnia
recipiat necellumi est.
20. F. de Mccaptirlicd. Nam eetixcbona
pars lunceorum, quae Hlomo doctus necessa
sidscire deber. Recipic inquam haec. Nise
nins ceciperer; ne incelligeret quidem Scal. d.
Exer. 307. fe. 13: FSille Forma nostra subRari2-
sis, leparabilis, incorrupcibilis, aerern, ex quo
tanquam ex lubjecto essencialicer pertecto
X specie, quam tecipic he incellectus infor:
macus, non alius a seiplo, nisi liCur C XelaFC
doctus sc alins a sC IDIO PFODECL RECCPTAS
species accidencales, quod inquit scaliger. d.
EXerC. 307. Sect. 6.
21. Ilinc Hlabicus Meraphylicus. IIlevero
coremplaciones incellectus moderarur ee di
risic felicissime e constanrissime. F. s enim
Feliciras seu Facilicas ex constancia conttacti
habisus signum praesevrissiimum Piccolomin.
gracto

## Folio 20 — 85892398X:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
2
grac. 2. Philos. Moral. 6. 7. pas. 256. cAque velue
alcera Nacura. Ouiaper comparatum habi-
cum, ita Facile operamur ac Epernacuram
Operaremur. Piccolom. in Introduc. ad civil. Phi-
105. 6. 21. Pa8. 23.
22. Hloc ducca ingenia feliciora ad ipla
Capientie adycaincima perrumpune, candem.
quo ad iplius opificis quali elerancur ee de-
ducuncur similicudinem Scalis. d. P. XOYC. 307.
fect. 3. Dua cum Deo quahunum hune, ec in
Sciplismorentur ex unolplendore in alium
Tuncque inperpetuo opere, nonut quiescane
Ledurin arerno randem moru sinc. Duide-
nim aliud est Dei opc. maximi cognicio acqi
amor ex ea, quam inexplebilis appecirus
adhaerendiillius inEnicaris quodinquiesca
l18. F. Ner6. 358.
23. Av Opseerum. Flic accendenda lune
MLATERLE, TUM MODUS APPLICANDE.
24. M ATERI ELUINEVeLSEMPLICESVeL
II LX F A.
25. SIMeLICES lunerancumm vel R AFLO.
NIS VelFIDET.
26. S1 Rarrous,omniaquae in Mecaptr-
licis demonstraca et declarata ad alias curis-
simeaccommodari porerun e applicari di
Sciplinas, estenim Mecaphylica, qua rerum
omnium principia concemplacuI Scalis. PV
er6. 307

## Folio 21 — 85892398X:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
queV
11111 LB
paCUI
cirita
2 ad
TaHC
UC_
Xetbis
1HEs
1a
iiC
ie
10
D1.
erc. 307. fect. 5. Imd omnes excera ab hac 2C-
cipiune Cua. Nam quomodo diceretur pri-
ma Philolophia, S ab alia muruaretur Cuas
propoliciones, quaerit Scaliger Everc. 6. sect. 3.
Admieritporius Mecaphylicus, ucexaminee
aejudicee, non ut accipiat, neque pro subje-
cto neque pro lubjecti parceneque proutris
usris cognicione. Nam quodcunq; accipitur
in alia probarum scientia, declarar de de-
monstrarillam scienciam, in guaillud pro-
bacum est, superiorem, illam vero, quae acci-
picinteriorem Scalic. d. Fxerc. AC in Philo-
Lophicis Mccaphylica nulla superior. FA c-
nimnvesa arrcor nai onme Aristot 1. Metaph.
CaD. 2.
27. Paucis: Ouxcunque disciplina Rario-
nem iplam excolic, ad omnes Racionis dilei-
plinas accommodari debet de porest. Ratio
clemanifecta. Nam rario recta, (ive oebos no-
osest omnium disciplinarum, quae Racionis
Lunc, unica norma se mentura, unde illarum
vericas e Falseas dijudicari unice debet.
Ac Mccaphylica rarionem ipsam excolit
Communia scilicer principia de rerum inti-
mas nacuras e essenrias (uggerendo e ex-
curiendo: optime enim Scalie. lib. 1. de Caus. lat-
lins. 6. 4. Pa5. 9. Ji ienorarune inquie, non
omnia principia discurienda esse, sed qui-
busdam
etd
e1t

## Folio 22 — 85892398X:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
busdam eorum certis in scienriis cimplict
incellectione acquielcendum. iplamqi prin-
cipiorum rarionem ad solum Mecaphys.
CAI PETCIMEIE.
28. STFIDEL: Fx soloverbo divina illa
excuriende lunt de perpendendx. Hloc enim
innegoriishisceunica est d immora regulan
mensura ec veluri L.Y dius lapis, ad quemom
nes concrorerla Theologica eC Ommum,
harum veritas examinari deber ec explora-
ri, neque Racionis decempeda pollumus
auc debemusmeririimmenlosrelisionisno-
AFX 2GFOSSCalIS. FveYC. 365. Sect. 3.
29. SicraciO: IMCET METPOV CCMErenTdV, Mena
turam ec menturacum certa deber esse pro-
Porcio. Acincer Mecaphylicam de Fidei ar-
ciculos non est cerra proporrio. Duia prin-
cipium ee mentura Macaphylicae eA rariO:
Sed in orriculis Fidei quae occurrune lupra
rarionem. Nec enim illa comprehendi
queune auc incellisi, qui ergo per illam.
examinari aur dijudicari. Judicium cerre
Pealupponitscienciam. AcPhilolophir eu
naMecaphylcaignorar articulosFidei nem-
pe, qui cales lunt simplicirer. F. Philolophia
d sic eriam Mecaphylica non porest judi-
care de arriculis Aidei. Hic ergo caceacil.
a Geuri mulier in Ecclela. Imo A loqui-
TUT

## Folio 23 — 85892398X:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
(II)
29il
1
rap
vin
Oc0
s
TC8
LCMI
MMB
ex
0A
1On
esse
Fide
11I4
t
BB
reha
et
1M C
Hia
deil
10l0
rest
aC
23
cuE, non nihancilla LOquaEUE. Nam exhu-
jus ulum aliquam ancillarem, aucadminicu-
larem in Theologicis non inrici concedi-
inus, cum non paucis Theologis. Videtule
Henricum Fchardi in Fasciculo controvers. Theol.
Col. G. 1. Pa8. 1.  Seg4.
29. MExTAe Cunc, quae parrim Racionis
parcim Fidei Cunc. Fc in hilce mox Racio.
moxrerbum, prout res pottulabicipla de ve-
ricas, locum inveniene. Sed camen ica, nC
illa HMIC PEXTCTATUE AUE PEXPONAEUE, aUT
ex Racione humana Numen aliquod eri
sacur auc consticuatur. Sunc enim, quae Fi
der, lupea Nacurx leges. AC quae (supra.
Nacurx leges, ex Nacurae lesibus non lune
judicanda Scaliser Ever6. 77. sect. 2.
30. MODUS APPLICANDI: HLIC TuN OnO.
HNODO, TIM OUIDUS MEDHS.
3r. Duomovo: Hic quaedam accenden.
daTN GEDERE, QUadA INSPECTE.
32. IN GEHERE. AXiomata, quorum bene
mulea nobis suppedicar Metaphy sica; debene
primum verbis perspicuis e dilucidis, quo-
ad heri porest brevissiine, concipi, et ad ma-
cerias conseneres de conrenientes cum lano
judicio adhiberi. Nam secus (i AaC, ConF-
sio emerset concinuo e cum haC CFTOE.
LxIC

## Folio 24 — 85892398X:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Frrorienim affinis est ambisuitas, Scalie. PV-
er6. 148. fect. 4. ec alias abstinendum este d
pclaBaod eis aino vos serio monene Philolor
Phi, led dehilce tutrus in Praesatione Axiom. Meo
taphysicorum fol. 7.
33. IN SP E CTFachibebuntur haecnoCe2
TILM IN ASTRHEADISIVERIS, TUM EN DF=
SFRHENDES FALSIS.
43. LN ASCRUEHBIS veRIS. Tum uEnO
bisiplis sapiamus. Hhaec enim demum vera
eslapiencia, quae veritacis est veluri nucleo
instructa. Raum enim esthaec. Rcanimi non
nis pabulum Decicas Scalig. Exerb, 148. sect. 4.
Sieuralias insciria modilune duo, auenbite.
Ecimus; auc cum prave scimus, scalixer de
Evers.
35. Tum uxalios doceamus. Nihil enim
beacius est quam Perre, nihil divinius quam
docere Scalig. Pxerc. 216. sect. 1. IInde ex lapi
cncum tinem Capiencia communicarionem
ese idem Scalicer docec Evers. 308. Nec nale
duasesse lapienciae parres dicir idem Scaliger
lib. 3. Pget. 6. 12. P45, 233. REMPOF ACBR F ex
DOCERE.
36. IN DESTRMENDIS EAESIS. Ilorum e.
nim omne depravac incellectum Scalis. Ex-
er6. 307. fect. 9. Fallere enim elte aliud dicere
relinuuere, aliud in animo liabere omnind
aliua

## Folio 25 — 85892398X:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Scalb
uM C
Phile
1X1o
x
n
e
n1
1
ic
25
aliudprae se ferre, aliudprotrori alindtacere
Scalis. Everc. 254. Incellectum ereo deducie
3d id, quod a vericare amocum est. Aereri-
ras in omnibus quaevenda etac e cruenda,
nepore a qua incellectus nostri dependee
perfectio. Falla ergoline qua cunque, edi
Sciplinis lune ejicienda, Falla hyporheles a
verruncandue. Quia henei ex vero nil nil
verum. Duin res oandei nav oura det rae
Xor_ Aristeteles 1. Et B. NICOM. Cap. 8. Sic d eX
fallis per. Se nil nist Fallum.  Duia eros a ronX
Soberros r aa ooueβaive Aristotel. 1. Physic. 6. 2-
EC: Ad impossibile lequitur quidliber Phi-
lipp. lib. 5. Dial. pac. 214. TIo in puireov (B-
vai rns anubcias a Disapevois zivery nopoo peveho-
 naoror Aristot. 1. de caloC. 5.
37. DuIBuS MEMTIS. Cmnibus coriuSMC.
caphysiea praecepris. Ipta enim prO re nata
et occalione commoda caeceris disciplinis
accommodare poltune, imprimis tamenn.
sum Frequentissimum HabenE T UM AXFO-
NATAS TUM DESTTNCFHONES Meca
phylICa.
38. AXFOMAT a ex ipsis praecepeis velu.
ri ex luis leminibus cruuneur de voluri chy-
mia quadam extrahuneur, Cuneque sencen-
rix, sux omnium consen lu digna (UInC HC
LuaPCC

## Folio 26 — 85892398X:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Cuapre nacura sine ulla probatione, verae
credantur, quod inquir scalirer lib. 4. Poeti-
Ca cap. 26. Pa5. 467. Inde quiulicacum pro le
habee axioma, quo loco majoris utatur,
is probationem in adverlarium eransfere
concrarium. Praelumicur enim veraeseRe
sula, qua communicer eriam alii usi tue-
runc. Dui erso illam non vulc admietere,
prober contrarium, lcilicer veram illam
non cNC.
39. Probe tamen hic dispiciendum eAt,
ne in applicatione peccerur. Nec enim in-
trequens es, ue vera quae est regula, in ap-
plicarione vicietur e lic perdat ofticium la-
um quod inquie Paulus Jctus l. Regula 1. f.
de R. I.
40. DisrInerrOnesiplosterminos.
quibus Mecaphrlica neceCTariduritur, exCu-
ciune ex evolrunc. Sicuc enim omnium di-
Cciplinarum peculiares Tunc ec proprii ter-
mini: Sic de Mecaphysica illi Cunt. Oui uE
Tordene Ciceronianis: Sic vel maxiime pla-
cencErudiris, ita ue illis in re ardua urano
cur pacclacinitaris Scaliger Exerc. 307. sect. b.
41. Aenonpaucilumrambisui. F. distin
euendi. Ambigua enim nisi distinguantue
contusionem pariumt et eriorem. Unde
De95

## Folio 27 — 85892398X:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
he
29
re95 ∞ ods dicaon ei XecoroV EECrdoC r
poroua (a inquir Rristoreles L. PoRet. c. r. im-
eprimis cum ex horum incellisencia Caepe-
proumero prorchamur in rerum perceptio-
em Scaliser Exerc. 1. sect. 1. Negi HXCMCTA
lia
26
sunE Crammarica, uc Comniane nonnulli
sesBambaliones crepiditeri, sed incerest Phi-
insolophi. Nam quidintelligam, (i TU2 HEDCE.
sripa verta Oratio? Quaerie recte ScalIS. LVerC. 88.
sect. 2. Duo in negorio Lexicon noctrum
AM
hdu
en
2
iciu
68ula
UL
Philo(ophicum dilcencium labores lnon
plane coller, cerre non parum allerabit.
Ec cancum de Mecaphrlica
COnSHITUEZ.
1d

## Folio 28 — 85892398X:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
28
rNOFIZ CAP. LL
28 a 8
s
in
d
3
s
i
 3
e
8
c
d5 C
ne
eo
2
e
a 2d. 2 3
3
 
di d
X
25
8
ie
 3 2 a
e
X 
a
e
2
da
d
d
LAPHE
d
1
udi
d.7
plei
a
1
t
e
41
de
uu

## Folio 29 — 85892398X:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
e
3C3
29)
E
Eticde
i
1n
5
s
C ADUT TI
De Definitione C Divisione,
Mecaphysica.
Y TAC quae dicta loco ve neropercor susF-
cianc: Nuncadrem propius.
2. Prima Cic ipsius disciplinae hujus DRPF
N IFLO, quam IaFIM CXCIPIEEDIYISIO eIUS
dem.
3. Sic recte. A definitione enim omnes di-
SSciplinae Cunc inchoandae Aristot. 2. post. cont.
1
72. Scalis. ExerC. 1. sect. I. UIIPOTC QUIX uEzaNn
Exet ponv ∞C95 ra Enoveva Aristot. 1. Eth. Ni-
com. Cap. 7. 8 2. Sophist. Flench. C. 9. CAq; apri (-
Simum (ciencix principium iccolom. lib. de
i mundo cap. 2. Divilio verum ipsum certas in
in
parres dispescirs ut canro distinctius coonoset
Potc. Nihil veronovifacie; sed solum se-
junsic ea, que conjuncta (unc. Paurellus lib. 4.
AIp. Caesar. 9. 7. num. 13. Pac. 758. Frolurio
erso haec est detinicionis, non involurio.
4. DeFrmTEro de hicnobiserie Zuht NO.
ALLHIS TUME REL
S. LNOMEMIS: FTOC est quan dOq; GPHEKA
EF quandoque SeFCtALE.
6. CF

## Folio 30 — 85892398X:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
6. GEDERALE: Dicitur P1 2000Dia 4. MetaP.
6. 2. C5 3. Quod hoc nominis primario MCc2
phyticae debeatue, uepore quae reimaxime
Sapienciam veram de linceram prohretur d
cuctur. 1200ox dhisnun scientia PhilolopHi.
proprerea quia is demum verus sit e genui-
nus Philolophus, qui Mecaphylicapiobedi-
dicerie. Aristor, 21. Metaph. 3. C1n00oi  eu in
Prima Philolophia +. Metaph. c. 2. 6. Meto-
Phys. 1. 11. Met aph. 6. Scaliz. F.XerC. 397. Sect. 13. 5
alibipassim. Propterea quod deprimise com-
munistimis omnium rerum principiis de aC.
criburis agere conluererit. Saepius a Scali-
pero Fransnacuralis Philolophia. Locapi
Bet apponere. Caulam mox lubjicinm
Dsnun nabons Aristoteles 3. Metaphys. 2., dhi
snun rcorjucorarcor Aristot. b. Et B. 2.
7. SPFCLALE. Dicitur pcla Duornn seu
rectius peapuorna in plurali ex inlecipeio-
ne rulgari quae haec: Wet rcov E ra D
oina 9. d. Ta MEra ru Quoina ue pera lignifi
cet vel post g. d. Pot PhylCa UE aMAOERE
Ramus lib. 2. Schol. Met aph. Cap. 2. Pa8. I1. NOn
quali ibi Physica cradantur ulla a majore
parce, qua de caula Logica porius inscribi
debuericurcenter Kamus d. l. Sed ab ordinc
doctrina, relpectu nacuralis scieneix ut re-
ac

## Folio 31 — 85892398X:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
E. MB
dMet
naXI
cCI
olo
E
eit
10b
ic HG
b. L
ect. 1
d0
IISd
a SC
Atd docet Zabarella lib. de constit. Natur. Sei
entia cap. 18. fol. 48. Ouia nempe absolueis
physics demum haec cum Fructu inculca-
si polsine de debeane. Velerans sive ulEras
uc ordo dignitaris acrendacur. IIxec enine
limices Phylica mulcis modis eraulcendune.
Unde ec hanc disciplinam Frequencissime
cransmacuralem scientiam vocac Scaliger.
Ex mulcis ride Exerc. 307. fect. 16. (5 21. 88 27.
ex 28. AbArahune enimnoriones simphieil-
Crasa rebus marerialibus, et concemplan-
tur res dirinas Deum, Angelos, tmences hu-
manas, ut videbimus. Conter Scalie. FXeTC.
2. sect. 3. AppellaturX aliasBconozia seu dirina
lapientia. Aristorel. 6. Metaph. 6. 1. 65 11. 6. 60
Zabarella lib. de Natur. Scienc. constit. Cap. 12
bjie fol. 29. lit. D. a Poriore ec nar eEoxir. Ouid
62 nempe dirina etiam considerac Zabarella
d. l. Vide Contarenum d. libr. Compend. Me-
cipi tionisilla cognolci pollune. Sicenim ee voce
naTheolosixulosesse veceresipse Augustinus
sig cectis CKl. 8. de Cir. Dei c. 1. ibi: FIoc verboCFX-
nod c0. inquic lignikicari incelligimus rarioné seu
.NTermonem de divinicare, e trinc vel Echnici
major Poeca appellac tuerunt Zheologi. Vel dice
insa cur Theolosia quod sclcieria que vereDco.

## Folio 32 — 85892398X:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
conveniar, aliis veromentibus, quae partieis
Des Dei esse queune, inferiori quadavy noca
uc explicat Concarenus d. l. P 5. UInde hono-
ritico plane ciculo dicicur dhistun d ZINCoZM
)rruovincora M I. MetapB. 6. 2.
8. Duandoqi eciam line adjectione, nude
Capiencia aristoc. 1. Metaph. 6. 2. ab eminenei
dignieace. Na quid majus auc dionius quam
Deum X divina incueri agnolcere: Lipsius l.
2. Physiol. Stoica cap. 3. fol. 9. Tlinc eR nEDaXV
Exo Sasnun reor lpucorcor Aristot. b. Eth. Ni-
com cap. 7. Hloc vuled Contarenus in d. Com-
pend. Mecaph. pas. 1. ibi: Nams inquie, in uno.
quoquearris disciplinae que genere is lapiens
appellari soler. quinon partem alignam ar-
cisnoverie, led unirer LaM CaM FeNCAE, CAUL
Tasqueejus generis non ignoret, quod arci
illisubiectum sc: Sic ec Meraphylicus uni-
verlam rerum univerlicarem, inq ea omnias
quacenus sunc, speculatur. Adde Finkeium disp.
MetapB. 2. Pa8. 22.
9. RET: MECGOVOrNI EsiV 00∞la n dccoCI rd
norna) TX TaVTWL~CZOV(~na B avro. H, C. MC-
caphylica CClABIENEA GUX COTEIPIAEUFENS
quatenus Ens, ec qux ei inlunc per (e Vido
Arist. 4. Metaph. c. Scal. Fver. 2. sect 3. Fon fil. 4. Me-
apB. 6. 1. 9. 1. Cram. in Proles. Metap B. P. 25. Pinck.
Disp. Meta  B, 2. 31. 1. P. 19.

## Folio 33 — 85892398X:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
partie
17 AO
301
siNcr
nC, A
mine
1591
Eipst
nED
EIH.
pd. b
BH
it
ea
11
c
deu
2
al
se
20. Cujus parres ur innoreleane magis
Singulatim excucienus.
Xl. Gemis estooPia Ceu Capiencia. Ouo de
CONETOVET(IA MOVENTUEnOn PauCX. Timpler.
2. Metaph. 6, 1. 9. 3. deteim eAe aAtruere CONa-
cur. Nonmale, li Rameis insictas restisiis. AF
hocnon feret renericulus naulcabundus A-
ristocelicoru
lest
22. Hlinc exluis Facile astruene contrari-
am: Areis (sentu Aristorelico) semperaliquod
cRopus. Dicitur enim Aristoteli b. Eth. Nicom. C.
 EE15 romlnn. Retium coniclusio est opus in-
quic sim. Simonius in i. Ech. Aristor. in princ. fol.
5. Omnes arces ad Faciendum comparacae
Tune, inquie scalis. lib. 3. Poet. C. 1. pas. 206. AC
Mecaphylicae nullum est opus; sed nuca
concemplario. F. Mecaphrhcanon cstarS.
13. Aliis estlciencia. Neque id admodum
ablurde. Pacile enim illis (UCCUETEHE, FU M
RATTONBS, TUM AUTORLTATES.
14. RLATIONES. 1. Sciencia eA EEIS a nosc-
arinn WoEt rcor araez naicor Aristot. 1. Eth. Nicom C.
5. AC d calis esis est Mecaphylica. AC cni
comperis detinicio eidem de comperit deti-
nicum. 2. Scientia esthabere subjectum, ha-
bereprincipia, haberenFectiones, habere.
species lubjecti. Arist. c. PFh: N1C. 6. 13. Z abarellol.
de Natur. scient. constit. 6. 2. Ac de ilta omnia ha.
bec Mecaphy (Ca.
.AB

## Folio 34 — 85892398X:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
25. AUTORITATES Arist. d. L. L. Met aph. C. 1. Scal.
ad. I. Suarez. Disp. 2. de Nat. Metaph. sect. 5. 7 avel-
lus in Praefat. Meraph. 6. 3. Finkeius Disp. Metaph. 2.
th. 2. Pag. 24 (56. Fere omnes Dd.
16. Ec quidem scericillis scientia specula-
cira, uc operose docer Suar. C5 7 av. dd. I. Ouia
propcersolam concemplationem ucunicum
eproprium tinem unice dc tolum inventa
est, _x quocidic etiam opcratur, ad nullam ul-
cerius actionem sive aegErs ad nullam cRe-
ctionem live noinom dirisieur.
17. Optime Scalicer lib. 3. POel. 6. 5. PaC. 205.
Moralibus d concemplancibus est commu-
niscognitio. Sed conremplancibus in scipla
Aac, moralibus ad actum exic. HlacScaliger.
Sic de haec nostra, cornicione lua in scipla
stac, hoc est, inhacincenca cAt, in Hac occupa-
ea, nihil praeter hane quaeric, nihil expecie.
nihil exopcar: Sed illa Colâ velur perulo.
xcod Prchagorica, autporius abaraoia Pla-
conica lele oblectar e rehcir.
18. Sed pluribus hodic est Capientia, 0opias
Oux tamen sencentia luis criam nOn CATOE
ditticuleacibus. Hoc enim vocabulum c-
normiter ambiguum est, imdroram Philo
Lophiam complectitur, nec eriam hoc sen-
lu species habet. Fric ergo luo ambiru
aequalis generi, iO genUS Unam tantum
hab

## Folio 35 — 85892398X:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
bolod
5.F
Aetas
spect
J.l. C
unict
invel
IIaW
laMC
. PA8.
COM
inse
Scal
in led
OGet
expe
vEret
doin
rias
Ot
1
I
P
h0c
Mt
habebic speciem. Oux Cerre nOn palCis
admodum dura videbuneur.
r9. Sed hilee non obstancibus auequie
quam remorancibus hoc genus altumie Pic-
colomineus grad. 5. Philos. Moral. Cap. 15. pac. 416.
Bened. Pererius lib. 1. de Philos. c. 2. de cum iis a-
lii, qui de Aristorelem ducem e Scaligerum
comirem sivi accerlere possunt. Ilterque en
nim non lemel lapientiam vocat. Vide 1. Me-
tapH. 6. 2. FxerC 307. (ect. 3.
2o. Racio primaria haec: Cuicungue disei-
plina conveniune omnes Capiencie condi-
ciohes, illa estrere lapiencia. AC Mecaphy
Rex omnes Capieneia condiriones conveni-
unc. Probatur, quia Mecaphylica verlatuF.
I. Circa omnia. II. Circa dissicilima e a
sensibasremocissima. IILo Cerrissme cog
nolcie, urpore d cujus principiis aliarulcien-
ciarum principia, quond cerritudinem de
pendent. IV. Estmaxime apta ad docen
dum, ucpore qua de caulis velmaxime agic.
V. F.C proprer se e Sciendi gracia. Agic c-
num de nobilissimis Encium nacuris de el-
lenriis. VI. Aliis omnibus dominatur, ur di-
ctum. Ac cales Cunt Sapiencix Condiriones, uE
deleribie Aristoreles lIb. 2. Metapi. Cap. 2. F190
Mecaphylica erit Capientio. Sed de hilcea-
dibi fulaus.
 
2tL L8a

## Folio 36 — 85892398X:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
2I. DIEEERENETa cateris adjectis parci.
culis continetur, quae oDeerum indicane
DE COMERENTIA SCUCOONATA.
22. OBsECTuM eCENS quaTeNUS ENS,X ôr
nor ueloquieur Aristoreles d. L. Ouodredu-
plicacire hicusurpandum sicillud x. Oua
renus explicantaliashic Doctores. Conter.
Favell. lib. 1. Metaph. q. 2. arnis. de constit. Metaph.
∞. 8. Sed dehoc lupra qua dicenda, prono-
Aoproposico diximus.
23. COM AREH FL a istis indicantuE: Hel
ra Laexora, ex qua cidem nempe Fnriin-
TuHE. Duae verbauc superAua omicrenda esse
Ducae Coclenius lib. 1. Metaph. 6, 1. pac. 2. Scd e
haec line ullo piaculo rerineri facile posse
vovericis, qui ee proprieraces e affectus
non raro insredi posse definitiones exSca
ligero lib. 1. de caus. Fat. ling. cap. 3. D aliis Dd.
didicerit. Adde Finkium disp. 2. Meraph. tB. 1.
Pa8. 27. EE FAHEUM dO DEPINLZIONE Meca-
phylicae: Succedir jam ejusdem DIVIsIO.
24. DEY151O Parres Mecaphylica 2p-
Poneca proponet. Sunerero Mecaphylica
ParTeS dUR. IIN A TLNIVERSALIS, ALTEKA
P ARTLOUL A RIS. Ouas de innuie Faurel-
Ius lib. 1. AIp. C as. 9. 3. n. 1. pas. 21. probanEe
approbanEFr. Suarez. Disp de Nat. Mecaph. sect.
S. Timplerus 1. Metaphys. Cap. 1. 9. 14. fol. 20. E0r-
par-

## Folio 37 — 85892398X:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
15 pal
indici
FHSst
odre
0. 
COr
t. Meta
prO.
NEUI.
eM
Ct
2
C
1a
NH
s
rit
MB
rol
AetB
ot
hardus in Osdoad. Scholast Diaer. MEetaph. F IN-
leius Disp. 3. Metaph. th. 2. 7acob. Martin. ExerC. 2.
MetapB. _ aliinon pauci.
25. Goclenius part. 2. Metaph. Disp. 2. jam di-
ctam divisionem rejicie. _c aliam erian: am-
plectitur Pererius lib. 2. de Philosoph. cap. 5. ube
cres facie parces, quaruuna sic de substanci-
is a materia sejunetis, alcera de transscen-
dencibus, uc lune unum, verum, actus XC.
Tertia de decem Praedicamentis canquam.
speciebus proximisEncis, Ilorum seurencia
errore non caret. Nosergo cumantea dictis
Dd. hic curius ambulabimus, praerer dictas
aucoricares etiam hilcomoniri ex munitira-
cionibus.
26. Ecce enim: Diriliocum dicieur rectéfie-
risquando membrarorum illud, quod dividi-
cur, adimplene, Labarel. l. 1. de propos. Neces. 6. 5.
Achecmembracocam Mecaphylicam adim-
plene. Nihilenim in hac praecer principiaaF-
sectiones, ee species proponitur, nihil pratce
illa ab hac expectatur. Eax dicend.
27. Imo: OuOEpaEEeS ab Ip(RMATUEANO
bis suppedicantur, eor ee ipla disciplinasta-
ruere deber de constiruere. Acipla Fnris Na-
cura duas halce cancum suppedicat. Ex di-
cend. F. d cochujus disciplinx rancum stacu-
endx lunc e constinenda.
28. 91

## Folio 38 — 85892398X:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
28. Duin est ec a similibus nobis hic pa
ratum parrocinium. Elc corpus nacurale
in phylicis cognolcendum pEoponieuL, eum
decundum communem racionem, quaEenS
genus quoddam eM latistime paTeNS, FM CF
iam lecundum proprias lingularum specie
rum rationes, uc docec Z abarella lib. de Natur.
Scient. consticutione cap. 6. ec lequitur in sua
Physiol. lib. 2. c. 2. Magirus: Sic e in Mecaptiy.
Sica Fens primum generalissime, in Cais nempe
principiis de aftectionibus. Deinde eriam
specialicer in speciebus luis explicatur. AC aB
ilta corporis nacuralis in Phyhca considera-
rione, duae Orra partes, quarum prior uni-
verlalis, posterior parciculoris dicicur: Ouid.
mierso in similicalu eodem jure uri frui pol-
Tinus, e iisdem Mecaphylicae etiam parres
nominibus indioicare  De Similibus Cercesi-
mile judicium, in similibus idem jus. Idem
etiam quoad parres in Logica noctra Aricto-
celica oprime heri deprehendes.
29. Est vord Ulnivertalis, quae de Genera-
lis non incommode rocabitur, prima MCca-
phxsicae pars, quae agic de Rnce sumpro in
Benere.
30. Pars est Meraphysices ur dictum et
probacum. Nam erh d Phylices de Logices
Aristorelica pars prima, univertalis dicieur:
Famen

## Folio 39 — 85892398X:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Shic p
Tamennihil quoad rem peaerer nomenho
benc commune. Ec quidem es prima. Ouia
nocuso deunivertalibus priusagendum est, quam de
IEUIL. CII
IITatCH
parcicularibus.
31. Agic de Enrc. Duo in objecto cum par.
vund riculari conrenie: Sed hocincerest. TIXeC C-
spect
de Nat
es
Netu
de
CIII
DH
r10
1
Fcu
21N
nim agie de Ence in genere: IIla vero de co-
dem quidemagic, led considerato in specie,
nempe Facto ee habico respectu ad parrem
jam dictam priorem, non adcateras scienri-
as ec dilciplinas.
32. Elarum enim rarione omnia qua hic
dicunrnr de docentur, generaliora (uME. F.A
enim haec dilciplina omnium communissi-
ina AristOC. 2. MCcaPH. C 2. UIEPOTC d quACX-
cera omnes dependene, ur criam velhocno-
mine cora caceris prior sic de communior.
quia hac considerat simplicicer elle: Reli-
quachncumcale elle. Accale elle nacura po-
Aerius est quam esse. Scalic. lib. 9. de caus. Lat.
Ling. cap. 160. Z abarella lib. 2. de 1. Mat. rer.
cap. 2. Fccantum de Mecaphy-
bex Detinicione de Di-
vilione.
od.

## Folio 40 — 85892398X:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
CYNOFIZ CAP. ILI.
de
(1O-
des
1
illes
les
idl
la

## Folio 41 — 85892398X:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
AZIOMA LI
De Metaphysican Genere.
5. D AEcaphylica homines aspirantad divi-
Lvnam quandam similicudinem, quam
2depci in Deum quodammodorranteune, ac
dirina Felicirare lunc iph quaqi Felices. Casp.
Contarenus lib. 2. Comp. Metap h. Pa8. 4. f a6. 2.
2. Mecaphylica exnit animum insciciaru
bisine, acuity; ad alia Scalig. EverC. 307. sect. 3.
3. Mecaphrlicaeo splendorcanimuaticie,
e praeluceat sibi ad nancilcendum primio-
Pitreissimilicudinem, Scalis. Exerc. 307. sect. 3.
4. Mccaphylica cora ordinatur ad Deico-
snicionem (cucactinem. Zhom. Aquin. 3. Cont.
Gent. 6. 25. Rat. 6.
nxx
5. Meraphylica ra Dcianai luo ala tractar
aristoteles 5. Metap B. 6. 1.
6. Mecaphrlica verlatur in rebuspraecla-
risaeque divinis. Ex Aristotele b. Pt. 6. 7. Pere-
rius bib. 1. de Philo s. 6. 2.
7. Mecaphylica perticie, clariticac _ AF.
macincellectum Tavell. in Prafat. Metaph. 6. 3.
8. Mecaphylica subcilicares reseris inse-
niis summam afferunt cosnolcendiroluxca.
rem Sbaliz. FVeT6. 303. sect. 3.
docta

## Folio 42 — 85892398X:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
9. Mecaphylica estmater ac domina lcien-
ciarum aliarum Aristot 1. post. anal. 6. 7. 6. MIeta.
6. 1. 11. Forund. 6. 6. Zabarell. in 1. post. Anal. 6. 9.
cont. 71. fol. 64.
20. Mecaphysicus maxime omnii estlciens
aber in 2. post. Anal. 6. 15. fob. 249. col. 2. l. b1.
11. Ouia: Scienciam habeEpeF CaUTASO-
mnium primas, proinde exquisirissimam Za.
bar. In d. 2. post. 6. 15. f. 249.
12. Mecaphysica Ccreneia est maxime incel-
lectualis. Thom. Aquin. lib. 5. Metaph. Arist. l. 1.
fol. 62. lit. F.
13. Mecaphysicarerum omnium principia
conremplacur Scalig. Exerc. 307. sect. 3. Arist. 1.
Post. 6. 7. 4. Metaph. C. 3. Zabar. in 1. poster. Cap. 9. fol.
64. Seu: Principiorum rario ad (olum Me-
caphylicum perrinet Scalis. lib. 2. de caus. Lat.
Ing. 6. 4. Pa8. 9.
14. Flinc: Parricularia principia a Mera-
phylica dependent Arist. 4. Metaph. cont. 7.
15. Mecaphytica non modo considerac ea
qua mananc ex principiis, se d eriam iplorum
principiorum vim exracionem edocee, Pere-
rius lib. 1. de Philos. c. 1.
16. Meraphylicus accipic omnia ab omni-
bus Scalis. ExerC. 6. sect. 3.
17. Sed: Fa omnia probat acq; consticuit
sinc disquilicionibus. Scalis. d. Everc. 6. fect. 3.
18. MTC.

## Folio 43 — 85892398X:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
18. Hecaphyliei est, accepea ab aliis exami.
ina nare ejudicare Scalis. d. FXerc. b. fect. 3.
6. 3. 6. d
19. Mecaphylicus aliarum scienciarum
Ana peincipia probare diciurnon iisinscienciis,
quaru luntprincipia: Sed in ipla prima Phi
el loCophia. Zabarell. lib. de Fribus praecoenir. cap.
L.bI. 24. fol. 215.
Caula
20. Mecaphrsica caeteris omnibus scienciis
imam exadic principia Scal. in 2. Ar. de planc fol. 88. l. A.
21. A principiis Mecaphylicis principia 2-
imeis Liacum Ccienrraru pendene, uc effectus à cau-
D. Arist
pet
bt
e bt
contit
11
cet
E15 Zabarell. In 1. post. anal. c. 9. fol. 64.
22. Mecaphylicus deber demonstrare prin-
cixia Nacuralia vel Machematica, non vero
conclutiones narurales vel machemaricas
Zabar. de Frib. praecoenit. 6. 14. f. 215.
23. Oportet ur in Mecaphylica inquirantue
principia et caulae encium, in quancum sunE
enria Thomas Aquin. in 6. Metaph. arist. lect. 1.
fol. 93. l. D.
24. Omnes alix scientix a Mecaphylica
dependene. Thomas Aquin. 3. cont. Cent. CaP.
25. Rat. 6.
25. Mccaphrlica omnes scienciarum Fon-
reS aPeTIE. Pererius lib. 2. de Philos c. 1.
26. Sola Mecaphysiease Cxercet in con-
remplacione cujusquo Enris, quarenup ENS
es Scalis. F Ner 6. 1. Sect. 3.
∞t. DLC

## Folio 44 — 85892398X:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
27. Mecaphylica propolitiones luas ipla
Sbistaruie no aliunde muruatur Ssal. F.V. b. s.3.
28. Mecaphylica perticit alias scienrias A-
rist. 1. Metaph. 6. 2. 87 8. Forund. 6. 2. SCu: HCcA-
Plysica estordinacira aliarum scienciarum.
Thom. Aquin. in pr. Met. C in 2. Dis. 3. g. 2. art. 2.
29. Dilciplinarum ordo a Mecaphrsicope
renda est Picc. in Com. Polit part. 2. Pag. 973.
30. Ilam Mecaphylici estrerum gradusu-
niverse cognolcere. Piccol. d. l. Paz. 973.
31. Mccaphylici est Ccientias, quae incisver-
Taneur, incer se distinguere. Piccol. d. I.
32. Mecaphylci est dilciplinaru ordinem
per communia paretacere. Piccol. d. l.
. 33. Communia docer Mecaphylicus, quae
deinde in disciplinis parricularibus perpro-
Pria carum concrahuneur Piccol. d. l.
34. Mecaphysica omnium est univerla-
distima Aristot. 2. Metaph. 6, 2.
35. Mecaphylice non competircoenitiore-
rum uemilceneur in mareria Scal. Exer. 1. PC. 3
36. Mecaphysica Cuur haber dt cerrum
Cubjectum Zabar. in r. post Arist. C. 10. fol 76.
37. Mecaphylica considerac eAe, CATCFX
cale cse. Finck. Disp. 2. Metaph. 9. 2. Pa5. 45.
38. Mecaphrlica principiisuricur altillimis,
e per primas rerum caulas affectiones sui
Cubjecti dectarat. Frans. Eustachius a 5. Pau
loquart.
11

## Folio 45 — 85892398X:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
le quari. part. Summae Philosophia g. Proaem. 
(ua5) pag. 2.
al. B .
iencid
39. Mecaphrsica considerat Fnris acci
dentia in quancum EnS. Thom. aquin in lib. 11.
V: Mo Merapi. Aristor. lect. 3. l. H.
enria
3.G. 2. H
17(100
9. 97.
STA
15
7
ul
5
40. Mecaphylica agie de omnibus Fnci-
bus reductis ad unum EAS. Thom. Aquin. in
d. lib. 21. lect. 3. f. 1720l. E0
4c. Mecaphylicae est principaliter quaerere
caulas ex principia e elemenra substancia.
rum. Thom. Aquin. in 8. Mecaph. Aristot. lect. 2. f.
132. l. II.
42. Mecaphylicus verlatur in substatia im
mobili. Aristocel. 3. Metaph. Conc. 2. 6. Metaph. 3.
5 7. Forund. 6. 5. Zabarella lib. de Invent. aeterni
Motor. C. 3. fol. 234. lit. B.
43. Oux in Mecaphylica doceneur LunEo-
mnibus communia, nec dicuneur univoce,
Sed secundum prius ex posterius de direrlis
Thomas Aquin. in lib. 5. Metaph. Arist. lect. 1. fol.
61. lF. F.
44. Accaphysica aliarum scienciarum (ub-
jecta demonstrare porest, et alia, quae in aliis
lcieneiis lunc suppolitiones Zabarell. in L. post A-
rist. 6.10. f. 71.
45. Mecaphysica docer lapientiam, sed
non de lapiencia Zabarell. in L. Post. ANaL. 6. 26.
fol. 258.
3.s
8
18. 4.
aoa

## Folio 46 — 85892398X:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
46
46. Mecophrlica cereris dilciplinis esleno
cialia quada acrribura concedit. Franc. Fustas
chius a 8. Paulo quart. part. summae Philos. q. Pro-
_m. 3. PaC. 3.
47. Omnia dirinorum Encium actribuea,
quatenuscalium Cunc, ad Meraphrlicum per-
rinene. Zabarell. lib. de Nat. Scient. Constit. 6. 12.
Fol. 33. lit. 6.
48. Hecaptiylica delcribie ee demonstrae
parcicularium scienciarum objecta. Averroes
lib. 3. decaelo C om. 4.
40. Mecaphysica discenda eA post Phy(-
cam Zabarell. lib. de Invent. aeter. motor. Cap. 40
fol. 234. lIt. f.
50. Mecaphyliea Spinoliora luntacneu-
ciquam popularia, Scalis. Fxerb. 6. sect. 12.
Sr. Mecaphylica vulgo minus rendibilia
Tunc Scaliger Exero. 6, fect. 12.
52. Elinc: Pauci Cunc boni MecaphyGci
Scaliser d. P. verc. b. Soct. 12.
53. Mecaphylica caereris disciplinis cermi-
nos luppedicaE. Franc. Fustach. à S. P’aulo quarts
part. Summ. Philos. Onast. PrOCeM. 3. P.3.
ex
APUZ,

## Folio 47 — 85892398X:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iran
ohitos
OIOC
A PH F
dCI
Etd.
10l
Notot
1
61)
5V
Mecd
plis
Pat
p.3.
De Entis Principiis.
F. )  E. N A TuK aMecaphylicesin senerC
actum: Nunc ad parcem hujusuni.
verlalem priusaccedendum est. Hlaec enim
rractatilla, quA COMMUIIR LUINE. ACqUa CO-
munia lune, debene in doctrina praecedere
Zabarell. lib. 1. de NaF. L0G, C, 2. FC: Omnino,
Prius de genere quam de specrebus agen-
dum oAt Zabarell. de Nacur. Scientia constit. 6. b.
Achaecasic de Encein genere.
2. Fnsvero in genere considerarum habee
SUA TUM PRLNCIPTA, TUM AFEECTIORES.
SCU ATTRIBUTA COMMUHISSTMA.
3. ParNccerA quidemhicadmodu arvecos
eclaxe lacis dicuncur, unde no nemo rocare
illa posser qualiprincipia. Duibusdam enim
illa pprie compecue, quibusda aranoycustan-
cum, ee quando Enci accribuuneur principia,
ad Ainicum Ens e quidem primariam hujus
speciem, subctaciam puro, respicimus. Ouod
Lemel praetamur, e publice procestamur:
Elacnos cum grano lalise cerra moderario
ne docere se accipienda criam ab alis este.
ua
et

## Folio 48 — 85892398X:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
48
Oux enim alias principii srictissime dicti (E
Nacura nonignoramus; ne fortalse sculceri
nostri Bambaliones morol e odioli hinc
pro cerebro luo calumniandianlam arripi-
AnC. Sed qui Tordet lordelcat ulrerius. NOS
noctra asamus, luo modo Fnrium dariprin-
cipia dudum ancea docuerar aristocel. 5. Me-
taph. 6, 1. Con5. 2. ibI: FMEIS in QUaHEUM FNS,
principia e caula quaeruniur suarez. Disp. 1.
de Nat. Mecaph. sect. 5. Fr. Fustachius quarta
parce summae Philos. in Ouost. Procem. 9. 2. D. 1. Ta-
cob. Marrini Theor. MetapH. FxerC. I. +B. 5. Kecker.
System. Metap h. 6. 2. Pa5. 22. Timplerus 1. Metap h. 6.
3. 4.9. fol. 35. Finkius Disp. 3. Metaph. C. 2. Pac. 63.
ex segqu. Ouamris uno omnes non ince
danccalo.
4. AFFFOTIOHES Xille non eandem ha-
beneracionem cum cacerarum (cientiarum
affectionibus. In hisce enim subjectum non
praedlicacur uniroce de affectionibus: AFCO
modo in Mecaphylicis praedieatur. CInum
estEns, verum est Ens. Sed dehilce infra plu-
ribus, conter facobum Martini d. ExerC. Metaph.
2. TB. 5. N. 3.
5. A principiis d hic exordiemur. Priorac.
nim Cuneilla Nacura iplis affectionibus. Pitc.
deNatur. scient. constit. 6. 7. ACpriOTA NaEUFA, ju
reeriam semper praecedunt.

## Folio 49 — 85892398X:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
med
CSt
od
la
nd
Roteti
IMI
i1B
1. 9.
B. 5.
151.t
1. 6. 1
1O1
eaH
(5IC.
et
1b115
eII.
cci
aIB
vE.L
uib
6. FAVerO HIC PRTHCIETNME EII REMO-
TUM (CU PRIMUM, tum eROeIvOruN seu
SECUHDUM, 11 BCGVC E C. 
7. Remorum seu exrmum eAt summum
illud ee Supremum, nempe Deus, qui ipse
omnium causa eA Scalis. Exerc. 362. Ted. ta-
men sine caula, e Ens ablque Ence Scalis.
Exerc. 359. sect. 2. (5 254. FA purus; primus
medius, ultimus actus Scalis. Fixerc. b. f. 2.
8. Duem e necessario dandum esse ee
dandum veprincipium, etiam recta Racio ex
immotis verneios ee principiis, eruite co-
gnolcie. Fccccnim: Omne Fns dependens
est ab alio independentes Ideirco enim de
pendens, quia ab alio dependet AC res O
mnes praeter Deum lune dependentes, e ab
alio protectaes 
113F
9. Imo: Omne Lns aut est à se, autab alio
omnetns autes finitum auc infinitum. Nul
lum vero finicum a sc. Id quod in simile
ottendic Scalis. Fxerc. 61. sect. 2. de mundo
Si mundus est finicus, non haber potesta.
tem, nisi tinicam. F. est corupribilis. Onare
habuic principium. PF Fxerc. b. sect. 2. Omne
finicum habet aliquid, quod est in actu, ec ali-
quid quod estinporencia. F. aliquid prius,
ec aliquid posterius. F. non a se. Quorsum
ex pertinetiltud Scaliseri d. FNerC. b. Sect. 2.

## Folio 50 — 85892398X:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Ens a Peunum DBuS. F. infnirum IIlud. FI0C
non est, nili unum. Si enim duo essent ins-
nica, essent duo principia prima, quod im-
Postibile. Scalis. Fxerc. 359. sect. Z. Fc: Non est,
nih unus DEUSI F. a DrOhaec dependenc o
nnia. Adde Scalicerum d. Exerc. 6. sect. 3.
10, Ouin hos Dirertendum tandem est ad
unum, in quo conguieleas, quod aliorum
eauta sic, ipsius vere caula nulla. Ptal. lib. 3. de
cans. lar. ling. 5. 68. Ab infinito enim abhor-
rec Nacura, neo admieric processum in illud
Aristoc. r. PtB. NicoM. C. 2. AC in quo con(-
Aemuscandem, nihin ToloDEoe Adde Phi-
lixeum in loc. commun. Theolog. loco de creacio-
ne. PaCIn. 53. (9 SegG. 1. P hy sic. Pasin. 36.
u. Ex hisco e aliis compluribus princi
piis, quae jam non actingo, cciam Ratio col.
ligit, Deum esse: Scd, qualis At candem con
pnolcere, hoc opus, hic labor est. Iam,
propeerimmensicacem luce lu2 obruicaeiem
hrumaniincellectus. Scalis. Fxerc. 359. sect. 121
Duo de intra tusius.
12. Jam ponamus hoc conguam immol
cum principium: Omnia Fnria (anE a DeO.
Hlocaliud comitacur: Nihil est a scipio, prae-
terunum Deum. Ouicquid anim est exeras
Deum, per caulasiett, ex causis, e in causisi
Scal. F. N. 307. Sect. 27. Duo daded rerum eAt, u

## Folio 51 — 85892398X:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
lud. 
est
AC
REipsae quidem eaua CareaNE CauLS, quod
inquicicerum Scalis. lib. 3. Poet. cap, 8.
13Ec hoc principium univertis 2onosci
etiam a tamilia Ariltocelica caroic Scalie in
 Theophrasti de caus plantar. caP. 2b. Fol. 87.
dc probat Fixerc. 3. Ratio ejus plus quams
Achilloa: Si DEs mutu, inquit, gubernantue
omnia id quod hemormentis composnesa-
re porestr necellario, lequieur; cundem o
mhiumi fuisse effoctorems Nam si non ce-
cir. Toicur ab alio factum acceperie, velmu-
cuo, rel commodato, vel vis relemprione,
vel depoliro, vel locaco; vel lesicima lucces
siones vel in vacuam renerit pollestionem,
vol julsu eanqua minister aue lervus, auCmCr-
cenatius. a domino. Oux omnia cun mera
nuoeine exque impiae, cum Capiencibus sa-
piencerlenciendum elt. IIxc Scaliger.
14. EA vero hoc principium Cummum de
intinitum. Duia tummum a nullo alio ali-
quam accipic perfectionem. Fsec enim illud
necessario De0 petfectius. AcDeo nihil per
fectius, Deumnihil Facienihil perficie, inquie
Taurellus 2. Alp. C. as. 4. 4. n. 1. Ouicquid enim
cum Deo comparabicur imperfectum judi-
cobicur. Nihil peclectum simplicicee praetee
Deum, quod inquie Scalie. in a. Theophr. de 
caus. plant. 6. 4. fol. 227. Optime idem sca
liger Fxerctt. 141. sect. 1. Omnia haec, inquiei
d
itt
st
i
et
ipse
el

## Folio 52 — 85892398X:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
2
non dieo singula, sed omnia, inquam, haec
alque etiam cunctu ee conterta, ita ut ex iis
unum HaC, (I CUM DEO COnFCTANEUE, NOn [O-
lum murila acmanca, sed eriam nihil acq; (-
reliceae, lire non liceat dicere, minus quam
nitril.
15. Juia veroinknicum nihil par habee
auraequale Scalis. in lib. Fippoer. de Insomn.
fol. 12. Imo: Intinicam habec porentiam. F. (.
sentiam enim semper pocentia sequieur. F. II
enim haec calis qualisilla Paurell. lib. 2. AIP.
Cas. g. 1. n. 22. Neque etiam causis subjacebie
secundis. Fst enim principium primum. AE
nullum primum dependet ab alio, neq; egec
alterius ministerio. Scalig. Fxerc. 362. neque
zildem eric alligatus. Si enim varias fecie.
Species, diverlas crearit formas sine ullo ad.
jutore, quomodo non et abque ministerio
omnia icidem queacasere: Scalie. d. FXerCO
362.
16. Fc est principium externum. L. non c
Se crearie eanquam e maceria, quod FalSO
Veceres socuebantreprehensi obid a Scalige-
r0 Exerc. 6. sect. 13. F. neque es principium
consticurionis. F.s enim etRcienS. ACOmne
efficiens est neceltario exira rem. Scalis. P.X.
6. sect. 1.
17. An vero, quod haec omnia creaverie

## Folio 53 — 85892398X:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1aM.
ut e
1, 1O
Deus rationis lumine, quodammodo pro-
bari polsie, dubitant Dd. A10. Sicratio in-
dubitaca: Omne quod eA, CaDItANEPCF SC-
nerationet, auE Per CrCALIONCI. AC NOn
hila caepit per generationem. Eix nihilo enim ni-
11S9
eh
e L1
tial
vil
lib. 
(abja
IHu
neqi
621
eAB
hil Ec, ut habecrulgare Phrsicorum axioma.
L. caepit per creationem.
28. Duin: Creaeio est consticurio substan-
eiae ex nihilo Scalig. Fxerc. 6. sect. 13. Fccitra
omne temporis momentum. Quippe à
vireute infinica, quae nullo cempore capieur
duc dictinetur Scalig. d. F. Xerc. sect. 14. BF aA-
cequam haec creareneur, nihil Fuic. B. nOC 8C-
neratio locum habere poruit. Ouia gene
ratio non sc, nisincempore, idque appa-
raca materia per ancecestionem mutationiso
Scalis. d. Fxerc. F. Omnia Facta (UInE Per crea-
cionem.
19. FC, quia facta, idcirco Anita Tune,
quia omnia creaca Anita Cunc. Scalis. Fxer-
cit. 397. sect. 26. C oncludo haeccandem axio-
mate plane nectareo, ex Scalicero ExerC. 6.
sect. 2. Duia in Deonon est cempus, sed ipse
dominustemporis, quoris principio nobis
vel cognito, vel incognicoprior, nullomo-
do est in eo vel prius rel posterius. Ilac de
primo Encis principio. Intra de Deo plura
Subjicientur.
20. L

## Folio 54 — 85892398X:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
34
20. PROPTHOVDME, Peu secundum Entis
principium est dependens. Dependecenim
a primo illo. Cnde hocproprieloquendoF.ns
finicum respicit.
21. EAGUE HOC LIM INTERNIME, c FX
TERBUM.
22. Torenvum rococur alias principium
ellendi, estque hac in materia, tum ESSEN-
TIA decorCOS _ DrincipalITEE, TUIM PXISPEN-
ra scureecos de secundario.
23. FsSEwTTA, Sola seu quiddirassenipsum,
Eira est. FC enim KnS, cujus est eslentia. 60-
olen. part. 2. Merapb. disp. 1. 1B. 5. Peu: Ens est,
phober eslenciam. Scal. FX. 18. Cen: Fns cl,
quod quidris est. Finck. disp. Met. 3. th. 3.
24. Jam ergo Ens concrecum: Fujus ab-
Aractu enciras seu essentia. Ulndeminiis pro-
prie aut concinne de Deo Fnsdenominati
ve dicitur. Sin. denominacire de Deo dice
recur, abstracthesser, cum aliud obipto, tum
iploprius, quod sane impium eAt. Ouore neqi
Ens est, sed essentia, nogi bonus, led bonitas,
negiCapiens, sed Capientia, neqi omnipotens.
Sed omniporentia. Scal. F. X. 365. 5. 6, AFOmnO
absractum Forma est concreci. Philipp. libr. 1.
Dial. Pas. 18. F. _ hic quiddicas Peu Bnticas
erieforma. Encis, Bnris quiddicas estesse, in-
quit Scal. Exerc. 65. sect. 2. L. chC nOn in eptC HCC
principium essendi dicetur.
eet

## Folio 55 — 85892398X:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
11
P
daca
est
eil
is
1
Pd
(C11
Tent
11
11t
1.
(I1)
nin
BOB
ip
D1d
A
ili)
25. Principium enim essendi est cansa ejus
rei, cujus principium esse dicitur. Z abar. d. lib.
fol. 506. Aromne quod est, per esteneiam est.
Zabar. lib. 2. post. Anal. cont. 5. Ec quidem per
propriam e suam. Scalis. Fxerc. 307. sect. 14.
Si enim poralienam essec essencium, jam et
Centia eMot ab eo, cujus eHt, separata. Acnulla
essencia separora esthb eo, cujus est essencia
Scalis. Lxerc. 75. sect. 5. Nihil enim separacur,
nili conjunctum auE anBexuM. ScalC. LX.
307. sect. 2. Acnulla eNentia alicui estanneKa.
Scalis. Exenc. 75. sect. 4.
26. Elaec essencia est ipsum ro cira, ip(im
esse, ipla quiddicas, quae rocacurpalim sca
ligero, et dehnicione exacte definiri vix po
test. Fst enim ex primis, ance quae nihil. Sca-
lig. FXerc, 55. sect. 5. uc neciplum Ens quic
quideandem conecur e hic Fimplerus i.Me-
taph. c. 3. 9. 1. ob id reprehentus a Finchio disp. 3.
Mecaph. Pa5. 57.
27. Ec verd rei cujusq non est nisipolici
va. Fieri enim non porest, uc priratio sic eF
sencia rei posicira. Scal. Fxerc. 65. sect. 5.
28. ExisreNrr sequitur estenciam. Si
enim ens habet essentiam, urique habebie
criam exittentiam. Nulla enim essentia est
sine exictentia. Goclen. pari. 1. Metaphys.
capito Lo uipore, quae est ossencia determin
Aabo

## Folio 56 — 85892398X:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
nata ad certum tempus ee locum ee producie
singularicacem scu perfectionem ultimam.
29. Hlaec in Droalia est ac in creaturis. In
Deoenim elliple Drus, necratione quidem
ab eo distineta Pererius lib. 6. Pby sic. c. 23. NaM
omnino quicquam in Deo poneresquodno
sc absolurum, et quod non sit iple D EUS,
impium eA. Scalis. F xorc. 365. fect. 7. Ovia
in Deo omniaica sunc ue sinciptum, ita in-
Suneuenihil ancecedac, nihil subsequature
Scalis. d. FXerc. (5 sect.
30. In creocuris vero existencia ratione ab
esteneia distinguiturs Fs enim de ipsa esen-
tia, eaque aliqnidamplius Pererius lib. 6. Phy-
Sic. c. 15. Fst enim existencia nihil aliud quam
modusrei quores dicitur esse actu Perer. a.
l. c. 13. Dua de caula eriam plura requiruntur
ad existenciam, quain ad essentiam scalig.
Fxerc. 5. sect. 6. Goclen. in Advers. 9. 2. Nam
existencia praesupponit essentiam, eAtque
quiddom additum essenriae. BR enimin crea
curis actus existendi effectus Formae ultima
seu specificaes hoc est, aliquid insequens spe.
cilicam Formam, ut docee Z abarella lib. 2. de
Prim. Rer. mater. 6. 3.
aet
31. Ex hisce ec pro hilce ponamus hoc
principium omnium primum, HEVOCAEFOn
seca lib. 4. Met aph. 6. 3. 9. 1. Idem simul esse

## Folio 57 — 85892398X:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
e non eseimpossibile est Arist. 1. post. cont.
ol 81. fuse Johann. Versor in 4. Metaph. g. 3. pac.
1it 205. 5 Fonseca. d. l.. 9u0 e Frequencistime uri
q utitue Philippus ec aliud inde deducie immo
equi ea vericatis principium: Impossibile est duas
Concradictorias simul veras auc simul talCa_
vuo esse. Tane lesem, inquiclib. 2. Dial. pas. 126.
D Tanxic DdEus, qui est veraxee que lunc, atrmae
Oesse, nec mileet ea, quae lune, dc iila, quenon
 id Funt. Ided inserie nosris mencibus hoc prin-
sequ cipium.
14O1
32. PXFPRNum est principium cognolcen
di. FF hoc est partiM A PRFORE, Parrim a Po.
SICSTERTOKES
21
1d9
Pe
e
q.lep
1
33. A Parore quidem quatenus e illud
jam dictum principium essendinosinrei co-
snitionem ovehit e dedueie. Undeenim
esse seu ettentia rei dependee, inde quo
que solet rei cognitio pendere, leu: UIn-
de resprimo habetut (r, in de quogne habet
uccosnoleatur. Hoe volte Scalicer Exer-
rit. 365. Sect. 7. ubi apud nosprius EnSCOgNO-
im sci diseree asserit. Unde quaeso et quo me-
nd 
Iu
AH
dio: Non aliunde cerre, nec alio medio
quam hoc principio essendicognito.
34. A POSTERIORE VerO quarenus ab eF
Fectis seu operibus crehimur ab insciria in
Enciscognicionem. Fc hic miodus omnium
100 trequenistimus eAt.
38. LX-

## Folio 58 — 85892398X:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
85. Exemplum Cmile actingit Z abarella d.
l. de trib. praecognit. 6. 4. fol. 505. Motus, ina
quic pocest perenulam demostrari à Philolo
phonacurali. Nocior n. est suis caulis cognir
cione contusa, ideo ab eo, tanqua ab effectu
nocoprosredimurprimo loco ad principio
rum invencionem: sed haec poltquam inven-
ea ex cognica funcnociora lunemocus copni-
rionedistincta. HTaeC Z abarella.
86. Aliud elosans plane ee domesticum.
apponit de Scaliger d. F. verc. sect. 7. Tametst
inquie apudnos priuscognolcitur Fus, qu’a
ejus opus, puca apriore conquisico d excus
(0. squod nobisprostar, Entisprincipio. Pa-
men ex eorum, quae a sensuremota lunt, et
fectionibus crehimur ab insciriq in eorum
cognitionem, puta a polleriore, examinaris
e consideratis operitis, releriam eorundem
accidencibus d condicionibus. l
37. Persir Scaliser; leaque cum lumen AC
omnium accidentium nacuralium, quae à su-
pranacuralibuspendent, manitestislimum 
ejusquerisecundo loco motus sc, nobisma-
sime tamiliaris, uc perlucem mocum, ica per
mocum, cornorimusiplum Drum. Fn 2p0
Reriore. L. ux OAendit OTUI, MOTuIS DenM.
38. Cllterius: Duia non poruimus iplum
promoore agnolcere, nisi si secundaria
 in.

## Folio 59 — 85892398X:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
59
incellectione Deum esse percepimus. Per
ciomentis appullu admorius nos ad non
sititiam poreltacis. Movec siquidem, quia
phporest, cuim Cele obculiclapiencia. IndeBo
Sscnicas. Nisienim bonus esset, non benetace-
Bellxet. FA CaFheNAM. Per lUICEM MOTUIS, Peu
iuc mocium Deus, quod sc de qualis sIC, Pocens
nin nempe, Capiens e bonus, tuit cosnitus.
uist 39. Similia in aliis rebus observarelicet,
quae uc plurimur a polteriore ab effectis
s nempe ec adjunctis cognoscuntur d delcri-
abuneue, quodmonet Pbilippus lib. 1. Dialect.
Fos Parin. 16. Idque propcer Formaruri cogni-
edtionem admodum difficilem.
ips
40. Ouis medoceat, inquit Scalic. Fxer-
(i cit. 307. sect. 21. quid sic substantia, nis illis
miseris verbis; Res sublcens. C Orpus, quod
tansi porest. Dicatur mihi quid est canini-
1.8
cas, alinicas, leonicas, cam equidem nocum
et nobis horum quidvis, quam quod igno-
tum. Dehinimus lapidem ictum ipsum qui
prae pedibus est. Nuex: Terram denimus
a Colidicare ac pondere, ignis quid eec. (ub-
il stancia, quae ad carum Lunae Fertur. Flocha-
1
1A
bes a senlu. Duid ipsa illa Cubitantia sc, plane
ignoras. Sed licurrulpes elusa a ciconialam
. bimus riercum ras, pulcem haud accingi
 us. IaC Scaliger.
+1.

## Folio 60 — 85892398X:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
e
41. Unde de omnem disciplinaMT pERtCE
Pheologiam divinam Christianam e sensu
Oriri docet ex Aristoteler. Post. anal. cont. 14.
Sim. Simonius lib. 1. Anciscbeskian. pa5. 59. 65
s0g9. Ac lensus exteriora de sic etiam veluci
Polteriora tancum aspicit, non iplam essen-
eiam urpoce que in profundo eAt. ECtan
cum de Encis principiis.
YNO Y 1Z
.
8. 88. d 5
di.
23
 D, d
nn
M 
e d
c
Ie
ne
1
1
else
11
18i
vis
u
in
et

## Folio 61 — 85892398X:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
a1I
21H 8
pal
Pa8.
I211
6E
AXIOMATA
De Essentia C5 Existentiam
Pntec non tnte.
soml 54. J Stentia rei ejuldem aurgenus est aue
V
B
B
2. 3
(od
be
differencia. Scalic. lib. 2. de caus. latin.
linc. c. 4. pag. 9.
55. In illo est eslentia, a d cujus remotio.
DEM ReMOreEUT res ipla averroes in 8. Me
taph. cont. 5.
56. Ouod abesse potel a re HOH eAipsuS
rei ellencia. Scalie. Cxerc. 5. sect. 5.
57. Fsenciam cradusnon murane scalie.
Fxerc. 12. sect. 4.
58. Fisse, e esse aliquid, ec eNe BOHIIM, de
esseunum,  essetorum, idem esreipsa Sca-
lic. in 1. Theophr. de caus. planc. 6. 16. fol. 61.
59. Ouod habet esse, e non eAt esse, eAt
LnS per participationem. Thomas d. part. 1.
9. 3. art. 4.
60. Enasor cos Ext ad civat Y2c ng) ns aN
Ocias. Arist. 2. Mecaph. Cap. 1. in fin. FC: Rem.
ica esse caula est vericarisin oratione. Simon
Simonius in l. F. th. Arist. 6. 8. fol. 128.
61. Idem simul esse ex non esse impossibi-
de Cstocristet. L. POst. C0nL. 81. EL: DCquaCUN-
que

## Folio 62 — 85892398X:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
que re alcerutrum vere dici potest: F. A, non
CA. Scalis. lib. 3. POet. 6. 2. Pa8. 204.
62. Nihil est quin habeac esenciam (uaM
Scalis. Pxerc. 140. Sect. 1. FF, Nihil est eninon
SiIE SUIUM ESSE PROPRIIM. Faurell. lib. 1. AIP.
Caes. 9. a. n. 20.
 63. Ouod eA, Cuum eehabet a DEO. Fau
rell. d. 2. Alp. C a(. 9. 4. p. 4. Pas. 27.
54. Nihil eit, quod ect, per alcerius essen-
tiam, sedper Puam. Scalis. Fxerc. 307 sect. 14.
65. FRentia ab eo cujus cA esseriria, BON
distinguitur. Coclen. 1. Met aph. paC. 22.
66. FNencia ab co, cujus est esenLia, nON
eAt separata. Scalis. Fxerc. 75. sect. 5. FF: HuI
la quidditas est leparaca ab eo, cujus est quid-
dicas ee Nacura. Folet. in Porphir. in Proaemi
quaest. 2.
67. Esse simpliciter temper natura prius
eH, quam csecale. Scalis. lib. 9. de caus. larino
lins. CaP. 160.
68. Una cujusq: rei essentia est. Aristot. 6.
Fop. cap. 3. Faurell. 4. Aip. C. as. 9. l. n. 4.
69. Duodesse dacrei, ur incellisacur, Facit.
Taurell. 2. AlP. C. a f. 9. 6. n. 10. (518.
70. Ouod non darese, neque dacret uE
cognoleatur. L’aurell. d l.
71. Nihilpotest esse E. Penria alcerius. Z at.
rell. 1. Alp. C a (.9. 5. R. 151

## Folio 63 — 85892398X:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
63
72. Esentia rei eujustiber id ett, quod
eli habet aliud quippiam Paurell. 1. AlP. Cres. 9. 4
12
ACv
B. 3. Pa. 27.
73. Ouancum quidris haber essenciae; can-
eam habec ee pocencia. Paurell. 2. Ip. C ae s. g. 2.
jib1 n. 12. Fc: Oualis res quae que est, calis etiar
1
DED
idl
debt
clt. s
1. 1. 4
ejus est potencia. Suarez. disp. Metaph. 30. sect.
17. n. 3.
in q. Porentiam rebus, qui decrahie, ipsum
etiam ese decrahic. Tarrell. 2. AlP. C af. g. P.
num. 12.
75. Nam: Ese est non esse, s Frustra (IF.
Taurell. d. l. 2. Alp. Cas. g. 1. n. 12.
76. Cnaquae que esencia detinicam habee
Cuam perfectionem sessenciale. Timpler. 
Mecaph. 6. 2,9. 7. fol. 27.
77 Propriam nacuram omnisi Forma
consticuic: Fhenciam Pola ultima. Z abar. 2
de prim rer. mater. 6. 3. fol. 126.
78. Rei cujusque nacura ex propriis actio
nibusagnolcitur. Taurell. 1. AlP. C. a s. g. 6. n. 91
8120
79. Nihil magis id proprium, quam id
quod unum quoque ct, Faurell. 1. alP. C. s.9
118. 6. n. 12
18.
80. Duae lunc ejuldem speciei, eandem
ve habencellentiam aque cum ipts communi
CaTaM. Labar de constic in divid. 6. b. sect. 265.
8t. Fi

## Folio 64 — 85892398X:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
64
81. P. Nencia omnis indivisibilis est. Scalis.
Fxerc. 106. sect. 2. (5 268.
82. FPencia nal cEoxl est singularium
Zabarella 2. post. cont. 72. 
85. Nulliusrei eRenria est, non esse. Scal.
Fxer6. 65. Sect. 2. 0p 1p 311.
84. Peius oporreerem esse, deinde ad aliam
compatati. Folet. in Procem. Praed. fol. 21.
85, Duarum rerum eaedem lunc operatio.
nes, earum quoqueexdem func essentia. Con
clen. in Prodr. 6. 93. Pa5. 3031
86. Ouxcunque suncejusdem speciciscal
dem eciam edune opetationes. L abar. 2. de s
qualit. element. 6. 4. fol. 367.
87. Encium, etiam Actorum, lua est essen-
TIa. Coclen. in Not. ad Mecapb. Timpleri fol. 55
88. Esentiale estnon nihintra rem, Scalo
FxerC. 250. Sect. 3.
89. Ouicquidalicui estenciale est, sinein-
cericu ab eo non potest separari. Scalig. 2. de
caus. lat. ling. C. 63. Pa5. 131.
90. Proprium quiddam de incommuni-
cabile essencia rei cujusvis est, eji sque par-
2e5. F aurell. 1. AIp. Ca f. g. 1. n. 5. Pa5. 10.1.
91. Ouod estessentiale non porestabuI
lo extraneo variari auc immutari Zabarell.
de Natur. cceli. c. 5. fol. 191.
92. A quo res habet ese, ab eodem et
ia

## Folio 65 — 85892398X:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
est.
31I
10
je
Pit
A1
pot
60
jam habetrircucem asendi. Cocten. in Prodr,
Can. 39. PaC. 309.
95. Rei essentia non est reliquis commu-
nieabilis. Faurell. 1. AIP. C. af. g. 5. n. 7.
94. Infinica pocenria praesupponit sen pon
tius includic necessarid infinitam essentiam.
Albert. Cravverus in Fxam. Sophistication. Pha–
tinianor. membr. 3. fol. 28.
95. Suum esse quaelibetres acceptum rete-
recpocius universalib ex primis, ouam parti
colarib. Xproximis cauliS. Perer. lib. 3. phy (. C. 5.
96. Fsencia rei non includit gradus. Pic-
col. er. 4. Philos. Moral. C. 45. pas. 360.
97. Unumquodq; in quancum est, opera-
TuT. Contaren. Compend. Metaph. lib. 2. p45. 9.
93. Nam: Ouod ab esse deficie, pariter
deticie ab operatione. Contaren. dil.
99. Omnia Fncia quandam primi Fntis
limilicudinem assequuneur. Contaren. Comp.
Metaph. lib. 3. Pac. 40.
100. Non possune esse ac distingui plura
eo, quo conreniunt. Contaren. Comp. Me-
taph. 4. Pa8. 52.
101. Eneitacem Capiences per posteriora
detinire Cunc coacti. Scal. F xerc. 65. sect. 5.
102. Encias estcnul uniraris. Scalig. in
.TBeophrast. de caus. plant. Cap. 18. fol. 68.
C03. lit. C0
103. 

## Folio 66 — 85892398X:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
66
203. F.Se comparacur ad esentiam: SicuE
actus ad pocentiam. Thom. part. 1. quest. 3.
art. 4.
204. Exiltentiam nulla Forma generalis
tribuere porest. J abarell. 2. de prim. Rer mat.
c. 3. fol. 126.
205. Majus est dare existentiam actu, quam
dare esse speciticum, ec essentiam consti.
THCTC. Z abarell. de constit. Indiv. c. 5. fol. 265.
106. Nam: Plura requirunturad existen-
ciam, quam ad essenciam constiruendam
Z abar. d. l. C. 5. f. 265.
207. Nam: Exiltentia praesupponit essen-
tiam. Franc. Vallesius libr. de sacr. Philos.
Pa8IM. 19.
208. Tmo: EA quiddam addirum essen-
TIX. Z abar. 2. de prim, Rer. Mat. 6. 3.C
209. F.l enim in crearurisactus existendi,
eAectus Forma ultimae seu specitcX. L abar.
a. L. Scalis FxerC. 5. Sect. B.
210. F.Pencix continuario non est nova
generario. Scalis. Exerc. 299. fect. 2.
TII. Modus existencia sequitur modum
essentix. Perer. 6. Phrsic. C. 13.
212. Exictentia rei extra animum non elli
aliquid reale, quodinre intu, sed est acci
dens incentionals. L. abarel. 1. de proposit. Ne-
cess. 6. 4. fol. 1430

## Folio 67 — 85892398X:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
aMi
1. 9
gett
B.lb
Au, )
M C
fol 
dei
Bet
d
C8
1.2
11
ed
orest
67
213. Pihil potest existere, cujus non BC.
determinatAnaEuTA. Z abar. lib. 2. de prim. Rer.
mat. c. 5d fol. 168.
rL.4. Fxistencia consequitur Formais Za-
barell. d. 2. de prim. Rer. mat. C. 18.
 115. EnS estprius unO. Scaliser. Fxerc. 65.
sect. 2. Fc: Entis comprehensio complecticis
unicacis comprehentionem. Scalic. d. Fxerc.
16. Duod Ac, non ect. Scal. in b. Théophr.
de caus. plant. 6.59. Fol. 393.
1r7. Duod AF, neque est; quod erat, ne-
que quod tuturum elt. Scaliz. in d. b. Theophi.
de cans. plant. C. 19. f0l. 3675. 
218. Res a D eo condirae lunit aliquid.
Philipp. lib. 2. P Bysic. pa8. 17.
219. Omne quod Ac, ab aliquo se e 0.
AMNINO AEIO. Scalic. FXerC. 307. sect. 18.
120. Ouicquid fic, non est illud, ex quo
AE. Scalic. FXerC. 9.
TZI. FASOMNCPEXTEF D E uM; ab aliquo
Factum Fuic. Scalis. de caus. latin. ling. libr. 4.
c.98. Pa5. 250.
122. FcSic: Fns omne, quod factum est, ab
aliquo feri poruit. Scalig. d. V
123. Ouod est, prius est, quam quod non
eA. Scalig. lib. 1. de caus. lat. linc. C. 19. pac. 47.
124. FDe maximum Nacura Bonum. Pic.
colom. lib. de mnnaR. 6, 18.
2
125.L

## Folio 68 — 85892398X:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
68
125. Nihil est aliquid, et nihil. Scalis. in
ixpocrat. de Insomn. fol. 38.
126. Onicquid esse relageroporest, potest
etiam non esse e non aeCre. Paurell. 2. AIP.
Cas. 9. 6, n. 3.
127. Duod persenihil, peraccidensnon
Pocest esse aliquid. Taurell. L. AlP. C. as. g. 7. n. 2.
228. Nihil est, quod actu non Sic. Tauret.
2. IP. C. a5. 9. 1. n. 12.
229. Ouicquid est, causam aliquam habet,
OVx EST. Z abar. de motu ignis in orbem. C. 2.
Fol. 201.
13O. OMMIA PNCIA PTRTEF DEUM TUNE COF-
rupcibilia. Scalic. Fxerc. 61. sect. 5. (5 307. sect. 20.
131. Esse posse, nondum est esse. T aurell.
in ovroit. Metaph. pa5. 22.
132. Ouicquid HE, ex Ente Ac, sed quatenus
non estid, quodEc. Taurell. 4. AlP. C. as. g. 6.
BUm. 1.
137. Ouodnon est, non operatur. Taurelt
in d. ovr. Metapb. Pa5. 22.
134. Nullum Enstabecrationem non Pn.
EiS. Coclen. in Prodr. 9. 39. pa5. 81,
135. Omne quod est, res dici porett. Scal. 3.
Poet. 6.4. P45. 214.
136. Omne Ensidiplum est, quod cst, nequ
feri porest, ucsirnul sic de non CIE. Faurell. lib. L.
AlP. C. as. 9. 3. B. 2.
137. RH.

## Folio 69 — 85892398X:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SeaB
est, p
cell. 2.
137. Encia Pune, quaecunque luis dicuntge
ese esenciis. Taurell. lib. 1. alp. C. aes. C ap. 2. n. 20,
138. Nullum EnS naDOnS HEXWCLOEVCOS CX-
tra Cingulare existit. Aristoc. 7. Mecaphys.
CaD. 16.
139. Omne Ens propter aliud praecer Deu.
idens Scalis. Exerc. 250. Sect. 1. 653.
It
et
1
len
1.
est
ut
MI
tC
00
140. Ensnon dependet à non ente tan-
quam ab insluente e impertience aliquid.
Colles. Conimbr. 2. Pby (. 6. 9. G. 8. art. 2.
141. Unumquodque Ensjure potest appel-
larinon Ens, praeter primum. Contaren. Com
pend. Metaph. lib. 2. Pa5. 15.
142. NTam: Deticit ab essendi perfectione.
Contaren. d. l.
243. Primum EnsesteminenEEFMS. Cont.
dil. pac. 29.
244. Ouicquid estprater ipsum Fns, est
nOn Ens. Contaren. compend. Metaph. libr. 4.
Pas. 64.
245. Ouxcunqi habencesse, participatio-
ne quadam necesse est, ut id ab eo lortita lint.
quodperle e peressentiam sic iplum esse.
Contaren. d. C ompend. lib. 5. Pas. 73.
146. Encia omnia habene etficientem.
Contaren. d. Compend. lib. 5. pac. 74.
247. Eneia omnia habene Rnem. Conta-
reH. dobo
148.Mt

## Folio 70 — 85892398X:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
248. Omne, quod quoris modo est par-
ciceps ipsius esle, eAt à primo, quod per nacu-
rameesentiam CIIPSUM ESSF. C ontaren. d.
Pa8. 75.
149. EntisucEns elt, non dantur princi
Pi2Z abar. 1. post. 6. 13. cont. 104. SCu: PnsnOn
habet principia exquisire dicta. Finck. disp. 3.
Met aph. 9. 2. Pa8..67.
159. Encis perfectio eA parere conditorio
dcalis. F.xer6. 11.
151. Ens quodlibet comprehendi incelle.
etioneporest, ubisit, aeque ubi non sit, pean
TeT DEuM. Scalis. FxerC. 6. sect. 2.
152. Ens nullum habet essentiam non
Eacis) Scalig. FXerC. 94.
153. Enci contrarium eAnOn EnS PerL
contradictionem. Scalis. Exercit. 65. sect. 2.
254. Enti nihil masishoctile, quam non
FNS. Scalis. F xerC. 1I. sect. 2.
255. Encium canta est series, canta afni-
cas, ut siminimum autreipta abtuerie, auE
in Cauls non sic, mundus iple delirerie
Scalig. F.Xerc. 250. sect. 5.
156. F.Ae quod nequie, ne heri quideme
Potest, Scal, F. XerC. 5. Sect. 1.
157. Esle e conserrari Fertur acceptum
cidem aucori, eidemque principio. scalis.
Exer6. 31.
130.
Il
EN

## Folio 71 — 85892398X:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
gE
158. Ouicquidnon cst a Cc, id habet prito
bcs cipium. Scalig. F.Xer6. 61. sect. 2.
pet B 159. Entia per gradus quoldam inter se
 altinia Cune, a maceria prima vlque pri am
incelligenciam. Scalis. in 3. Theophr. de caus.
ppil plant. C. 1. fol. 161.
Pnsi 260. Pora Ehrianon suntinvehenda in
Nacurae censum sine manifecta necelrate.
et
ScaliS. Exerc. 61. sect. F
161. Ens non est quippiam unirocum.
Montorius in quaest. de univer sal. C. 4.
162. Ens esteran (cendens. Scalig. F, Nerc. 55.
nb) Sect. 5.
Ia1
1a
10
det
et
iet c
163. Entenihil eAprius. Scalig. F. Xerc. 307.
sect. 27.
164. Entis peraccidens nulla est scientia.
Thom. aquin. in b. Metaph. Arist. lect. 2. fola
0b. lit. D.
1
165. Non esse, maximum Nacurxe malum.
Piccolom. de mundo. 6. 18.
166. Nulla non Enti, cum Ente con-
junctio. Scaliz. Exerc. 17. Sect. 1. Fxercit. 307.
sect. 25.
167. Ouod non est, non incipit esse, nise
per aliquid, quod est. Tbom. p. 1. 9. 2. art. 3.
168. Non Enris nulla sune accidentia.
Taurell. 5. AlP. C. as. 9. 2. n. 2. Scalig. 6. POet. C. 4.
fol. 774.
t
1690 L

## Folio 72 — 85892398X:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
72
269. Non esse praecedit esse inomnico,
quod depender ab alio. Goclen. in Prodr.
quaest. 1. pag. 6.
170. Non Ensnon cognolcitur à noctro
intellectu. Contaren. Comp. Metaph. libr. 2.
Pa8. 16.
172. Purum non Ensaemulatur purum FnS.
Contaren. d. l. Pa8. 16.
172. Nam: Ucrumque est inexcositabile.
Contar. d. l.
173. Ens propcerlucem splendoremque
nimium.
174. Non Ens propter tenebras longe
densistima5. Contar. d. l.
175. ihil non est susceptirum actus ali-
CujuS. Contar. d. l. Pa5. 18.
176. Non Ens purum nihil est in rebus,
sedtancum conceprione intellectus. Contaro
c. l. Pa8. 29.

## Folio 73 — 85892398X:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
C0+
l
uS.
A PUT
De Ente posirioo (o Reali, ut
6 hisce oppositis, privativo
e Intentionali.
P. Y D E principiis Eneis egimus. Sed haec
Cunc Eneis policiri et Realis, quomvis
e luo moco applicari possint etiam ed In-
tentionale.
. 30
2. De hilee eroo nonnella hiC CrUnE
monenda, ue in sequentibustanto possimus
procedere citius ee Felicius.
3. F.K erso Finspolcirum, quod revera _
posicire aliquid est. Seu: Ens polcirum estr
quod policiram, hoc elt, rerera in nacura
existentem habet essentiam. Oualia sunt
omnia creata, ut liceat ita procedere: Omne
policirum est Ens: Et: Omne Ens est poli
tirum.
4. Ouod non positirum, hoc est, nihil me-
ritoprecedi, secus ac censet Timplerus, qui de
nihilo cractationem praemiccie cractationi
de aliquo d. lib. 2. Metaph.. c. 2. 0b id jure re-
prehentus a Coclenio in Notis ad d. l. col. 5.
S.R
1a
dt
O1
Ido

## Folio 74 — 85892398X:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
8. Ratioest, quia afirmatio est menturq
negationis, ac proinde eriom prior esse de-
beceadem, ute docer Scalic. F. XerC. 61 sect. 2.
Leagueecaliquid ur d Ensposicirum est prius,
gihilo seu non posiciro, imprimiss cum
cognirio nihili pendeac a coonicignepolici-
vi, henri alias de cornicio priracionis ab ha-
Bicn. Scaliz. Exerc. 1. Sect. 2.,
6. Fluic opponitur, non policirum, quod
alias nihil dicitur. E. Aque quod non habec
esenciam policiram, Ced Cemper tub negatio-
ne, vel certe subhabitus lui ratione concipi-
cur. Nec enim aliter hoc concipi vel ctiam
percipi potest. Nec enim, quod aic Cornelius
Martini d. comm. Metaph. pas. 39. ejus est ali-
quis conceptus, Anulla idea, nulla species
incelligibilis. Ieaque heur in primoentecon-
templandonobis accidis, ucproprer Cumam
eceminentissim a perfectionem illud intelli-
serenon pollimus:la propreromnimodam
imperfectionem, quid vere nihil(c, non per-
cipimus. Hlaec Cornelius. 
7. Elegancerin simili. Scaliger Fxerc. 13F9.
sect. 12. Ditticulcas cognicionis du4b porissi-
mum, de causis erenic. Ruc enim quia TeS,
qua dereosicur excedic lua magnimdina 
uc quia fusirlua exisuitate. Idd cerre xhiet
Dihil seu non Ens. Fusic mencisnoltrae ca-
Peum

## Folio 75 — 85892398X:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
prum sua obscuritate, atque humilitate, ve
melloquieur. d. Exerc. de maceria prima Scaliger.
esse. 8. DeC enIm HOC PEXFerCUndUM: FAS
1 et
imis
puveicos de proprieloquendo non dividieur in
s
Igne
2HIS
veMI
politirum e non policirum, sed porius hoc
opponicurilli. Omneenimens concituo
importat posicionem alicujus essentix, Peu
aftirmationem, seu habitum ue alias lo-
quuncur, quamris ec non raro hicterminuse
Enspriracirum,  Zensincosa Dd. WTUTPCTUE.
9. E Aquehoc non positirum seu nihilvel
por priracirum vel negatirum, quae aCCUrSTO
i velrum, quod inquit Philippus in LOc. Tbeoles.
ic comm. loco de caus. peccati. pag. 59.
ejus 20. Fihil privacire incellectum requirie
lla subjectum, estque in illo subjecto, qu’edaur
OBn destructio, proprer quam subjectum rejicitur.
et Aemihil nesacirum omnia collic etiam ipsu
qudi subjeccum. Sicognus Alexandrihodie nihil
poin est negatire, ut loquitur Philippus d. l.  1
(1C,10
111
FXEI
b2P
qui
nid
je
TL EnS VerO REALEest quodreipsa est in
nacura, etiam nulla incollect accedente opet
ratione. P hujus esse est extra intellect ope-
racionem. F. ab illa non dependet. Sed luum
esse praprium habee, etiamsi incellectus hi-
hil conterat.
12. Unde

## Folio 76 — 85892398X:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
22. Unde d hxcorta: Nullumreale, qua
cale incellectui subjicieur. Scalie. Exercit. 507.
sect. 21. Imposlibile est, uc rea le produeatur à
nonreali. Ursin. disp. de Reali Ss Rationit
dist. q. 1. Omne reale policirum habens FOr-
valiracem propriam, Ens reale cA. Jacob.
Marcin. disp. 10. Mecaph. 1B. 2. n. ult. V. C. L. neia
realia Cunc arbor, homo, lopis. Nam
haec excra incellectum consistune de exi-
AunE.
25. Sic e universalia Cunt Entia realia,
quamris haec tancum mentis esse existimée
non pauci. Pro horum realitate acure e
accurace disputar Scalig. Pxerc. 307. Sect. 22.
(5 359. sect. 10.
14. Apponam arierem unum: Si non
Tuncunirersalia, non cruntscientia, sed A-
emenca, quando in linsularibus considera-
vero id, quod nusquam e nihilest. Nam A
habetur Sciencia de Caelare e C atone nON
quarenus hoc, hic nunc lunc: led quatenus
unum quiddam, eric illud unum necessa-
sid cognitum in re, non extrinsecus alla-
cum ab incellectu. Incellectus autem nihil
afterc, nisi praedicabilicacem, ut quoniam.
res sicinre, species de specie dicacur. TTaC
ex Scaligero d. Fxerc. 307. Sect. 22. SCd dehilcc
alibi fulus.
lH
a

## Folio 77 — 85892398X:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
eale
rerett
dut
it
elt
V.
II
12
eC
eAC
07. 
15. Fc hoc quod Realerocatur eantum
Mecaphrlicae subjici communi terme con-
Tensu concludune Dd. quamris disseneiae.
Albertus Magnus in pr. suae Mecaphys. 5
Alpharab. libr. de division. Scienc. Vide Arni-
seumin Epic. Mecaph. Pag. 8.
16. Sed ehocprobe atcendarur: Fnsrea-
le aliud est exera intellectum, aliud in intel-
lectu.
17. Exera intellectum illud est, quod Cuum
esse plenarie exera incellectum habet. Sed in
intellectu illud est, quod suum esse _ actum
tantum in intellectu habec, de tamen ninil
ominus Finsreale eAt. Hlabecenim Cuam et-
Tentiam realem in incellectu, quamris nOn
line illo. Ft snc perrinent HTabicus ani-
MX.
18. Incencionale ergo, quod de alias Fns
ix Racionis appellatur, est, quod in mundo.
COH
opcratione intellectus celtante, nihil est po-
est.  Sicirum. Cramer. dict. tractat. 1. Mecaphys.
1oV parin. 39. Vel est, quod nullum habec este,
qu nili ab opcratione menris. Goclen. part. 1.
n D Metapb. C. 1. pa5. 14.
secV
19. Vocacurincentionale, quod mensno-
uter. stra per illud ceu pontem auc porcitorem
quo in rem quasi incendat. Scaliger Exercit.
EAtBI
307. sect. 21. Vel quod tancum incellectus
a

## Folio 78 — 85892398X:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
nostriin id incenei seu incumbentis Dpus de
reluri Faetus est. Gacl. d. l. Alias Formalicasvo
catur, eo quodrcalis noca, Forma seu species
TIC.) V el norio. Ideo: quod mons per eam
aliquid cognoseat _ apprehendat. Z abar. 1.
de Nat. L0g16. 6. 3. (5 2. post., 6. 111
r9. Racionis erso lunchaecentia, de Locun-
dae noriones, qua lune conceptus, quibus
non rem immediace, sed alium concepeum
priorem repraesentamusi V. Cs CONCEpVIS SC-
neris dicirur focundum vonuae Peu secunda
incencio. Duia repraseneat concepens ani-
malis vel plaHEX vel CATCTOTUM.
20. Quales tunt in Losicisnationess Cre
nus, species, propositio, yllogilmus e alia id
Imoe in Crammatieisnomen, pronomen,
declinario, conjunctio. In Rhetoricis. C70L
nus deliberarirum, oxordium, propositio,
Propus, dec. in aliis scientiis vocabuta
TCZ vino.
21. Sinchoc ergo Ente incencionalinui.
la est scieneia. Iln de hujus ulum colligimus
esselotige maximum. Vidc Piccolam in Comi-
te Polit. Pac. 1010. Duod enimmens arrisicis
asic inmaceriam: Hloc incellectus axic ir
nociones. Scalig. lib. 2. de caus. latin. line. c. 1.
Enti erso Realihocimponitur. Unde ee von
cabulum deurcecs eocas deductum.
22. lLa

## Folio 79 — 85892398X:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
tis
mal
1(eH
15 pel
at. 2
79
22. FIx vero nociones proferuntur e ex
primuneur, velper rocem, vel per Ecripcion
nem. Zabarell. 1. post. cOnt. 58.
23. VoxcA noca carum nocionum, qua
Puncin anima. Scu: F A sIgNUI CONCEPCUISS
qui est in anima. Goclen. d. l. C ujus ulus expli
eacur a Scalisero lib. L. Poet. Cap. 1. C5 Exercit.
256.
ia 24. Scriptura est noca vocis, per literas
usi  expresa. Undeinferimus, in Permone d scri-
cor prura esse Ensincerionale tancum per quan-
nees dam deductionem seu communicationem
seu l _ SIc qua R peF aCCIdenS, LCWSTS VETO _ PCE
icep se esse in anima. Z abarell. 12. post. Cont. 58.
otion
Scalig. lib. 2. de caus. latin ling. C. 2.
25. AEVeTO BCUEtes BacuTam non mutat,
nust sed eadem est apudomnes: Sic _ ejus no-
prOI EIO Det petua CA. Scal. l. 3. de caus lat ling. C. 65
rorici AerOcese Scripeura per qua . utabiles (uInE
prot
voli
e raria apud varios, uc vel manifecta
nom cestacur experiencia Fccancum
de hilce.

## Folio 80 — 85892398X:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
EYHO
12 C a l. V.
ocutbe dtostltoe
ac LiC
Reali
(Non positivo
debuncateb
de Intentionali.
ZTONATA
LLbC
TUlum reale, qua tale, intelleatut
L subjicitur. Scaliger Exercitat. 307.
Sect. 21.
178. Impossibile eAt, ue reale producatur
a non reali. Ouil. Ursin. disp. de Real. (5 Rat.
distinct. 4. 1.
179. Omne quod est,reinomine e appel.
lacione demonstracur. Scalig. 7. Poet. Cap. 20
Pa5. 898.
180. Ouicquid ad Cacesorias refertur, est
reale. Tac. Martin. 10. th. 2. n. Ult.
181. Nud.
1si
au
d. P
Dee
du
V

## Folio 81 — 85892398X:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
281. Nullum eranscendens ad Fn5 addir
reale e policirum, quod ab Ence tormaliter
distinsugeur. Fac. Marrini. 10. th. 2. n. ult.
182. Omne reale politirum habens For-
malitatem propriam, Lns Rcale cA. Tacob.
Mari. d. 10. cB. 1. n. Ulto
183. Sola Fneia realia dicunturres. Cornel.
Marcini comm Mleraph. Pas. 35.
184. Dam: Sola Enciarealia habencessen-
tiam ee quidditacem. Cornel. Martini dil.
2850 L. Ouiequid haber esenciam e quid.
dicacem, id est Ensreale.
186. FE: Ouiequid non habet essentiam
dequiddicacem, id non cst Ensreale.
187. Reruin species intellectae aecernae luneo
Taurell. libr. 5. alp. Cas. quaest. 1. num. 4. Pa-
ein. 795.
188. Notiones opud omnes, uc res ipla
eadem lunc. Scalis. lb. 2. de caus. larin. line.
6. 66. pas. 1390
189. Ouadam rerum notiones a rebus in
mentem primum per sensus sine mediohu-
mano protectae sunc. Scalis. d. l. pac. 139..
190. Duadam vero notiones anocionibuis,
quae crant in docentis intellectu, prodierunE
in duos sensuss audicum scilicet perlocurio-
nem de vilum per scripruram. Scal. d. L. pag. 139.
ig1o dlociones per sensus in iplum can-
derr

## Folio 82 — 85892398X:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
82
demintellectum infnuaneur. Scalie. dict. lo
pas. 139.
192. Notiones lune rerum speciesmente
comprehenla. Scalis. 1. de cans. lat. ling. Cap. 1.
Pa8. 2.
193. F. in intellectu sumenotiones. Scal. d.
C.2. Pa8. 2.
194. Quod manusasitin mareriam id in-
cellectus in nociones. Scal. d. 6. 1. pag. 2.
195. F. ut manibus subjectam habet au-
rum Faber: Ica incelloctu nociones Philoso
phusmoderatur. Scal. d. l. pag. 2.
196. Omneincentionale, cestante mentis
actione, cestat. Scaliger. Fexercit. 307. sect.
16.
197. Nam: Non habec esse, nisi esle co-
Bnicum. Scalig. d. F.xerc. sect. 16.
198. Nociones secundae ec a mente lunt e
In MeMEC. Zabar. 1. de Nat. L0G. C. 3.
199. Incentiones primae rem immediate
repraelentant. Z abarell. lib. de visu c. 6. Fol. 790.
lit. IF.
200. Incentiones secunda non rem im
mediate, sed alium priorem concepcum re-
Praelenrant. Z abar. d. l. fol. 790.
201. Encia Racionis per appretrentionem
rationis dicuncurEntia. Cornel. Marrini. com.
ACd. L pH. PaC. 35.
2020 l1C
ax
8.In
b

## Folio 83 — 85892398X:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
jes
est
1el
202 Rcbus ipsis (quas nobis sentus ofte.
Func) polleriores nostra lunccosicariones ee
rationes. Taurell. lib. 5. Alp. Cas. quaest. 3. n. 25.
Pas. 864.
203. Fntia policirarerera sune in rerum.
Nacura, inque ea proxime e immediate exiu
Aunc aut relpondene sis, quae nocura lubE
Punc, uc suncuniverlalia. Cornel. Marc. comp.
Metaph. Pa8. 271,
204. Prirationihil operatur. Jaurell. lib.
3. AlP. C. as. 9. 6. n. 18. Pa5,576.
205. Nulla negatio pertinetadessentiam
Entis policiri. Coclen. in Prodr. can. 58. Pa-
rin. 232.
206. Nalla priracio est essiciens sui habi-
EuS. Scalig. F. xers. 11. selt. 5. Goclen. in Prodre
9.37. Pa5. 83.
207. Privario est quodammodo Forma Za
bar. 1. de prim. rer. mat. C. 7. fol. 101.
208. Nullus habicus porestinduere ratio-
nem prirationis. T impl. 5. Metaph. C. 3. G. 13.
209. Privatio non est Ens, sed estnitit
Scalis. in I. Arist. de plani. Fol. 16. Timpler. 5. Me-
FapB. 6. 6.9. 8.
210. Nulla priratio cotaliter destriic ha-
bitus sui lubjectum. Timpl. d. 5. Mecab. c. 6. 9. 8-
21. Nulliusrei Forma es priracio. Faurell.
8. Al. C1.G. B. N.10.
212. PFIa

## Folio 84 — 85892398X:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
84
272. Priratio quaeris cerro limitatur subje-
eto. Faurell. 3. g. 6. n. 10.
273. Privatio cum Sicnihil, Eneis causa nuI.
lo modo esse porest. Scal. in d. 1. Arist. de plant.
Fol. 16.
214. Priratio nullam Facie Enris speciem.
Taurell. lib. 1. lp. C a f. g. 6. num. 7. Pac. 82.
215. Omnis privacio in aliquo est subje
eto, actu existente. Taurell. 3. Alp. C 2s. quaest. 6.
num. 10. Pa5. 576.
216. Priratio non ostenditur aftrmatione.
Taurell. libr. 4. Alp. C as. quaest. 6. num. 11. pa
Sin. 730.
217. Privatio existie merito sui subjecti
Collez. Conimbric. I. Phy (16. C. 9. 9.7. art. 1.
218. Decerius est bonoprirari; quam nun
quam id possidere: Piccol. grad. 9. C. 4b. p. 859.
219. Priratio priox est habicu. Contaren.
2. Metaph. pa8. 17.
220. Priratio est extra praedicamenta o.
mnia: Scalig. Fxerc. 1. sect. 2. Seu: Privatio
En hullo est praedicamenco. Cornel. Marrin.
Com. Metaph. paS. 197.
221. Priracio non perle, led lubratione.
habicus sui incelligitur. Scaliger d. Fxerc. 1.
sect. 2.
222. Priracio ridecur habere Euris cujus
piam parionem scalis. F. XBYC. 18.
223. PC

## Folio 85 — 85892398X:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ellet
A
t.H
51
et
esit
PA
MH
t
1 e
uis
85
223. Priratio non expellic habicum, sed
expellitur. Scalis. d. Fxerc. 18.
124. Priracionon nih incellectioneperci
BitUT. Scalis. ExerC. 507. Sect. 33.
225. Priratio non porest esse essentia rei
Poluira. Scalis. Exerc. 65. Sect. 5.
226. Inter habicum ex prirationem nul-
lum eltmedium. Scalis. in 2. T Beopbr. de caus.
plancar. 6. 15. fol. 134. Ut. F..
227. Priratio non Eic ab habitu. Scalis.
FNerC. 19.
228. Prixacio estcurpiendo. Cornel. Mar-
sini. d. Comm. Met aph. Pa5. 140.
229. Non omnis priracio collit poten-
ciam. Cornel. Martini. d. Comm. pas. 198.
D∞ D. C V e B: ~DOC
CAPUT
De affectionibus Entis in gene-
re, es de unitis in specie.
LD RLHCTETA ENXIS communistima,
L brevicer prout nostrum fere proposi
cum suprd artisimus: Nunc ergo de ejus
dem AEFBCTFOHES ICU A YFRIBUTA,
scu moosuralii loquuntur, atringenda (UME
ex erolrenda.
l

## Folio 86 — 85892398X:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
86
2. Ubi miagnum Rarim objicicur dubium.
An denturEntis affectiones: Ouidni deneur
Omnis Capientia Cua ve habet princlpia:
Sic eafectiones habet. Includic enim illa
Pcientiam. Ae nulla Seienera Sinchilce. AE
Mecaphysca est lapientia. Cx dict. F. d Mc-
captixsiea subjecti sui afRectiones aliquas, uE
habeat, neceltum est.
3. Hloc expresse asserie PhiloTophus lib. 4.
Motaph. in princ. ubi aic, dari quandam scien-
tiam, gua scrurecur Pasin quantum PnS; de
quae huic insine secundum le. FF cont. f. eod.
Ouemadmodum, inquie, numerus securi-
dum quod numerus, habet accidentia pro-
pria, Ccilicet par e impar, aequa le e inaequa
le: Sic eciam Ens habet accidlentia propria.
qua oportet Philolophum perserucori. Adde
Tavellum 4. Met aph. 9. 2. Pa5. 10b. 19 seq.
4. Non inepce camen ee hic distinguere
Possumus cum Finckio disp. 3. M et. 9. 7. IREOC
aflectiones inlata signisicacione acceptas 
incer illas, quae exquisice de propriissime di-
CUNEuF.
5. Idx enim in Mecaphysica vix occur
runt. Propterea: Ouia affectiones exqui-
siro et propriissime dictae realiter differune
a suo subjecto, neque poltunt cum 00 rcci
PrOcarI. AChX, quae in Mecaphysicis prO.
PONUREUFL

## Folio 87 — 85892398X:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
iid
pin
CHI
ilce.
F. D
lic
H
87
ponuntur à luo subjecto realiternon difte-
runt, e pollunt, imo eriam debene, cum co-
dem reciprocari. Id quod sequentia oodan
propareos ostendent. E. non lunchae Aricti-
me dictae affectiones. Ouid cum postca: Sune
tamen affectiones, quae ec hic suo subjecto
e principiis respondent. Confer crsinum ill.
quaest. 3. quaest. Metaxb. 4. 6 Finchium d. l.
6. Suncque illxe vel uNETK, vel DISSUIN-
CF A.
7. Duam distinctionem omnesfere, quos
dan nori, adimittune Dd. quamris Timplerus et
m hic a communi recedat, e dehiscemixtim.
contil agac, ut in ipsius systemaceridere cst. Adde
113 c adi Franc. Fust acbium a 5. P aulo summa 4.
Lepi part. Metaph. Tr. de prop. Fntis g. 2. Pac. 33.
ei Corncl. Marrini d. comp. Metaph. pazin. 32.
p e qui hunc sequicue Jacobum Marrini. disp.
o Mecaph. 5. th. 1. Arnisaum in Fpit. Mecqpb.
e se
pas. 120. Finckium. d. l.
8. GINETA, Fustachio d. l. dicantE
simplices propriocates, sune quae simplici-
cer ecline disjunctione aur copulacione cum
FNLE CONVeRtuNEUT. Seu: quae simpliciroce
enunciantur.
9. Sunegi hae cum ABSOLUTK, tUIM RF.
SeFCTIA, cujus distinctionis Fundamen-
eum vide apid Er. Eustachium d. l. Pas. 33.
10. A B-

## Folio 88 — 85892398X:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
88
2O. ABSOLUTE: IINHM. PA VeFO UNUR
quod est indiritum in se, ec ab omni alio di-
vilum.
2I. Ubi duo nocanda. Unum quod unum
ettindirilum in Pe. Alcerum quod est divi-
Tum ab alio.
12. Ouoad primu: PA indivisum in Le
Ouia quod inquie Scalis. Pxercit. 65. sect. 2.
Entis quiddicas est esse: Ilnius quiddicas elt
essendi indirisibilicas. Si enim diridi posset.
urique unum non efet. Ouia dirisio eAt
multorum. Ouod diditur oportetmulcum
ese, inquit Scal. in 2. T beophr. de caus. plant.
Fol. 98.
13. Ouod per negationem tuit explican.
dum, aliascamen per le politirum proptee
vocabulorum inopiam, quae ec hic rei subli-
micacem non assequuntur. FFhoc aperte in-
dicac dristot. Nam 5. Mecaph. c, 6. Ouxecun-
que, inquie, non habent dirisionem, quate.
nusnon habencunum dici poctunt. FF lib. 10.
cUnius essentiam in eo consictere, aii, quod
Sit indirisibile. Aenullius rei essentia con-
Sictit in priracione. F. dc hic aliquid augu-
Rius suberit, quod mens quodammodo.
lingua plane non assequitur.
14. QUOAD ALTERUM: Fs divilum
ab alio. Ouia enim est indiritum in (c:
NOn

## Folio 89 — 85892398X:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
89
Non potest non esse divisum ab alio. Nam
 alias necessario alia cum hoc cNenECOnFun.
d
2l
6
e
CA
et
denda.
15. Primum ergo est esentiae indivisibili-
eas, hanc comitarur distinctio ec dirisibili-
casabalio. Duod quanquam reiiciaE. Tim-
plerus lib. 2. Metaph. C. 3. 9. 2. uF quod posterius
sic uno: Tamen non immorito recinendum
esse consem. Ouia non estnorum, ucetiam
proprietates, rationem esentialem conco-
micantes, in definitionibus apponaneuT.
16. FB vero hocprimum inter Encis ac-
cribura. Duia: Omne Pnsestunum. Idque
primaria incentione de condicione. Naim
quod non est unum, ne etquidem, inquie
Scalic. Exerc. 310. sect. 2. EF: Omne FnS
simplicicer est unum. Timpler. 2. Merapb. c. 3.
1N l. 9. 7. fol. 950
ACF
17. Ec camen Ente cA polterius. Ouia:
coP) Unum est in natura. Ouia essenrix est par-
. V ciceps, quodaic Scalig. F. NerC. 65. sect. 2. F. UE
em aliquid sic unum, essencia praesupponitur.
n Unum estnumerorum principiums inquie.
es Scalig. d. Fxerc. At numerus posterior est
(eHI
quid
a1
quam substancia. Non enim duo lunt. Ouia
numerantur: Sed quia sune unum ec unum,
numerantur. Ouin: Ulnitas neque de se ne-
que de alio praedicari porest, imone mente
q1

## Folio 90 — 85892398X:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
90
quidem concipi, quin praecipiatur animo
prius ipsam esle, inquit iterum Scalig. dict.
Fxercit.
18. Imo adhuc elegancius idem Scalieer.
Exerc. 307. sect. 25. Incellectus ac Voluncas,
inquir, ethtunc una res, cam en distinsuuneur
ratione. Sunc enim affoctus animae proprii
non accidentales, sedunares cum ca. Sicue
unum, bonum, verum, Punc affect ip(uSFn-
tis. Una sanc res acq; eadem cum ipso Ente.
Sed e ab co, dc incer le distinguuntur per de
finitionem, ad hunc lanemodum: Duia in
prima Placura satuicuripsum Ens. DuxNa-
cura quodammodo sciplam profertacque
efficie, ur sicunum, bonum, verum. C) ux de
alia Formalitas ab illa primma Formalitate.
Duia alia est apprehentio Entis, ut eAt Fns,
alia uc cAt verum. Hloc enim ex illo sequi-
tur, aeqi ex eo nalcitur, sed non exera ipsuma
Haec Scalis.
19. Varix Cunc unius distinctiones, quas
omnes ec linsulas in Lexico Philo(ophico
prapolui. Nunc, quae mazimehujus est lo
ci opponam unicam.
20. Unum perse. velcAtprimum, de mo
do portectissimounum: Vel est a primo or
rum et modo impertectiore.
21. Primum ex verum unum quod e in
depen

## Folio 91 — 85892398X:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
dependens dici porerie, est Tolus DBuS.
ped Duod praetet Paera, ee ex Rationisscaturigi
al he deducta demonstrane. L.cccenim. Omne
intinice perfectum, elt unum, ex Scaligero,
S Exerc. 359. sect. Z. AFDens est infinice pertectus
Voll ex dicend. Ominimo: In omnibus adunum
ine necessario tandem est deveniendum. Alias
xpenim daretur procestus in infinicum. Ac ab
red. hoc abhOrreTNTacuTA. F. ad unum tandem
is est deveniendum,  non ect, nili POlUSDEUS.
so E. DeuS est myximeunus. Sed de hoc intra
curp pluribus.
 22. Unum a primo orrum seu dependens,
 TUNECRFeFZ CreatA OmnIA. A quo enim ha
Csa Dec res, ut sic, ab eodem etiam habet necesta-
8.
 DXIO uE SE unum. HTocenim ex illo sequitur,
M
1
XeI
O
10)
M
acque ex eo nalcitur, led non extra ipsum,
quod die Scalig. ExerC. 307. sect. 15. AEADEO
creaca omniahabenE, DESINE. EK enim O-
anium illocum principium Scalie. Exercit.
359 sect. 3. F, _ ab eodem habene, uE sincunu
23. IIHI ex altera parte respondet MuL-
2TTVDO, quae omnibus rebus, quaeconque
eandem illa SInC, PERFeE DEUM, ConreniE.
Uinde hoccanguam immotum ponendum
est Axioma: Praeter simplicissimum illud d
perfectissimum omnium Pnrium, quod est
Deus, nihil existie, quod mulricudinis omnin
AO AIC exPCTS.
24. F. C

## Folio 92 — 85892398X:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
92
24. Ec tamen non est mulcitudo, qua
non participat uno, ut recte docer Cornelius
MarciniComm. Metaph. Pas. 179. UE nOn (E
ablurdum, unum quid ec unum ee mulca di-
cipolle diverlo respectu. Ouia quod unum
est genere multa specie, de quodunum spe-
cie, id multa numero sic et quod per le
unum, pocest esse mulca per accidens.
Duod per accidens unum, multa Per
se.
25. Ec tamen omnia aliquo uno parti
cipane. Sunc enim quod jam praesupponi
cur. AC quod non ettunum, ne est quidem.
inquit Scaliser Exerc. 310. sect. 2. Quodcun
que elt, unum est, inquicidem Scalis. libr. 4.
de caus. lat. ling. C. 69. fol. 234.
26. Sie recte: Nam quae mulca suntpar-
cibus, Cuncunum coro, es qua multa lune
occidencibus, Cunc unum subjecto, e quae
mulca Cune numero, unt unum specie, et
quae multa Cunespecie Cuncunum genere
Duaro, quod hincinfere Cornelius Marcint
dict. l. pasin. 179. non tantum non este
sed ne concipi quidem porest mulcicudo
sine unicate, aded ue contuta nulla sine
sine hac Nacurae grata. Ouae enim mul.
ta lunc, tunc unum per ordinem, inquie
Scalig. Exercit. 2, mepoce sine quo nihil vel
mo

## Folio 93 — 85892398X:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
93
meditara eAtrel effecie Natura. Scalic. dict.
1udo FXerC.
CA  27. RESPFETIVA TunEcim VBEuM; tum
pOlBONUM.
 28. Venum secundo locointer aftectio.
dnes Entis unitas recensetur, ex communio-
nomnium consensur Vide Suarez. disput. 7. Me-
pTaph. in princ. fol. 198.  quamris incidentee
e aliudagens Scalicer Lxerc. 307. sect. 15. B0-
0d
B
osrum rero praeponatsibi: seut unum, bonum,
verum, Cunc affectus ipsius Fntis. Sod hoc
onihil contia conimunem.
Pat
et
29. Pro hac milieane rationes non pau-
Ca. Apponam unam auc alteram. EcCC,
Incellectusprior est voluntate, quod docui
in PhrsCIS. P.  verum erit prius bono. R9-
alb tio connexionis: Ouia intellectus objectum
est verum, roluntatis bonum; ut docetsca
l1 licer Fxercit. 307. sect. 21. Ergo cum non de-
oIcur unum horum sine certa operatione, uti-
40 que operabitur, quam primum objectum
 dabicur. F. quod prius opCratUE, ejus etiam
mB objectum prius dabicur. Rcintellectus prioe
ins sect roluncate. F. dc verum prius est pernatun
nol tam quambonum. Suarez. d. l.
N 30. Deinde: Ouod in altero Fundatue,
pol posterius est eo, in quo fundatur. Acboni-
es tastundatur in veritare. Nec enim datur
ve

## Folio 94 — 85892398X:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Bonasanitas v. c. qux non severa, neque da
cur bonum nurum, niss sIC verum aurUML S
quod ait Suares. d. l. B. prius crierexum,
quam bonum.
3r. Sic ergo de nobis prius, non minimo,
excuriendum quam quaeris alia, Andio. _VaMM
veritas eltanima noltracis Pbilosophie, cum
etiam Christiana Professionis fundamentus
veloquicur Scalig. Fxerc. 5. Imo: Nihilpre.
ciolius vericare. Ea enim hominis soliusme
ta Scalit. lib. 2. de caus. lac. lins. C. 67. FF: V ert
Philolophi munus est, Cemper parere Ratio
ni, ec reritatem non Polum mence, sed ores
etiam contireri. Zabarella. libr. 1. Apologa
CAP. 1.
32. EH autem rerum contirmitas ret cum
incellectu Ex Scaligero Exercitat. 307. se-
ctione. 9.
33 EAconformicas, hoc est, conrenientia
quaedam. Teu adaquario, ueloquieur scalis.
d.l. Qux rei est e incellectus. Unde calligisi
verum addere Enci relarioem racionis, eam
que lolam corum tormalicer signiticare, ve
monee Cornelius Martini C omp. Metaph. pas.
250. acquo cum ente convertis ab eoque din
singui non nili per definitionem, ut loqui
tux Scalig. d. FXerC. 307. Sect. 15.

## Folio 95 — 85892398X:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
2, neq
93
33. UEd hoc: Vericarem in reipla, tana
quam in tundamento consistere primo, de-
n inde in incellectu, e oratione secundatio. O
ier peime Zabarella in lib. 1. post. anal. C. 26. Conc.
DNt
A1I
110
11
D: N
15 1D
.b3
194. Vericas, inquit, potest eritariam consi-
derari. F.A enim in animo, ut in subjecto. Di-
cicur enim veritas aequatio rei cum incelle.
ctu. Estinre, uc in caula. Ouia ex eo, quod
res e, vel non eht, conceptus verus vel tal.
sus dicitur. Fs in oratione, ut in signo.
Duia oracio clt signum conceptus. Haec
Zabarella.
35. Vel uchaecnon inepte provonie Ca
Bate sus 4. Ethic. Cap. 7. Pasin. 288. Veritas, im-
per quic. lumitur vel macerialicer. Ec sc est
p.in ce, vel formaliter, e sic est in oracio-
1C. Vel effectire, e sic est in intellectu,
nicas cujus cum re proportio dicitur. Vel Ena-
tt liter, d SC est in voluntace, quo PeF
illum habicum ad verum dicendum Aecti-
COHV TUF.
vic 36. Nec male Simon. Simonius in P. Ethic.
inde Arist. cap. 8. fol. 128. in veritate complexa,
qio inquie, duo accendenda: Unum Encitas rois
pibe qua materia, altera respectus rei ad men-
H rem, quae Corma. Hlac, quamrisbrericer di-
becta, non parum tamen detinicionem supra.
poltam illustrant.
7. Lim

## Folio 96 — 85892398X:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
i
96
7. Limplerus lib. 2. Met aph. c. 8. CR COnFOP
mitastntiscum Cuo orcherrpo. Ouodim
probac Finckius disput. 5. Metaph. ih. 1. in fin.
Non male. Praeterquon enim quod haec
aliis non caret disticultatibus, ipsius criam
remaci non congruie. Nam veritarem di-
vidic in peimam _ a prima OrEAMI. VCrICaS
pritma est illi, quae in ReternO creatOre exi-
Aic: En: Ex hrpoches Timpleri ipsiuS DEL
dabitur, archeerpus. Ablurdum. Alia vide
apud Finckium d. l. Veri _ vericatis vartaS
distinctiones proxonie nostrum L exieuso
Ad quod neosjam remicto;
28. Nuncdeveritaeismentura paucis Fxe
vero pro diversitate objecti menturandi di-
ver(a. ETAM VERITAS CI RET VeLINCREATE
Vel CRPATE.
39. INCREAFE: Ethaec est ipseDEUS. OMI
ut estiese summu illud e lumme perfectu:
Sic e aliam sui menturam non deliderae:
Sed ipse est suiipsusensura, Hec aliam na-
Dec se priorem. Scalic. Fxerc. 65. sect. 2. (5 365.
sect. 6. In hoc ergo aliuid lumen non quaeren
dum. Nec enim habet clarius aut praeclardus
Seiplo. Conter Cornelium Martini Comm. Me-
taph. pas. 258.
40. CDEAFE: FAG; REF VeL NA TUR ALIS
vet ARTIFLGFALIS.

## Folio 97 — 85892398X:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
lo
1
siU
N.
M. L
ricali
sL
pa
n (U
el 1N
(eD
net
de
Cc d
sect
101
pe
c
AI R EY NATURALIS. Veritas menTura:
cur detinitur ec explicatur non anocro in-
cellectu. Nam: incellectus re incellecta po-
seriorest. Acominismenlura debecesse pri-
orco, cujus est mensura. Scalis. Exerc. 352.
sect. 2. E. intellectus veritaris rei nacuralis
non pocest elle mentura. Sed ab iplarei cf-
lenria. Nam veritas Paris; inipla Encicare.
consictir, de underes haber esse, inde eciam
luam habee veritacenis
42. Peo hilee appone, quae haber opri.
ita aristoteles 8. Metaph. c. 10. ib i: Non propre-
rea, quod nos revere pucamusalbum esse;
tu albus es, sedpropterea; quodcu albus esi
nos qui dicius, reium dicimus.
43. Fn sensum oprimi sensus. Ulnum.
quod ect. Alcerum quod dicitur. Ouaerieur,
inde hujus verieas leu cur verum (II; E quis
ee album dicar. Racionem habes apud ari-
stocelem d. l. Duia albus es, hi. c. Ouia ita con.
dicio cua d ipla albedo inexistens docec. H2.
Desmenluram; que non il orarione AVECON-
cepru incellectus nostri querenda est; sed in
ipla rerum esseneia e hujus primordiis.
44. demrule sim. Simonius in c. Et h. Ari-
stot. 6. 8. f. 128. Remica esse; inquic, coula ct
veriratis in Oratione. Ouare, quod optime
aic Cornelins Martini Comm. Metaph. Pas. 257.

## Folio 98 — 85892398X:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
in hoc genereno conformanturres ad incel-
lectum, ledincellectus adiplam rem neqs ha.
bec luam elleres ab incellectus led incellectus
live speciesincelligibilis esse suum habecare,
neque cAmentura rei incellectus, ledconera,
res est mensura ipsiusintellectus.
45. Non camen qua simpliciret Res est.
Nam ex alias a monstris hic regulam de nOr-
mamperere debebamus. Ouia e illa, quan-
quam praeter Nacurae ordinem, haud ramen
extra Nacurae cenlum acgi aeconomiam ju-
dicanda. Pactum. Ouia poruir. Fieri poruico
Ouia porvicilla Facere, uc acure Scaliger in 10
Arist. deplanc. fol. 3. Sed qua secundum ordi-
narium ec a Deo praescriprum Nacura otdi-
nemrilla est consticura.
46. Ouo nomine recte Nacura dicieur
Scaligero caelectis Genius Exerc. 325. numen
Lublunare Exerc. 6. sect. 2. vis DEI ENerL. 2. sect. 1.
BEOmnium OptImC, AETICMHISDEF. EXerC. 18.
47. Hloc Cenlu vericatis, rei nacuralismen-
Tura cricipse archetrpusDEnS, vel cerreN2=
cura DeC ministra. Vel etiam porestas ad
motus omnes ordinarios, ue loquitur scali-
per Everol 30r. sect. 25. urpOred DEOcerris Onc-
raca est peaeceptis, quorum Audiola omnia
aCcurAEO exequiEUT. Conter ScalioeruM ExerC.
307. fett. 290
18. RB.

## Folio 99 — 85892398X:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
2d
qBC
I
IbA
ib
I
90l
eil
cet
10l
A8. RET ARPIETCTALISveritas suam dicicue
habere mensuram ab incellectu arcificis, ue
explicac Cornel. MarT. d. l. Pa5, 256. X lequieur
Jacob. Martin. Disp. 10. Metaph. XBeor. 4.
49. Duam lencenciam probat Cornel: d. l.
Namillae ress inquie, quae arre conticiuneurz
ac proinde arcificiales lune, cum dicuneur ve-
cae, quando habene conformicare cum incel-
lectu arcihi. is, lc vera doin ca dicieur, que eAt
cotormis incellectui eam costrueneis. Verus
malleus icé, qui in ipsa mareria nulla Forms
exprimic, nis cuius idea eraeinmence cotici-
encis. Icag; in hac parre resipse accomodarue
ad incellectu. AB eo enim habec, q Sinc, unde
vero aliquid habec; quod sc, indidem quoqs
habee, quod rerum lc. Duore incalib incel:
lectusno mensuracur ab ipsis rebus, sed iplae
res, ridelicer artificiales, mensurantur ab in-
cellectu, cum in incellectu PEaexICanE, de le-
cundum ldeam intellectus AAnES
50. Tlaecicapro communi dispucaneur: Sed
non carene lua eriam difficuleare. Na uraAu
mamrancum ab omnibus concestam eod
or: inde aliquid habec, quod (c, indidem
quoqihabet quod rerum sic. AFresarrificiE
lis quod (c, haber a lua esentia, NOn verO
ab incellectu humano. FA enim hIC CRM-
cum istius rei efliciens, X quidem FCMOTU.
e

## Folio 100 — 85892398X:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
100
Aenullum elticiens est essentia rei effectae
Es enim exera rem Scalis. Exers. 6. sect. 1. AC
nullum exreenum est eslenciale.
SI. Juinpone: Morieur arrifex. F. am-
pliusnonericres arritcialis vera. Necenim
hrabebiemensuram. Absurdum. F. turius et
hic Forre eric menturam ipsius rei arclicia-
lis Racuere iplam rei csenciam, quam incel-
deccum artificis.
52. Duin: Iucerca haec eRementura. NCC
enim Cemelerrac arcitex Scalis. 1. Poet. 6. 2. AC
guierrar, qui dabiementurams Lequae lore?
Duid s aeritex monstrolam (ibi de ContrA
mencem Domini Idcam libi continxerie.
Numquid derum illa rei arrificialis criemen-
Lura: Ablurdum. Tum credo recte adifcasse
dicetur archirectus, quando secundum ax-
rem adifcarit. Arrem ergo porius, a qua ro-
Edrei artiscialis essentia depondec, promen-
Tura acceperim. Sed dehilce in Ouxstioni
Dus Mecaphrlicis Futius.
53. Veriraris e luum est contrarium: Sed
non uniusmodi. ERenim hucrerocanda illa
communis Dd. vericaris distinctio, _ sic hoc
criam recte allignabieur. IIlahRC: VERETAS
elt velRer, velINTELLeeruS, e Sic eriamhu-
justioni, nempe rocis de lcripeurx.
54. SRer, cransscendencalis, nonnullis
etiam

## Folio 101 — 85892398X:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
(11
0
8
d
1
1
10
actam simplex appellatur. et huic nori op.
ponicur Falsicas, Led ignorancia, Leu app 2-
rencia.
55. Racio est trmissima: Duia oppolica
debent escejusdem. C. li res, qua res, Fal(9
esse pollet, utique oppolica eidem rei actri
buenda esfene. Ablurdum. PAenim LeS, qua
Fes, Fns, qua Ensverum. C. per Cuam naru-
ram nunquam Fallum esse porest. Ouia Fals-
casiplius nacuram d essenriam plane inver-
cerec. Nam Fallicascollierem iplam. F. nOn
porestesscejusdemrei.
56. Idem _ vule Aristoreles 3. de Anim. C. 6.
Cont. 21. ibi: n per Tcor achacErcor ponois Ei  SK
251 ∞ 166505. FC in leg. CONTCXTI: ∞ Zd L 8Sos ev
ovveod aci n jd ar~ ndnor, X un n d nov ooVEByVEV.
Fallicas enim in compolitione lemper consi-
Atic. Nam halbum non album dicac iptum
cum non album componit. Haec Aristoreles.
57. Idem e publice proticetur in Categori-
is Cap. 2. e5 8. onco5  un deuiar oouxnonri sdev
3r anyd5S E5t 8r 16805. Et lib. XEP, EOUIN. C. I.
ei ourbcorrnai cacecoir est X L6So5rgI X a Ny
B55. Unde inconsiderare Timplerus d. lib. 2.
Metaph. cap. 8. fol. 250. Fallicacem etiam iplius
rei, deincomplexorum elle docet.
58. STINTELLEeTUS, quae de aliascom-
polita nuncupacur jam nihil Falsitare cAFre-
quem

## Folio 102 — 85892398X:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
102
quentius. Hlac verd est dittormieas de dilcre-
pancia incellectus a rebus ipsis contra esse ip.
larum aliquid proterens. IInde eleganret
Philip. lib. 1. Dial. pas. 29. Vetam praedicarione
dicelle, quae cure, de qua aliquid a fIEAE AUE
negat, congruit. E concratallam, qua a redif
lencic. Illa enim reiessenciam de sic eciam ve-
ricacem peasupponit: Hlaec vero ab eadem
Planeaberrat, d ad errorum praecipicia dela
bicur. Nam plusuno verum esle non pocest.
Ouod hergo d verouno deflectir, non potest
fieri, quin concinuo in castra Fallcaris abcac
P. Fallicas in rebusiplis fundamencum non
habec, uc alias veritas.
59. Resenim semper lunt caedem, quare-
nusluns de non polluntnonesse. Necellee-
nim estur quodlibet auc bE, aurnonuE. Late
Fonseca lib. 4. Met ap B3 6. 3 9. 2.
60. Sed pocius ab incellectu depender Fal.
Scasomnis. Dui vero eandem: Nonneille eA
dirinx parcicula aurae, nonne est divinus.
nonne esnorma iphius voluntaris: ue passim
commendatur à l’hilolophis.
61. Dicam paucis; F.s ab incellectu, cum
ipla in rerum apprehentione decepto, tum.
quandogi eriam luxriance.
62. A DRCEDTIO, TUM RERUM COPTA,
ZUMETIRIM ORSCURITATPO

## Folio 103 — 85892398X:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
C
103
63. A RERUM COPTA; Nam etsi intellectus
omnia elle dicitur Scalis. Fxerc. 307. sect. 6. PrO-
peer luum addiscendi ardorem vix explebi-
lem ee inhnicam eriam cosnolcendi vocen-
tiam: Tamen LeSaUEPCAPOSTETR, auECON.
Fula, duc falla specie sele offerune incelle.
ctui, acque ad perniciem, mulca acque 2d
Talurem inveniuneur, uc loquicur Scaliser Ex-
ex6. 256.
74. Ilic quidem impolicum est judicium
eanquam Pracor quidam ad inventorum.
perpentionem, quod inquie scal d. Everc. Sed
hoc OBsCunrrare obrnicuritane vera laepe
appareanc illa, quae Falsistima Tunc. Nam
quaedam lacene proprer caularumignoraeio
nem, qua propter caulx cum effectu cohae-
Lonemisnoratam. Ouxdam propter ina
qualem proportionem, quae exilticinter cog
nicum es cognolcentem, ur explicar. Scalis.
Exer6. 1. sect. l. B Omnium OPTIME ExeTC. 359.
sect. 12.
65. A LUXURTANTE: Mens enim nostra
intinica eit lua narura. Ouamobrem ee quod
ad porenciam aerinet, aliena appetie, et
quod spectat ad incellectionem, criam etal-
ss ac monstrorum picturis capie volu-
peacem, propterea quod exuperane vulsa
res limires vericatis. AsperHaEvE enim
C
1
11
e1
0
de
5t

## Folio 104 — 85892398X:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
104
cerrorum finium peaescriptionem idé. 2deo.
uc inlanus quidem din medicacus elle dica-
eur, quo reperire modopoller, non cseDe-
ur. Hinc picturx quoque laudar lapiens
perfectionem, camechfactam ese hand is.
nOTaC. Scaliz FxerC. 307. Sect. 1L.
66. Fline orca illa Hlomerica phasmara,
Alopi tabellae, de nelcio quae Grxcorum
mendacia, quibus lane facile carere pocuil
Cet Resoublica liceraria, liguidem incelle-
etus humanus luis se includi cancellis pal-
Cus fuisset, ex ad vericaris unicum tribunal.
quo in neque alias discenda ex inquirenda
Fuillene, alligario
67. Ech erso quidem de hec cum volu-
prare aliqua leguntur, ut docer Scalig. d. F. X-
erc. Tamen de hocmanet rerum, quodidem
dic Scalis. d. Pverc. sect. 9. Omne Fallum depra-
vac incellectum. HlaecdeVenO.
68. Nunc de Bono. Ouodehicagitmeur
est cransscendens, e cum Ence converri-
tur, aegueac unum de verum, quae lunc afte:
ctus iphius Encis, una lane resarque eadem
cumiploEnce, ucloquieur Scaliger. Exerc. 307.
sect. 15.
69. EAque hoc affectus Fnris, quobo-
num cstur dehnire quis posler ex Scalicero d.
Everc. 307. sect. 27. Vel. E. A perfectio Enri con-
reni.

## Folio 105 — 85892398X:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
3
6
ete
eM
rec
ML
in
ct
cal
(u
105
veniens cum aliis Finteius Disp. Metaph. 5. IB. 1.
Abihanc explicac.
70. Duod de iptum non disticulcer ex
Scalisero eruetur: Haberenim omnebonum
racionem tinis, ita nc_ illa conreerimuruo
Pollint. Exerc. 254. AcEnis omnis ejus, cujus
esttinis, perfectio est. Scaliger d. Everb. 254.
Necminus clare ex praeclare Scalis. Exerc. 300.
sect. 3. Bonum, inquic, est tinis ee pulchrum.
sic curpe estnon Ens. Duinabest ab co, quod
porest ane debet adelle, videlicee, Benc. AC
bonum de Fnsidem. Ouod ee in Cacrislibris
(NempC Cen. 2.) Scriprum est. inquic scalis.
d. Exerc. 307. fect. 27. Deus cum fecislet omnia,
cornoriceslebona. Nonenim a Cummebo-
no porest aliquid non bonum vel heri vel
conserrari. Saneillefecie, de Facie, _ COn-
TerVAE.
71. Hlocbonuomnia apperonc Entia, non
primo, sed quia esle appetUBE. FA enim b0-
num. Duia Ens, non aurem Fns, quia b0-
icb num, quod sit Scalig. d. Pvers. sect. 27. Unde de
eCt
illa, qua ccapud Aristotelem I. Eth. NicoM. Cap. 1.
 Boni detinicio Facile explicariporest, quae est
quel
P.L
laec: 2 agabov ESt s navra EPIEr. Bonum eA,
quod expecuntomnia. Nempe a posterio
rees illa, uc recte annocac ex Eustrario Simon.
Simonins ad d. l. Arist. fol. 20. AF omnis bOnL
detni.

## Folio 106 — 85892398X:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
206
detinirio debebat heriper noriora de priora
Aristot. 6. Top. cap. 4. Sed tamen quia prima
illa ee cransscendentia per alia priora vel
vix, vel difticulcer exprimi poltunt, idcirco d
hacboni definirionem suo modo Forendam
esse non obleurdinnur d. l. Simonius.
72. Ilud vel sciencia dionum, quod Fim-
plerus 2.Mecaph. c. 9. bonicarem aic esse qua-
licarem, a qua Ens denominerur Bonum. Ec
moxhanc tacirinfinicam, quae Colius Der (IC.
E. Deus vel qualicaserie, vel cerre minimum
in Deum cader qualicas. Ablurdum maximus
ucalia qua ex iplius incongruis de Bonicate
CuodEoe emergune, jam non arringam.
73. Nonverohabet hocbonu eransscen-
dens seurransscendentale contrarium. Vide
Scal. d. Exerc. 307. f. 27. Fst enim idem reipla cit
Encicare, differens ab ca non aliomodo, quà
Sciplum rerum, uc lupra accactum. NCq; verO
Porest de Enre demonstrari, quia nihil habet
prius: Sed estpura innorione consticurum,
propeerea, quod sincullo medio conlequitur
iplum Ens, ucloguitur scalis. d. Exerc.
74. F.Igue hOCBONUM DETSECRFATO-
RARUM OMMIUNC. Der quidem eminentissime
_ independencer. PRenim Deus summe b0-
num Scalis. d. Pverc. imo est ipla bonieas Sca-
lig. Fxerb. 365. sect. 6.
15. C RFL

## Folio 107 — 85892398X:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
2C
75. CREATURARUM veTO. Ouia a DEOLUnE
illa, quocquoclunc. AC à DEOnil visiperte.
etio Scaliser. Fxerb. 359. sect. 21. F. F: A Cummo
Ili
et
iusa
9
liu
obononon pocest aliquid vel heri vel conterm
CM
AM
d0
iBB
11
atiI
C( 
M
vari non bonum Scalig. d. Everc. 307. sect. 27,
Ouod usque adeo rerum est, uc criamnum
poltlapsum eslenria hominis, imo eciam ip-
Corum Diabolorum bona sic, quamris in ca
malum fundtarum (IC.
ai1
b0
p. N
36. Aliasboni rressolene pponere Dd. con-
diciones. Ouaru prims estperticere id, cujus
est boni. Duabonum est perfectio Entico-
reniensur dictum. Es Anis cujusc; rei. ACO-
minis Anisperheit. Ex dict.
77, Alcera est excicare appecitiones. Qnia
omnebonum est apperbile. F.I: Omne, quod
est, appercbonum. F.A enim affectus Encis iy
∞ oixcior. Duare omnetins id appecit, ut lo-
quirur Scaliser in 3. Theopor. decaus. plant. f. 161.
98. Duo de videatur e sim. Sim. in 1. Frhib.
Arist. 6. 6. f. 86. ubi inter alia nerrose di(putat,
il Bonirarionem eduobus constitui, uno, quod
oM
el
e1
6
in
(1
ucmareria, altero, quod uctorma elt.
39. Ulcmaceria, ec primum bonicaris Fun-
damencum, est iplum esferei. Nlam Bonum.
quabonum, racionem perfecti e perticiencis
habet. Ulnumquodq; autem cacen pertecta
dicitur, quatenus actu est. Actu aurem un2-
quaquo
10

## Folio 108 — 85892398X:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
quaque ro esse dicicur pronthaber esse. F(
Senamque estidprimum, quodrem a poce.
ctace ducie ad actum. Hocesle, Girehaecra-
tio ellendi, a Forma lumieur. Haec Forma cM
respectus ad apperirum. IIc enim verum
perticie mencem: Iea bonum appericum
quod aic simon. Simonius d. l. es fuse disputat
Colles. Conimbric. Disp. 1. ErBic. g. 1. per rotam.
Ubidocer bonum elle conrenienciam, hane
sequi appecibilicarem. Cujus propriecacis
eriam relpectu: Omne bonum appecibile
esse dicaruE.
80. Terria est includere Excundirarem,
h. c. Sciplum promovere ex aliis qualiintun-
dere. Undeorrum hoc: Omne bonum est
Cui communicacirum. Seu: Bonum est sui
iplius diftutirum, ut loquieur savanorola L. F
Pit. Phy(. conctus. 52.
81. Praecer hoc aliud eAt, quod nOn TranS-
Scendens rocari poreric. L. Aque hoc vel Na-
ZURALEVeL ACOUTSETUM.
82. LTATURALEes, quod conreniccum
iplanacura Seu: F. A congruencia quaedam
Nacura Scalis. ExerC. 307. fect. 27. CAque rela
cirum v. c. aqua pilci, preaultxignis, qua f10.
mini non conveniune.
83. Ilocitaque per gradus quasi quosdam
erehieur. Nam licut Encia conveniune in
quapi

## Folio 109 — 85892398X:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
109
quapiam nacura Cumma: Teaeo inam bieu
eo verlabitur bonicas hac: v. c. Ali omnibus
nanimancibus. Diducitur deinde in inferiori-
nesbus per varias disjunctiones, uc humore sim-
ee
pliciore plance, pilcestimo, aeremanucodiz-
ni
a
p
eHC
ta, carne leo d hujusmodi.
p1et
aPI
1
CaHB
qua
eb
84. Fc haec porest detniri, acque de ca
e Ence, cui convenie, heri demonstrario.
nes. Detinicio haec est: Perfectio cujusque
Encis, qudcale, est producta exiis, quae re-
quiruntur ad finem illius Fnris, ue loquicur
Scalis. d. Pxerc. Sect. 27.
85. Hluicbonicaci malum est concrarium
uc docec Scalis. d. Exerc. urpOcC, quod nacura-
liitti congruencia cujusque Entisrere oppo
nicur. Sic dicicurbona, mala, bona mulier,
addectiam bona aeeris consticucio, bonum
on rempecamencum, bonum ingenium. Ouia
eciam iala inveminneuT.
86. ACQHISITUMCADELMORALEDRL
ABD) AR TIFICIALE.
h0b 87. MIORALEeK, quod congruie cum le-
gemocali. Goclen in No5. ad Timpler. lib. 2. Me-
n raph. 6. 9. fol. 25. Vel: F.A perfectioactus cum
1i) recta RacionC, uE MerrOSO, Scalis. d. BXerL. 30Z.
c11 sect. 27.
piisi
88. Racio vero illa recta in menre huma-
Da eA radius quidam primae illius lucis, sine
qua

## Folio 110 — 85892398X:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
it
qua omhia meries de dicuneur cenebrae de
exiltUNE. Scal b. 3. POet. C. 13. P. 239.
89. F. hoc bonum habecprimo Mensuram
drecta Rarione. Hlxec icerum dijudicacure
cenletur juxra divinam normam, quein ver-
bopropolica, et alias lex dirina, quandoque
etiam in specic, moralis appellacur.
ars
90. EF vero haec non tancum est habitus
boni, rerum etiam actionum ab habicu illo
dependencium. Elrrumque enim gemisbo
dicacem moralem ineludie.
91. Ouxnon estrora exincentione Anis, led
habececiam principium incernu a recta Ra-
tione, quorum ab urrogi perticiatur Scal. d. V.
Sicr, C Hlabicus bonus, qualis esterudicio, no
Tolum haber Enem, veluc ekempli gFaTta, Co
municandae lapieneia sudium audiroribus
meis. Sed eratormam quali quanda, iplam
rarionem. E jusdem actio, puca communica
eio lapiencia e iplam habee qualiFOrma, rC
ctamracionem. FKenim recta Racioranqua
differencia Formalis actiomem; ue loguieur
Scal. d. PXOrC. FFHHIC OPPONIEIEMAZuM, quod
alias virium, Ceu pravicas viciola AiCieur. De
quo luo locoptura.
92. ARTIEICTALE CA, quod eongruit curm
normaartis Coclen. d. l. Pac. 25. Aes enim cum
Sicamula nacura, ueiq. e bonum sibi ucha
beac

## Folio 111 — 85892398X:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
Cet
3+
s
Iua
15 C
qua
ent.
n et
bho
118
1on
IIL
Beacpropolicu, omnino necestum eAt. Oain;
Ec arris lua est conveniens perfectio. F. 8
arri lua non est denesanda bonicas. Id quod
e experiencia declarar. Dicimus enim B0-
nuseltmulicus, Bonus est LOsicus, Bonus est
archirectus, bonus (utOr.
93. Dux bonicasinericillis vel qua Ilomi.
neslune, vel qua arcitices. Non quatlomines.
Nam alias omnes homines essene boniMul
ci, Logici, archirecti, lucores Absurdum. Ls
qua lancarriices. F. non nisi benehcio arris
lua. F. ars etiam luam habebie Bonitatem,
quae camen abicta norali corocalo dittere.
94. Nam nil retere quomodo le habeat
Ad axritex secundum appecicum, dum opus bo-
I num SIF,uEdocCE ex Aristot. Simon Simonius in
EII 2. Eth. Arist. inprinc. fol. 3. F. bonus porest este
lis artifex ex praeleripro sux arris, bonumqueo
qud
arc
pus arcis lux producere, criam sI moralIcCE
omnium si nequissimus, scuriplerumq: Re-
Nsi Colet, ur quo meliores arrifices, eo erlam
sise
2a1
nequam linc dereriores.
95. Hduic Bonicari opponitur tum Tgnoram
cia cum Frror. lgnorancia quidé quoadFla
bicum, qua arciticem non excularin eo, quod
ic arcem iplam concernie. Nam quivis debec
101
Cue artis nolle condirionem. PFFOK rerOquo
ad actiones, qui arritici compecit non qua

## Folio 112 — 85892398X:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
deto
drcitex. Nam alios omnes arrifices errarene.
Absurdum. Imo aeS erraree, icerum ab lur-
dum ur elesancerdocet Scal. lib. 1. Poet. 6. 3. e3
seq. Unde ponendum hoc immoruin: Vicia
arriticum non luncimpucanda ipsi arti. OuI2
arsipla uc ellenicialem sibi includir bonica-
ceM. F. ipla qu’a ars, neque prarum opus
producere, neque unquam falli ave decipe
porcst. Aliasboni distinctiones exhiberno-
strum Lexicon:
ZTNO YIZ
In generes
Uepira
sunt 
laquo In specie)
sunt illa
CAP.
(Absolura. U N UM.
Resrectiva
Diguncta. De quibus
in segq.
ZIOMATA
Denno, multis, vero, fal
no, malo.
23C. A FFectio propris quali idem cum
LSubjeCto Scalis. EVerC. 5. sect. b.
232. AHC
ELAa M.
CBOA lM.
Ngit de
eneis
affectio.
nibus.

## Folio 113 — 85892398X:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
5C
2Y3
237. Affectio propria sola rarione ab eg
distinguieur, a quo manac, cujusque cstafte-
Ctio Piccolom. Crad. 8. Philos. Mor. C. 16. p. 658.
232. Resporestese una, ee affectiomulei
plex. PiCCOl. d. GY. 8. 6. 39. PaG. 705.
233. Afectionon estlive caula. Scal. in 10.
arist. deTristor. Animal. 48. pac. 134.
234. Fns non haber affectiones exquiti-
ristime dictas. Fin R. Disp. MetapB. 3. 9. 2. p. 67.
235. Unum, verum, bonum, lunc affectus
Encisidem cum co. Scalig. Exerb. 307. sect. 15.
 27.
236. Ulnum estessenciae parciceps. Scaliger
Faerb. 65 sect. 2.
237. Ulnum est. Ouia FnS. Scaliser EVerE.
307. Gect. 27.
258. Uinum mulea escPorest. TolerusinL.
Phys. 6. 2. COnF. 21. fol. 21.
230. Unomindirilibile est. Scaliger Exerc.
65. Sect. 2.
240. Omne quod est, unum est, non (0-
lum propcer concinuarionem eprivarionem
purs concisuiraris: Sed proprer actum quo
que, cujus ri tic, vrilla parces unum AaME.
Scalis. F.ver6. 307. Sect. 27.
241. Parres kuncunum per Formam. Sca-
lig. d. FxerC. 307. Fect. 29.
242. Incer unum es pluranon dacurme-
diumo

## Folio 114 — 85892398X:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
dium. Scalig. lib. 4. de caus. latin. ling. Cap. 78.
PaG. 171.
243. Hihilunieare distinctius, aihil mul
cicudine masis contulum. Taurell. 1. AIP. C as.
n. 2. Pa8. 4.
244. Ensdecerminatum nobilius est, quam.
ensindeterminatum. Pererius lib. 6. Phy (. .4.
Tinckrus Schediasm. 54. Pag. 99.
245. Farenos aliquid ectunum, quatenus
est indivilum. Arist. 4. Metaph. 6.
246. Ac proinde: Onanto minus aliquid
eAt dirisibile, conro magis estunum. Toh. Ger-
Bardi Lom. 1. L0c. de Nat. Dei. c. b. n. 43. Fol. 218.
247. Unum non eltduo, nec duounum.
N tul enim est aliquid _ nihil. Scalis. in ZXp-
pocrat. de Insomn. fol. 38.
248. Unum Forma lacit exmulus. Scalie.
in Flippoer. de Insomn. fol. 38.
249. F. Ubi una Forma, ibi unum. Sca-
lig. d. 1.
250. Ab uno; quarenusunum, non pro-
venic, nih unum. Z ab. de com. in C en. c. 5. f. 284.
251. Dux specie lunt unum, substantia
quoquesuncunum. Aristoc. 5. Metaph. 6. 6.
252. Per se quod unum es, nequit ese PeF
semulea. Taurell. 3. AID. C. as. g. 1. n. 6.
253. Unum elt prius mulcitudinc. Savano.
rol. in Fpit. Phy s. Concl. 44.
TIZ

## Folio 115 — 85892398X:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
M.1
esti
(ib
1tA
quil
pb
254. Ouxe duo sunc, acque unum essle
eucunt, appecunc esle unum: Scal. LXerC.ZIO
sect. 20
255. Exvi externa ex eo, cuivis infereur.
non pocest Reri unum. Scal. F. xerc. 41.
256. Ulnum hon est opposieum mulcicudi-
ni vera contratietate. Scal. Exerc. 65. sect. 2.
257. Unum concrarium est mulcicudins
relacione. Scalig. Fxerc. 65. sect. 2.
258. Unum est mensura mulcieudiminis.
Finck. disp. Metapb. 4. g. 6. pac. 83. C onfer Sca-
ligerum. Lxerc. 65. Sect. 23
259. Unum, qua unuin, non nisi unams
Possidet essenciam. Unsin. de Real. 5 Rationo
distinit. Paz. 313.
260. Omne, quodest unum; csunum per
Tuam Formam. Zabarell. lib. de constit. Individ.
5i6. fol. 347. lit. 6.
261. Ouiequid est, unum est, _ FotuM d
Faurell. 4. AlD. C as. g. b. n. 8. pa5. 731.
262. Duodnon estunum, ne estquidem.
Scalis. Exerc. 310. sect. 2. EL: OmNe FnS (m=
plicicer estunum. Timpler. 2. Mecaph. 6. 3. 9.7.
263. F.X duobus actibus non scunuin actus
Sed ex duobus actu REWHUM. Scal LX. 106. S.6.
264. Imo: Nosnon inficiamur: Ouin ex
mulcis actibus unum quid Aeri poMic. Faurell.
4. AIP. C(. 9. 1. B. 1I. PaS. 630.
2
18,4
13
M
1. 4)
211

## Folio 116 — 85892398X:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
210
256. Unum dirilum, non est amplius v
num. Scalig. In 1. Theophrast. decaus. Plant. Cap
16. fol. 61.
266. UInum lequirurnaruram Enris. Con-
Faren. 2. Metaph. pa5. 16.
267. Id quod non est unum; nisi secun-
dum quid non porestrere dici EnS. Contaren.
d. 2. Metaph. Pa5. 16.
268. Iuum ad dic Cupra nacuram Entis
indivitionis rarionem. Contaren. d. 2. MetapB.
Pas. 18.
269. Ad primum unum quanco magis
quippiam accesserie, canro magiseric unum
e ErIS COntaY. d L. Metaph. PaS. 20.
270. Ab co, quod vereest unum, perden
sciencem quendam modum; rerum eAluxie
mulcicudo. Contaren d. 2. Mecaph. pa5. 21.
271. Ulniratem per posteriora definire
coacti lune lapienies scalis. Everc. 65. sect. 5.
272. Ulnicacisracio estreciproca cum En
cicare Scalis. in 2. Fheophrast. de caus. plant. cap.
9. fol. 219.
273. Ens e unum non lune diverla, ne-
que esse possune, nili secundum momenta
Placurae Scalig. in 1. Theophr. de caus. plant. capo
18. fol. 68.
274. F00r ny eo ravro iy polae Bvoi5. Aristot. 4
Metaph. 612. 5 10. Metap h. 6. 20
275. UIni

## Folio 117 — 85892398X:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
11Z.
275. Ulnitas neque dese, neque de alio
praedicari porest, Ced ne quidem menre con-
cipi, quin precipiacur animo prius iplam esse
Scaliger ExerC. 65 sect. 2.
276. Ulnicas estpolicira adeo, uc scidem
realirer cum Encicare. Scalis. PxerC. 65. Sect. 5.
277. Unicas ab unitare non differr. Scalie.
FXerC. 320.
10
278. Ulnum non est prius Enec. Scalis. L.X.
erc. 65. sect. 2.
279. Unum minoris est conclusionis
quam Ens. Scaliz. Exerb. b5. sect. 2. 1
260. Ulnum ex duobus quomodatacnos
later. Scal d. Exer. 307. fect. 29. l
281. Elnum non porest esse, nihlC. Scalis.
FXerC. 307. fect. 27.
282. Elnom per senon hc ex substancia ee
accidence. Scalis. Exerc. 307. fect. 27.
283. Unum numero cA, cujus mareria est
un2. Aristot. 5. Metaph. COnC. 13. Zabarell. decon-
stit. Indiv. 6. 8. f0l. 350. Bil exit, At 
284. Ulnum, quacenus modo aliquo cA
mulciplex, poresteriam pluribus modis scirio
Zabarell. 2. 6, 2. post. Anal. 6. 2, COnt. 13. f0l. 176.
285. Oux mulca lune, per ordinem AunE
unum quodammodo. Scalig. LXerE. 2.
286. Circumterentia mulcicudinis obri-
Mernacuram. Scal. in Hippocr. de insomn. fol.. 27.
1I3C 28712

## Folio 118 — 85892398X:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
118
287. Duare: Rectum sibi semper conctato
dcal. d. l.
288. Obliqua tameth recto concraria (unE:
Pamen ipla inrer le quoque luntdirerta. Scar
lig. d. l
289. Non omnis à dirisione mulcitudo
CAt. Faurell. 2. AIP. 9. 2. n. L.
290. A Formis est mulciendo. Taurell. 40
Alp. C. af. G. 7. n. 13. Pa5. 758.
291. Nam: Materia eltper Cc unum. Ta
relbu. d V.
292. Ouicquid multis parribus constat,
poreltare mulca ect. Taur. 2. AlP. C a (. 9. 8. n. 22.
293. Quod diditurs oportermulcum esse
Scal. in 2. Fhoophr. de caus. plant. Fol. 198.
294. Non eit multieudo, qua nonhabeats
multas unirares. Paur. L. AlP. C. as. 9. 4. n. 7. P. 330
295. Mulcicudo omnibus rebus, PratCE
quam primo tnci competit. Cornel. Martini
compe Metaph Pa5. 181.
296. Per se dividicur, quod in muleas vere
partes distrahiturs Per accidens, quod ma-
nens unum de indirisum, accidentis alicujus
respecturationem luscipit mulcicudinis Fau-
relli 2. Alp. C. a(.9. 6. n. 19. Pa5. 265.
297. Oux mulea lune partibus, unt unum
EOrO. Cornel. Marrin. comp. Met. pac. 179.
298. Dux mulra sunt accidentibus, TUNE
unum ubjectO COrM. Mart A. cOmP. P. 179.
299

## Folio 119 — 85892398X:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
11t
Ila
d
217
299. Ouxe multa Tunc spocie, Cuncunum
Genere. Concl. Marrimi. d. com. pa5. 179.
300. Hulcicndo, non nisi racione Eneita-
cisentiparticipat. Corn. Mart. d. cdm. Pac. 179.
30r. NTam: Mulca non continentur (ub
ente, nisi secundum quid, quatenus nempe
Tubuno Tunc. Cornel. Mart. d. Com. pag. 179.
302. Omnis distinctio in mulcicudinetun.
data eAt. Fonseba. 5. MetapB. C. 6. 9. 5. Sect. 2.
303. Ubimulcitudo non est, ibi neqi Or-
doullus aut ornatus esse potelt. Contar. lib. 2.
compend. Metaph. pas. 9.
304. Mulcicudo est imperfectionis. Con-
caren. d. lib. 2. compend. M et aph. Pa5. 21.
305. Mulcicudo neque esse, neque conci
Di poceltinili conjuncta tuerit uni. Contaren.
d. lib. 2. Met aph. Pas. 21.
306. Nulla mulcicudo actu cA infinica.
Contaronus d. lib. 2. Metaph. pa5. 29. 1.
307. Mulcicudo omnisad unitatem redu.
ciad eamquecendere debet. Contaren. lib. 3.
comp. Metaph. pas. 45.
308. Mulcicudo oppolitorum est oriso.
Concaren. d. lib. 2. Comp. Metavh. Pas. 29.
309. Omne, in quo est esse concractum.
quandam mulcitudinem Drae Le Ferr. Contar.
lib. 4. Comp. Mecaph. pac. 60.
310. Mulcieudo posterior est uno. Scalis.
FNerb. 325.
II
3510

## Folio 120 — 85892398X:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
22C
31r. Mulcieudo componitur ex unicari
bus. Scalizer Exerc. 65. sect. 2.
312. Iucerrum prius elt certo. Scalig. 5. de
caus. Lat. ling. 6. 216.
313. Veriras anceterenda aurorieari. Scalo
ExerC. 177. (ect 3.
314. Vecicas in inrestigarione difficilis est.
Arist. lib. 2. Mec aph. 6. 1. e ibid. Thom. Aquin. f. 24 a
f. 2. Scaliver. Exerc. 307. fect. 12. 8 21.
315. Vericas animi pabulum ect. Scaliger.
ExerC. 148. sect. 4.
316. Nihil preciolius vericare. Scalig. 2. de a
cau (Lat lins C. 67 Pa8. 131.
(d. l par. 1310
317. Fa enim loliushominis meta est. Scal.
318. Vericas sine peculancia ex verecundia
inerci indasanda elt. Scalig. ExerE 23.
319. Omni opeatqiconsilionicendum est,
urne plus vericas operae larendo exigere,
quam nas inrest gando ponere rideamur.
Scalis lib. 13. de C. l. l. 6. 190. Pa8. 446.
320. Quod lacernon jurarnos. Non e
nim percipitur. Scalio. in b. Theop. decaus. planto
c. 8. fol. 345.
32r. Vericas non ignavis, sed diligeneibus
Tele oftertacque dac. Scaliger EverC. 307. sect. 9.
322. Vericas Dispurationibus dilcieur. Scalo
EXerC. 308.
(cioni. Scal EXerC. 2.
323. Veritas convenir Rei, Menri. Ora-
324. VC.

## Folio 121 — 85892398X:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
Be
it
A
1
esta
SbA
(1
1et
vel
et
ei
05c
1
s
ila
22
224. Veritas Orationem aquarcumre
Sbalig. lib. 1. POet. 6. 1 Pa5. 3.
325. Duod in coccpruestrericas, in appli-
catione riciola Hc mendacium. Joh. Gerh. Tom.
1. L0C. TBeol. L0C. de NaFUY. Det. 6. 3. N. 16. fol. 198.
326. Tw uer anndes nara ovrast ra vnuexor
Arist. L. EFBB. NNIC. 6. R SCU: C UM VerOCONOrVUNE
omnia. Sim. Simon. in d. lib. 2. Fth c. 8. fol. 128.
327. Scd: Tc Vd Sa (a2V chapcorci r a nndes.
Arist d. L. 6 ibid. Simonius fol. 128.
328. Vericaci rei non opponitur Falscas.
Cedlisnorancia. Corn Marr Com. Mecaph. P. 257.
329. Non Colum lciro debemus, querecta
Tunc, ucrecipiamus.: Sederiam quae luncpra-
va, ucrejiciamus. Scal in Dippoc. de Insomn f. 27a
330. Anciquissimum quodq: verissimum.
Goclen in prodr. L ex Pbilos. 4 54. Pas. 121.
33r. Vericas eriam gradus admirrit. 69
clen. d. l. 4. 55. PaC. 122.
332. Ucunum quodq: cst. ica verum est. A-
rist. 2. Metaph. 6. 2. Scu: Indo aliquid habec
quodest. indidem quoqi habet, quod re-
rum cA. Cornel. Martin. d. l. Pas. 177.
333. Hlinc: Remica esse, est caula verica
cisin Orarione. Sim. Simonius in 1. Eth. Arist.
cap. 8. fol. 128.
334. Rectum est index sui e obliqui. Sca-
I18. 2.POBb. 6. 28. Pa8. 177.

## Folio 122 — 85892398X:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
222
335.9u ar Pacroueror anndes ESI. Arist. 3.
Mctapb. 5. l. 4. Met aph. 6. 240.
336. Vera est res cum congruie cum Tua
Nacura. Gocl. in Not. ad Fimpl. 2. 6. 8. fol. 21.
337. Mulca, quae comparare vera, Falla
Tunc in sentu simplice. Scalis. Fxerc. 7. Sect. 2.
338. Rectum ex vero pendet. Piccolom. in
Introd. ad civ. Pbilos. c. 1. pag. 1.
339. Verum est idem cum bono, de 2d
Tolum bonum ducic. Piccol. d. l. cap. 1. Pag. 1.
340. Nil recto rectius, nil vero rerius.
Piccolom. Grad. 4. Philos. Moral. 6. 44. PaG. 359.
Confer ramen eundem. Pas. 363.
345. Omnia dicuncur vera a prima veri-
LatE DEO. Coclen. in Metaph. C. 5. Pas. 59.
342. Vericasrerum cranscendentalis, de-
vender ab intollectuali veriLALE DET. FY. F.V
stachius à 5. P aulo part. 4. Summae Philos. g. 9.
Pas. 44u
343. Ens non potest concipi Formaliter.
Vorum, nis quaten cornitioni dirina con-
FOEMACUM. Er. Fustachius d. l. paz. 44.
344. Verum ee Falsum consictune in com
politione ecdirisione, vocum quidem secun-
dario incellectus aurem primo e principa
liter. Arist. 6. Metaph. C5 ibid. Thom. Aquinas
lect. 4. fob. 98. Imo: Veritasnon in Polacom-
policione ee dirisione incellectus consistie.
Cornel. Martim. H. beM. Met apB. PaS. 250.

## Folio 123 — 85892398X:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
55
eii
6.8.)
e
Net
ett
bona
123
345. Fallum opponitur vero, non imp
ei sed complexo. Fonsec. 4. Met aph. cap. 2. g. 6
sect. lo
346. Concepta veritas Falhnihil habere.
Potest. Cornel. Marcini d. com. Meraph. pas in-
254.
347. Omne Fallum deviat ab incellectu
divino. Fr. Fustachius di l. Pac. 44.
348. Fallum non estcausa veri. Arist. L. F I.
c. 8. Finckius in Schedasm. 4. Pas. 15.
349. Anima deCIPITESPECFE FAL SA
 RBCTL. Scal. in FCippocr. de Insomn. fol. 25.
rest
350. Nihil quod Calsum, Philocophicum
CH CR. Faurell. 2. AIp. C af. g. L. n. 12. PaC. 131.
351. Fallum omne deprarac intellectum.
pI Scalis. Fxerc. 307. Sect. 9.
pas. 352. Falcum nihil probac Scalis. in 1. Tbco-
des pbrast de caus: plant. 6. 8. fol. 37.
Det
353. Talla delectanc. Scol. Fxerc. 307. sect. I1.
354. Ouodpenicus Fallum ett, neque in
ulla parce nicitur vero, neque dici, neque in
so cellisi pocest. Contaren. Comp. Net. pac. 42.
sii Seu: Fallum non cadic sub Scientiam. Z abar.
1.A 2. POst. Anal. C. 10. fOl. 26. M. 45.
101
355. Fallum non ect. Scal. Pxerc. 300. sect. ta
ide Philipp. 1. Dial. impr. Lips. Pas. 37.
es
256. Fallorum eaulae firmae nullae TunE
o. bilipP. d. lib. Dial. Pas. 37.

## Folio 124 — 85892398X:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
124
357. FX Falla hyporhes Falla deduci mie
rum non eA Scaliger Exerb. 274.
358. Fallum non dicie, qui se rerutm putat
dicere. Scaliger. EXerC: 2.
359. Ex Fallis, nil nisi fallum per se collisi
TUT. Zabar. 1 post anal. 6. 3. cont. 18. f0l. 26.
360. A summo bono, Simpliciter, nOn POF-
est nisi Cummum bonum in unoquoq; gene-
re aucordineEncium proRcilei. Scal. Ever. 249.
sect3 Scu: Summum bonum, quod oprimum
eA, vulE. Scalis. Fxerb. 365. sect. 8.
261. Rectum medium est. Ac medium unu.
Sic cenerum unum. Scal. inHripp. de Insomn. f. 27.
362. Bonum quogi gradusmodosq; habet.
Sediphlibiconstanc. Scal. in d. Hipp. de Ins. f. 27.
363 Omnebonum ectlui comunicacirum.
Perer. L. 15. Phys. P. 779. Seu: Bonum est luiiplus
diftulivum. Savanorol. 1. Fpit. Phys. concl. 52.
364 Bonum arebus ipsisnullo modo (cp2.
raci porest. Faur. in ovr. Meta. p. 36. Scu: Uinum-
quodq: quod est, quarenus particeps est En-
cicatis, est etiam parriceps bonicacis. Contaro
lib. 3. Compend. Metaph. Pas. 43.
255. Hinc: Ouicquid est, GEnsesse debetr
bonum est. Aucustin. lib. 5. de Liber. arbit. Cap. 15.
Ec: Bonum X Ens aequelace patene. Arist. 1.
Eth. NIc. Cap. 6. Thomas L. ParF. 9. 5. arF. 5. 9. 21.
BYI. 20
866.a

## Folio 125 — 85892398X:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
366. Nullum ens per se bonum dicieux
Bonicace aliena. Piccol. Crach. 8. Philos. Moral.C.
etH
6. Pag. 633. Timpl. 2. MetapB. 6. 9. 9. 15. fol. 185.
367. Nil nilibonum expericur. arist. L. Eth.
c. 1. PiccOl. Crad. 8. Philo s. Moral. 6. 1. pas. b24. FC:
se Bonirario est, ee apperibile. Sim. Simonius in
1ib. 2o Eth. Arist. fol. 20.
 367. Bonum quoddam unicuique specici
1110G
b61
munius. Sim. Simon in l. Eth. Arist. fol. 58. P1660l.
s
tosi
PDi
11
propolcum est. Sim. Simon in d. 1. Eth. Arist. f. 19-
e 368. Bonum ed est praectancius, quo com-
1d
e
elt
in Inerod. Philos. Moral. 6, 9. PaZ. 20.
369. Ulnaquaequeresbona est sua provria
Forma. Tohan. Cerhard. Fom. 1. L05. Theol. 2. 6.
17, n. 144. fol. 287.
370. Deus est causa omnium bonicatum,
Tohan. Cerhard. d. L. fol. 287.
371. Omnia ad dlirinam bonirarem, ne
ad tinem luis cendunt boniraribus. Toh. Cerh.
(1 d. l. fol. 287.
MB
372. Duae per participacionem bona TunE
Sc) reteruncexemplar lummae boniraris in DEO,
se qui per le luamque elsentiam bonus eAt. 70h.
 Cerbarc. d. l. fol. 287.
373. Bonum Eincicaris non habetconera-
serium. Scalis. Exerc. 307. sect. 27.
M
374. Omne Ensbonum et rû cirat. Scalis.
eNt (on 3. TBCOPHY. ABCaW S. PLaNF, 6, 1D. f. 179. C0b. 1. 1. D.

## Folio 126 — 85892398X:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
120
275. Sed: Non omne EnsBonur ra kento
Scalic. d. l.
376. Nullum, quod bonum, debet tolII.
Scalic. d. l.
377. Bonitas de Entenon porest demon-
Arari. Scalig. FXerc. 307. Sect. 27.
378. Ouia: Nihilhabecprius. Scal. d. I.
379. Bonicasrelatira non habet contra:
tium. Scal. d l. F.Xerc. 307. fect. 27.
280. Bonicas relacira per gradus quaM
quoldam crehitur Scal. d. F. X. 307. sect. 27.
381. Bonitace morali osit anima secun
dum rectam rationem. Scal. d. Fxer. 507. f. 27.
382. Bonieati, quatenus est congruen-
cia llacura, contrarium est malum. Scalis. d.
ExerOO
383. Bonum e Ens idem funt. Scaliger
FxerC. 300. sect. 3.
384. Bonum nullum, suo ipsus cremento.
esencia propria detraudari porest. Scaliger
FXerC, 299. Sect. 2.
385. Bonum aliqnie eA. Duia EnS. NOn 4.
Ens. Ouiabonum. Scal. Exerc. 307. sect. 27.
386. Bonum ultimum est appecibile. Ad
Deum enim omnia reteruneur Scal. ExerC.
307. Sect. 27.
e
387. Summum bonum est mensura cur
Atorum. Piccolom. Ct ast. 8. P Bilos. Mor al. Cap. 2.
Pa8. 625.
388

## Folio 127 — 85892398X:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
UAI
deb
est d
127
388. Ouia: A TumMO BONO CXFerA CUHS
cta pendent,  est capuc omnium. Piccol. d. l.
389. Demprotine, demitur omnebonum.
Piccol. d. er. C. 2. Pa5. 625.
390. Unumquodquo est cale, quole re-
spondetlux mensura. Piccolom. d. 8r. 3. Phil.
Moral. C. 5. P15, 636.
391. Bona lubstantio, malorum et caula 
sul subjectum esse porest. Faur. in Triumph. P. 19.
bet
10
392. ERe, est bonum. Faurell. d in Triumpb.
Pag. 18.
393. F. LVihil quod sublctir aucest, qua sub-
et Sistic auc est, malum eA. Taurellod. l. pag. 18.
id
394. Nihil est alteribonum, quodnonim
er Sebonum. Suarez. disp. 10. 9. 2. sect. 2. n. 2.
Co1B
395. Bonum absoluce, peaeterri debetbo-
p. no cum concractione. Piccol. grad. 5. Pbilos
Mor al. 6. 4+ PaC. 48A.
396. Racio bonipraeterturrationireri. Pic
d. gr. 6. 44. Pa8. 485.
507. Bonum cReminentius FrrC. Piccola
er. 6. Phil. Mor. C. 17. Pa5.559.
398. Nam: Fns Auica bono. Piccol. d. l.
899 Ec: Ens ad bonum, ut ad Anem prO-
DeraT. Piccol. d. gr. pa5. 559.
400. Bonum omnia expecuntEntia. Non
primo. Sedquia esle expecunc. Scalis. Kxerc.
307. Sect. 270

## Folio 128 — 85892398X:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
2
400. Bonum, quo eminenejus, eo eciat
Faecundius. Piccol. Orad. 10. Philos. MOr. C. 1. P. 882.
401. Bonum luieffusione non minuitur.
Ledcrelcit. Puccol. Orad. 10. Philos. NOr. C. 1. P. 882.
402. Omnis nacura, quatenus essehabet,
bonaest, neq; omnino ab appeticubonire
cedere porest. Contaren 3. Comp. Metaph. p. 4b.
403. Cumabiplo bonorecedimus, jam
in parricularibus bonis incipic apparere per-
Fecti boni defectus ac priracio. Contaren. d.
lib. 3. Metaph. pas. 46.
404. Omne bonum difficile pararu est.
Scalig lib. 4. decans. L. L 6. 98. paB. 2. 42.
405. Omne quod est, apperir bonumr.
Scalic. in 3. Theophr de C. pl. 6. 1. fol. 161. Cob. 1. F. A.
406. Estenim affectus lecundus Encis ny
ex oincior. Scalig d L. fol. 161.
407. Bonum prohne omnis haber scien-
eia. Scalis in d. lib. 3. Theophr. de C. pl. 6. 2. f. 1641
Col. 2. l. C.
408. Bonum de malum cadune lob actio-
nem de concemplarionem, led diverlarario
nC. Zabarell. 1. de Nat. L09C. 13 fol. 13.
409. Bonum incellisibile bonum sensibi-
Le excedic. Thom Aquin. in 12. Mecaph. Aristo
Defens. 28. fol. 169. l. 6.
410. Boni limplicicas a simplicieare unius
depender. Scalig. _. F. Ner6. 307. sect. 27.
A+I. B0-
Ille

## Folio 129 — 85892398X:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
12c)
Ar. Boni compolicio à compositioncu-
hiuspendet Scaliz. d. Exerc.
412. Bonum estnomen policirum Cornel.
Marrini d. Comm. Met apB. pac. 262.
413. NIL acodmalum est; quin nic2Eur2
liquo bono. Piccolom. Crad. 2. Phil. Moral. cap.
34. pac: 206. F.C: Malum nusquam perleliib-
Sictir, Ced in alieno Fundo. Mornaus de verit. Re
Iic. 6. 2. Fc: Omne malum est in quodam b0-
12o. Tohan. Cerhardi Fom. 2. L05. de peccat. Actual.
Cap. Z. n. 4. fol. 603.
414. FlinC: Non datur malum absque
bono. F. Eustachius d. I. Disp. 2. 9. 13. Pa5. 48.
415. Nullum Ens ex le malum, in quan-
tum est sed in quancum caret quodam esse.
Thomas part. 1. 9. 5. art. 33
416. Omtimo malum non datur: Ouia
Seiplum destruic. Piccolom. Crad. 2. Phil. M0-
ral. 6: 34. paB. 20b.
417. Maloriim (pecies eriam inter se Cune
concrariae. Scaliz. in Hippocr. de Insomn. fol. 27.
418. Omne malum fIne CareC. Timpler. 3.
Metaph. C. 2. 9. 35. fol. 254. TIO: NON CAFCE
Goclen. part. I. COnIr. C. 5. g. 2.
419. Nulla praricas secundum Nacuram
rebusineA. Timpl. 2. Metap h. 6. 8. 9. 31. f. 161.
420. Malum ex bononon oritur Timpler.
d. lib. 2. Met  B. 6. 9. 9. 26 fol. 198. ubi distinetio.
42F. L IVI

## Folio 130 — 85892398X:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
422. ITullam malum est existens. Seu:
dtullum malum et in numero existenti-
um. Geore. Mylius Disp. de Deo uno e Trino
thes. 68.
422. Malum non appecirur, nitr Per aC.
cidens sub ratione alicujus boni. Coclen. 60
Metaph.
423. Non porest dari Cummum malum.
Fonseca 4. Metaph. 6. 2. 9. 5. Er. Fustach. d. l. Disp.
2. 9. 13, P48. 48.
424. Ouodmalum es, ommino nihil po.
nicus bene agic Taurell in Triumph. p a5. 26.
425. Nihul adeo malum, quod percon-
oruenrem ulum non dirigatur in bonum.
Piccol. Crad 8. Phil Moral. 6. 7. Pa8. 636.
426. Per se mals POAunE ex crentu cu
jusdam boni caussa eAC. PiccoloM. d, GY, 8. 6.
7. PaG. 637.
427. Mlinus malum comparatum cum
dereriore obriner locum boni. Piccol. Gr. 6.
Phil. MOr. C. 18 PaC. 561.
428. Malum estinrebus, non uc Nacu.
F2, (Cd uc priratio. Concaren. lib. 3. Metaph.
PaC. 46.
420. Nullum ens praecer primum est im-
muneamalo. Contaren. lib. 3. Motaph. Paz. 47.
ub. limitatio.
450. Malum carer ESenria, Eno, eArcience.
Diony.
li
s

## Folio 131 — 85892398X:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
b1
13F
Dionysius Areopas. lib. de Divin. Nominib.
432. Mali caula non cam etticiens quair
deHciens. Angustin. lib. 12. de Civit. D et 6. 7. FC:
Caula per le defectus non est aliquid pos-
eirum, sed detectus. Thomas lib. 3. concr. C en-
tesCap. 10.
432. Malum non est concrarium volun:
caci. Alias nunquam appererermalum, Sca-
liger Exerc. 36. sect. 2.
433. Bono maluni est concrarium scalie.
Exerc. 76. Sett. 2. 13E AE.BC
434. Malabonis pexectane. Cardan. de sub
iilit. lib. 21. fol. 559. ubi vide hajus sensum.
435. Malum est privacio peculiaris ali-
cujus boni. Frid. Enstachins d. l. disp. 2. g. 17.
Pac. 48. (11
436. Malum corrumpit de destruienaru-
ram. Dionystus Ariopas. lib. de Dirin. Nomin.
Cap. 4.
e1tS.
16
siP
1
Da
d
CAPUD

## Folio 132 — 85892398X:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
e
130
aeuL
ationibus Entis disjun
etis in Genere.
t in specie r. de Ence Independen.
te ee dependenre, ut d obiter
quali Increato _ creaco.
2. A Efectiones Entisunitas seu conjunctas
Lapropoluimus: Nunc ergo ae Disjun-
eta proponende lunt.
2. Sunevero disjunctae, quae cum disjun-
atione de Enrgenuncianeur secus acunita,
quae line disjunctione enunciara de fincere.
ciprocedicuncur. Lx dict.
3. Hlae aurem nis (ImuL TUMEAnEUF recI-
procationem important nullam. Ouod ex
emplo declaro: Ens est unum: Ulnum cA
Ens. Recte dices perperua cum reciprocario
ne. Ensestrel Anicum vel infinicam. Recte
dices, sed cum disjunctione. Male S hanco.
mictas, ee hictorreevuncies: Omne Enses
infinicum. Nam a Deus inter Entia recen-
secur, neque tamen finirus. Vel AC: OmnC
Ens
0
deAf

## Folio 133 — 85892398X:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
spet
On
e
1.
1
Enseltinhnicum. Nam obstancomnia eneis
CrEaTA, QUA AINIEA CIINE. F. ech quidem afte-
ctionestrae de Ence enunciari vere possint:
Famen line disjunctione enunciari de eo.
dem non pollune. Ilude jam Facile de no-
minis hujus cacione constare nobis porerie.
4. Timplerus lib. 2. Mecaph. c. 1. fol. 69. Vo-
cat accribuca conjuncta, Forreideo: Ouia (
de ence enuneianda, conjunctim lumenda
sine quamris disjunctim enuncianda.
5. Ad duo ergo hic respicere polTuus.
Ad unum quidem, quarenus ad Enris expli-
cationem adducuneur. e lic cum conjun-
etim adducenda sinc, eciam conjuncta dici
pocerune. Ad alcerum: Quacetus disjun.
aimeffecuneur, e (ic disjuncta CxunE.
6. Sunerero harum aliquor ordines, quos
ad cxorquias eriam, qualirer- qualicers prout
maceria passa fuic, in Exercicationibus Meta-
phyhcisseduxiuS. CIcatuFL FevracuV iltis, qui
voluerit. Norimus enim illas memorix
Nacurali adiutae perarrikciale, non pa-
rum inserrire, id quodviro exetmplo edocti
Cumus. Sed quia nobis jam cum Aomachis
ect mauscabundis, et illis, qui ad ejusmodi can-
ies
cellosarris accurariores lese astringinon pa
sa ciuneur, res est, Seponemustane à velBciar,
N _ liberiore inrolabimus exlo cuTI, nON GuIX.

## Folio 134 — 85892398X:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
scuros illos, qui alias magnam ParteM ex
contusione, veluri lapidibus Deucalioneis
contarilune, Cun HicHA C3
7. ESTOCTBO PRAMUS ORDO,FIICSOMHE
ENS, VELCAINDEPENDENS, VELDFDENBENS.
Duom distinctionem trequencistime ului=
pancDoctores, indequ tirmillimas exstruune
demonstrariones uemox apparebie Conter
Scalis. Fverc. 6. Sect. 2, ibi: Omne fins aut est a
Lc, auc ab ali0.
E1 e
8, N D OP eN DE NSCA, quoda Cc elt. B. C.
quod aliud luiprincipium non habecullum
EETalESOLUS eADEUS. 12c1
9. Abhocenim omnia. ipse a nulIo. Deus
inguir, Scal. im Z. Arist. de planc. fol. 181. nC9; Orio
Jus, neginegoriolusneq; in opere, neqi exti
opus, ledlinc opera, operis capuC. Principi
um. medium, finis cocum, e, ucuno verbo
ommiacum expleam, cum ambiam, cum lu-
perem lese, cujus simplicissima gcque indi
rilibilisuiincellectione sicuritacta lunena
verla; lra Cuum quaeque finem acque ordi-
ren omniananciscunrur. Hlac Scaliger.
120. Negideestrario. Sunchec oppolca
independense dependens. F. ( Dcus non cM
independens, eric dependens. Si dependens.
habebit aliquid se prius. Ablurdum. Nam
in Deo non est cempus sedipse est dominus
tempon

## Folio 135 — 85892398X:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
temporis, quovis principio nobis vel con-
nicorelincognico prior, nullo modo ectin
eorelprius, vel posterins. Scal. d. Exerc. 6. sect. 2.
F. exic independens.
HI. DFPENDFN 5 exBd erit, quod est ab
ali0. FEFALIA LUNEO MNLA ENTIA C RFA-
xa. Elaec enim qualia ee quanca lunc, 2b
alio lunc. F. et dependencia. P. et aliquid se
peius Maben.
a I t
12. Duibus policis, ulum jam nonnihilur
gebimus. Quaeltio ester An Mundus BCX.
cormuSIE Quaectionis Consus idem estac l di-
c25. An (c dependens: An (ic ab alio, an ve-
r0 dnullo? Nam aecernum proprie estquod
prircipium e finem non habet. Consule
jam haec dicta
.
ee
13. Omne EnS aue est à le, uc ab alio.
Seu: Auc est independens aue dependens.
Sublume: AeMundus, X omnia, quae in il-
loluncEncia. F. eruncvel à se vel ab alio.
Scu: Frunc vel independeneia vel depeur
dencia. Aenon lunc a sc, neque independen.
cia. Duia Tolus D EWS est d le ee indepen-
dens. Ex dict. Lrio: Nullum ENS Anieum
cst a (e. AC mundus _ omnis creata lunC
finica. Duod in specie probat scaliger Ex-
erc. b. sect. 3. F. nonlunta le. F, ab alio lunE.
NaI

## Folio 136 — 85892398X:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
13
Nam non datur cerrium. P. Omnia DexTer
Deum lunt dependencia.
24. Optime irerum Scaliger. Com. in lib. 1.
arist. de plant. fol. 49. 2sens de mundorandem
hilceconcludir: Non estav conns. Pendetil
le ab omnium rerum principioprimo, pro-
prer quem, a quo, in quo unum suiscomnias
de cujus unius egene. ucsint unum. Cum 1.
Situr non sic à D cavrs, neque er davrâ neque
nab cavrr, non erie avlgenns lod a am a
3XV205.
15. Dependenc aurem dD e0, Cuperiore
illo Numine, Mundus, de omnia, cum quo-
adCaULAM E FFTCLENY EMI, TUM OUOOAD
PINEM.
16. GUOAD EPPICIEHTEM, TUM GUOD
SUINT, UT ABEFFTCTERTE PRODHCERTE, TIH
OUOD CONSERVARTUR, WE ABPPFICIENTE
CONSPRYAATE.
17. GuODSuIND: Der crearionem ex ni-
hilo. NamcrcaritDeus mundum, et quae in
illo, non genuie, quod enim signitur ejus-
dem rel speciei, vel generis, vel essenrix elt.
Deus ergogienir, quod ex sc eAt, crear aurem.
quode nihilo, uc irerum loquitur. Scalis. In
dict. lib. 1. Arist. deplam. fol. 49.
18. Quimodus an lumine Natura porue-
ririnrestisari, anceps es _ insens conro.
ver(a.

## Folio 137 — 85892398X:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
sid
M
N
13
verlia. Relpondeopaucis: F. A0 Pane, quos-
dam e lumine Nacura hauctas rationes il
lum quodammodo vel adumbrare vel in-
nvere: Ac distinctim ec secundum omnes
Pett
111
circumltantias creacionis opus ha nec o
Rendunt nec demonstrgne. Sacrarum hoc
est licerarum, quae Genelimistam, dictante
Spiriculancto, bona cum hdc e rericare in-
Fallibi de seribunE_ CHAETANE.
19. DUOD CONSFEYANTUR. Per PacCE
u nam providenciam. Nam cujus est, csencio
idamdare, ejus eliam est eandem conserrare.
Nlam conterrario est existencia concinvatio
uelcire Scalis. Pxerc. 250, sect. 1. Ica uEmuris
reluciicineribus liceat scprocedere.
 20 ADco dependencom. nIa. L. d dDeo
omiria conserrancur e gubetnantHr. LF: A
 Deo omnia conserrancur ee subernancur. F.
c a Deo omnia dependent.
ext
21. Duo canquam rere Achilleo arsu-
menconlus est Scaliger Exerc. 6. ibi: Frenim
e inquic, hiejus (pura Der. Nam dehocloqui-
M.cur) nucu subernaneur omnia, id quod ne-
momencis composnesarepocelt, necellario
 Sequitur, eundem omnium Fuisse effectorem.
se Nam sinon Fccir igicur ab alio factum acce
. peric, relmutuo, vel commodaco, velrivel
Emptione, rel depolico, vel locaco, rellozi-
EI

## Folio 138 — 85892398X:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
einia suocectione, vel in vacuam veneriepol-
TePOnem, AUE TeEVUS RUE MeECEnaEUS à do-
MINO. GUX OIIHIA CUML MEEXHUIBZ ANE, CUM
Tapiencibus Capiencer Censiendum est. Ouic-
quid candem hic opponat Taurcllus in oor.
Mecaph pac. 152. dilerre ictam dependenriam.
QUX FerUM SE inRNIAEATUM BE BFUTaEUM
Hegans, et providenciam divinam ad solum
hominem altrinsens. Ouo de errore Fulus
Thcol0gr. nnas
2C d
22. QuDAD FTNEM: Ouiz omnia b0.
um quaerune, unde prodierunenirquie Pi
colomineus lib. de Mundo cap. 2. fob. 413. FP: II
Riverh Eneis unus e(E FniS, nempe DEuS, in
quic idem Piceolomineus in Comite Poliruo
pagi 983. Racionem elesancem accingie scali-
per ExerC. 259. sect. 1. Omne, quod est, inquic,
propier alind est, qualn propicrle, excepio
uno Colo Dco. lsitur omnia proprer illud
unum Cune; quoLnon ek propier aliud. F.
erune omnia proprer Denin. Ouis V EuS
non est proprer aliquid aliuds praerer se. HIXeC
Scaliger. Echc recte hicusurpabisillud: SLC
RED LF AB BOMLHUMS OUOD FMLF
ANDE SuBM.
23. Eodem fere sensu usurpabis hancFn-
eis distinctionem: Ens CA vel IN CR PA-
TUM, VEL CREATUM
4
a
8

## Folio 139 — 85892398X:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
et
M
18
24. LN CRFA TUM 2 sC CA, non 2b a-
Alio. Unde ee cum a nullo dependeac, in-
dependens eciam appellari poreric. Ouin
poceris sic procedere: Lns independens est.
ed lincreatum. Nam si crearum esset, urique
MB
ProDces crearionem ab aliob quo2d luum
I esse dependeret. Ec: Ensinerearum estin
per dependens. Nam: Quiz d nulio crermun
et
et
AI
est, a nullo etiam dependers porest.
25. C RP A TUM vero, 2b alio est. UInde
et ab illo dependec Flinosi Omne PnSCrC-
acum est, depondens. Ftu Omne Ensde.
pendens est creatum, usque adeo creacu-
rarum quali vilceribus insider illa depen.
dentia, A Enc illa ne concipi quidem,
mulco minus esse polsint. Conter Sca-
aligeru Exero. 6. sect. 13. 92503
sect. 1. Fantum de
tisce b
o
ce
ti
2 XX0.

## Folio 140 — 85892398X:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ar. VII
enere
assectionibus
tnlis disjunctis.
athi in
DENS ∞ TN
Specie ubi
INDEPEN
CRFA TUM.
primus ordo.
vodoitat.
1bb eto bot
Incipit acere de
DEPENDENS
(_xCRF ATUM.
ZIOMATA
437. TNdependens nobilius est dependen-
LcC. Thom. part. 1. 9. 105. art. 1.
438. Ouod ab alio depender, posterins
est eo, a quo dependec. Scalis. lib. 4. decaus.
Lat. lins. CaP, 100. Pag. 255. Taurell. de Rerum a
ternitate pas. 455.
439. Omnia praerer Deum aliquo mode
reteruneur, Scalig. d. l. Pas. 255.
440. Ouia: Omnia a Deo dependent.
Scalig. d. l. PaG. 255.
441. Peraccidens est, quicquid alcerius est
_ ab alio, Faurell.L. Alpium C. a sar. g. 1. H. 7.
420
vel l et

## Folio 141 — 85892398X:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
442. Omne dependensesionobiliusin-
dependenre. Scalis. Fxerc. 5. Sect. 1.
443. Omne Ensab alio est corrupcibile
Scalig. EXerb. 61. sect. 5.
444. Duicquidpendecabalio, non ha-
hec ex se elle, ac libirelictum, in nihilum abie.
Colles. Conimbricense comm. 2. Phy s. Arist. 6. 7.9.
p119. arL. 2.
s
1.
445. Omne a bono pendens imasinem
erracboni, ee ad bonum per nacuram est
proclire. Piccolom. Crad. 3. Philos. Moral. Cap. 6.
Pa8. 243.
446. Omnin encia praecer primum depen-
dene a primo, cum in genere caula Analiss
cum in genere caula effciencis. Contar. 5. Me-
Taph. Pae. 74.
447. IIlud, cui nacura quaepiam secun
dum participarionem conrenic, dependecat
co; cai ca nacura ines eminenciore modos
Contaren. 4. Mecaph. pag. 59.
448. Id quodtactum est, semper pendetd
primo Contar. 5. Metaph. PaC. 75.
.d.. 1
449. Duicquid dependetabalio, id non
CRavraexEs. Scalig. in c. Arist. de plant. fol. 49.
450. FF: Quicquidnon est avcexes, de
pendec ab alio. Scalic. in d. l. fol. 49.
451. Ouicquidnon est a caurs, id est an
_ cexarres Scalis. d. l. Pas. 49.
1.
472

## Folio 142 — 85892398X:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
+42
4s2. Inter crcatorem de rem creacam noid
estmedium. Scaliu: Exerc. 359. fect. 5.11
453. Nultius creacurae opcrario est idem
cum ejus substancia Cocten. in adrens. 9. 3.
454. In ereacuris racionalibus ek imason
in reliquis omnibus reltigium D Cr ThOM.
ParE.L. 9. 45. art. b. 
455. HaV ∞ HASOV ESL ZBEONOV. Damasc. L. OrE
thoc. sd. c. 5.
1. 456. Omnis substaheis ereata Anitam
habet asendi poteltarem. Scaliger Exero. 359.
sect. 3.
1437. Creacurae polsunt ese eo honesteo
Fonsec. 5. MetapB. 6. 25.9. 1. Sect. 5.1
458. NNulla oreacura eAt omnino simplexs
Johan. Cerhardi Tom. 1. L0c. Theol. L. e5. de Natura
Dei. 6. 10. n. 80. fol. 244.
d.459. NNon dacur intinica quaedam crear
ra por eMlentiam. Thom. part. 1. 9. 7. art. 2.
460. Onia: Cujusque creacurae essentia
eAt terminara 2d corcam speciem por For-
mam: Thomas d. l.
o46i. Nullum Ens crearum est à se iplo.
Timpler. 2. Metaph. 6. 1. 9. 4. fol. 73.
462. Non dacur substancia creata infini-
ex ellenrixe. Colleg. Conimbr. 3. Phys. Arist. 6. 8. 9
I.art. 3. fol. 512.
463. Thinc: Creata omnia sunc snica ee
2d

## Folio 143 — 85892398X:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1
1.8
110
ess. 1
14
ad Enem. Scalis. Everc. 307. sect. 26. 365. fect. 10
464. Omne Enscreacum finicomodoo
PCTaTUE. Timpler. 2. Metap B. 6. 4. 9. 6. fol. 112. 1
465. Creatorum omnis pertectio, omne
bonum, omnisq; rectiruuo actionis, ex obe-
diencia pender. Puccolom. Crad. 3. Philos. Mo-
Se ral c. 12. PaG. 250.
D
466. Creacor cuncta creat perfecta. Dic-
col Crad. S Philos. Moral. C. 32. pag. 457. ubirestri-
DiI etio. FF Deus nihilcrcar im pertecti. Taurell. 5.
cd
Alp. C as. 4. 2. n. 5. Pa5. 816.
467. Creara omnia dependene d Deoin
eellendo. Colles. Conimbr. in 2. Phys. arist. 6. 7. 9.
et
ui
10. fol 340.,
ota
10c
468. Creara omnia dependent à Deo in
2dendo. Colleg. Conimbr. in d. lib. 2. Arist.
inD 469. Creatura omnes ex se rendunein
 non esC. Colles. Conimbr. in d. lib. 2. Phys. Aristo
dot
6. 748. arv. 3. fol 344.
470. Creacio consticuie substanciam ex ni-
hilo. Scalis. Exerc b. sect. 13.
us
IchIC
471. Creacio est mucario contradictotias
AScal. d. FXerC. b, sect. 13.
472. Creacum nOn es CUM CFCaTOVeCONS
I substanciale. Scaliger. Evero 505. fect. 20.
1
473. Creaturx omnes, si cum Deaconte
rancur, non solum murile ac manex Cunc, scd
eciam nihil, acgiminus quamnihil. Scat. Exer
140. fetb. 1.
4

## Folio 144 — 85892398X:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
144
474. Creucurae omnes principi luo Dec
bcdiuncprintalio opere, lecundario, vcuni
verlicaer contulane. Scalig. Exerc. 5. sect. 1.
L A PUF
dC
d
IIX.
De Principioes Pr
piato.
IMCI.
P. C EcurDuS oRBO eAohic: EnS CA VEL
APRIHOTETUM VEE PRIDCIPTATUM. Oua
diltinctione iisdem verbisucitur Scalicer Ex
erc. 307. sect. 20. de explicac Timplerus lib. 3. Me-
eaph. C. 1. Coclenius in Not. ad d. L. fol. 26.
2. Hlaec, etli cum superiore, ur e illa, quae
sequenti capice accingerur e est: Ens estvel
caula vel caulatum, conicidere videri po-
cerat: Tamennon esse easdem, cumistarum
erium docebir explicacio, cum eriam heclub.
jecta oedanuo paercos ostandene.
3. Non esteadem hac cum superiore, qua
Ensdicebatur esse, vel independens vel de-
pendens, à le, velabalio. Nam: Mulea lunc
principias qua camen non à le (UNE. EE FUI-
Cum: Mulca luncprincipia, quae tamen, qua
principia, ab aliis non dependent. F. Ouan-
doquo

## Folio 145 — 85892398X:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
PII
B
14
143
dogsquodindependens est, porestesse prins
cipium. Ssimuleciam. quod suo modo ins
depondehs est porestelle principium. F. pri
ordistinctio lonse generalior est, quam haeC
praelens ullis
4. Nonesteadem cum sequente, qua FnC
dicicur ese vel caula vel caulacum. Nam
principiirocabulum longe latius patee qua
causa. Sic r. c. principium est, a quo ticali-
quid acdrermino, led caulation est. AB Ari-
Roceloetiam incer principia refertur prira-
tio. Achaeceaula corporum naciiralium non
esto Sic unieas dicieur principium numeri.
Accaula ciusdem non est. Dicicure Beinci-
pium doctrinae, a quoilla inchoatuE: AEne-
s quehaceansa ecillius Sic punctum est prin-
Jet 11
126
1tB
1V
as
Jet
1
(G1
cipium linee. Acnon estejusdem caula 90id
illud estindivisibile, nullam habensmaoni
cudinem. Scalis. Exerc. 45. Acindivisibile non
estscaularei exictentis Scal. in 2. Arist deplanc. f.
102. Uno verbo: In causis cantum accendirur
caulalicas. At in principiis in super de conexio
Ceu conseencio qualiscunqs aetendieur. Timp.
dol. 3. Met. 6. 1. 9. 1. f. 209. AddC Scal. LXerc. 364. (. 2.
5. Qua de caula ex Aristorele s. Mecaph. C.
2I. a D. Thoma parc. 1. 9. 33. art. 1. deFMIEuF SC-
heracimiprincipium esseid; d quo aliquid
procedie quocunque modo, quae quamvis
dilpli

## Folio 146 — 85892398X:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
displiceat Limpl. d. L. eamen cum ejusdem dea
finitione Facile componerur quae haec: Prin-
cixium cstid, unde principiacum dependet.
6. Ecverovarie hujus principiie princi
Piaci a Dd. circumferuntur distinctiones,
quas Fusisime emumerarnoctru Lexicon.
Nunchac concenci erimus.
7. D RLNCTDLAM CARELPRIMAM, VEL
A PRTMOORTUN.
8. PaImam est ColusD euS. Ab hoc enim
ue omnia unc ee dependent. Sic _ careris
rebus omnibus peius est, mihil vero habet le
PeruS. Scalig. BxerC. 6. sect. 2.
9. APRIMO OR TUM CunE OmNiR CrCaTATC-
spectu Der. Fch enim in se considerara et hec
prima esle pollune, nempe in suo genere. Du2
eciam de coula prima hac dicurur sed narat
uepore, quod habeanc aliquid se prius, (ed ca
men vrincipia (inein luogenere. Hocrespe-
etu Aristoreles lib. 1. Physic. Cap. 2. ut physCnS
prima cerum nacuralium principia Facic. ma-
ceriam. Formam d privacionem; quae camen
alias, quinpriushabeancaliud, neaPCDO-
um, nullum est dobium.
10. Consiseroergohacvel R ESDECTU
SUDERCORIS, YEL RESDECTR LNFR =
R(OR L5.
A, StH ESPP CTU SU PB R LOR LS, MWIIS
nempe

## Folio 147 — 85892398X:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
sii
1
p
M
b1
je
et
sid
e
gel
et
ab
et
nempe illiusprimi, jam omnia carera prima
non lune led pocius a primo orca. Imoprine
cipia non lune sedprincipiara.
12, SL ILESPFCTU INFPRIORIS: Omnino
encia, per eradus quosdar incer se suncafti-
nia dprimamareria, usque ad incelligenci
am primam, Ielua ex cuobcos loquitur Sean
liger in 3. Theophrast. de caus. plancar. fol. 61. 2c
proinde incer sele à le invicem eanquam in
cachena tlomerica dependeut, ita uc ho-
cum quaedam uinc principia sublequentis
Am e ASaHE Tantum. Nam: Principio.
rum ek asere, Scaliger Exerc. 12. sect. 30
Duaedam cancum linc principiaca, hocect,
MOVCANEAFLEMPCE, nunqua recomore
anc ipla.
13. Estgi hOCYRLESSEHDE, YELC0C-
NOSCE ND 1.
14. F SSPNDF P RLN CrP IUM eA quod
contercessentiam. Guare non est nilinare.
ria e forma. Duaetiam decaulehedue cau-
lx essentiales, uc e inceriores a Od. appel.
laneur. Duae caulx interiores. Materia et For
ma rerera suncellenciarei, inquic Philippus
lib. 1. Dial. pas. 91. uc in sequenribus uberiua
docebieur.
15. Dehoc vel nectare suarius circum-
tercus asioma. Nullum etsendi princi
N 2
Piurs

## Folio 148 — 85892398X:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Diltritiaber sui peincipium, nis Deum Scalie
d. Bxer6. 307. sect. 20. ribi X exemplunt acrin-
sic deanima. Ilahenonesse compolicam 2-
ic. Ouia alias ellene parres, eltene principia.
Ac anima per se ipla est essendi principium.
L. Ipla non habee principiaur parces. Ouia s
Nullum principium eMendi habet sui prin-
cipium, niA DEuN.
16. GOENOSCEHDTPRIMCIPNIMCK, quod
confererei coonitiooem. Ubi probe noces
Omne principim eendi est eriani principi-
umcosnolcendiut docer Zabarella lib. deFrib.
praecognit. Cap. 4. Nain per quod res est X con-
Aicuitur, per idem etiam COgnOLCIEUE. AEpCF
principium essendires est _ consticuitur. F.
X per idem urcognoscarue neceltum eAt.
17. Sed non econera: Omne principium
cognolcendi est etiam principium esendio
Nam: Dancur mulca, per quae res a posterio-
Ze cognolcitur. ACilla non concituo sunE
principia eMendi. Sunc enim re BoHeriora.
Aenullum postetius es esendipelricipium.
18. Exemplutti Manifectum habethus a
pudAristorele 3. Physic. 6. 1. uhidoceriono-
racomors Nacutam isilorari. P. per mocum
Nacura coenoscicur. F. morus est principi-
um cognolcendi. Aenon est etiam Princio
prumellendi. Sed portus Nacuta, qua est in
COrpO.
D
B. I

## Folio 149 — 85892398X:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
eu2
11
M
rtes
bet
(11.
s0
(21
p
ces
(Ct
celt
e
iV
(51
14
corporibus nacuralibus. Iaec per postorius
mocum scilicee, cognolcitur. L. non omne
principium cognolcendi ost conrinuo ctiam
principium essendi. iusce
29. Alind lusgeric nobis Scalis. Fxerc. 366.
sect. 7. ubi per mocum iptum Deum cognin
cum essealleric. Ac Deo principium esondi
(proprie dictum) cribuere ablonum est. 1 F B
tamen per quoddam quali medium, opera
Scilicer eognolcicur. Cilla lune principia
cognicionis. FFlic, quod dictum, non omne
principium cognolcendi, starim eriam est
principium essendi.
20. FAGPHOCT VELSIMDLEK, VEL COML
PoSIrum, Sen ucalioSIOgUUNELFLACOMBLR.
ZUMS NEE COMPLEXUM. NOLe
2I. SEMPLEx ecunicus cerminus, qui qui
dem per (eneque afIrmarioneM, neque no-
carionem habec conjunctam. Dicitur edim
ard ovuononis. Ac incerim tamen principi
um estomnis actirmationis e negationis in
 complexq, quod exhilce simplicibus neces
e Cario componitur.
pd
22. ComeLexum est, quod pluribus oon-
Aaccerminis, estque inceera propolicio r. c.
d Bis duo sune quarnor. justiria est colenda,
Es
5e
parences lunchonorandis aequires rigori est
peaeterendas.

## Folio 150 — 85892398X:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
223. FAGHEHOCVEE PIM BDTA FUM, VEE
MLEDTATUM.
24. TMMEDEA FAM QULEOOV XAI aVNSSCINTOI
guod Nacuranorum est, Ceu, quod à le ipla
Sdem habet AriHOCD. FOpIS. C. 1. nUM. 6. 810
Post. 6. 2.
1
25. FAQUEHOCVEE SFRCULATINOM, VEE
PRACFICIM. 11
26. SPE OUF A TIVAMEA, quod ad spO-
cularionem immediace pertinet. Ouale esto.
Locum estmajus lua parre. Impossibile cAti-
dem simulesse eenon esse. Ouicquid est. 12-
Dec Cuam esenriam. Ouarlum omnia illa
Mocaphrtica, ec non pauca cnam Phylica
axiomara referenda (unE.
27. PR A CFI CUM est, quod pertinec ad
morum ec riexhonectacem. Ouale cA: PEx
coptores lunc colondi. Duod cibi non vis
heri, alteri non feceris. Vis vi repellen-
da Duortum omnia Echica principia (pc.
etanri
128. MEDLA TUmMeM, quodperaliud pri
US probacur.
29. EC quidem VeE P XPBRFENTIA.
VELSYLLOGESMO. Duorum urruinque
maximam in probando vimhabee.
30. EXDERLBMEcaquidem: Nam 20.
quiclcune lana moncesiniis, qua unirersali
expC
IsC

## Folio 151 — 85892398X:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1
era
100
(I
FIVI
C
CquI
31NII
M
1571
experienria animadversa (une, de Sciune non
eerepusnandum. NNam dissencire a mani-
felta experiencia est Deo bellum inferre. Gir
fancummore quod clesancer nit Philipeus
lib. 4. Dial. Pa8. 234.
31. SrLLOOISMUSverO: Ouia nacurale cAF
hoclumen. Quodeciamidiore perlentileunt
ex cerris praemillis uc cerra eciam inferacur
conclusio, cui qui non assencitur charoias à p
ocosia laboret neceslum est.
32. LL. EI DRIN GAPTUM YEL COM.
NAHE, VEL PROPRLRM.
33. C om mure cA, quod diverlisartium
generibus accommodari porest. Hoctamen
per le proprienihil demostrabic. Nam quod
aicF orhardus lib de Adept. veri nece β.6. 11. Pag. 59.
communibus, quarenus communia, nihil
monstrari porest. Ecenim quod communo
eAt ad aliud quoque genus transterri porest.
qua racione lubjecto demanstracionis ipli
non convenierjam quarennsiplum, neqi per
Ce, led per accidens illi inerit. 
34. Oua de caula danda cAopera, ur com-
munia illa hancpropria. IIlud aurem Acc, I1
adproposicx demonstracionis subjectum 2-
Aringancur, eodem que limicentur. Sic enim
non amplius crune nomcisnoma sederunt idicos
noa lre simplicirer propria.

## Folio 152 — 85892398X:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
25. Vis exemplum 5 Capo. Commune
est axioma: Omnerocum mains est (na Par=
10. Sublumo: Ac hic circulus cest cocum.
F. exir major lua parre. Hiorecte quidemin=
terrur conclulio, ee probatur nabos de cis
culo: Adnon per (e ledper accidense Duia
Propriccas icta. Fse majus Cua parres prime
compecieroci, qua cocum est secondariore
2d et per accidens speciei, querororanquam
Genere continerues
36. Aelicconolude: Omnis Eotus circu
lusmajor estlua parre. Ac circulus inscripius
quadraco eAt FOTUS. P, circulus inseripeus
quadraro, cstmajor lemioirculout parre lua.
IIo nabos per se de circulo inferrur. Ouid
Tubjectum axiomacis limirare tuie adhibi
cum, de subjecto propolici syllogismi an
RexUM.
37. Ictius vero generis lunc inprimis A.
xiomata Losica ee Mecaphylica, quae cum
Per omnes sciencias vasentur, eriam omni.
bus terme mareriis accommodari porsunt.
Duo de nostrae Axiomarum Logicorum et
Mecaphyheorum consuianeur Cencurios
38. Proverum vero est, quod uniari
subjecto convenic, v. c. Phylica ad Phy (IcaS+
Echicas ad Echicas, Medicaad Medicasap.
plicanda lumt marerias e quaestiones, ne au
ditol

## Folio 153 — 85892398X:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
C
i
dicor alieno ex Foro quid adterri praesenri:
Icens, aliquid monstri subesse existimer et
pcra Baorreis amorevos teri olamitee.
339. Alidsechacita explicane Dd. Gomt
munia principia rocane axioaca, uEpOTE,
qu quae prae omnibus aliis AcOM MICTCANEUE.
ulsi
Dropria rocanepoliciones. Duxiterum lune
Je) vel Dcliniciones vel luppabtiones. Detini-
ulei tionesres, quid sinc explicane. Suppoliciones
on aliquic GBPONUNERUE PEXLIPPONUnE.
10
40. FCha lunc Simplices vel Complexee.
Simplices, quibus supponirur lubjectumeo
coll. v.c. Arichmorica lupponit esle unicares, Dhy
osi sicas elle Nacuram. Ectricai esse vireurem
15i
Complexo, quibus supponitur im lubjecto
u aliquidinesse r. c. Arichmerica Impponiru
nicacem esse principium numeri; Phylica
si Nacuram esse principium mocus internuim,
Ilos Fchica, vireurem actione cotipararis lan
41. In quibus de icerum enOrmE ApPaTCE
i dilcrimen. Ouaedam enimsiea COIpATALK
1,
i
quil
e
et
A
Cune, uccacim illis a dilcipulis Ades adhibca-
cur. Ec hae proprie rocaneur supposiciones.
Ouxdam ita comparatae, uc astensum non-
dum mereantur e ha rocantur aimua (a po-
Aulaca seu peritiones. Quia pecitur a do-
cence, ucadcempuscancum ictis aenlusnon
denegetur, cum alias sequencia sincicta con-
ecA

## Folio 154 — 85892398X:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
cessa Edodeos nullo modo tundari postine
duc eriam demonstrari. 
42. PR 1_ CrPer Shilce omnibus respon-
AETOP RIN CTPIATUM. Nec enim dacuE
peincipium hne principiato, neque hoc lino
illor Ouia lunchaec ex cla(C rar e5.
2143. Ex quidem respectu D er omnia encia
creaca Cunc principiaca. Ouia, une ab alior
Respectu principii ellendi omne compos-
cum est principiacum. Ouia habec principia
essendimque ca, uc parresrelolvi porest. Vi-
de Scaliserum Exerc. 307. fect. 20. Respectu
principii cognicionis principiacum estcum
demonstrario e probatio omnis, quae inde
exstruicur, cum vel maxime ipla lcienria.
quae propcerea dsnun dicirur as x dn
ibacdus. Duia lcticur ibi mencisagicacio, de
hespecies in animo, ne cleganeor explicae
Scaligerinc. Theophrast. de caus. plant fol. 17.
De quibus ec in Logicisnon-
nihili monebi
CuE.

## Folio 155 — 85892398X:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
doll
b
1
10
Bet
it
10
118,
e 
1518
it
201 nL. LIX.
e
a
 
2
d
ne
1
1
+
.
e
st ab LO

## Folio 156 — 85892398X:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
X VOMCILLIL
475. Y INicum estuniusprincipiur Scalie.
AinL. Theopbr. decaus plant. 6. 12 f. 44.
476. Principium est pars praestanciTima.
e dimidium operis. Piccol. Crad. 2. Philos. M0-
ral. C. L. P48. 139.
477. Nihil clarius quam ex validis prin-
cipiis commodiores evencus cNc. Scalig. In 1.
Theophr. de caus. Plant. 6. 6. fol. 23.
478. Ex principii condicione omnia pen-
denc. Scalis. In 5. Theophr. decaus. plant 6. 4. f. 319.
479. Incerest Philosophi, caerera omnia
deducere adid, quod est nobilissimum, et
qualicapurillius Nacura. Scalis. in 1. Theophr.
de caus. plant. 6. 4. fol. 12.
480. Ex quibus nihil componieur, canon
lunc principia. Scal. in 6. Thcophr de caus. plant.
c. 11. fol. 349.
481. Flinc: Non est principiorum Naeura
IIIHIL uC ex iisHac. Scalig. d. l fol. 54.9.
482. Ouale est principium, calia Cuncea,
quorum illud est principium. Scal. in 6. Theo-
phrast de cau (. plant. 6. 12. fol. 348.
483. Ouicquid dac aliis, habet insle pri-
mum. Scaliger in b. Theophrast. de caus. plant. 6.
D. fol. 325.
484. Principia lunc simplicissima. Nempe
LX
1

## Folio 157 — 85892398X:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ipiu
1. 1
ell
19
Pe. d
Ot
IA
157
R ex compendium rocins. Scalie. in b. Theo-
pbr. de cau(. plant. 6, 1. fol. 330.
485. Pendens ab alio primum principi
umjudicarinon deber. Piccol. Crad. 1. Philos.
Moral. 6. 7. PaD. 154.
486. Principia omnia ubique non dilou-
tienda sunt: Sed quibusdam eorum certis
in scienciis smplici incellectione acquie-
scendum, iplaque principiorum ratio idTo-
lum Mecaphrlicum pertinet. Scalie. L. decaus.
Lat. linC. 6. 4. PaC. 9.
487. Principia de caulxe primae muleum
habene essentia, cum rebus essentiam dant.
quae limul dE SimE noy quaea nay annoy. Talo
rel. 2. AIP. C as. 9. 1. H. 1. PaG. 2.
488. Cuod commune estnullins reisub.
Aanriam compler. Faurell. 1. Alp. Ca f. g. 2. n. 5.
Pa8. 10.
489. Priucipia fururae molis semina in
Se concinent. Scalis. in Pras. com. in Theophr. de
caus. plane.
490. Principia contule mulca. Scalie. d.
Prafat. ( Lib. 1. in TheopBr. 6. 1. fol. 1.
401. Non pocestheri ue lecundum prin-
cipium (tabsque primo. Timpler. 3. Mecaph. 6.
2.G. 4. fol. 312.
Ace
492. Ouicquidante alias caulas omnes a-
ctum exercer caulandi, cM primum priticipi
AI. CD6lEH. PAY 6, L. 6DBF. 6. 4. 9. 9.

## Folio 158 — 85892398X:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
493. Sublacis principiis collicur ipsum he.
ri vel generari. Ex Aristot. 2. de Cener. 6. 1I. TaUIY.
on Syn. MecaDB. Pa8. 56.
404. Flemencem indirilibile ect. Scalis. 3.
decaus. Lat. ling. 6. 20. pa5. 49.
495. Nihilaccurarius nosparat adrcico.
enicionem, qnam accurat cognirio princi
Piorum. Piocol. Crad. 2. Philos. Moral. 6. 1. P. 239.
496. Primum principium non poruir quies
quametticers, quod luiesset aursimilepeni.
cus aur dissimile. Scalis. Exerc. 5. sect. r.
497. Principia interiora cedune Cuperio
ribus. Scaliger Fver6. 5. sect. 2.
498. Uhi principium essendihoc quod
Tuncunum est de una rario, ibi Cubistancia cA
oadem. Scaliger Exerb. 9.
409. Principia non accipiune, sed danca-
liis. Scal. d. FxerC. 12. fect. 2.
500. Principiorum actio est, non pasio.
Scaliger ExerE. 12. n. 3.
501. A lubjectis principiis Auunt acciden-
ri2. ScalI8. EverC. 12. sect. 2.
502. Principium per accidens, nihil eAi-
cic quod sicperte. Scalig. Exerb. 19.
503. Quod non est principium, crit ex
principiis tactum. Scaliger Fxerc. 19.
504. Qualia principia, ralia lune de princi
BIaa. SCgli_. LXeY6. 19.
1d

## Folio 159 — 85892398X:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1e1
ed
A1
als
pd
505. Si principia lunc xabons, eriam unin
versalia eruncprincipiaca. Taurell. in ovr. Me-
tapB. PaC. 33.
506. Principia debene sempermanereo A.
rist. 1. Phy (. COnt. 50.
507. Principia distincta distinctas habene
operariones. Cocten. in prodr. Can. 35. Pas.
199.
508. Concurrencibus principiis substan-
ciali et accidencali, illu d est principale, alte-
rum est secundarium led proximum. Coclen.
 d. b. Can. 19. pas. 177.
dut
di
s
ee
1
est
191
. 1B
509. Principia non demonstrantur, led
Simplicicer apprehenduneur. Arist. c. post. 6. 8.
Zabarell. 2. post. fol. 253. Confer Sim. Simonium in
d. EFh. Arist fol. 123.
sio. Principium prius estnatura co, cujus
est principium. aristot. 1. de caelo5. +. Z abarell. 1.
de Method. c. 5.
SIT. Vecum absolucum principium supea
omnemrarionem excedictocum. Picb. Crac.
2. Philos. Moral. C. 1.
512. Primum est, quod non es ex alio. TaU
Tello 4. AIP. C as. 4.1. n. 4.
513. Corrupcibilium corrupcibilia et
iam Cunc principia. Taurell. 2. AIp. C as. 9. 8. n. 20.
514. Principunon esaliud principium.
SCAb. LXeYC. 12. sect. 2.

## Folio 160 — 85892398X:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
160
fI5. Non daneur duo principia printas
Scalig. EXerC. 359. sect. 3. 8 in 1. Arist. de planto
fol. 28.
516. Principium distinguitur ab eo, cujus
CAprincipium. Puccolomineus deplacit. V et. Pbi
los. cap. 2.
517. Nam: Nihil est principium (iiphuS.
Pilcolom. d. l. 6. 2.
518. F. Si cinum est principium cuncto.
tum, una erie de cunctorum ossentia. PictO
Lomin. d. l.
519. EA II FEFI GCHETEUUT primUM
ac rectum, ad cujus cum normamcum cacio.
nem caecera lune dirigenda. Scalis. lb. 3. Poët.
6. 12. pas. 228.
520. Aliasunealiorum principia. Aristor.
E. de anim. cont. 5. 1. post. C. 7. Adde Scalie. ExerB.
825. sect. 7.
521. Principia essendi lune etiam princi
Diacoonicionis. Zabar. lib. de praecoenit. Cap. 4.
Duo de ancea
522. Principia essendi Cune eriani princi
pid operandi. Seu: Unde res habec; ue(IC,
indidem eriam habet, uE operetur. Fonsera
lib. 5. Metapb. 6. L. g. 1. Sect. 4.
523. Cujus principia non differune ip-
sum etiam est indiRerenS. Taurell. 2. AIp. Caso
4. 4. M. 18.
ii
l
est

## Folio 161 — 85892398X:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
silt
sest
AUI
3M
essi
et
et
est
1
sist
16i
Ciq. Principium alcerius dicinon porest
quodeinihil confeee. Taurell. 2. AIP. Cas. g. 6.
et. 5. PaC. 242.
525. Nihil est in ee quaxiam, quod non
fuerie actu in luis principiis. Scalicer Exerc.
307. Sect. 20.
526 Nam: Principia sunE actuS COrUM.
quorum lunc principia. Scaliger d. LXerS.
sect. 20.
527. Oui in principiis aberrac, idem aber
Eac inillis, quae principia con (equuneur: Pic-
col. Cirad. 1. Philos. Moral 6. 31:
528. Evor (O prinCipiO, OIMNIA EVEETUNEuE.
Qua AUCCBANEUICEN CO. Diccol. Cirad. 4. Philo(.
Moral. 6. 5~. par. 375.
529. Principia comminia, Facultare de vir-
Eurc caerera concinenc. Piccol. Crad. 20. Phil Mo-
Xal. C. l. Pa5. 882.
530. Peincipia speciei aeque communiz
sunc cunctis, de Cque Singulis COMPCTUNE. PiCA
col. d. GTad. 10. C06. pac. 892.
531. Ulnicum estunius principium. Scalie.
in 1. Theophr. de caus. plaBF. 6. 12. fol. 4. 4. Ubi c2-
men distinctio.
532. Tn unoquoque genere principiorum
temper omnis vis poderioris dependet à
priore eaula in eo genera, illique innIEIEuE.
COnTATEB. 4. M. BI ApH. Ba8. 53.
5339 ul

## Folio 162 — 85892398X:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
162
533. Principia infinica esse non pollune.
sed adprima deremendum est. Contar. lb. 4.
Metaph pa5, 54.
534. Nam: In infinicis nullum consticur
Pocestprimum. Contar. d. l.
525. Primum principium d nullo more
EUT. Contaren. d. l. Pa8. 54.
536. Primum principium a nullo pendet.
Contaren. d. l. pa2. 54.
537. Nam: Slprimum principium ab alio
penderoc, non eller primum. Contar. d. l. p. 55.
538. Primum Encium principium debecel
seper se existens, neque adullam nacuram.
concractum. Contar. d. l. Pa8. 59.
539. In primo Entium principio nulla cAe
pocest essendi contractio. Contar. d. l. 4. Metap.
PaG. 60.
540. Quod peraccidens est, heri nequii
ucsic primum principium. Contar d l. pas. 63.
542. Primum principium est maxit. Cin=
cellisens. Concaren. d. l. Pa8. 64.
542. Primum principium eAtmaximepo-
cenS. C ontar d. lpa8. 64.
543. Primum principium est maxime vi
vers. Contar d l. pa8. 64.
544. Principiacum non est, nisiprincipia
SInC. Taurell lib. 1. AIp Ca (g. 3. n. 1.
545. Nullum productum ab excerno prin-
Cip1O
1D
illex

## Folio 163 — 85892398X:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
A
M
pisi
163
cipio eAperpetuiim. Zabarell. Ub. de Moruienis
in orbem. 6. 7. fol. 205.
546. Principiacum eoco zenerenon differr
2principio. Scalis. Ex erc. 307. Sect. 20.
547. EFecta lunc principia cognolcendi
Eau(2S. Tinspl. 5. Mera BH. 6. 1, 9, 6 fol. 213.
548. Li. Principia turs principiaris quano
dog. polsumresse polleciara Dimpler. d. l.
549. Simplicia vra cedere compolEa, Or-
AocHI TaCMTX. SSsIB. F. XCYI. 2
550. Primum principium est intinicum:
Contar. d lib. 4. Metaph. pa3. 67.
55T. Principinea ex semeriplis esse, neque
AnC. Collez. Conimbric. in L. Pbysit. Arist. 6. 5. 9. 1.
art. 2 fol. 154:
~0O CC  DC
 A PIIT
Decausa eo causato.
Ercius ordo estohic: Ens est vel Cau-
Sa, vel CausAruM. Duicquid enim est
exrra Deum, percaulaselt, ex causis, e in
caulis. Scalis. Exerc. 307. fect. 27. Omne quod
eA, per caulas eid, quod est, inquieZ abarcl-
la. 2. Post. CONL. 5o OneS reS causam haBEHE
la 2
quam

## Folio 164 — 85892398X:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
264
quampiam adeo ue ne ipix quidem causa
careane caulis, inquic icerum scaliser lib. 3.
Poet. 6. 8.
2. Ergo ue de hic distincte procedamus.
Tolus Deus estcaula line caula, _ Ensabsque
Encc, ur loquitur scaliver Exerc. 359. sect. 2.
Crcara parcim caulae lunc, scilicet, G cum
Deo non conferantur; aur respectu bujus
considereneur. Nam sic omnia encia pex-
ter Colum ec unum DRUM caulaFA lUDE.
Caula camen lune in luo genere. Ouia in
centu creacorum vel plane caulas non ha-
benc, velcerre in eo genere nontrabene, ac
proinde sic jure caula sublequencium dici
Pocerune. Pareim caulaca, quae nunquam
caula lune, velcerre co in generenon lunE,
in quojam perpendidebene.
3 Illud aurem imprimis hic CONFrOVeF
Eum: An Mecaphrlici sC agCrE, de caula e
caulaco. Neganc Rarmei hac dueci rarione
cum: Duia Mecaphylica nulla sIC. TuIB:
Ouia e carera arres; imprimis Logica, de
hilceag2c.
4. Sed haeccanci non sune momenri, ut
caularum doctrinam Mecaphylicae Subera-
here possine aur debeane. Prius enim jam
cum in luperioribus amorum est de lubver.
cum tundameneum. Posterius hac distin-
ctione

## Folio 165 — 85892398X:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Jest
etb
1
10
12
ese
16
11
dod
16
ctione velucuno ictu dejiei porest de fundi-
iusererri. Nec enim ablurdum cst, de una e
eadem re in diverlis agi dilciplinis, E diver-
lus considerandi modus probe accendatur.
Duidhicnon eAnegligendus.
5. Caularum enim tractatio cAV EL G F-
NB R A LIS, YPL SDEOTALIS.
6, GR NFR A LISCAVE L R E A LES, VPL
NOTTON ALIS.
3. R E A L 15 Colius Meraphylicae eAtpro-
pria. Nam: ubicunque consideratur subje-
ctum, ibi d propria lubjecti considerari de-
bencattribuca. Acir Mecaphrsicis conside-
racur Ens. Fneis aucem incer alia de hoc
proprium est arcriburum, uc sic vel causa
vel caulacum. F. C hocin Mccaphrlicis con-
Siderandum est, conempe respectu, quo hoc
Encis areribucum commune elt. Oua de cau-
Ca d deillisagic Aristoreles 5. Mecaph. C. 2.
8. NorFONALISesIoliusLOZICRPTO-
Pria. Nam: Ouxcunque bene raciocinan-
di muneri inserriune, illa ctiam à Logica
1 Tunc perpendenda et proponenda. AFCau
ni5
Carum doctrina bene raciocinandi mune-
si inscerit. Quo eriam nomine de hilcer-
N SicAristoceles 2. post, Cap. 11. 85 segq. F. Xt dLO-
osii
115
sica caularum de caulacorum doctrina fuie
perpendenda e proponenda.
9. SPB

## Folio 166 — 85892398X:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
166
9. SDECT ACLS es Omnium atium, sivO
illa sicactira. live contemplacira. Cuin in
omnibus, sciencia oliqua rerum camparan.
da est. AF sine cansis Sciencia nulla haberI
Pocest. Nam Ia lopuer r aibes ave actias A
ristot. 2. Meraph. cap 1. _ sine caulis eam stulce
credimus, quam arroonncer protiremur ins
quie Scaliger lib. 13 de causis Lac. ling. Cap. 192.
Sedconera cum existamus leire unumquod
vis, quando caulas cornolcimus AriAOL. 1.
Physic CaP. 1. OLLATCNUS ErGO CaUSa LANEEN-
eis decribuca communia, CacenUS Mecaphy.
sica, quarenus ad beno disterendum inen
cem informane e dirissune, (CH qUaLENUS CUNE
principia zraoras, Losiex, guacenns cerum
nacuralium, leu quarenus lune principia
reveorcs, PhylicE quarenus actionum hy-
manacum, Fchica, quarenus Lanicacis _IMOF-
bocum Medicinae lubjiciumenr.
10. Ouid vero randem caula lic, eriam
hicconerorerri video. Ouo devidearurtu
Se Finkius Disp. 12. Thos. 1. Nosbrevicacis cau
la varias aliorum detiniciones jam incactas
relinquimus. de hic paucis dehniraus: C auld
estprincipium, cujus ricaularum est. 
II. EA principium. Duia hoccanlasc.
necalius elfe dictum ancea. Obcineacerso
hic, li ita plaCEF, vicem generis; quamvis
nOn

## Folio 167 — 85892398X:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
267
non isnorem, Dd. causam, urlummum, s en
nus non habere, aftirmare. Oui camen
ips Facile returari possune. Flic appono id
detinicioni, ne quis, cum verba eadem (inc
cum illa, quae a Ramo in Losicis acringitur,
e Cenlu eandem esse exictimer.
12 Nam in Logicis caula eA argumCn
cum. Hic vero estprincipium. Ecquidem
caulati, pronca iltud Ensest, qua prima cst
differencia. Alcera seqUenEibUS INMUITAES
Cujus vi caulorum est. Nam omnis caula
vim aliquam habec agendi masis- IMuIS,
urin specie postmodum apparchic. F Ahujus
vi caularum. Nam quicquid causa produ-
cic, id merico ex vi relatorum caulatum, ai-
haeror, vel effectum, quamvis nonnihil hoc
andustius licrocabulum. Breviter: C aule
Forma est caulalicas, ipla nempevis ex cice-
raae aliquidagendi. Acsineforma nullum
dagur Formarum. F. ubicunque caula est, i-
bi etiam caulalicas ilta necellario include.
CUIE _E PEXLUPPONEMME.
13. Sunc de hic valde controverla eaulz
TUM CUIM NNUMERUS, EUI ORDO. DCUETO.
que etgo paucis.
TA TTAMERUS CAUSARUM: Communis
ectlaniorum Cencencia, quacuor dari caulas,
nempe

## Folio 168 — 85892398X:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
168
RCMPDEFRICTEHFEM, MAFBRLAMS
EOR ML A M, FLN F H.
15. Ouem numerum parrim AUBCHE, PAET
cim diminuuncalii.
16. Ausenc, qui adjicinne caulam exem.
Plarem, quae sic idea in artitice. secundum
quam ille luum opus efficiae, rel caulam (inC
quanon urvocacuralids. Haec enim cum in
actione concurrat, peculiare eriam caula
genus constirnere videbatur, vel eriam pri-
vacionem. Hlaec enim liprincipium est, uti-
que de aliquam apendi rim habeat necesse
cA. Ac est principium, ita neceslarium, ut (-
ne illa generatio in nacura heri possic nulla,
uc docet Z ab arella lib. 1. de prima Ren mater.
CaP 13.
17. Diminuune parrim illi, qui maceriam.
parcim qui tinem ecaularuin censu ejiciune,
neqi haec duo caulaenomine disna ce lerio
Peonanciane.
18. Sed hxec posterior factio ex doctrina
de Maceria e line Facie confutara consile-
lcec: Prioriiam breribus, quoad heriporest,
amovenda est de amolienda. Idque unico
hoc (yllogismoher.
19. Ouxcunque sentencia novas cau (aS
non adducir, vel quae caula non Cune, lubsti
ruic, illa contuerum caularum numerum
HOM

## Folio 169 — 85892398X:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
769
non porest everrere. Ac prius dicta senren-
ria noras caulas non adducic, cum eriam,
quae plane caulanon lune, substicuic. Frgo
contuecum caularum numerum non potes
CVCTTeTE.
20. APumpcum probo I. Exemplaris cau-
Canora coula non elt. Led ad efticienrem est
reducenda. Racio delimAEnE ex aranoria:
Sicucle habet instrumerum nacurale in peo-
ductione effectus alicujus nacuralis: Iea Cx.
emplar in productione effectus roluncarii.
Acinstrumeneu nacurale reducitur adl genus
caua eficiencis, ur docec Scal. l. 4. decaus. Lat.
lIn5. C. 81. F. e exemplar ad caulam efticien-
cem criereducendum. Quoddeacriterpro-
pugnaneFonseca lib. 1. MetapB. 6, 7.9. 1. sect. 5.
Collez. Conimbr. lib. 2. Phys. Aristot. Cap. 7. 9.
4. art. 1.
21. II. Caula sine quanon, proprie dicta
caulanon est, ucnecpriracio. Nam, quod a-
ic Philip. lib. 4. Dial. pas. 281. Caula line quanons
nihulasie necestpars colticuens, led canrum
est quiddam, linc quo non hreffectus, leu
quod hnon adeller impediretur agens ideo,
quia illudnon accessister. F. haec adjunctum
tancum quoddam est, efficiencem in actione
concomitans. F. non vera caula, urporeeui
eciam a Philippo opponitue d. L.
o
22.l

## Folio 170 — 85892398X:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
22. III. Privationon agit. P, non eR CaU-
la. Ced cencum est commoditas quaedtam e
occalio. Accaulam ee occalionem omnino
dictingui, docer eciam Philipp. lib. 4. Dial pas.
290. (5 311. 8 Scaliger Exerc. 364 sect. 2. Occali0
inguic, neque caula, neque principium, led
commodicas ea sele offere in rempore et lo-
co, de aliis, quae his adjunguneur. Idema in
terminis acure simul de eleranter explicae
Scaliserin1. Theophrast. decaus planc fol. 22 R e-
rum nacuralium, inquie, principia dixi-
musinaceriam, Formam, efficiencem, R-
nem. Hlaee principia unC, vc Cinc. Vri
racio estprincipium, uc hanE. Non enimta
cicesse, led Facieur esse poltine. Suneecam
principia conserracionis, quorum locus
renet principacum. E.st _ cempus. HIaC
Scaliger.
23. Wihil ergo, qux alias hic noveri so-
lene, obstanc, quo minus conluerusille Cau-
Parum numerus, quacernarius nempes cetive.
si polsicaur debear. Oum inluper d En _E8-
cua probari pocest, TUIM RATTOVIDUS, tum
AUTORITATIBUS.
24. RATIONIDUS. I. Quoelunmodi cau-
Tandi, coceriam lunc caulx. Racio est. Ouia
non dacur caulq, qua non vim aliquam, 1a-
beac ceulandi sou agendi. FX dict. ACtantum
qua

## Folio 171 — 85892398X:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
r72
quatuor sune modicanlandi. NTa caulae vi ee
efficacia res efficieur vel cHcienceF, vel Ma-
rerialicer, vel Formalicer, velfinalicer, id quod
ulcerius hc pocest probati. FHicienSMIOVeF
maceriam, quam Cemper praelupponit in
hisce nostracibus. Nam ex nihilo nihil AC
Scalicer Fxerc. 307. sect. 24. Mareria rudis est
_ indiserens. C. d Forma eAt limitanda, de
ad genus enris cerrum deducenda. Idque
propeer linem. Nam linc sine nihilagic Na-
cura. Ilabeshicmanitette quotuor caulandi
modos. L. _corcantum crunecaulx,
25. TI. Duor lunegenera quectionum, TOF
eciam lune cauta. Racio elt. Quin quaestio-
res ex causis, qua nos in distinetam rei co-
ouirionem deducune, oxinveur. Aequi lunE
eancum quaruor quaectionum senera. AuE
enim quaerimus à quo hac, nuc ex quo Rac,
aur per quod, auc proprer quod hac: En.
ribi quaruor quaectionum genera. Peimo
relponder efficiens, secundo IMaFCTIA, TCE
tiotorma, quarco Anis. Frso e eortancum
Tunc caula.
26. TII. Fundem numerum aperre astruie
generacio Physiea cuiusque corporis nacu
ralis. Omne enim corpusnaturale estab ali-
quo exaliquo, paliquod, et pocet aliquod.
Ab aliquo est. Oujano existir a leip (o. Hlab es
cArci

## Folio 172 — 85892398X:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ethciencem. Fx aliquo est. Ouia non AC ex
nihilo. Hlabes mareriam. Per aliquod eAt.
Ouia essentiam habet propria, per quam est
e conclieuitur, desimul criam distinguirur ald
aliis. Habestorm a. Proprer aliquid est. Ouia
non Frustra. Ilabes Rnem.
27. IV. Porest e hic in subldium vocari
inductio. Omnia caulaca ad tui production
nem caulis hisce concenta Cune, nec alias ul.
era requirune. Nam: Omne coularum eAt ab
efficiente. Nihil enim porestesse à scip(0.O
mne caulacum maceriacum requirie maceri-
am, ex qua Arac. Nam exnhilo nihil Ac. C au-
lacum Formacum requirit formam. Ouiano
datur maceria sine forma, nec ullum crea-
cum, quod essenriam non habeat. Omne de-
nique caulacum requirietnem. Nihil enim
Actrustra. F. quacuorcantum, nec pluresnec
pauciores dabuncurxaula.
28. Auronrrarrous hoc iplum sabiliet
pocestinnumeris. Vide Aristorelem 2. Phys. 6.
355. Metaph. cap. 2. ScalIzer in 1. Theophrast.
de caus. plant. Sol. 22. lib. 3. Poet. Cap. 8. pas.
222. Exerc. 5. sect. 1. C5 passim.. Suarez. Disp.
12. fect. 3. fol. 248. (5 seq. Colleg. Conimbr.
in lib. 2. Physic. Cap. 4. 4. 2. art. c. Pererium
lib. 8. Physic. cap. 2. Philippum lib. 4. Dial.
pas. 281. Fimpler. 5. Metap B. 6. 2. 9. 8. ec al105
9105

## Folio 173 — 85892398X:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
N
quos omnesec lingulos in numero causanim
quarernario altignando habeinus ouoin485.
Jam dealcero.
29. TI. GUIS ORDO CANSARUM. Ec hic
prorariis rarius Scaliger d. 11b. 3. Poet. Cap. 8.
pas. 222. Prima caula esle, Anis dicitur. Fine
enim moveri efficiencem ad opus iptum.
Nobilisimam esse itague. Secundoloco et-
Aciencem, certio formam, postremo cenle-
si maceriam. Haec Scaliger, ubi fnis omni-
BuS CxTCTIS PraPONIEUE. Idem de disputaE
Scaliger in 2. Arist deplant fol. 87. ibi: F, sBCieA
eisnobilitas, inquie, mediocris ell. NaIF2-
mecliab eo indicur Fora inmareriam, tamé
ipse quoq; moverur atine. Finis igiturnobi-
lilsima omnium caula eA. CXTCTA nAMQ; CC(E
Movene, movencuricem. Solus Anis alias
movet, nec movetur in le. Haec Scaliger.
Ouem securus Hesselbeinius in Ybeor. L0g.
cap. 4. 9. 1. Eni primum locum deberi serio
aliquoc in medium productis racionibus
contendie.
30. AC vero communis est Philolophem
rum Cenlus de consenlus, primum eficienci,
secundum maceria, cerrium formae, Gleimum
denique Ani arcribuendum esse lOCuM. A
quo nec nos discedemus, ratione verluali
grarissima.
glo dalitat

## Folio 174 — 85892398X:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
31. Feceenim: A quo primum Bemorus
 omnis actio, id meriro priorem sibi ven-
dicaclocum. AFab efficience primum Eemo-
cus, uc ex detinicione hiujus apparebic. Nam
echhochinieribunnenonnullis Famen im-
propricidheri exiple Scalisero edoct Lum.
Ricenim ip(c Exero. 307. sect. 25. Finis dIcicue
aPhiloloptio non verd movere. sed perme
caphoram, hocest, limilicudinem verorum.
MOEUI. EC ExerC. 254. Omno 2gCnS, in-
quic, cum a finc (quanquam ur IOgunnEUE
Mlecaphoricc) moreacur, non poruichomo
Deum morereedcrearionem lui, qui non
dum esset quicquam. HaecScaliger.
32. Hlinc pro nostra sencencia contra prii
orem oprima nalcetur anedeEs: Duic-
quidnon est, non porese movere. Nec cs
trim dacur non Enris cHicaCI2. ErgO neC
HOcuS. Ac Anis, noncum datis caereris cau-
sis, non est, sed demum effecto a caulis cx
reris pertecto ee absoluro accedit, uEpOTC
qui est rei ipsius ulus, ur loquicur Philip.
puslib. 4. Dial. pas. 291. ec pertectionem de
mumrei concedir accidencalem, ut docer
Scaliger d. Exerc, 254.
33. Elincirerum sc: Omnis perfectionc.
cidencalis praesupponicessencialem. Nec e:
nim dacus accidens sine essencia substraca,
In Gud

## Folio 175 — 85892398X:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
b
4
p
ed
11
2
0
et
s
in qua haetene. Ac Anis dac reiperfectionem
accidencalem. L. requiricurnc prius a causrs
caeceris, imprimis a maceria e forma, ellenti-
alem perfectionem acceperic. AFnOn pOt
it hanc accipere, nis movence primum effici
ence, inq;macertain agence, ex Formam pro-
ducence. P. antequam illa caule jam dictae a-
sane, non elnili in porencia. L. non porest
morere nisi in porencia. Nam nihil porest
moverenisiinporentia, li non estnilinpo.
cenria, quodait Scaliper Exerc. 5. sect. 1. F. Anis
non porest esseprima caularum.
34. Sed lane, ( ita placee, prima dica-
cur dienieace, non vero ordine Nacurx de
generatione, id quod Scaligerum dd. o
relle, Forie non incommode quis atrna
re posser, et exiploconcextu elicere, impris
nis cum ip se hunc ordinem invercac, ur vide-
FC CAComm. in 1. TheopB ast. de caus. plant. fol. 22.
ibi: Rerum nacuralium principra diximus
maceriam, Formam, cA-ientem, Rnem, u
Bi cerre tnem ulcimo loco staruic, id quod de
FacicExerC. 5. sect 1
35. Alias pro vario caularum respectu, i
ca Colene diltinguere Dd. Caulae conside-
rancus quadruplicirer, aur quarenus ordi
nancur ad caulandum. Sic prior dicicur esse
HmIS, AME GuAEOMUS COnCuEruNCad CompolI.
eion

## Folio 176 — 85892398X:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
tionem effectus. Sic priorestmateria, Cedi
ea, uc forma secundum ordinem pertectio
nis de incencionis lic prior, Mlaceria veropri
Or sictoema, lecundum ordinem generatio-
nis, pollea lequitur cRiciens se sinis. Onia
maceria ee forma inerinsece; etliciens vero
e GHISCKETIN(CCCCHCCEUI CONSEIEHMHE. AUE
quarenus ordinancur ad esse actuale, quod
dane effectui. Sic prior cA Forma; (equIEuE
etticiens, eticienicem tinis; ANeM MaECFIS
Auc denique quarenus nobis notiticantur
secundum actualem existentiam. Sic prima
esetticiens; lecunda macetia, cerria torma
ulcima Anis.
36. Alii caulas halce ad hanc reducun
sixorouiar, ica uE alia (INE IN F P R N A, al1∞
FXPERNK. Non male, quamris hoc dit
ficulcaris objiciant aliqui, quod nempe or
d0 Nacurae, qui lupea accactus, normihil
perrurberur. Efficiencem enim postpo
nuncmareriae de Formae, quod rix admicren
dum esse pucane. Sedadmulca rospicientes
Facile componemushoclicisium.
37. Nunc ad nostram propius. Poresto.
peime deduci ex Scaligero. Ricenimillecom.
in 2. Arist. deplanc. f. 87. Maceria de Forma lub.
Aancix parres acq; uti dicebamus elementao
TII

## Folio 177 — 85892398X:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
sic
1
113
1
1
t
1977
ElincGiC: Nulla pars substantiae porest esse;
externa, sedomnind eht interna. Acmaceria
e forma lunc parres substancia. F. nOn
possunc esse exrernae, sed omnino erunt in-
TexHX. (,.
28. Pergit Scaliger. d. l. FHiciens est prin-
cipium snis,morens, puca extrinlece. Ex dict.
Deellicience contule ulterius scaligerum.
Exerc. 6. sect. 1. infin. Ptenim, inquic; cum
sic efficiens generationis. (Loquitur autem
deanima Mundi) erit necessario exrra ge-
neraca. Flinc indubitacum hoc exttruere.
pocerimusaxioina: Omne efficieris elt extra
rem. Vide etiam dehâc caularum drzorouia
iplum Aristorelem 5. Met aph. 6. 1. (5 12. Meta-
phys. Cap. 4. Suarez. disp. 12. Sect. 3. art. 19.
39. EA VerO EFFTCIENS Caula, a qua est
caulatum. Ubiparciculae: A quas essencialem
coulae efficientis denorone disterentiam.
Nec enim a caereris causis aliquid HC, sed
pocius exillis, vel per illas, vel propterillaso
uc sequentia docebunto
40. Vel simaris, causa estprimum caula
ei efficiendi principium. Fs primum. Ouia
ab hac omnis actio primum causaeur. Et qui-
dem eAtprincipium efficiendi cousati. In hoc
enimtota efficientis efficacia consistit. Nem-
De efficit. Oua eriam de causa efficiens dici-
TUTo
N
40. Ari

## Folio 178 — 85892398X:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
40. Aristoreli lib. 4. Mevaph. C. 2. CA pria
mum principium mocus. Opcime, E rocabu-
lum mocuspro omniactione d opere acci-
piacur, non, si ad Phrlicum mocum cantum
altringatur. Nam eo sensu in Mecaphrlicis
nimis erit angulta haec dehnitio, urpote, qua
non concum spectane caulaca nacuralia, quae
GNC MOEU NOn RunC: Led prout encibus A.
nicis in universum omnibus conveniune.
4t. Sunevero causx efficientis distinctio
nes complures, quas pponic L exicon. Nunc
cerco ductus consilio duascancum acringam.
42. L. CAUSA EFFLCIENS dicicur esse, vel
DER SE, VeI PER ACCIDEHS. FX modo cA-
ciendi, qui semper idem non est.
43. Duandoque enim caula vi propria a-
Sic, ee Sicperle, quandoque aliena _ extra-
nea, e sc per accidens. Ouamris haec po
seriornonmasis causa sc, quam homo pi.
ctus, hiomo. Omnis enim efficiens eficit. AF
cauta per accidens nihil efAcic.
44. Es enim caula efficiens per se, qua
Tua Faculence efticie. Ideoque: Omnis eA
ciens per se praestantior est etficiente per ac
cidens, ue docet Colleg. Conimbric. in 2 P hys.
c. b. 9. 1. art. 1.
45. Per accidens vero est, quae aliena fa-
culcace efficit. Ouamobrem: Omnis caula
Pec
1

## Folio 179 — 85892398X:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
179
per accidens est reducenda ad efficientem.
aliquam per (c. Z. ab. lib. defacult. anim. C, 8.
46. II. BrPICtENS, vel NVATURA 2SIC,
Vel VOLUATATE, ScC. illa NATHRABIS pXC
voLuntaria dicitui.
47. NArUTASIS ect, quae viinsita Nacura
agic sine ulla. deliberacione. Natura enim.
non deliberat, led memor luorum praece.
prorum eo, quo debetmodo, et quod debet
agic. Oprime Scalis. Fxerc. 307. sect. 39. de
anima in specie, qui animamfecit, inquie,
certis eam praeceptis oncrarit, partim gene-
ralibus, parcim contractioribus. IIla CunE,
quae pertinent ad unionem Cuam cum cor-
pore conterrandam, cujus nullus aucor ex.
cimus esle debet. Ejus iraque ludiola movet
cor, coquitinventriculo, recoquirin jeco
re, perticic invenis, diseritin membris, mun
tac in corpus, sufticir, unit, inctaurat, redin-
cegrat. Haec Scaliger.
48. Flujus varia lune actribuea seu privi-
lesia, quae ab autoribus passim inculcanEuE
Oualia Cunc: Nacura nihil tacic Ernstra ex A-
ristotele 2. de caelo. cap. 4. Scaliz. in 1. Theo-
phrast. de caus. plancar. cap. 1. fol. 2. Natura
nihil nimistacie Scalig. Fxercit. 23. NaC-
ra recte affecta non errat Piccolominens grado
6. Pbilosoph. Moral. capit. 15. PastM. 557.
M Z
aa-

## Folio 180 — 85892398X:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
180
Nacura non laborac plus aut minus. Scalies
Exerc. 1. Natura opus Tuum non AC OpCrO-
Tum. Scalis. Fxerc. 211. sect. 2. Nacuralia lune
immutabilia. Aristot. 2. FrB. C. 1. Scalig. in 2.
Aristor. de plant. fol. 113. Nacura lemper.
quod melius est, intendit Scalis. in 3. Theoph.
de caus. planc. fol. 213. _ quod maxime cricum
CAt, Natura agic uno eodemque modo, nec
Porest suspendere actionem admora ma-
reria. Philippus 4. Dial. pa5. 282. Unde _ hac
semper ad unum oppolicorum decermina-
Tuc Arist. 8. Physic. conc. 18. Sed dehisce FuHus
in Phrsicis fuie actum.
49: VOLuATARTA est, quae cum delibera-
tioneagie Philippus d. l. Cujns _ iDHUS CeF-
ea lunc praerosarira, quibus etiam a natura-
li agenee distinguieur. Nam l. Volunca-
rium agens decerminatur ad verumque op.
policorum. Arist. 2. Physib. Cont. 59. TI. V0-
luncarium liberum est, nec ad caeli astrictum
operationes. Scalis. Fxereil. 307. sect. 25.
TII. Voluncatium porest suspendere actio-
nem. Pholipp. d. l. IV. Voluntarium, quod
dsie, cognoscit e eligie Scalie: d FXerC. 307.
sect. 25. Sed de hisce de aliis, Fusius in Lc
XicO.
 dices
50. Unam, quae ee Mecaphysicis Fere pro-
pria est, efficiencis dictinetionem apponam

## Folio 181 — 85892398X:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
28
inTUPeE. DICIEUF enIm FFFLCKEHS alia
esse Prima, alia SECUNDA.
SI. Perma est, quae in caulando supremu
locum tenec. Ec quidem CAVEL SIMPLICF
TEK BRTMA, VeL SECUNDUM OUID.
52. STMPLTCTPER eRIMA elt, quae aliam
supra se non habet. Qua Tolus eA D E VS.
Pro qua ec illum agnosciciple Aristoreles 12.
M etapb. 6.7. 658.
53. Ec de hac insignia aliascircumferun-
tur axiomata; incer quae ec haec: Cauia pei
ma Cola pertecte ett coula, caula lecunda
vero imperfecte, cum a prima pendeane,
tam in essendo, quam in cousando. Actio
primae caula longe dignius et eAicacius
concurrir ad quemvis effectum, quam se-
cundae. Uerumque enim inquie Aristoteles s.
Phys. conc. 53. movere dicimus, ec primum.
ec lecundum, sed magis primum EF: Si
prima, puca efficientia leungentia, non el
sene, nihil esset. quod Aristotelis est 4. Physic.
cont. 133, (5 10. Metaph. C. 4. Fc: Prima Cau=
(apocestagere sine lecunda. Piccolom grad. 2-
Philos. Moral. 6. 5. Pas. 185. Caulae secunda
non agune, nisimoca. Arist. 8. Phys: c55. 
54. SE CUNDUM OVTD PREMA eAt,
quae in certo quodam genere de certorelpe
etu prima est. FC talis quaeris est CreaEA
et
Nam

## Folio 182 — 85892398X:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Nam in creatis in quolibet genere daeur pri-
ma, ethilla respectu Der secunda sC. Sic V.
c. motus primi mobilis est prima caula 0-
mnium noruum interiorum. Ac incerim de
ille a primo Numino cietur. Ethoc respectu
inter causas secundas locumtantum obtine.
Bic. FCSCIn CXTexIS.
55. Ubivere aurea nocanda est regula, quam
apponit Aristoteles 2. PBpsic. 6. 3. cont. 28. Aet
aei 20 airiov enase ro axeoralov Enreir, HOC eA,
oporcec in quaque re Cummam seu priinAm
caulam quaerero, scilicee in unoquoris re
nere. Nam in omnibus maceriis ad ab10.
lure primam ascendere lempernon est ne-
celtum.
56. In hactamentandem acquielcendum
eAt. Nam diverrendum eandem ad unum est,
in quo conquiescas, quod aliorum cau (a (Ic
iplius rerd caula nulla, ne loquitur Scalicor
libr. 3. de caus. latin. ling. cap. 68.
57. SEOUND A erso est, quae a prima
vender. Unde ec orcum hoc axioma
Coula secundae actio nuIla est sinC CONCUT-
Su primae. Ouod et ex superioribus facile
deduCeTur. PEFaNEIII de P FFLOTPNTB.,
58. M A TER LA est caula, ex qua inexi
Rence tic maceriarum.
59. EIt CAuS A: Ouia in producendo
effecto
M

## Folio 183 — 85892398X:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Id
sit
1
i11
183
effecto omnino aliquidasit. Nam ex mate.
ria ee formaunum Acpropeerea, quodlune.
Causae incernae mucua coordinacione incer le
ultro cirroqueidances atque accipientes uo
utragi modo aliquam perfectionem. Erenim
Forma idasic, ur maceria bchoc aliquid. Ma-
teria videtur ogere, uetorma exiltat. Non
enim esset unum ex principiis, nili aliquid
Faceret. Sincea lane Formanon porest exi-
Aerc. Etiplum exiltere aliquid est. Idigitur
iplum, quod estexistere, praeltatur a macerias
uc acuce laquitur Scal. Pxerc. 307. Sect. 27.
60. Duin dictinctius idem Scalis. FxerE.
250. Sect. 5. Maceriae, inquiE, Forma dat, ut (iE
hoc aliquid. Forax dac maceria, uc exiltat
hic enunc, unde concludo: Materie omnem
simpliciceractionem non elle denesandam.
61. Non immeriro ergoilla, quae materiam
cantum principium pallirum esse, cantum,
palsire lele habere actirmane, cu grano lalis
accipiendae sint. Non intrequenta ille. Au-
diScalicerum in 1. Arist. de plant. Fol. 36. ibi: Na-
ceria, inquic semmper accipitur paslive. Nihil
asit illa, sed hoc iplum est, quod At lecun-
dum quid. Omnis aurem materia ab ali-
qua Forma solet moveri. PF Exercit. 346.
Maceriae inquie, rim accribuere, acqi effectio-
nem, qua corma diverla tiac, tulcum est.
Mt
EF

## Folio 184 — 85892398X:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
184
Fc, E quae alia hinc ee inde apud Dd. testi.
AONIA OCCUFFUINE, quae materia actionem
Tuberahunr. Loquuntur n. de spocialiactio.
ne, quae quandoque Forma, quandoque
composico proprid cst. Acnon deilla, qua
hujus peculiaris clt.
62. Neque decstratio, quam etiam uE
Achilleam innuic. Scalic. d. F xerc. 307. sect. 27.
ibi: Non esset unum ex principiis, nisi ali-
quid Faceret. Hlinc Sic: Omne principium
aliquid Facit, Ceu, quod idem, agic. Seu3
principiorum est actio. Scalig. L.Xerc. 12. fect. 2.
Aca materia principium est. Ex dicend. F.
de materia aliquid Facie, leu agic, (eu: F. _
maceria est actio.
63. Onin: Ouodcunque essentiam con-
Airuit, aliquidagere debet. AEmaceria una
cum Forma esenciam rei consticuie,, qua
de causaeciam interna caua, ime pars essen-
EIX VOCAtUE, vide Zabarellam lib. de constitut.
individ. c. 8. fol. 386. F avellum 5. MLec aph. 9. 2.
Pbilipp. lib. 4. Dial. pa5. 279. L. aliguid omni-
no agere debet. F. X in numero cauTAFUIM
toleranda.
63. Ex OYa. Particula enim haec nuIII
caularum alii accribui proprié porest, quod
alibi ostensum. Unde de ab ipso aristorele
huic tanquam propria noca asignacur. lib. 2.
Pbysic. COnt. 28. EE Y.
64. IN=

## Folio 185 — 85892398X:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
185
64. TNEXISTENTE CnrdEZOVTO uE loqui-
TuE Aristot. d. l. EA enIm CAUCA INFCFHA. P. X
dict. Acomne incernum in reipla manet de
inexistic. EA pars essencialis. AF omne essen-
ciale in re inest. F. A pars rei. Ac parsare abesse
non poceh, urpore qua illam consticrie, una
cum Forma, quae in ipsa generatione adre-
nic, ut loquiene Scalis. FXerc. 307. Sect. 27.
65. Materia verO praeexiCtiCACPERPATATUF
d recipiendum, praeporaca eriam candem.
recipit. Unde e a Platone ra’ea lappellata
eR. Duia Formam, utlocatum locus recipiae,
uc explieat Scalie. in 1. Theophrast. de caus.
plant. fol. 7. OuX IEa inFeF se COMBINANEE,
ve ab una ad alceram necellario possiscon-
cludere.
66. Unde d indubitara illa Puncaxioma:
ta: Ulbicunque est materia, ibi est e Forma.
Scalic. Exerc. 101. sect. 1. Formanihilo magis
a maceria separata est, quam materia ab ipla.
Scalis. Lxerb. 5. sect. 2. Nulla est maceria, qu’in
habeat Tuam conrenientem FormaM. Scalie.
Exers. 6. Quaecunque adreherir materia,
ea luam secum adteret Formam. Scal. F X. 11.
Negata materia, negacur Forma. Scalie. Exerc.
307. Sect. 27.
67. A materia quod est, ob id causatum
maceriatum appellacur. HIoc enim est ma-
M
ceria

## Folio 186 — 85892398X:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
180
eeriae relatum, uc vel quivis incollisie.
68. Duoin concurlucum Forma, ecs luo
modoaoie, ut dictum: Tamen de ipla suoice
rum modo pacitur. Duod apposue de ma-
teria Phrlica explicat Ssaliger in 4. Theophr.
decaus. plant. fol. 220. Pacitur, inquit, mate-
Ela, UCmateria, unum cancum, nempemuta-
tionem Sciras hoc authoc quale quid. Alias
aucem mucariones Culcepit, non ut est ma-
ceria, (edt ue eA Tub quancitate, PaTITUE auS.
mencum, ee locimucationem, ne est Tub qua-
dlicacibus, alceraciones. Oux qualicates, quia
Cunc estrariae, non solum ab exceris pacitur.
verum etiam incus quoqueeaulastrabee pa-
ciendi. Haec Scaliger. Duorlum ex idem in
lib. 2. Theophr. de caus. plant. 2. respiciens ma-
ceria posse palsire ex Formam actire Facere
AdBCMCTaTIONEI AI.
69. Suncreromateriae diftinctiones com-
plures, quas Lectori exhibebitnoctrum L exi-
con. Exhilce omnium nobilistima est, ec ulu
eritissima, led quond subcilicare cognitu difti-
cilima, qua MArERIA dicitur eRe PRIMA vel
securDa. Dua Frequencillime ucuntur Phi-
Locaphi. Vide Aristotelem1. Ph) S. Z. abarellam
lib. de prim. Rer. materia peculiaribus. Scalis.
F. XerC. 9. 17. 1002. Fect. 2. 251. de paltim.
70. Prima eAtEns, ex quo ranquam subje-
eoprimuminexistente ne aliud. Oua de fu-
Trus lib. secundo.
71. SE
Biir

## Folio 187 — 85892398X:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
187
yr. SECUMDA eAt illo, quae jam Formata est
ipsumqs compolicum proxime actingit. UIn-
de e maceria hec proxima, illa remora alias
dici solet, quamvis si ad extremam deve-
niendum sic resolutionem, eriam illa, quae
prima est respectu alicujus proxima maceria
necessario dicenda (iC, v. C. FTomo habersuam
materiam, exempli gratia cornem, caro est
ex languine, Canguis est ex alimeneo: olimé.
tum cs ex pane, panis est ex Farina, Farina.
est ex cricicostriticum est ex Flementis. Iisce
verd estremota illa, quae prima. AFFle.
menta constane maceria prima, nOn uEre-
mota, led uc proxima. Erso respectu ele.
mentorum maceria prima est proxima.
72. MA TER LA PFOXIA CA FOR M A.
Nam non dacurmateria sineforma, nec For
ma sinemateria. Forma quidem, inquie
Scalis. in 2. Arist. de plant. fol. 87. dachoc, sed
non abique materia. Conjunctae ergo lunE
ha. Ergo e distinctae. Nam nihil sibimee
conjunsitur: Sed omnis conjuctio criam di
stinctionem praesupponit.
73. FA vero Forma, caula, per quam res
1d, quod est.
74. FORMA, vox haec per pclaBco lite-
rarum est a Ciraecopoeen, quod eriam FOKX
Expeimponitur Scalis. Fxercit. 312. Dieitur
et

## Folio 188 — 85892398X:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
_ alias errenezcae Aristoreli 2. de anim. cont. 2.
actus Peu perfectio quaedam. Ouia caulx
quidditas perfectio est, inquie scalicer. in
2. Arist. de plant. fol. 87. Ouod ucomnibus
causis suo modo competic: Sic rel maxime
Formae cribuendum cAt. Ouia Formam cum
dixeris, incelliges immarerialicacem, simpli-
cicatem, porestarem, perfectionem, infor-
macionem, quod inquieScaliger ExerC. 307.
sect. 12. Id quod e sinsulae vocis particula in-
nuunt. Hoc enim ester, quod indicaema
XIMUS POETArUI, COTOSquO in FuLA peF ArEUS.
HIoc eA reno, quia estulcima Forma, (10-
quicur aurem de anima humana) (ub caele-
stibus, d Princepsinferiorum Anis ee perte-
etio. Hoc est éxar posse, ur ipla sIC aUCOE
omnium functionum, omnium mocuum,
etiam concrariorum in eodem corpore, cu-
jus porens est, uc explicac Scalic. d. FXerc.
75. Hlabete alias, casque nobiles appel-
laciones. Dicitur enim e species, cid o, quia
ipla vere pulchra elt, e omnem rebus imper-
eic pulchricudinem. Esse enim nihil pol-
chrius, quod pulchrum non ek, eAt qual
nOn SIC. F. quasi non bonum. Scalic. FXerC.
300. sect. 3. Acesse a Forma est. Vcl: Ouia
Speciem constiruie. Nam compolitum certa
forma praeditum eH, qua cAthoc, quod estr
60

## Folio 189 — 85892398X:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
iMa
st
11
1
M
I
189
e non est, quod non est, ut maceria sicge-
nus, cuiaddatur Forma, quam delionat dit
fcrencia, aequecum tiat species, ut icerum
loquieur. Scalis. in 20 arist. de plant. fol. 89.
Dicitur_ noz ∞ 2y5 soias. Arist. 1 phy (. C. 7.
es passim. Ouia ellenciam ipta largieur. Di-
cicur ro h ircirai eandem ob caulam. Scalie.
Exerc. 307. Sect. 34. Dicieur _ terminus, vel
quia maceriam dererminat alias contusam,
camqi sic quali Facie; veloquitur Scalig. d. l.
fol. 87. Vel, quia ad hanc omnes efficientis
actiones tanquam ad cerminum diriguneur.
Nam propcertormami producendam omne
asic efficiens; inque ea producta tanquam
in cermino, acquiescirs UInde Forma e finis
Cape coincidune. Scalig. Fxerbit. 307. Sect. 17.
Nunc parcis de detiniciones
76. EAcaula, quia Formae Parcesin con-
Aicuendo compolico omnium untpraestan
cissima. Fx dict. Caecera hujus ofticium ex
plicane. Per quam res est id, quod est, h9C
eA, qua eMencia largitur _ constivit. FOF.
ma enim Facie, uc maceria, Eic hoc aliquid.
Scalig. Exerc. 307. sect. 27. Forma Facic, ut AC
hocauthioc tub se, id est, sub ip (a Forma, qua
illi est adrencitia. Scalig. in d. 2. Aristot. de b
plant. fol. 87.
77. Quod ofticium forma primarium

## Folio 190 — 85892398X:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
est caetera, quae ipsi assignaneut, alias pex hoc
duu secundaria, ex ex isto jam dicto velue.
Fonce promanantia. Primum hoc est con-
terre essentiam, seu rem constituere, seu
dare este rei. Scalig. FXerC. 325. sect. 2. e dut.
Fxerc. 307. sect. 12. Secundum estrem ab alia
distinsuere. Unde et X(0. 00ea dicitur, quod
ex priore Anic. Nam quicquid dat estenciam,
dacetiam eoipso ab alio differenciam. NaM:
Eseneia non est, nisi unius. F. co ipso dum
res constieuitur quond essenciam, eriam ab
alia distinguitur, quoad differenciam, qua
eenciam immediace concOmItAEuT. Per
eium est operari seu actiones luas expedire.
Id quod de anima humana in specic do-
Cet Scalis. Exerc. 307. fect. 12.
78. Duosentu explico illud Scaligeri Ex
ercitat. 6. sect. 2. 8 Fxercit. 7. DAnS FOE-
mam, dac _cilla, quae Formam consequun-
TUT. AC ec actiones Formam consequun.
cur. Illarum ergo caula non immeritohaC
dicetur. Duo etiam respectu d Scaligero in
2. Aristoc. de planc. fol. 133. Imperator appel.
lacue. Neque, inquie, opponamus ignis
rim, cujus imperio pareachumor. NTam
habetille Imperatorem Formam inquam,
Cujus Praeleripeores asITUE FOTA.
79. Sunerere es non paucx formae distin-
etio

## Folio 191 — 85892398X:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
192
ctiones, quas Lexicon exhibebit. Nunchane
habet: FORMa alia CASUIDSTANTTALIS, alia
ACCTDENTALIS. Philipe. libr. 2. PhysiC. pa
gin. 229.
80. SUBSTANTIALIS est, quae dat esse sub.
stancia. Ous de caula haecnon acquirIEVE,
nIH praeria generatione.
8I. ACCFDEN TALFS CA, qux dac esse
accidenci. Nulla enim substancia porest
esse essentialis accidenci. Ouia ex eo, quod
contere, ec ex eo, quod accipic essenciam,
debec hieri unum per sc. Ac ex substantia
e accidente non ft unum per lc. Scalicer
Exercit. 307. sect. 27. Erso substancia non
Porest esse elentialis accidenti. Ergo non
nis accidens accidentis constituet essen-
ciam. Echaec acquiritur alteratione, aue
partium diverso politu, quod ad loci mu-
cacionem perrinet, ut docet Philippus dict. l.
Conter Scalicerum Exerc. b. sect. 14.
82. F1BIS est causa prOPter, quam reo
CA. Seu: Cujus graciares est. Sic definien-
e Philo(opho 2. Phys. Cont. 29. (55 Metaph.
cap. 2. TEn ∞ E5t T0 s évena (5 2. Post. C. 11. MUtolo
20 Uvos EVNEa
83. Sicrectius quam Rechermannus, que
lib. 1. System. L. 05. 6. 18. Pa8. 164. definie, quod se
dC

## Folio 192 — 85892398X:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
ad quem efficiens ordinatur, Necenim ct.
ticiens tancum proprer kinem est, sed eriam
maceria e Forma. F. _ illae ad tinem ordi-
nabuncur. Imo: Fffciens non ordinaturad
finem, Ced res ipla quae fc. Nam haeC AL
Propcertinem. Finiserum gratia omnis eam
efficientis quam macerix de forma actio
Cuscipicur _ insticuitur. Sed haeCjaM Eran
Teanes
84. Dicitur finis. Ouia cum Placurae des.
derium cum etiam coxiracionis nOArX in-
cencionem de appecitum finit dc quasi Sistic;
ita ut in hoc illa omnia acquieleane, neque
quid ulcerius appetane. A Aniendo ergo di-
cicurfnis. Ouorlum _ Graeci respexerunto
Dicunc enim reno quiarem rencis perticie
ecablolvic: FA enim Anis ejus rei, cujus est
finis, perfectio. Scalie: Fxerc. 254. AIIaS a
Scalisero in 2. Arist. de plant. fol. 94. d Fo de-
ducieur. Profecto, inquie, nostra latina von
finis, generacionem signihieat, non abolicio-
nem. Siquidem a verbotio ductum est. HIaC
Scaliger.
85. Hlic non porest esse nili boni, supra
dicebamus, inquie Scalic. Pxerc. 259. Anem
non elle, nili bonum. Idcirco in primo de
animamorsnon e, ren0, le d égaror d in
secundo phyC. Y rav Eg aroV TEn ∞; am a 20
BEx H5OV
C
A

## Folio 193 — 85892398X:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
N
1
a
193
BEaIsor, ut ob id recte reprehendatur à Scalis
gero Cicero, qui luum tractacum inlcripsE:
Detinibus bonorum d malorum. In tralis
enim non dacur AnIS, veiM specie probae
Scalicer d. Fxercis. Non est, inguic, tinis ho-
minis alum ullum:
86. Fst rerotinis edusa. Quodcum extu-
pra dictis manifeltum elt, cum velunica nac
en vesoias probari pocestratione: Cula est,
cujusri effectum. Refinis rieciam effectum
es, quod cancum abest, uc negare poruerine
Dd. ucecmm nonnulu hane propter maxi-
me apparencem in agendo ee morendo et-
caciam cousarum omnium primam fecerine.
Duod e onceamonui ex Scaligero in 2. Arist.
de plant. fol. 87.
87. Ec quideri propter hanc caulacum.
sic, quo in coca caulae tinalis, Ccu FnisnaEUTA
e racio Formalis consictic. Ad huemenim
teodunc ommia, proprer tinem luscipiuncur
omnia.
88. Unde exregia ilta CirCU FeTUNEVEEM-
blemaca: Nacura nihil Facic frustra. Ouod
ex Aristotele pallim Scaliger inculeaes Vide
imprimis illum com. in 2. Theophrast. 1. de
cans. planc. fol. 96. (5 Exerc. 61. sect. 1. Ubi 8
elegancem accingierationem, dum caulam
inguirit, cus llacura nihil ssustra faciat, can-
deme

## Folio 194 — 85892398X:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
dem ejus ratio, inquie, nusquam reddita. AC
est, quod quaeramus. Dicene: Ouia Natura
Capientissima est. Hloc tamen adhuc expecie
judicium. Ouare Capiens nihil Frustra: Ouia,
quod Frustra est, Anem non habet. Sapiens
moretuevero finc, quad Frustra est, hoc ip(0
non est. Ouod non est, non porestmorere.
Hlaec Scaliger. E.L: Omnes res in eoca NTarU-
ra condica lunc ad aliquos Anes. Philipp. lib. 4.
Dial. Pagin. 297. Et generarim: Nihil fIE (I.
ne caula. Quod imprimis de causa fna-
li accipiendum esse ipse ulus quocidianus
octendir.
89. Finis distinctiones lunc non pauca,
quas ordine monstrat nostrum Lexicon.
Jam unam cancum apponam: FXHIS eAt
vel LH TERM EDEUS vel DL FTMUS.
90. IN FERMEDFUS CA, quiadulcerio-
rem cendic, v. c. Labores, Audium ee dili-
gentia sunt fines incermedii ducentes et cent
dences ad cenditionem, ambulationis inis
intermedius est, depreltio cibi ad fundum
venericuli, uc d mocus moderatus, quem
sequicur lanicas. Actiones vircucum quoci-
cidiana Cune Anis incermedius ducens ad
Tummum BOnUM.
91. UIL FLMUS ergo fnis cA, ad quem
omnes reliqui ducuntux _ cendunC,V. C. eru-
dicie
e
1

## Folio 195 — 85892398X:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
alelo dilixentia d laboris, Canicas deambu-
lacionis, et mocus moderati, felicicas actio-
num rircuris ulcimus elt Anis. Confer Scali-
Terum lib. 1. POer 16. 1. 1∞(. 811 ( 11
1 215
92. Sed hocaddo:  rimus est vel SIM-
PETCITER, Vel SECUNDUM OVID. l
I G3. SIMPETCITER UErrmuS est, qui respe-
ctu corins rerum universitatis ulcimus est.
Fic hic Comper est tinis, nunquam medium,
dandus ideo. Duia in causiS non dacur prO
prolus in infinicum. Pieei nequit, aie Arista-
celes 2. Mecaph. cap. 2. ut id, cujus gracia
omniatinne, in intinicum prosrediaeur. LF
hic cA Tolus DEuS.
94. SecunDum Orio ulcimus est. quiin
cerrarumm rerum ordine ulcimus est. Seu, qui
respectire est ulcimus, v. co Frudicio illa, (3 -
nitas, feliciras, de qua in Echicis disputatur,
Tunc ulcieni respectu sctactorum mediorum,
ac interim omnino ad alteriorem, de vere
ultimum; nempe ad oloriaM DEF, Omnes
rendere debent e concendere.
95. C ausIS hilCC rEIPONdCE CABSATUNO
aiharor, c rectius dictum, quam effecium 
Nam Srnecdochicum est hoc, ec tantum uni
etficienti relponder, quamris jam ulu ita
contirmatum (E, uc omnibus causIS Tan-
QUAM TELAFUM OPPONATUE.
825 uc

## Folio 196 — 85892398X:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
190
96. E.A vero caulatum principiatum, quod
a causis dependet, seu, quodecausis exictit.
Ouia caula est principium. F. quod cidem.
uc relatum correspondet, debet esse princi
piacum. Dependet a causis. Ouia: Ouicquid
est in caulaco, id omnehabet a causS: A Cau-
sis, inquam, non a causa. Nam ad effectum
omnes ilta causae quacuor jam dictae concur
rere debene. Duarum respectu unum caula-
cum modomaceriacum, quando maceriam,
modoformarum, quando Formam, modo A.
nicum, quando finem respicie, dicieur. FF
tantum de cousIs e cautaco. aC

## Folio 197 — 85892398X:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1I
EXNOXIZ C _ e. IX.
1o
(perse
Efsiciens per accidés
Naturalis
2.
Cvoluntaria
Mate- CPrima
ria, qua
CSerunda
Forma. (Substantialis
quae
Accidentalio
Finis. (Intermedius
qui
Cultimus.
(Essectum.
Cansatam Materiatum
Formatum.
lFinitum.
X
Caus
A8it
tertio
Encis
ordine,
quo Ens
est. V elL
quod
haec bcb)

## Folio 198 — 85892398X:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
53. 
L2EeE etL
Y Ihil couta actu nisipium sit actu.
Fonsec. 5. Metaph. C. 2.9. 10. Sect. 3.
554. Couxe actu producune effectum. A.
ristot. 2. Phy(. Cont. 38.
555. Tihil est cauta octu, nis actu causee
Timpler 3. Metaph. 2. 9. 6. f0l. 227.
556. Quod est caula caula, est eciam cau.
Ta cautaci. Fon sec. 5. Metapb. cap. 2.g. 16. sect. 1a
Seu: Caula ancecedentis, elt eriam caula
consequentis. Colles. Conimbr. 1. Phys. cap. 3.
art. 1. 9. 20
557. Nonminoris rirenris est cauta pri-
ma, quam e secundis quaedam. Goclen. in
Prodr. g. 1. Pa8. 3.
558. Nulla racionoheri porelt, ue quod à
primo pendet, non pendeat univerlo genere
caularum. Scalig. in 1. Arist. de planc. fol. 21.
559. Caulx lubordinace inaqualiter eau
Tanc. Gocl. in Prodr. can. 8. pag. 188. 1
560. In cousis subordinatis ulcima nihil
eAciC, nisi ec media a8anI. Goclen. Isag. L08.
Pa8. 285.
561. Incausis subordinacis nOn semPCE
Superiorhabet meliorem consandi vircurem.
quam interior. Timpler. Z. Metaph. Cap. 2. 9. 21.
Fol. 240.
362. C au
bi
8. 11
8. it
ei

## Folio 199 — 85892398X:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
set
299
562. C. au (x Cub ordinatae non debentactu
Sirriul ad caulandum concurrere. Timpler. 3.
Met aph. 6. 2. 9. 20. f0l. 239.
563. Caularum subordinacarum inferior,
in caulando pendec a loperiore. Goclen. in d.
Prod. C. 15. Pa5. 142.
564. Unius rei plures esse postunt caulx.
Zabar. 2. post. Anal. cont. 99. fol. 1255.
565. Caulae lecundae nececario connexae
Tunc cum prima Pbilipp. 1. Pby s. Pa5. 46. 52. 69
54. ulsi distinctio. Seu: C aula secunda non
porelt operari line prima. Piccolom. grad. 2.
Philosoph. Moral. Cap. 7. pa5. 255. (5 208.
566. Omnes res caulam habent quam.
piam adeo, uene ipla quidem caulae careant
Can(IS. Scalis. lib. 3. POet. 6. 8.
567. Divertendum candemadunum, in
quo conquielcas, quod aliorum caula (C
iphiusreronulla. Scalis. 3. de caus. latin. lins.
c. 68.
568. Perfectissima cauta non est inintini-
tum oriola. Philipp. lib. 2. Pby (16. Pa5. 220 6
333. ubi distinctio.
569. Omnia cerris ex causIs, de per Se HunE.
Faurell. 5. AlD. C a s. g. 8. n. 3. Pa5. 1045.
570. Eadem causaidem habet effectum.
Scalig. in 4. Lbeophrast. de caus. plancar.
fol. 248.
l
3L. LVOM

## Folio 200 — 85892398X:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
200
571. Non omnis causa tale, quod efficie:s
Scaliger Fxerc. 23. sect. 1.
572. Nulla causa pocest effectum nobilion
risnora, vilua edere. Collez. Conimbric. in 21
Phys. 6. 7. 4. 18. art. 2.
573. Causa prima pocest operari sine se-
cunda. Piccolom. er. 2. P bilo s. Moral. Ca p. 7. pa-
SiB. 155.
574. Prima causa facile supplet desicien-
tiam secundarum. Non autem secundx, vir-
eutem prima. Piccol. er. 2. Pbilo (. moral. c. 7,
Pa8. 155.
575. Prima CauTa operatur cum quadam
Nacurae necelicate. Piceolom. d. er. 2. cap. 31.
Pagin. 202.
576. Primxe cau(xe nihil ralet adverlari, or-
dinemque ejus crertere. Piccolom. d. grad. 2.
CaP. 31. PaS, 202.
577. CaUSA CAUTATUM EeTUE C2, quae FeciC
per ea, quae Fecir. Scaliser. Fxercitat. b. se
ctione. 5.
578. Sine prima causa rerum haberi
non porett cognicio. Pererius lib. 3. physic.
cap. 5.
579. Primisporentioribusque causs non
valent lecundae ignobiliores e imporetiores
non obtemperare. Piccol. er. 2. Pbilos. Moralo
cap. 34. Pa8. 208.
380. C a13
8. 1B
M
l
ds

## Folio 201 — 85892398X:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
207
580. Causae secundae decerminant actio.
nem primi ageneis. Coclen. in Prodr. cap. 340
p18. 195.
S8I. Causa proximanon porest actuponi,
nis prius omnes remoca fuerine poltae.
Timpler. 3. Metaph. Cap. 2. Quaest. 12. fol 241.
582. In causis essencislicer ordinacis non
pollune esse potteriores sine prioribus. Dhi-
Aipp. lb. 2. Pbys. Pac. 329.
583. Non pocelt a causa privatira prodi-
re effectus politirus sine ulla causa posiei
va. Zabarell. de Region aeris, capit. 5. folo
540.
584. Si cauta est ordinaca, urique et este-
ctum erit ordinatum. Philipp. libr. 2. Pbys.
Pa5. 294.
585. Causa impertie effecto omnem
suam vim. Scaliger. Exeroit. 23. ubi distin-
etio,
586. Rerum particularium cauIx TunEPaF-
ticulares, universalium univertales. Aristor. 2.
Phy s. cont. 38.
587. Omnis caula semper est aliud quid
ab effecto. Fonsec. 5. Met aph. C. 2. 9. 7. sect. 1.
588. Cum quaeritur caula alicujus effectus,
non deberatterri univertalis, sed parcicula-
ris, e proxima. Perer. lib. 8. Phys. C. 10.
589. Unirerlalium e communium non.

## Folio 202 — 85892398X:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
202
nisi communia sunc effocta. Taurell. 5. AlP.
C _(, 9. 2. n. 1. Pa5. 791.
590. In rebus primis aeque simplicibus
non est quaerenda caula incrinleca. Pererius
lib. 6. Phys. 6. 12.
S91. Saepe caulxe non perspiciuntur, ubi
eamenerencus manicesti unc. Pbilipp. 1. Phy-
sic. Pa8. 14. (53. Pbys pa5. 358. Tandem ca-
men crui polluneludio e orcificiola cujus
que scientiae Tabrica. Z abarell. de Nat. scient.
constic. C. 1. fol. 2.
592. Omnis cousa est simp lex. Z abar. lib. 2.
de propos. Necess. c. 6. fol. 387.
593. In causis essencialicer Tuhordinatis o
porrecponere Aacum, nehacprocessusin in
Anicum. Scotusi. sentent. Dist. 1. g. 2.
594. C aula secundaria non per rim pro-
priamagic, sed per rim caula primaria. Z ab.
de React. C. 5. fol. 305.
595. Causa actuin rerum natura existie
Eoclen. part. 1. controv. 4.9. Pa8. 28.
396. C anla Porest existere ab(que caulato.
Timpl. 3. Metaph. c. 3. g. 6. f0l. 228.
597. Caula, quatenus es caula, non clt
caulacum alterius caula. Timpler. 3. Metapb.
6.2. G. 63. f0l. 277.
598. Non omnes caula sunt de esenria ea-
rum rerurm, quarum CunL. ZOlet. in 2. poster.
c. 1B. fol. 432.
(99. 14.

## Folio 203 — 85892398X:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
lid
Pes
203
590. Valentissima quaeque causavalenri
limum producic effectum. Scalis. Fxeroit. 99.
sect. 1.
600. Causae sune sibiinvicem caule. ario.
Aot. 2 Phys. C.3.
60r. Primum invnoquogi genero estcanta
reliquorum. Durand. 2. dist. 15. G. 20.
602. Ad rei consticutionem rarix debene
conspirare caula. Piccol. er. 4. Phil. Moral. C. 17.
pas. 301.
603. Ouicquid contert esse, nobilius est,
quam  accipit. Thom. 4. sect. dist. 2. 9. 1. ert. 4.
604. Semperadprimascaulas estproore.
diendum. Paurell Z,9. 8. n. 7. Pa5. 301.
605. Nulla cousa externa vendicac sibine-
xum indissolubilem ac necessarium cum aFa
fectione, quae demonstratur. Collez Conimbr.
in 1. Pby(. Aristot. 6. 1. 9. 1. art. 2. fol. 64. Adda
art. 3. fol. 66.
606. Duod a nulla caulorum contieri pon
rest, id neq; iplum elt. Scalic. Fxerc. 5. sect. 1.
607. Incausis allignandis, non est erran-
dum. Scalig. Exerc. 5. Sect 5.
608. Quodinnullo gencrecaulae reponi
pocelt, non agit Scalie. Exerc. I1.
609. Subcilisjudicii elt, multa, ad unam
caulam reducere. Scal. Fxerc. 12. Sect. 1.
610. Idem contrariorum est caula. Arist. 2.
DBy (.603.
6Ite u0d

## Folio 204 — 85892398X:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
204
BI. Quod aminore causa longiore AE,
cempore, quid mirum, ( a majore inbrerio.
re Perhciatur: Calen. 4. de simplic. Medic. Fa-
cult. c. 17.
612. Nihil certi parit indefinita causarum
varietas. Faurell. 3. Alp. C.aes. quaest. 3. num. 7.
Pa8. 5II.
613. Cauta dignoscitur suis effectis, FOr-
ma, vicibus ee actionibus. Riolans in Liba-
vium. Pac. 72.
614. Omnis eauTa efICIE FNS. Finckius in
Schedia (m. 27. Pa5. 89.
615. Ouicquid habet efficientem, habet
de tinem. Goclen. in Prodr. Can. 17. p a5. 160.
6i6. Efciens est rei perfectio. Goclen. can.
24. pag. 173.
617. Idem manens, semper Facit idem. C0-
clen. can. 28. pag. 188.
618. Nihil est efficiens Tuiipsius. Arist. 1.
de mocib. animal. 6. 5. Scu: Nihil scipsum eti-
Cic. Faurell. 4. AlP. C. ae sar. 9. 3. n. 3.
619. Nulla causa cRicienstorogenere de-
rerior es luo effecto. Timpler. 2. Metaph. 6. 3.
9. 1. Fol. 90.
620. Eficiens causa Cola Sufficiens est ad
effectum producendum, E porentiam na-
beacintinicam. Faurell. in oor. M. t aph. pa5. 29.
621. Eficieneis substantia non participa-
TuT. Taurell. ZAP. C a s. g. 2. N. 9.
622.
alig
D2
U
om
liq

## Folio 205 — 85892398X:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
205
622. Ab efficience elt, quiequid ett, non
dAnC. Taurell. 2. AlP. C aes.g. 4. M. 9.
623. Diullum Eens ell efficiens sui consrarii.
Scalis. F XerC. 11,
624. Efciens non ingreditur compos.
Tum. Scale. FXerC. 19.
625. EHiciens effecto est siile. Laurell.
3. AIP. C as. G. 1. M 9.
1626. Eficiens d finis de estencia rei nullo
modo Tunc. Tolerus in 2. Post. 6, 10. fol. 431011
627. Caula efficiens et finis (une libi invi-
cem caulX. L. ab arell. 2. de medio demonstr.
c. 10. fol. 610.
628. Maceria prior Forma. Scaliser. 2. de
cau s. lacin. lin8. 6. 50. Pa5. 115. C5 in Lippocr. de
insomn. fol. 12.
629. Formarum carentia non est estencia
materix. Scal. Fxerc. in. Arist. de plant. fol. 16.
630. Ubicunque est materia, ibi est dc For-
ma. Scalis. Fxerc. 101. sect. 1. Seu: Formo ni-
hilomaxis amareria leparaca est, quam M 2.
ceria ab ip (2. Scaliser Fxerc. 5. sect. 1.
631. Nihilelt, quodnonhabeat maceriam,
uno Deo excepto, qui lonse est simplicior,
quam uculla compoliione sdCLICTAL.
Scalig. FXerC. 359. sect. 12.
632. Maceris per ellenciam propriam es
id, quod eAt, Scalie. L.xerc. 5. sect. 1.
633. da

## Folio 206 — 85892398X:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
206
633. Mlaceria non est de essencia Formae,
necformo decencia mmaceria. Z abarell. 2.d3
propost. Necessar. 6. 4.
634. Macerix existencia dictincta est ab
existenciA FOTMX. Fon sec a. 5. Met aph. C. 2. 9. 30
sect. 1.
635. Maceris Lemper estinterna. Gocl. parto
2. CONErOD. 6. 7. 4. 12, Pa8. 67.
636. Idem maceriae de eHicietrtis ractonem
Tubire nequic Goclen. in Prodr. can. 61. p az. 170.
657. Maceria magis appecie Formaen sub-
Rancialem, quam accidencia. Zabarell. de
Generat. c. 8. fol. 289.
638. Permareriam nullares ab glia differe
Zabar. de constit. individ. c. 4 fol. 263.
639. Sine maceria nihil es diriduum. Sche-
ckius ad F pist. Rami. fol. 68.
640. Maceria conerahie Form aM. Contd
ren. 4. Met aph. pac. 66.
641. EC: Formaconerahie maceriam. Con-
taren. d. V.
642. Materia esubig; Scal. Fxerc. 6. sect. 1.
643. SineFormisnon porest elle maceria.
Scalig. d. Fxerc. 6. sect. 1.
644. QuodFormam dac, dot eriam illa
quae Formam consequuneur. Scal. in b. Theo
pbrast. de cans. plant. C. 9. fol. 34b. Z. abar. de mo-
tH Ign. inorbem. C. 3. fol. 215.
645. FOF
dq
ls
1
eu

## Folio 207 — 85892398X:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
6
26y
E+5. Forma non est alterius Forma petra
eio. Scalig. in d. 6. Theophr. de caus. planc. c. 6.
fol. 340.
646. Sub diverss Formis dirersa est actio.
Scalis ind. b. Tbeophrast. C.5. fol. 337.
647. Uibiformactacuir instrumenti vis ou
Peratur sub ca. Scalie. in 6. Theophr. de caus.
plant. 6.36. fol. 370.
aclit
648. Si disserentix diversae, neutrum sc ab
altero. Scalis. in d. b. Theophr. C. 33. fol. 384.
649. Forma estanis, eo namque in maien
riam introducta CeTTaF MOTS. ScalIC. in d. 6.
Tbeophr. de cans. plant. 6. 10. fol. 346. IIMO: FOF-
ma non estrei Formaca Anis. ( aurell. 2. AIp.
C. as. 9. I. n. 14. pa5. 136.
650. Formae beneticio res est id, quod est
Scalic. 2. de cans. lat. ling. Cap. 52. fol. 117-
651. Forma non estincerminis, led in pro-
Fundo. Faurell. 4. Alp. Cas. quaest. 7. num. 15.
Pa5. 760.
652. Forrma datrei essenriam. Scalig. d. lib.
c. 91. Seu: Forma, cum essentiam eribuie, tum
exictentiam. Z ab. de constit. individ. C. 5. f. 265.
653. Omnis Forma est de esseneia ejus spe
ciei, cujus eltForma. Timpl. 3. Metaph. Cap. 20
9. 68. fol. 280.
654. Forma dac essentiam, mareria dante
feric, led propria soia esttotum iplum Scal. 4-
de caus. lat. lins. 6. 91. P. 2 1 8.
655. FOx-

## Folio 208 — 85892398X:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
208
855. Forma dat rei eNe Tuiiplius commilo
nicacione. Coclen. 1. Instit. Losic. Pa5. 96.
656. Flliciens dc Forma differunt. Faurel.
2. AIP. C. 85. 9. 2. B. 9, Pa8. 164.
1515
657. Sub pluribus tormis plura Cunc encia.
Scalis. Exerc. 16. sect. 13. SCu: Forma unum
FaciE EnS. Scalig. FxerC. 101. Sect. 1. SCH: VI
hil duabus Formisinformacur. Scal. in Clip-
pocrat. de insomn. fol. 49.
658. Imo: Uniusrei plures esse posunt For.
MX.Faurell. 1. 9. b. n. 1. Pa5. 78.
659. Omnis forma elt lubltancia simplex
Zabar de Paruit. anim. c. 2. fol. 510. Scal. P. Xer 60
307. fect. 29.
660. Ac proinde: Omnis forma est aue
e15. Arist. 7. Met. 7. Scal. F. x. 61. sect. L. (5 2900
sect. 1.
661. Unaquaeque Forma simplex pati por
reC. Faurell. 3. Alp. C as. 9. 1. M. 13. Pas. 406. 1bi
FaTIO.
662. Imo. Forma non eltper le patibilisi
Sed quarenus ettin materia. Z abar. de geners
S incerit. Cap. 9. fol. 418. lib. 1. de Rer. matero
6, 11. f0l. 161.
663. Forma distribuiturnon in Ce, ex Ce, ee
per leinuno, sed sub diversis speciebus. Scal.
Exerc. 307. Sect. 17.
664. Ouxlibet Forma proprium requirie
Ma
diep
1i
i

## Folio 209 — 85892398X:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
209
maceriam, quae alcerius esse nequeac. Z abar.
2. depropos. Necess. C,9.
665. Nom: Maceria non recipit Formam,
nisi prius ad eam peculiariter recipiendam
praeparata fuerit. Zabar. cl. l. fol. 392.
666. Detinita Forma detinitam expolcie
maceriam. Piccolom. grac. 2. Philosoxh. Moral.
C.5, p. 1521
667. Wiliucecur materia certis qualica-
cibus, quibus opparatus tiat sd formae lulce
prionem, non introducetur forma. Scalig. in
1. Theoprast. de caus. plant. C. 3. fol. 2.
668. Forma nec esse, nec subliltere poiek,
Dih Sicin maceria. Faurello 1. AlP. C as. quaest. 7.
num. 1.
669. Forma unius speciei incommunica-
bilis est alceri speciei. Goclen. in Prodr. C. 74.
pas. 2s1. Imo: Duadam Formacommunica-
bilis est. Scalis. Exerc. 6. sect. 2. Z abarell. de
constit. indiv. c. 6.
670. Unum Forma Facie ex mulcis. Onare
ubi unatorma, ibiunum. Scalis in Fippoer.
de Insomn. fol. 38.
671. Duxe tormaenon Facinne Ouid Tau-
rell. 4. AIP. C. as. G. 1. n. 1. fol. 612.
672. FOTMATUM NON dANEUE FOrMR. SCA-
115. 6. Sect. 2.
673. Formae non convenie, ut st porentia.
SCAb.LXerC.BI. Sect. 1.
674

## Folio 210 — 85892398X:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
210
674. Indifferens differeneiae alicujus cau
Ta esse non porect. Zabar. 2. de prim. Rer. ma-
ter. Cap. 8.
675. Nrihil estForma contrarii. Scalig. F.X
201. sect. 1. in princ.
676. Nulla Forma recipie masis aut mi-
nuS. Piccolom. grad. 4. Philosoph. moral. C. 45.
Pas. 360. Seu: Formam, qui majorem aue
minorem dicet, aburecur paciencia Capien-
Eum. ScaliZ. CxerC. 101. sect. 15.
677. Nulla Formarei annexa est. Scalie.
Exerc. 75. sect. 4.
678. Forma a Forma per Formam non
differt, Ced SEtESA. Scalis. in 1. Arist. de plant.
fol. 47.
679. Omnis rei nobilicas est a Forma. Ja-
vell. 1. M et apb. 9. 3.
680. Formacempore nunquam prior eA
co. cuinsestForma. Arist, 12. Metapb. cont. 16.
Perer. lib. 6 Physic. C. 5.
681. Omnis Forma est mulciplicacira (ui.
Zabar. lib. de sen su. 6. 5. fol. 589.
682. Formanon estinforma, sed maceria
Formata Taurell. 4. Alp. C a (. g. 1. n. 4.
683. Forma propriecasnon est sine Forma
Thom Frastus disp. de occult. propr. c. 9. fol. 13.
684. Una pars potest elle forma compo.
AEI. Timpl. 3. Met aPM. 6. 5. 9. 5. fol. 344.
685. FOr.
1
lus
a
3

## Folio 211 — 85892398X:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
2ii
685. Foriria non agiC extra; his per aeci
dencia media. Zabar. de React. C. 5. fol. 3055
686. Forma non migrat de lubjecto in
Subjectu. Zabar. de accret. 6. 16. fol. 551. vbi
testrictio.
687. Nondatur forma asictens. Timpler.
5Metab. c. 2. 9. 66, fol. 229.
688. Forma altictens speciem non consti-
euie Zabarell. de parrit. anim. Cap. 11. fol.
27.
689. A Forma Auunt multae actiones.
Scaliger. Fxercit. 41. sect. 1. Exereit. 307. se
Ction. 12.
690. Tanta cujulque teiforima est, quan-
ra elt maceria, quam informac, nec ulla hu-
jus est particula, quam non illa compleat.
Taurell. 2. AIP. Cas. quaest. 2. numer. 3. pasii.
157.
69r. Omnisdecerminacio Aca forma. Za:
Barell. lib. de calor. cael. 6. 4. fol. 192. Scaliger. de
caus. latin. ling. C. 81.
692. Nulla caula Formalis est extrinse
Ca. Timpler. 2. Metaph. cap. 9. quaest. 29. fol.
203.
693. Formanobiliornobiliorem materiâ
Dostulat. Z. ab. 1. de com.rer. cener. C. 2. fol. 275.
694. Destructo tormaco, destruicur eriam
Forma Limpl. 3. Met aph. 6. 2. 9. 72. fol. 2820
6955

## Folio 212 — 85892398X:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
212
695. Propria rabu Formae, non postune
inesse macerix. Coclen. in Podr. Can. 163. Pa-
GIn. 379.
606. Nulla Forma Formam destruit. Sca-
lig. Fxerc. 344. sect. 3.
697. Forma substancialis praecedienacura
occidentalem. Zabarell. de Gener. Cap. 7.
fol. 288.
698. FOrMX non generantuE. Scal. Fxer.
cit. 356.
699. Formae Speciebus non inFuinduneur.
Frastus. d. disp. 6.7. Fol. 8.
700. Ouae differunt Forma, utique etiam
specie differunt. Pabarell. de constit. individ. C.
ult. fol. 272.
701. Formam decerminacam sequuntur
decerminata accidentia. Thom. part. 1. quaest.
7. art. 2.
702. Ulnumquodque constituitur perid,
quod est ejus Forma. Piccol. erad. 4. cap. 21. pa-
8IM. 309.
803. A Forma rei species allumitur. Con-
Faren. 2. Met apB. PaG. 27.
704. Dualisforma, caleformarum. Scalis.
Exerc. 307. sect. 3.
703 Forma lua sibi Facit accidentia Sca
lic in 1. Theoph. de caus. plan. C. 6. fol. 21. (5 Ex. 19.
706. Unatorma unam remcancum ef-
CiF. S6al. FXeYC. G. sect. 1.
c
e

## Folio 213 — 85892398X:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
707. Formanon est, cOrpuS. Scalis. FXer-
oit. 19.
708. Ec: C orpus nullum eAt Forma. Scal.
d. FXerC.
709. Finis est primum in mente artifcis,
ut movens efficiencem. Scalie. in b. Theopbr.
de caus. plantar. 6. 9. f0l 346.
710. Finis cujusque rei est indirilibilis.
Scaliger. In 6. Theophr. de cans. plantar. CaP. 1.
fol. 312.
7II. Finis proprius definitus est. Piccolom.
er. 2. Philos. Nor al. 6. 40. Pa9. 220.
712. Nihil est Tub lole, quin sui usum
quempiam praeltare queac homini. Scaliver.
in 4. Theopbrast de caus. plantar. cap. 4. fol.
227.
713. Finis carens omnicaret perfectioné,
de nihril cA. averroes. 5. Metaph. 3.
714. Finis non Polum compecit substan-
tiiS. Faurell. 4. AlD. C as. 9. b. n. 7. PaG. 730.
715. Finis oracia omnia hunc. Arist. 5. Me-
taph. 6. 4. 1. F. th. 6. 6. SCu: Ouicquid AE, PrOPECE
quidheri deprehenditur, et ad aliquid refer-
tur FCippocrat. de arte.
71b. Imo: Finis non est neceltorius sim-
plicicer. Zabarell. 1. de propos. Necess. cap. 11.
fol. 367. Fauret. 1. Alp. C. a s. quaest. 7. num. 30.
Pa8IB. 113.
7. TH

## Folio 214 — 85892398X:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
212
217. In naturalibusnon daturkinis. Fac
rell. 3. AIp. C. a(. g. 1. n. 3. Pac. 389. Imodatur
lace Philipp. 2. P hys. pa5. 287. Rodolph. Agrico
lib. deinvent. 6. 14.
718. Finis cujusque parcis est propria ope-
ratio, eproprium munus, ad quod sinsulam
parcem canquam instrumentum ad tinems
natura direxit. Zabarell. lib. de Natur. scient.
constitutione. c. 32. f0l. 93.
719. Finis movet efficiens ad agendum.
Scalis. lib. 3. Poet. 6. 8. pa5, 222. Z. abar, 2. de
med. demonstr. 6, 20. fol. 610. Scu: A Ane cie.
curasens adgendum. Scal. F. xerc. 177. sect.
5. (8 307. sect. 25.
720. Finis nihil asit, nisi quatenus esi-
cencem suipraemedicatione (uscitat. Taurell.
2. AIP. C. as. G06, n. 10. Pa8. 25.
721. Nihil ad eiplum refertur. Scaliges
Exerc. I1. Diccolom. in introd. ad civil. Pbilosopb.
6.3. Pa5. 6.
722. Omne quod est, proprer aliud est, quam
proprer se, excepto uno (oloDEO. Scalis.
Fxerc. 250. Sect. 1.
723. Bonitacem actionis Caepe mutae
Anis. PhilipP. 2. Phys. Pas. 231.
224. Imo: A fine non pendertora actio
nisbonitas. Scal. Fxerc. 307. Sect. 27.
725. Mediorum bonitas a tnc est. Timplo 3.
Meto b. 2.4.37. fBl. 256.
726.
3
31
ee
226

## Folio 215 — 85892398X:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
215
726. Finis non eAt, quod alcerius causa At,
sed cujus gracia omnia hunc. Scal. 1. POet. 6. 1.
PaS. 3.
727. Omuis Anis est in genere bonorum.
Scalir. Fxerc. 250. fect. 1. (5 244. FF: Deratio.
ned essencia sinis est bonum. Piccolom. er. 10.
Philosoph. moral. C. 14.
728. Finis elt perfectio rerum departicipa-
eio lummiboni. Piccalom. lib. de Mundo. sect. 18.
Ec: Finis est ejus, cujus es tinis, pertectio. Sca-
lig. FxerC. 254.
729. Finis ejus rei, cujus est finis, non in-
credicuressentiam. Scalig. L xerC. 307. sect. 27.
Scu: Finisnon est rei estentia. Taurell. 1. 9. 7.
n. 25. Pa5. 108.
730. Finis nibil componit, cum hccaula,
ExTEENA. Faurelb. 2. AIp. C a f. G. 1. n. 12. Fol. 126.
73c. Imo: Finis partim exeranos, partim
intus in animo, ut ea, quam iscar vocant,
qua moremuradeam, quae exrro nosfucura
CH. Scal. 7. de caus lat. ling. 6. 243. fol1372.
732. Finepraesence, non amplius dicieur
res moveri. Piccol. gr. 1. Philosoph. Mor al. C. 19.
PaC 102.
733. Ab efficience est, quicquid est, non
a AnC. T aurell. 2. 9. 4. n. 9. pa5. 216.
734. Omnia, quaecunqs propter aliud Tunes
illi propier quod sunt aliquodbonum sunc.
Sbalo 250. sett. 10
735.F-

## Folio 216 — 85892398X:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
216
735. Finis non Facie substanciam. Faurell.
lib. 4. Alp. Ca (.g. b. n. 7. Pa8. 726.
736. Duicquid propter aliud est, id etiam
ab alio ect. Faurell. in ovr. Met apb. Pa5. 53.
737. Res non porest esse coula finalis, ut
in anima ect. Sim. Simonius in I. F. Th. Arist. C. 11
Fol. 28.
738. Unius rei plures esse possune fines,
Sed postremus estunus. Faur ell. 4. Alp. C, a (. 9. 6.
n. 7. Pa5. 727.
739. Omnis finis verius refertur ad media
tanquam ad efficiencem socundarium, quam
ad efficiencem primarium. Fonseca 3. Metaph.
CaB. 2.
740. Proprii fines non lune communi-
candi. Libarius Schedia (m. Philosopb. 13.
741. Finis de forma semperdirerlae. Taurell.
1. AIP. C. a5. 9. 7. n. 2. Pa5. 92.
742. Imo: Finis atque Forma aliquando
idem Cunc. Scalig. 3. Poet. C. 8. Pa5. 222. (5 7. de
caus. lat. lins. Cap. 243. Pa5. 372.
743. Finis expetie appericum axentis Pe-
rerius lib. 8. Phy s. 6. 4.
744. Pinis incipic d rerminat actum. 60-
clen. 165. pa8. 384.
745. FinaleS reTUIM CAUIX FOE TUNE, quat
iplarum rerum sunt genera. Paurell. in sur.
Met aph. Pa8. 35.
740. LaM.

## Folio 217 — 85892398X:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
217
746. Nam: Unicuique substanciae (ua
quaedam estereerca propria e hnis, quo per-
Beineur. Taurell. d. l.
747. Finis est rei principium. Goclen. in
Prodr. 84. paC. 260.
748. Omne Ens sui Anis apvetens est. Sca-
lic. in 3. Theophrast. de caus. plancar. cap. 1.
fol. 160.
749. Res debenemensurari pex congruen.
tem ulum. Piccol. grat. 2. Philosoph. cap. 39.
pas. 216.
750. Omne caulatum reglicer differe à
Tuis conlIs. Timplerus z. Metapb. C. 2. quaest. 120
Fol. 2330
5c. Ffectus proprius et adjunctum pro-
prium, differune cancum modo loquendi,
non reipla. Scalig. Fxerc. 307. sect. 27.
752. Omne effectum necessario est com-
policum. Simon. Simonius I. ancischeck. pas.
395.
753. Nam, quod ab alio accipit esse, est
in potentio respecta illius, hoc est, actus,
quem recipit. Componiturereo ex poten-
ei2 recipiente, actugi recepto. Sim Simon. d. l.
754. Omne quod est, habet coulam lur
esencia, imo ec existentix. Z ab. 2. post. Cont. 5.
755. Efectus Formalis non potest leparari
unquam a forma. Perer. lib. 5. Pby sic. C. 18.
 5. 756. C. On.

## Folio 218 — 85892398X:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
218
765. Connexio proprix caula d effectus
est immucabilis. Scalis. Fxercit. 307. Sect. 25.
757. Ouicquid estin effectu, praeexisticin
caulaaeque pertecte,  sic univoca, perfectius,
E GC aequivoca. Scalis. Fxerc. 18.
758. Nullum effectum à se existit, Timpler.
4. Met aph. 6. 4. 9. 2. fol. 390.
759. Non pocekcaulacum actuponi, nisi
prius ponatur actu iptius caula. Timpler. 3.
Metaph. 6, 2. 9. 5. fol. 226.
760. Suncmulco plura effecta quam prin-
cipes caulx. Sim. Simonius in 1. F. tbic. Aristot.
c. 1. fol. 2.
762. Cautacum suiscausis est perfectius.
Timpl. 3. Metaph. C. 2. 9. 24. fol. 242
762. Opus omnem actionem (MiE. Faurell.
In Syn. Metaph. pac. 62.
763. Omnis effectus denominationem
Tuam accipir à causa parriculari. Perer. lib. 9.
Phy sIC. C. 2.
764. E. Fectum non excedit vires efficien-
eis, nisihac alterius rietuTe OpereTUT. Ceclen.
Can. 25. PaG. 185.
765. Unulquisque effectus similicudinem
seric luiprincipii. Contaren. 3. Metaph. Pas. 39.
766. Dux lunc effectus, ad primas caulas
primaqi principia reducuntur. Contar. d. lib 3.
Metapb. Pa8. 45.

## Folio 219 — 85892398X:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
stet
i
219
767. FRectus nullus antecellere porest
Caulx Lux. Contaren. 4. Metap. pas. 65.
768. Percaulas proximas e proprias effe-
eta demum voriancur sc dictinguuntur. Pic-
colom. grad. 2. Philosoph. Moral. CaP. 35. Pa5. 210.
Sed decausis, cum in Losicis, et Aristoceli-
cis, ex Rameis, cum in Phrlicis non pauca
etiam apponentur Axiomata. Jam ergo
propcerea hic sumus breviores.
XDC D  D C
C A PVF Z
Denecessario (5 contin-
sentro
c. Varcus ordo elto hic: F. HS eAt vel
 NECESSARTUM, Vel COHTTACBNS.
Conteracur dristoteles 4. Met apB. C. 5. Scal. EX.
39. Cornel. Martini in Metaxb. Pa8. 148. Tim-
pler. 2. Meravh. c. 6. (5 in not. Coclen. fols 18.
Finckius dis. Mecaph. 13. +b. 1.
2. Oux duo, ommino integris essentiis
distinguuntur, sieutper se d per accidens.
e ab alio, quod inquic Scal. d. Fxerc. 39. Id
quod mox subjiciende ostendencurriusque
detimiriones.

## Folio 220 — 85892398X:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
22C
3. Porestverohaec doctrina eum superiore
non difficulcer connecti de conjungi hanc
ob causam: Ouia ex caulis omnis vel necessi-
eas, vel contingentia oritur ee dependee.
Unde de Keckermanno in sictem. Metaph. c. 9.
pas. 68. necessitas eAt modus Auens ex ordine
causa _ Caulati, per que modum enSUNum,
respectu alterius non porest le aliter habe-
TC.
4. FAVeTO NECESSARIM avarnaior pin
Evdexouevor amcsezer. Ouod non continsie
alirer se habere. Seu: Quodnon contingie
oliter Cchabere Aristotel. 4. MetapB. 6. 5. (52.
Physic. c. 9. Scy: Necelle cA, quod necesse
alicer pocelt, uclognitur Scaliger. lib. 11. de
caus. lat. ling. 6. 166. pas. 414.
5. Hlac eroo necessicastora in eo consistie,
utica sic res, neque alia aut aliter esse postit.
Omne enim quodest, co iplo, quo est, ne-
celtarium est. F. agicur hic de necessario
prout rebus compecit, etiam extra incelle
ctum consistencibus.
6. Undecoto caelo hanccractarionem dif-
Terre ab ea, quae est Logica, vel quivis Facile
collegeric. Echi enim d Logica non semel
asic de necessieate de contingencia, ut de
Chylica ipsa d Echica, imo etiam Theologia,
ue videre est apud Philippum lib. 2. Dial. p. 132.
lib. 20

## Folio 221 — 85892398X:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
(V
111
et
222
lib. l. Pbysicor. pas. 47. in locis commun. Ibeo-
10g. D0c. de capsa peccati es contingentia. P. 56.
65 segq. Aristet. 3. F+hi6. C. 2. 65, ibid. Dd. Ta-
men diverlus considerandi modusfacilehic
unamquamris dilciplinam a contusione ex-
culabit.
7. Mecaphrlica enim haec nostra agic de
necessario ee concingente proucilla, uc ac.
rribuca Enci, qua Ensconreniune. Eit enim
omneEns, vel necellarium, vel contingens.
Ex dict.
8. Losica veroasit de hilce, proutpropo.
Sicionibus, Seharum beneticio etiam syllon
silmo conreniune. Ibi enim consideracur,
vel racionemaceria, rel rationeformae. Ra-
cione moceriae necellitas in propositioneni-
hil est aliud, quam necellaria connexio
praedicaci cum lubjecto. Contirisentia re-
ronihil est aliud, quam non necellaria demi-
nus arcta praedicaci cum subjecto connexio.
In Gyllogilmo necessicas est neceslaria me-
dii termini cum extremo copulacio, con-
tinsencia vero est concingens Peu minus ar-
eta medii termini cum ueroque extremo aM
nitas, veleciam cognacio. Ratione Formae cA
dispolicio, quae illam maceriae necesticacem.
sive includit sive praesupponit. FC haec in
propolitionibus simplex est, in syllosismis
MasIS

## Folio 222 — 85892398X:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
222
mapis compositas que alias consequeteia ap
Dellari Colet.
9. Phylicarero agit de hisce, quatenus et
iam res nacurales inodo necellario, modo
ContinsenteF Operantur. Unde de a PhilippO
d. lib. 2. Phys. pas. 47. detinitur necessitas Phy-
sica, quod Ac modus agendi ordinatus in
causis nacutalibus, quo miodonon interru
Peo a Deo, non postune illa caulxe aliter
agerC.
20. Echica asic dehisce, prour in actioni
bus tiumanis omnino contingenciam dan-
dam esse pronunciat, d necellaria Faciendas
non necellaria omittenda esse lerio mo:
nec.
II. Theolosia denique agit dehisce; qua-
cenus ctiamnum aliquid in actionibus hu-
manis restare libereatis, neque omnin necel
Pario Reri, neque Deum caulam esse peccati
aeveurodhsus aHirmaF.
12. Ee Hoc PBilipp. in dd. LOC. Comm. d. l.
pazin. 61. diferte docer. Ric enim: Consti-
cuca hac sencentia, quod DEuS non AC
caula peccati, nec velit peccacum, sequicus
contingentiam esse, hoc est, non omnia;
quae Aune, necessario heri.
Ouia
enim peccatum orrum est a roluntate Dia-
boli er hominis, nec tactum eAt a DxO volen
ce. Sic

## Folio 223 — 85892398X:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
223
ce. Sic erant condica voluntates, ut possene
non peccare. EA autem caula contingentix
nottrarum actionum; libereas voluntaris.
HIaeC Pholippus.
13. Nrecellarii rariae etiam circumferuneur
diltinctiones, quas ordine enumerae Lexi-
connostrum. Nunc unam tancum, quae ma-
xime hujus est locisaccingam. NCMDC NE-
CESSAKTUM ClE, rel ABSOLUTUM, vel ArPO-
THETTCUM.
14. ABSOLATNM CIE, VEL SIMPLTCIEBRA
Vel SECUINDuM OrID.
15. SIMPLICITER ABSOLUTUN est, p ab-
solure secuudum suam nacuram estimmuta
Bile, seu uc detinic Philipp. libr. 2. Dial. pac.
132. cujus oppolica simpliciter Cuncimpossi-
bilia. Quale est DEuS, e postmodum is
propolicionibus de Deo Concepris. Deus
CAt, Deus est elentia incelligens, DEuS eAt
rerax, Deus est juA. EF hoc contingentiam;
nullam admiecir. Deus enim necellario est
non ab alio, sed quia immurabiliter eAt. FsF
namqinécesse, quod nec esse alicer potelt; qu
inquic Scal. lib. 11. de caus. lat. ling. C. 66. Pa5. 414:
16. SFeuNDum OrrD est, quod quidem ab
absoluto pendet, sed camen interim, quia
a prima caula ica ordinacum est, jam per
se imurabile est, cujusmodi est illud.
que

## Folio 224 — 85892398X:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
22
quod Enci secundum usicarum NatuEX OP
dinem a Deo Pancitum inelt, quale eAt Phy.
sicum necessarium, quo res Phylicae, quia lic
nacura ordinata est, eodem modo (e hiobenei
tum velmaximé necessarium, quod est dehr.
nicionum ec demonstrationum, ubi (iAinga-
tur oppolicum, hcstarim implicatio contra-
dictionis, uc recte docec Philippus d. l. pac. 1320
Adde Thom. Aquinarem. in 5. Metaph. Arist.
lect. 6. fol. 69.
26. Duamvis de Tuomodo, Ares ACCUFaEe
POnderOcuE, OIMNIA PERTEFDEuM entis tAn-
cum hypocherice necellaria dicenda (InE.
Ouia: quicquid ob alio dependet id non
Pocest eile absolure necectarium. Nam FIy
Pocherica necellicas et, per quam ens ex sup-
policione cerre condicionis non pocestaliter
Celehabere Timpler. d. l. V el quae ex aliopen-
dec. Goclen. in Noris ad Nlecaph. Timpler. fol.
28. ACOmnia entia PeaeterDeum ex suppol.
tione certae condirionisjom non postune se-
se glicer habere. Duia Deusica Canxie, alicer
cerre omnia disposicurus, si roluiset. Seu:
Omnia encia ex aliopendent. L. Omnia prae
ter Deum lunchrpochecice necessaria.
17. F. d illa, quae jam dicta, nempe defini
tionis, demonstracionis, Physiea, ur ec illa, 9
conlequenciae, que immutabilicacis, uc d que
conctionis dicicur, huc referenda tuerit.

## Folio 225 — 85892398X:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
225
18. F:C enim, He Rhec acringamus, necel
liras conlequencarerum, por se quidem mu-
cabilium, (ed eamen nOn UcaCaEuIM, vel
quia lc a Deodecrerae lunc, vel quia lequun-
TUE ex Cau(IS; Qua nOn muEanEuE, cum caiven
mecari pornillene, vel quia cumtiune, con-
iradictorix simul verae esse non postune Phi-
lipp. d. l. p. 135. Immurabilitacis vero est, quae
inest rebusiimmurabilibus Fimplec. d. l. 9. 20
fol. 130.  Oricur ex causisincernis, nempe ma-
ceria e Forma, uc explicac Cornelius Morri-
Ai in Metaph. 2. pa5. 159. Sed coactionis est.
quae alicui praecer nacuram auc voluntatem
a caula exerinsecus agence inferrur. FF hae
quancae quanca lunc hypochericae lune.
19. Hlocadco: OmnisneceMcas; quae re
rum est, aliquid imporeac perfectionis; (iCuF
contingeneia aliquid impertectionis scalie.
lib. 12. decaus. L at. lng. 6. 16b. pa5 41. f. F. quo
majoruecellicas, eo eriam major perfectio.
AC in Deomaxima, est enim illa absolura, e
calis, quae nec este alirerporest. Scaliger. d. l.
Unded non inscice. Necelle, rocem dicta-
coriam rocacideni Scalis. in L. TBeophr. de
caus. Plant. fol. 231. Minor in rebus crearis.
sed camen ex hic cum aliquo discrimine
Nlam immurabilia cum habeane majorem
neceslitarem, majorem eriam habenE per-
fectio-

## Folio 226 — 85892398X:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
226
fectionem, inucabilia vero cum habeanemi
norem, etiam minorhine lequitur perfectio.
20. Ouicquid (E, respectu DE Fin creacis
eAnecessitas dependens. F. X hic semper a-
liquidincercurrer contingentix F. ex imper.
fectionis. Duia conrinsens perrinecadim
perfectionem, quod aic Scalig. d. lib. 21. 6. 166.
E. hec dependensnecessiras nulla est in Dco.
Ouia Deus eA primum ec simplex _ pocons
omnia ee omnium caula, quodnerroseite.
cum addic Scaliger d. L.
ZT. COHTTHOENSerdO CH, quod aliceresse
poces. Seu: Ouod pocestesse, d non este.
22. Sicrecte: Ex nacura relacorum. Ne-
cellarii cora nacura in hoc consisic, ut
non possicalirer esse, seu, uenon pollienon
este, pura, hoc quod elt. Scalig. d. lib. 11. de
caus. Lat. ling. 6. 166. Pa5. 424. Conrirgeneis
veronatura in hoc consisti, ur possic esse ali-
cer, Ceu: Polhic esse de non elle, ac proinde
illud est immurabile: Hloc vero mutabile,
concinsicenim illud quodrem necessario
noncansie, (ed velur exrrinlecus accedic e
crenie Ccu advenir.
23. Ilnde d omne contingens aliquaim-
porcacimperfectionem, uc dictum ex Scali
erod. lib. 21. 6. 166. Duia quo quid a Cummo
illobono remorins ablcedic, ed eriam estim-
perte
ilte

## Folio 227 — 85892398X:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
227
perfectius. Accontingentia remorius à Tum-
moillo bnnoD Eoableedunt. L. etigm cd
imperfectiora (unE.
24. F. A exBo hicordo Encinm; quoad pExe-
Tencem maceriam, unum primum ee ab(olu.
reneceslarium, D) euS, hic proxima natura
sua plane immutabilia, remotiora inucabi-
lin quidem porse, led ex data LWvedios Facta
jom quodammodoimnuesbilia, omnium.
remoristima conringentia, quae e ob id iima
e imverfectissima Entia dicunELE.
25. Non rero jam quaeremus el est, an des
cur concingencia, tum, quia ipla experientia
285 arlnezor es Stoicosconturat. ridemus, in-
quicPnilippus lib 1. Physic. pa5. 50. volunt2
rem differre a lapidibus. Lapides ad unum
mocum deorlum inclinati lunE: AC volun-
tas relle porest oblatam pecuniam aut re-
jicere aut luspendere electionem, aUE, Cer-
ee hoc pores imperare loco otivae, VEre
cipiac, icem imperare ne recipiat, tut
quia haec a Doctoribus alias Fusisime per-
cractara cs quaestio, Oui Edcundi. Con
Fer Scaligerum Exerc. 307. sect. 25. Philippum
d. lib. L. Pby sic. pas. 49. 8 segq. Piccolomine-
um Orad. 2. Philos. Moral. Cap. 32. 5 segq. ali-
quot Finekium Disp. Metaph. 13. 9. 3. Sed pau-
cula de causis monebimuss
26 danS

## Folio 228 — 85892398X:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
220
26. SUnE VeTO CONFTHOIAFKE CAUS X
PARTIM ExTRA ENFTA, PARTIM AN IeSIS
EHTIBIS.
27. EXTRA EHTIA quae es, veleATNEI
NITA, VCLFLN +FA.
28. TNFLHETA est DEnS. Hlic enimli-
berrime hianc nacuram creavic ee ordinavie
ica urvoluic. Voluitaurem oprimum. Ouia
a summo bono simplicirer non porest, nil
Cummum bonum in unOguoque BeHeFCQUE
ordinc Encium proticisci, quod inquic Scali-
per ExerC. 249. sect. 3. ACOpcimum eraE da-
ri non cancum necessaria, led de concin-
Bencia proprar rarierarem, quam Cemper a
macllacuIa.
29. Frramen incerhxc dandus eratordo
ica, ucunum nececsarium darecurinkincum
caecera omnia Cinica. Nam duo infiniea ne-
queumielle, neque in Nacuras neque exrra
Nacuram. Essencenim duo principia prima
Scaliser Exerc. 359 sect. 3. Nec enim porestip.
se tacere Ens eencia inkinicum. Faceret c-
nim alium Beum, quod iterum acureinquie
Scaliger. d. Exerc. 249. sect. 5. F. nec ablolure
necellarium. quod non de limul scintni-
cum. EH enim independens. Ac omne hni-
cum dependens Scalis. Exerc. 61. sect. 5.
de

## Folio 229 — 85892398X:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
30. PLNZT A CIE PAEEIM F PPICTENS.
PaETIIM D EFLOLP N S.
3T. PFFICLENS in rebus humanis est
voluncas humana, quae ex ipla cum in actio-
nibuspolicicis eciamnum liberrima (ic. Duid
enim peaciperee Drus unius Derculcum, l
colenditacultas non esser in nostrafaculta-
re. Duin codem modo aque ab objecto
UBO OHeS ROMINES MOVETENEUT. AC COn-
specto equo bellatore et navisio. Ouare
inorebicurad ilum generosus (a II, ad h0c
ranuszigure Ouia lua cuique directio cAt.
Teaque lincullo exrimo objecto per volun-
carem morere pollum incellectum ad incelo
ligendum. e contra avertere ab incellectio-
ne, quodicorum aic Scaliser, d. Exerc. 307. sect.
25. cum inquam, liberrima sic voluntas hu-
mana ucique eriam ab ca libera proticilcen.
curactiones. Idcircoenim libera est. Ouia
libereagere porest. Imo eriam libere avic.
32. Hlanc caulam manifecte indicacPhi-
lixpus d. lib 1. Physic. pac. 50. Alcera caula con-
cingencie, inquic, quae propria est actionum
humanarii, est libercas volunearis humanas
qua estacultas sic indica hominum Narura
uc ponsine relle objectum, quod ostendic
parscornolcens, aurrejicere, aur luspende.
re rolunraris electionem. Ilaec roluntas
tons

## Folio 230 — 85892398X:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
tons es contingentia humanarui actionum
ac mulca in vira subernat. HaeC PhilippuS.
33. DEFLCLEAS CauCa eAt vis in naC.
ea, cum criam quondoque in voluntate
mocum ordinarium impediens _ velur in
CerrUI PCHS.
34. In nacura quidem: Nam haec(uOd
fine impedica nonnunquam aberrac, relu-
ei cum monstra componie, aut defecta odie
corpota uc loquitur Scaliz. 1. Poer. 6. 1. pa5. 4.
EInde et Duorus nueg Barcis cum aristorele
vocat Scaliserinr. Aristoc. deplancifol. 7. Ouia
FiInC Prter naturae consummaco ordinem,
NON EAIMEN CXEFA NREUITA CenCA; AEQ; CCO-
nomiam judicanda. Juia d nacura lunc qua
vis impedira. Pactum: Ouia poruie. Fieri
poruie. Ouin pocvie illa Facore, quod inquir
Scalis. d. l. fol. 7.1
35. In voluneate vero: Ouia de hic alia
oritur contingencia, E quae eoacta FaCIAE.
Naminremplu Forlan icurus erac homo, ac
cratricur ob delictum aliquod. in Carcerem.
Elic cerre concinsentiam lubesle qui nesa
verie, nirem albam else eadem opera no-
TaVerIE.
36. IN ENTIHIIS EPSTB, CUM COMMUHIS
occurrir caula, cum ociam in quibusdam
PROPRLA.
7. COn

## Folio 231 — 85892398X:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
231
37. COmM uN FS ad omnia spectat enria
creaca. Respectu Dei omnia illa concingencix
Cuncpropeer nacuram Cuam, quamhabene
Finicam. Omne ens abalio est per le Cor-
rupcibile, ctiamsi hullam habet maceri-
am. F. A enim tinicum, quod inquic Scal. Exer.
61. sect. 5. Quicquidhnicum est, contingens
eR. Ac omnia encia creata contingencia.
Cunc. Hic manifestam concingencix habe.
mus caulam, que camen in non pancis
cerro velur privilesio concelso inhibeeur.
Unde Ac, ur cerca prarogativa quaedam,
quae nacura lua concingenria lune d muca.
bilia necellaria tanc e immucabilia.
38. PROP R LA vel maxime in rebusoc.
currirnacuralibus. Ibienim heri debet gene
racio. Frg0 e corruprio. Nam: Unius gene
ratio estalcerius corrupcio. Lc: Ulnius cor-
raprio est alcerins generacio. F. ex ibidem eA
perpecur ucacio.
39. Hlinc lic: ubisperpetua eA mutatio.
ibi ec est concingencia. AC in rebus natu.
ralibus perpecua est mutacio. F. _ in rebus
naturalibus est concingencia. IIla vero acci-
dic vel racione formae vel Maceriae. Non ra
tione formae: Cuia Forma pralence de luum
velucipalacium detondenre, nulla sr gene-
ratio. Forationemateria.

## Folio 232 — 85892398X:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
40. Ec hoc manifestis rerhis docerphio
lippusd. lib. 1. Phy sic. 6. 49. AITera (DUTACaU=
leconcingencix. Dehacenim loguieur) est
propria mulcorum mocuum in clemeneis d
mixcis videlicce maceriae naTUTA MAONA Va-
ricrare vagantis a Auencis. Hlaec Philippus.
41. Idque imprimis propcer concraria, que
in mareria reperiuntur. Echoc rult Scaligee
in 2. Arist. de plant. fol. 31. ibi: Non inquit, m2=
reria subjectum est corrupcionis, nisi cum est
Tut corruptibilibus Formis nacuralibus, a
quibus Anune accidencia, qua habene con
crarium, vel concraria polica sic differenti
isirem contraria. HIaec Scaliger.
42. CON FYNCEN F+S apud 1)d. nOn
pavexeriam inreniuntur dictinctiones, quas
in Lexico nostro appalitas invenics. Nunc
unam auc alceram aerinsam.
43. I. In Mecaphylicis concinsens est, quod
incegra esentia necellario opponitur Scalis.
ExerC. 39. Echoc eA (uc e necellarium vi-
de Cornel. Martini Comm. Metaph. pag. 150) vcl
INCOMPLEXUM, VeL COMPLEXUM.
44. INCOMDLEXAMCA, quod persuam
nacuram alicer le habere porest. Fr hoc cA
iplarum rerum.
45. Unde hOC FESPECtU MOLS INFEECUE
rencisest, vel AcTErum, vel PaSSIruM.
46. CON
16.
ses

## Folio 233 — 85892398X:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
233
46. GOH TYNGENS ACTIruM est, quod
porestagere vel non agerC.
47. Sed C ON TLN O F NS P ASSFVuM CR,
epocesttieri velnon heri, pari vel non pari.
48. Clcrum que TursuS est VeINATURALE,
VeI VOLUNTARIIM.
49. COHZLNGENS NATURALF es, quod
perleplerum que eodem modo se habet, li-
cet quandoque per accidens rarieeur.
50. VOLuNTAeTuMest, quodpecle
adurrumque oppolicum estindisterens.
51. Unde illud vocatur aepunos. Ilabile,
idquecum r Duom, quando plerumque ac
cidic, uequodhomonalcitur quinque digi-
eis, cum oa Duon, quando rarc, uc quod
homonalcient lex digiris: Hloc vero voca
cur aoersor proprerea, quod au caulam su-
am est indecerminatum. Ouia voluneari
umest, dc proinde modo hoc, modo aliud
heriporest.
52. Inhilce ergo dirauis artipa orcochoc est.
porencia corradictionis vel maxime conspi-
cua elt. Vel maxime inquam. Naim alias
senerale esthocaxioma. Omnes resexIta.
Deum Cuncpredicae soraus arhipaorushoc est.
possunt esse ee non elle. Fchoc: In omnire
e quidem eadem, datur suraus artoctinn.
Goclenius in Mecaph. 6. 12. pas 95.
13. LOM

## Folio 234 — 85892398X:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
53. Comerexum est, quod secundum re-
ricarem alicer se habere porest. P. Aque hoc
propolitionis. Juo de videatur Philippus
lib. 1. Dial, pag. 22. 8 2. Dial. pas. 119. Fimpler. 20
Metaph. Cap. 7. 4. 7. fol. 135. 8 ibid. in Noris. 610
Clenius fol. 19.
54. II. A Tempore sumpra distinctione
concinsens cIt veL PRESENS, vel ABSFNS.
55. P R E SEN s ad est quidem jam, quam-
vis mox icerum adesse non posic. Ilnum
praesenssemper ect. Nam era abic cempus.
camen hoc, quod eit, praesens est. ut acurelo-
quieur Scaliger lib. 6. de caus. Lat. ling. 6. 113. pag.
292. Ecdehoc durcum illua norecur axio-
a: Omne quod est, dum est, necese est el-
se, nesiceciam contingeneia quandam inclu-
deropollinenecessicarem. Omne Fns, inquie
nonmale Goclenius d. l. 6. 12. pas. 94. exce-
Deodirino, quando de quarenus reipla cA,
necescckeRe, non quidem absolure sedne-
cessirarehrpocherica. Porenciae enim rario.
ne, jua accum peaecestic, poruirnon cse.
56, IIA DSENSCR, VEI PR ETERETUM, vel
FUTARAM.
57. PR A T e RTruMabiic. Carera compO.
ra, inquic Scalig. d. l. pag. 293. non Aanc. Scd
praecericum jam no eAt. Fucurum auremnon-
dum r. C. Aneasricie Turnum, Paris capuit
IIcle.

## Folio 235 — 85892398X:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
11
235
Felenam. Hlaec enim erh Facta GInC. Factum
aurem infectum reddi non possie: Pamen
nihilominus illa dicuntur contingencia.
Ouia caulx asenceshic fuere mutabiles et
liberae, nequeilla, quae hic dicuntur, necel
Cacio insune substanciae, quod recte monce
Philippus d. lib. 2. Dial pac. 119. EcAchocC.
leganseriam nocetur axioma: Ouod Fuic,
non porest dicinon fuisse.
58. Fu FuR uM aderie. Nondum enim
estur loguitur Scalio. d. L. pa5. 293. Sed mox,
releciam Cuocempore advenerie v. C. Perrus
hec Doctors caelum igne periblt. FF de hoc
axioma hocannocandum. FuturOrUm Con-
rinsencium non est decerminara rericas.
Duo de alibi Folius e distinctius. Adde
Philippum d. lib. 2. Dialect. pas. 139. FCFAM.
tum de necellario e conrin.
BenTC 
lele

## Folio 236 — 85892398X:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
36
EYNOXI~ C, AP. X.
AX1O.
i
.66
10
Pe
i
aord
17
eu
les
1
(3.
1
4
5.
rau
6
e
Pe
20
s
sN
11
eb

## Folio 237 — 85892398X:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
AZIOMATA
369.  TEcelsarium de conringens inceoris
LSellenciis drctinguuneur. Scal. Exer. 39.
Seu: Oppolca lunc necessarium ee concin-
PerS. Zabarell. in 1. post. Anal. Cont. 201. fol. 157.
num. 66.
770. Nihil est necectarium nisi Anis, auF
qux propeertinem. Scalis. Exerc. 254.
1
77r. Noti conrinuo, qua pendencexne.
cellario une necelsaria. Piccol. Grad. 2. Philos.
Moral. 6. 136 paG. 211.
772. Simplex necessicas omnem eollicpo-
centiam. Taurell. 2. AIp. C af. 9. 6. n. 3. 8 in ouv.
Mecaph. paz. 23.
73. Nccessitas ex hypochesinon omnem
collirporenciam. Taurell d l.
9y4. Praetericorum est necelcas. Paurell.
Inour. Metaph. pag. 115.
795. Nonneceslario est, quicquid ab alio
Est. Taurell. in d. Ovr. Metaph. paE. 25.
976. Illud est necessarium simplicicer
propreehnem, line quo AnisHaBCFIRON POL-
CA. Folet. in Pras. Organ. C. 3. G. 1.
77. Necelticaei nitil obstar. Piccol 2. Cratt.
Philos. Mor c. 36 pac. 211. ubirestrictio.
778. Neceltcas est inculpabilis de irre
prehenabIlIS n araezun aErcihor. Aristot.
4. MB.

## Folio 238 — 85892398X:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Metaph. C. 5. C ibid. Thom. Aquin. lect. 6. fol. 690
779. Omnis resneceslaria (violenca) cristis
est dmolecta. Arist. +. Metaph. e ibid. Thom.
Aquin lect. 6. f. 69. Ec: Necellicares molecti.
am hrabent al avarno) avaneor. Arist. 2. RhetOY.
ad TBeod. c. 11.
780. Necellaria Cunc prima inter omnia,
ita uc illis ablatis, nihil maneac aliorum.
Thomas Aquin. in d. l. 9. Metaphysic. Aristoto
fol. 149.
781. Dux neceltaria lunc, lemper (unE
in actu, ex non pollune esse de non esse.
Thomas Aguin. in d. lib. 9. Mecaphys. Arist. lect. 90
Fob. 149.
782. Propric neceslarium simplex cR. A-
rist. 4. Mecaph. C ibid. Thom. Aquin. lect. 6. fol. 69.
783. Nccelsicas ablolura compecie reile-
cundum id, quod incimum est ec proximum
ei. Th. Aquin. in d lib Metaph. Arist lect. 6. f. 69.
784. Necelsiras lecundum quid deven-
dec ex caula exrrinleca. Thom. aquin. d. l.
785. Omnisrescoiplo, quo est, necessaria
CH. Scu: Omne quod est, quando est, neceste
est ese. Philipe lib. 2. Phy s. Pa5. 56. es passim.
786. Necestarium abloture non es nilt
unum ex Cummum de Tolum Fns, caula e
principium omnium celiquorum. Corn. Mar-
ViM. COmp. MetaBB. Pas. 13.
18
e
es

## Folio 239 — 85892398X:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
sol
787. Oporrecese unum primum nece
rium, a quo alianecesticarem habeanc. Thom.
Aquin. in d lib. Metaph. arist. lect. 6. fol. 70.
788. Omnia Fncia aliquo modonecella-
Fia CUnE. Cornel. Marrin d. l. pa5. 151.
789. Necessicas ad Encis nacuram ma-
Xime perrinet. Cornelius Marrin. d. Com. Me-
taph. PaS. 1510
790. Ens dirinum lummam, perfecti-
mam, ee experrem omnis concingentix et
impertectionis haber necesiratem. Cornelius
Martim. d lpas. 152.
79I. OMInC FNS, PERTEFD EUM, CAtEnSCX
Sixpochelr. Cornel. Marrin. d. l. pa5. 252.
792. Nam: A DEo uc tale, est factum.
quod id tacere non pocerae. Cornelius Mar-
tim. d. l.
793. Ouodnon eltperlenececlarium, est
peraccidens necellariurn. Scal. Exer. 39.
794. In necelsicare, caula e effectus im-
mucabilicer connectitur. Scal. ExerC. 307. f. 25.
795. Non omnis necessicas tacum cAt.
Scalis. ExerC. 307. Sect. 25.
790. Non estnccellicas cogens Deum ad
concrarium. Scaliser. Exerc. 307. fect. 25. Seu:
Necellicari Deus non lubjicieur. Sim simon.
In 1. EtB. Arist. 6. 9. fol. 155.
797. Plam: Deus lupCa Omnem neceHIC
FC1B2

## Folio 240 — 85892398X:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
240
remconsictie, imo Dominus est _ Pactorne.
celliraris. Sim. Simonius d. I.
798. Necelsiras dependens in Deonulla
CRF. Scalig. 11. de cans. Lat. ling. C 106. pag 414.
799. Forrvica non lunene cestaria, neque
ucplurimum. Arist. 2. post. 6. 181. 6 ibid. Z aba-
rell. fol. 144.
800. Neceltoriumnon esse impossibile
elt. Z abar. in 1. post. cont. 28.
801. Nihil pexcer Dcuri est necesTariuris
Taurell. de Per. aeternit. par. 197.
802, Nlam: Cum + DeoTuncompia, ni-
hil est quod non ab ejuspendeat porectare;
verum quicquid in alcerius est porestare, ita
est, ucpossienon elles Taurell. d. l.
803. Contingentia in quibusdam omnino
est reliqua. Philipp. lib. 1. Phy (. pas. 50. Sev: NOn
omnia, quae hune, hecellario hunc. Pnilip. in
Loc. Theolos. loco decau (peccati paz. 61.
804. Omne concingens auc nécessario
CA, auc in necessario Fundarur. Taurell. in Pri-
umph. Pas. 258.
805. Fucurorum est concingentia. Taurell.
in our. Metaph. Pa5. 115.
806. Omre Ens concingens ee temporale
aliquando cepic elle. Timpler. 4. Met aphh. 6. 2.90
2 fol. 391.
807. Contingencia rarO RUNE. FaUV. 4. AIP.
C.as. g. L. B. 2.
808.

## Folio 241 — 85892398X:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
241
508. Conrinsentiam inrebus non tollie
PraelOIENEIA DeT. Piccolom. Crad. 2. Philos. Mo-
ral. 6. 33. Pas. 205. Fuse Zohan. Cerbardi Fom. 2.
Loc. Theolog. 10c. de provid. 6. 3. B. 43. fol. 72.
809. Concinsens cum ponicurnihilacci
dic impossibiles arist. 1. prior. 6. 7. Pbilip. lib. 2.
Pbys. Pas. 48.
850. Conringeneia caula macerra eA. A-
rist. 6. Met ap . 5. C5 2 Pbys. 49.
8II. IIla quae coneingenter hunc, non pol-
(unelciris Z abar. lib. 2. de propos. Neces. 6. 14.
812. Conringencias aliqua eriam racione
Sumenecellaria. Pircol. Cirad. 2. Pbilos. Morab. C.
36. pa5. 211.
813. Necesse elt, ut continsencia in muri-
doreperianEur. Piccolom. d. l. pa5. 212. Cornelius
Martin. Comp. Met aDB. PaS. 17 2.
814. Concinsencianecelle estrariari. Pic-
col d. l. Pa5. 252.
815. Concingentia actionum humana-
tum dependera libereace voluncacis. Philipp.
in LOC TBeol. Joc. de caus. peccat. paz. 61.
816. Deus concingeneia decerminar. Phis
sipp d. L. Pac. 62 ubi distarictio.
817. Respectu dirinx praescientie neces-
laria lunC. Quacunq; etiam ex caulis concin-
sencer e liberengencibus hunE Joh. Gerh. d.
ZOM. 2. L.B6. de prov, c. 3. n. 33. f. 66. ubi diltsriet10.
818. l1

## Folio 242 — 85892398X:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
242
818. In DeOnon porelexoni concingen
tia. Cornel. Marim. Comp. Metap h. pac. 151.
819. Nam: Concingentia eltimperfectio
rerum. Cornel. Marcim. d. L. Pac. 151.
820. Ouia: Concingentia ad non esea-
Bic. Cornel. Martin. d. L. pas. 152.
CDOCC
d8
C A P VI X
se
Tincus ordo eAto hic. ENS est vel
LPEREECTAM, VeL IMPERFEOTUM
SCOtUSI. Sentent Bist. 8. Scalig. ExerC. 19. Cornel.
Marrin. Com Mer aphysic. pas. 222. Timpler. 2. Me-
taph. 6. 1. fol. 69. es ibid Coclenius fol 10. Contet
Aristotelem 5. Mecaph. C. 10. Toh. Cuernherum Ca-
Dellam Copiae cornu Metaphys. 10. 9. 2. pac. 44l.
Thom. Aquin. Com. in 10. Metaph. Arist. l. 5. f. 159.
2. Duam Encis altectionem reliquis o.
mnibus praemiecie Scorusd. l. X eum securus
Finckius Disp. Metaph. 8. thef. 2. pac. 155. Sed
cumincreacis nulla lcperfectio, inrarione
principiorum e caularum, de necessaria lIE
illa vel concinseus: Idcireo prius omnino
doctrma de principio, caula, necellario
it
COn-
10 08
le

## Folio 243 — 85892398X:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
0
24
Contingentes eognoscenda Fuic et inquiren
da. Aohaconim hujus quanca quanta et
dependercopnicioe incelligenria.
3. FAverOP FR FP CT um cui nihiladdi
Pores AVIKLOC. 10. Metaph. cont. 13. Scalis. Evere.
249. sect. 10 Lmo etiam, cui ne adini quic-
quarir, denique in quo nihil, essencia mucari
gnicScalis. d. F. Nerc. 249. fect. 1.
4. Sic rectius quam Timplerus d. l. cue
pertectio cRactus perfecti, quacenus perte-
ccum, idem per idem declarans, vel potus
obtulcans. Ouaro enim, quid ille est actus
pertecti quarenus perfectum: Est perfectio
inguies. Recte. Overo quid estperfectio: BR
actuspertecti, inquies. Vides circulum, qui
nihil declarar, sed ad idem relabieur.
5. Perfectum dicitur a Facio. IInde perti-
cio. Duia hoc jam undiquaque ica sic cla-
borarum, urnihil operae ulcerius in ejus e-
laborarione ponipossicaueadhiberi. Ouam-
vis ad creata haec tancum perrineat lignit.
catio. Craecis e(evFENES,. Ab er quod estin
Ouia haec perfectio maxime interna AC _
quahrilceribus iphisinhaerear. Quod innuie
maximus Poccarun:
EOEOSQUC InFuLA PeTArTUS.
Et  quod tinem signifcat. Ouia Per
2
sectio

## Folio 244 — 85892398X:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
24
fectio haec ultimum finem, Ceu uc ica loquar,
ulcimam manum est conlecuta, uchaec expli-
cac Scalig. Fverc. 307. fect. 12.
6. Oua de caulaadditur: Cui nihil addi
Porest. Si enim aliquid addi posser urique
non ester perfectum, quia aliquid decl-
sec, illud nempe quod addendum. Erso
perfectum essec imperfectum. AbCurdum.
ec huc respiciensiterum Scaliger lib. 5. de
caus. Lat. ling. Cap. 113. PaS. 293. in GTaMmari-
cis perfectum dici ait propcerca, quod ablo
lucam actionem ostendat, cujus pars super-
sic nulla, ur pugnavie. Nihilejus pugnaere-
liquitactum est. HacScaliger.
7. Fevero occurrune itidem perfectimul.
ea apud Dd. distinctioneso Acringam jam.
unam de alceram, caeteras extribec Lexicon.
8. T. PERFEOruM CA, velINCReATuM, vel
CREATUM.
9. lrcrearum est lolus Deus. HocC.
nim nihil datur perfectius. Ouia ipse est in-
finicus. Intinico vero nihil par ane aequale
Scaligercom in Fippoerat. de insomn. fol. 12. CA
avrauxe, ucacure e pie loquirur Scalig. CA
iplum esse. Acquaeliberres, ne habecactuali-
carem ab esse, ita eriain habet pertectionem.
ACDensestiplum esC. E. eriam perfecti-
amum illum esse necesse eAt. BFerILET: A
quo

## Folio 245 — 85892398X:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ouoperfectionem luam accipinneomnia,
id necessario perfectisimum. AEa DCOPeF-
fectionem omnia eccipiune luam Scalis. FX-
erc. 359. sect. 11. F. Deus necellario crir perte
Atissimum. Adde Timplerum d. lib. 2. Me-
tapb. Cap. 1. 9. 3. fol. 20. Finekium d. Disp. 8. 9.
2. pas. 1620
10. C R F A TUM in ColaS e camen omnes
creacuras cadir. In lolas, quia finicum est. F.
non poceltcompetereniliilli, quod tinirum
est. Aclolacrearura finita eA. F. ee solierea-
tura hoc compecit. Lc tamen in omnes.
OUIaA DCO LUINEOMNES CrCATUTE. AF d DeO
nihilniss perfectum. Bonus non porest nili
bene, pertectus, non nili perfecte, inquie, Sia-
liger Exerc. 349. sect. 5. AF Deus omnium opti-
mus. Ac Dcusomnium pertectissim. Ex dict.
F. a Deonilnilivonum, a Deonil nil perte.
Ctum. E. OIMneS CrCatuEX erunt perteCTA.
Respectu nempe luxe originis de crearionis
primare, non relpectu lublecutae labis e
defectionis. Per hanc enim mulca cllencia,
alias bonae ee pertectae inAicta lunc rulne.
ra, qux nec dum lanari POEVCRUINE.
II. EstGUE HOCVEISIMPEEZ, Vel COM-
PA R A TUM. TimplCF. d. l. es ibid. in NOF. C0-
clenius fol. 10.
12, SIMPLEx PERPBOruM eH, quod cuiris
enei

## Folio 146 — 85892398X:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
e
enricrearo in (uo genere competic. Er hoc
elt. de quo jam dictum. Omnia enim encia
creaca in suogenere (untbona. Omne quod
est. sibi est eebonum, ecocum de perfectum
inquit scalis. Exero. 240. sect. 2. Ouod imper
Fectum est, in nulla specie vel reponiturrel
existie inquicicerum Scalig. F. verc. 106. sect. 2.
adjectaracione eleganciltima. Cujusquee-
aim reiessencia est indirilibilis. F. Pcuria ve
solola pertectio elt.
23. Visaroumenri elthaec: Si res per (Ce
in luo genere eslecimpertecta, uriqi necesta-
rid esencia donda esser divilibilis. Rario cAt.
Ouia essentia Tola estpertectio. Acimperte-
ctum est, quod dividicur secundum parces.
Duia addendum estaliquidimperlecto. F.
non dacur impertectum, quod non sicdiril-
Bile. Acesseneia est indivisibilis. P non daeur
+es, qua p (e e in luo genere, impertecta (IL.
14. Ec hoc mulcis in locis inculcat SCa-
liger. Suo quicque in consu pertectum clt.
inquicd. Exerc. _ Opcime Everc. 245. fect. 3. A
Cummo bono simplicirer no porestnisisum-
mum bonum in unoquoque GenerOAUEOF
dine Encium prosicilei. Hlomo namq; luo
in genere lumme bonum cst, de mulca et
cimex in luis, quicque circum scriptionibus
ellencialibus. Non enim eMlenehoc, qnod
a

## Folio 247 — 85892398X:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
247
Conenil in summo luo (ur ita loquar) esten-
diessene. Hlaec Scaliger.
15. COMPARATuMORE, quod Enricomm
Parare comperit. Comparare inquam, live
CUM SEMETZPSO, hre cum ALLO cOM-
DALCCUI.
16. C uM SFIDSO. Sichomonduleus est
perfectior leiplo intance d nondum adulto.
Hlomo doctus leiplo est perfectiorindocto:
Sedramen accidencalirer. Ibi guidem ma-
Jor aequilica fuie quancicas. AC guancitas aC
cidens elt. Ac nullum accidens porest sub.
Aancia conferre elencialem perfectionem.
Hlic voro alia inducta qualicas. Acex illa acci-
densest. F. nec illa poruirhominiaddere es
Cencialem perfectionem.
17. Nam, quodrecte inquit Scal. Everc 307.
s. 27. accidens non est caula enciraeis Ampli
citer ledralis enciraris. Substantia acciden-
risadrencu aut inhaerentia no sicaliud, led a-
liomodole habens, ac remanernihilominus
eadem quodicerum inquic Scalig. d. EXerC. PC
recte in similiidem Scalis. d. Pverc. sect. 7. in fine
Sic equus, inquic, non ellet equus, nisipolt-
quam edoctus eser ofticium Cuum. Sicincel-
loctus non scactuinceslectus, led actu talis,
nonactu hoc.
18. CuM ALIO, EF CUMDEO, SC CUM CREA-
F15.
29. CUNE

## Folio 248 — 85892398X:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
240
79. C Un D EO comparata, quaecunque
sinc. illa impertecta lunc. Deus ergo perte
ctissimum illud unum de unum illudperte-
etissLIX.um.
20. Optime Scalis ExerC. 140. fect. 1. Omnia
haec, inguic, non dico lingula, led omnia
inquam, aegueeriam cuncta d conterca, I1d
ucexcisunum hac, si cum Deoconferaneur.
non solum murita acmauca, sedeciam nihil
acque Gireliccat, hrenonliceardicere, mi-
nusquam nituiL. Hlaec Scaliger.
21. CUM CREA TIS: FLIO GUDETUNCCFCRCA.
corerium in perfectione pollune instirui co-
Paraciones. Premamicerum restisia Scalige
rimei. Si octrea, inquic d. Everc. 140. fect. 1.
mucila videantur, quia limax repar; ac limiax
criccalpa mutilus, cani calpo, canis hominio
Pigeac profecto nacurae nollra. ( porropio-
cedat oratio. Nos quid Nonne mucilus
crichomo. Daemonicompararus: Ouidiplz
Damones, had luperiores menres referan
cur E HacScaliger.
22. En comparatam pertectignem, limaX
est pertectior ostreis, limace calpa, calpa c2
nis, canchomo, homine Damon, Daemone
mences luperiores. Idquenon rili compara-
TC. Quod aiple concexrus octendie. Nam
alias omnia illa per se ee limpliciter in gene-
re luopertecta luncur dictum.

## Folio 149 — 85892398X:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
1
14
23. Daneur ergc in comparacione perten
ctionis gradus. quoselehancerenumerar sca.
lic. d. Ex CrC. sect. 1. Sumine perfectum DEus,
limplex simplicicer verum unum est. quode
sibripli d principium e finis. Istolus ave-
2n5. Siergololus Deus estavaers, urique et-
iam Colus Deuscririn le, à se pertectus. Ouia
caerera omninindisent Deourfactore ee lu-
sencatore. Alia quo lunceipropiora, illius
icem capiuneperfectionis majorem parrem.
Acilla non unamodoproximantilli princi.
pio. Duaedam enim lmplicitate, ucmenres
illae immareriales, alia conera compolicio-
ne uctlomo. Cxrera incermedia condicio
nc. Ulnum isitur lummum Cimplex. Ouis
nullius indisenselt. IIle Deus. Contra: II-
num simpleximum. Duia omnium indisens
estihaec maceria. Mediusincer haec Homo.
simplex incellectu, corpore, compolicus.
Ouaeiplum incer e Deumlunc, simplicia
per pradus quosdam. Duae intra cum, ad
materiam usque primam compolica omnia
leriacim per classes luas. Vide plura apud
Scaligerum d. l.
24. TI. P FR F F C FU M alind CAP PR FF-
CTUM DERFECTIONE RSSENZIALL, ALLUD
ACCIDEHEALE
25. F. 5

## Folio 250 — 85892398X:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
25. ESBENTIAZIS CRE VeI A PRIORE,
VeL A POSFER EORF.
=e 26. APRtORE, quae essenciam consticuit.
Oualis est ipla torma seu essenria cujusq; rei
perhane enim res estid, quod est. FincSca-
liget Exerc. 10b. fect 2. F Cencia inquit lola per-
fectio est.
27. A POSTERIORECR, quae cKentiam co-
Mrieaeur. Sic hominis perfectio criam in eo
conhttie, ut logui, ridere, raciocinari pOtE.
Achaec adjuncta cantum Cune, que ab HuBa-
naelencia dimanane d dependene.
28. ACCIDEHFALIS est, quae separabiliCCE
reiinest, neque vel essentiam consticuie, vel
consticuram comicatur. Sic Anis estejus rei,
cujus eRRms perfectio Scaliger. EXerC. 254.
h. C. accidenealis. Id quod exemplum d. l.
lubjectum aperre docet. Ric enim Scaliger.
Oneperfectio hinactione consistatincoréa
Sidec, cujus actio cAt. Fn: Anis hic ejusq; per-
fectio in actione consistie. F. non est estenrin-
lis. Actioenim nulla essencialis est. Perbie
Scaliser. Si in passione, ab corransc iH II-
lud, cujus est passio. En: Perfectio cRins
paltione. Ac nulla itidem passio est essen.
EIalIS.
29. Aa hancclasem eriam exrera veteron-
ida luncaccidentia, quae quoqua modo ad
Tabje-
e
dese
A1

## Folio 251 — 85892398X:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Subjectum requiruntur, Cre incerne sire ex
Ferne InceEne V. C, in homine requiritur
guanticas, vircus, Frudicio. C. ab hlce de qua
dam homini speranda pertectio ExVernere.
quicitur locus, cempus aerec. F. d ab tilce
homini, quaedam pecenda crirperfectio. FF
hinc explicandus est Scal. Exer. 250. s. 1. Hlomo
imperlectus est in le, pura respectu rirtucum
compacandarum, e imperfectus ob multa
extrinlecus adverla, puca exrerne. Ouia
hominimulca ofleruncue, quae ipsinononi
nimas interune chacies. Ouare iple addieSca
liger: Impertectum roco nunenon essentias
ledcgenrem adminiculorum ad conserra-
tionem. Echocicerum deillis, quae excerne
hominiinterriune, _ sic defectum ejus alis
quo modo sublevanc es lupplenc.
30. ImPexrrerum ergo est, cui aliquidad.
dipocest. Sic exnacura oppolicorum. Ouias
Pertectum ell, cuinihil asdi poreRt. P. Imper-
fectum eric, cui aliquid addi pocelt, v. c. aqua
dum cale hc; perhcicur acquirendo calgre. P.
ance respectu iltius acquirenda aqua aeci
dencalis, non fuirpertecta. Sic er lemen PeK
se perfectum est, constans nempe macea
eeForma. Unde de principium dicitur Sca-
ligero Exerc. 268. X C CuraruFex Fverb. b. sect. 7.
Sied quia eA Proptes provasationeutdocet
SC4

## Folio 252 — 85892398X:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Scaliger exerc. 101. sect. 19. idcirco perticitur
dumhractur. c. canis, ac differe à canc ca
nissemen ur poreltas ab actu. F. hoc respectu
lemen est impertectum. Vide Scaligerum
ExerC. 268.
32. Sic de dispurans Exerc. 10r. lect. 1. a1
Forma iplamisceripoline. Formarum illa-
rum nacuram, inquic, esse dixerimus, ur de mi-
Ecerie sejunsi queane. Idq; propcer imper-
Fectionem. L. renim haecisnobiliora peoDceF
meliora corporatacta sunc. IIaC Scaliger 32.
Ouorlum ee reterripossuneilla, quae de Elea
menris dilpurar Fxerc. II. clesancissimei, bi:
Noncolum, inquie, apperunc elemencalu
umubi. sederiam saudene esse exeraiplum.
ne graviora univers jaccura sparium illud à
cererrimo hoste occupetur. Nihil protecto
hoctile magis, quam non Ens, racuum au-
rem non Ens. Prima igicur perfectio in luo
ubi, sccunda in prohibitionenon Fneis. Ad
id eriam condira lune a Creacore, uc de BNC
Encia e parres Fnrium perfectorum. Onia
enim imperfecta Tune in lua prim anatura,
paudenenon essehoc, ne melius (InE. G au-
denenim ese lapis, Plata, equus, homo, po-
tius quam ignis, auc aqua, aut alia. Ouia
proprer hoc facta lunc. Pinis aurem perAcie.
deaqueisnisuchachomo, non cAtcorruprio
Mera
se
ers

## Folio 253 — 85892398X:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
Il
Be
t
et
10.
253
mera sed refractio se perfectio. Er cantum
de perfecto e imperfecto.
ETNOYIE C A P. XI.
10)
5 2 3 Ce a
us d s
2
AXIO

## Folio 254 — 85892398X:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
eMLCA
82r. T YNaquae que species sibi pura de Bei
factac imprimis had genusictera.
TUT. Scalis. Exerc. 206. sect. 2. Seu: Suo quic-
queincensu perfectu elt, eriam pulex, ce
jam ricinus. Scalis. d. Exerc. sect. 2. Seu: Ouic-
quid est, luo ingenere perfectum cAt. Scalin
4. Theophrast. decaus. plant. Cap. 4. fol. 227. FC.
Nullum Ens speciticum est inporentia FnS
aucimperfectum. Scalig. in 6. Theophrast. de
caus. plant. cap. 26. fol. 385. Seu: Ideim eAt XCFO-
cum ec perfectum in luo genere esentix. Sca-
lic. in 10. Arist. de Histor. anmal. 6. 1. pas. 31.
822. Omniaincerna quadam commocio-
ne expecune surperfectionem Piccol. in introd.
ad Cvil,s Philos 6. 2. PaC. 3.
823. Ouod est pertectissimum, non estnio
Tunum. Job. Cerhard. Fom L. LOC. TBeolog. 1. de
Nat. Dei C. 6. n. 41. fol. 216.
824. Nam: Is demum est pertectissimus,
quitolus cocum habet. 7ob. Cerh. d. l.
825. Elnumquodque lecundum quod eAt
perfectum, secundum hocinajore acedi po.
centia est instructu. Zoh. Ger. d. l. 6. 16. n. 123. f. 271.
826. Clnumquodq: Ensin quoris genere
diciemr perfectius, quod plura de melius por
estineo genere praestare. Joh. C erB, d. b. H. 123.
2
Pler
.
49

## Folio 255 — 85892398X:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
255
827. Perfectionis de imperfectionis diste-
rencia a Formisrerum pecenda, non maceria.
quae una est e indisteres. Taur. AIp. C af. 9. 6. B. 8.
828. Pertectum prectancius est impertecta
Timpler. 2. Met ap B C. 3. 9. 12 fol. 27.
829. Pertecto nihil addi porest. Scalis FX-
er6. 249. Secb. 1. Sim. Simon. In 1. Eth. Arist. 6. 7. fol.
202. ubilimicatio.
830. Pertecto nihil adimiporeA. Scalis. d.
ExerC. 249. sect. 1.
831. In perfecto nihil csentiX muTATBOE.
Cl. Scaliger d. FNerC. 249. Secb. 1.
832. Tlinc:. Perfectiounins Cncis no parest
auserinegiminui. Fimpl. 2. Netap h. C. 1. 9. 5. f. 47.
833. Pertectum increarum omnemexclu
dir imperfectionem de limicarionem. Timpl.
d. 2 Metaph. 6. 1. 9. 5. fol. 74.
8,4. Omnis pertectio creaca inclunicali-
quid imperfectionis. Timpl. do l. fol. 74.
835. Omnis perfectio est aliquid potici-
rum. Timpl. d. l.
836. Perfectistimum in uno quoo; gene-
re est menlurareliquorum. Cocten im prodr. CA
25, Pa5. 360.
837. Pertectionis gradus non mucanlpe,
ciem. Taurell. 4. AIp. C. a f. 9. 1. N. 24 pa8. 657.
858. Ulnumquodris appecu lui perfectio
nem, led absq; lua corruprione. Faurell. 3. AIP.
C.as. 9. 1. M, 35. P.44d0

## Folio 256 — 85892398X:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
839. Fssentia Sola pertectio est. Scalis. 106:
sect. 2.
840. NIMLERUnUMI pETHCIUNE. Z aurell. 4. g. 1.
1. 4. Pa5. 618.
841. Decujusratione est perfectio e ab-
Solucio, idnon recipicmasis de minus. Piccol.
Crad. 4. 6 4. Pa8 358.
842. Craduum perfectionis ille poriorcen.
Ceri debec, qui caereroslequitur. Piccol. d. Gr.
Cap. 84. Pas. 367.
843. Nam: Progredimur ex minus ac
majusperfectum. Piccolom. d. l.
544. Perfectio, rei perficiendae responde.
redebec. Piccol. Grad. 96. 19 pac. 792.
845. Ouodnon est perfectuim, ne est qui.
derm. Scalie. inI. Thephr decaus plant. c. 18. fol.70:
Ec: Clnum quodque perfecte naturam acque
cRenciam Tuam obrinec. Contaren. 2. Metaph.
Pag. 10.
846. Omne Ens praecer primum perte
etionem, quam haber, à se non habet, se d per
emanacionem de inAuxum primi Encis. Con-
taren. 2. Mecaph pas. 15,
847. Nam: A primo Ence omnia in sui
nacura _ perfectione COnSCEVANEUE. ContA-
ren. d. l.
848. Hinc: Encia sibiipss s relingueren-
cur, in nihilum ECMdeTeNE. COntaY. d. l.
849 PCF.
2

## Folio 257 — 85892398X:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
259
8+9. Defectissimum in quogi genere eA
vel maxime cercum, maxime Anicum, aCMA-
rimeunum. Contar. 2. Metaph. pa5. 21.
850. Ilnaguaeqi res perfecta est lua opeta
tione actuq; secundo,non aurem Fora (uty
ctanciali d actu primo. Contar. 3. Metaph. P. 420
851. Perfecti es perhcere, de luam perfecti
onemaliis imperciri. Contar. 3. Metaph. pa5. 43.
852. Omne, in qua aliqua pertectio exittie
sccundum parcicipationem, indiger, urtore
acur ab aliquo, in quo Formailla perfecta le-
cundum se roram existar, id est complere, de
non parcicipaione quadam. Contaren. d. l.
ac. 51.
853. Ubi est contractio, ibi non est ab(o-
luca atque omnibus modis completaperte.
etio. Contar. d l. 4 P a5. 60.,
854. Perfecto nihil decst. Scal. in 10. Arist.
deHistor. animal. 6. E. paG. 31.
855. EIlera ren 9. nihil est in quag: Hatura.
Scal. in 6. Theoph. de caus. plant. 6. 33. fol. 383.
856. Aliaspenderer Lemmper, quipendet d
nuIIO. Scal. d. l.
857. Flinc: DDua LunCEr HENC, COruM PFO.
sresus Cicarenes. Scalie. d l.
858. Exminus pertecto perpropria Facul-
cacem ejus, non valer prokcilei practanciusee
perteCtInS. PH65Bl. 6YA4, 2. 6. 36. pa8. 251.

## Folio 258 — 85892398X:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
859. Ouod commune est. nallius reilub.
Ranciam complec. Taurell. 1. g. 1. B. 5, PaZ. 10.
860. Perfectio porestaddi perfecto. Rion
lanus in Libariomania pas. 168.
861. Perfectum nobilictimum acprinci
Dium Nacurae non accipic a minus nobilimi.
nusqe pertecto perfectionem. Scalig. Exerb. 19.
802. Perfectio lumma est parere condito-
FI. ScaliGer ExerC.MI.
863. Pertectiora videneur, quae simplicio.
Ea. Scaliser Exerc. 140. sect. 1.
864. Perfectio nulla eA priratio. Scalieo
ExerC. 298. fcCt. 15.
865. Perfectio non perpenditur iti quan
cicace, (ed qualitare. Scal. Exer. 99. sect. 1.
366. Perfectum non reciprocatur cum
EATC. Er Bustactius a S. Pacilo in summa Philoso
part. 4. MetaB b DIsB., Pa534.
867. Id quod pertectum est, non indiger2
liquo exceriore. ledtorum lublua perectio
ne. Thom Aquin in 10. Arist lect. 5 fol. =59.
868. Perfectioindivilibilis est. Scalig. in 30
Theophrast de cau(planc c31. fol. 215.
860. Non porest simul Rare pertectio et
impertectio. Scalis d l fol. 215.
170. Nihil pertectum Simplicicee Pextee
Colum DEuM. Scali8. in 4. Zheophrast de caus.
Plant. 6. 4. f0l. 223.
871.LCF
cap
58

## Folio 259 — 85892398X:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
259
871. Pertectum, E Caperiori generi coim-
parecur, impertectum judicabitur. Scaliger. do
l. fol. 227.
872. Nullum imperfectum vulc in sua.
imperfectione MAMeTE. Zabarell. demente a
Gencecap. 4.
873. Ouod imperfectuin estin nulla spe-
eie reponitur vel existic. Scalicer. Pxerc. 106.
Sebt. 20
874. Impertectius non produeit perte-
atius Timpler: 5. Metaph 6. 1. 9. 7 fol. 515.
875. Omne impertectum est priusperte,
a0. Timpler. 2. Metaph. Cap. 1. 9. 11. fol. 37. ubi
limitario.
876. Imperfectio est quali etadus ad per
Fectione. ScalG. Exerb. 2I.
877. Imperfectum non differt a perfecto.
Xiccol. Crad. 4. Philos. Noral. 6. 20 paC. 307.
878. Perhcienspraestancius censetidebet
eo, quod perheimr. Picsol. Corad. 5. PRilo (. MO-
ral. 6. 58. Pa5. 524.
879. Imperlectiora celerius pertciuntur.
Scalis. in L. Theophr. de caus. plant. 6. 8. fol. 34.
880. Ouia: Minoris cgentoperK. Scab. d.l.
881. Imperfectum quodliber a pertecto
dependet Contaren 4. Metaph. paz. 60.
882. Nam: Imperfectum dicicur s. un
dum denominationem pertecti, c. 1ar. d. L.
e

## Folio 260 — 85892398X:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
260
383. Oud quicque perfectius estingene-
re corrupcibilium, eo est obnoxium pluribus
imperfectionibus. Scaliger in 1. Arist. de plant.
fol. 772.
A AO CC3D
C A PUT L
De Ente actu xel potent
2.C Exrus ordockohic: Ens vel eAACTU,
DVeIPOTEHTFA. Aris, 12. Mecaph. cont. 26,
2. Phy si6. 6. 8. e ibid. Colleg. Conimbric. fol. 187.
9. Metaph. ConF. 1, (8 12 cOnt. 16. Scaliger. FXerC.
307. fect. 14. Finckius Dißp. Metaph 11. thes. 1. Pas.
227. Frans. Eustachius à S. Paulo in summ. Philo-
Sophia parb. 4. DIsp. 3. 9. 9 Pa5. 55.
2. L.N SAC T u elt, quod suam haber exia
Renriam. Gioclen in Metaph. Cap. 7. pa5 69. quod
et alerie iisdem verbis Cornel. Maccini do
Com. Metaph. pa8. 44.
3. Idque ipla vox actus indicac. Significae
enim lemper perfectionem aliquam seude-
rminacionem, quae vel maxime a Forma cAt.
unu esforma de actus a Dd nonraro, puno
_ eodem. Curpancur. Graecis dicicur ercercao
visipla, qua in est id, quod est. Sic ircereia e
et
M
ip

## Folio 261 — 85892398X:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
261
ectactu Ens, quod jam est, nec opushabecue
emplius perticiatur. Vel cciam errenézca, cu-
jus rocis disticulcer exprimes éuoaon.
4. Dui Eciune quid sic aidos, quid uoeon
quid nojos, quid x hurciras non isnorabunE
quid esterrenexca inquic scalis. Ever(1307. sect.
12. ErgO Evrenexcia, cido5, vosDn e ∞ lnv ei
vas idem sighiticabune, quod d aperris ver
bis docerScaliserd. Exorc sect. 39.
5. PvrNExca elt rencorms, inquit, icerum
Sealis. d. I. E. omnis actus aliquam perfection
nemimporcar, uc dictum. Ouodclesancee
in specic, de anima explicat idem Scalis. d.
Exerc. cum Formam dixeris, inquic, incelliges
immacerialicatem, simplicicarem, poresta-
cem, perfectionem, informacionem. Hoce-
nim ester, quod innuic maximus P’otcarume
corosque inFula PeT aTEUS.
Hloc est ren9. Ouia est ulcima Forma (ub
caelestibus, ee princeps inferiorum, Anis ac
perfectio. Hlocettexerpolle, ucipla sicau-
cor omnium functionum, omnium moruu.
6. Unde generale hoc exltruo axioma :
Omnis actusrei, cujus est actus, perfectio est.
Omnisactus est caula moruum sentunctio-
NUM.
7. Pergir Scaliser: Oporceresse (ubstan-
eiam (loguitur aurem de anim2B, FXBYb. 307.
sectio

## Folio 262 — 85892398X:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
262
Sect. 39.) ( Hc actuS expleAEQ) NACEA RIQ EO-
cam vim corumque ambicum rocishiujus er
enezaa, qui Canevalde masuns est. NCq; elt
ea roxtam oblcura doctis, quam novanovi
riisverlantibus in caligine, nacuralium dei-
nicionum, qua d prilcis crasse quali infor:
nosortae carnium constirucR lUNE.
8. Paucis: crrenexcae est necessario (ub-
stancia e pars compolici. ex poriore perte-
etio d inis est pars compoluri. Duiaer. 110C
namque est sorxetor id est, ex quo sie alignid,
ec in co inest. Tum heltézor, cst Forma.Ouia
haber maceriam, nequelotum habec, lcd
eriam concinet uelicunum. Hloc enim est
Excr quod irerum appolice docet Scaliger.
do EXerC.
9. Dux omnia pro incentione Scaligeri
accipienda est. Lognicur enim ibi de EVTeNE-
raa quae est Cubstauciarum. Flxcnon estni-
sisubstancia. Atincerim e accidencium lu-
am else eriam errenexcaer, suum actum, Ce-
quencia docebune.
10. Aeruserderic Forma directa ad po-
renciam pertciendam.
1I. EIbi dua occurrune. Unum: Omnis a-
ctus respicic luam pocentiam, nec dari porst
porencia, quae actum, uctuam perfectionem
non desiderer, omnisporeneia deliderniper-
HCt

## Folio 263 — 85892398X:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
267
Rci ab actu inguic Flacius Lib. 2. 205. Gene
ral. Cap 21.
12. Alcerum: Omnis actus perticie poren-
eiam. Actus enim tacic, ucres jam BC, quae
ANCCA nOn CraC. Duod potencia cst. aliquo
modonon est, inquir Scalicer Exerb. 23. sect.
1. Omnis porencia est contradictionis, hoc
elt, ad esle d ad non esse inquir Pererius lib.
5. cap. 9. Ac esle est perfectius quam non esté.
Oradecaula ub, accu suncomnia, ibintil
inporentia.
13. Apponuneur vero eenlurpancur dDd.
accus diltinctiones acmocumrarix De qui-
busconsuliporerit Lexiconnostrum. NunC
maxime communem apponemius. ACZUSCIE
NCL INCREATHS, Vel C RFATUS.
14. IN CR B A FuS eAt Tolus DEu sunde
e primus e purissimus octus dicitur. INDEO
nihiil inpocencia, sed in setu omnia, imo ip-
se purus, primus, medius, ulcimus actus in-
quic Scalis. Everc. 6. sect 2.
15. C R F A FUS rebus creaeis competit.
Echic varios admierie ordines. Sobjiciam
pauculos: ACTUS CR F A TuS PoteltCON
HdCFATI FATIONC ZUM NY A TWRSE, XUM
O RDENIS.
16. R A TLOHE N A ZAR E estY. PURUS
vel LMDURUS.

## Folio 264 — 85892398X:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
27. PuRuS Acrus cribuirur substaneiis
Simplicibus, seu expertibus materiae, quales
unc Angeli ee animae humanae, uc explicac
Faurell. Ib. de Rer aeternit. Pas. 164. F. II PUFUS
oriceribuedus rebusmaceria immer(Is, qua-
leslunc Physicaomnes, qua maceria cono
Aanclua, ur alibi docetur. Ec (IC et1 A heC PFO.
ponic ex Scholasticis Cornel. Marrim d. L. Pa.
92. ibi: Purum actum, inquie, vocane For-
mam, gnacenusest torma, qua macorix nihil
admixcum habeac. Impurum quiqs fociaeus
sic cum mareria, gnam libiannexam habeaco
13. Duamris e haec compararerespectu
Dei Cubelius explicat Scaliger ExerC. 61 fect. 5.
ibi: Ouod actus purusnon est, compolicum
aliquomodo cH. F. e relolubile. Solus au-
Fem DeuS PuruS. HaC SCaligCF.
19. Undehoc indubicatum pono: Solus
Deusest actus purus F. Cxrera omnia erune
retusimpuri. Idq; Proprerca. Ouia: Ouic-
quid est compolirum, id actus purus non est.
Acomnia, quae Tub Deo Cune, copolca TunEo
Scalirer Exers. 359 sect. 12. F. OIMNIA PEXTCEDE-
un cuncaecusimpuri.
20. Idem e in specie de luis incelligenciis
docer e probar scalis. Everc. 359. sect. 2. F I. in-
quic incelligencia actus, id csEns, cuinihil
saulx porest erenire, qua lichoc, quod est.
ec

## Folio 265 — 85892398X:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
26
Neq; hoclacio: id enim est ese actu pori, que
actum. Sed est actus. Oula estorbis luiperte
etio, quamrisnon in orbe. Hlaec calectis. Su
per calectisaurem accus, quia nullomedio
instrumeneo egeradfunctiones luas pertici-
Cndas. An vero hcpurus actus. quaerie ran
dem ibidem Scaliger de caregoricerespon.
dec: Non. Solus D eus caula est sine CAU-
la e Ensabsque Ence. Meranamque essen.
tia. Incelligentia verocamecli non est com.
polica ex maceria ee forma: Tamen constae
ex aliquo cunquam porencis ee aliquo can-
quam accu. llacicerum Scaliger.
21. IL. SUBSTAHETALISVEL ACCTDENTA
EISaqueacforma. Lcramen omnis estessen.
cialis. Nam: Omnistorma estellemialis. O.
mnisactus est Forma. F. omnis actus est el-
senrialis, h. c. esentialirer perheir poreneiam.
22. SuBsraorraLis eA subsanciarum, AC.
erDEaraLIs Csaccidencium. Rario dictorie
eH: Duicquid est actu, id actum criam habe-
acnecellum est. Aclubstancia ei accidentia.
actulune. P. _ substanie C accidentia actum
habeaneneceltum elt.
23. Jam lubstancia non Poresthaberepro
accuaccidens. Duia omnis actus dehercon.
ferre perfectionem essencialem. AcaccidenS
non porest conterre substantia perfectione
R 
esCn-

## Folio 266 — 85892398X:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
d
ellentialem. FNec enim Rcneceslariu princi
piumlubstaneie. Aerulsum accidensporelt
Hacui principium subsancix ZabarcII. de In-
divid. constit. c. 4. Rccidens quilubstanciam.
fecerit? quaeric Scalie. Everc. 10. Nam cerre
producicur substancia nisi a Cubstancia. F. ha-
Bebic actum substancialem.
29. Ulcerius: Accidens non porest ha-
bere pro actu suo substanciam. Ouia actus
debecesse ellentia lis aeque ac FOrIMA. ACaCCI
dencinon porest esse ellencialis substanria.
Deberet enim esse incerna. Aenulla Cubstan-
tia incerna est accidenri. F, habebic actum
accidentalem, sen habebirpronctu accidens,
25. Id quod dapertis rerbis docerCornel.
Marrin in Com Mecaph. pag. 68. Ouodris acci
densinguie, habecluam pocenciam in subje-
eto habili, aequehujus porentia actus est ac-
cidencalis. Alia aurem est porencia pastiva
nacuralis respectu actus substancialis, lcuri
ea porencia est in maceris prima, relpectu
Formae substancialis. Icag; actus hujus poren-
cia hve actus, qui perticiehanc porentiam, di-
cecut d cric substancia. Hlaec Cornelius. Poc-
est d hociplum oprime deduci ex Scalio. Ex-
erc. 307. fect. 27. in fin. Philippo 2. Physicor. Pa8.
228. Qui adeancur.
26. R ATTONEOR DTHLSACTUS CA
VEL
1

## Folio 267 — 85892398X:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
267
NEL P RLHVS VFF S R CUHDUS. Scaliger,
EVerI. 6. sect. 5.
27. Qua distinctione diverhmode utun-
cut Dd. Aliis enim actus primus cRCOlUSDF-
US. EF GC acCipiO Scaliger. EverC. 6. fect. 2. ibi3
Iple (loquitur aurem de DEO) Purus, primus.
medius, ulcirr. us actns. Et hoc respectu cere-
tiomnes, quorquorlune, erune secundi l. 6.
a primo dependentes.
28. Aliis, idque Frequentius, actus primus
est iplaForma, per quam res operatur. Ouam
edistinctionem apertis verbis proxonit A-
ristoreles 2. de Anim. 6. 1. cont. 2. ubi ex HaCFaH-
dem Anima senusolicie, quod est connexca
Weco m. Actus primusuromnes explicane Dd.
29. Idem inculear Aristoreles 9. Metaph.
cont. 5. ibi: Actus, inquic duplicirer dicieur, 2-
lius quidem sienri sciencia, alius aurem sicuri
speculacio. Hlic lciencia est habitus, sed ca-
mensine ovcrarione conliderar, ur qui alias
ociolus est, uc tr in dormiere, vel eriam aliua
asere: Sed speculatio est ipla oporacio, a pri
modependens. sine quo d illa essenoporest.
30. Unde duo maximenocabilia hic pau
eis explicanda reninnE axiOMAFA. LTMLMIS
Posico actulecundo necellario sc primus est
ponend. Racio est ex dictis. Ouia actuslecir
dus est act primi opcrario cu illo necesTario
con

## Folio 268 — 85892398X:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
268
colaerens v. c. Sine lapiencia praeluppolica
hemoporestper le lapienreragere. Rectder
Boinforeur: Sapiencer asit. P. inillo est la
Piencia.
31. Alcerum: Sublaro actu lecundonon
conrinuo rollicur actus primus. Ouo de Fule
dispurac Goclen. in adversariis 4. 63. P. 261. V. C.
Actus primusinhomine est ratio leu anima
rarionalis. Fujus actus secund’est rariocinari
_Eccundum rectam Racionem Bene agere.
Ac in furiolis ee hominibus malis cestanchae
operaciones Aenon conrinuoturiolis ec ho-
minibus malis ipla Racio Ceu Animarario.
nalis est dencganda. FA enim illa iplaillo-
cum, qua homines lunc, Forma, Cellarergo
ibi opera leu ulus, non vero ipla abestfacul.
eas auctorina.
32. Echuc digicum incendic Scaliger Exers.
325. [. 4. IIle (loquicur de colore) actu (pura
primo) vilibilis es, vilibilicas enim non pro-
ducitur nova absulla caula: Sed aetus (pu-
ea secundus) qui est riderr accidentalis. Per-
sic Scaliger: Actu (pucaprimo) esthomori
Livush. c. habecfaculearem cidendi, accidie
ucridear h. c. uejam ad actum secundum il-
la Faculeas deducacur. Persic Scaliger: Duin
color lua nacura vilibilis est, criam li nun-
quam videretur. En porestese actus primus
Cine
e

## Folio 269 — 85892398X:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
269
Anc secundo. Color est (u2 HaEuE de BC2-
cu primo vilibilis. Ouid sinon videatur.
numquid color propcerea non visibilis el
Se diceruEs Non lane. NaM REGAEO ACtU
secundo, non continuo negandus est actus
primus.
33. POTPHETA actui correspondet.
Ouia omnis porenria refereUF ad AEFULH. Z. a-
BarelL. lib. 1. deprim. Rer. Mater. 6. 9. Sed Famera
mure oppolitorum. Ouia simul subssctere
non pollune in eodem subjecto. Advenien-
ceacturranlicporeneia, in quic Pererius lib. 5.
c. 22. Retusnonponit. Eedcollicpocentiam,
inquicicerum Pererius d. l.
34. Echoclensu porencia est, quae ab actu
verficitur. Perhcitur, inquam. Ouia actus est
Luae porentia finis d pertestio. F. omnis pon
cencia a luo actu perhceeur. C. Porenria per
se omnis est impertecta v. c. In ovo estpon
rencia ad recipiendam formam pulsi, ejus
respectu, orum est Ens porencia. Sed haec
porencia perhcitur cum, guandojam ipioa
au Forma pulli adest. PF(C ex Enre potencia
Sc Ensaetu. FRenim Ensactu, quod jam re-
vera luam haber existenciam: Scd EnSpOFEN-
cia cH, quod pocesthabere luam existenciam.
leu cujus imperfecta indehniraq; est Naru-
a. OclsiUS in MetapB. 6. 7. Pa5. 70.
35. T

## Folio 270 — 85892398X:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
35. Ulnde incer haec jam Facileporestinsti
TUI COIPATRLIO; eAGHC FAM RA TIONE TEM
PORIS, TUM LLATIONEDIONETATIS.
36. RLATIONE TEMPOLIS quATICAE: AN
omnispocentia heprior actu, on veroactus
Porencia. Ubi variae adduci Tolene dictin-
ctiones.
37. Alii enim dicune; actum porestare.
priorem cherarione: Juia porestas per a-
etum detiniatur. Sed cempore partim esse
poreltare priorem, parrim polteriorem. Vi-
de AricOL. 9. Mecaph. cap. 8. Fchinco, quod
numero idem est, porestas sicprior actu, Y. C0
prius est lenien, quod poceltare esthomos
quamhromo; qui ex lemineHc. Pamen (i-
dem specie consideres actus porectorem an
cecedie, praeleruim cumicanatura compata
cum BC, ucid, quod actu elt, ox eo quod pore.
Itate est gignacid, p’actu elt v. c. Hlomio, qui
actu est, signichiominem, qui ancea pOrc-
Ctace erac, uchaec explicat Chynaus in d. lili.
9. MetapB. 6. 8. PaC. 283.
38. Alii dicune porenciam essepriore actu
rempore, quia nili adscporencia, nunquam
porestinduciactus, derurlum: Acum esse
priorem porentiaracione pertectionis, ux ex-
plicar Pererius lib. B. Cap. 4. Alii diCunE, poren-
eiam priorem ells actus racione Fundamene
Cec
270
19

## Folio 271 — 85892398X:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
4is
sed actum priorem porentia rarione interi
rionis _tns, AddC CIrhu. IU. Ouaest. Disp. 12 P.
172 Finckeium Disp. Mecaph. 12. +h, 1. p. 228. C on-
fer e Thomam Aguin. in 3. Metaphys. arist.
lect. 14 fol. 43. (9 in 9 lect. 7 fol. 147.
39. R A TIONE DTCNLTA TIS quaII
CUT: An potencia actum, an vero actus pon
centiam anrecellaes Ec recte hic distingui:
Tur. AC ZUSVel CH LN M A L1S, vel eA IN
BON IS.
40. STFHM A LES, utique actusporecta-
Ecest dererior. Ousa ivimalum, quod pore
stace erac, per actum masis contirmatur v. C.
Morbus jam contiemorus est omnirio pejor
ipla ad morbum praeria dispolicione.
41. Sc+N BON 15, utique actus poresta-
ce estmelior. Ouia poceltus, quae ad bonum
quidem est directa, est impertecta. Acpertici-
cur ob actu. F. actus ille erie perfectior pore-
Ataceilla. E. Semelior. Ouia pertectum lm-
porfectomelius esta dignius. Adde Aricto.
relem d. 9. Metaph. 6. 10. C5 ibid. Chynaum p. 284
Thom. Aguen. lect. 10. fol. 150.
42. EC vero circumferuntur pocenrix di
cinctiones quamplurima, quasignorare est
inmaxime lciru necellariis deRcere. Ours
decaula sinon omnes, plerasy; camen ippo
Tui in L. exico. Acrinsam hic unam auc alceido

## Folio 272 — 85892398X:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
43. I. POTENETA alia CA TRANSCKMBFN.
TALTS, alIA CA PR ADTOAMEHT AL IS. F. X AhO-
ma. Finckius Disp. Mecaph. 21. pa5. 231.
44. TR ANSCEADEMTALIScam subctani
quam accidenei comperie. Unde Maceria
P: ima pura dicicur el. porencia, et porentia
limilismacerix. Scalis. Everc. 325. Sect. 20
45. Audiamusicerum Sceligernm. IIle re-
FO ExerC. 17. FOrma, inquIE,ante quam materia
uniacur nondom actu actus est, led actus po-
cencia, icstin ageneis porestate. Si vero est,
ut in lemine actu quidem actus est, ip( m a-
eriae luomecto, e mareria illituo irem mo-
d0. Aque enim delinicesse mareria haec, (1
Formaabeac. Non est ergo materia in poren-
ciand suum esse, quod ipla sibi est per luam
ellentiam: Sed ad esse hocrale, quod est ab
alio. Pemox: Pocencia verdille, quae est ma-
reriae, non estrelatio, led aosoluta PnrIcaS.
Hlec Scaliger.
46. PR EDLOAMENZALIS CCEANEUM qu4-
licaris, nt docetZabarelL. lib. 1. de Rer. Mater. C.
9. Philippus lib. 1. Dial. pa5. 48. Sedhxec, nis
priori includacur, non esthujus loci.
47. II. POPEN FYA CR, VFF nontian
(CU EVEEHEN, ACTTV A V EL naByliN P AS
SIV a. Vide Arist. 9. Metaph. C ibid. Javellum
3. 2. B48. 487.
+0. ACTF,

## Folio 273 — 85892398X:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
48. Aerrra est principium mutationis
In aseoce, quoderansic in aliud Finckius d. I.
vel elt, ratione cujus aliquid asieur. Goclens
in Metaph. 6. 7. pac. 73. Sic v. C. Formaignis est
pocentia calelaciendi, quae eriam, quampri-
num naceria apponicur; in actum deduci-
tur: Nec enim pocest lua nacurs suspendere
actionem, led admota imateria vritignis, uE
communisprobat experiencid.
49. Sic et habitus in mente suntpotentia
ad operandum directe, Audio ec industria ac.
quilicas quae non tancum pollidenitem affi-
ciune; de velurinformane: Sed eriam ipA a-
ctioni danc suam sireracionem Formalem,
sive eriam essentiam. Actus bonus, inquie
Scaliser Exerc. 307. sect. 27. in fin tere, non (0-
sum habectinem, relut exempligracia, com-
municandi lapienria Audium liberis meis,
Sed eciam Formam quali quandam; iplam
rectam rationem. Fsenim recto ratiotan-
quah differentia Formalis actionum. Ilaec
Scaliger.
50. Sic _ porentiae illae, qux anima esseri-
tiales lune,nt regecarira, sensiciva ec rariona-
lis, actirae lune. Ouia lune principis actio-
num ab anirsia pextiosce agenre dependen-
tium. Conter Scaligerum dict. Fxercit. 307.
sect. 15.
SL aS

## Folio 274 — 85892398X:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Si. PASSeVA est principium mutatio.
His. Finckins d. l. Vel est, ratione cujuspati
tur aliquidmaceria, ac res porestesse, vel non
esse. Vocacur haec alias durauis arhodors
Pocencia contradictionis. Ouia Propter
cam pocest res este, aurnon ello. PchaCer-
∞o est ad contraria, porestque uni compe.
tere subjecto.
52. Ilinc ec hoccircumfereut axioma: Avi
vams ad concraria simul in eodem subjecto
esse porest, sed ramen non nihin creatis, ita
uccum illae lua natura, quae fnita, ab alio
pendeane, etiam illa sineper se corrupcibilia,
idcirco ettiam sirapur arlipaorcs, scu poren-
ciam palliram semper circumgectent, ee luis
qualitumeris, vel visceribus porius secum
portent. Unde ee hocnocandum axioma 
Porencia paslira in D e um non cadic.
53. Echoc: Pocencia passira omnibus re-
bus creatis competic. Sic v. c. Angeli ec ten-
ces humanae per se tunecorrupcibites. R. ha-
benc pocenciam, uc corrumpi per le postinto
Ptam quod non corrumpuntur, id ex alio
hebene principio: Nempe ex divina graria.
Nacuralia omnia, qua incerirui obnoxia.
Tunc e mutacioni, porentiam habene passi
vam, ur Forma praesencem abjiciane, de aliam,
veluc Regem norum, reactumant et reci-
Pianes
54. E. I

## Folio 275 — 85892398X:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
54.F. A. v. haec potencia passira Dd. iterumm
duplex: LINA NATURALIS, ALTEK A OBF-
DLENZLAL1S.
55. NNA TUK ALIS eHt, quae potest per agens
hacurale deducisd luum actum.
56. EAq; haec duplex: Ouaedam enim est
ACCTDENZIS, QUAdAI SUIBSTANELE. ACCT
DemEIS est quando accidens acquirieur. Ad
hoc enim acquirendum certa peaelupponen
da cA porencia. SuBsTAMEEE elt, quando sub-
ctancia leu Forma substancialis aCgritur. Nec
enim haec sine praeria dispolicione accedir.
S7, ODEDTEATLALIS elt, quae non natura
liter auc a priucipio aliquo interno, auena
curali deducicur ad uum actu, ledt excerno.
Ficg; id vel a DEO, Vel CREATES CareriSI
58. A DEO: Omnes enim res creaEX (UNE
Facta, ue obedione DEoe sic dum obediune,
porencio illa ad illum deducitur. P’arere croa-
toriestrerum pertectio, vepiedcet scalixer
LxerC. II. A GRFATES: Sicombino artitex
e rebuscreacis aliis tuum sibi construit d co
Acic opuS, V. c. ex ferro ope humana potrese
fieri cathens, ubipocentia illa, nacuralisnon
est. Duianunquam visum per natura ex ter-
eo sine arte Factam eNse cachenAM, AEEC LAME
Ac. Dua decaula etiam hane porentiam obe-
diencialem rocarunt Dd. F rtanum de LnCC
aeturel potentia.
2
2.Xa

## Folio 276 — 85892398X:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
et
EXNO Y IZ
Muercarus
de
entiu
AP. XIL.
Nacura
ereaest.
tus.
ra
sexto dtiono
ordi.
ne
Purus
Impurue
Substantialis
Accidentalis
Ordinis CPrimus
est.
Secundus.
Transcendentalis.
Pradicamentalis.
(Activa.
Pasiva. (Naturalis.
Et BaC
CObedientialis.
Potentia
est
ArisA
14
S1
600.
l
e
da
sin
one
(0)
2
1108
13. Ca
dd
u
q
s
D.
B. qu
dd
PO
lave
es
M
de
1
i

## Folio 277 — 85892398X:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
AZIO N A T A.
884. A Ccus de potentia dividune omne
LL genuS FnciS. Favell. in 9. Metaph.
Arist. G. I. Pa5. 481.
885. Actus exporencia non sunt puri respe-
etus. Favell. in dict. 9. Metaph. Arist. quaest. 12.
Pa8. 535.
886. Actus deporentia Cuntin eodem (ub.
jecto. Seu: Cujus est actus, ejus etiam est po-
centia. Favell. In 1. Metaph. Aristot. quaest. 8.
PasIM. 42.
857. Actus ec potentia in eodem genore
Tunt. Zabarell. 1. de prim. Rer. mater. capit. 9.
fol. 108. ubi distinctio. Averroes in Metaphyso
Fr. 3. Cap. 1.
838. Actus ee potencia lune principia
omnium praedicamentorum. Tavell. in 1Z Me
Faph. 9. 8. PaC 672.
889. Pocentia per actum pertecte, actus
per potenciam qualicercunque describitur.
Tavell. in 9. Metaphr(. 9. 12. Pa5. 5757.
890. Magis elt res, quae estactu, quam
qua eA poceltate. Zabarell. lib. de NaIur.
6itP. 3.
89r. Ex Poceltare d actu ficunum. Z aba-
rella. de Facult. Anim. 6. 9. fol. 495.
8920 LmO;

## Folio 278 — 85892398X:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
892. Imo: Fr actu de porentia nihil com-
Ponitur. Taurell. 4. AIP. Cas. quaest. 6. num. 7.
Pa5. 726.
893. Nam: Actus e pocentia simul (ubA-
Rere non pollunt. Taurell. d. l.
894. PTam: Adrenienee actu transic poten-
Eia. Perer. lib. 5. Physic. Cap. 22. Ec: Pohro actu
remorecur pocentia. Zabarell. lib. 1. de mater.
CaP. 9.
895. Actus e porencia non lunerererela.
ta. Z abarell. 1. deprim. Rer. Mater, c. 8.
89h. Id quod actu c id guod porestare elt,
non luncouorem. Faurell. 5. Alp. C a (.4.5. n. 20
PaS. 908.
897. Actu est, quod per se est, e sejun-
ctum a Tuis causis, ita, ue non habeac opus
aliquo adjumento, ut hoc uc, quod esse de-
bec. dcal. in 6. Theoph. de cau (. plant. C. 17. fol. 358.
898. Nullus actus elt in porencia. Scal. in
S. Theophr. de caus. plant. 6. 39. fol. 321.
899. TnFormac enim Scal. d. l. fol. 321.
900. Ouod est actu est porius quam id,
quod est porentia. Scalis. in d. 5. Tbeophr. de
caus. plant. C. 30. f0l. 319.
gOr Actus estevreneZca _ evTENCZCaS. Scal.
in 5. Theopbr. de caus. plant. Cap. 30. fol. 319.
902. Simplicirer actus praecedir pocenciam
Faurelb. 2. lP. C.a (g.8.
63
de
Par
Pac

## Folio 279 — 85892398X:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
279
903. Actus estporencix praecedentis, po-
Aerior perfectio. Taurell. in our. Metaph. pa-
SIn. 23.
904. In omni compolito forma ee actus
uns est, caecera lubjecti rationem obtinene,
respectutormae, led compoliti respectu ma
Teria. Faurell. 2. AlP. C. _f. g. 1. B. 24.
905. Actus est nobilior potestate. Zabar.
de partsanim. 6. 8. fol. 518.
906. Omnis operatio Ae ab actu. Zabar.
de facult. anim. C. 4. fol. 484.
920. Nihil est sitmul porestate de actus Za-
bar. de React. 6. 2. f0l. 298.
Or5. Alia cM caula porectatis, alia actus.
Zabarell. de com. Rer. C en. C. Ult. fol. 29b. (5 lib,
de medio demonstr. C. 7.
912. In uno plures ese poltunt actus. Tau-
rell. 4. AlP. C a f.G. 1. M. 2. PaG. 630.
913. Aplicudinis actus non estinquolibee
indiriduo necelarius. Scalig. P X. 250. sect. 3.
or4. Nullus actus Ac, niliinmaceria prae
dispolica. arist. lib. 2. de anim. cont. 24.
O13. Ouicquidadrenie ei, quod est actu,
eAt accidens. Z ab. lib. de gener. (5 interit. C. 2.
916. Omnis nominatio hcab actu. Z abar.
de gener. c. 8. fol. 289.
9r7. Id quod non estactu, non porest actu
CACo ZabaY, de Gen. 605. fol. 368.

## Folio 280 — 85892398X:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
280
918. Objectum praecedit actum potentie
Tolet in Procem. Porphyr. 9. 3. Fol. 29.
920. In bonis actus praestantior porencia
in malis dererior. Aristot. 8. Mecaph. Cap. 10. (5
9. cont. 19. Piccol. lib. de commun. affection corp.
Natur. C. 6.
O2r. Omnis actus conjunctus potentiae cs
actus agens. Paparella lib. 10 de Calor. Narivo.
Cap. II. Pa8. 13.
922. Iunumquodque secundum quod est
actu, secundum hoc eria estprincipium ali-
cujus rei actirum. Toh. Cerhardi Tom. 1. L06.
Theoloz. de Natur. Dei. CaP. 16. numer. 123.
Fol. 271. 1l1
923. Omnis actus est Anis e perfectio
Porenciae lua Scalis. Exerc. 307. sect. 16. Flac.
lib. 2. L05. Gener. C. 2.
924. Ouod actu est, praecedirid, quodpeo
reltate eA. Cocl. in Met aph. C.3.
925. Actus purus quod non est. composi-
tum est, idcoq; e relolubile. Scalig. F. xerc. 610
sect. 5.
92b. Actuspocencid est in ageneis poresta
Tc. Scalig. Fxerc. 17.
927. Aetuspurus excludic omnem stacum
exittendi in potentia, ee pocentiam pastira.
Suarez. disp. Mecaph. 30. sect. 3. n. 2.
528. Non, quicquidnon est actu, id A2-
tim dicitur esse poreltate, led id Polum, quod
fieri
8
esic
Pbu

## Folio 281 — 85892398X:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
(11
ret
281
Aeri potest. Taurell. 5. AIP. C as. quaest. 2. nu. 20.
P48. 839.
929. Porencia substanciam sequieur nequ
reiest existencis, sed Futurr. Taurell. 1. Alp.
C. as. 9. 4. B. 2. fol. 26.
930. Plures actus in ForO compolItO re.
spectu postremi e perfectissimi, lele materia
inctas habene ec subjecti Taurell. 4. AlP. C as.
g. 1. B. 11. PaS. 630.
931. Nulla porentia cA absq; actu Zaur. d. l.
932. Actus non est compolicus scalis.
FXerC. 107. sect. 20,
933. Non omnis actus porenciam exclu
dic Scalic. lib. 4. de caus. lat. 11n∞. C. 98.
934. Unumquodqiasic, quacenusin actu
eR. Contaren. 4. Mecapb. Pa5. 64.
935. Omnis pocencia refertur ad actum
Zabarel. lib. 1. de prim. rer. Mater. C. 9.
936. Actustollie potenciam Pererius lib.
5. Phy sob. 22.
937. Actu est, quicquid est, sive materia-
cum sIE, lire materia expers. Paur. derer aeter-
nit. Pa8. 163.
938. Pocencia praesupponirn eadem re
aliam naturam priorem, quam insequatur
Zabarell. lib. de faculc. Anim. C. 4. f0b. 636.
940. Actus seraper aliquid perfectionis
GenIHCACEr. Eustachius à S. Paulo in summa
Philos. Parc. q. Mes aph. Disp. 3. 9. 9. Pa8. 56.
2stc

## Folio 282 — 85892398X:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
9+F. Actus secundus Natura ordine PEX-
supponic actum primum. Colleg. Conimbr. in
2. PB) s. Arist. c. 7. G. 18. art. 5.
942. Fnsestactus primus, cujus ett sccune
dus. Diccolomin. grad. 5. Phys. Moral. CaP. 7.
Pa8. 392.
943. Actus secundus orieur a primo. Pic=
col. GY. 2, 6. 10. Pa8. 161.
944. Actus secundi distinguuntur specie
Piccol. d. 8r. 2. 6. 10. Pa5. 161.
ens. Primi actus suncdistincti specie. Pic-
col. d. l. Pa5. 161.
946. Nunquam secundi actus Tunc ab (43
primiS. Faurell. lib. 2. AIP. C. a f. 9. 7. n. 3.
947. Actus secundus primum perticit, ac-
cidencaliter. Goclen. in Not. ad Mecaph. Tim-
Pleri fol. 10.
948. Actus secundi impediri postune.
Coclen. in Prod. 9. 43. Pa5. 99.
949. Actus primus nullo modo, nisitem.
pore, differt à secundo. Scal. Pxerc. 307. sect. 6.
950. Actu secundo sublato, non ctacim tol
licur primus. Scalig. Fxerc. 101. sect. 17.
95I. Actus primus praecedie secundum.
Zab. despecieb. intellisib. 6. 3. f0l. 689.
952. Actussecundus ordinatur ad primu.
Oua.: Unumquodris est gratia lux operacio-
RiS. Arist. 2. de 6l0. cap. 3, 9. MeF aBB. Cap. 9.
953. F.F.
153
cau
33q
1
las
8. 15
Eo
a
dor
d
de
pe
D
AD
105

## Folio 283 — 85892398X:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
283
953. Etiam id, quod in potentia est esse
dicicur: Sed non aI. Scal. in 5. Theophr.
de caus. plant. C. 30. Fol. 319.
954. Pocencia à luo fundamento non di-
Ringuitur. Piccolom. gr. 2. Pbilos. Mor al. C. 8.
paS. 158.
955. Pocentia proximanon adrenitsubje.
eo, quomorocunque accideric: Sed eomon
dosquoporestexire ad actum. Averroescomp.
Metapb. C. 3.
956. Pocentia nulla porest a scipla actuari.
Cornel. Marrini in comp. M et aph. pas. 104.
957. Potentia nulla excurrie limites lui
subjecti. C.ol. Conimbr. in 3. de anima. Arist. g. 2.
CaP. 2.
958. In pocenciis subordinarisilla poten-
tia, qua morecfinem, morer eriam reliqua.
Thom. part. 1. 9. 82. art. 14.
959. Pocencia ordinacur ad actum, ue ad
finem. Zabarell. 2. de prim. Rer. mat. C. 1.
960. Praelence porectate nullam heri actio
nem, non videtur, Natura convenire. Scal.
FxerC. 201. Sect. 17.
96r Nihil porectare eit, quod in le
non habeac, aliquid actus. Zabarell. in 1.
post.
962. Ouod porestare est, id nec suam na-
ruram adhue habet, nec natura constat.
ris

## Folio 284 — 85892398X:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
284
Arist. 2. Physic. cont. 11. Z. abar. 1. de prima Rer.
Mater. C. 2.
964. Omnis pocentia praesupponic aliqua
Nacuram actualem, a qua provenic. Goclen.
in Netaph. C. 7.
965. Polita potentia, removetur actus.
Zabar. 1. de prim. Aer. mater. C. 9. Tmonon re-
movecur Scalis. in 2. TBeophrast. de caus. plant.
fol. 101.
966. Pocenciarum divar sitas colligieur ex
diverstare actuum. Timpler. 5. Metaph. Cap. 3.
quaest. 9.
967. Frustra est illa porentia, quae non re-
ducitur ad actum. Arist. 1. de cael. cont. 32. 3. de
Anim. cont. 45. Scalie. FXerC. 22.
968. Flinc: Non est a Nacura pocentia, q
non aliquando et in actum deducatur. Scal.
d. LXerC. 22.
969. Hihil porest, quod porestate habet, cri-
buere sibi actu. Z abar. 1. de mixt. Generat. 6. 13.
fol. 229.
970. Pocencia non cseaula operationis.
Zabar. de facult. Anim. C. 4. fol. 485.
971. Pocentia superior porest, quicquid
poceltinterior. Beda in Axiom. 163.
972. Nuila est substantia, quae sIE expers
omnis porentia. Taurell. Alp. Cas. quaest. 6.
num. 8.
1d
e
la
at

## Folio 285 — 85892398X:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
285
973. Omnispocencia imperfectum quid.
dam. Taurell. 1. AlP. C~ s. quaest. 7. nu. 25.  aV
Soraror a TENEs. Arist. 3. Phys. Cap. 2. COnt. 15.
Seu: UIbi porentia est, ibi ex imperfectio. Pic-
colom. grad. 9. 6. 12.
974. Non subito porencia vacac, quod
expers estmaterix. Taurell. AIP. C. as. quaest. 7.
WHM. 90
975. Ouodnon est, nisi in porentia, non.
Porelt moreri, nili in porentia. Scalig. Exer.
5. Sect. 1o
976. Nullum Ens in porencia habec in
actu lua accidentia. Scal. d. Fxerc. 5. sect. 1,
977. Pocestas porest esse sine actu. Scalis.
Exerc. b. sect. 1.
978. Ens in porentia nihil osit Scaliger.
FxerC. 9.
979. Pocencia omnis contingentium est.
Faurello 2. AlP. C a s. 9. 6. n. 3.
980. Pocentia opponitur actui. Zabar. 9.
de prim. Rer. Mater. C. 12. f0l. 11I.
98c. F. Potentin peric advenienee Forma.
Zabar. d. l.
982. EIc poteltare sc alignid, actu eciam
oporrer esse aliquid. Taurell. in SyN. Meraph.
P48. 42.
983. Ablquemateria nulla est potenciau.
Taurell. 2. AIP. Cuas. Quaest. L. n. 12.
984u0

## Folio 286 — 85892398X:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
286
984. Ouod in pocencia est, non potest
actus ejus; cujus est porentia. Scalis. Fxer. 307.
sect. 7.
975. Ham: Ese in poreneia, est medium
interesle e non esc. Scalig. d. Exerc.
986. Id quod est porencia tale reducitme
ad actum ab alio, quod est actu tale. Gocl. in
Metaph. cap. 7.
987. Onod potencta, est, nondum esto
Taurell. 3. AlP. C a(. g. 7. n. 15.
988. Omnis ab actu dependet porentia is
Faurell. 4. Alp. C as. 9. 7. n. 11.
989. Apeicudinem non semperinactum.
Produci necestum. Scal. 4. de caus. latin. line.
6.98. pa8. 249. F.XerC. 250. sect. 2.
990. Ouod estinporestare; nonhabee a-
ctionisrim. Scalig. in I. Fheophr. de caus. plane.
6. 13. fol. 51.
991. Ouod aliquo pacto est in potencia;
AOn potest esse omnino pertectum. Conta-
ren. 4. Met aph. paz. 55.
992. Pocencia lubltantiam sequieur, nCqs
rei elt existentis, sed Futura. Taur. 1. Aip. C as.
g. 4. n. 2.
993. Noncollicurpocentia per objectiab:
lacionem. Scalis. F. Verc. 325. fect. 4.
994. Actustundacur in porentia Pererius
lib. 5. PBys1C. 6. 13.
99Gu
l. 161
le

## Folio 287 — 85892398X:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
28
995. Omnis pocentia deliderar perhei ab
actu. Mlarius lib. 2, L.05. Gener. C. 21.
996. Duod est porencia pura, estnon EnS.
Perer. a. lib. 5. Phys. C.13.
997. Nullum Fns poteltatates constiruie
Ens actu. Fonseca. 5. Metapb. C. 2.
998. Ouioquid de purs potentia est, prius
venic ad actum imperfectum, quam pertes
ctum. Perer.lib. 3. Phys. 6. 15.
999. Nondicitur aliquid peaexictere po-
teltate, nisi aliqua ejus pars praeexistat. Zab.
in 1. post. Anal. Arist. Cont. 5. fol. 11.
1000. Potentia actira refertur ad opera-
tionem. Z. abarell. 2. de prim. Rer. Mater. Cap. 2
fol. 161.
100r. Pocentia refercur od actum. Z abar. 1o
de prim. Rer. Mater. 6. 9. fol. 143.
1002. Sed: Actus non retertur ad poten.
tiam. Zabar. d. l.
1003. Uc se habetactus ad actum, ita po-
tencia ad pocenciam. Z abarell. 1. de prim. Rert
marer. 6. 9. fol. 141.
1004. Polica pocentia non ponitur actus.
Zabar. 1. de prim. Rer. mater. C. 9. fol. 141)
1005. Actu polito, non ponitur poten-
iia. Z abar. d. I.
1006. Imo: Dum porentiam ponimus au
ferimus actum. Labar. d. b.
a  

## Folio 288 — 85892398X:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1007. In eodem genere ponitur pocentid
agendi, ee porencia bone agendi. Z abarell. d.
l. Fol. 140.
1008. Fotentia semper habet atinexam
priracionem actus. Zabar. 1. de prim. Rer. Ma.
ter. c.9. fol. 241.
1009. Pocencia actira incerdum estcon-
juncta actui. Favell. in 12. Metapb. Arist. g. 11.
pagin. 686.
1020. Potencia actira praecedie TuuM.
actum. 7 avell. in 9. Metaph. 9. 8. pag. 522.
Tort. Potencia praecedens actum, deter.
minaturad illum per aliud. Tavell. in 9. Me.
Eaph. Arist. 9. 8, Pa5. 523:
1012. Pocencia duae se muruo dererminane.
Tavell. in9. Mecapb. Arist. g. 6. pa5. 50b.
1013. Porentiori adjunctam habens cor.
rupcibile est. Faveil. in 12. Mecaph. Arist. Cap. 11.
pas. 683.
16r4. Imo: Nonomne praedicum poren-
eia paltiva, Emplicicer corrupcibile est. 7 avel.
in G. Mecaph. 6. 17. PaC. 553.
r0i5 Poceltasnonneconda ubi hon cA
actus. Scalie. Fxerc. b. sect. 1.
1016. Duod Fuitin porestate prius, ac post-
ea ticactu, ee unum de idem sibiipli, vel nu-
mero vel specie, neqs esseneia mutatur Scalo
AExerC. 307. sect. 3.
88
I
dane

## Folio 289 — 85892398X:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
CC O.C DCO
m
C AD. XII
De infinito, Fo finito.
L.P FPTFMVS OFD9 eAtohic. F NS est
D ANE LNFIHIZUM, QUCFINTFUM. Scalie.
Exercit. 6. sect. 3. Timpler. 2. Metaph. Cap. 3. (5
lace ibid. 9. 2. Coclenius in NVor. 1bid. pa5. 15. (3
part. 1. Metaph. cap. 13. pa5. 9. Finckius disp. 9.
Metaph. Th. 4. Pac. 191.
2. Sic recte; cum quond ipsam divisio-
nem, cum quond ejusdem membrorum or-
dinem.
3. Ouvad divisionem quidem. Ouia nul-
lum porest, daci, sive creatorem sive crea-
curam respicias, quod ad hanc reterri non
pollic, velequencis docebunt.
4. Duondmembrocum ordinem. Infini-
tum enim, ersividebatur rocabutum esse.
privatirum, ee pocius quid non liE, quam
quid sit indicace, tam en priore loco collo-
candum tuir de explicandum. Onia ipsum
prius, uepote, quodise est, neque Ane hOC
finicum daturuHUM. L. pFODE reS TuNE, siC
d iplarum nomina hic erane perpendenda.
5. F.C vero terimirum, quod incompré-
hensibilem intinicarem habet. Seu, ut pla-
cet

## Folio 290 — 85892398X:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
296
cet Finckio d. l. quodincomprehensibili per-
Fectione cApraedicum. Seu: Duod nullis ier
minis est circum seriprum, ut detinic Cocleno
d. l.
6. Sic a nostra renviate de jejunitate pri-
vacire pocius qpolicire. Nami hoc nullistam
plene rocibus indicatum incellixem, quara
dis, qua ignoracionem praetendunenoctram.
Nimirum, ubi hoc dicimus, immensum, in-
comprehencibile, quid aliud, quam ee esse.
cognolcimus ec luperesse: Idcirco nequaera
mus quid sic, cum sic omnia, de super omnia,
et praeter omnia, uc de Deo pic loquitur
Scaliger Fxerc. 365. sect. E. Imo, infinitum non
coonolcirur, nisi sub lua rarione. Ouia co-
onolcirur non finiri. Cognoleis enim hic
hoc, quod cognolcerenon potes, scilicee
intinitarem, uciterum loquitur Scalis. Fxer.
300. sect. 2. in fin.
7. Eccale lolus est Drus. Ouiahic a sciplo
est de Ensindependens. F. e cancumiple
hoc, urpore, qui vereestailavros, uc elegar-
TEF D EUM voCaEScal. FXerC. 365. sect. 2.
8. Nam duo infnita nequeunt esse, neqi
In natura, Heque extra nacuxan, inquic ice-
rum Scalis. Exerc. 359. sect. 3. adjecta criami
rationehac: FRenen. duo principia prima
9. Senlus ee vis arsumenri haec: NOn.
POt

## Folio 291 — 85892398X:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
id
297
Bollunt dari duo principia prima: ACddrens
cur duo principia primma, l duo esenc inf-
nita. F. non possune dari duo infinita. Es
cancum unum dabicut, quod rere d ablolu-
te unum AIC.
10. Hloc enim propter trequencem illami
infnici distinctionem hic omnino adjicien
dum Fueric, qua LN FFN FT uM aliud dicirux
eAC ABSOLUTUM, AlIHd LTMEPATUM, CeuX I.
IT. ABSoLurum illud est, quod jam defini-
tum. Et hoc proprid eriam infinicum dicieues
220 Lmerarum dicitur illud; quod ali-
quo talcem modo seu respectu est intinitum.
13. Idque vel POZBN F LA vel SUCCES-
STON E.
+4. P Ox FN F + a quidem: Ouia actu pra
ter unum illud absolure infinicum nullums
dacur. Impossibile est, inquit Pbilipp. libr. 25
Physic. pas. 310: aliguam esse quancitatem.
infinicam in actu. AC pocentia dacur. F.s
enim infinicum potentia, cujus partesron
quidem simul lune actu, Ced Tubinde succe-
dences Philixp. d. l. Actale dari quis negabite
15. Tempus, inquie Philippus d. l. Cogite-
cur esse intinicum, cum duracia rerum, crie
sine tinc. Sic de numierus dicitur esse mulcitu-
dointinita. Ouia lubinde succedere debene
aliae unicaces, ex infinice augeri possequam.
tieaccsi
16. 1X

## Folio 292 — 85892398X:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
292
16. Ouxramen semperinelusa hac limia
catione accipienda, scilicet, quond poten-
ciam. Non quoad octum. Omnis n. quan-
citas est Ainica, sires illa sic continua, sive
discreta. Concinua omnis estin COrpOTC. AC
non datur corpus actu intinitum. Juia ne-
cessario id Colum ex unicum essec indivi-
duum. Ablurdum.
17. Nam polcis pluribus infinitis corpo-
ribus, dutuno infinico, reliquis Ainicis, tum
auc cansentleinvicem, auE nOn tangenE.
Sifctangune, necellario lequetur, ca parte,
qua secangune, finiri. Si non tanBUnE, CO
eciam ipso finica erunc. Dabitur enim corpus
unum, ubi non sicaliud. Icags diverta corpo-
rum illorum erune loca. Aelocus estrenmin
Eetinislocaci. P. diverla quoq; crunc fnita et
Terminaca.
18. Dilcreca quantitas eth semper augeri po.
celt adjecta ulterius unicare, came sihasjam
Caepius ee lapius addicasiterum dividas, ean-
dem derenies ad unicarem, que parces nullas
habeac. Ouod manifectu est indicium, inA-
nicam iplo actu hanc quancicarem non fuis-
Sc. Vide plura apud Corn. Mart. in comp. Met.
pac. 220. C5 seq Adde _ Tolet. in z. Phys. Arist.
cont. 33. 9. 4. fol. 90. Thom. Aquin. in I1. Metapho
Arist. lection. 10. fol 182.
19. SHCCESSIOMEVerO, quando semper
ali-
A
108

## Folio 293 — 85892398X:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
29
aliquid succeditpeiori enri. Ft sic spocies di-
cuncur esse infinicae, ed nonnisi succestione.
Ouia hui beneficio nunqua defciune. Scais
Exerc. 188. ACG; UAqUAM COTrUMPUNEUF. Scal.
in 1. Arist. de planc. fol. 35. Sed harum perpetua-
tio est imago quaedam aecernicatis. Scal. ind.
lib. 1. Arist. de plant. fol. 45. _ ((U0 modo) aFeF-
nae Tunt. Scal. in L. Theophr. de caus. plant. 6. 5.
fol. 108.
20. Ec ita accipiendum est ilud Scaliceri
Ex. 9. Unicuiqi enti insica est appericig infini-
tatis acqi aerernitatis, pura, q succestione acq.
ritur. Oua de causa addit Scalig. Ouam pro-
prer in animalibusper generationem, in cle-
mentisper eransmurationem fic Formarum
Peopasacio.
21. Sed e in hisce, quamris ampla sintde
augusta omnia, Anita tamen revera Tunt. N a
illa, quae hic infinica dicuntur, aliquondoca-
menlinieneur. Si aliquando Anieneur, est
perinde, acg; si nunc snc finica Finita enim
Tuapte natura lune, urin simili loguieur. Sca-
lig. Fxerc. 300. sect. 1.
22. Imo: Nulainfnitas successione inf-
nica elt. Ec: Infinita numero esse indiridua
Falsum est. Ouia habene muleos AneS, e quo-
vismomento cemporis Ainiuneur, quodin-
quic icerum. Soalig. d. F.xerc.
23. CLam

## Folio 294 — 85892398X:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
23. Onam ad classem etium referimus ex
rera, quae laxiore signihcacu, quandoq; in-
Aigica Doctoribus dicuncur, ut est simpliciter
Non Ens. Hoc enim dicitur infinitum se
cundum nonencitatem, quod pura e sim-
plicis est imperfectionis, ut monet Cornelius
Marrin. d. l. pas. 225. Duortum ecillud per-
rinec: Axcieco 3der es cirac. Insinico nullum
est eAe.
24. Sic de quandoque materia infiniea di-
citur, hoc est, non restricta aut limicaea, Peu
nulli formae oddicta. Ec illud, quod dura
tione ex una parte quasintinicum AC, VEIUnE
Angelie animae nollra, quamris alias per
se omnino haec Ainiea (INE.
25. EA enim FIVITum (utalterum mem.
brum paucis etiam acrinsamus) quod cer-
tis cerminis continceur. Finck. d. l. SCu: Duod
luis est circum (eripcum limicib. Cocl. in Noto
Timpl. fol. 16. Ac omnis creaturs Der eltcer.
tis cerminis circum scripea. F. ec omnis erea
cura per se est finica.
26. F. _ 1. caelum, quamris omnium sIE
maximum. Neceslario enim dandicandem
termini, extra quos nullum caelum, vel nulla
pars caelidari, veletiam Ansi poltic. LInde ct
Lam Philipp. lib. 2. Phy (. pa5. 310. Omnia corpora
intra caelum concenta, esse tinita concludic.
NaM

## Folio 295 — 85892398X:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
r
am calum cA concinens. C. Orpora intra
CaelUM TUNE CONTeNEA AECOntentum non sIt
majus concinence. Ac esser majus luo con-
cinente, siquidem corpora incea coelum da
rencur intinica, et caelum diceretur esse fini-
cum. F. uc ealum finicum est, sic eciam omnia
corpora incra calum necesario fnira erune.
27. Ec 2. Angelia animenoctra, quam-
risad sublimitate dirinam peae ceteris omni-
busproxime accedant. Racio est. Duia lune
ab alio. Ac quiequid est ab alio, Anicum est.
28. Optime Scaliger Fxero. 359. Sect. 3. 10-
quens de incellisentis, cum sine, inquic, encia
alia a primoEnce, Anica esse necese eAt. CZuo-
modo verocandem: Dicam paucis: Sunc h-
nica essentio. Duiounum cancum estinfini-
tum. Sunc Gnita numero. Juin TunEexEra
inum intinicum. Suncfinica pocestate. Juia
pendenta prima. Sunc finita quacitace. Quia
non pocest excedere quancitas subltanciam,
uchaecelesanrereciam explicat Scal. d. P. xerc.
Dux ad omnia creats accommodarifacilio
poterune ex applicari. EF cantum
de Infinico e Finito.
E

## Folio 296 — 85892398X:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
EFNOYIZ C AP, XIII.
Infinitum
quod est
Absobloeum
Fimitatum.
Et hoc insi-
nirum
Sucdesoeut
(Porentia.
edsit de septi
no ordive En-
rium. Quo
MS est mm
(Finitum.
A Z IOM A T A
1017. TWAnito nihil porelt esse par aurequa
lIc. Scalig. in Flipover. de insomn. fol. 12.
(5 Fverc. 359, sect. 3.
1018. F. neque contrarium. Scal. d. V.
2029. F, nihil collens ejus octionem. Scan
lic. d. l.
1020. Nusquam intinieum in PTacura. SCa-
lig. in 6. Theophr. decaus. plant. C. 6, fol. 338. SCd
inpraeleripcum. Seu: Nacuralibus in rebus
nullum estinfinicum. Scal. lib. 3. de caus. latin.
ling. c. 68. pa5. 148.
1021. Intinica non sune subordinara. Arist.
8. Physic. cont. 15.
1022. Duo inlinita nequeunt esse, neq; in
naLUTA, RCgS ExETA natUrAM. Scal. F. X. 359. S. 3.
1023. Duicquid est infinicum, per essen-
tiam ec porentiam est ubigi. Gocl. part. 4. pro-
blem. 108. 70.
1024.
et

## Folio 297 — 85892398X:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
arencidu
1
297
1024. Infinico nihil addicur. Scaliger. lib. 6.
POCt. 6. 4. P45775.
1025. Intinicum non est mentura tinici
Faurell. 2. AlP. Ca (. g. 6. n. 18.
1026. Incer finicum ee intinicum nulla est
proportio. Conseca 4. Met aph. 6. 2. 9. 1. sect. 1.
Zabarell. 1. de motu erav. C. 10. Fol. 290. Seu: Fi-
niti ad infinitum nulla est hobitndo. Faurel. 2.
AlP. C as. 9. 6. num. 19 p aZ. 265. Ad de Pinckium
disp. Metaph. 9. quaest. 5. pas. 199. ubi limita.
ti0.
1027. Caula, infiniex etiam virruris, non
pocestproducere effoctum infinicum. Scal. 6.
Poet. 6. 4. Pa5. 794.
1028. Infrriei nulla est descriptio. Tau
rell. in odv. Mecaph. pac. 47. Scalis Lxerc. 300.
Sect. 1. 5 Exerc. 365. sect. 2.
1029. Necessario est una causa prima in-
Ainicae pocentiae. Pbilipp. 1. Physic. p a8. 39.
1030. Diverla intinita paricer prima inter
se puonanc. Philipp. dict. libr. 1. Physic. Pa-
ein. 39.
1031. Intinicum, qua infinieum, isnOtum
ect. Aristor. 3. Rheror. ad Theost cap. 8. Collez.
Conimbric. in 3. Physic. Arist. Cap. 8. 9. 5. art. 1.
fol. 535.
1032. Infinicum excedit proportionem
porentix Anicx. Colles Conimbr. d. l. fol. 535.
1033 Tu.

## Folio 298 — 85892398X:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
298
1033. TnAnicum cancum unum. Scaliger
FX. 359. Sect. 3.
10,4. Infinitum lua subratione cognosci
EUT. Scaliger FXerC. 300.
1035. Cognolciturenim non fniri Scalie.
d Exerc.
1036. Infinicum ipsum incellectione no-
Ara parciri ee finire pollumus, pocius quam
in suo mbicu comprehendere. Scalis. Fxer.
6. sect. 2.
1057. Infiniri nulla est mentura. Scalie.
Fxerc. 359. Sect. 3.
1038. Intinitas nulla succestione infinica
CA. Scalic. ExerC. 300.
1039. Intinicarem aeri finire potestis, qui
dare poruie, quandovolet, sicurvoluit Scab.
ExerC. 61. sect. 2.
1040. Finiri racionem habet, quod in
Parres aquales porest dividi. Scal. de causlat.
ling. l1b. 3. c. 73. Pa8. 156.
1041. Scd: Inhnici racionem habet, quod
in partes aequales diridinon porest. Scalis. d.
b. Pac. 156.
1042. Intinici nullum est extremum. 60.
elenius in Not. Timpler. fol. 16.
2043. Infinici kinica natura capax non cAt.
Scalie. lib. 13. de caus lat. ling. 6. 156. pa5. 437. Ad-
de Finckium disp. Metaph. 9. 9. 4. Pa5. 198, ubi
distinctio.
1044.
d
d
8. 4
les
eles
10

## Folio 299 — 85892398X:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
S6i
297
2044. Infinicum non habee racionem Eo-
eius, led partis ex arist z. Phys. Phom. Aquinas
in 5. Metaph. Arist. lect. 22. fol. 90.
045. Nullum corpus pocelteseinAnicu
Tb. Aquin. in 11. Metaph Arist. lect. 12. fol. 182.
1046. Finis ec principium conveniunttua
natura Fnei dependenti. Scal. FX. B1. sect. 5.
1047. Incorporen suapte nacura tinica lunes
non propter mignicudinem macerialem
Scal. in FTi, p. de insomn. fol. 11.
2048. Omne tinicum moveri pocest. Scal,
in Esipp. de insomn. fol. II.
1049. Cerea in duracione Tune, quaecunqu
Cnica TBNF Faurell. 2. AIP. C. a f. G. 5. n. 13.
1050. Substantix incorporea, cum Ainiea
linc, non lunt ubigue. Faurell. in Syn. Met.
Pa5. 47.
1051. Quicquid Enicum est, in uli estali-
qu0. Taur. 3. AIP. C. as.9. 2. n. 5. C5 2. G.5. n. 8.
2052. Finici visnon estinhnita. Faurell. 20
Alp. Cas.G. 3. n. 3. Seu: OmnisreS CreAES SICUE C
essenciam, sic _ pocenciam haber Anicam.
Colles. Conimbr. 3. Phys. Arist. 8. 9.5. art. 1. f0b.
535. Scu: Finicam essentiam lequieur e po-
centia. Scal. Fxerc. 359. Sect. 3. Seu: Onicquid
Ainitam esenciam, habeceriam Anirasrires.
Foclen. 4. probl. 108. 69.
1053. Quodper le tinicum ee corrupcibile
exi.

## Folio 300 — 85892398X:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
300
existie, non pocest per quodeunque alterum
adjunctum, infinicum e incorrupcibile PX
SuA NArUNA Aeri. Paparella 2. de cal. Ca p. 24.
Fol. 58.
2054. Finicum non estubique. Coclen. in
Prodrom. 9. 33. Pa5. 77.
1055. Semperid, quod hnitum est, melius
elt, G ese Porelt. Arist. 8. Phys16. C. b. cont. 4. (5
ibid. Collez. Conimbr. fol. 454.
1056. Infinitati paucieas praeferenda cAt.
Collez. Conimbr. d. I. Arist. 2. P hysic. C. b. cont. 50.
(5 12. Metaph. cont. 55.
2057. Omnis peaecer D eun substancia A-
nita est d quanca. Taurell. 4. AIP. C. a [. 9. 7. n. 15.
2058. Oualibechnici pars, Ainita cA. Pau-
rell. d. lib. 4. AlD. C. a(. 9. 7. n. 14.
1059. Omne finicum ab alio pendet. Scal.
ExerS. 37. Sect. 5.
2060. Finiri enim est pati. Scal. d. FXerc.
20br. Pariens quiddam posterius alio quo.
piam. Scalis. d. F. XerC.
1062. Ergo: Nullum Ainicum primum.
Scal. d. FXerC.
2063. Tihil quod ab eterno, nihil quod à
nullo fnicum est. Taurel. de Mundo. pa5. 52.
1064. Finitum quicquid elt, ab alio det-
nicum est aliquando. Taurell. in oor. Met aph.
Pa8. 25.  4. IP. C. a5. 9. 8. N. 20
0630

## Folio 301 — 85892398X:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
alcet
30Y
2065. OmneEns, quod est in mundotni
eum CA. Timpl. 4. Met aph. C. 4. g. 2. f0b. 390.
1066. Finici decractione finicum eandem
ablumitur. Riolanus in Libaviomania. Pa5. 121.
1067. Rerum Ainirarum rires lunc limita.
EX. Faurell. 5. AlP. C. a (. G. 1 n. 9, Pa5, 802.
1068. Vircus corporea finici corporis est
finieae octionis. Contaren. 4. Metaph. Pac. 57.
1069. Res finica ad Fundamenei limirem
ipla quoque terminatur. Scalis. C.xerC. 10.
2070. Omne Ainitum a Sciploterminatur.
Scal. FxerC. 18.
1071. Omne finicum habet aliquid, quod
ettin actu, de aliquid, quod estinpocentia.
Scal. Fverc. b. sect. 2.
1072. F. aliquid prius e posterius. Scalig.
d. FXerE,
2073. Nullum Ensfinitum est, d se. Scalie.
d. FXerC. b. sect. 2.
1074 Finica rei perfectio est polse à pri-
mopertici. Sralic. PxerC. 359. Sect 11.
1075. Nam: Finicam essentiam, decet per-
fici ab inAinira. Scalio. d. Fxerc.
2076. Finita non lunc octu infinica, sed
numeratione praelenti, ec successione pro-
pcer alia Tubeuncis. Scalis Fxerc. 62. sect. 6.
2077. Finirum RnS, aNEEgUAM aDEODTO.
ducitur, nullam in seipla habet entitatem

## Folio 302 — 85892398X:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
302
realem, sed est omninonihil. Gilbert. Z achaeiis
prim. Pbilos. Instit. lib. 5. C. l. pag. 197.
1078. Fasfinicum habec esse parricipatum
aliutde. Faccheus d. l. paz. 202.
1070. Finiea fnicis accepta, non portunei
esse, nisi Ainica. Zabarell. in 2. post. Anal. c. 17.
cont. 147. fol. 213.
1089. Nam: Ouod exAnicis constat, nes
cectario eM Enicum. Zabar. d. l. fol. 113.
CO D: C .C OC
C, APUT XIY
De eo, quod est SIMuL cum
A L. 1O, V et NOH.
E.  CTAVUS ORDOCHOhiC: ENS EST CHNE
u
ALTOVeLSIMUE vel NON. Gocl. part. 1.
Metaxh. c. 8. paz. 8. Adde Corn. Mart. Comp.
Mecaph. pas. 232. Finck. disput. Metaphys. 10.
1b. 4.
2. Ingredere Templum Naturae, e in
venies, vel simul cum alia; vel prius vel
polterius rem exstirisse. Unde e hoccolle:
veris cacim, cocum hoc Encis atrributum
in comparatione, ee collatione, ad alia, qua
de ponmodum, consistereo
30 HX

## Folio 303 — 85892398X:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
303
2. Nihil enim porest esse seip (o vel priie
vel posterius, rel etiam cum scip(o simul. Scd
praesupponicur sccundum aliud divertum ab
eo, cum quo tuccomparario et collacio.
4. Simu) sune mulca Encia. Idg; vel PEM-
PORE VOLNATURA.
5. TEMeOKE limulese dicuncur, quorum
rel generatio in eodem estcempore. Sic gc-
melli sunc limul, vel etiam existencia. Sie
racionale, et aptum ad ridendum, inhomine
Lune simul.
6. Narura simol illa Cunc, parcim quae
reciproca lunc, qualia sunc relaca, sic patee
ex silius, dominus ec servus uncsimul. UInde
celehre illud Philosophorum explicari solet
DXIOMA: Ta nEOSH auua rn Duod. Relata TunE
Simulnacura. Arist. in C aceg. C. 5. Philipp. 1.
Dial. pa5. 58. Ouo dein Logicis. Parrim qua
in eodem genere libi mutuo opponuntur, ue
Tune species suis differentiis distinctae. IIX
enim ec iplae lunenacura simul, v: c. HIomo
e Brueum, eationale e irrationale. Dequi-
busvideatur Goclenius part. 1. Meraph. Cap. 8. C
in Cacez. Aristoc. Pa5. 78.
7. G. YOD NON ESP SIMUL, vel ESP
PR FHS, vel POSZB R IHS. PRFUS eAt,
quodpolterius praecedit. Seu: Quod tuie
aliisnon exittentibus. Faurell. derer. aeternit.
PAS

## Folio 304 — 85892398X:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Pas. 147. Finck. dict. disp. Metaph. 10. thes. 4.
pas. 219. TAQUe VelSTMPLICITER, VEL SP.
CU N DUM OVTD.
8. SIMPLICITER: SoluS D EuS prior est
omnibus creaturis. Idque natura e xterni
tate. Duia eltprimum, Tolum, uleimum in
aeternitace: Sed crenrura sune posteriores
Deo, a quo dependent. Gocl. d l. c. 8. Pa5. 80.
9. SFCuNDuM OviD prius est, quod quo.
dam respectu sublequentibus prius est, atin-
terim respectu ancecedentis porterius esse.
pocelt. Ecrale prius omnibus creacis com-
Pecit.
10. Hlacenim quamrismaximepriora vi
deri, quandoque porerant: Tamen respectu
Der sempererunepolteriora. Ouia a DEO
dependent. Ac omnis dependencia praelup.
ponitaliquam prioricarem et postericatem.
IE. Dicitur verd priuis ut e posterius variis
modis. Duia non dacur prius sine posteriore,
nec posterius sine priore. Suntenim haec re-
laca ex Celemutuo ponunt e collunt. De qui
busconsulendum Fverie L exicon.
12. Jam pancis: I. PRTUS dEFOSTERIS di-
CITUE, VeL NATURA, VeL COOMITIOHE:H ry
Duod n  e5 nas. Arist. 1. post. Anal. C. 2. Cont. 5.
6. TOp. C. 3. 1. PhyS. C. 1. COnt. 2. Z abar. in d. 1. post.
Anal. 6. 12. fol. 19. FBleF. I d. lib. post. Cont. 8. f. 300.
13. LIA-

## Folio 305 — 85892398X:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
305
13. Na Tux a id vrins est, quod per le
primum ductunacurae se reiiphus exictit. Sic
Omnino Deus nacura prior estnoAra cogni-
rione dmoru omni. Coonitio erso e mo
cus DEOposteriores TunE. Ouia, inquiESCa-
lig. Exerc. 365. fect. 7. non pocuimus eum (l0-
quirur autem de DE0) promocoreagnolce
re, nili liclecundaria incellectione Deum el-
Se perceximus. Ac incerim isc per lucem
HOCuI, IEa Pec mocum cognorimus iptum
Deum. B. Tux, mocus ec. poltoriora lunt
DEO, Nacura.
14. COGNFEFONE prinS id cMt, quod à
nobis pruis cognolciturs eclnacuraipla pro-
Aerius st, idque duobus modis. Velvara ror
Nozor vel nara rir ador ut explicot Aristo.
celes 5. Metaph. cap. 11. Ouia noltra cornicio
est vel lensicira vel incellectira. ignarum v-
eraque habec cerra enria, queprius ipsi quam
alii objiciuneur. Sic sensui priora lunclinou-
laria univerlalibus, eAfecta caulIS. AF R acio-
ni prioca Cune unirertalia singularibus, cau-
(a effectis.
15. Sed icerum cognitio nottra, quae in
rellectus est, vel distincta, vel contula. Unde
ec quod prius estratione, rel es prius secun-
dum cognicionem distinctam vel confulam.

## Folio 306 — 85892398X:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Be
Sic unaquae que res prius confuse, deinde
distincte a nobis cognolcitur. Sic effectus
cognitione contula prior est caulis, ac di-
cincta, posterior est. Conter Timplerum 3.
Metaph. 6. frn. 9. 5. fol. 362.
16. II. Alivd dicieuF P R TUS OHOAD
GEHER A FLONEM, sliud OuOA D IN-
X ENPTON EM., Z gbarCII. lib. 1. de Method. 6.
6. fol. 58. Col. l. 17.
17. Duo AD GEABKATIONEMpriO
ta Cunc elementa omnibus compolicis, tam
inanimaris, quam animacis. Duia nacura
haec primum generar, neque sine elemen
tis compolica porestproducere. Sic ee quo
ad generarionem prior est intans viro a.
dulco. Onia: Nacura non Facielalcum, sed
ordine a primis de imperfectionibus pro-
cedic.
+8. AE CONErA ONOAD ENTENTIO.
e BM. Nacues priora lune compolica Fle
mencis, ex sic eriam animalia, et sic criam
homo. Juia nacura incendic perfectius.
Ac Elemeneis pertectiora lunc compolica
omnia. Sic e quoad incentionem rie adul.
tus prior est intance. Ouia perfectior cA
illo. AC pertectius semper incendie Nacu
Fa. SCa
ile
11

## Folio 307 — 85892398X:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
397
Fa. Scaliger in 3. Theephrast. de caus plantar. Cap:
30. fol. 213.
19. ErgO POSTERFUS CA, quod prius
illud sequitur; idque eor eriam modis, quoi
prius dicient necessum est. Si ehim prius eA
aliquid, ucique aliquo priussic oporret. II.
lud non est nili posterius.
20. Duo de hoc maxime Frequeris no-
cerue axioma: Nullum polterius est de el-
sencia prioris. ZabareIla lib. 1. de prim. Rer.
mater. cap. 11. V. C. Accidentia lunc polte-
riota luostanciis. Ergo accidencianon lune
de eslencia substanciarum: Vel: Causis
lunc posteriores effectus. Ergo eAfectus
non lune de essenria caularum. ECLAM
cum deco, quod est cum alio;
vel limul, vel
ROM.
a d 
O

## Folio 308 — 85892398X:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
EXNOVI C L2
Natura
ABI de.
ordine.
Encium 
Octavo,
quo FnS
est cum
alio vel
vel
(Simul
NOn
sin
Lempore.
(Pr
Natura
Coenitione
Generatio.
nem
inde
eodem
et
Posterius
AZIOMATL
1081.P Imul ex priori ex posteriori opponi-
Deur. Tolet. in Cater. Arist. 6. 12. fol. 185.
1082. Dux exeodem generelibi opponu-
TUE, LIMELMLNaCUTa. Arist. in CateCOY. CaP. 13.
1083.
aCprI
Ouo-
ad intentio-
nem
10
MaCC
108
MnC
1b fe
1080
1
108C
id. AX
108
eb1s
108
eote
Ab. b. 2
108
ileg.
109
lider
109
la
10
et
Det
100
eieo
log
ere
1d

## Folio 309 — 85892398X:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
309
1083. Ouod per (cest, prius est co, quod
per accidens. Faurell. in ouv. Metaph pa5. 32.
1084. Ouxnacura limul lune, illorum u-
numnon esprius alcero. Timpler. 3. Metaph. C.
19. 6 fol. 213.
1085. Prius est polterioris caula. Ramus 2.
Scholari Met ap B 6. 2 Pa5. 40.
1086. Prius porelt esse sinepolteriore
Bed. Axiom. 145.
1087. Prius de pollerius non accidune spe.
ciebus. Scheckius au Epist. Pamifol. 50.
1088. Medium expoleie aliquid prius de
Polterius. Piccolom in introduct. ad Philos. Mo-
Yab. 6. 20. Pa5. 42.
1089. Prius posteriori opponieur. Tolet. In
Cates. Arist. C. 12. fol. 285.
2090. Prius e posterius Cuncrelaca. Aman-
dus de Bell. - VIs. lib. 2. Pa5. 233.
1091. Elinc: Duoc lunc modi prioris, cor
etiam Cunemodipolterioris. Amand. d. l.
1092. Nam: Prius s posterius dicuneur
respectu alicujus principii. amanb. d. l.
1093. Nlon omne w ecurr eRnveror. Scalis. In
2. Theophrast. de caus. plant. c. 1. fol. 2.
1094. Priora lune communioca. Tohan.
Cuerhnerus 2. Metaph. 9, 8. Pa5. 51.
2095. Nacura priora primo explicanda
CumE. Piscolom. Crac. I. Philos. Moral. pa8 36.
20

## Folio 310 — 85892398X:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
2096. Oux Cunt priora secundum natu-
ram e masisnoca lune, polteriora ex minus
nOc2 quOndNOS, CO, QUOd LCTUI HBEICIaM
perlenlus accipimu. Thom. Aquin. in 10. Me-
tapb. arist. lect. 4. fol 15 4. Col. 4.
2097. Nobis priuslensibus est proximum.
Finckius Disp. Metaph. 10. paF. 221.
2098. Prius à polteriore abstrahi poreA.
Perer. lib. 1. PBYs. 6. 17.
1099. Priorisatura ellentia priorest al-
rerius esencia. Arist. in CatcZ. 6. 12. (9 13.
100. Non omneprius porest ablolvi a po-
seriorilécundum essereale. Tavell. in 10. Me-
Faph. Arist. 9. 8. pa5. 597.
oi. Prius lxpe dependet a poleriore
quond exiltenciam. 7 avell. d. l. pa5. 597.
1102. Nullum posterius est caula auc el-
Cencia prioris. Zabarell 1. deprim. Rer. mat cap.
21. FF: Naltum polterius est de elsenria
PeIOrIS. Zabar. d. 1.
1103. Polterius mihil habecprioris. Faurell.
4. AIP. C. as. 98. n. 11. Pa5786.
2104. Omne posterius accidens est prio-
riS. Taurell. 4. Alp. C as. 9. 1. n. 21. Pa5. 628.
105. Polteriora lune a prioribus in (epara-
Bilia. Taurell. 2. Alp. C a s. 9. 1. N. 5. pas. 123.
1106. Id quod est, potterius est eo, quo
CH. Scalis. 4. dBcauS. Lat. linS. CaP. 92. paS 209.
110
alioue

## Folio 311 — 85892398X:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
31F
RO7. Praestantiorerarioneid estprimum
ance quodninilest, quam quodalia precedit.
Scalis. d. 4. decans. Lat. linc. 6. 8b. pa5. 199.
1108. Prior enimracio ablolura eA ex lon-
eralidior. Scalis. d. l.
 DD D D  C C
C APUF X
T.
Deeodem (5 diverso.
1. P TOrus orDO estohic: F _s vel c
LNIDEM, VeI DIVEESUEM. Timpler. 3.
Metaph. C. 6 fol 347. GOclen. parr. 1. Metaph 6. 4.
Pas. 44. FInCkC. Disp. Metaph. 15. I 2.
2. Ubsi duo carim occurrune. Ulnum:
Fundamencu hujus diltinctionis dependere
ex luperiorivus; nempe ex doctrina de uno
demulciplici. Nam: Ulnum idencicarem lC-
cum alporeac, qua unum est. Ec: Mulciplex
direrlicarem, qua mulciplex.
3. Alcerum: Hloc Enris atcriburum, quan
cum de qualcest, respectirum esle rorum.
Ulnde Cioclenius d. l. adjicir: OmneEnsalie
ricomparacum, vel estidem, vel divertum ab
Ence, cacireinnuens, semperhic secundum
includi debere, cum quo hoc COmpareTuE
quod

## Folio 312 — 85892398X:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
quod velinidenritare cum priore conveni-
2E vel cerre in diverlicare ab eodem differac.
4. UInde _ Timplerod. l. 6. 6. lceneiras cA
conrenieuria unius Entis cum alio, Osta Cx
unicare alicujus cercii, quod urrique compe
FIc. Sed: Diverlicas est dissensio unius Fnris
ab alio OTER CXTCTEII, IN QUO COMIPATANEII.
pluralicate.
5. Ad quod eriam collineant Ramei, dum
I. ex conlentaneis colligi poste de debere
ajune, quid alceri contencaneum vel idem
velunum dicipostie, omnesque modosuni-
cacis e idencicaris illuc eanquam ad priimos
d simplices tonres elle reterendos. En: 1.
dem cum re omnino consenciac necellum
es. F. C consenraneis oriecuridencicas.
6. IL. F. dissentaneis coenolciposleajune
quid a quovis difterre quolibermodo Dost
Vide P. R aMI. 1. DiaL. Cap. 25. (3 17. E. B: DivOE-
Cum a re dissentiarnecesum est. F. C disten-
raneis orietur diverlicas. Rectc.
7. Sed inhocpeccacut dum illimodi, qui
aliasrerum Cuncip(aruM, _E SIC CEIAM MCTA.
phylici, cum iplis nocionibus se instrumen-
eis, quae illos apprehenlune. de duncaxat de
Ceribune, confunduneur. Idenciras enim ee
diverlitas haec Mecaphrlica uc alias omnia,
iplius Encis, sunt: Sed illa, quae Losica, (0-
lius

## Folio 313 — 85892398X:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
te
3
lius menris. Ende de ueriusque doctrina
peci porerit diferimen, uc et hoc, quod est
inver idem d mulca..
8. Plam illa, quae dicuncur cadem, lem
perhabencrespectum plurium, bre plura
linere lire rarione, sive plura vere lnc, Cive
ejusdem rei ad seiplam relacae. AC quae u-
num lune simplicier mulea excluduntita, uc
hicmulcicudo locum non inveniat. se
9. ER verO IDEM, quod convenic cum.
Eince alio. Seu: Idem est, quod convenircum
iploche ex Arictorel. 4. Metaph. c. 9. Finckius
Disp. Meraph. 15 +B. 3.
10. Ulbiduo nocanda Cnum: In omni
idencieare semper praelupponi conrenienei
am. Duicquidenim idem est, cum alio con-
veric. Alcerum: Ouodidem est, convenire
cum alio. Semper enim debec peaelupponi
cercium, hreillud sic revera distinctum, sve
etiam quodam cancum respectu, uc distin-
Atam ES LDDEOEPODQEUE.
11. Sir exemplums Perrus est idem cum
homine. Ouia convenic cum homine gene-
re. Hlabes convenienciam, quae humanicas
ucloquirur Scalis. Pverc. 307. sect. 22. Peu hu-
mananacura generalis habes lecundo, cum
quo conremiae nempehominem. Nam cuim
hoc humanicare velue communi vinculo
conne-

## Folio 314 — 85892398X:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
connectitur. AcRdixero: Socrates est idem
sibi iphi, idencicas qua dam indicacur, quae ca-
enlalcem explicarionis ergo consideratur
_ octendic, Socracom non esse distinctum in
plures, uc explicat Goclenius d. l. Vel pocius
Socrarem cum Coiplo cantam habereconve.
nienciam, ut majornon Facile dari ponc.
12. EAVETO IDEMVCI RE ALLTER, Vel
R A TFONB.
13. RF A LFF B R idem est, quod cum alion
non accedente menris copitatione, revera
conrenic. Oualis est conveniencia inceril
la, cum quae Genere, specie X numero con-
reniune. Nam eadem cormodis distinguun-
cur, quociplum unum, urmoner Eoclen. d. L.
cum quae caula vel effecto. Nam ee in hi-
Pee unicarem, de quae lequirur idencirarem
consistere, ipla rario docer. Tum denique
quae subjectis e adjunctis conveniune. Vide
Timplerum d. L.
14. RarronB idem est, quod d nostra cogi
cacione idem concipitur. Duod e Facile ex
eo, quod direrlum rarione, cognolcetur.
15. Sed Drrensum eAt, quod dissentit ab a-
lioEnre: Sou: FH, quod in nullo, (genereua
nivoco) conrenir cum esle. Finck. Disp. 15. 1h.
A. PaC. 3O2.
16. Ubiirerum duo nocanda. EInum: Di
versa dissentire. Nec enim daneur diverla.
qua

## Folio 315 — 85892398X:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
stid
pet
quae non dissentiane, proprerca. ala : O.
nis diverlicas est ex praelappolica aliqua
distinctione. Distinctio aucemnon conjun-
sic. led separac. Omnisvero separario aliqua
dissentionem includir. Alcerum: Bissenci-
re ab alioEnce. Nihil enim à sciplo distentie,
Sed requiritur lecundum quiddum, cum quo
dissenlio, canguam incermedium cerrium
incercedar, de quanda distinctione faciac. L. A
enim distinctio alicujus ab aliquo diver(Icas.
Sicucenim (avrss Evorus s Esir: Ita cadoeg
CTICETEBOS. Arist 5. MetapB. C. 9 cont. 26.
27. EEVOEO CIL BISTTHOTTOLENDLVERSE.
TAS, VEI REALIS, VOIRATTONALIS.
18. RFALES a variis varie accipieur. Nam
re ditterre ulurpatur admodum laxe, iimpro-
prie X per accidensr. c. Actio de pasio, FOr-
na de compolicum re dicuntur diftcere, led
valdeimproprio. Duia reveraunum luHE, de
eandem habencessenciam. II. Pro lubjecto
differre. Sicre difterunt aqua Rheri e Vis-
dri. Fruditio Perri de P’auli. III. ProhaDere
ellencias diverlas animonon cogirANEC. Sic
Scalisero ExorC. 34b. ex ScorO, porectaresani-
maerealicer idem lunc camip (a anim 2onec
differune ab illa essentialicer. IV. Pro difter
re luppolico, quem modum in aivIHICaLE
Scholastici Dactores ulurpanc.
18. CL1-

## Folio 316 — 85892398X:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
18. Uindenon nepra Forre cririlla Neore.
rieorum distinctio, qua RE A LIS eR vel
LSSBNFLAL IS, VEL N ON FSSF, N YL A=
2150
19. FSSFHXF AL+5 est in illis, quae ne-
cellario diverlas habene essencias, uchomo
ee brucum.
20. IVON FSSEN PFA E FS in iiS quX
non habene necellario divertas essentias.
Sic parer et Alius in divinis realicer distin-
ouuncur, sed non ob id concinuo diversis
praedici Cuncessenciis.
21. Opcime Philippus lib. 4. Dial. pac. 351.
Iu Ecclelia, inquic, additur adhaec duono-
mina distinctionum (puca realis de Ratio-
n1S) e aliud cercium scilicer distinctio ef-
sencialis, quae in creacuris nihil differe à
reali. Sed perlonas divinicaris dicimus di-
Ringui realicernon essentialirer. HaecBhi
lippus. Sed hic non essentialicer differre
non est idem quod accidencaliter. PoNUnE
enim differre non essencialicer, quae camen
non differune accidencalicer. Sed de hilce
alibi Fulius. Vide incerim Zabarellam lib.
de Facultat. Anim cap. 2. Fonlecam +. Met ap B.
cap. 2.  passim D d.
22. RArTOrES distinetio d illa varie
a variis accipitur. Nam L. Racione differre
in Scho.

## Folio 317 — 85892398X:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
in Scliola Aristorelica eA idem quod detini
cione distinsui nor0 enim trequentinca-
pudAristocelem delinitionem denocatur est
3. PhY (16. 6. 3 COnF. 22, 2. PBy siC. CaP. 7. COnt. 60.
Sic lib. 4. Metaph cap. 2. Fns X unum puar pu-
or unam nacuram esse docec. led incerim
constanter negac, illa Erinogco, hoc ek una
definitione explicari de declarari polle. II.
Accipicur pro subjecto esse idem de unums.
Nam quae lubjecto unum lunc ea Arictore
licis carione cancum differre dicuneur. III.
Idem est quod considerarione; respectu d
alia aeque alia relarione distinsui. Sic ani-
maest Forma respectu compolici, est estici-
ens respectu propriecarum, est sinis relpe-
etu aceriae procurande. Adde Z abareII.
lib. 2. deproposit. Neceß. cap. 9. IV. Scrictins su-
INITuE pro co, quod est distingui ex naTuTA
rei, hocelt,ubi quidem rario Facic dilcrimen
incer duo daca, (ed tamen iplins discrimi-
nis cauTA IN RaTUEA reI RePCTIEUE, BON F2-
men canta, quanca est in reali distinctiono.
V. Scrictius adhuc, ubi ee rurlus racio di-
Cerimen insticuie, de discriminis caula in re
ostenditur, non aurem canei, quantum in
distinctione ex narura rei habCEUT. VI. O-
mucum srictistime, ubi pure pureque d ra-
eionc

## Folio 318 — 85892398X:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
tione differentia ducieur; nulla autems
prorlus in re illius differenciae causa auE
tundamento reperto. Ec haec simplicissiime
omniumque maxime rarione distingui ve
dicuncur: Sic maxiE FCali OPBONUINTUE
differenciae. FF de hac signilicatione velma-
xime loquirat Philippus d. lib. 4. Dial. PaCs
350. Vide Fulraime Crmum ill. Ouast. 18.96:
pag. 208.
23. Alias eriam Dd. generarim D PV PR
SITAS CH YEE DTSFFNCFIO, VELOP
POSTFFO. TimpleruS 3. Metaphysic, cap. b.
fol. 348. Finekius Disputat. 15. Metapiysic.
Thes. 5.
24. DESTFHOTIO est divertcas hne.
Dugna.
25. Oexosirrovero est diverhcas cum
Pusna. Seu: Rerum ineer se pugnancia.
26. Duae in eo contistie, uc alcerum al
eeri lecundum iden, hoc est, secundum c-
asdem partes, ad idem, hoc elt, codem mo-
dod respectu ejusdem, codemque rempore
aerribui non potsie, licur hanc rereaurcam
regulam lapissime inculcar Aristoreles.
27. EAque H~CvelDLSPAR AT1O, vel
CON PR ARCETAS.
28. DESPARATFO CAeoruM, quo
dum
18
eM
las.

## Folio 319 — 85892398X:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
it
Il. )
(2
11
1
A
p
10
379
cum unum mulcis paricer opponi pocett.
29. CON ERA RFEFAS CA iNCCF Ca
quorum unum uni cantum opponitur. Dua
de caula unum horum, alcerum expellit;
ee nunquam limuil in eandem recipiuncur
ledem, ue loquitur Scaliger. lib. 2. Poet. Cap.
3. pac. 147. Nec in eadem re locietarem.
verere pollune. Scaliger. in 1. Aristot. d. plant.
fol. 131.
30. EAtquehaecrel P OSTTIVA, velNE.
CAFIV A.
31. POSTTEVA CAtIn R BL AFI8, QE AB-
DERSIS.
32. NEGAFEVA CCt EN CONTRADF.
C EN ZIBAS, _E PRLYANTTDUS. DCs
quibus in Loxicis, cum Aristocelicis, cum
Rameis Fulus ABCruT. NunC
cancum de LODEM X
DErERSO.
N0.

## Folio 320 — 85892398X:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
OYTZ CAP. XV.
c
2
13
e u
de
alia
u
1t
11C
fol
11I
coptir
U12.
Il
u
1.
13.
M.
ler
1
Pac
1
llere
ua
ai
d
117
L. B
XTC

## Folio 321 — 85892398X:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
521
LXIOM A 1LS
fi∞9. YDem quae lunc, nequeloco, neque
accidente negi substancia differunes
Scalig. in 0. Theophr. de cans. Plans. 6. 22. fol. 370.
2110. Idem a sciplo non abesse potest sine
Tui corruptione. Scalis. in lib: Fippocrat. de In-
Somn. fol. 38.
THII. Ejusdem eadem caula. Scalieer. in b.
Theophr. de cau (. Plant. 6. 18. fol. 359.
1H12. Idem aeque a duobus contrariis con-
Aicui non pocelt. Goclen inprod. 145. Pa5. 352.
TII3: Dux simplcicetrespectu cerrii idem
lunc, ipla quoque idem Cunt. Scheckius au P-
pist. Rami fol. 47. SCu: F a, qua uni cerrio sunE
cadem, incer Ce lunc eadem. Arist. L. Flench. 6. 5.
Timpler. 3. Metaph. 6. 6. 9. 2 fol. 351.
rIF4. Imo: Non semper eadem lunE, quee
in aliquo cettio conremune. Philippus lib. 3.
Dial. pas. 160.
1IIS. Duxe sune eadem specie, nequenne
specie diverlas actiones expedire. Taurell. 5.
AlP. Cas. 9. 2. B. 2.
F1T6. Idevi pocest esse causa Opposeorum.
Scalis. ExerC. 307. fect. 29.
1217. Imo: ldemnon estagens oppolico-
rum. Bed. in Axiom. 103.
1118. Duxrealiter lune idem, eorum su-
X
Perio

## Folio 322 — 85892398X:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
perius concurrie ad consticutionem _ deA-
nitionem interioris. Keckerm. 1. syst L09. sect.
UIF. 6. -. Pa8. 260.
1219. Oux omnino ec per omnia idem
Enne, distinzui nequeune. Fonseca q. Metaph. 6.
2. 9. 5. sect. 4.
1120. Ouxeper omnia endem Cunc habene
eadem actribura. Arist. 7. FOpIC. 6. L. SCu: DUa
peromnia tuncidem, de illis quoque eadem
vraedicaneur. Crellius lib. 3. Phy (.Cap. 3.
1121. Concordancia eltprincipium polici.
vum. Paymund. Fullus de Cabbalist. Auditu tr. 3.
Pa5. 96.
1122. In quibusterminis est idenciras ali.
qua ejusdem ad idem. ibi non porest cle
realis differencia. Ursinus Disp. II. 18. quaest. 25.
PaG. 302.
1123. Nam: Omnis identitas ejusdem ad
sciplum realem distinctionem a scamandac
omnem. Ursin. d. l. Pa5. 502.
1124. Qua ellentia non differune, corum
alcerum de alcero dici porest. Scal l. 4. Poet. C. 9.
2125. Dua lubjecto eadem sunc, Fere du-
25 nacuras CigniticanE. Conseca 4. Metaph. CaP.
2. CBnF. 3.
12. 6. Duxeunque Cun re idem, corum
etfectus pollune esse divers se re distinctio
Ursin. A Disp. 18.9. 17. Pa5. 255.
3.

## Folio 323 — 85892398X:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
e
323
1127. Ouod propric conjunctum estcum a-
liquosididem renon ect. Scal. Fxero. 75. fect. 4.
1128. Duorum esdem natura Xesencia, ilo
Ia eadem genCTATIONC GCMEFANEUE, _ eadem
CorrcpriOnCCOErUMPUNEUE. Arist. 4. Metaphs
6. 2. COnt. 3. Cs 7. TODiC. CaP. 1.
1129. Idem propriead substantiam perri-
iier, in qua est perfectistima ortiniuin unitas:
Cornel. Marrin. Com. Metaph. pac. 189.
1130. Idencicari diverlicas opponiciir Cor-
vel. Martin. d. Com. pas 191.
II3I. Diverheasinrebus, ut e differentia
concinoieracione imperfectionis, secundumi
quam accedune ad mulcicudinem, a ab 1
norecedune, defcimneque. Cornes. Martin. d.
COm. paS. 192.
F132. Dous est distinctionis rerum cau-
T2. Paym. Fulus de Cabbalist. AndituEr. 5. CaP. 3.
Ba8. 93.
1133. Propeer masniciidinem, nullalpeci.
espacicur diverlicarem. Scalig. in 6. Theophr. de
caus. plant. 6. 2. fol. 333.
1134. Oux accidence differurie, nOn COn
cinud specic eriam differunt. Scalig. 2. decaus.
Fat. ling. 6. 53. Pag. 120.
1235. Omnis innara differentia aliunde est.
scilicer a Forma e efficiente. Taurell. 2. AIP.
9. 20. 1.

## Folio 324 — 85892398X:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
324
1136. Ouecunque diriduneur, unita prius
Tuernne. Taurell. d. lib. 2. G. 2. n. 5.
2137. Oppolicum, non AcoppoTicum pCF
recprocarionem vicissicudinariam. Scalis.
Exer6. 307. Sect. 5.
n138. Impossibile estur in distinctione di-
distinctum hac diltinctum, cui opponicur.
Scalis FXerC. 266.
1139. Nam: Oppolitorum disjunctio eAt,
non conjunctio. Scalie FxerC. 170.
1140. NNON EEaNCEEUE ab CXErOMOIn CXETO
mum, nisi per medium Cacten. inprod. Can. 150.
Pa8. 359.
11q1. Porest aliquid conrenire per le de
essencialicer, cujus camen oppolicum eis
dem compecie, led per accidens. Coblen. do
prod Can 29. PaC. 190.
1142. Tois à vrois na) Za artINCIVEVa av (a E5I3
Rebus iisdem, eadem data contraria. arist.
7. TopiC CaP. 4.
1143. Omnia, quae separari postunc, red.
lirer diFernine. Philippus lib. 2. Dial. Pa5. 35O. FOn-
seca 5. Metaph C6. 46 sect. 7. Ursin. d. Disp. 18. g. 15.
Pa5 238, 8 420 P 279. fustus.
1144 In omnire creara, realicas secum de-
Tercessentiam. Colles. Conimbr. in 1. Physib. A.
rist. C 2. 9. 1 art. 2.
2145. Hinc: Clvicunque Fuerie alia reali
12
lag
l.

## Folio 325 — 85892398X:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
N
Sca
325
ras, ibi eriam alia dari debet essenria. Collea
Conim. r. d. l.
1146. Nulla differencia substania cl, h. C.
eoiae per le sublctens. Faurell. 1. AIP. C. af. 9. 5. B.
2. P48. 52.
1147. Oux sradu difterune, non continuo
estencia dift.runE. Scalig. ExerC. 9. Seu: Gr2-
dusnullus rariac (peciem. Scalis in 6. Theophr.
6, 3. fol. 329. Seu: Diferencia secundum n2.
sis ex minus non rarias specrem. Zabarell. lib.
2. de qualit. Elementar. 6. 6.
2148. Omnis distinctio est incer aliquid
e aliquid. Fonseca 4. Metap h 6. 2. 9. 5. sect. 4.
1149. Distinctio eciam inter, ca, qua con
junctistima lunE, esse pocest. Ursin. d. Disput.
9. 12. PaC. 225.
1150. Oux dictincta Cunc, non suneneces-
lario leparaca. Ursin. d. Disp. 9. 11. Pa8. 223.
215I. Nulla diltinctio vera, est Narure ab0.
licio, (e dejusdem alsexrio. Ursin. d. Disp. g. 11a
Pa8. 224.
1152. Ouxcunque genere differunereali-
cer differunc. Ursin. d. Disp. 9. 1. pas. 195.
1253. Ergo mulco magis, quae diversi lune
generis, rcalirer differene. Ursin. d. Disp. 9. 1.
Pa8. 195.
2154. Omne rere oppolicum, à luo oppoh-
OrC diver LuM CH, Crsin. d. Disp. 9. 1, P48. 195.
x

## Folio 326 — 85892398X:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
2155. Realis distinctio nacura prior. (ape
etiam cempore, racionis distinctione. Ursin.
ib. Disp. 9. 2. Pa5. 197.
1156. Reo caula est, cur R atio distinguato
Arist. in Catez. 6. 12. Ursin. d. Disp. 9. L. pa5. 197.
157. Omnisrationis diltinctio recipitur in
re ceu subjecto. arist. 5. Mecaph. 6. 9. Cont. 16.
1158. Omnino neceste est, ue res prius te
e consticuaenr, quam distinguatur. Zaba
rell. de constit. Individ. Cap. 4. lib. 2. de prim. Rer.
Mater. C. 9.
E159. Distinctio est causa mulcieudinis.
Fon sec. 5. MetapB. 6. 6. 9. 5. sect. 4.
1160. Non ideores realicer dictingnitur.
quia Mens sic diltinguie, sec quia NacuCR.
Scalic. lib. 7. decan(. Lat. line C. 142.
NOT. Nam: Meneis distinctio sequitue
distinctionem NacurX. Ursen. d. l. 9. 3. PaG. 108.
1162. A communibus principiis non AC
distinctio, sed a propriis. Piccol. Grad. 4. Phil.
ALOr. 6. 23 Pac . 311 8 317.
1163. Res per ea distinguitur, per quae
constiruitur. Piccolomineus d. Crad. 4. 6ap. 23.
Pac. 312.
164. F. res per eausas distinguieur. Diccol.
a. I. Vide tamen restrictionem. pas. 397.
2165. Omne difformesparcibile. Scalis. 1n
B. FBeopbr. de caus. plant. 6. 12. fol. 351.
1662
326
11B
Sipt
1
1. 11
6
b.

## Folio 327 — 85892398X:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
9.
1
327
16B. Omne indivrisibile est immucabile
quond cerminos. Scalig. in d. 6. Theophrast. de
caus. plant. 6. 72. fol. 351.
1167. Separaca alium acquicune lochm.
Scalie in a. lib 0. de CauS. PlanF. b. 12. fol. 351.
1168. Dux specio difternar, mon disferunE
Secundum WIZsiS_E MMIMUS. LaUI. 4. Alp. C a(. G.
2. B. 11. Pa3, 681.
1169. Diltinctio Formae, eAporiorcaulq
distinctionis maceriei. Pirc. Crad. 2. Philos. Mo-
rab. 6. 6 Pa5. 152.
2170. Duxe detinitione difterune. de illa
Specie difFerune. Piccol. d. Cract. 2. 6. 20. Pac. 261.
IrzI. Maxime differunc, qua speriticis de
esentialibus disterenciis distinsuuneur. Rio-
lanus in Libavioman. Pa 5. 77.
1172. Non idem est differencia e alte-
ricas. Diccolomineus Ciradl. 5. Philos. Mor al. 6aP. 8.
pas. 396.
1173. Specie quae distinguuneur, per duo
distinguuneut. Piccol. Cir. B. Phil. Mor. 6. 5. P. 539.
2174. Oppolra in eodem naca luncheri.
Diccol Crad. 6. Pbiles NOr. C. 10. pa5. 547.
12175. Quae specie diffecune, non posunE
inter le concinuari. Colles. Conimbric. in 3. Phy
sic. Aristot. 6. 5. fol. 491.
2176. Simplicistimum distinctionem ad-
mircirnullam. Uesin. d. Disp. 18. 9. 23. Pa8. 288.
X

## Folio 328 — 85892398X:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
328
2177. Nam: Ex omni distinctione multis
tudonalcicur. Ursin. d. l. Pa5. 288.
1173. ntoa caDoea X ntE ErCOr, NOnO.
mnis differentis Facir aliud, sed aliomodo se
habens. Arist. 2. post. cont. 77.
1179. Ouod ab alcerorealicee distinctum
est. deillo vere praedicari aur dicinon pocest,
nec est idem cum alcero. Folet. in Porphyr. In
Proum. 9. 2. fol, 25.
1180. Numero difterre neceste est, qua
Cunc divilalocis. Taurell. 2 AIp. C as, 9. 6. n. 24.
1181. Dux difterune Cacegoriis, differune
vel Re, Vel Racione. Coclen. in Prodr. 9 17. p. 36.
1182. Rcalicer distincta, non pollune esle
Subordinata. Ooclen in Prodr. paz. 422.
1185. Duecunquere de lubjecto differunt
essentialirer difterunc. Collez. Conimbr. in 1.
Physic. Arist. C. 2. 4. 1. art. 1.
1184. UIbicunque estunius ad alterumre-
ductioribi est lubordinacio non oppolicio.
Hesselbeinius in Tpeor. L05. 6. 4. 9. 3. Pa5. 103.
1185. Subordinaca non puenane. Keckermo
2. syst. L05. sect. ult. 6. 4. pas. 260.
1186. Diverla qua lunc, illorum quoque
principia diverla ese necesC ect. Scalis. EVerC.
325. Sect. 7.
1187. Diverla quae sunc, corum eriam afte-
cus direrlos esse oporrernecessario. Scalid. lo
11880

## Folio 329 — 85892398X:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
1
AO
10
11
1188. Ouoclune genera distinctionis, ior
etiam Cunc genera idencitacis. Suarex. Disp.
Metaph. 7 selt. 3. COnt. E.
1189. Ouoclune modiunicaris, rOccciaI
Cunemodi idencicacis. Finck Disp. Metaph. 15.
thes. 3. Pa5. 301.
1190. Oua toco genere differunt, maxi.
mere distinsuuncur. Zabar. de FacuII. Anim. C. 8.
119r. Inrebus creacis quaecunque realicer
differune, eriam essencialicer differunE. Son
FIn. 7. Metaph. 9. 12.
1192. Omnis distinctio in mulcieudine.
Fundaca est. Fon (. 5. Metaph. C. 6. (5 45. 2,9. 5. f. 2.
1193. Omnis dictinctio realis, in re funda-
mencum habec. UIrsin. d. Disp. 18. 9. 12. Pa5. 224.
1194. Non concra: Quaecunque in re
Fundamencum habec, realis est. UIrs. d. l. P. 224.
1195. Distinctio reino requiricincellectus
Operationem. Fonsec. S. Motaph. 6, b. sect. 3. 9. 6.
1196. Distinctio realis praestancior est di
Stinctione Rarionis. Ursin. d. Disput. quaest. 12.
p45. 2250
1197. Duxecunque se hahene uc produ-
cens e productum, carealicer difterUnE. EX
Fonseca c. l. Ursinus d. l. 9. 13. Pa5. 228.
1198. Ouxcunque le hebene Rcuevera
caula ec rerus effectus, realicer differune. Ur-
sir. H. l. Pa5. 228.

## Folio 330 — 85892398X:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
330
1199. Diverla suppolica, rtaliter differre
necestum est. Ursin. d. l. p. 228.
1200. Ouaecunq; essencialicer difterune.
oorum quoq. Forma cReneialiter dIFFCTIHE.
Scalis. Everc. 346. sect. 1.
TZOT., GIIX RCCUFATE OPPONUNEUE, CarCA-
lirer differunc. Ursin. d. l. G. 25. Pac. 238.
1202. Flinc Duecunqi realicer differune,
opponuneur, lednon ommino: uae oppo.
nuneur (quovis modo) concinuo realicer
diffcrgnc. Crsin. d. l. 9. 25. Pac. 258.
1203. Duecungue essencialiter diferuDe.
exeriam realirer differune. nOn CONET2. UIr-
Sir. d. l. 9. 15. Pa8. 238. 85 4. 20. Pa5. 281.
2204. Nam: Hon clnecesse, uc omne
quod differtrealirer, criam ditterac ellenriao
licer. Scheckius Z. FopiC. 6. 14.
1205. Oux difteruncessencialirer, ea plus
disterune, quam quaerealicer. Ursin. A. l. 9. 15.
Pas. 238.
1206. Ouxcunqi subjectis distinouuntur.
realicer distinguuntur. Ursin. d. l. 4. 15. Pa5. 278.
1207. Oux separarim jam existune, necel
Pario realirer differune. Ursin. d. Disp. quaest. 15.
Pa8. 239.
1208. Ouxcunque in rebus creatis reali-
cer differune, eorum alcerum in alcerius ef
senrianon includicur. Ursin. d. l. 9. 15. pa8. 239.
1209
l.16
1
es

## Folio 331 — 85892398X:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
MAI
331
1209. FTon estnecelle, ur quae detinitione
isterunt realicer differanr. TIrs. d. l. 9. 15. P. 239.
121C. Racionis Fncia eciam realicer die
Ringui pONUnE. UIrsin. d. l. 9. 15 Pa5. 239.
7215. Omnis distinctio ex nacura reiminor
est, quam realis. Ursin. d Disp. 9. 16 pa5. 253.
r212. In distinctione ex nacura rei, non eM
exquilica oppolicio. Ursin. d. Disp. 9. 10. pas. 253.
1213. In distinctione exnacura rei, alcerum
cendic ad perfectionem alcerius. Ursin d. Disp.
9. 16. Pa5. 253.
1214. Guxcunq; ex nacura rei formaliter
difterune, eorum alcerum ingredicur defini-
tionem alcerius. Ursin. d. l. 9. 16. pas. 253.
1215. Ogecunque modalirer difterunt, eo.
rum alcerum non est de dennicione alcerius.
Crsin, d. l. 9. 26. Pa5. 255.
1216. Omnis differencia per massis de mi-
nus, habec aliquid concrarii admixcum. Ursin.
dol. 4. 1b. Pa5. 253.
X217. Ouae definicione differune, lalcem
exnacura rer distinsuuneur. Ursin. d. l. g. 2L.
Pac. 28E.
1218. Formalicer differune, de quibus
contradicoria vere praedicaneur. Ursin. R. l.
par. 253.
1219. Ouxcunque differune vireualicer
cancum, canon differume reip la. Ursin ib. l. 9. 17.
Pa5. 255.
1230

## Folio 332 — 85892398X:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
332
1220. Oux virtualicer differune, candenn
esenciam habene, poltuncq; de le muruo af-
frmari. Ursin. d l pac 256.
1221. Nullavircualis distinctio ekinre, sed
in rei virture. Ursin. d. l. pac. 25b.
1222. Duxcunq; Cola racione distinguun-
ruc, lerissime distinsuuntur. Trsinus cb. l. Pa8.
256.
1223. Nihil est in rerum universieace.
quin admoro incellectus rationis pura di-
sinctione distinsui Polc. Ursinus d. l. 9. 187
PaZ. 256.
1224. Nonestablurdum, qua pura rario
ne diltinguuntur, ca nonnunquam re, vel
exnatura rei difterra, diverla considera.
rionc. Ursin. d. l. 9. 18. pac. 266.
1225. Oux pure ex Racione distinguun-
tur, ez nonnunquam quali- quali dehnicio-
ne chtterre pollunt. Ursin d l. pas. 206.
1226. Oux specie difterunt, lemper el
Cencia differune. Piccolomineus Crad. 6. Philos.
Moral. Cap. 5.
1227. Ubicunque eApars exera parrem, i-
Biest dictinctiorealis. Fonsev. 5. Metaph cap. 6.
9. b. sect. 1.
1228. Maior differencia includie mino.
rem. UIrsin. d l. 9. 26.
1229. Sciplo difterre cA Erceoms, qua
omnis
Cone
esed

## Folio 333 — 85892398X:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
3
omnia prima difterDnE. Scheckius L. Fop. cap.
14 cont 5.
1230. Mulex differencix sune in iis, quae
(pocie lune cadem, quae differencia camen
neque lunelecundum csenciam, neque per
(C. Arist. 2. post cont. 77.
1231. Dilparaca non concurrune ad con-
Riruendum unum eslentiaie. Keckerm. 1. syst.
F05. sect. ult 6. 5 paC. 294.
1232. Ulnum oppolieorum semper collie
alcerumi. Cornelius Marrini Com. Necaph. pag.
206.
1233. Vicerue ablurdum; duorum con-
erariorum unum esse principium. Scalis. in 6.
Theophrast. de caus planc. Cap. 20. fol. 366.
1234. Unum uni concrarium. Sca ic. in 6.
Theophr. decaus. plant. 6. 1 4. fol 354.
1235. Conrrarium unuim, ex alionon con-
Sticuirur. Taurell 1. Alp, C as. G. 4. B. 3.
1236. Concrarium non porest esse canla
alcerius contrarii. Timpler. 2. Metaph. Pa5. 8. 9.
23. fol 162.
1237. Concrariorum estescere ContrariA.
Faurell. 4 AlP Cas. 9. 2. B 12.
1238. In concrociis non omnia lunecon
ETATIA. TaUrell. 3. AID Cal. 9. 1. R. 19.
12.9. Nihul cuipiam concrarium, illius
POreA CAC MALCFIA. COCleM. C aM. 65. PaS. 238.
12400

## Folio 334 — 85892398X:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
334
1240. Nonest in concrarietace concrarie
Ca5. Faurell. 4. AIp. C af. 9. 2. M. 4.
1241. Concrarium non porestesse in con-
crario. Arist. 4. Metaph. Cap. 5.
1242. Si unum est concrarium in rerunt
nacura, urique crir de reliquum Bed. In Axi
omat. pas. 191. Seu: Conrrariorum ( alce
rum est nacura, et alterum elle natura ne-
celle e, li sc concrarium. Aristot. 2. decaelo
Cap. 3.
7243. Ommia Conrraria re ducuner ad pri-
inam concrarietacem Fnris. Thom. aquin. in Ilo
MCetaph. Arist. Lect. 3. fol. 273.
1244. Nequeune conrraria dici, quae
specie non differune. Taurell. 4. Alp. C as. 9.
4. num. 8.
1245. Concraria ejusdem subjecti sune.
Scalis. in Hippocr. de Insomn. fol. 12.
1246. In uno genere, una eancum est cor
EtarieraS. Arist. 6. PBy s. 6. 6. 8 ibid. C oll. Con. f. 166.
1247. Concraria lunc sub codem generes
Scaliz. ExerC. 18. Fc: Oua non lune lub eo-
dem seriere; non lune contraria. Scalie: d.
Lxerc. 18.
1248. Omne RnSes CONEFATIUI CONETA.
riotuo per luam essenciam, quà estid, quod
Cs. Scalis. PVerC. 12. Sect. 4.
1243. Conrariecas non eA incer poliri.
vun
dx
S2
3.
ap.
1
168
6

## Folio 335 — 85892398X:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
tat
red
335
ruin e privacivum. Sed incer policirum de
policirum. Zabar. in 1. post. cont. 89 sol. 81.
1250. Conrrarium unum pellic alcerum.
Z abar. 1. deprim Rer. Mater. C 2. fol. 135.
1251. Conccariocuunum quando delinie.
alterum non iacipic. Zabar. 1. deprim. Rer. Ma-
ter. Cap. 3. fol. 135.
1252. Contrarium nihil est negue lub-
santiae, neque AsurX. ScaliS. P VerC. 100. sect. 5.
1253. Concracium cuipiam, ejus maceriz
eslenon porest. Scalis ExerC. 10.
1254. C oneraria maxime distane. Scaliger.
Exerc. 68. fect. 2.
1255. Coneraria sunr sub eodem genetes
Scalis FxerC. 9. 74. sect. 1. (5 313. Sect. 1.
1256. Concrarietas non est communen
principium corrupcibilicacis, omnium rc-
TUM. ScaliS. ExerC. 61. sect. 5.)
1237. Concrarieraris circum lcripeio, conci-
necur a capacitate corradictionis. Scal. 65. f. 2.
1258. Concrarium privationem quandam
includic. Thom. Aquin. in 4. Metaph. Arist. L ecta
16. fol. 59.
1259. Concraria non Cune simul in codéo
Thom. Aquin. in d. 4. Meraph. lect. 16. fol. 59.
1260. Concraria in eadem praedicamen.
caliaedinarione reperiuntur. Arist. 10. Metaxho
es ibid. Thom. Aquin. lec. 10. fol. 166.
12612

## Folio 336 — 85892398X:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
330
A26T. Conrraria de eodem veriticariribto
Poltunc. arist. U1. Mecaph. es ibid. Thom. Aquin.
lect. 6. fol. 176.
1262, Nam: Omnis concrarieras dicirur
secundum prirationem. Thom. Aquin. d. I.
1263. Concraria ee contradictoria simul
osse circa, idem imposibile est. TB. Aquin in 4.
Wecaph. Arist. lect. 16. f0l. 59.
+264. NTam; Contrariorun unum, est pri
ratio alcerius. Thom. Aguin. d. l.
1265. Conerarietas ex formis substancialis
bus Cumpea, specieiFacie diverlcarem. Favello
in 10. Metaph. Arist. 4. 21. Pa5. 620.
1266. Formae accideneales contrarixnon
Faciune distinctionem specificam. 7 avell. c. D.
g. 21. paB. 6+1.
2267. Distinctio omnis scper actumi. Ja
vell. in 7. Metaph. Arist. 9. 5 paC. 325.
1268. In encibus spiricualibus contrarie.
eas nacuralicernon est. Paym. Dullus in artes
BreviC. 26. pa5. 31.
1269. Concrarietas est principium separan-
di ex legresandi. Paym. Lullus de Cabballisto
Audita Tract. 3. pac. 96.
1270. Conrradictionis nullum est medi-
um Faurell. +. Alp. Cas. 9. 8. n. 5. pag. 7 32. Seu:
Concradictoria, omni carent medio. Zabar. 1.
post. 6. 13. fol. 22. TB. Aguin. in 10. Metaph. Arist. lect.
6. fol. 160.
12710
2)
Arist
ers
2)
8. 19
dor
12
at
vis
l
r
l11
s
des

## Folio 337 — 85892398X:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
337
7272. Imo: Contradictio habet medium
Secundae incentionis. 7 avell. in 10. Metaxhys.
Arist. q. I. fol. 609.
1272. In concradictione primo apparct.
Oppolicio. Corn. Mart. com. Met. Pa5. 193.
+273. Dux concradictorixnon polune.
simul esse vera aurtalla. Cornel. Marrim. d. l.
Pac. 194.
4274. Contradictiononinest rebus, sed
incipircum concepen primo Entis, quo Fns
non Ence distinguitur. Cornel. d.l. Pas. 195.
1275. Conrradictariarum una non habet
vericatem ab alcera. Cornel. d. l. Pac. e0E. SCu:
Contradictorium non pendet a luoconera-
dictorio. Zabar. 1. de prim. Rer. Mater. CaP. 8.
fol. 142.
2276 Contradictorie oppolica non lune
in eodem genere. Thom. Again. in 10. Metaph.
Arist. Tect. 10. fol. 166
1277. Nam: Nesacio nihil ponit. Lbom.
Aquin. 4. l
12
1278. Concradictio est prima opposicio
et caula caererarum. J avell. in 10. Met aph. Arist.
g. 21. fol. 607.
1279. Conrradietio est maxima oppositio.
Tavell. d. l. Pa5. 607.
1280. Concradictoria sumenda Tune ab(9i
reduplicatione. Favell. A lib. 9. 11. fol. 612.
+

## Folio 338 — 85892398X:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
338
r28I. NOn POtCAHEEI, UE COnErARIUM UnUM
alcerius habitu constituatur. Paur. S. AIP. C. as.
9. 6, n. 20. Pa5. 575.
1282. Nihil operacue privario. Faurell d.
lib. 3. 9. 6, n. 10. pa5. 576.
e
cc
1285. Omnis priratio est in aliquo subje.
cto actu existente. Fauroll. 3. Alp. C. a s. G. 6. n5. 108
Pa5. 576.
2284. Tlabieus nonhabersuam essenriam
a prirarione. Cornel. Mantini d. com. Metapbs
pas. 206. Sed de priraeione intra nonnulla
fuore sppola: De Relatis infra, ut e in
Logicistam Aristorelicis, quam Rameis, (u0
tCMPOTE APPOMENEUE
115.3
LOLO6O0000
1
APV
H.0kn X7 Y
De Simplice
8
f2
Composito.
Ecimus ordo estohic: FNS; Vel ES F
SIPLEX, vel COMPOSITUIM. Scalicer
Exerc. 240. sect. 1.
2. SIMeL Ex est, quod compostionis est
expers, leu: quod nesac compositionem.
Finck. disp. 9. Metaph. +b. 2.
3. Flaec enim sese mucud respiciune, ita uc
Eimplicia excludane compolirionem, com
Polica
lle

## Folio 339 — 85892398X:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
irella
d
Nohica includant, sed incerim simplicitalem
excludant.
g. Flinc dureum illud axioima Scaliceri,
quo UtitUF ENerC.307. Sect. 20. Nullum CIm-
plex relolvieur in lua principia. Racio: Ouia
nullis componicur.
5. TIinC AC: Ouicquid dullis principiis
componitur, id est simplex. Ft: uod est
simplex, in nulla principia relolvitur. Lc
hinc: Omnesimplex compolicionem idno-
Tac. Ec ccontra: Omne composicum (im-
plicicatem. Ouia In principia resolvi.
TUF.
6. Tlinciterum Sc: Oniequid in principia
resolritur, id non estsimplex. Ouia habee
principia. Aenullum simolex habec princi-
Bio, Et: Compolica in principia relolruneur.
F. Shplex non est compolicum. EC: COm
poticum non eR simplex.
ElG. FA VeTO SIMELEX vel ABSOLUTE, Vel
COMPARATE.
LAB. ABSOLUTE STMELEX, TOIUS CM D EUS.
Esic enitu, ve lumtre unus est: Sic ec summe
d absoluce tmplex est, ut Fuse probac Finck.
d. l. g. 2.
9. FC hic audiamus Scaligerum. Ita Aa-
tuendum ett, inquit Exer. 359. sect. 12. Omnia
quaecunque lub DEO sunt, esse compolica,
cciam

## Folio 340 — 85892398X:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
etiam materiam primam solum Deum pus
rum actum esse ac veresimplicem. Racio
adjecta esthaec: Si esser compolicus, inquie
Scalicer, non essecprimum. Necestario enim
haberet partes. Duia omne compolirum
elt, ex principiis canquam porribus uis. AC
Parces nacura coro priores TunE. Scalis. d. b.
10. Echocrocancalias simplexincreatum.
Non male. Ouia a nullo dependec, neque
efficience. Nam principium est. Ec quidem
primum. Achoc a nullo dependet. Unum
eA primum, inquie Scaliser dict. Exercit.
307. Sect. 20. Neque ingrediente aut com-
Ponente. Dua: Summe simplex ex nul-
locomponitur. Fsec enim illud necectario
intinirum. Ac non dancur plura, quam
unum, insinita. Scalis. Cxerc. 359. sect. 3. Alia5
Scalisero Fxerc. 140 sect. 1. est Cummum sim-
Plex. Juia: Nullius indisens elt.
TI. COMPARATE SIMPLEX elt, quod lI.
berum est a certa compolitionis specic. HIOC
ergonon simplicirer excludicomnem com
Posicionem, led demum ralem seu specta
lem, ita, ut possicluo sen su cse simplex, 2C
incerim cum alio collacum omninderic, in
cerra tamen compoticionis specie compol
eum.
12. Fchuc respexit Scaliger F. X. 140. sect. 1.
ibi: Ulnum simpleximum maceria prima.
MC-

## Folio 341 — 85892398X:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
A
342
Acdiusinterhaec homo. Simplex intelle-
ctu corpore compolitus. Oux iptum incer
ac Deum suncsimplicia per gradus quolda,
r3. Recte. Sic enim composirum, quod
ex principiis esteoneretum. Hinc Ac: quic.
quid ex principiis estconcrerum, id compo-
sicum est. Acomnia, quae sub Deo (unE, Con-
creca unt ex principiis. F. omnia, quae (ub
Deo sune, compolira lone. Id quod expres.
Se prout sScaliger dut. Exerc 359. sect. 12. 1bi:
Omnia, quacunque sub Deolunt, compon
sica TUnF.
redet
14. Sed quomodoquaeto: Dicam paucis:
COMPOSTFIO VOL PSF PAXSICA, VeIMETA-
PHPSTCA.
15. Purstea non est omnium Enrium.
creatorum. Sic enim principia illa, maceria,
ee forma, imo etiam ipla Elementa vere
smplicia sune, quamvis comparare etiam
composica dicipossine. Sed hochicnonagi-
tur. Sic recte etiam docer Scalicer F. XerC. 307.
sect. 20. Animam nottram esse simplicem, pu-
ea Physice. Tum quia actus sic. Simplicem
esso animam, inquie, haud lacet eum, qui
sciceam actum esse et Entelechiam e 3xur
opud Aristotelem. Nullusa. actus est potentia.
Nonisitur composica est. Tum: Ouia nOn
esec principium. Non eltprincipium, inquie
icerum Scaliser, A eAt compolca:
10. 

## Folio 342 — 85892398X:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
16. ATEYAPAYATC A est omnium En.
tium creatorum. EF Sic explico d. Scaligeri
axioma: Omdia quaecunque (ubDEO (UNE,
compolica lunt, scilicet Mecaphylice. Sic
materia prima, camethcA porentia pura ad
tormam, ur hac elementum: Pamen ipla
quoque, ucensquiddam est ab, aliis lepara
tum, compotita est ex luo esse ee esencia,
anquit d. Fxerc. Scalizer. Sic e incelligencia,
ingnit Scalis. Fxerc. 359. Sect. 2. lamet( nON
est compolica ex materia e Forma (puca phy-
Sice) Pamen constat ex aliquo tanquam po.
centia, ec aliquotanquam actur Pocenciam
illam dicimus esse ejus, actum v. ejus essen-
tiam. Est autem essentia, qua est id, quod
cAt. FAC v. ejus eA recepciricas essentiae. Llac
Scaliger.
17. UInde colligis: In omniicreato dari
esse e essentiam. _C dicitur quibusdam id,
quod unumquodque actu est. Fsentia voro
elt, per quod unumquodque csid, quod ect.
Alias distinguuncPhilosophihicinter, Ouod
e Duo est v. c. quod quis esthomon anima
nempe ee corpore constans, id est, iphus
esse substanciale. Hlumanicas verd, per quam
est, haec est ipsius essentia.
28. De quibus hoc noretur: FNC cujusc
nacura diverlum elt ab ejus essentia. Ec:
Nul
U
qu
vel

## Folio 343 — 85892398X:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
C_
343,5
Nullares exictons est ipsa essontia, v. c. Y10.
monon esthumanitas, Pecrus orudicus, non
est ipla cruditio.
19. Unde recte hoc deducit voea. 60-
clenius in Not. ad Timpler. 2. Metaph. Cap. 2.
pac. 14. F. Nulla creatura vere simplex est.
Etego alrerum: E. TolusDeus vere simplex
ost. Nam in hoc: F.So_ essencia unum lunE.
Caereros compolitionis modosL exiconno.
trum exhibebito. Nunc tantum dC PNTE
simplice ec compolo.
Z,PNOVIZ CAP. XVI.
des 
oit de ordi-
neentium de
cimo, quo Ens
 Absolure.
(Simpleni 
est. vet
 Comparate
Clcomposirum.
AXIO M A T A
1285. C Implex non est conerarium compo.
DSco. Scalig. lib. 4. de caus. latin. line.
Cap. 105. PaC. 274.
1286. Tgnoraris simplicibus, compolira (ci-
ri non postun. Taurell. L., AIP. Cas. 4. 2. B. d.
PaS. 150

## Folio 344 — 85892398X:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
34
4
1287. Nihil Simplex eAt prxtOrDEuM. Sea-
lig. in Hippoer. de Insomn. fol. 38. 10
1288. Nullum simplex resolviene in Tua
Principia. Scal. Fxerc. 307. Sect. 20.
1289. Nam: Nullis componicur. Scalis.
d. Exerc. ii
cl
1290. Simplicissimum distinctionem ad-
miccic nullam. Ursn. disp. 18. de dist. Real. (8
Intent. g. 23. Pag. 288.
T29r. Res Simplex magis est una, quam
compolica. Ursin. disp. Metaphys. 3. 9. 4.
1292. Duicquidhabec esenciam sC prxeter
estenciam divertas propriecaces, idnon est
absolure simplex. Timpl. C. Met. 6. 2. 9. 3. fol. 81.
1293. Ouicquidhabetcercum genus, cer-
camqi differenciam, id non est ablolure sim-
Plex. Timpler. d. 2. Met apB. C. 2. 93, fol. 81.
1294. Simplex est mensura compositi.
Torhard. de Adept. veri necess. in pr. Scheckius
de demonstr. pa5. 389.
1295. Simplex est per le unum. Scaliger
FxerC. 307. Sect. 27.
1296. Duia: Statim est id, quodett. Scal
d. Exerc.
1267. Summum simplex unum est. Sca-
lig. Fxerc. 40. sect. 1. Seu: Omne smpliciM
mum est maxime unum. Hesselbein. in Theor.
L0g. 612.9. 4. Pa8. 48.
1298
298
8
Pao
ddc

## Folio 345 — 85892398X:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
S1
sit
1
345
1298. Nam: Simplicicas summa tollie.
compolicionem parcium. Hesselbein. dil. l 2
1299. PC: ubi deficit compolicio partium,
ibimaxima eAt unicas. Hesselb. d. l Pa5. 49.
1300. Summum simplex nullius indigeno
Cl. Scalie. LXerC. 40. Sect. 1. 11∞11
1301. Imum simplex omnium indigens
est. Scal. d. F.XerC  l5
de adis
1302. Simpliciora quae lune, perfectiora
Tunt. Scalig. F. xerC. 140. sect.I.
1303. Nam: Crebrius e facilius suo fine
pociuntur. Scalis. d. Exercs ab 2 1
1304. Simplex simplicicerunum est, guod
est sibiips ee principium ec Anis. Scal. Lxers.
240. sect. 2.
1305. Simplici prima, quo olia lunE pro-
piolas eoillius majorem capiune perfectio.
nIS parteM. Scal. d. F XerC. 140. Sect. 1.
1306. Simpliciora lunt aurueun primam-
que natcuram amulaneur. Scal. d. l.
2507. In composicione praesupponieur (-
milicudo. Scal. 1. de caus. lat. ling. C. 32. Pa5. 73.
1308. Sinehacenim unum non AC. Scal.d.
lib. pac. 73.
1309. Compositio vera non vera regula
eMt. Scal. 4. decans. lat. linc. C. 87. Paz. 201.
1310. Simplex prius est compolico. Scal.
EXerE.t 2. Sect. 2. Perer. 3. PhYs. 6. b.

## Folio 346 — 85892398X:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
346.
Brr. Elines Simplicia Suntnoriora Natu.
ra. Thom. Aquinas in 10. Metapb. Arist. loct. 4.
Fol  157. 00l. 4.
1312. Elnde: Simplicia posterius in sensum
eadunt Thom. aquin. d. l.
1313. Nullum simplex recipit accidentia.
Favellus in 8. Metaph. Aristor. g. 12. pas. 456.
1314. Compolici cognitio perfecta non
eA nih partes quoque pertecte cornoscon-
Tur. Scalis. 6. Theophr. de caus. plantar. Cap. 2.
fal. 333.
1315. Si ex duobus unum AB, nOn cOgnO-
Scitur unums nih cognitis duobusillis Scalie.
in d. lib. 6. TBeophr. de caus. plant. cap. 2. fol.
333.
1316. In ex porestresolvi quidris, ex qui-
busiptum est consticurum. Daurell. I. AlP. C. as.
g. 1. n. 4. Pas. 7. Seu: Omne compolicum po.
cest relolvi in eadem principia, exquib. con-
AacTimpl. E. Mot. C. 2. 9. 10. fol. 87. ubilimitatio
1317. Elinc: Non quicquid est in compo-
sico, pocest dari in resolucione. Gocl. 1. con-
ErOV. PaC. 55a
1318. Compolitorum eA resolutio, non
Emplicium, Taur. 1. AlP. C as. g. 12. n. 3. paf. 19.
E,19. Ex componentibus corporeis, non
Pocest compolicum provenire corporeum.
Fabar. 2. de prima Rer. Mat. 6. 12
1320
el
32
se
32
ures

## Folio 347 — 85892398X:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
347
132O. Omnia PEXTeE DeuM modo quo
dam compolica sunc. Scalis in Fippocr. de
Insomn. fol. 10. Ec: Omnia, quae tub DEO
lune composita Cunt. Scalis. Fxerc. 359. sect.
22. Adde Sim. Simon. lib . Antischeck. pa5. 394.
(5 seq.
1321. Nulla res dirisibilis est, nih in ca ex
quibus componitur. Goclen. in Prod. C. an. 90.
Pas. 276.
1322. Nulla pars compoliriporest esse sim.
pliciter prima in entibus. Thom. part. 1. 9. 3.
art. 8.
2323. Quod renic in compositionem
aliorum. non perse e peimoagit, sed com
Politum. Fbom. d. parr. 1. 93. art. 8.
1
1324. Compolicum quod eH, actus purus
non ect. Scal. FxerC. 6I. Sect. 5.
1325. Tlinc: Omne compolicum est relo.
lubile. Scul. d. F venc. soct. 5. 111p.
2326. Compolicio non est parscomposici.
Taurell. 1. Alp. C as. G. 6. n. I1. Pa8. 88.
1327. IFx actu et porencia nihil componi-
EuX. Faur. A. lib. 2. Alp. C as. 9. 1. n. 24. Pa5. 150.
1328. Compoliciotorius elt, non parrium.
Taurell. 3. AIP. C af. g. 1. n. 26.
1329. Nihil composicum de sinicum est,
quod suis non constet principiis, e primis
et simplicibuS. Laur. in SyB. Met apb. PaS. 40.
134

## Folio 348 — 85892398X:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1340. Neutrum concrariorum componi
TuF alcerO. Taurell. 2. Alp. C ef. g. 14. n. 7.
134r. Dux uniuntur in uno suppolico de
se invicem dicuntur in concreto. Coclen. in
Prod Can. 183. pa5. 409.
1342. A scipso nihil componi pocest.
Timpl. 2. Metaph. c. 2. g. 8. fol 86.
1343. Composcorum specie differencium
necesse est Formas esle specie distinctaS. Za-
barell. 2. de qualit. Flement. c. 4. fol. 367.
1544. Nihil porost Reri ex maceria, quod
non e eadem conster. Timpler. 5. Metaph.
C. 2.G. 20. f0l. 518. 11
1345. Omniscompolicio realis ansuie im-
perfectionem. Timpler. 3. Metaph. CaP. 2. 9. 3.
fol. 81.0,
P
ccc
1346. Omne composicum dependet à luis
componencibus. Timpler. d. lib. 2. 6. 2.9. 3 f. 81.
1347. Id quod componicue, distinctum
cRab iis, ex quibus componitur. Timpler. 3.
MetapB. G. 2. 9. 64. f0l. 278.
1348. Quod compotitum est ex aliis, non
est principium. Paur. 4. AlP. C. a s. G. 8. n. 3. P. 769.
11349. Omne compolicum est ex simplici,
bus. Taurell. 4. AlP. C. a f. g. 8. n. 3. paz. 769.
16350. Nonomne composicum est ex eon
in quod relolvitur. Timpl. Z. Met. C0 20, 9. 11.
fol. 88.
135l. F.X

## Folio 349 — 85892398X:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
0
1.
1b9
255I Ex iis constaeres actu, in, quae dil
Tolvicue. Zabar. de mixt. 6. 2. fol. 316.
10
1352. Dux proporcio maceriae od alcerius
proportionem, eadem e compoliciadcom
Policum. Scal. 1. de caus. lat. lin ∞. C, 16. Pa5. 43
1353. Oud res lunc compoliciores coptu-
ribus ingisenF egulIS. Avicenn. in Metaph. Ir.
6. 6. 2.
1354. C ompolirum non cs parribus com
mune. Scal18. 1. P Oet. 6. 3. P48. 14.
1355. Compolicum duashaBCEDATTES. SCAE
lig. Exerc. 10 Seu: In quoris compolco duo
sunc principia essenrialia. Fesselbein in Theor.
L.08, 6.5. 9. 9. pa8. 309
1356. Frgo: Ouacunque propria essentia
lia reperiuncur in compolico, ad horum
unum referenda Tunc. CLesselboin. d. l. Pac. 306.
1357. Idem non est componens ecompo.
Gtum. Scal. FXerC. 19.
1358. Compolicum estunum peralia. Sca.
liC. Fxerc. 307. Sect. 27.
1359. Compolicum uc cohareat e consi
Aacnecestum eAt. Scalig. LXerC. 10.
1360. Composica lunc nociora nobis. Sca-
lig. FXerc. 307. Sect. 21. Z abarell. in 2. post. anal.
col. fol. 162.
136L. Oux lune composiciora, eaplura
habene contraria, pluraque recipereac paci
Pot.

## Folio 350 — 85892398X:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
poltuhemomenta sux perversionis. Scalis. in
2. Theophr. de caus. plant. 6. 22. fol. 350. f. 2. l. b.
2362. Nulla in rebushisce, quae intra lu
natu agicaHeur, substancia simplek cII, sed
omnis ex duabus partibus constat. Contar
lib. 7. Mecaph. in pr. paC. 93.
363. Compolicum est conerarium. Quia
in eo concraria. Fesselbein. in d. Tbeor. L08.
c.5. 9. 3. Pav. 288.
le
1364. Nullum Compositum ex undER.
Fresselb. d. Idc. 4. G. U Pa5. 122.
 1365. Ubicunqs est resolutio, ibi etiam eA
compolicio. Scal. FXerC. 307. Sect. 2.
1366. Compolica prius insensum cadunt.
Thom. Aquin. in 10. Metaph. Aristot. eractat. 4.
fol. 157. c0l. 4.
C X B
A. D. 1 X
De aterno (5 temporali.
1. Y P Ndecimus ordo etto hic: F. NS eAt,
A VEl ETBRNUM, VeLTEMPORALE. Tim
pler. 1. Metaph. CaP. 5. C in NOc. GocleM
fol. 7.
2. Arernum est, quod aternitocis e( paF
siceps. Acerniras vero est Cineinitio, Cine me.
dio, Sine ANC.
3. RC
de
sect
1
11
dese
1d
det
un
100.
o
sF
dX
d
e
l
De
l
de
lex
II
det
de
e
le
dis

## Folio 351 — 85892398X:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
si
351
3. Recto roro hic cumi Scaligero Exerto
259. sect. 7. distinsuimus incor aecernitatem,
erum, e xecatem. Acas est essendi tractus
concinuar, ec nihil aliud, quaincei existencia
sub cempore: arum est lupramobilius quod
dam. Cuia supramorum. Namprima in-
celtigencia, cametli eA cum tempore, camon
dominacemporis, quod ex Luobeod Aricto
celica etiam Aatuie Scalsen. dis Sed dehilce
(00loco. Tloccerrum: Ulc aetasnobis: cail
lis suum curquearum: Iletempusnobis ext
era nos: lea iltis continuatio lua exera illos.
uc loquitur Scalig. d L. xerest ALH. B
4. Fs VerO ATERHITAB, inigenere de e
opars considerata, duplex: Ilna ABSOLuTUS
Guam voCat Timpler. a l. TCUPROPRTA, quam
vocae Goclonibid. ALTERA LImITATA seu
ZMPROPRTA.
5. ABSOLurA est, que nunquam cepie nun
quam desinoc esse, led eadem semper. manet
cum absolutacellendi necessicate, e de hac
accipiendus cst. Scal. d. Fxerc. 359. sect. 7. ibis
Aternitas ea ColuS DEUS eR Aicas enim IM. L
nobisest. Ouia temp in motu primo, Arum
in Angelis. Duia aeternitas in DEO, qULADeuS
ipsc est. Ft quiaipse est, illi lunc. IIaec Scaliger.
E. ablolutam aerernicatetm nullibi, nil in Deo
quaeremus, aut eciam inveniemus. Ouia non
estnisi eneis intenici. Aeinfinicus Tolus DeuS.
6. LF.

## Folio 352 — 85892398X:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
de
6. LImriATa ilta est, quae est L. atis depen-
dencis ec kinim. Fequidem modo principium
quidem habet, sed finem non habitura elt.
Modo principium habet, sed sero ex difficut.
cextinem habitura OA.2 CMrX: 29C2. 1
7. Apponam ucriusque exempla: Princi
Dium habentres croaca omnes: Sed non ha-
bebuncomhestner, uc animae humana de
anselis dequibus eriam Cacrae literae rostan
chr immorcales illos esse. Deanimabus lare
Scalis. Pxerc. 507. sect. 20. Unde unum duntat
EAZAE RCPCTATUESI
8. Nullum simplex resolvitur in Cuaprin
cipias Nullis enim componitur. AC animae
humanae luntsimplices. F. neque cciam in
Tua principia relolvi postune. Idem e des
Angeliscaruere Fasest, sed tamen e hic al
tiore curius uni pocerimus principio: duia
Deuselt, iltulunes inquic Scalig. d. FxerC. 359.
sect. 7 hocelt Deus Sngulari pririlegio il
lorum ellemrias ica ditarie vegnamvis perse
ee lua nacura corrumpi possentcamen jam
sustentaca ab eo d contirmate non corrum.
pancur, sed sinesine subhAanr de persictane
9. Fchaec dicuntur aeviterna, h. es meotu.
rantur aero, quod elt mentura deficiens ab
aerernirate. Ouia non eAt menturari penitus
immurabilisuERterNITAS. Excedens tamen
d

## Folio 353 — 85892398X:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ec superans nobilicate menturam temporis.
Ouoniam menturaerem mutabilem. Unde
animae nostrx de Angelisecundum Cuum esse
Tunc aevicerni, de esse eorum mensuratur aevo,
e dicuntur aericerna, quia acernitati vicina
TUNE, aE exPLICAEFabritius Paduanus in carhen.
tempor. ann. 2. fol. 3. ubi plura etiam de hisce
video 
20. Sic principium habeHE reS CreALX
omnes: Sed camen aliquando finem habe-
bunc. Cujus rei manifectum videmus exem-
plum in rebus creacis, quarum aliqua dacue
conserrario, ec vel maxime propasacio, qua
in animalibus fic per generationem, in ele.
mencis pereronsmutacionem.
II. Ec hinc explicandum estillud scalice-
ni Exerc. 9. ibi: Ulnicnique Fnei insica est ap.
peticio intinicatis acque aeternitatis, hoc est,
ejus perpecuacionis, quam aliquo modo a(
Lequi potest. Nam alias Hacura vel inAgicum
appeceret vel certe Frustra aliquia appereret.
Ouorum utrumque ablurdum est. Vide Ari-
stocelem 1. Pth. C1. Scalicerum in L. Tbeopbr. de
caus. plant. c. 1. fol 1.
12. LIndc _ jamm, quid rEMeOR ALESEtaci-
le collisipoceric Fsenim hoc, quod adtem-
pus durac. Duam ad classem non tanrum.
illa, quae alias AuXa luNE DE M OMENEAMeA, TC-
ferenda

## Folio 354 — 85892398X:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
354
Ferenda sune, verum etiam illa, quae jam l
mitate seu r li aecerna dicta TunE.
13. Nam ex haeciplacempore, in quo lunt,
metienda lune, breriore longiore, prouciple
Deusvoluerie. Nam durario illa est essentie
efectus peculiaris, qua in suo essendicractu,
ucloquicur Scaliger Exercit. 359. sect. 7. Modo
mox, modo lerius, quandoque plane nOn
Anieuc.
14. HIoc ergo secundum cempus dijudi-
cacur. Nec enim est enscemporale, nisi quod
vel (ub vel cum rempore.
25. Tempus verohic est duracio Anica F.n.
eis depenlentis. Dux Mecaphysicorum de-
Anirio. Necenim hiadmotum, uc Phytci
respicunt. Conter Scaliger. Bxerc. 352. sect. 2.
Ced ad Tolius essenciae concinuacionem, qu’a
etiam lublacis caelis, ee sic etiam motu pri-
mocaelesti esleporeric. Duo respectu eriam
Scalis. Fxerc. 363. cempus non male arisimi-
cacio dicitur. Carera, qua de cempore plu-
rima hic a Od. conslobantur, ad Phylicam
pleraque remiccenda Punc. Fc canrum
de xererno de temporali.
p
de
eium
1b
Ille
360

## Folio 355 — 85892398X:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
I
11
E YHO V +Z CAP. XVTI.
(Absolute
(Axremum - 
Limitate, sed saa
Quid.
Asit de undeci
mo Entium or-
dine, quo ens est.
vel
Temporale.
LXTOM A T A.
1367. Vicquid ab aeterno Fuic, in Xeter-
num perlistienecessario. Taurell.
20 lP. C. af. 9. 7. n. 2.
1368. Quicquid ab aecerno est, infinitum
quoque etnccestario. Paurell. d. 2. AID, Caes.
g. 6. n. 18.
1369. Fc: Ulnum intinicum ab aeterno est,
Faurell. d. l. 2.g. 6. B. 18.
1370. Ens simpliciter aternum non est,
quo daturaliquidrelpriusrel pocterius Tim
pler. 1. Metaph. 6. 5. 9.7. in fin. Joban. Cuern-
herus in 9. Metaphys. Aristot. quaest. 4. pas.
4520
1371. Ouicquid ab aeterno est, id a nullo,
ee nunquam cepitesse. Timpl. 2. Met. 6.5. 9.9.
2

## Folio 356 — 85892398X:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
356
2372. Aterna non habet cau(am. Tmo
hrabenc. Arist. 8. Phys. Cap. 2. 651bid. Colleg. C.0-
nimbr. fol. 362.
1375. In aecernisnon differunt esse X pol-
(c. Arist. 3. Phesic. c. 4. cont. 32. Colles. Conimbr.
in 8. Phy sic. cap. 2. quaest. 6. art. y. fol. 3946 art.
3. fol. 390.
1374. Unicuique Enciinhca est appecitio
intinicaris acque aeternicatis. Scalicer Exer-
cit. 9.
1375. Ouod habet principia incorrupti
bilia suae essentiae, id e iplum, est incorrupri
BilC. Scal. FXerc. 18.
1376. Aicerni principii effctiones omnes
non lunt aeternae. Scaliz. F. XerC. 18.
1377. Ulnum xeternum est, quod est Tolus
DEuS. Johan. Ouernber. in 7. Metaph. Arist. G. 1o
pas. 315.
1378. Acernicas proprie Deo cribuieue.
Philipp. 2. Phy s. Pa5 324. Seu: Aternitas, in
Deo cA. ImO: IpseMeE DEUS CCC. Scal. FXerC.
359. Sect. 2.
1379. Aternitas neque habecinirium, ne-
que medium, neque tinem. Gocl. in Not. ad
Metaph. Timpl. c. 5. foc. b.
1380. Hlinc: Aicernicas non recipiemensu.
ram. Goclen. d. l.
1381. Aternum cransmutationi non sub-
IaCCF.
de
il
jan
c
18

## Folio 357 — 85892398X:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
35
JaCet. Fabrit. Paduanus in Cathena Temporis
annulo. 2. fol. 2.
1382. Lcernum fuic. Ou’a nunquam de
Fuie. Frit. Ouia nunquam decric. EA: Ouia
Temperect. Fx Ausustino in Johannem Fabrit.
Paduan. d. l. fol, 3.
2383. Airum mensuraerem secundum (e
incranmutabilem. Fabrit. Paduan. d. l. fol. 3.
1384. Avicerna de xeternitate participanE.
Fabrit. Paduan. d. l. fol. 3.
1385. Tempusmenturac rem mutabilem.
Fabrit. Paduan. d. l. fol. 3.
1386. Acernitas cora simul elt. Fabrit. Pa-
duan. d. l. fol. 3.
1387. Ricernitasnon novit praeteritum,
REC FUCuEUM. Fabrit. Paduan. d. l. fol. 4.
1388. Acernicascoranon est, nistunum.
hodie. Fab. Paduan. d. l. fol. 4. ex Berchovio in
dictionario.
1389. Acernicos Anem tollic. Scal. in1. Ari-
Hot. de plant. fol. 48. l. d.
1390. Perpecuicas collic interruptionem.
Scal. d. l. fol. 48.
1591. Acernicas curac extrema. Scalis. d. l.
fol. 48.
1392. Perperuitas curat medium. Scalis. d.
l. fol. 48.
1393. Tempus ab acernitare longissimo di-
AtaC

## Folio 358 — 85892398X:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
358
stat ineerrallo. Fiebler. 8. Physic. pacin. 187.
1394. De aeternitare nos non poltumus
Cogitare sinc cempere. Liebler. d. l. paz. 187.
1395. Tempus estimago xecernitatis. Lieb-
ter. lib. 4. Phys. pas. 133.
1396. Nam: In aeternitate est nunC Ma-
nenS. Liebler. d. b.
1397. Scd: In terrpore eAt nunc AVCnSO
Ziebler. d. l. Scalig. F.Xerc. 452. sect. 2.
1398. Arum cempore majus est. Scal. FXOrC,
363.
2399. Arum supra cempus cA. Scal. Fxerc.
359.
1400. Atas eA in nobis. Coclen. in Noris.
ad Timpl. MetapB. c. 5. Fol. 7.
1401. Tempus est extranos. Goclen. d. l.
1402. Temporalia principium ec finem.
habene. Fabrit. Paduanus in Cathen. tempor.
Ann. 2. fol. 4.
1403. Tempusnon cocum simul est, sed
est in continua partium successione. Fabrit.
Paduan. d. l. fob. 4.
1404. Tempus (suo modo) etiam abs
queanima numerarrice esse porest. Liebler.
+. Xbys. Arist. DaB. 134.
a
e
rag

## Folio 359 — 85892398X:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
58
C
D:O WC
sipl
181
CAP. XVIIL.
De F0t0C Parte.
Y. P Hlodecimus orD0 esto hic: PH S
 EST, Vel TOTUM vel PARS. Timpierus
5. Mecapb. c. 5. fol. 338. Finck. d.sp. Met. 2b. 1b. 1.
2. F0TUMm est, cui nihil essenrix abelt.
Finck. d. l. Raymundo Lullo in tr. de Cabbalist.
audit. 3. C. 1. P45, 86. eltEuS ad Ese, cujus mihil
deest.
3. Sic rectius, quam quod habet parces,
quicquid eandem d hic opponac Timplerus
d. l. g. 1. Nam haec detinicio tantum compe-
eic Pocierearo. Hlocerim certum cA, lemper
habere respectum at ParteS, Icq uESinC PAF-
tibuS eOtum non cetuF, nec partes (InC FOLO.
Oua an incer se elencialicer differane. Vi-
de Fuse Colleg. Cnimbris. n 1. Physic. Aristot.
6. 2.9 2. arr. 5 F vellum n T. Metaph. Arist. 4. 20.
pas. 374. L. atrell. 3. de Method. c. 24. Fol. 103.
Ursinun di de distinet. Realies RatiOn. 18. 9. 28.
Fessabeic. in Fbeor. L. OZ. Cap. 7. 9. 2. Arnis. Fpit.
pec. 25. 156. Nonverocoriincreato. Achuic
quecomnino copetere, velcerte hoc emer-
sic incommodis perperam Scilicet hanc inter
entium affectiones recenteri, id quod de d. l.
rectemonet Finckius.
A. 18
1
4. Cll-

## Folio 360 — 85892398X:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
360
A. CircumFeruntur autem varix torius di
Rinctiones, quas luppeditabie Lexicon n0
Arum. Proxolico haec vel maxime jam inter-
VIC: TOTUM CAEVEI INCREATUM, vel CBRA
TUM.
5. TOTUM FNCREATuM aliisVOCATIEIO.
cum pertectionale, sive perfectionis. HoC
Porces nonhabee, licet id sic perfeltissimum,
e in scredear illa cocalicas, quippe, quae dicie
perfectissimum individuae substanciae com-
plemencum, quod appolce inquie Cornelius
Marcini d. comp. Mecapb. pas. 283. Fetalis cO-
calitas estin Deo, quae nuHas habCE PATECSO
6. CREATUM et, Vel UNIVERSUM, vel
COORDIHATUM. CraCxdnoV naboNS i oVVONOV
Vide Arist. 2. MetapB. C.
2. Uvrreesum rocicur alias etiam 20-
TUM WNIVERSALE, QUAMIOqUeeTIAM GENE.
RrCum, vel Simpliciter, OENIS. FAque hOC
torum, quod aptum est ule iacNC prOPCCF
ellentiae communicationem. Z Aristotero
lib. DEB. Enbcias C. 7. (57. MetaPI. 6. 13. Ib1:
KabonS EsiV doNcioO LaEZeVEBOn CncteM.
in Not. ad 2. Timpler. 6. 1. fol. 8.
8. Ubiduo probe accendenda. UInun.
Hoccorum genericum aptum esse mulcis in.
esse. Nec enim unius datur genus, led ad
minimum dua hujus requiruntur species.
Und

## Folio 361 — 85892398X:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
105
1
361
Unde de hoc consequitur; nempec Kabons d
2onctorcor DEDVE naInzoecidai, ue loquicuE
Aristoteles. Res Tuncunivertales, quarum
nacurA el, DEPOSIE de muleis, prRedICARI, UE
explicae Scal. FXerO. 307. Sect. 22..
9. Alcerum: Inese illis muleis, propeer es
sencix communicationem. Ouid genLs elt
suis speciebus eleneialO. C OMMUNIEAS CrgO
ejus in hoc consistie, ut simul essenciam lve-
ciei communicet.
10. Hocvero alias Mecaphylicum est, alias
Losicum.
TI. Mecaphrsicum eA, de quo hic proprie
agitur, quodqne realicer exera incellectums
Suis speciebus essenciam luam, puta genera-
lem, impertit.
12. Fc hujus occeasione quaeritur: AN 1L
nivertale sit rerera nacura mulcis communis
an tancum nocio ec species in animo noltro
impresa: Seu: an univertale sic aliquid ex-
era incellectum? Difficilis sane quaeltio, de
qua amplae extant ee prostane dissereation
nes. Nossecuri Scaligerum breviter loguen
do, Racuimus univertale; consideracione
quidem ec proprer praedicarionem esse in
anima: Acreipla existere in singularibus. Ra-
tiones lacis praegnantes ec arduas apponic.
Scalicer Lxercit. 307. sect. 22. Coclen. in Cale-
for

## Folio 362 — 85892398X:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
362
Bor. Aristot. quaest. 6. (5 in, Metaphys. Cap. 15.
Pa8. 105.
13. Actinsam unam aut alceram. Univer.
lale quod predicatur in quid de re, non s
gnificat eam, uc estindividua, sed ut cA in.
ea nacura similis nacura, qua estinquolibet
indiriduorum.
24. Alias enim osfechismentum, ESocra.
tes praedicaretur de Placone, quacenus 50-
eracesincellisicur esse non Socrares, duc ipse.
met Placo de seiplo praedicaretur, quarenus
non estelaco. Quidn. aliud essechoc: Plata
esthomo, quam hoc: Plato est Placo, qui
non cAhic, nunc. EF Socraces eserille Pla-
10. Nusa, ucrecte docer Scalis. d. l.
25. Persic Scalicer: Si non luncuviverta
lia, non erunt sciencix, sed fgmenca, quan-
do in singulatibus considerarero id, quod
nusquam e nihil cAt. Nam Sihaberurscien-
tia de Calare e Catone, non quocenus hoc.
hic nunc lunc. Sed quatenus unum quidda.
ericillud unum necessario cognicum in re,
non excrinsecus allacum abincellectu. Intel-
lectus autem nihil affere, nisi praedicabilica-
rem, uc quoniam reslirin re, species de spet
cie dicatur. Non autem rox de roce, ue qui-
dam Graeci librum Porphycii, de quinqi vo-
cibusinscriplere. Nonenim rox homo de

## Folio 363 — 85892398X:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
eA
BiV
363
voce Socrates praedicatur, sed. species de in
dividuo. Ouia humanitas estin eo. II20
iterum Scaliser.
Ih. Dicam paucis: Certum est: FTomo com-
Petir_ Placonie Socrari. P. Vel secundum
nomentantum, vel etiam secundum rem
nomini subjectam. Non secundu nomen.
cantuim. Ntam homoetiam nacuram (uam,
e delinirionem veriq communicar. F. etiam
secundum rem.
17. Si secundum rem, haec erie vel substan-
tia vel accidens. Non accidens. Ouin ab
accidence non communientur eslencia lub.
Rtantiae. P. erie substancia.
18. Si substancia, jam erieres vel indiridua
vol universa. Don indiridus. Ouia individua
res est incommunicabilis. Achomo est quid.
dam communicabile. Nam verique, Socraci
scilicet, ee Platoni competie. F. elt res uni-
verta.
10. Et vero hec, cum extra meneem in Cin
gularibus existac, uriqs universalia incellect
fixmenta non sinc, sed eriam exera intelle-
ctum existane, necessum est. Sed dehisce
alibi pluribus agetur.
20. Losicum univertale illud demum
ett, quod in rebus existons menre abstrahi
Tur Vocatur alias etiam praedicabile. EC
to

## Folio 364 — 85892398X:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
362
hoc alias dicicur esse genus e species Timpleo
rod. l. Ut ex Keckermanno 1. System. L08. sect. l.
CaP. 22, P45, 193.
21. Degenere non est dubium. Nam hoc
verecorum (elt. AC de specie dubitatur. Nam
illa pars generis non semel dicitur. B. nOn
erit totum. Respondebunc. Recte. Respectu
generis non est corum. Quia species. 
sehere accipir luom essentiam, subque
ea concinetur. Unde e genusnonnullis de
Aipicur, quod siccorum univertale, quod (ub
Le continear species. Sed est cocum respectu
andiriduorum. Unde quihuldam species clt
corum univertale, indiridua sub se conci-
nens. F. quoad indiridua speciestocum ett,
non quoad BenUS.
22. CoonDirarum est, quod ex partibus
coordinacis consticuieur.
23. EAque HOCILETUM, VeL ESSENTIALE,
VeL INTEORALE.
24. ESSENTIALE CA, quOd COMPONITUF
eparribus essentialibus. Ouales luntmate.
ria e Forma. IIae enim Cune caula, mucua
coordinacione inter se ulero cirroque dantes
acque accipientes luo ucraque modo ali-
quam perfectionem, ut loquitur Scaliser
Fxercit. 307. sect. 27. Dux pertectio elen
cialis est. Ergo_ causx ipsae esentiales snt,
AC2

## Folio 365 — 85892398X:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
365
necestum ert. Adde Scaligerum in 2. Aristor.
de plant. fol. 87. E. ab hilce eriererum esen-
tia. Nec enim est essentiale à priore, quod
iplam essentiam non consticuar.
1 25. TNTEORALE est, quod constaF ex par-
ribus incegralibus. Ouae cum de ipsa varii
sinc generis, hinc etiam tocum hoc iterum.
diltinguieur. FC enIm vel ORGANICUM, vel
NON OKGANIOUM.
se C, eC
26. ORGANICUM eA, quod constae e pAF.
tibus Orsanicis. Sic homo habet capuC, Pe-
des, brachia, ventrem eC. Quae in arAeCXONO
qia nostra Fusius explicatae lunc. es1
27. NON ORGANICUM CA, vel HOMOGE-
NEUM, VeI HETEROOEHEAM. 
28. TIomocereum eAt, quod constate par-
tibus idem nomen, eandem definicionem,
casdemque affectiones habencibus. Alias
vocatur rorum smilare. Sic aqua, etsi muI-
tas habet parces, tamen omnes illae aquae
Tunc. Sic ec ois quaelibet pars, Os eAt. Ergo
aqua ex 0s lunt tocum homogeneum.
29. TTEFEROSEHEUM eA, quod contae
eparribus hecerogeneis, seu dissimilaribus.
Sic v. c. homorarias habec porres, sed nul-
la harum homoelt. Unde vel quiris colle-
verit, corpus humnum tocum quidem
esse incesrale. Nlam ex istis parribus consti-
EHIEUES

## Folio 366 — 85892398X:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
366
euitur: Sed tamen inceriin tantum est hecoi
rogeneum. Ouia illa parces idem cum ro-
tonon habenenomen. nec detinicionem
30. Pro illo jam torius creoei. (Nam in
creacum parres non habet, uc dictum, discri-
mine, ee raria condicione etiam parces ra
tiane, d diverlae (unE.
3F. EC enIML PARS vel SUIBTECFEV A, vel
NON SUB)ECLTVA. Conter Scalicerum
in 1. Theophrast. de caus. plant. cap. 18. fel. 68.
32. SuBTEeTEA elt; quae toci univertal
Tubordinatur. Scu: Oux generi correspon:
dec. Et rocatur alias uno rocabulo speciesi
sed lace accepeo, ica uc eriam indiriduum
complectatur. Sic rocatur ab ordine natu
rali, quo semper species generi lubjicirue.
Cujusrei in praedicando manifectum habe-
mus exemptum. Nam hic semper de specie
praedicatur genus: F. semper speciessubiici
cur. Ouia: De quo aliquid praedticatur, id
Temper (ubiicintur, necectum eAt.
33. NTOr SuDseOTIrA CA, Vel ESSENTTA
LIS, Vel ENTEORALES. Ouxe distinctio com
municer a Dd. adhibetur _ usurpatur. C Oni-
Fer Philippum lib. 4. Dial. pag. 275. Fimplerum
a. l. Finckium. d. l. Pa5. 321.
34. ESSEHETALIS eAt, qua eotum essen
cinle respicit r. c. corpus de anima hominem
essentialirer constituunt.
35

## Folio 367 — 85892398X:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
FAC
367
35. Sed THIEERALIS est, quxe concticuie
eorum incegrole, V. C. C9puF, vencer, chOraX,
pedes, brachia, corporishumani partes lune
inceBrales.
36. Inter quas quidem nonnulli Neoterici
non dittinguunt: Sed necessarium hoc esse
discrimen, ipsa Racio docec. Aliud enim est
tocum compolicum ex maceria de Forma, ut
Fiomo. Aliud Tunt partes materixe, quae di-
cuncur eam inccerare, lua cum praelencias
cum quancirate. Sic homo relecta manu
dicitur mucilus. Sed amissa anima non di-
citurhomomutilus, led potius plane non
esthomo. L. d. le Philippum d. l. Deminucio-
ribus parcium distinctionibus non pauca
etiam monec Lexicon nostrum. Duortum
remitrimus Lectorem. Samtantum de
TOTO _PAKEE.
XNC

## Folio 368 — 85892398X:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
NO YIZ CAP. LY1L16
500
l
1
52
Z
dee
se
die
aled
140
B. li
40
oin
100
alia
e
Pac
4
la
di
d. Po
lur
a
rap
.Lay
sulla
dn

## Folio 369 — 85892398X:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
369
AZTO NA TA.
2405. Y Ocum est priUS PaECC. Piccolom. in
LInerod. ad civil. Scient. C. 28. paG 661
1406. Imo: Partes torum anceire debent.
Scal. 1. de Cans. latin. ling. 6. 38. p45. 59. FF: Par-
Festoconatura priores luNE. Scal. FXerc. 359.
sect. 12. Confer Thom. Aquin. In 7. Met aph. Ari-
Aoc. lect. 10. fol. 125.
1407. Nam: Partes (une eaule torius. Sca
Iig. lib. 1. de caus. latin. lin8. 6. 3. Pa8. 6.
1408. Parres ex eorum in uno primo (ub:
jecto inluve. Arist. in 6. TOp. C. 13. H. 8.
2409. Tocuin de parsquandoque idem:
Scalig. 1. de caus. lar. lins. c. 4. p18. 8. LmO: TO-
cum ec pars nusquam idem. Scalig. 11b. 2. P oet.
6. 2. pa5. 138.
2410. Partium Anis est corum. Scalic. 1. de
can s. lat. lins. c. 35. pas. 8. Seu: Tocum eA A-
nis conveneus parcium. Scal. in 1. Theophrast.
6. 13. fol. 49.
4u. Lorum mulcicudivis, est pars unitatis.
Faurell. 1. Alp. Ca s. 9. 3. pas. 4. ubi distinctio.
2412. Omne tocum est divisibile in partes.
Timpl. 3. Met apb: C. 5. 9. 6. fol. 344.
1413. Duicquid costae parcibus, quancum
eA. Taurell. 2. AlP. C. a f. 9. 3. M. 1.
r4tq. Non quaconinsunt, etiam parribus
EnCumF. LimPl. 3. ABF. 6. 5.9. 3. f0l. 342
a

## Folio 370 — 85892398X:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
10
1415. Tocum de partes non CuncEntia ab.
Toluca, led respectira. Timpler. d. lib, 3. Meta
6. 5. 9.6. fol 340.
1416. Tocum est nocius suis partibus. Non
quod unicarem signiticer: Sed quod contu-
lam ostendac mulcicudinem. Taurell. 1. lP.
Cas. g. 1. n. 2.
2417. Tocum ee partes simul sumptae (unE
ravro. Scalis. ExerC. 307. fect. ult.
1418. Imo: Focum nacurale omnino est
aliud quiddam, Praeter parces. Scalig. in 1.
Theophr. de caus. plant.. 6. 13. Fol. 49.
14r9. Ablurda plane ratione eori cribui
cur, quod nullius est parris. Taurell. 2. Alp.
Cas. 9. 4. N. b.
1420. Ouod partes non habet, non potest
dici eocum. Timpl. 3. Met. 6.5. g. 1. fol. 340.
1421. Tocum nihil est pexeter materiam
Formam, ec accidentia. Faurell. 3. Alp. Cas.
g. L. n. 16. Pa5. 410.
14.2. Non omnia accidentia de toco di-
CUnCUC. Faurell. 3. AIp. C aes. g. 1. n. 17. PaG. 4.11.
1423. Focum resolvitur. Scalig. 1. de caus. la
tin line cap. 2. PaC. 5.
1424. Focum praestantius parte. Picc. gr. 4.
Phil moral. c. 46. pac. 365. Scu: Locum praefer-
cur dignicace parcibus. PICC. Or. 5. 6. 26. pa5. 413.
ubirestrictio. Imo: Forum estignobilius suis
parribus. Perer. lb. 15. Pby s. Pa5. 802.
1425.
de
lit
1

## Folio 371 — 85892398X:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
ta
15
317E
2425. Foritribuendum est id, quod omnits
eAt partium. Paurell. 3. AIP. C. a. s. quaest. 1. nI. 26.
PaC. 409.
2426. Ouod coci cribuitur, vel unius, rel
omnium ost parcium. Taurell. A. 5. AIB. Cas.
J. lon. 26. PaC. 409.
1C tre
1427. Duod omnium estpartium, etiam
ectrocins. Finck. disp. Metaph. 16. AXiom. 5.
11428. Lorum est majus sua Parte. Scalis.
FXerC. 30.
1429. Elinc: Parstotiaequalis non eAt. Pe-
rer. lib. 10, Phys. C. 20.
6 2.
1430. Ec: Parsnon potest sufticere coti.
Scalis. in 1. T Beophr. de caus. Plant. Cap. 17,
fol. 65.
143C. Nam: PaES minOrLOtO. Scalicer.
d. l. fol. 65.
1432. Focum habet Parces. Scalis. Fxerc.
65. sect. 2.
1433. F. Aliquo modomulcum ett. Scalis.
d. F. XCrC.
1434. Toco incerempro, non necesse eA
partes inceriise. Arist. 6. (0P. 6. 13. n. 8.
(5435. Imo: Perempto toco, non serratue
parsii nis requiroce. Picc. in Introd. ad civilo
(cient. 6. 28, Pa5. 66.
1436. Sed: Parcibus interempeis, torum
interit. Arist. d. l. n. 8.
et
143.

## Folio 372 — 85892398X:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
572
F439. Focum essentiale concinet plura
realicer constieuentia unam essentiam per
modum actus. F.x Armando de Bello. visu. Ar-
niseus in Epit. Met aph. pac. 131.
1440. Focum incegeale continet pluras
constiruentia iptum realiter permodum co-
tinuarionis, vel contiguitatis. Arnisaeus d. l.
1441. Locum perfectionale accendicurse
cundum complementum pertectionis sub.
Aantiae indiridualis. arnis. d. l.
1442. Tocum perfectionale non habet
parces Tubstanciales realicer diver(25. Arn. d. l.
443. Focum pocentiale habet pocenrias
realicer distinctas a lua substantia. arnis. d. l.
2444. Nihileocum est aliud, quam omnes
Partes conjuncta. Taurell. d. lib. 3. AID. Cas.
9. 2. n. 7. fol. 423.
1445. Tocum est nobilius Forma. Soncinas
7. Metaph. 9. 18.
1446. Tocum non est unum. Scaliser. 65.
sect. 2.
1447. Focum iphRScuTX nOtuM es. Scal.
EXerc. 307. sect. 21.
1448. Focum incegrum nobisnorius est,
quam pacces, ex quibus constac. Scal. d FXerc.
1449. Fociussub nocione, quod le offerer
peius cosnolcitur, quam ejus parces. Scalie.
4o bo
4
0.
1

## Folio 373 — 85892398X:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Iata
373
1450. Fotius ratio eadem est, quae parris.
Scal. de caus. lat. lins. C. 4b. pa5. 206.
245I. Deratione cocius est, uc uniat par.
FCs. Arniseus in Fpit. Met aph. paG. 132.
1452. Tocum non porest d parcibus simul
Tumpris leparaci. Arnis. d. l. Pa5. 136.
2453. Totum ee partes incegrantes debent
eseeju (dem ordinis e NaTUER. Z abarell. 2. dC
Nat. L.08. C 3. FOl. 33.
1454. Nron omne eotum partibus constar
ejuIdem naTUEX. Laurell. 3. AIP. C af. 9. 2. N. 12
Pa8. 487.
1455. Pacura rotius est, quod est compon
sicum a parribus. Javell. in 7. Mer aph. 9. 20. Pa
sIn. 375.
1456. Sed: Nratura partium est, quodcom
ponanc corum. Tavell. d. l. Pa5. 375.
1457. Locum differr seiplo a partibus. 7a-
vell. a. l.
1458. Focum includit parces. 7 avell. d. l.
1459. Locum incegrale est componcum snis
Parcibus. Joan. Guernherus in L. Mecaph. GI. 8,
pas. 55.
1460. Quodnonestrocum, ne est quidem.
Scalis. in 1. Theophrast. de cans. plant. Cap. 18
fol. 20. Ec: Duodnon est aliquid, tanco
minus illud esse cocum porest. Scalis. libr. 5.
Ae Caus. lat. lnC. CaP. 10. Pa8. 286..
a
1462,

## Folio 374 — 85892398X:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
374
2461. Parres ordinantur hdLOcum. Perer.
lib. 6. Pby sic. 6. 5. Pa5. 357.
2462. Res universalis existic in Engulari
buS. Scal. Exerc. 307. Sect. 7.
1. 2463. F. Non est in ania, Sed hujus spC.
Cies. Scal. d. Fxero. sect. 22.
1464. Univertalia mogis nobis noca sunt.
Dcal. F.XerC. 307. Sect. 21.
2465. Univertale in se continet poresta-
eede vieture omnia parcicularia. Zabarell. in
1. post. Anal. cont. 4. fol. 9.
2466. Elinc: Dui cognolcitunivertale, co-
enolcit pocestare ee contuse omnia parricu
laria. Z abarell. d. l.
1467. Univertalia existunt per sinsularia,
in quibus exiltunt. Zabar. in 3. post. cont. 72.
fol. 224.
2468. Per se enim univertalia non exi-
Aunc. Z abarell. d. l.
1469. Tlinc: Omnia, quae de unirerlali
bus praedicaneur, exictunt in singularibus, a
perlingularia. Zabarell. d. l.
1470. Parsnon patec lacius toco. Taurell.
V. AIP. C as. 9. 2. n. 4. Pa8. 8.
2471. Nonquae parri intune, ec roriinsune.
Timpl. 3. Met. 6. 5. 9. 3. fol. 342.
2472. Omnis pars respectu corius sui cst
quiddam incomplecum. Golen. in Prodr.
CaP. 220
lap

## Folio 375 — 85892398X:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
3)
eap. 22. pa5. 198. Seu: Parres sunt entia in-
completa. Hesselbein. in Tbeor. L0816. 0aP. 7.
9. 4. Pa5. 426.
1473. Partes debent inesetoci. Scalis. 5.
de caus. lat. ling. 6. 120.
1474. Pars nulla est extra tocum. Scalie.
dtob.
1475. Duod sub toro non concinecur, id
non est pars illius. Timpler. 3. ASetapB. CaP. 5,
g. 1. fol. 340.
1476. Quicquid per se parribus constat,
per le rel diserecum est, vel concinuum. Tau
vello 2. Alp. Caf. g. 9. n. 11.
1477. Partibus, mulca conveniune, qu
Eocius non lunE. Faurell. lib. 3. IP. Cas. g. 1.
N. 16.
1478. Omnium parcium non est eadem
ratio. Scalis. 2. Poet. 6. 9 Pa5. 35.
1479. Ubi est tocum, ibi ec omnes ejus
Sinc Parres, necessum eles Piccolon. Orad. 4.
Philos. Nor ab. 6. 13. Pa5. 293.
1480. Uc pars ad parrem: Iea corum le
habet ad cocum. Piccolom. d. l. Cap. 15. Pa-
SIM. 297.
1481. EF: UE Locum ad tocum, ita patS ad
Parcem. Piccolomin. d. Grad. b, 6. 22, Pa5. 570.
1482. Partes habent esse detreiens, e ello
En porentia. C ontarem. 4. Metaph. pa5. 55.
Aa 4
1483

## Folio 376 — 85892398X:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
396
3483. Vel minimo corporis membro lae lo
ejuldem perfectio laeditur. Scalig. in 10. Aristo
de histor. animal. 6, 1. Pa5. 31.
1484. F.  iBcegrica5. Scal. d. l.
1485. Cui aihil decst, omnes suo in gene.
re partes obriner. Scalis. in d, 20. Arist. de hist.
anim. 6. l. Pa5. 31.
1486. Quod omnes porces habet, tocum
ect. Scalic. d. l
2487. Cujusparces essenciales nunquam
Timulactu existune, idipsum non porest actu
exictere. Timpl. d. 1. MetaDb. C. 3. g. 20.
1488. Pors non porest este non pars. Scal.
Exerc. 5. sect. 1.
1489. Encis pars, non porest elenon FnSo
Scal. d. F. XerC. 5. sect. 1.
1490. Parces Cuncejuldem cum iplo eoto
detinitionis. Scal. F.XerC. 19.
1491. Parsparcihomogenea non adver-
Tacur. Scal. Fxerc. 61. fect. 1.
2492. Pars à paree non disfertesenria. Sca-
lig. d. Exerc. 61. sect. 1.
2493. Pars nulla eadem est cum alia parte.
Scalic. Fxerc. 307. Sect. 35.
=1494. Parres a nacura priusnon cogno.
Scuncur. Scalig. F.XerO. 307. sect. 21.
e
1495. Parces dicuncur esse in eoro sich ut
neque intus nequo foris sinc, neque conti
ReANEUE,

## Folio 377 — 85892398X:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
310
37
neantur, neque concineane, (ed sinc cumillo
idem. Scalis. Exerc. 307. sect. 39.
1496. A parcibus incipiendum. Scalis 1de
caus. lat. ling. C. 3. Pa5. 6.
1497. Condicio e affoctus speciei, non est
Parsspeciei. Scal. in 1. TBeophr. de caus. plant.
c. 18. fol. 68.
1498. Pors absolutam eriom habere po-
celtnaturam. Zabarell. 2. de Natur. L05. CaP. 3.
fol. 15. num. 54.
1499. Flinc partium cractacio absoluea, prae-
cedere debet tractationem corius. Zabarell.
dict. l.
1500. Partes essentiales non insuneper cau-
Tam. Zabarell. in 2. post. Anab. cap. b. fol. 168.
num. 48.
150T. Porsnulla decoro praedicatur in calu
recto. Zabarell. in 2. post. cont. 6. fol. 169.
Nm. 12.
1502. Parrium omnium una estforma. Ja.
vell. in 7. Metaph. G. 19, P45. 371.
2503. Perfectio corius eA a PaTTC. Scal. In2.
Arist. deplant. fol. 92.
1504. Pars et rocum lunc ejuldem praedi-
camenti. Scalis. Fxerc. 105. Sett. 2.
1505. Torum ec cancum de cale est, quan.
tum e quale ipsum partes efficiune. Paurell.
de RBr. aternit. Pa8. 519.

## Folio 378 — 85892398X:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
78
2506. Duiequid est pars partis, id etiam.
est parscorius. Perer. lib. 15. Phps. pas. 804.
1507. Una pars non appecic alcerius cOr.
ruxtionem. Scal. FxerO. 61. sect. 1.
1508. Nrussa pars directe est in (cala praedi-
eamencali. FX Keckermannor. system. L. Of. Pa
gin. 36. Tlesselbein in Tbeor. LOgic. Cap. 7. 9. 4
Pa8. 426.
1509. Pars nunquam est genUS. F. X Aristot.
4. Topic. Flesselbein. in Fbeor. L.08. CaP, 4, G. 20
PaC, 134.
O DIe COO.∞0OO
LAPHT XIX
De Absoluto (5 Relato.
X. J) Fermus ExarrUS OEDOCHtOhiC. EHS
CA, VeL ABSOLUTUM, VeL RELATIVUM.
Scalis. lib. 4. de caus. lat. ling. C ap. 93. Pa5. 226.
Ouod posterius non ablolurum vocar 60-
clen. part. 2. Mecapb. disp. 5. 1b. 2. 65 15. Sed res,
eodem redit. Nam iplo Doctore, non abso-
Durum dicicur relatirum, e Lns adaliud. F.
nominatantum, non res, distincta sune, ni
SiFortasse alii etiam opponatur. Nam hoc
Censu etiam comparatirum est no absolutii.
Opponicurn. absoluto, ut cap. seq. docebitur.
2. F A

## Folio 379 — 85892398X:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
let
1d
D.
2. FAVCTO ABSOLUTUM, quod per Le lne
alceriusrelatione est, e consideracur. Sic im
speciehic definiendum. Ablolucum enim
habec Nacuram absolutam, sed respectu ha-
tixo od relacionem. Datur enim aliud abso-
lucum racione comparationis, quod cum
hoc non est contundendum.
3. EIcrumque s accendamus, et Nacuram
hujus generalem, recte Scalicer d. lib. 4. de
cCMS. lat. ling. 6. 93. Pa5. 226. e cum illo60-
clen. d. disp. 5. th. 3. pa5. 150. detinie, quod sit
ablolurum, quod a nulso devendet. Hoc
enim generale plane eAt. ABPOIUTUIM ANUM
non dependet arclatione, quod hujusloci.
Alcerum non dependet a comparione, quo
de mox Imo hoc senlu idem ekt, quod Ens
independens. Hhoc enim ex propria natura
cAt, quod a nullo dependet. IInde vel qui-
vis ridet, noshic aliquaneo specialius vocu.
lam hanc accipere.
4. Ecrero aesorurum in suo generalico.
plexu rarias eriam haber distinctiones. Oua-
rum unam actinsie Scalig. d. l. pa5 226. 860
clen. A. disp. 5. ch. 7. ibi: Ablolucum plucibus
modisintelligitur. AbColuua caula, ueDC,
Q materia, ue motrices mentes orbium caele-
Atium, a subjecta substantia, ue substanciae o-
mnes, drelatione, ut quae ad aliud nonrete
runcur. Llxcilli.
5. F.

## Folio 380 — 85892398X:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
380
5. Ex quibus potteriorrancum hujus est
loci. Nempe hicnobisilludeancum absolu
cum est, quod ad aliud non refertur. CXeterI
modi ad ordinem alium reterendi lunt. Sic
Dxuses abTolurus a causa, enCeS MOTrICES
orbium caelectium (Eguae, Tunc) à maceria,
subltancia a subjecta substancia. Dec
enim substancia insune in alia, tanquam in
subjecto, idem estach dicas, Deus non de
pendet à caulamentes mocrices orbium non
amaceria, substanciae non ab aliis substan.
tiIS.
6. Recarirum ergo eA, quod ad aliud
retertur Scalig. d. l. pag. 226. Seu commodius
Forre inplurali, ue aristoteles, qui la e95
vocaE, de Scal. in 2. Arist. de plant. fol. 127. Qui
ad aliquid appellat. Relacira (unt, quae ma-
cuo Naturae nexu constant. Scal. a. l. Seu, TunE
respectira, quaesocam essentiam luam in re-
latione adaliud policam habene: Conter
Arist. in Cates. C. 7.  ibid. fuse D d.
7. EL VETO CONSANCMACRELATTONE, vel
RATIONIS, vel BEAL. I.
8. R AF2ON 2S relatira, ru Deod relatira
vocantur, et haec secundum torum esse
Luumcancum aracione dependent, ac proin-
de nihilhabentinrebus extra incellectum.
praeter rationis operationem.
D

## Folio 381 — 85892398X:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
6
381
9. RBAXES relatira SunE, quae luam rela-
tionem extra incellectus commentationem
sire considerationem habenE.
10. SUINEG; HRC VeL ZRANSCENDENTALIS;
velBR ADTCAMENTALIS RELATTONIS. CON-
Ter Fonsecam lib. 5. Met. 6. 15. 9. 1. Arnisaum F. pit.
Metaph. Pas. 277.
TT. TRANSCENDEHTALIS est verad realis
responsus, essencialicer ad omnium fere Ln-
tium genera perrinens.
72. FFHaC CH, EIIM CR E A ZOR FS, tiM
CREATORA.
13. CRFATORrS est in pertonis indiridua
Trinicacis. Deus enim proprie loguendo,
non estin praedicaento. F. nec ejuS, qua
in dictis personis est relatio, proprie ad prx
dicamentum percinebie, quamris in non
Paucis, aronorcos, ut de alia, ad illud referatur.
Ponullishecrocarur Relatiohsperphysica
14. CREATURK: Sic maceria ad Eormam.
accidens ad subjectum, pocencia accidenta.
lisad actum, Elabicus operaciriad objectum
suum habene qéorr, quxe ad praedicamencum
relacionis comode referri non porest. Itam
inhilceunum non respicie alcerui sub ratio-
dcpuri alicujus termini, led subjecti, objectis
etficiencis, Anis. Dux cerce inrelarione pra-
dICaMENTALI RON OCCUErUNE.
15. PKN

## Folio 382 — 85892398X:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
382
25, PREDICAMENTALIS est, quae persetm
Dradicamento relacionis considerantur, et
haec suum esse habencextra intellectum no-
strum, unde e relata ry puod d secundum
eRedicuntuE.
16. Echorum innumerus Ferme est nu-
merus. Consistuntenim in identitace e con
veniencia, hinc in Cobstantia zaVTOMS, in
quancicaceiodns, in qualitace ououins exicte.
se TOlet.
17. Alias in substancia, quantitare sc qua-
licace, canquam absolucis, hanc relarionem.
Fundari docent Doctores. AbPoluca TunEnO-
mina sgnificaneia Tubstancias, aue quaneica-
ces, aue qualicaces. Ex his ablolutis oriuneur
relaciones, inquit Philippus lib. 1. Dial. Pa8. 54,
Conter Coclen. d. disp. Metaph. thes. 8. C5 segq.
Ouamris alii haec nonnihil latius exten-
dant.
18. Fereroinhac Relatione actendenda
TUNE, CAM EXTREMA, CUM MEDEUM.
13
19. EXPREMA (UNE, CUIMI VUNDAMENTAS
cum rerm relationis.
20. Furvamenra Cunc, inquibusfunda
TAFFELATIO. FIOEUM UNUM VOCACUIFRELAFUM.
AILCTUI CORRELArUM Y. C. Pacer AliuS, vel
limaris procedere lonsius, inveniestandem
Substanciam, qua interrenience accidente
CuI
Su

## Folio 383 — 85892398X:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
15
383
Fundata estrelatior. C. PetruS, Paulus, de haec
macerialia vocane.
21. TE R N EN L: A OVO EF AD
OVBM.
22. A oro: Incipicrelatio, AD oven de-
Sinie, ec cerminaeur. Petrus est pater habes
Fundamentum et terminum, à quo incipie
paterniens, Paulus est tilius, habesterminuad
quem detertur illa. Sed contra: Paulus e
filius. HTabesfundamencum de terminum
a quo Eliacio, e terminum ad quemcendie
illas PecruS. EH enim Paulustilius Petri.
23. MEDLUM CA ipla RPL A FFO, Qua
intertundamenta, de terminos holce tan-
quam cachena quae dam interjecta est. Unde
illaica lisac, de colligac, ut urrumque limat
Platura e actu exictac Aristot. in C atecor. C. 7.
usqueaded, uc sele FClATA MUTUO dE PONANE
_ collant Zabarell. de facult. anim. C. 3.
24. Ec haec Relatorum. Correlatorum
Forma est et anima, qua polica, ponicuruna
iplorum F. Pencia _ Nacura, sublata collitur.
Optime Damascen. lib. 2. de Orthod. Ad. Cap. 8.
Ogd yv _OTC O carne, oH 8n iV o voE, a
qa arne, aa vo5, d EE avrs reycrquer.
Ec in Dial. capit. 50. Tlaleo5 ovr9 Warrus 14)
vds ESu rai vx OVr O aVTCS nai WaTHE
es
25. LL~C
et

## Folio 384 — 85892398X:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
384
25. Hlac hrerissime complexus es Scaliss
lib. 4. de cans. lat. lins c. 93. pa5. 227. ibi: Omni
in relocione est ratio referendi, de termini
ipsrelationis e res subjecta, quae deterune
relacionem, ut Cae CaP, ( Catonis AliuS eHL, FFIA
haec oAendeneur. Nam ratio, qua Cxelar ad
Caconem, uc Alius, de Caco ad C xlarem, UE
pacer, est vis illa procreandi, cum actira, cum
Passira. Res deferentes relacionem lune duxe
subsantia individux. Terminus relacionis
Elii eAt Cxlar, parris eAt Cato. Tsicur Ailius in
praedicamenro Relacionis eAt, lod connocal
secum rem oblolutam; seilicet (ubstancizm.
Hac Scaliger.
26. Ac vero elleneia rei elturia. F. _ hic
cricuna, quae subjectum _ terminum con-
nectet unum, Cedramen diverla erit, prodi-
versisterminis. F. Ouor sunt distincta rela-
ta, toc etiam crune distinctae relationes. FF:
Ouor dictincta sune relaciones: eot etiam
distincta erune relata. Flinc pone: Pacerunus
habet decem Alios Pecrum, Paulum dec. Hic
interPaerem de Perrum, una est relatio inter
Paulum ec ipsum, de altera, et sic consequen
cur, incer decem filios, e patrem unum den
cem eriam relationes invenies. Semper
enimnora vis procreandi, cum actira, tum
passira, uc loquitur Scalis. d. l. pac. 227. hic
in

## Folio 385 — 85892398X:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
s
C
est
i
385
EnTCTCCIIE. Fetancum prO nostro proposito
de abloluro ec relaciro, cujus diltinctiones
nOn PAUCAS APPONIE ConsecaS. Mec apB. 6. 15.
g. 1. Loterus in Cates. Arist. 6. 7. G. 1. apponie
etiam nostrum Lexicon, quod ridebis.
1d. 30
d t. i t
.
ZTHO YIZ C AP. X IX
Ber:) 27 3qui S3Oano as esi
 3.
1
 e
8
2ied 1 5. .
1. gibode. 1H1DCLSLCMI, d A. CB t. 5IC
AcM: 113E 1 a
..L. 112HVS G1DES  diit 1
2 ∞
d
si e1CE. C 5. 1 211S: (At15.
12
et 
 X X 1211
a e
ndide
e
2
Jug 11910 1. 2 13. sC) e
a
iriscil. A. a   3 18 no1 1A 1B
1. X..
5EI
112.e B P.
1B
e
15. 311
X

## Folio 386 — 85892398X:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
386
LXTOMATA.
2510. Y. Neis absoluri essentia es ab (olurao
Perer. lib. 1. PBy (Ic. C. 5.
I5IY. Absolutum a nullo dependet. Scalie.
4. decaus. lat. lins. c. 93. P45. 226.
3
45T2. Lns absolurum porest sublistere sine
essentia respectira. Timpler. 1. Metapb. C. 3. 9. 5.
2513. AbTolurum priusrelatiro. Scalic. d.
4. de caus. lat. ling. C. 77. Pa5. 169. Scu: Ab(0-
Jucum ordine peaecedic respectirum. Fir, FH
Aacb. a S. Paulo in summa Pbilos. parc. 4. Met.
disp. 1. G. 2, Pa8. 35.
1514. Nam: Respectus Fundatur in ali-
quo abloluro. Scaliger Fxerc. 5. sect. 6.
1515. Abloluci essencia nullum habet re-
Spectum ad oliud. Z abar. lib. 2. de prim. Rex
mat. c. 5. fol. 270. n. 4.
1516. Non omne absolurum porest existen
re line alio. Z abarell. d. l. fol. 170.
2517. Ablolurum non estessentia relaciri.
Hesselbein. in TBeor. L05. CaP. 6. quaest. 2. PA-
Bin. 233.
1518. Ablolurum, qua absolutum, nullam
relationem cerminac ex Fortun. Crellio part.
com. lib. 1. Pa5. 54. esselbeinius do t. Cap. 4. 9.5.
Pa5, 1920
32
leu
(i6
del
d
tap
i
q
i
pd
. 16.
1
sdt
38.

## Folio 387 — 85892398X:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
387
25Y9. Nam: Rolatio ordo est unius ad al-
rerum. Crell. d. l. Paz. 54.
1520. Relarionis Pondamencum eAt ab(o-
lurum quoddam accidens in substancia, quo
Intercedence relario quoque substancia, ut
Subjecto, inest Crellius d. l. Pag. 52.
152T. Relata Cune simulnatura. Aristot. in
Catez. C.7. Zabarell. 1. post. Anal. cont. 166.
1522. Tlinc: Incerrolaca non dacur prius
auc posterius. Hesselbein. in Theor. L.Dg. Cap. 6.
g. 2. Pa8. 320.
2523. FF: Relacorum uno revera existeti-
renecellario de alcerum existit. Z abarell. de
Facult. anim. 6. 3.
2524. EC: Non est relatio, nisi inter illas
quae simul actu Tunc. Hessethein. in Theor. L.05
disp. Theolorico. Philos. g. 6. th. 4.
2525. Elinc: Relaca, qua calia, Pese inu-
cuo ponunein essendo, ec cognolcendo. Z a-
bar. 2. de proposit. Necess. C. 2.
2526. Ulnius relari aestimatio pendet ab
altimatione alterius. Timpler. 5. Met apb. c. 5.
ig. 25. fol. 601. ubi limicatio.
1527. Relacorum unum nonporest esse iit
alcero. Timpler. 4. Met aph. Cog. G. 5. fol. 319. Imo
PalEltimum est, relata nunguam conjuncta
esse, velunum non esse in alcero. Meisner. in
Sobr. Philos. (e,E.C. 2. 9. 3. Pa8. 136.
1528.

## Folio 388 — 85892398X:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
388.
1528. Relaca; qua calia, TanE MuCUX CON
Sicutionis. Scal de can (. lat. Bns. 6. 134.
1529. Rclata syr mucua unionis. Scalis.
d. l.
11 F 6
(2t 2
eBt  
2530. Merarosatia non porest producere
qualitarem realem Gocl in Prod 4. 36 Pa8. 79.
153T. Relatorumunoposto e alcerumne
celtario ponitur. Z. abar. lib. 1. de prima Rex.
Mat. C. 8. fol. 104. C3C.
a5
1532 Vera tolacira nihil habene oblolucti
Sedcotaiplorum essentia polica est in rela
tione adaliud. Z. abarell. d. lib. 1. de prim. Rer.
mat. c. 9. fol. 107. ubi dictin ctio. 13
1533. In relarione non est neceltum, ut
subjectum mutetur Aatim. Zabare de Gene-
rat. 6. 4. f0l. 2.
1534. Forum, quae vere luncrelatira, reci
proca debevelle relatio. Zabarell. d. lib. 1. de
prim. rar. Mat. 6. 9.
2535. Relacirum abColuti accidens est. Scal.
4. de caus. lat. lins. C. 93. (5 FXerc. 315. sect. 4.
1536. Nullumrelocum refertorad id, in
quo ctt, sed ad tuum correlarum. Flacius lill. 3.
L05. Ceng. c. 18.
12537. Relacio eltrespraeter norionem in-
tellectus, h. c. quiddam realc. averroes, 1. post.
Com. 32. (5 12. Met. cont. 19. Seu: Relaca SunE
encia realiafavellus in 5. Met aph. Arist. G. 21.
Pa5. 233.
1538.
Ae
6.
dE
Ur
134
l
Ja
1aH
e
e
Pas
iait
lao
Jar
e
l
p 
sisd

## Folio 389 — 85892398X:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
1
38
1538. Omnerelatum connotat secumrem
abColucam. Scal. d. lib. 4. de c aus. lat. lin5. C. 93.
PaS. 227..
 1539. Tarolaris nullum est fundamentum
Sinetermino, nec terminus sinetundamen-
10. Uxsin. aisp. 2,05. 7. TB. 59.
1540. Clnum idem que diverlo respectu,
exterminus de fundamencum elle porest. Ur-
(M. d. l. IB. b1.
1541. Relatio transcendentalis non ha-
bec affectionem ad terminum, led od lubje.
ctum, causam, effectum _C. Arnis. Lpit. Me-
taph. pas. 277.
1542. Relatorum dependentia etiam lino
mentis operarione est. Corn. Marrin. d. Epit.
Mecaph. pas. 74.
1543. Falsum ergo (naraen tamen) GnOn
eseranima, non futura, esset retacio. Cornel.
d. L.pas. 7 4. F av. in d. 5. Met. Arist. 9. 21. pag. 25i.
1544. Relationon porestesse Forma abso-
luri. Favell. in 8. Met. Arist. 9. 10. pa8. 449- d1
2545. Relacio ee Fundamencum idem fune
realicer. Tavell. in 5. Mer. Arist. G. 22. pa5. 242.
1546. Omnis relatio est Ensineomplexu.
Timpler. lib. 5. Meraph. 6. 5. 9. 3. fol.589. 2
1547. Subjectum relationis (in rebuserea
tis) semper est distinctumrvaliier, cum 2 Fun-
damento, cum a rermino Timpler. 5. Met. C. 5.
g. 4. f0l. 592.
Bb
1548.

## Folio 390 — 85892398X:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
19C
1548. Subjectum, Fundamentum e vex
minus relacionis semper Cunt Entia abloluta
impler. d. 5. Met ab. 6. 5, 9. 4. fol. 592.
1549. Relacum ec correlatum Cunt Fntia
respectira. Timpler. d. l. 9. 5.
1550. Non omnis relatio potest leparari
 subjecto. Timpl. 5. Metaph c. 5. 9. 9. f0b. 586.
1551. Rclationis nulla vis est de eAcacia
Fesselbein. TBcor. L0G. 6. 1. 9. 4. Pag. 18.
1552. Nam: Admodum renvis est relario-
nis ellentia. Fonsec. lib. 5. Aenaph. Cap. 15. 9. 2a
sect. 2. FD: Flt accidens debilissimum. Mei-
smerus in sobria Philosoph. sect. 1. quaest. 3. pa:
SIm. 104.
2553. Tlinc. Relatio indiget Fulero acci-
dentis absoluci, cui innicatur, ee perquod
Substantiis conreniar. Meisn. d. l. pas. 140.
1554. Rolatio non alteraL RnS, cui inest.
Cocten. in Drod. L. 6. 12. Pas. 113. Timpler. 5. Meta
c.5, 9. 11. fol. 597. ubi distinctio.
1555. Relacioindignior est, quoris absolus
1o accidente, coquenacura posterior. Reck. 1.
Syst. L.05. 6, 12. Pas. 113.
1556. Ulni relaco possunt respondere cor-
xelata plura parcialia. Favell. in5. Met. Arist.
Qu 22. Pa8 240
1557. Relatio transcendentalis hyperphy.
lica (qua Dei) omnem racionis humana ex
cedit
1
8

## Folio 391 — 85892398X:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
397
cedic capeum. Port. Crell. part. com. lib. 1. Pag.
54. Donn. disp. L.05. 6. tb. 4.
1558. Relatio rranscendentalis in rebus
creacisad omnium Encium Creacorum sese
extendic genera. Donner. d. disp. th. 4.
1559. Relacum composicum est ex ab.
Soluro de relatione. Fort. Crell. d. l. Pa5. 42.
1560. Rolaca Cune simulnon loco, Led no-
v0o. Faurell. 1. de Rer. aeternit. Timpl. 5. Metaph.
c.5. G. 1B. fol. 602. Scu: Relacionum incrodur
etio ee conserratio locali contactu non
actrinsicur. Donner. d. disp. 205. 6. th. 2.
.YshT. Hlinc: Relacio nuda non importat
relatorum unionem ee praesenciams Meisner.
in sobr. Pbilosoph. sect. 1. 6. 2. g. 1. Pa5. 124.
Nil. 2562. Nam: Relacio porestcMeincernon
unita ee nonpraelentia. Meisn. d. l.
1563. Actus ee Relationes sune supposto
rum. Cocler. 180, Pa5. 405.
2564. Fntis relaciri essencia, non eAt nis
xolata. Perer. lib. 1. P hyf. 6.5.
2565. Relata inter le reciprocantur. Tim-
pler. S. Met aph. 6. 5. 9. 13. fol. 598.
5)14566. Relacio per se in sensus non incureie.
Coclen. in Prod. 22. pas. 116.
1567. Relacira mutuo NTacura nexu con
Manc. Scalicer. I. 4. de caus. larin. lins. CAp. 93.
PaY. 226.
1500.

## Folio 392 — 85892398X:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
392
2568. Omnis respectus est accidens. FaW
rell. 4. Alp. C. a (. 9. 1. n. 21. par. 529.  . l.
2569 eihil ad sciplum refereur. Piccols In
erod adcivilem Philos. 6. 3. pac 6.  eea
2570. Relacio in individuo consictie Piccol.
or. 4. Pbilos. Moral. 6. 46. pa5. 3645 2
1571. Plures respectus polsune fundaritu
Per unO: Scal. FXOrS: sect. 6.3
1572. Omnia relata realia realiter gloque
differunt. Fonsec. Y. M et apb. 6. 6: 9. b. foct. 1.
1573. Relacira carentmedios scaliF verO
307. Sect. 1.
 vru 
1574. Relacirorum aleoum linc alrero
nullum esse quic. Sdal. 6. de caus. larim line.
6013. Pa8. 3f
1575. Relacira non substanciam signif-
cane, sed essentiam reterendi. Scaliz. 4. de daus.
lac. linz. 6. 97, Par. 235. 5  M X
11, 2d eC
176. Dinc: Relacira accidentis semper
nOca TUHE SCaIG. d. P. pde. 235. 24. L .+dC
1577. Relaciroruni unum, ubi est magis
tale, ibietiam alterum estmagis cale. Z abar.
1. post. Anal. cont. 167. fol. 131. n. 22.
RC
1578. Relacirum non porestcognosci, line
correlatiro. Zabarell. 2. de prim. Rer: mat. 6. 5.
fol. 170,  125. 2
1579. Relacirum non potes exictore, nisict
iam suum correlatirum existat. Labarellidl.
fol. 170.
1580.
de
1l. C
8
Pa

## Folio 393 — 85892398X:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
18.L
393
1580. Relatum de relato non porest praedi
cari in caluxect0. Meisner. in fobr. P hilosoph.
sect. 2. 6.2. G. 5. Pa5. 145.
1581. Nussa relgcio, qua relacio, subjecto
Tuo infertrealem compolcionem. Donner. d.
disp. L.08: 6. 4B, 2Cn. 3. 11 15. 1V ~1SCC 1
.
=1582. Relaciorolti poron salvo manente
Subjecto. Donner. d. l. M. 4.
51583. Relacio pendet amaeura absoluta.
Scal. FxerC. 325. sect. 4.
. lr
s 2584. Rolacio eM Fins pensuum Fundamen-
Tum. esselbein Theon. F0507 19 21 pac. 4.14. 1
a 1585. blne. Ouale est Fundameneum re-
lationis, calio est ipsa velario. esselbein. d. l.
PaC. 424 11I 1G it Ei BE a C
es
n.1586. Pullarolatio es causa alicujus quali-
caris absoluta. Fonsecalib. 5. Metaph. C. 15. 9. 2.
Sect. 2-1 1C111
1587. Relatum non est alceruim relatumm,
Sed alterius. Meisser. d. Sobr. PBilos. Sect. 1. 6. 2.
95. pas XS. Ver I sliti
1588. Forminus vel Fructus relationis non
est attingendus relato. Keckerm. 1. syst. L08.
osrepasth. IO: In quibusdam relarionib
uerasohnais scilicer) terminus nullo modo
elt Sojungendus a relaco. Meiss. in d. Sobr. Pbi-
10s. sect. 1ob. 2193. Pag. 1463 131
110
2Bb15
CA

## Folio 394 — 85892398X:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
OO O._C
LaPUT L A
X
De absoluto s comparato.
2.  Ecimus quarcus ordo eAto hic: L. NS
eAVOL ABSOLUTUM, Vel GOMPARA-
TUM.
2 Nx utilimma Entis distinctio, ut mo-
nui Exerc. mea Mecaphys. 20. th. 2. quamvis à
plerisque Doctoribusneglisatur, ut ab usu
quocidiano, reluri obcorco collo ad cribunal
veritatis ec lereritaciserahantur. Coclenius d.
disp. Mecaph. 5. C5 Ursinus d. disp. L05. 8. hujus
quadam quali rudera reliquorunt.
3. Accedam _ hic Scalicerum. Homoin
se consideratus absolurum est. Ouidsiconto-
racurcum Daemonibus, quid s cum superio-
ribus mencibus: Comparatum cerre crie.
Ouidsicum Deod compararum icidem erie
sedita, uc vel nihil, vel minus quam nihil
esse opparenc, ue docer Scelis. Fxercit. 140.
Sett. 2.
4. ABSOLuTuM orgd est, quod Sinocom
paratione cum alio est d considerarur
5. Sicjam in specie detiniendum cst. NeC
enim hic absolucum ratione relacionis per-
pendirus, led ratione comparationis. PauCIS:
AB.

## Folio 395 — 85892398X:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
395
Aboturum in gonerc est, quod à nullo de
vender. Scalis. 4. de caus. lat. ling. C. 93. pas.
226. Tlinc in speciemox abTolucum elt, quod
arelatione non dependet. Mox icerum ab-
Tolutum est, quod à compararione non des
pendec. Fchochujus estloci.
6. Sed COMPARAruM est, quod hne com-
paratione cum alio nec est, nec considera-
cur. Comparacio enim hujus ipssima est
essentia. Ac essentia non porest abesle aro,
cujus est essentia.
7. Duo in accendenda, tum REOVISI
TA, CUIm APPLICATIO.
38. RPOVISITA SUNE SUIRTECTA _E TER
MIIL.,
9. SuBTECT, a sune Fundomonta iptius
comporarionis, in quibus Fundancurilla.
IO.FERRCLUNEREMOTA VelPROPIHOVA.
CTI REMOTA lunE res Omnes, quae cunque
eandem in rerum nacura Cunc. Hihiln. in illa
inrenitur, quod non cum aliquo conterri
pollit in aliquo, e comparari. Elinc limili-
cudinum numerus est’innumerus, uc in LO.
gicis e Rheroricis Fultus docent Vd.
12. Pxorrmora possunc esse plura. CInum
enim cum mulcis porest comparari. Thomas
Aquinas in lib. 4. Metaph. Aristot. lect. 1. fol. 44.
ComumE camen inter duo cancum
in

## Folio 396 — 85892398X:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
396
Enstituitur. Hinc Scalig. lib. 3. Poens 0dp. 50.
paS. 322 Comparationem duas res sepatatas
ponere aic, quarum alcera unde, alcora, Duo
sic. V. caPetrus estmajor Paulo. En subjecta
duo, Petrus _ Pautus, qui in quaneicare com-
DaTANEUE.
1e C t set. 1
123. TEKMETunc ad quos ipsa compara
tioretoreur de detereur
 e
1t.4. duorum ec plures ese porTunth com-
paracio incer plana insticuatur. Communiter
camen duo cancum sunt. Unus unde, al
ter. Duo dicitur Scallg. d. lib. 5. Poet. Cap. 50.
PaC. 322.
19. APerrcario in ipla comparatione.
conspicitur. Oux comparatorum forma eAt,
connectens quah eccollisans subjecta ecter-
minos, eanquam anima quaedam compara-
torum. Scalisero Exerc. 300. sect. 1. eA MUCMUS
responlus rerums Duo sine comparaca eAe
non possunt.
16, Ec vero in haCCI NODUS; TIt ME-
orum occendendum.
I7.MoDuS: Comparacio eAt vel STM-
PLEX, VEL PARTES NADET. Scal. d. lib. 3. Poet,
6. 51. Pa5. 324.
18. Simrex alias contracta nonnullis di
citur, e vel unica vocula exponicurr. c. (i
milis. Furo vencus Fortuna, uc luna, parven-
tis impar Achilli.
79. DuX

## Folio 397 — 85892398X:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Z9 Dua PARTES pavET explicata dici.
rys e cerris membeis explicite, poltis con
AaC, QUa cegrors et dejocoois, quandeque et
igp avr aosoors: appellancur. DC. Qibusfu
AVSI L981C15.
Cis2 Meorum ec illud omnino hic requi
rirus Nec enim ulla porest dati scompara-
eio, quae in aliquo non har medio... (340d
non rudum ett incellectus figrieneum, led
in reipla existere deber. Flaver et 3d com.
e
paraciopre tundamentum. 
27 Aud. Scalicerum. Proportioinan.
ehcomparacio. Cellance enim actione in
tellectus nulla esecinrebus proportior Com
paratio namque intellectus actio eAta LaC
Scalicer d. Fxerb. 390, Sect. 1.4v 1o 19a 
22. Fcce: Hlic occurrit de Proportio ee
Comparacio. Proportio est in iplis rebus:
sed comparario est in incellectu, F. cessante
incellectus comparaneis actione, cestabit et.
iam ipsa comparacio: led non proporcio.
Hlac, enim rerum est etiam linaintellectus
operacione. Paucis: Wistinguoiner Funda-
mencum ec iplam comparacionem. Funda.
mencum non estin intellectu,, led corapara.
tio, urpore quae incellectus acti0 ett. d 111
23. Persir Scaliser: Atproporijoicompa
rationis tundamencum haud quide solum,
nC-

## Folio 398 — 85892398X:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
eque primum. Ouippeidenticas de diver
Titas, milieudo et dissimilicudo, equalicas d
Prraequalitas, ablolutum ee returirum, Tune
Fungamenca coparationis. FTaecicerum Scal.
24. Hlinc ergo MeDruM, quo in compa-
racio hic, est generacim loquendo, Proportio
Teu Aquolicas, e Inaequalicas, Peu, ut alii lo
QUUNEUE, CCOVANZLTAS _ OVALITAS, dexire
accepeis terminis. Nam quancicas hon Ma
chemacice, sed omnino generalicerincellige.
da estut non accidens lolum, sed rerii qua
rumlibet ipsus etiam essencia aequaliEaLeM
_ inxequalitarem complectatur. Flinc Scalie.
lb. 4. de cau s. lat. ling. C. 91. Pas. 207. Equalitaceim
in substantia esle identicarem, aie, de similis
tudinem esse mox substantia, nox quanei.
cacis, moxqualicaris docer. Conter c’onsecain
lib. 5. Met apB. C. 13. 9. 23. sect. 3.
25. Sic erso comparhcio erit, velin Ovar
ZITATE, Vel IA OVALITATE.
26. IN OVANTEZATE eA PAR _E IMeAR,
in illo quidem est eadem, in hoc nion est ca
dem quancicas. Arist. 2. Met aph. C. 23.
27. In OVALITATEeA SIMILE _ BISSI
MILE. IIlud similem cum Alio, hoc distimi
dem habet qualicatem. Adde Scaligerum
Exerc. 6. sect. 14. E.F caneum de ABCOlutO et
COMpAraLO.
aa 2 d C

## Folio 399 — 85892398X:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
n
dt
Ma
Cb1)
d
33.
1
o
elt
Sx1lB
a
 
99
n ~ 1 33
e
+ L R
+ R
+

## Folio 400 — 85892398X:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
400
AZTON A F A.
1589. Omparacio lemper habe similitur
Ldinem. Scal. 7. POet. 5. 50. Pa5. 322.
1590. Sed: Collacio etiam distimilicudi
nemhabec. Scal. d. l. pa5. 522.
1591. Comparationis anima est aequatiore-
run comparatarum. Scalic. 5. Poet. Cap. 3.
Pa5. 597.
2592. Comparatio debet heri in uno quo-
dam tertio. Paurell. 3. A ip. Caes. 9. 2. num. 10.
pas. 483. FL: Ouxcunque comparatio est
eam conrenire in aliquo Oportet. Scbeckins.
lib. 2. comp. Phy(. Auscultat. pas. 24.
2593. Graduum comparacio nOn MUTAE.
Speciem. Faurell. 1. AlP. C. a s. G. 5. B. 23. 65 4. g. 1.
N. 24. pa5. 656.
1594. In eodem genere omnis est compa-
ratio. Faurell. 4. AIP. C as. quaest. 4. num. 3 Pa-
gin. 694.
1595. Dum inter duo sic comparatio id
considerare cenemur, quod eA proprium
veriusque. Piccolom. er. 5. Phil. Moral. Ca P. 44.
Pa8. 484.
1596. Comparationes in aequivocis praedi-
catis Reri nequeunt. Contaren. 2. Metaph.
pas. 12.
1597. In Analogo heri postune compario
nes. Contar. d. 2. Metaph. Pac. 140
1598.
6

## Folio 401 — 85892398X:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
s
401
7508. Prils oporcecrem este, deinde ad a-
diam comparari. Tolet. in Proaem. praedicam.
fol. 27.
1599. Comparatio esse debeFinteF reS eo
juldem generis. Riolan. in Libarioman. pas. 92.
1609. MediUm CUM CxTREMO COIMDZCZ-
cum Cubiericem exEreMI. Collez. Conimbric. 5.
Phys. C. 1. fol. 147.
1601. Oux incer se comiparaneur, debene
specie conrenire. Arist. 7. Physi6. 6. 4. cont. 29.
C ibid. Collez. Conimbr. fol. 342.
1602. Nobilius non est comparandum
cum ignobiliore. Scal. Exerc. 158. fect. 3.
1603. Comparacio non scsemper inLeFX-
qualia. Scalig. d. FXerC. 158. fect. 3.
1604. Comparacioincellectus actio est.
Scalig. LxerC. 300. fect. 2.
1605. Comparacirum praesupponie pri.
micirum. Z abarell. in 1. Post. Anal. C. 26. fol. 24.
num. 68.
1606. Comparacirum semper tiaber ali.
quidocculex relationIS. Scalic. l. 4. decaus. L.RF.
liIng. 6. 201. P a5. 264.
2607. Idem sibi porest comparari. Scalie in
b. Theophr. de caus. planc. cap. 21. fol. 367. IImo:
Nihil porestlecum comparari, neque estle-
iplo majus auc minus. Scalis. 4. de caus. Lat.
ling. 6, 101, P48, 264.
CC
2608.

## Folio 402 — 85892398X:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
402
2608. Si par est in ucrisque natura, compa
racionis pares quoqi fucurae potestates. Sca
lig. 6. Theophr. de caus. plant. 6. 25. fol. 372. d
1609. Inaequalis, ubifuerie Nacura, in-
requales quoqueerunt porectates. Scalis. in 6.
Theopor. decaus. plant. 6. 25. Pa8. 372.
1610. Dux est proporcio coriusad tocum,
eadem eA partium ad paPtC8. Scali∞, 1. de CBuS
lat. lins. 6. 16. Pa8. 43..
2611. A qualicas in substancia est, idencitas.
Scal. in TBeophrast. decaus. plant. 6. 12. fol. 44.
(5 c, 20, f0l. 78.  lib. 4 de caus. lat. lins. 6, 910
Pa5. 207.
la
eris
1612. A quale est unum in quantitate. Con-
tar. 2. Met. pa5. 27. Seu. Wihil est equale aliud,
quam una quanticas. Cornel. Martini Comm.
Mecaph. pas. 189. Seu: A qualicas est in Cola
guaneIEaTE. Scalis. Fxerc. 300, sect. 1.
1613. Aliud ett ioor, alind ravro. Scalis. In
20. Aristot. de Tistor. animal. 6. 1. Pa5. 32.
2614. A qualicas non est nisi rerum Ani-
carum. Scalis. F. xerC. 365. fect. 3.
1615. Aqualicas non nili arte quaeri po.
celt. Scalis. F. Xerc. 320.
2617. Ab aequalinulla Arconectario. ZA
barell. 1. de Nat. L. 08, c. 18.
1618. Aqualicas eAt cexta racio mentura.
Scalig. ExerC. 359. sect. 3.
or
biin

## Folio 403 — 85892398X:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
CoM
res. s
o
1114
(t3
408
16r0. Simile putlula scit ex Cimili. Tessetbeino
Fheor. L05. (C, 4. 9. 4, pa8. 185.
1620. A:quale ad pondus non datur. Sca-
lis. in 2. Arist. de plant. fol. 205.
162T. Proporcio cercum mucuum respon
sum rerum includic. Scalis. Fxercit. 300.
 idg
1622. Proporcio non estcomparacio.sca.
137
18. d. F Nerc. 300. sect. 1.
et
1olet
1623. Nam: Cellance actione incellectus
nulla esterin rebusproportio. Scal. a. Lxerc.
sect. h. ABLuEdnE. EdSo f
1624. Sed propoitio est comparationis
Fundamentumm, sed non Colum, nequé pri
um. Scalic. d. Zxerc. sect. 1.
1625. Nam: Tdenrieas e diversitas, Bili-
cudo e distimilicudo, aequalicas d in de quali-
tas absolucum ec relarirum sunt compara-
xionis fundamentum. Soalicer dict. Lxercito
secto to
2626. Proporeio es offectus Entis in tum.
ora artibiu Scalic. dut. Fxerc. sect. 1.
1627. Proportio est Fncis affectus erans.
volaris per ortinia pradicamenta. Scalis. d.
Fxerc. Sect. 25. 130  A a
1628. Proportio inter duo e duonon cst,
Sed aquaeliS. V Scalis. dict. Exercitat. se-
e. 2 2 1 11CA B.
CC
1629.

## Folio 404 — 85892398X:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
404
1629. A qualitasnon el in propoieione,
Sed proporrio esse porestinaqualicare. Scalie.
d. Exero. sect. E.
1630. In omniproportione generis est a-
liquid primarium, 2d quod referuntuF Ca
Fera. Stalie in 2. Theopbr. de caus. plant. Cap. 21.
fol. 151. Ec: In proportionibus omnino e
semper est aliquid primarium; in similicudi-
nibus non semper. Scaliger. in L. TBeophr. de
caus. plantar. 6. 4. fol. 12.
1631. Hlinc: Quociesinaliqua proporcio
ne aucasfinicare, auc similirudine est aliquid
primarium, incerest Philolophi catera o
mnia deducere ad id, quod eft nobilisimum
ee quasi capurillius vacura. Scalis. Ip 1. Theo-
phrasti decaus. planc cap. 4. f0l. 12.
1637. Si aequalia aequalibus demas, qua
remanene luminaqualia. scalis. L. decausolat.
ling. 6. 16. Pa8. 43.
1633. Maius de minus noni constirmune
Speciem distinctam. Piccol. Crad. 1. Philos. Mo-
8al. 6. 4 Pa2. 70. 21t 
1634. Ineodem genere nullum minimum
minusaliominimo cest. Scaliger. 2. de Caus. L. a5.
Uinque cap. 4 pa8. 9.
1635. Cnjusprincipia, differentiae et aF
sectiones recipiunemagis ee minus, id dcip-
Cum
636
Con
67
di
13.

## Folio 405 — 85892398X:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
405
sum magis sc minus recipie. Diccolom. Crad. 4.
Philos. Moral. C. 45. Pa8. 360.
1636. Inaequalia lunc mulE2 II quanCITa
Ee. Contarep. 2. Metaph. Pa5. 27.
1637. Omnis inaequalicas ofensioneM
erear. Scalie. in L. Theophrast. 6. 8. fol. 33.
1638. Ouod non porestminus, nequeer-
iam majus pocelt. Zabarell. de Constit. Individ.
C. 6. fol. 266.
li
1639. Similia lunt in praedicamento Rela-
cionis, fundaca supes qualiraribus. Scalis. in 6.
Theophr. de CauS. PlanT. 6. 6, fol. 341.
1640. Non estlimilium difterentia se cun-
dum magnicudinem ex parricacem. Scalis. in
d. 6. Theophrast. de caus plans. Cap. 2. fol. 333. imo,
viderur esse differenciz. Scalis. d. l..
1641. Nam: Similia differunenon solum
substanciis. Sed etiam gradibus. Scaliger d. lo
fol. 333.
1642. Similirudo non adterridentirarem.
Scahi ExBY. 307. sect. 16.
1643. F. similia non Cunceadem. Timpler.
3. MetapB, 6, 6. 9. 3. f0l. 351.
1644. Similia ausencur accessione limili
um. Philipp. lib. r. Phy s. pa5. 14.
1645. Simile unum ligniticar in qualicate.
Contaren. 2. Metaph. pas. 27. Scu: Simile una
eA qualicaS: Cornelius Martini Com. Metaphys.
C16, 3
Pag. 190.

## Folio 406 — 85892398X:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
406
pag. 190. Seu: Similicudinis Fundamentum
non est, nis qualicas. Scalig. Exercit. 307.
secto et. Seu: In qualicaribus est simitiendo.
Scal. in L. Theopbr. de cais. planc. c. b. fol. 21. 6
cor+. 5. 54.
1646. Proportio magna est Ferum conci
liaErIX. Collee. Conimbr. n 2. Phys. Arist. 1. 3.
9. 10. art. 2. fol. 23.
Des e asCi est
1647. Similia appecuncunionem. Scalie.
ENerC. 310. Sect. 1.
11
1648. Hlinc: Sitmile simili Facile conpta-
turcumque eo conlelcie. Scalig ini. Theophr.
de caus. plant. C. 6. fol. 21.
1649. Forna est aucortimilitudinis. Scal.
in J. Theopbr. de cau s. planc. c. 6. fol. 21.
1650. Unio non caneum AF incer simitia,
sed etiam requirie quandam quantitatis -
qualicacet. Scalis. in a. h. Tbeophr. de caus.
plant. 6. b fol. 21.
T6sF. Omne smile est aliquo nodo di-
verlum. Scalic. in. 2. Tbeopbr. de caus. plant. C. L.
fol. 37.
1652. Namomne comparatirum; politi
rum, e distinctivum. Cupponir. Collez. C0.
nimbric. in 2. Arist. de cael. 6. 1.
2653. Inter concraria non est similieudo.
Scalig. in 1. T beopbrast. de caus. planc. cap. 14.
Fol. 54.
1654
d.7
bec
l
6
MIX

## Folio 407 — 85892398X:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
407
1654 Sitmilia suncs quahunum. Scalis. in
3. Theophrast: de plant del27 Fol. 191.
1655. Nam: Est in iplis manifecta ravro
745 W010210, Scalig. d. l. fol. 191.
1656. Simile accrahitur à Cirmili. Zabarell.
demixt. Generat, ( inter c9. fol. 570.
1657. Ouoc modis jidem dicitur, toc et
iam similia. Ursin. disp. L08. 7. +h. 102.
1658. Dissimilia suncmulca in qualicate
Contaren. E. Metaph. P25. 27.
EINIS LIBRIPRINI
MET APHXSTCORUM.
BtiEss. AIBLIHTBEEI
e
ne Monto 

## Folio 408 — 85892398X:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
408
YHOFIZ LIBRILMET A
eHISLCORUM.
(erincipia A.
(Una uni- 1
Mecaphysiba est scren-  versalis.  IMe
tia quae contomplatur Hac consi.
Ensquatenus Ens, ES= deratentis
quae ei insunt. Suntque
hujus partes duae
assectionest.
altera parricui
laris. Dequa.
Tibro secundo.
(Remorum. DDUS TFIA.
Anternumt. Esserao.
eto
uu
Externum
A eriore
boglbsbeut
A Poste-
effectis
et
Acciden-
tibus.
B. AF

## Folio 409 — 85892398X:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
T
Absolura: Unum
verum.
2.
sindependens
Dexendens.
Principium.
CPrincipratum.
sCausa
Tcausarum.
Necessarium.
TContingenS.
(perfectum.
imperfectum.
SAC
eorentia
Infinitum
Trinitum.
(Simul
ENon simul.
Disjuncta: Iarum sunt (idem.
ordines ouaruorde. 2Diversum.
cim Ens enim est, (Simplex
12
vel
e
100.
11.
120
8.
Compositum
C Eternum
Tremporale.
Tocum.
LParS.
ERelatum
24. F Absolurum.
C 5
Comparatum.
LIBEK
6
Respe
Bonum
do

## Folio 410 — 85892398X:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
410
5X. X XX
qis
dede
1
6e
IBER SECUNDUS M
EAPAYSICORIIM.
Deo
 oc   cuB B  
XN TI5.
( A B V 
Desumma Entis divisione
de substantia in genere.
I. TTNFYERSAFIS prima Mecaphy lCO-
rum parslibro superiore fuit pertracta-
Ca: NHNCCTGD P AR ZLCUL A XEStandem
CA pereractanda.
2.  F(IVCEO P ARTPEUL ARES MCca-
phylicorum pars alcera, quae asic de Fnris
speciebus.
3. Ubi dElas ergo excurienda G FHUS
e DTFFERENZFA.
4. CFNus est pars alcera seu secunda
ab adjuncto ordine. Ulnivertalis enim pri-
ma est iplolacurx ordinae. Oua unirerla
lia
lic
1
dep
H
asle
lero
er
M

## Folio 411 — 85892398X:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
411
liaptius exeliciendh lune quam parricolaria.
proprerea quia exillis haec dependene, inde-
quecoenitionem mutuantur a. Cognicio
inireclalium, in quic Z.2b aF eIV. Lib. J. de Method.
c.I. CAnecesaria ad perfecta cosmirioné par-
ricularium, ee cornicio generis ad cognirios
nem specierum. Prgo parricularis haec erie
Accunda p2IS.
5. Et quidem hic MecaphyReorum. Nam
de hiscchic agirat. Ech enim de in phrlicis
dacur paesilla ali unirertasis, alia partichla-
ris. Tamen nihil praecet Verba hic llbesse
convenienrie sequentia ostendene.
C
6. DTEFEREBEIA Objeatn indicat. IBI.
DE EN TTSSPFCTEBUS. TLHC eGOpatTiPN
eis species considerandae Tubjieinneur, ita
ve quicquid de illis pro FortaR MccapHy EL
corummoneri porest, ab haCMONCATUE. PF
quidem Hic de Entis incomplexi speciebus
agendum esse ex dictis conHat. F. male HoCX
Timptero lb. 4. Metaph. c. I. Fol. 363. repetieur
ibi: Particulatis est, quae asit de Enteincom
plexo in Decie.
y. Nec addo: Ouatenus ad hone scienriam
percinentillae species. Nam hoerel quirio
nemine etiam monenee intellexerit, sem-
per Scilicer hic modum considerandi, qui
eAt corius dilcipilnae, praellipponendum

## Folio 412 — 85892398X:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
esse, neque hunc in unaquavis reperendum.
Nihil enim nisinsionem nonxuouor et In3
nem repecicignem id CapiC. (hcisi
d. SIMEGULEM DIA FNTIS, SPF CY F, 8
UNA SUDZADELA, AETERA ACGTDENS. API
AOrel. in C atC8. C. 4. 1. Post. Anat. 6, 19, 1. TOP. 6. 9.
Unde es hoc vulsorenircum terpuei et l
Summus Aristoteles trutinando cacumina rerum
In duo divisie, quicquid in orbefuit.
Adde Philiopum lib. 1. Dial. Pa5. 26. Scalise.
ZUm FNerC. 325. sect. 2. F ab areI. lib. de NIXF. 6.
15. ec alc5 ComplurCS1 29 (.C 1a 445
3. Ubi duo maxime concrorerla dispu
cari rideo: lnum, An DISxINCZIOhRCAEII.
nivoca, an Analogica. ALTPRUM: An Cusi
cinchxe, Scg: An derur medium inrer lub-
stanciam de Accidens DC quibus, lreris
GIiS.
10. Ouoad primum. Timplerus d. l. 9. 3.
distinsuit: Si vocabulum substancie, inquit.
Generalirer lumarur, ica ur suo ambicu sub-
Ranciam cam increacam, quam creatam
complectarur, chelis negarira eA vera. EI
enim incomplexum non uniroce, sed analo
sice praedicacur de substancia InCrCATA e
creata. Sivero specialicer Tumatur pro (0la
subsantia creaca, sic concedi posse videcur
Ens esse genusunivocum substanciae de acci.
denris. Siquidem ex aequo praedicatur de
uEra

## Folio 413 — 85892398X:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
B
AC
1I1
413
urraque specie, sibi subjecta. Haec Fimpler,
II. Undepromembro posteriore, quod
praelencem quaestionem proxime ocringie,
haecFormabicurracio: Ouodcunque genus
ex aequo de urraque specie subjecta praedi-
catur, id estAIVOCUM ACENSpERdICAEUE
exegno de urraque specicEne subjecta, sub.
stancia nempe d accidence. P. FBS eAt genUS
unirocum. F. _c distinctio Eneis in substan-
eiam de accidens erie univoca.
12. Sed communirer Dd. Substancix magis,
decidenci minus, Furis nomen ee definicio-
NE COMPCTERCpUTANE. Quo POSItOCerTe anA-
logica duncazac haeceric, non unirocaEneis
distinctio.
13. TlinoScaliger Exerc. 525. sect. 2. J0annes
Duns, inquie ausus est negare accidens ab
se quicquam esse, magno luarum Aagirio
sentenciarum. Partitur enim Cemper Ens in
substantiam e accidensuniroce, liccrana-
logice. Ee hanc vererum lencentiam eriam
approbat Tavell. lib. 12. Mecaph. Arist. g. 2. pa8.
650. ibi: Ouoniam Ens est analogum, in
quo dacur prius e posterius, de peopuenae
Arnilxus in Fpit. Metaph. pas, 216. ibi: Non est
quidem, inquie calis nacura Fneis, qualis est
corporismacuralisin Phrlicis, uc in veras spe-
cies dividi postic, eum quin praedicacue
quiddisarire de luis differentiis, ut de ub.
stantia

## Folio 414 — 85892398X:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
414
cancia qualleare _c. Ouod est conera na
curam veri generis cum: Ouia analosice
respicicomnia sibi subjecta. Ilaec arniseus:
t haeccomunis est opinio, quamris de hac
in concrarium subcilicer disputari non difr
culter possierue in duaectionibus Mecaphy
Scis Fulius explicarum. = 1 3 CHD esL X
. 4. Duoad secundum: In vtramque haec
disputari porest parcem quaestio.  LIcergo
quid cacuendum SITAPPAFCAE, PriMUMSQUA
peo aftirmance, deinde quae pronesante de-
pusnancsencentias videbimus, cr s
5 15. Primum ergo dari intersubstanciam
et accidensmedium, ac proinde non suffi-
cere supra policam Eneis divitionem haec vis
deri poterant probare pollo. L. Res omnis;
inquic Scalig. lib. 7. Poet. C. 2. P15. 898. (PEXLCF
DEUM) aut lubcantian aur in lubstancia, auc
a substancia, auc ad substanciam. (Nam
Deus neque substancia est, neque accidens,
led iple. Hlaec Scaliger. F. dabicurmedium
incer subltantiam e accldens, netrpeDeuSo
ex mente Scaligeri.
16. II. Dacur in Logicis argumentum
propolicio, (yllosismus. Achaecod nullum
horum reterri posse videncurt ai moticu
17. III. Dacurio Phrlicis genorario dantur
Formx ellentiales necidencium, quae e ipla
adhans reterri poste dirisione non ridécur.
18

## Folio 415 — 85892398X:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
1
e
8. l
B11
M. l
415
18. TV. Substancia sxpe videcur fieri acci-
dens, v. c. veltis respectu hominis illi accidie
homolocoecc. F. inter lese propriis formis
nondissidebune. F. nec legitimd cxicilla di-
visio. F.A enim culpa diritionis A coeat,
quod inquit scaliser.
19. V. Dancuxpriraciones. Achae necgeci
dencialune, nec lubstanci. E. inces halee
dabicue medium.
20. VI. Denominationes iltae ligneum,
lapideum, terreum, aureum, neque lubitan-
rix luntneque accidencia. L. ec hic habebi-
mus mediumo
27. Sed hilce nihil obstancibus ponimus
hoc, ut immoca e indubitata rericacis: In-
ter substantiam ee accidens non datur me-
dium. Duod d iisdem verbis inculcane Dd.
Incerri lunegeneris, quae neque substantiae,
neque accidentia sunc, inquit Scal. FxerC. 20
Incer substanciam _ accidens non datur me-
dium, inquic Labar. lib. de mist. c. 13. Nihilme-
dium estincer lubstanciam ecaccidens, inquie
Tuarell. lib. 4. Alp. C. 2s. 9. 6. n. 13. Pa5. 737. TM.
poltibile est, uc incer lubstanciam e acci
dens decurmedium, inquic Zimpler. 4. Metu
C.1. G. 2. Pa8. 365.
22. Dlec delunt raciones. Apponaim unica
Si dacur medium unces substanctam de decia
deits

## Folio 416 — 85892398X:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
dens erit illud vel pet aernon, vel pex pENEV
Nec enim darur TerriuMI. NON PeF aCoIV
Ouia hoc ips ad verlarii nec probanE, hec
PEOBAECPOTEMINE. NOn PeF uEDESIN. NecC
nim Cubstaneia _x accidens in UnU COI
Sceripolsune aut coalelcere, sed (e perma-
nene specieS SpPOSCR. Nusquam subRan
tia, pars es accidenes inquir Scalio inz. Arist.
de plant. fol. 109. F. inde non porest Aeri com-
policum. Pars enim compolicum ingredi
Euc. Renulla CabRancianccidens, nec ulIum
accidens substanciam ingredieur. P.. nec ex
substancia e accidence porest tieri nium
compolicum. F. nec ex substancia e acciden-
re per pebcher dabicur medium.
23. NeC, ContrariiMI, uEaHCreFCIUS, quX
objectanobisfacile pertuadebune. Relpon-
detriusenim ad I. Scaligerum allegato loco
vocem substantia Pricte accipere, pTOUE
nempe rebus tancum crearis compecit, et
ab accidencium inexistentia denominatur.
Echc Deusnon est substancia. AFincerim la-
riore lignificatione, pront à luo esse vel sub-
Sictere proprio substancia delcribieur, qu’in
e Deus substaneia rocari posie, nullum du-
bium. Duo dealibifulus.
24. AdII. Apsumentum, propolicio Syl
losismus lumparres scu Instrumenra Logi-
ca. sam
4
de
C
8 8
oqp A
ut
Le
ile

## Folio 417 — 85892398X:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
5
4
x2. Jam Onalis est nacura eotius, ea eriam
est omnium partium. Actota Logica cAt ac-
cidens. L. e omnes ejus partes, dc proinde
etiam argumentum, proposicio, (yllositmus
erunt occidentia. F. medium hinc altruerue
nullum.
25. Ad TLL. Generatio omnino est rc
cidens. Est enim motus, quo acqui-
ricur substancia. Acomnis morus accidens
est. Sic etiam Formae essentiales acciden-
eium fune accidentia.
Ntam norum
non est aut ablurdum, rem unam esse acci-
dens, ec simul etiam alceri essentiale. Acci-
dens estabsolure; Esenciale estrelate, prone
accidentis alicujus Forma eA, V. C. ColOr per
se est accidens, ec camen color albedini est
essencialis. Ouia est hujus genus. Nam:
Omne genus essentiale est suis speciebus.
26. Ad IV. Nihil est. Nulla substantia
potest heri accidens, nec ullum accidens
potestheri substantia. Sune enim OppOlIX
species, qua ulcro citroque non commeant
Nonporest idem modo substancia esse, mon
do accidens. Licet enim substaneiae inter-
dum accidencium rationem subeane, tamen
accidencia propterea non lunc. Vectes equi-
demnostro corpori accidune, led non pro-
pcerea non lune lubstanciae, inquie Taurell.
Ic
dolo

## Folio 418 — 85892398X:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
A18
d. l. paz. 757. F. vanissimum hoc est effugium.
Cuihocrulgare opponendum est exioma:
Duodinuno elt lubstania, in altero nun-
quam pocestheri aut esse accidens. Ft: Ouod
in uno estaccidens, in alvero nunquam po-
cest heri auc esse substantia.
27. Ad V. Dirisio proposta esEntis. AB
prirationes non lunc Encis, sed non Entis. B.
mihilhinc inferetur. Probandum enim, quod
decurEns, quod non poricyddicta reterris
non quodnon Ens. Nam vel ErrO ROVCTIE
prirationes cum encibus non esse contunt
dendas.
28. Ad VI. Ligneum, lapideum, Ferreum,
aureum dec. non lunt explicitevel substari-
eia vel accidens: Sed implicire ee crolute ad
verumque possunt e debent referri. PA
enim ens chulciplex, in quo actendo vel lub.
jectum scu Maceriam, vel ipsam inductams
Formam, live adjunctum. Si maceriam: Sub-
Rantiam invenior. c. lignum vel quiddam
aliud, quod omninocanquam corpus natu-
xale ad substanciam pertinee. Si Formam,
accidens invenio. Ouia illa ab arce inero du-
eta. Acab arce, nulla nil Forma accidenealis
ineroduci potest.
29. Hunc ad magis specialia descenden-
dum, quae substancix respicione desinicio-
nemo
di

## Folio 419 — 85892398X:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
12
419
mem. IIIa rero gemina. FA enim vel No.
MTNLS Vel RFI.
30. Nomrres explicabit rocabuli, cum
Erouonogiar, cum ouorouiar.
31. Frouonoiar quidem: Dicitur Lacinis
substantia, vel a substando, quod nempe ac.
cidentibus substec. Subltancia enim acciden-
tibus quali Fulerum quoddam praebet ee sub.
serniculum. Omne enim accidens est in
quadam substancia, canquam in subjecto.
Duod accidens purum, id est solum est, nulli
subttantia inhaerelcens: ubi ru occidens in-
reneris mobile ine substantia. guaerit Scalis.
Fxerc. 16. fect. 1o quah dicac, nullum inve-
Deris.
32. Oux tamen rocis deriratio nonnihil
angusta cA. Nam compeciceancum lubstan-
tix crenca. Hujus enim solius est lubstare
accidencibus, non increatae. Unde de Tim-
plerus lib. 4. Mecaph. 6. 1. 9. 4. alterum chec-
roma el, inquie, lubstanciam in lacina lingua
dici a substando, non tantum quatenus lub.
stareidem est ac subesse seu subjici acciden-
tibus: Tedeciam quarenus idem valetac lub,
Actere, quamris non parum dubirem, an
ubstare apud probatos aucores pro sublicte
re unquam alurparum fuerit.
33. Vel, quod rectius à sublistendo, Ouod
Dd
e

## Folio 420 — 85892398X:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
de approbat Augustinus lib. 7. de Trinit. Cap. 4.
Isidorus lib. 2. Etymol. C. 27. Damascenus c. 30.
Ouin omnis substaneix est lubACere, VEM OX
monebitur. Craecis dicitur Soi; quasidicas
ellencia. Ouia cujusvis substanciae, (ya est es-
sentia. Dicituretiam quandoque ousaors
quod camen improbat Scalizer Exercit. 61.
sect. 1.
34. Oucorvularvero: Vocabulum Substan-
tix, uc de soias accipicur, vel generacim, vel
speciacim.
35. Generacim pro quaris essentia, ita ue
etiam accidencibus Exepissime acrribnatuE.
Hinc Frequens est JCeis Tubstancia Contra-
etus, substoncia nupciarum, hoc est, essentia,
cum alias accidencium non sic subctantia,
sed essencia cantum.
36. Speciarim prospecie accidenti oppo-
Sica, qua hujus loci est Gigniticatio. Hic enim
prout Eneis est species nobilissima à Meta-
phrlicis consideratur. Conter Keckerman-
num 1. System. L.05. pas. 8b. limplerum d, l. 9. 4.0
Goclen. in Mecaph. C. 17. pac. 112.
37. REF: FC haec apud omnes non est
eadem. Prouc enim consideratur: Sic et
nam d variis varie definitur. Consideracue
ducem vel generatim ex lace, vel speciacim
d Aricte.
30. 2

## Folio 421 — 85892398X:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
It. CM
Hb
1B
42
38. Si generatim, quae etiam propria hujus
loci consideracio, definicur substaneia, quod
Sic Ensper se sublictens. Conter Timplerum.
d. l. Coclen. d. l. pa5. 112. Keckermannum dict. l.
Ouod d rulc Damascenus d. l. 6. 39. 1b1: 80ia
in quit, est eq qua au dura extor pon SEOMLEVOV ETE
eov  eg5 ousor, a ev cavru ov. Et huc
respicie Philipe. lib. 1. Dial. pa5. 27. ibi: Sub-
stancia est, inquic, LBS, Quod revera PrO-
prium esse habet, nec estin alio, ut habens
este a subjecto. Duxe detinitio, ue ipse Phi-
lippus d.L. lubjicie, communis estDeoe crea-
eis subltanciis. Nam alias, si a substando
deducenda sc, d per accidencia detinienda,
Deus substancia non est, uc intramonebi-
TuC. Angustinus Deum abusire de impropeie
substantiam, dici aic, quod, uc explicac 60-
clen. a. l. incellise, quarenus substancia à suba,
stando dicieur. Deusn. proprienon (ubstae
bonirati lux, e catenus dicitur rce8or.
39. EA Fns: Ouia substancia est Enris
species enquenobilissima. Duia est maxime
Enseccaula, et Fulerum accidentium, ita uc A
substantia non essent, nequllibi aecidentia
esoaut sublctere possent.
40. FC quidem per se lublistens, puta
sine alcerius adminiculo, Peu, ue loquicur
Damascen. au duraentor, un dequeroverees 5
ovs

## Folio 422 — 85892398X:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
+22
ousor. Perse Subsictere nitril alivd est, quam
ablque subjecto inhaerenriae subsictere, seu
non indigere subjectoinhaerentiae ad sui exi
Renriam, uc explicac Timplerus d. l.
41. Duo in consictie subleancia de acciden-
eis essenciale diserimen. Nam substantia per
se ab(que subjecto inhrarentiae subsistie, led
accidens nullibi sublstere porest extra (ub-
jectum, urpore in quo semperinharees;
42. Si speciacim, detinitur substantia, 
sic Ens, quodhabceproprium esse de sustinee
accidencia. Quam de creacis subctanciis era-
di celeatur Pbilippus d. I. par. 26. imo resipla
demonstrat. NTam DEO. qui eamen omniune
Fubstanciarum prima est dc praecipua, non
comperir. Nec enim hic sustinet accidencia
Convenieergotantum rebus creacis. Ouia
illatum est lustinere accidentia.
43. Ouodipsum tamen substantiis poste-
rius est. F. in eonon consictir substanciarum
estencia. Ouia nullum posterius est de essen-
cia prioris. C. nechinc, qua substantia, defi
nienda cA. Sed generatim loquondo Fissen-
eia cohit inperse subsistendo. Itanc post-
modum in quibusdam sequieur aliud velur
a0 nempe esse restitam accidencibus.
Lag; tancum crearis substanciis comperie, uc
dictum. Fcrantum de hisces

## Folio 423 — 85892398X:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
s
eFC)
SYHOYIZ CAP. I.
  Z.
∞ S. 
d,0
q
1
  od
 ne
 a a  2
 i
 eti
5
3
od
e
sin
e
∞ d
d a a

## Folio 424 — 85892398X:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
IXTOMATA.
2659.  Adem subitavrix differune non
Tolum qualicaribus, sed s classibus
in Terie natur~. Scal. in b. Theopbr. de caus
Plant. C. 2. f0l. 333.
1660. Nulla est actio substanciarum sine
qualieate. Scalis. Fxerc. L1. Seu: Substancia
non osir line instrumencis, imo asie Scaliger
in d. 6. Theopbr. de caus. plant. 6. 1. fol. 328.
2661. Substantia non recipitincensionem
deremiltionem. Scalig. de caus. latin. ling. c. 48.
Pag. 109. (5229. Zabarell. de mist. c. 7. Fol. 3250
Seu: Substancia non incendieur. Scalicer 2.
de caus. lat. cap. 56. pa5. 124. Arist. de Caces.
6. 5. n. 20.
1662. Subsantia non est instrumentum
accidentis. Piccolom. grad. 1. Philo soph. Moralo
6.7, P48. 255.
1663. Substanciam ex partibus constari,
qua non sine substancia, Faltum est. Taurell.
1. AIP. Ca s. 4. 1. n. 5. PaG. 10. SCu: EX non (uB-
stancia non porest heri substancia. Timpler. 3.
Metaph. Cap. 2. quaest. 24. fol. 242.
1664. Substancia quoris modo prior est
accidencibus. Scaliser ExerC. 10. Piccolom. Er.
5. Philosop b. Moral. C. 59. Pa5. 526. Z abarell. de
Individ. constit. 5. 2. fol. 261. (5 2. demat. prima.
eott. foluss. ubi distinctio.
1665.

## Folio 425 — 85892398X:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
2
s
425
1665. Nullum accidens constituie esfen
eiam absolucam sui subjecti. Fimpler. 5. Mc-
tapB. c. 6. 9. 50.
1666. Non omne accidensnecessario in-
est luo subjecto. Fimpler. 5. Metaph. 6. 1. 9. 3.
Fol. 514.
1667. Nulla est substantia (creata) qua
quanca non AC Taurell. 4. AlP. C as. 4. 7. n. 16.
Pa5. 7620
1668. Eadem substantia complecanon est
Cuscepeira contrariorum. Conraren. 3 Metaph.
Pa8. 49.
1669. Nulla substancia, cuiusqs substan-
cixe subjectum eAt. Scalis. in 6.  LBeophr. de
caus. Plant. C. b. fol. 34.1.4
2670. Incer substanciam d accidensnihil
incerest medii. Taurell. 4. AlP. C af. g. I. n. 24.
65 quaest. 6. num. 13, P48. 737. Labarell. de
mist. C. 13.
1671. Nihil, modo substantia, modo ac.
cidens esse porest. Laurell. 4. AIP. C as. 9. 6.
nu. 13. Seu: Substantia per se scorsim et ab-
soluco considerata nunquam eA accidens.
Coclen. in 1sa8. L05. Pa5. 35.
1672. Omnis praeter Deum, Substancia R.
nita eA et quanta. Taurell. 4. AIP. C as. g. 6.
Num. 15.
1973. Substanciarum differentix parres
Iu

## Folio 426 — 85892398X:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
426
Suncessentiales. Taurell. 4. AlP. C 2s. 9. 7. n. 16.
Pag. 702.
1674. Forma substancialis ad actiones
Tuas obcundas actire inAuit. Collez. Conimbr.
in 2. Phys. Arist. cap. 7. quaest. 18. art. 2. fob.
3730
2675. Nulla subsantia creatus sine instru-
menearia accidentium ope substantialem
Formam inducit. Collec. Conimbr. in 2. Phys.
rist. 6. 7. 9. 28. art. 2. fol. 384.
1676. Dec subltancia, nec accidens, in-
cerei elt generis. Scal. FXerC. 2.
1677. Unius lubstancia, alterius accidens
eenequit. Taur. I. AlP. C a s. g. 5. n. 21. Pag. 67.
1673. Ouod substanciam consticuic, non
Potest esse accidens. Z. ab. de Facult. Anim. c. 8.
Fol. 492.
1679. Omnis substantia est E AS aW WVTOSC
ToV. Timpler. 5. Metaph. C. 5. 9. 4.
1680. Substancia non constitmic estentiam
accidencis. Timpl. 5. Met. C. 1. 9. 2. fol. 513.
1681. Substancia non est Cola subjectum
accidentium. Timpl. d. 2. Met. 6. 2. G. 2. Fol. 513.
1682. Solx substanciae proprie agune.
Timpl. 5. Necaph. C. 4. 9. 7. f0l.569.
1683. Omnis substantia, quatenus substan
eia, propter se est expetibilis. Timpler. 5. Met.
Sol. 9. 40
1.
8b. c
8.
lis
D
69.
. T
ex
Ces
Sic
aur
D2.
be
B0
da
R. 13
18)5
Pea

## Folio 427 — 85892398X:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
1684. Subctantia eciam in subjecto esse.
Porec. Timpler. 3. Metaph. cap. 3. quaest. 16,
fol. 308.
1685. Nulla subconcia alii substantia a.
qualis cs. Scalis. CxerC. 10.
1686. Substancia non produciturin esse,
nisi a subsancia. Scalis. d. F. xerC. 10.
1687. Subcancia non est in substancia can-
quam in subjecto. Scalis. d. F. Xerc. 10.
1688. Dux substancia in uno esse poctunt.
Scalis. Fxerc. 12. fect. 2. ABC1C 9C
1689. Omnis substancia perfecta est sepa
rabilis. Taurell. 2. Alp. C af. 9. 1. n. 24.
1690. ulla dictio substanciam simul ecac.
cidenS PEK SE POceA SignIECATC. Faurell. 5.
Alp. C.as. 9. 5. n. 12.
169r. Substantiae parres ipla lunc Tubstan-
tIX. Faurell. 1. AAlP. C. a5. 9. 4. n. 3.
1692. Omnis substancia elt cavax acci-
dentium. Timpler. 4. Met aph. 6. 1. 9. 17. fol. 379
1693. Substantia non est idem cum acci.
denre. Beda in Axiom. pas. 19b.
2694. Subctancia substanciis adjunctae pro
accidentibus habeneur. Taurell. 3. AlP. Ciaes.
g. L. B. 13, Pa5. 403.
1695. Fieri non poreltur substanciae (ub
jiciancur accidentia. Taurello 4. AlP. Caes. g. 6.
N. 13. P45,757.
1696.

## Folio 428 — 85892398X:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
428
1696. Substantia per se consideranda esta
non in alio, vel alcerius vireure subsictense
Paurell. 4. AlP. C. a f. G. 2. n. 22. Pa5. 629.
1697. In substantia sune accidencia. Scal.
7. Poet. C. 2. pac. 909.
1698. Duod conjunctum substancia elto
Separacum non est accidens. Faurell. 4. AIP.
Cas. 9. 7. n. 8. Pa8,749.
1699. Substantia universalis rereinest (in=
gulari. Timpler. 4. Metaph. 6. 5. G. 6. fol. 370.
2700. Sublacis substanciis singularibus
tolluncur eriam substanciae univerlales. Tim.
pler. d. 4. MetapB. 6. 1. 9. 6. fol. 370.
1701. Ouicquid de substancia singulari
vere praedicatur, id etiam rereineA. Timpler.
4. Met. C. 1,9. 6. f0l. 370.
1702. A primis Cubctanciis nulla erit Pra-
dicacio. Beda in Axiom. Pa8. 4.)
1703. Substantiis corruptis accidentia ma-
nere non postunt. Goclen. in Prodr. 105. pa
sin. 315.
1704. Substancia disnior est accidente.
Diccolom. gr. 9. Pbilos. Moral. C. 19. pac. 841.
Contaren. 3. Metaph. pas. 52. ubi distinctio.
1705. Substantia non contrariaturalcerio
Arist. in Catez. 6. 5. n. 18. Seu: Substantia
non est contraria substantia. Faurell. 1. Alp.
Ces. g. 5. num. 26. pac. 71. Im d est contraria:
Ta
Alre
B
1
15

## Folio 429 — 85892398X:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
P. P
a1
429
Taurel. 4. earund. quaest. 3. num. 6. pasin
688.
1606. Singlaris subsancia est praestancioe
univertali. Gocl in Prodr. 9. 51. pa5. 115. Imo:
Universalis substantia est praestancior singu-
dari. Timpler. 4. Met aph. C. 1. quaest. 7. fol. 371.
2707. Secundae substancia non subsctunE.
Coclen. in Prod. 9. 54. Pa5. 120.
1708. Secunda substantia aetribuitur oy-
vcorsuos e univoce. Goclen. in Isag. L. 08. Pa-
ein. 56.
1709. Omnis substancia perfectior est
accidente. Zabar. de mist. c. 6. fol. 320. 7avello
in 7. Metaph. Arist. 4. 3. Dac. 308.
1710. Nulla substanria de subjecto praedi-
Cacur. Timpl. 4. Metaph. C, 1. 9. 5. fol. 369, 1b2
distinctio.
171. Omnis substancia aliquas edit ex (e
actiones. Timpler. 4. Metaph. cap. 1. quaest. 5.
Fol, 369.
1712. Omnis substantia habee esse ablo.
lucum. Zaabrell. 1. de prim. Rer. mater. CaP. 6.
Fol. 68.
1713. Substancia non dat esse accidenci.
bus. Taurell. 1. g. 4. num. 9. pac. 34.
17r4. Substancia quaeris perse est, non per
aliud Taurell. 1. AlP. Cas. quast. 4. num. 4.
ea8. 27.

## Folio 430 — 85892398X:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
ryr5. Substantia, non est cum acciden
ec contundenda. Scalis. 4. de caus. larin. line
c. 76. in fin.
1716. Quod non est, principium subitan.
rix ese nequic. Taur. L. 9. 7. n. 2. PaG. 91.
2717. Subltancia pocest inreniri ablq; acci
dente. Tavell. in 7. Metaph. Arist. g. 3. Pa5.308.
2718. Substancia cognolcitur per pro-
priam speciem. Favell. in d. lib. 7. Metapb. 913.
248. 317.
1719. Substancia est efficiens accidentis.
Scalie. FXerC. 10.
1720. Substancia quod habetab acciden-
ces id dedic ei. Scalig. Pxerc. 307. Sect. 27.
172r. Substancia nacuralis prima cA, e
subjectum primum, ee efficiens primum pri-
mi accidentis. Scalic. FXerC. 10.
1722. Substancia nulla ita corrumpicur, ut
tiac nihil Scalis. Fxerc. 307. Sect. 27.
1723. Alias ex nihilo, converloNTAEUFR OI
dinc, posserheri substancia. Scalig. d. Fxerc.
307. Sect. 27.
1724. Substancia accidenes advento aut
inhaerentia non Ac aliud, sed alio modo le
habens. Scal. d. FXerc. 307. sect. 27.
2725. Substancia, utcalis elt, ab ip(antee
factum elt. Scalicer dut. Exerc. 307. secto
.E
eu
26
32.

## Folio 431 — 85892398X:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
pB
43Y
1726. Nam: Hloc à se habet, quodab acci.
dente habec. Scal. Fxerc. 307. fect. 27.
1727. Ouia: A scipsa habec, ut Cuum sibE
habeac accidens. Scal. d. F. Xerc. 307. fect. 27.
2728. Substancia prima est per se completa.
Cubercus facchaeus lib. 5. Instic. Metaph. Cap. 6.
PaS. 222.
1729. Nulla substancia singularis estcom-
pleca, nisi etiam Tubsiltac. Culb. Jacchaeus. d. l.
1730. Tlinc: Prima substancia non est alia
a compolco. Gilberc. Tach. d l. pac. 222.
1731. Substancia est ex substanciis (pocen.
eia) ec non est ex substanciis (actu) arist. 7.
Wecaph. (5 ibid. Thom. Aguin. lect. 13. fol. 125.
1732. Substancia cum sic lui accidentis
caula, nullam poterichabere caulam ab ac-
cidence, propter quam ipla (II. Scalis. Fxerco
307. Sect. 27.
2733. Substanciarum lacet nos exquisita co-
onitio. Scal. Exerc. 307. Sect. 29.
1734. Substantia rei, non pocest mucari abs
accidente. Scal. 2. de caus.. lat. linc. C. 63. PaG. 131.
1735. Substancia pocest concraria recipe-
TC. Trist. in C ateg. 6. 5. n. 25.
1736. Subttancia sublisticinprima. Hessel.
oN bein. Tbeor. L05. 6. 5. 9. 4. Pa5. 291.
is
1737. Ilinc: Destructis primis substanciis
nihil es reliquum. Arist. in C ateg. C. 51
93

## Folio 432 — 85892398X:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
2738. Nulla substantia est eveegulinn, nise
perpocenciam crcernlnno. Fonseca 5. Meraph.
6, 2, g. 6. Sect. 2.
1739. Nusquam subsantih pars est acciden-
eis. Scalig. in 2. Arist. de plant. fol. 109.
1740. Substancia quasiholpitium est acci
dentis, cujus in gremio conquiescit. Scalis.
in 3. Thcophrast. de caus. plant. Cap. 1. fol. 160.
dit. C.
1741. Substancie suneactionum principia
Scalis. in 6. TBeophr. de caus. planc. C. l. fol. 328.
lit. D.
1742. Pocest creare subitantiam, Tubstan.
tia. Scal. in d. 6. Theophr. de caus. plant. Cap. 10
fol. 329. lit. A.
1743. F. _ creare ea, quae dicuntur de lune
accidentia subctantia, proprerca quod eam
consequuneur. Scal. d. l. Fol. 329. lit. A.
2744. Substancia uritur accidenribus ad
actiones. Scalis in d. b. Theopor. de caus. plant.
c. 1. fol. 329. lit. A.
1745. Subltancia secundum naturam e
esentiam noca dicitur. Z abarell. libr. 4. de
Method. 6. 1. fol. 121. n. 46.
1746. Ouia: Substancia ab externa caula
non pendet. Zabar. d. l. fol. 121.
1747. EC: Subitancia sibiipsi caula est exi
Aendi, vel Caltem caulam habet in sua essen-
ria.
e
18

## Folio 433 — 85892398X:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
q
bb
s
si
83
eia, qua existat. Zabar. lib. 1. de proposit. Ne-
cess. c. 8. fol. 147. n. 33.
1748. Fc: Substancia non habec caulam.
extra se lua existenca. Zabar. d. lib. l. Cap. 8.
Sol. 147. n. 33.
2749. Substancia abstracta est haeC Per
Teipsam. Zabar. de constit. Individ. Cap. 2. fol.
339. lit. D.
1750. Plam substancia abstracta est sim-
plex, ita uenec substantialium partium, nec
substantiae cum accidenre compositionem
Habeat. Zabarell. d. lib. C. 2. f0l. 339.
2752. Omnis substantia hobet suam essen-
tiam consticutam in indirisibili. Z abarell. lib.
de Mixt. C. 7. fol. 416. lit. B.
1752. Substancia sepacatae a nobis quiddi-
tacire perfecte non cognolcuneur. Favell. 2.
Metaph. Arist. G. 3. Pas. 64.
DDC B.  1  
=A P. II
De substantia infinita  in-
0 1
creata.
Actenps de sunsrexri in sencres
LLactum; Nunc de eadem inspecie ett
agendum.
26 a

## Folio 434 — 85892398X:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
2. FA rero maxime communi divisione
SuBSF A BTYA, Vel INFFBLTA Seu I N
CRFA T ASVeL BLNA PA, SCLGREA+ A.
1. 3. Dux ab omnibus frequensistime alue
Datur Dd. _ in ipsis rerum _ NTAtUTX prC
mordiis Cuum haboefundamencum. Pcce
enim: Duicquid estorel est d seip(0 vel ab
olio. Dugd est a Cciplo, infinicum, eA et in-
creatum, Ccuindependens, quod est ab alion
neceMariofinitum est. Conter Scalis. Fxere.
37. sect sibinici enim est aliquid Pati, paciens
quiddam posterius alie quopiam, ne loquit
rue Scalis. d. Lixeros A. de substancia vel est a
seipta vel est ab aliaSi a scipla, infinica est
_ merenia. Si ab olin finica est descreata.
4. Oundhtomenterminus divisionis ne-
Bans torlan oftondie, vepore, qui priracion
nem potiusquam policioneminnuereride.
2i porerar, eodem sensu iea efferri porerie.
SUBSTAATEA CA, vel A PERHA, velCDREATA.
Omne enim acernum necellario intinirum
eAt. Ecimpossibile eA, uE LnS Creatum vere
Pollic eNe, auc salcem concipiabloluce in.
nitum. Timpler 5. Metaph. C. 2 9. 3 f0l. 527. Lto
Nullum quod factum est, cumeAectore luo
conrum est. Hac enim racione non esset
Factum. Duod enim aliquando FactamnOn
eli, id nunquam factum elt, ubiacure Scal 8.
d. Fixerco
e
1
eP
1De
e
di

## Folio 435 — 85892398X:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
a Paerc. 77 sect. 5. F. SubIantia, quIXCUNL
que condem illa SIE, Vel CTIC E FER NA, Vel
CRE A Y, A. 1 . 51 : E
5. ATEKIA est, quae est a Scipla. Acceni.
tosenim proprie loquendonon nili intinica
deincrescae subltancix comperere pocelt. La
(loquitur aurem de xerernitate) solus DeyS
est, e iplemertolus DEuS. Aitoseniminno-
Bis est. Duiacempusin moen primo. sivum
in Anselis. Duia aternitas in DRO, qua
Densriple est. Fc quia ipse est, illi sune, quod
icerum inquit Scalis. Fxerct 359. Sect. 7. 167
6. Subltancia erxo xecerna Tolus eltDEuS.
Oua bic unice est a sciplo. Fns a seunums
Deusinguic, Scalis. Fxerc. b. sect. 2. FC: OWC.
quid estextra Deum, per caulas elt, ex causis,
d in causiS. ScalC. F.Xers. 307. sect. 27.
7. DeDeoagic Theologia Philolophicon
Mocaphysica Hac enim cractae, de D, 10
quoulque humana racio ascendere potests
Vocacur Theoloxia ab objecto. duin et ler-
moseudoctrins de Deo. Sedcamen est Phi
tolophica. Quo iplo acognitiOnE DRLrC
velata de supernacurali distinguicut.
B. Hlaec enim uc ex libro leripturge peti
tur et hauricue: sic etiam hujuslocinon est
uepoce cum Philolophia libeum ictum seris
peurx penicus ignoret. Unde d adjicio li
F C
mita.

## Folio 436 — 85892398X:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
mitationis caula: Duousque ratio humanao
puca luis viribus et Feculeoreinlica ascendere
porest. Racio enim hic milicat, licur in lacris
alias verbumdirinum.
1
9. Undehaec Der cognitio, quae de qualis
tandem sic, ex Tolo libro Naturae, puta exin
Spectiouo d erolutione rerum creatarum, 
insicistiomini principiis haurieeur d depro
mecur. Idque lola racione duce. Oux ubi
racet, ec illa concinuo jacet
10. An vero de quacenus de Deo in Me-
eaphysicis asendum lic, alibi fusius explica
tum est. Nuncunicum accingam: INMecZ
phylicis de omniente, ur est ens, ogendum
est AC Deus oriam eAt Ens. F. _ de D F0,
Teu de hoc Ence, prout est Ensin Mecaphy.
sicis eltagendum. Unde e apociore obje-
eto aristorelis b. Metaph. 6. 1. (5 11. c57. Mera-
Phrlicam Dconoyxir vocae, operte docens de
de Deo aliquam in Mecaphrlicis suscipien
dam esse cractationem Conter Thom. aqui-
nacem in 6. Metapb. Arist. lect. 1. fol. 94. lit. L.
Contarenum lib.2. Metaph. Pas. 2. Timplerum
4. Met apb. C, 2, g. 1. fol. 388.
Fr. IIlud aurem tanquam indubitarum
principium praesuppono: Deus est. Ouod
si quis negat, relipta lua conscieuria retu-
catur, dc concrarium edocetur, qua ipsi non
disfi

## Folio 437 — 85892398X:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
difsicultercalia susgeret principis, quae ne
impiissimus quilque ant corus aO negare
potest.
12. Reringam unum aUE alEeTUM. ECCC
enim P. inrestigatione cransinacurali Deum
esse incellisam hunc ad modum: Omne Ens
aut est a le, ant ab alio. Omne Lns auc Ani-
tum oucinfinicum. Nullum. Ens Anicum à
se ut ponit luas eods Scalie. FXexCit. 6.
sect. 3. Inerario: Omne Fins sur est à sC guE
ab 3lio. AIE OMNIA RNEIA PEXFCFD EUM lUnE
ab alio. Ouia Finiea. F. Polus Deus cricale.
Si est à se, ucique est. Imo: Ouia luNECatO-
ra Encia, ideireo etiam necellario eritille.
Ouia cacera tinita lune. Aca quo fimes ni
dDeO: Duia ipso est, illisne, inquit scalis.
Exerc. 359. sect. 7. Illi, hooanseli, homines
ee quicquidtandem est creatorum.
13. Divertendum tandem est ad unum, in
quo conquieloas, quod aliorum caula (IL
ipsius vero caus2 nulla, inquit Scalis. Ubr. 3.
de caus. lac. ling. c. 68. Nam in causis proces
sus in infinicum est impossibilis. Arist. I. F. 1B.
c. 2. e lace Timplerus 2. Metaph. 6. 4. 9 5. fol.
109. Duia: Caularum quiris ordo tinieus
CA; Faurell. in Syn. Metaph. pac. 97. ACnOn
poltumusin ullo alio quam in ColoDeo, Ceu
in Enceprima perfectissimo aeterno ee inA-
nico conquielcere.
B C3
140

## Folio 438 — 85892398X:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
438
4. II. Impossibile est ordineir perpecnui
In narur calu ortum elle, auc eglumaneres
auttantum a maceria ortum esse. AC prXCI
puae parresin nacura sunt ordinatae, v. c. M2-,
het ordo perpecu moruum caelestium irem
generationis, Fcecundirans teruxe, perennita,
eisduminum ee noriciarum nacuralium in
mencibus humanis. B. nacura non exictir
calu, led a mence aliqua orta est, qu’ae ordine
incelligic. Illa non mh D E a 55 quae egtio cA.
Phil. in LOC. Comm. Lbeol. l0c. deccreat. PaC. 53. 4
15. III. Brura resmon est caula nafurx incel
ligencis. Ouia causanon es decoriorluo esto
Au Hemences humane luneintelligences P.
necesse est aliquam incelligenee nacura cau
lam essemencium humanarum. Duae v. Illa 3
Deus. Duae itorum ratio eAt. Philipp. d. l.
16. IV. Impossibile est discrimen honesto-
rum ee curpium in mence cosuaur à materia
orcumelle. Nam irerum egula ellet decerior
suo effectu, quod absurdum. E necessario ali-
qua mensdanda est, quae hoc mencibustrur
ananis insereriti, IIlanon nist DeuS, quae itc.
rum ravio eA Pbilipp. d. l. Pas. 54 ubi ec alias
aecinsit, quae ibid. videaneur. : .1
17. V. Addam euse voias e aliam: A quo-
cunq; tandem esthaemundimachina, e0
mnia, jux in illa, illud necessario: est omnii
13ADHC POCCASo
Us
eit
a
ln
l16s
de
Porio
1
deal
Por
n
l. e

## Folio 439 — 85892398X:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
s
porens. Ouiahacsumoreger omnio. Renihil
nisi omniporens crearepocest. Contorscalie.
Exerc. b.f13. EC enim creacio consticutio lub-
canciae ex nihilo. Scalid Fx. de Bc cirra omne
cemporis momencum. Ouippearireure inA-
nica, qua nulto tempore capitur aut dictina-
TUT. Scalii FrerC. sect. 14. AEnihil PrRFeF D. I
omnipocens. Suncn. omniaprecer hunctini-
en. Aenullum finicum omnipocens. Duin q
finitum est, id eram Anicam hobet potonia.
Nammocusagendi sequieur etiam modum
essendi, de qualis est essentia cujusgireistalis
eriamest actio. F necellariocandem ad Detu
perveniendum, in qua mensacquiesencno-
Aran ec a quo canquom principio, primo
omnis caerera dependeant. uronis
.118. Jam polco, de indubitato concluso:
Deum esle, ulcerius alcendic mens nostro, de
Orro ecorALIS sir ille, seire cupit. Hinc
jam THEOLOOIA PMILOSOPea inquirie
DDETEII ASSENTIAM, CIIM VONUNPATEM.
19. Idque quondutraqi oxera verbum re
relacum, ex principiis nacuralibus exttruere
Pores de elicere satis aore proprer mirus
humani incellectus ansustias. Oui cumm
etiam in hisce inferioribus, cognolcendis
Expehalsycinetue, ut conquericur Scal. F. X. 20
selt. 1. (307. sect. 12. C 21. nonmirum, A in
C 4
in

## Folio 440 — 85892398X:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
440
infiniciillius cognicione (aepiltime, imo fer
me somperhaereac, et illius amplicudinem
rix percipiac.
20. Cum recepeum, inquie Contarenus lib.
2. Meraph. pas. 6. in recipiente sir locundum
modum recipiencis. Inrellectus vero me
diam quandam naturam Corcicus sic incer
incellisibilia, Cen sibiliaque Entia. Isecenim
suporior est. Incellisibilis vero longe inte-
rioesideireo lapenumero in utroque intelle
etionis genere Fallicur. Nam sentibilia pu-
cae esse lupra id, quod revera lunc. Incelli-
sibilia vero minora Facicac lonse inferio.
a censet, quam eorum Nacurx conveniat.
21. Flinc _ Scaliger Fxercti. 359. Sect. 12.
Deus, inquic, propcorimmensitarem luce.
lua obruicaciom humani intellectus de Fxer.
367. sect. s. infin. conqueritur, loshocinne-
socio cosiuri rocibusteneb icolis. ad lucem
ligniheandam, de eadem sect. 8. nos meciri
mucila incellectioneintinitorem, d eadem.
sect. 6. quid Deuss inquie aliquanculum.
vidimus, quasi pernubem tolis lumen. La-
dem denique sect. 9. omnia complexus: In-
cerelt, inquie, de nottra pictaris de De im-
mensicatis ea sencire, quae sentire non pot-
lumus, sencire quidem in iplo per iplum, que
per nossentire nequeamus. Nunquam la-

## Folio 441 — 85892398X:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
A
eis fuerie homini Felicis ingeni cositare
omnia magnitica, insencia, immensa dein-
eHabili omnipotencia DEr. Nam quocus.
quilque nostrum isnorac inscirium luam 
duam cum demum cum rera Capiencia
commucabic ubinon invicus ac verolubens
Facebicur senihil scire. Hac Scalig.
22. Quiequid hecentandum camen e hic
est aliquid, due quousque mens alcendere
queac ipla experiacur, et tandem experra
Tuam ee nuditatem de ruditarem alium ecae.
lis Doctorem avide expetat, et anxie quae
rat.
23. Recerlam verba Scaliseri d. F. XerC. 359.
Sect. 8. Non odaequat sibi D eum incelligen-
lia percognitionem, sed ab co adaequatur
ipla, non aequalitace, sed apcacione de con-
junctione, qua id, quod Deus est, recipitur
quancum porest recipi arecipiente, non au
tem quancum iplum est. Hlac Scaliger in s
mili. 01
24. Ilinc ergo emper aliquid rettabie,
quod acquiratur, de sic Facurum, uc incelle
etus noster perpetuo in opere sIEs nOn VE
quieleat, led, uc in arerno eandem mocusier
ne loquarcum Scaligero Exerc. 358.. Ouid
enim aliud eA DET OpF. MaX. cognitio aC
que amor ox ea, quam inexplebilis appecitus
EC 5
ad.

## Folio 442 — 85892398X:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
adharendiillius insinicaci. Haeogicario can-
cum abest, ue quios sic, nultum ur finem Ha-
bicura osse videaent. Nam quantoin cempo-
teexplerericeursum illum, qur Cupra omne
cervus est? arieerum pie loquitur. Scalis. d.
Eueroen
sa
25. ESSEDTIA verohaec qualitor qualicor
COBNOTCEEHE BIM EX BEETHEZIONE, TU EX
ATTR IBHF1S, 4
126. EX BEYIMIEIONE: EAGUO GBMTANS
TIN A, NOMLMLSS ALTERA RFF.
27. NOMIHIS: AATERHAS _E DERECEI
HA LIHGHA.
d28, MATERNA. Nostra Germanica: Di-
catur oe communi consensu a voce Buci
Ouia iplenoncancum Cummum eAtbonumin
Sod eciam bona lunc omnia, quae (2b ip5o
proheiscuncur Eleganter Scalis. PXerC. 249.
sect 3. A Cummobono Emplicicer, inquie
non porest, nisi lummum bonum in una
quoqi genere, auc ordine Encium prohcilci
2G, PEREORINA, eag; jaM GR CCAdEL A-
XIHA
30. GRLOA: DicituC, Deo5. Ouod voca
bulum a variis rarie deducieur AB alis
quidem dord SDec, quod est curro; vel quod
perpecisa gnali reciprocacione in leiplum
currat, et sie xterno cursu aetornicarem cOn
tinveto
1
Me

## Folio 443 — 85892398X:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
et
On
D
a
EIHHOT. EE HUC FCIPCXCFANE POETK Veteres
dum Sacurnum luos deroraro libeross quos
ex Rhea progenuerac, Fabulancue, quod ele-
eancer explicat Scal in 1. Arist de planc. fol. 8.
FA. Sacurnus inguie, sdus secrecioris illius
Capiencia, qua lempicerna constantia sui (.
milis. Ogoniam nihilexrra se habet, inA
nita scilicet recurricim seiplam. DHApFOPECE
ille suos rorasse liberos credicus est, ut unde
illi principium, ducerent, eodem, quoque
vidolicet ad Einem ceducereneur. Rhea per.
ennis ille Auxus est (quod ee nomemindis
cac) suiphus contomplationis ex quo elonie
id ille, quod reciprocacin eundem. Haec Son
liger. Vel quod omnis haec percuerendo lu-
Arec ec illustret, abdica quaeque excutiat, b0-
nis pramin, malispaenas distribururus. Nam,
quod inquie omerus in Bateqrouvouax la.
3e. ext Deo5 eucor ouqua.
Cernit DEUS omnia vindex.
3T. Ab aliis a draeouas quod est video. V el
quod D eus omnia videac ee providenc.
Duamrisperorbum quidem hoc praeridero
Dee conrehiat omniporencia, nili, quoad
nostramutila incellectione mecimurintini
eatem nobis quidem, quib. estFururum pra-
vilio illa est: D Bus cui nihil fucurum est,
non praeridet, sedvider simplicissime, quod
est praelens. AC DeO omnia praesencia,
quod

## Folio 444 — 85892398X:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
e
144
quoditerum moner Scalis. Exerc. 365. Sect. 8.
insin. vel quod in maiestare divina tanquam
in speculo lucidissimo omnia videonEuE.
Undes ecopuro, inquit Scalig. Exerc. 359.
Sect.. Ansclos neque ab his accipere, negi
alecoonolcere, sed a speculo illa superiore,
in quo suncomnia. Neque alium habehe.
illihabicum rerum concreatum, sed habi-
cum divina vilionis, quae eis perpecua est, in
qua omnia sunc, praesentia ea illis, quae ab
illis cognosci vulc. Duo ceiam respectu
Deum omnia esse ajebat Scal. Fxerc. 6. sect. 2.
ibi: Fria Cunc, ihquic, quae lunc omnia. Unum
simplicicer d a scipso, qui eAtDEuS. Rcl. qua
duo aliquomodo, e ab hoc, non a sciplis.
Maceria namque prima est omnis, pocesta-
ce receptionis. Caeli sune omnia, porectate
efficiendi. Haec Scalig.
32. Ab aliis deducitur a vocc AEO, quod
eKcimOr. Ouia Deus prae omnibus aliisti.
mendus, verendus, ee venerandus. Oux e
cum iplo deducto vel maxime pex exceris
convenit. En convenientiam: AEG, DEUS.
quamris Graeca rox caereris similior scd af
AniOr. 1
33. L.ATIa: Dicitur Deus relimitatione
Craecad Acos ob dictam antea rationem, vel
a dando, quod omnis boniautor sic de fau-
COr
de
1
8
Ace
Ide

## Folio 445 — 85892398X:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1bs.
d
as
s
et
etet
set
1
ilb
ib
e1d
10
101
iuil
110
For, dacor de remunerator. Ad hoc respexe
runcicerum Poeca Veceres, dum Sacurnili
berosomnes non deroratos esse Fabulaneur.
Lederes lerracos, unum postalium. Primum
isicur est rebus daca rica, et hic est supicer.
vicalis nempe auror spiricus ac Forma ip (a aC-
celtance ipla vocis origine. Zcus enim d. Zyn
est. Deinde Nepcunus, qui esser materia.
Nam quae inn Craecis dicitur, sapiencibus
Chaldais priseis aquam ligniticavie. Tercia
proles fuit Drs, qui delignat corrupcibilium
rerum consumprionem, sed ica uc iterum
norum quidprogionatur, uclic in ipsa cor-
rupcione daciocamen quadam OcCurraE d
apDarCaL. Conter Scalicerum inL. Aristot. de
Plant. fol. 8. ubi haec Fulus explicac. Hactc-
nus detinicio HOmLNIS, Succedic jam
ReF.
34. ReF: HlaC, an essentialis sc Peu per-
secta, irerum dilputatur. Sed Facilis ejus
quaectionis decilio, si principia e nacura de
fnicionis pertectae excuciantur.
35. Nam: Dcknicio perfecta eAt, quae Con-
AACOENERE (prOprid dictO) SE DTEFEKEN.
TIA SPECIELCA. ACDEI non Pocest dari CE-
nus (proprie dictum) neque etiAM DIEFE
RENZLA SPFCIEIOA. F. nec Der perfecta leu
etencialis porest dari definicio Probo assum-
DEUM.
36. LION

## Folio 446 — 85892398X:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
4
36. NON BATUX DET GevuS propriedis
ctum. P. Ouia genus proprid dictum equali
cer omnibus speciebus compecic P. A datuIF
creatorit _ creaeurae commune genuS, jam
nerique requalicer competac necessum est.
AC Deo _ creaturae Xqualicer nihil compe
rere porest. Neconim iost ulla InCOF DEUM
_ cremmam, incor. Rnitum e infinieum.
proporcio. Flesanter Scaligen LXerC. 140,
sect ut Omnta haec, inguie, non dieo singu-
la Cedomnia, inquam acque etiam cuncta e
conterta, ita, un ex eis urum HaC, G cum DCO
contetantur, non solum inucila aC M anC2)
Ced eriam nihil, acque relicene, tire non li-
cenedicere, minus quam nihil.
57. LI. Daco senerodacur eciam necessas
tid prius se polterius. Omne enim gens
Prius est lua specie, urpote cui est essenciales
Ac quiequid est estenciale, ica ue essenciam
conterat, id d semper prius est eos cui est el
senciale. AcD eO nihil peius, nihil poste
riuS. Scalis. Exerc. b. seck 2. 8c65. sect. 2. IV GIS
In DEO quicquid est, ip (emetCCEDENS. Scal.
3. Poet. 6. 212. Pa5. 41d.
38. III. Ibicunque dacur genus, ibi no
cellario eciam dacur compolicio, sinon alias
cerceillo, quae est pocencia et octus. Nam
genus habet (e, uc porencia, Forma verdut
ac18.
POc
1

## Folio 447 — 85892398X:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
1B
10
ips
DeI
447
actus. Acin Deo non daturulla composiciu,
ec porencia ulla. In Deo nihil in Poter
tiascled in actu omnia, imo ipse purus
primus smedius, ulcimus actus, in quiESca
liger Exersit. 6 sect. 219 ErBO.D EF nOn
Pocest dariproprie dictum senus.
.D139. N O NIDATVR DEF FORMK
Tr. Ubiconque docur Forma, ibi criam dan
cur, (proprie dictum) principium esser
di. Ouia omnis forma est principium eset.
dis est 253 O Fys Zolas, daC esemLiam: SCd
lis. 4. de taus. larin. ling. Dcap. 91. parin. Z11.
AC SIC D EY nOn dacur principiu. OyFA
enim simplioissimus; Nei simplicis, ind
dum simplicissimis non dacur cale princi.
vium. u
40. II. Ubi Satue formasibi de danda
estmacetia, velcerre quiitam avâ xozor ina
ceriae, qualibet Forma arctat de limiesema.
ceriam. Scali_. Exeroit. 250. sect 1. (5 507.
Sect. 27. AC in DBO non dacur maceria.
Immortalis iple cum sIC, nulla CapIEUIF H2-
ceria, inquie Scaliger in 1. aristorel de plant.
fol. 29. Omnis enim materio conjuricta
eAt cum POTenCIA. AE In D E W N HOIS
cadic porentia. FI enim haec, de Gud 10-
quimur, manifeltum a straias indictum.
Ud
5.

## Folio 448 — 85892398X:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Ae Vernon daturullla à Sovauia. F. R enim
perfectissinus, imo ipla perfectio. Conter
Scaligerum Exerc. 365. sect. 8. L. hee FOrMa.
A1. TTI. POrMA rem, cujus est FOrMA
perkcit. AC, Deum nihis perticie Jaurell. 2.
AIP. Cas. g. 4. H. 1. ETer enim receNariO DEO
perfoctius. Absurdum. P.A enim ipse perte-
aissimus. Ac perfectissimo pertectius non
daEuE.
q2. I.V. Omnis Forma distincta est à lu9
Formato. Quia prior est hoc illas Ac in
Deo non elthiac distinctio. L. Dernon da
cur forma. P, nec essencialis e perfecta de
finicio. Ouodinicio probandum provone
bacur.
43. Ouam de in Tencentiam eleganter
Scaliger Fverc. 365. sect. 2. Nyllis inquie, tam
plene rocibus indicacum, (loquiturautem.
de DE0) incelligemus, quamiis, quae iono
racionem pracenduncnoctram. Nimirum,
ubi cum dicimusimmentum, incomprehen
Sibilem, quid aliud quam e esse cognoscim
de superessed Fdcircone quaeramus quidE
cum sicomnia, ec super omnia, _ PERICL
omnia. Hloc iplo cognolcimus, quod à le
Tolo cornolci porest. Hlac Scaliger.
44. Ouid erso: DelcribiForsan possic, et
quondnospro capeu ec murila incellectione
48
edi
eler
4.
C1
. sect
e
l
ue
 DO
ste
(8
le
A

## Folio 449 — 85892398X:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Ot
DE
e
get
449
dumbeariterminis etiam, logicis, quamris
illi sublimiearem iltam magnam; ee subli-
mem magnitudinem, quae Det est, non asle.
quantur. Conter Fon secam 5. M et aph. CaP. 8.
9. 1. sect. 32. Tolerum in C. at e8. Arist. CaP. 5. 9. 3.
Timpler. 4 Metaph. 6. 2.G. 4. fal. 397.
45. Videamus ergo descriptionem de 3d.
umbracionem aliqualem, qua opud varios
varia. Aristot. 12. Metaph. C. 7. Deum dicic esse
rirens aternum, oprimum. Ibidem eundem
dicie, esse substanriam aeternam, immobi
dem, magnicudinis expercem, indirisibilem
intinitams impossibilem e immutabilem..
a senlibus separatam. Alias lxpistime vocat
Deum Fnsprimum, a quo omnia (InE, de per
quem omnia consiltant. Unde quid ex
menee Pristorelis DeuS SiC, vel quiris colli-
sere poterit. Plura de DEo, qua Cacuerie
dristoreles, collevic Scaliger L.xerc. 365. sect. 3.
4. Es5. Undetandem infere, delinere debere
ristoreli in divinis rebus anteferre Platon
nem ilta mancipia pauca lectionis, e inscire
Ciceronem carpere Aristorelem, quae ibidem.
excucianeur.
.46. Zeno actestance Scaligero in 2. Arist.
de planc. fol. 29. detinirie Deum, animal im-
moreale, beatum. Sed Drumminus recte di-
ei animal d L. Probac Scalicer.

## Folio 450 — 85892398X:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
450
47. Plato in Timeo Deun dicit esse sum
mebonum, supra omnem substanciam et na-
curam, quod cuncta expleac, cum ipse sE
plenae pertoctionis d nullius locietatis indi-
vons. Sic deibidem Denmvocar genitoreim
universicatis, manifelte doconsa Deo hune
undum esse, ac proinde illum non esse ee
cernum, quo in a luo descivisse PEaeceptore
pristoteles a non paucis dicitur, quamvis ner
quehocplaceat Scalicero Fxerc. 5. ubietiam
Deum esse causam etticiencem nundi secun-
dum Aristotelem disput. (5 FXerC. 5365. sect. 40
Ouodrero, inquie, lic effector omnium re
rum opud Tristorelem. (loquitur aurem de
Deo) videmus in secundo de generat. Ibi:
GOVEMNneCODE F0 oN OV O D EOS EVTENEXI WOMONE
riv gercorr. Nonne elthic onnecorre noi om
rn5. Duem locum simul cumm aliis crocavi
musin aoiem sopea ad eos expugnandos, qui
neoabanein illius Philotophi schola Deum
esse mundi effectorem. Hlac Scaliger. Sed
hoc jam non 280.
48. Incer alias circumfertur Placonica Dci
descriptio, quae videtur delumpea esse ex 20
de L. L. Qua haec. Dens eA ens aterna, CaU
Ta bOminnatura.
Duam adeo crudicé
compolicum esse, dic Pholippusin Doc. com-
xnn. Theolo8. L. 06. de Deo, pac. 5. ut difticite

## Folio 451 — 85892398X:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
e
set
sed
455
sic judicare parum exereitatis quid desie.
Tamen, quiq nondum ica describat Deum
ne se patefecie ipse, requirendam esse aliam
illustriorem ee propiorem descriptionem.
Puta, quae ex laeris Iraelis Foncibus e ver-
b0 rerelato DCTAEUS _ CrUAEuF. NTON ma
Le. Ac interim quousque mens humana.
alcendere potuerit, vel etiamnum pol
hinc perspicere poterimus.
49. Philippus dict. l. hanc ica explicae.
Verba lunc haec: ingnie (Plato) Deum esse
ericem aecernam, id est, essentiam spiritua-
lem, incelligentem aeternam, causom BOni
innacura, id est reracem, bonam, juctams
omnipocencem, condicricem bonarum re-
rum omnium ec cocius ordinis in natura,
ec humanae naturae ad cerrum ordinem id
cK, 2d cerram obedienciam. Hlaec omnia
complexus est Plato inquie icerum Philip.
Dus.
50. Sed addic drinesor: Hae sune adhue
humgnae mencis cosicationes, quae et( vera
luncec crudica, e ex tirmis demonstracio-
hibusnaca. tamen addendum est, qualem le
De ipse pacetecerit. Dlec Philippus rectissime.
Nam in Lcclotia plura ex verbo seu libro
seripcurae, quam edita hanc ex libro naturA

## Folio 452 — 85892398X:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
452
petuntur. Elaec de definicione DFr, quam
alii vc plurimum circumterune: Nos intra
enumeratis actriburis dc aliam opbonemusu
ST R YY R FB AT A verO (SC enIMM YOCAE
 iple Scaliger FxerC. 865. sect. b. y ADEOnON
differunt. Ouias quod supra eriam dictum
ex Scalisero 3. POet. p: 1IE. PaB. +M. IBD FO
quicquidek, ipsemet eAt Deus. Ac interim
cognicionis nostre imbecillitare horumi
interiorum exempla aeque imagine quali
mulea distinguuntur. lcellectus d quo vo
tuncas, poltquam potencia, verums nequo
anteneque postquiequam, led nor solum sx
mulrerum eciam unum, uc elesantere acu
certerum loquicur Scalis d. Fxerc.
52. Ft reco atcribuuntur cihaceriam no-
Ara mucila e umbracili plane incellectione,
uc dicamus, omnipocens, omniscius. mile
ricors pius, juctus, vindex, lanctus, FOrrIS,
imortalis, bonus, primumEns, led haud recte
excorlie ulus, ue sic loqueremur, inquit Sea
lig. d. Exerc. 365. sect. b. Ratione adjecta: Si
denominatire de eo quippiam praedicare
tur, abstractum esset cum aliud ab iplo, tum
iplo prius. Duod sane impium. Ovare ne-
que Fns est, sed esentias nec bonus led bo-
nitas, neque lapiens, sed Capientia, neque
omnipotens, led omnipocencia. Ouae ita
1
e

## Folio 453 — 85892398X:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
453
in ipFo sune ut Ane ipsum; iea intunE, ue ni-
hil ancecedat, nihil sublequatur. HaeCSca-
liser. Dua omnia erso simul, imo unum
Tunc, uc dictum.
53. Eccomen ex capeu acque intellectio-
nenoltra alia aliis priusanimo comprehen-
dencurhoemodo. ut eleganter iterum ex-
plicac Scaliser. d. Fxerc. sect. 7. Primum est
lux, per lucem mocus cognolcitur. Ulc per
lucem morum, ita permorum cognorimus
ipsum Deum. F. Ouia nopornimus cum pro
mocoreagnolcere, nisi sic secundaria incel-
ctione Deum essepercepimus. Tertio men-
tis appulsu admorimus nos ad nocirram po-
celtatis. Moret siquidem. Ouia porest. Tum
sele obculic Copiensia. Inde bonicas. Nist
onim bonus esset, non benetacerer. Idcireo
ex eo deduximus communicabilicarem, Peto
eandem deprehensum est, quare esset unum,
 primum, propterea, quod mulci mocus
apparebanc. Posthaec alia lunc consecuta, im-
mensus, aeternus, immutabilis, simplex. Flaec
Scaliger.
54. Fulcathenam vere Homericam. P ex
lucem mocus, per mocum Denscognolci
cur. Flincpotentia. Ex pocencia Capiencia.
Ex Capientia bonicas, ex bonieore commu-
nicabilitas. Flinc deniqueunicas, priori-
1259
13
1
t

## Folio 454 — 85892398X:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
eas immensieas, de xcernitas immutabili
1as, simplicitas ec alia. Nam omnis comple,
eti non fuit animus scalisero, ut ipleloqui
Tur d. Exerc. ne quis Forlan putet pracer hXec
enumorara non dari alia. Sequentia enim
aliud nos edocebune.
55. SUNLANLEM DEL AxPErBuFA vel AF.
FIRNTANDTA, VOLHESAMTTA
56. AFFIRMADETA: Sic I. DEUS eA UNUM.
ulnitas erso est Dei actriburum. Fest enim
DeUS PriMUI PNS. Scalis. d. FxerC. 365. Sect. b.
ac primum non est, nisi unum. ec enim
possec esse primum, nisi simul essec unum
Imoestinfinicum. Ex dicend. Ac duo inf.
nita negueunt elle in natura, nequo extra.
nacuram. Psent enim duo principia prima,
quodinquit Scalis. Exerc. 359. sect. 3. TTino
hc: Non possuncesse duo principia prima
acDeus estprincipium primum. F. non ele
25 malca aut duo, sedunum.
57. Hloc vero porestincelligi, tum quoad
essenciam e sic vere unum Deus, ita uc nul
lam compolicionem auc mulcicudinem ad
iccac. Deprimo rerum omnium principioi
inquit Contaren. lib 2. prim. Philos. p 18. 19. di-
cimus quod, quemadmodum est unum, non
tonquam habensunicacem. (Sic enim lua
iplorum antione in edeAet, com positiO) sed
E
ees
eti
le
lor
i
u

## Folio 455 — 85892398X:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
la
Scuti Emplicissima unitas, lonsc superex-
cellensunitates, quas nos incellisimus: Ita
etiam non est Ens qua lihabens cAe, AC VE
esse inipso sic concractum ad aliquam natu-
tam, quemodmodum in caeceris rebus, quo-
niam estipsum esse per se sybsistens, eminen-
tertins dictum, modoque excepto ab omni
bus aliis, que sunt aeque dicuntur Encia HIaC
COntAreNUS. TUMI OVOAD NUMERUM. EAN.
unus, uc dictum. Nec enim duo daneurPrin-
cipia prima.
58. Ec quillem est, iptum unum per (e de
nulla, ex parricipatione. Ouodirerum pro-
bacu facilitnum. Ecccenim: Si Deus clee.
unum parcicipatione quodam, non aurem
per sciplum unum utiqi non esec primum.
Sic enim ab aliquo dependeret, urpore cujus
parcicipatione leu communicatione unum
esset AcDeus vere estprimum. F. etiam per
se est iplum unu, non aliqua participariono.
59. Deinde li non essecper le unum, led
aliqua parcicipatione, urique in eo aliqua dan-
da eer compolicio ac mulcicudo, nempe ex
uno; cujus eset parciceps, dc ex suripG natu-
ra, Ron alicer ac Anselus perlcitura Deic0-
oniciono Peressentiamn. est, quod est. Sed
augetur in eo limilicudo Dei, implecurq; illa
capacitas, Gancea luitancum plena erat, 1. C.
csCu

## Folio 456 — 85892398X:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
56
eentix sux. Tum veco completur divini.
eas ulteriore participatione, uccleganterlo
quiturScalig. LxerC. 359. sect. IIS ALIn DEUM
nulla cddit rel compolicio vel mulricudo. L.
d. F. Drusper seiplum est unum, non vero
aliqua parcicipatione. Adde Concarenum d.
lib. 4. prim. Philos. pas. 54.
60. lI. DeuS eA BONVB. BOnItAS ergD elt
Dei aecribucum. Conter Scaligerum d. Fxerc.
365. sect. b. 6 7. IdquE TUM RATTONE ESSPN.
XEE EN SESF, TUM RATIOHE OPPRATIO.
NuM.
6E RATTOHE ESSBNPLEIM SESE: Omnia
entia, quaentia luntbona, criam illa, quae
ab uno primo dependent. F. multo magis
iplum primum critbonum. Ouia effectum
nunquam est praestantius sua caula.
62. LC vero est bonus eminenter de per se
non ulla parricipatione. Nam sic non esset
omnino acque absolure pertectum. Imo:
Omnis bonitas percinet ad aliquod eAc. FC
ad quod est iptum esse, est eriam iplum bon
num. AcDcus CA per (CEnS. L. etiam est per
se bonum. Ex Scaligero Fxerc. 365. Sect. 7. prO
hocalia exstruetur racio: ibi: Nisi bonus cl
set, non benefaceret. Hinghe: Ouicunque
benetacie is est bonus. At Deus benetacit.
E. cM bonus. Iud: Duicquid ab omnibus

## Folio 457 — 85892398X:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
sa
457
oppecitur, ee proprer quod carora omnia ap.
pecuncur id vel maximebonum est. Arist, 1.
Fth. 6. 1. 65 ibid. late Dd. AcDcus ab omnibus
appecitur ex propter Deum omnia extera ap.
DetUntuE.
63. Tlinc Fustracius, quod refert Simon
Simenius inL. Eth. Arist. c. 1. fol. 19. nihil esse
bonum, inquie, nist participacione lummi
boni nimirum Dei, quirereesbonum nan
participacum. Ouare nihil erit expecibile
nisi ob similicudinem dirina bonicatis, id
eAt racio, curres experatur erit divina boni
taris similicudo. Pieri ergo non porerit, ue
aliquid ad bonum, uc expecibile reteratur,
quin ad dirinam similicudinem una Fera-
tur. Duemadmodum etiam heri nequie
ucaliquis oculus cernar, quin simul quoquo
colorem conspieint, siquidem idem actus,
cam super objectum, quam super objectira-
tionem cadat. Deus itaque id est sum-
mum ipsumbonum, in quo omnebonum
omne jucundum, omne pulchrum sicum
est in unoquoque bono, ec cuiris naturx
peculiari hocmodo appecetur. Vide ibid.
apudSimon. Simonium plura.
64. RATIOHE OPERAFTONuM. Duin omne
bonum est lui commanicorivum, vel sui dit-
fuarum, ue loguicur Savanorola L. Fpit. Pbys.
concl.
B
et
d
Ii

## Folio 458 — 85892398X:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
concl. 52. At Deus summe lummum est b0.
HUM. Ex d. F. X vel maxime lux bonicatis
est communicorirus: Id quod ex operacioni-
Buse ipsis operibus, vel cuivis ApParCC. BO
naenim tunt illa omnia. FI nenoconda haec:
a Cummobononilhisi bonum. Piccol. er8.
Philos. Moral. C. 6, pa5. 633. A Cummo bonO
simplicicer non pocest, nisi sumum bonum
un unoquoque genereaut ordine Entium
protciter Scalis. Lxerc. 249. sect. 3.
65. III. DCUS CA VERUS. VeticaS ergd C
Dei accribucum. Pocest aurem urrumque dici
sine ullo pinculo: Deus est rerumi, e Deus est
vetus seu rerax. Ouorum illud iplam ice
rum essentiam respicic. Hoc rero Pocius
Operao
166. Deus est verum. Ouia hOC CUM En-
tE CONVerTIEUT. Ex d ACDeDS est eminea-
cet  ralde excellenter Ens. F. eriam erie
eminenter de valde excellenter verum. EE
quidem ipsum per te verum, non aliqua par-
cicipatione Iam, quod inquic contare
nus d. l. 4. prim. Philosoph. Pac. 55, Si verita.
tis ellecparciceps, ob id propterea veritatis
parcicipacione esetrerum. Ouoniam prin-
cipioluo contorme eset, a quo penderet,
Rcprimum a nullo pendec. Non erxoverita
tis pastic exs eA, se d estipla reritas iplumque
e
45

## Folio 459 — 85892398X:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
IUM
14
Op
opd
O1d
Pia
11A
BM
Ae
s
e
seb
A
id
s
j9
6i
159
verum. Flaec Concarenus. Deus estverax Ouique
impossibile est summe de eminencerrerum
Falsum aliquid proterre posse. Nam hoc est
impertectionis. Rein Deum ne caneillum.
cadic imperfectionis.
67. IV. DEuS es ETBRNUS Scal. in 2. Theo-
phrast. de cauf. planc. fol. 2085 Everc. 365. sect. 2.
F. aecernitas est attribucum Dei. Nec enim
ab alio est. Ac quod non est ab alio, id est a
10. Ouod est a Pe, id nunquam caepit. Ouod
nunquam capie, id acernum eAt. OuIA L
Deusestintinitus. Ex d. Ac infinitum ab
recerno eAt. Taurell. 21 AlP. Ca (.9. 6. n. 28. Ouia
E concipi aue cogitariposic cempus, quo
non fuisser, utique sinicum cum fuisset de
tempore quaaconclusumm. AC inRNItu
nullo cempore capitur nuedistinetur, in-
quil Scalis. Exerc. 6. sect. 13. Conter cun-
dem Scaligerum Exero. 359. Sect. 7. uoi aic in
Deo aecernitarem esse, quae ipse sic. Ouod d
Supra actactum.
68. V. DBuS eA suSTUS. ScaliG. FXerC. 565.
sect. 2. 65 6. F. justicia est actriburum Dei.
Nam si relcancillum injusticix in Dei actio.
nibus deprehenderetur, jam concinuo im-
 Perfectio lele proderet Aeimpostibile oMt, vel
10
1
cancillum Deo aftinsere imperfectionis, Lx
es dicendo.13

## Folio 460 — 85892398X:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
460
69. VI. Deus est omnipotens. Scalis. ad. I
. omniporencia est actribucum Dei. P. A enim
infinieus. Ex dicend. Acinfinicum est eciam
omnipocens. Nam: Duals est estencia, car
lis eciam est porentia. AtDoieontia est in
Anita. F. etam ejusporencia est insinita
Ouin: Binon esec omnipocenssurique dan-
dum aliquid essec, quod pocentiam ejus in
hiberer, ex quasi constringeret.
70. IIIud eHer vel majus, vel minus, vel
PaF. Non majus: Ouiamaximo non datue
majus. Ac Deus maximus. Non minus. Duia
min ut est pocentixminoris, lic eriam actio.
nem ee porenciam majorisinhibere non por
celt, auc coereere. Non par. DuidDcus infini.
tus est. Acintinico nihil porest, esepar auF
aequale, inquic. Scalie. in lib. Hippoen. de In
somn. fol. 12. Fenr enim duo infinita. AB.
surdum. Scalis. Fvers. 359. sect. 5. F. nihil
eriam comracium. F nihileciom collensejus
actionem, uc recte infere scalicer d. lib. in Fip-
pocrat. Ilinc opcime Ovidius 8. Mecamorpb.
immensa est finemqe potentia caeli
Non habet, es quicquid superi voluere, per-
actum est.
71. Cerrum erod Dei pocentiam esse infi
nicam, que ipsa camen sinitas producic actio.
nes. Undemortales Deo duplicem pocen-
FiaM

## Folio 461 — 85892398X:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
si
YA
Deta
1
se
id
A. E 
s
et
1
a
Ai
cia
10
462
Eiam accribuerHNE, alcCTAM, Guam vocAne
ordinariam alteram, quam nominahcablo-
lutam, quod inquit Scalieen LxerC. 565. sect. 8.
Dua tamen in Deonon dittinsnuntur Una
AB iPFo. est, inquic Scalis. d. Lxerc. NathV OF
dinaria est abloluca, pars, d omninco quic-
quam in Deo Porere, quod non sicablolu-
tum ee quod non liciple Deus, impiume,
inquic icecum scalicer. Ciss
72. Ouidergo. Finiro certe dsic ordine de
modo. Recte. Ergonoinkinicus non estielcin
sequstur. ActioAnica. F. ec porestas, inquie
Scalis. d. FxerC. PEOPTCTCA, quOd XTCEHU
ellentia e poreneria concinuario suporest
ipsi jam factae overa. Partestamen habee
inrellisibiles, qua per incellectum addequan-
cur siniris actionibus. Sed aliae (uccedunt in
intinitum. Incerim ipla, ordine non dispon
nicur auc distrinsicur potencia, sed ipse or-
dinis autor eH, cuj ordinis necelsicas omnis
ab co peridet. Ipse robus ordinem praefixie
perlapientiam de bonitatem. Neque enim
bonum crses calos alo motu ferri. P’Oeuit
quidem porelt, poceric creare mundos alios.
Led non fuit OptimUM. AE: Tummum b0-
num semper, quod opcimum est, rules quod
per Capientiam cognoseit. Non igieur agit
per finicam porectarem, ur clesanter hac de
CIdic Scal. d. LXErE.

## Folio 462 — 85892398X:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
462
73. Ouam in senrenriam de nectarea ha
bes rerba opud eundem Scaliserum Exercit.
249. sect. 3. UbI dispurans: An DouSFaCere
Possic melius, quod fecie, quam quomodo
Fecit Tandem concludie Dicocibi: Cum
rei perlectae ac infiniex lux pocencix perten
etione quippiam perfectionis adjunxerie
Deus, sandum iIli esse aliguando, de 2b
operis illius auctione cessandum. (Non
enim pocest ipse lacere Ens essencia inAni
cum. Paceret enim alium Deum. Guare
dicendum eAt. Deum quidem postetacere
Tempet aliquid melius, remsaurem iplam
non posse luscipere illam intinicacem.
74. Duin clarius de praeclarius illeipse
Scaliser haec explicac in 2. Aristot. de plant.
fol. 129. ib1: Illa sencentia (puta, quae Aa-
cuit Nlacuram quidem non delatisari; led
actiones ejus deficere) sic condienda eh,
inquic: Non Dei rim delallari non soipla
hieri minorem auc deceriorem, sed manen.
ce robore illo consiliis illis inconcussis, in
victis, intinicis, opus esse, minus incersum.
reluci cumhoud semper hominem crcne.
In muris opiticio. Vircus eadem Dr uS
idem. Non in hoc interior seipto, led
in opere itaquali, camen aqualis ipse sibi
Ton
per
ne

## Folio 463 — 85892398X:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
eca
1ML
101S
91
eibl:
CHEt
463
Non absimili rarione, s consideres in ea-
dem specie, qua nos appellamus, indirin
dua diverla. In unaquaque specie certus
ambicus praeseripeus est quancieacis, quali
eatum, frurae, numeri, partium, Anium, of
siciorum. Haec Scalis. Inde rel quiris col.
lexerit, quomodo e cur dirina omnipon
tencia, quae alias infinita est, tamen
sul finicas in rebus creatis exerceat operatio
1d01 _ C5.
M.
HI
A.
o
es
i
1
iB
c
1
p
s
75. V II. DeUS eA YBRB _ STML
PLLCITERPERFEOTS. Scalis. in 4. Theophr.
decaus. plant. fol. 227. Pertectio ersd estautri
bucum Deia
76. Vere inquamm est pertectus, quia
nil cogirari potest, quod iptius delcintini.
enti Perfectam vero illud, cui nihil decst,
sc proinde cui nihil addi pocest. Scaliger
Exercit. 249. Duin: Si non eser perte-
etus, non esser etiam intnies. Quia co
ipto aliquid defceret. Ac defectusnon
competie inAnico. Solus DEuS, inquie
Cornelius Marrini in Comm. Metaphys. Pa-
fin. 221. est infinitus omni perfectione essen
ciali. Ouippe, qui ipse sibi perfectio (C
nullis limicibus, vel essencia, vel pocencix
e determinata,

## Folio 464 — 85892398X:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
464
7. Simplicicer, inquam, est pertectuso
Nam d excera creaca omnia (uam habene
perfectionem. Ouicquid ett, (uo in genete
perfectum est, inquit Scalie. in d. lib. 4. Theo-
Pbras. de caus. planc. f02. 227. (5 Exereit. 10b.
sact. 2. Scd perfectione participhtas Non
vero aoncos, simpliciter e perse, sicuri Deusi
ut dictum. Hlic enim uc omnia habet à les
sic e perfectionem.
78. DEUS CAUBTOVE PR ASENS SCU BMNI
ERASENSScaL. LxerC. 302. Ubiquirs ergo seu
omnipraelencia est aerribu Det. Vide Tim:
pler. d. lib. 4. Mecaph. c. E. EA BIIBRAEES. AC
quicquid est infinicum per estenciam ee pon
tentiam, est, ubiq: Gocl. part. 4. probl. L0p. 70.
Imo: Nec tempore, nec loco detinieur, aut
distringicur. Scal. Exerc. B sectaz. Ac omnino
deliniretur d distringeretur, ictis, siquidem
ubigi non essec. Nam dareneur etiam termi
ni locorum, quibusinclulusesseca conclu
Tus ille. Ablurdum.
79. Echucrespiciune Dd. dum Deumin
loco esle, vel porius ubique esse, repletivé
attirmant. Idque ideo. Ouis porencis ubi
queefticax eAt, de quiq lybstancia omnibus
locisadest, uc explicat Philippuc lib. 2. P h, sico
pac. 317. Idque aTHEMAENON EHEII TheO-
losia ulis cestimonis, quorum quaedan
at.
de

## Folio 465 — 85892398X:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
0
1A
465
aeringie Pbilippus d. l. ec noslib. 1. Theologia
nostrae uuioicos Lutberanae non pauca appo-
Suimus. Sed lanior Philo(ophia. Cum Deus
non sc moles corporeas et limulubique sIC.
ethcax, e sic intinicae porentia, PhiloCophia
cicam Facetur consentancum esse substancia
Deum ubique adesse, inquie Philixous d. lo
Eludeillud draci de Virgilii:
fovis omnia plena
Et ille vulsaris Verticulus:
Enter, praesenter Deus hices ubiqs potenter.
Paucis: Deo nihil est racuum Scaliser Exer-
Siv. 303. felt. 1s
80. TX. DEHS CAOMNESCTUS, PCU OMNE
Serens, ccloquieur Scal. Fx. 365. sect. 2. Omni-
Scieneia ergo Dei aecribucum est. Ec quidetm
Scic omnia. Ouia ipse superomnia. Imo est
omnia in omnibus. Scalig. a. Fxerc. ImO:
Ouia omnia iph urt praelencia, quae simpli
cillimeridet, ut loquicur Scaliger d. Fxere.
sect. 8.
a
81. Hloc ergo expriore quah dimanaL. P A
ubique praelens. F. etiam elomniscius.
Nam quivandem praesenciaignorabicis, qui
eciam quae lucura jamdudum  ut praesencia
vidit, ee praedixic: Duod de Menandro in-
dubicatum est, Ricenim:
Tlaerru zd Esi, aerra se Baend Ocos.
et
i0

## Folio 466 — 85892398X:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
40C
Et Plaucoin Captiris:
st profecto Dens; qui quae nos gerimus, u
aitqe (5 Videt. l~ 1 . ∞
Ec Ovidio 13. Mloramoreh.. 1.  C
spiciunt oculis superimortalia justis.it
82. X. DEUS eCtISAPIENS. Scalis. a. FxerC.
365. sect. b. 65 7. Sapientia ergo est acributum
Dei. Oua deresereaee nobis concionans
turomnes. Lnriscsm sC aula non est de
ceriortuo effecto. Ageffectum, puta creaca
omnia, sunc lapienter exsructa ex condita.
Lmo: Suncquadam mencescreacospientes
e incellisences. F. ex iple Deus non potc
non esse lapiens. 
81. Etinc recte Scalisen d. Exercit sectr. 8.
Consilio, inquie, non exet ideus, tanquam
medio aut instrumento, duc ider ad suber.
nondum. Ac tam estimpia ron in divinis
consilium, quam pluralidase Deienis. Non
disceptat, non raciocinaturs nonproponi
noncolligit, non cum alio contere, non ab
ullo accipie. RClib. 6, Poet. c. 4. pas. 775. Det
Capiencia, inquis non cgcrehriculo, non ou
xilio, non supplemenco. Ouid enim qddide
ric intinico dElac Scaliser: si
s
pet
84. XI. DeUS CALLSIMBLEX. Scalie. dicta
Exerc. 365. sect. 7. Simplicitas ergo eAt ateris
bucum DPV. Nec immerico. Es enim
Ommino
Der
8e

## Folio 467 — 85892398X:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
46
omnino. Deus Opc. Maximus de dicitur.
actus purissimus simplicissimus. Cne omni
pocencia pallira, qua non perfectionem, led
impertctionem rebuscribuit, quod inquie
Cornel. Marrini Comm. Metaph. parin. 80
Ac actus purissimus, est eciam actus simpli-
cissimus.
fc185. Duin: Si non est, simplex, eric com-
Policus. Acnon eAt complicus. Ica CacuOn-
dum est, inquit Scalis. Fxercit. 307. fect. 12.
Omnia, quacunque lab Deolune, eslecom
Polica, etiam maceriam primam. Solum
Deum purumactum esse ac vere simplicems
Adejecta estracio; Si oser compolitus, non
eAeC primu. Parces enim coronacuraprio
FC5 Tunc. F. eAt vere simplex.
186. Imo simplicissimus est, e lonse emi
nencioro modo, quo aliasetiam AngeliAm.
plices dicuntur. Supercalellis actus est (l0-
quitur aucem de incelligentia) inquit scalis.
Fxercit. 359. sect. 2. quia nullo medio instrur
mento osit ad Functinnessuas pertcientis.
ABY. CiBoruS ActuSdBelhohdet Scalis. Non
Solus Deus, caula est linceaula, e ensob(q
enco. Meranamqi estencia. IncelligenciRV
camerh non est compalitaex maceria dctar+
ma: Tamen conctac ex aliquo eanquaM, PO
cencis, et aliquotanquam actu. lac scalis.
65

## Folio 468 — 85892398X:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
87. Ex quibus vel guiris collegerienullam
in Deodari compolicionem, quae caren in
Angelis dacur, ue Tuo loco docebitur. Nul
lamicem dariin Deopocentiam passiram.
Dura haec temper arsuit imperfectionem
Atin Deum non cadie imperfectio. Est enim
vere d simpliciter perfectus, ue dictums
88. XII. DEWS CA LEBER RZMBM
AGENSs LiberrAS erBO agendi est aerribu
cum Dci. Vide Timplerum d. lib. a. Metaph.
cap. 2. Racio eAt: Oina est intnicae esereia
Porencia. Ac intrrro nihi panauexqua
Ac. P. Hihil eriam conrrarium. E. nihil ex-
Jam tollens avcinhibens, ejus actionem, ue
colligie scaliger. I. Deus eA liberrimum
a5C15.
89. TmO: Deus eAt Causa prima. AC Cau=
Pa prima non dependet a secundis, sed est
Supraillas. P. illaeson possunt insicere com
Dedes primae causx. L. Quodillaagerero-
Iveric, id sget sineulloimpedimento.
90. Denique, Sinon esset asens liberri-
mom, ueique ordino aliquo aue ri ipsius di
lringerecur pocencia. AbTurdum. Vide Sca
ligerum a. Fxerc. 365. sect. 8. C. Deus eAt agens
liberrimum. Cerrislimum est, inquiePhilip-
pus lib. . Pbysic. pac. 48. Deum esse agens li
berrimum non allisacum caulis secundis,
11
40
Me
1
don
dio
e

## Folio 469 — 85892398X:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
469.
ut Scoici Ansebane. Faeclibertas volunca
eis dirinae, primus Cons est continsencix.
Haec Philipous. Unde de rerissimi hancin
sententiam circumteruneur Versiculi:
Non Deus est Numen Parcarum carcere.
clausum
Ouale putabarur Stoicus esse Deus 66.
9r. Fc haec pritmaria lunc Dei accribuca.
quae atfirmancur. uamvis in medialaffir-
matione negacionem aenostram cenuitarem
merito agnoleamus, cum per opera iplum,
cosnolcamus: Nonstamen per ex melius
incellisimus, quam Per ea, quae negamus
nosincellisere, inquierede Scaliser d. Fxer-
cit 565. sect. 2. Vocenc enim lane Dcum
DEroY e DSorExVOV rOCenZ aVrCESOIOV, av
raraborracene avrauror, quod vocabulum
seadmicabili ambieu significacus excogicallo
dic Scalis. d Exerc. Tamen Deum nulsis
tam plene rocibus indicatum incellisimus
quamiis, qua ignoracionem praecendune.
noctram, uciterum loquarcum scalisero d.
FxerC CM
92. NESANErA ergo TuntI. D eus eAt
FLMILUS. Scaligero ExerC. 365. sect. 8. Infinitas
ergo est Dei accribucum Recte. Nam Dei
potencia estintinita. Scal. d. Fxerc. AF qua.
lis porentia, talis etiam cMestencia. Deinde:
de
Deuc

## Folio 470 — 85892398X:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
c
Deuser primum principium. Renon dacuie
premuti princivium Hih sicinnicum. Scal.
Pxerc. 359. Sect. 3. Tmo est XFEIUS. AF nOn
datur aeternum, His _ iplum Re inAhicum.
Paucis. Detis eM asciplo. AC quiegnid est à
Seiplo, id eriam insinieum senocesse eAt. Nam
in hoc interse opponuneur sinituin de intr
nicum. Nullum Eris sinicum a Te.F.E: Nultum
Losintinicum ab 3lio. Cuia est à le Contce
Bealiderum Fvercit. 65 sect. Z.52 2.  ~∞VVBCa
103. VI. DEuSCIDEMMENSUSI ScaD. . F 365.
sect. 7. Immensths ergo est accributum Dei; 
exfriore canquai Fonce Duit. Pecc enims:
Ortine innicum est immentum scuimen
Furabile seu nulla mentura capi potell, aue
comprehendi. Cereum: Si enim uHloemodo
duc medio caperetur autcomprehenderecu
inthinhdicum non esset. EA enim infinicas,
Fecundum quam Deus est absolutomsnitus,
expers omnis decerminationis, limiearionis
dementuracionis pastivae. Timpler. d. libr. 4.
Meraph. c. 2. AC Deus CA infinicius. Px a P de
Deus est immentus. Imo: Si non essecim
menlus, jam utiqueloeo, vel ad minimum
Eigier s includoreeur. AbTurdum: NTam
ubiecas elt afectus Pneis cujusq) necesTariuS,
praecer Deum inquie Scal. Fxerc. 559. sect. 5. F.
Deus non est in loco. Ouia est ubiq; praelens.
Ex A. L. Deus est immenlus.
94
db
de
li
sis
ed
et
Pt
A∞
lid
10
ui

## Folio 471 — 85892398X:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
47L
94. HII. DEUS CILMMORTAEYSSSCAL. d. LX.
365. Sect. b. Immortalitas ergo est accribluum
Dei Recte icerum. Nam caecera omnia lunc,
quia ipse ost, inquiuscal. FrerC. 359. sect 7. Si
Deusmon ellet, necullo encia elfenesinquie
Libavrce Crmenr. C adav. pag. 347. Duiaomdia
habem allaparcicipatum dependens a pri
mo. F. E. Dcus esset mortalis, uriq; de omnia
Fnua irbmdurento exspiravene, de in nihi-
lumsideprodiero, Fatilcerent.
195. binc Concar. lib. 1. P bilos. prim. pag. 64
aliquonravionibus probat primum princi-
Dium quodsneollodubio, Dous est, debere
esse ritensia ddo oxo: reternum virens. Nam
effoctus nullus perfectiono Anrecollere, po-
teseousasua. AFin mundomulta vivencia
conspicimus, qua nunquam inceritura, ut de
animablshumanis dc Angelis intra docebi
cur. Nideibid. apiid Concarenum plura.
ACG6, DDEUS CA LMMUZABTLIS. Scal. d. F verC.
Soct. 7 Seurestiprariabilis, veloquitur idem
Scal. Fixerc. 359. sect. 8. Immucabilitas ergo seu
invariabilieis est acrributum DeinNam Si c(.
Sec mucabilis, non eletarernus. Imohaborce
aliquid seprius, ehereciam majus. AbCurdu.
Fix. d. Imo aliqd pateretur. Duia omnis mu-
catio est pastio. Ac in Deum non codicpaHIO.
F. Deusnon est mutabilis. Fccancum de AP.
TRIBUTIS DEE.
48 4

## Folio 472 — 85892398X:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
97. Exhilce jam qualemcunque exsrues
MUS Dei deRINItIONEM: DEUS ESF ESSENXIM
UHA, BONA VERAS SETERHAS OMWIPOTENSI
VENE_ SIMELTCITER DERFECTA, UBIOVE
PRESENS, OMHISCTA, SAPTENS A SIMPLEKS
LIBERRIME ACFNS WNFEHETAS ZAMENSA
IMMORTALIS, IMMUTABILISZ OMAIS BONI
CAMSA E HATORAO
98. VOLUATAS Der jam videnda ACL
Philotophia in Dei coenitione quoad essen-
tiam deficit de desipie: Cerce quoad rolun-
tatem in Dei cognicione loheciplurimum
haerec, e planeoterme collabalcit, Super
ficiaria enim ee ralde genoralia Tuntilla, que
hic protirecur, nec adillam, quae in Yheo
logicis de laptu hominis, ejusdemque per
Chrictum reparatione, redemprione, lancti
sicatione, ee aliis orciculis Adei habentur
ex dilucide expleantur, ascendune sublimin
tacem, cercitudinem et veritatems. Incerim,
tamen ec haec videnda, uc appareanecerum
Theolosia diricix, Sc chelauri Capientiae un
berrimi: Philolophiae vero hac in parce ana
pustiae ee curta lupellex. l
90. Conspicitur aurem Der voluntas
TU IN CREAHDO, LIIM IN GUDERNANDO.
Ouem utrumquemodum et Philosophiam
quamris superticialicer es relurper crant.
CnmaM

## Folio 473 — 85892398X:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
D
N
pt
Ael
p
d
1
A
3b
onnam e nebulas) agnoscere non est du-
Biume esS aYS
_ 100. Ecquidem desubernarione suo di
cetur doco: NunC CREATIONEM PhilolO
phix non fuisse pland isnotam paucis, idqo
principiis indubieatis appolitis ostendemus.
Lcce enim
a idga
TOr. L. Creata haec omnia lunt vel infini
ce vel Anita. Acnon suncinfinica. Ouiasa
lus Deus eAt intinicus. Scalis. Fxerc. 359.
sect. 8. L finica. Nam quicquid finicumo id
est ab alio. Scalig. Exerc. G. sect. 3. AL creDE
tahac omnia Cuncfinicar F. Tunc ab alio. III-
cerius: Quicquidab alio id aliquando caepie
esse. Ac ercaca sunchob alio. F, aliquanda
caeperuntesse. Jam: Omnequod caepicali-
quando else, est vel pes generationem, vel
percreationem. Acquae lunes elle caeperunt,
non per genertionem. Ouia fuir tempus
quo haec tueruntnihil. Acomnis generatio
praesupponiemareriam Generacio nonnisz
incempore tc, idque apparata maceriaper
ancecelsionem mucationis, ue loquitur Sca
lig. FXerC. G. sect. 13. ImO, Si per Generatio-
nem haec caepislent, uriquedanda essec ma-
ceria, quae esfetaeterna. Acnon porest dari.
FA enim Anica. ACnullum Anitum XeterhUM.
Fix dict. L. Caperunc esse percreationem.
88
102

## Folio 474 — 85892398X:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
202 IP. Si Deus non creavie mundum ta-
ctum, vel quia noluit, rel quia non porvie
Non quianoluit. Nam ipse Opeimus est, e
Smul eriam liberrimum agens, quod cem-
vorceo, quo risum, tuam bonitacem rebus
ereoris communicavit. Ouo desipsa rerum
inspectio nobis abunde concionACB Con
Per Scalixerum Lverc. 365. sect 8. NOn: Ouia
honpocuic. Ouia ettam ex mente Philolo
Phorum estomiriporens.si P= 3113C oil
 408 LsinC LII. Ouicunq Comnipotens.
is ocim pocelt croores ric enim cracio dpo
encia inhinica Scaliser LXOnc. 6. SecD 5 2Z. N aM
histon postet creure, cerre non esset: omni
Vocens. Ouia createnon posset, quodtamen
dirinae pocenrix solius est. Ac Deusomnipo.
rens. Ex omnium consentu. F. d mundum,
quaequ in eo, creare poruit. Jim supponero
lumacem, ex res erit clara. Orricquid enim
Veus rulca porelt, id eriam AV. AF DeuS
vulcd porest crearemundum. B. ec eundem
ereaviet ia
10q. IV. Recersam huopro sencentia haC
verba Scaligeri Exers. 3. ibi: Si non fecie.
(Loqnieur aurem de Deo, a quo mundus
Factus Sic.) isicur ab alio Factum acceperit,
vel mutuo, velcommodaco, velri, relem
prione, rel depolico, rel locato, vel legicima
suC.
dere

## Folio 475 — 85892398X:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
muna
On
ina
19
et
101
10
100
ip
DB
s
I
Ot
si
N
1A 
det
iC
475
Successione, vel in rruam vencricpostessio
Heris vet jussis catiguam initter, duc Terruss
ue MerCCHAE a domino. Jua omnia clm
metxnusae sine, ex que impia, Cum Bopien
cibus lapienter senciendum est. II~C SCa-
licer. Tinc breviter Rc: Si Deus mundum.
ion secie, detamen subernae; uriq; I. Mun-
dus excicerit necelle cA Beius; quam a Deo
regeretur. II. Ab alio PaMmACcOpCrit. AC à
nullo dictum fuit vereiundum per se exi
Aere hut excirise olim prius, quam d Deore
Serecur. Scala, Paeres Vum eriam oblonum
est Deum ab alio accipero, quo demumipse
Poltmodum ucatur, de in quod veluc in vat
Cuam DONeMONeM IM MICLAEUT. F necocta
riomunrdus a Deo factus ek d quidem (a
ctus pet sencionem. Hlocenim hicitomper
veaupponendum  eaiOI N
en
265. V. OHtinie componcum pexsupponie
componentem a quo compotatur. Nihiln.
a seipIO COMPONIEHE AC Omne ens AniCut
est compolicum. P prxesupponit componeh.
ret. Cortiponehs vero relassumpsit materia,
vel exnihilo creavit. AC NOn aNUMPBC MM2-
ceriam. Nam hocatsuetec Deum imporen-
rix, X unde pandem quaereretur icta MAEC.
ria in intinitum ? Vel enim esset d se vel

## Folio 476 — 85892398X:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ab alio. Non a se. Ouia finita est. Ae nul.
dum sinicum est a ses F. est ab alio. FF (C
habemus, quod volumus. Nempecreacum
esse illam. Fc sc camentandem ad ercacio
nem necessario devenierur.
106. VI. Deus est eslentia independens, pri-
ma, implicissima d perfectissima. F. reliqua
entia dependent ab eocanqua secunda con-
creta de impersecta Tam ulcerius: Duicquid
dependet a pertectissimo, id no nisi permo-
dum consticutionis perfectissimum depen.
dec Avillenon est nili creatio, urpore, qu’a
intinicam pocenciam, qualis est Dei requi
riE S,
207. Hlinc est, quod inquie Philippus lib. 10
phys. pas. 38. Tulget in mencehumana noricias
quaeathrmat non solum essounum Deum
opiticem cocius mundi er ordinis in Nacura
ec. F. ex noticia Nacurae insita colligi po.
rerit Deum elle opificem corius mundi. ErSO
nacuralirer etiam creacio Mundi quodam
modo porest esfecognica, ex perspecta, qua
vis contuse ex superticialiter. Jua de caula
ehic locra Ilistoria consulenda est, uc de il
la cognitionis noctra inopia hujus copia
Tubleretur.
108. FA verO CREATIO rerum omnium
a Deo facta ex nihilo productio. Contet
CA

## Folio 477 — 85892398X:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
473
Scalicerum Exerc. b. Soct. 13. 5 14. Videbimus
est.  propolitae definitionis parciculas Cingulas.
1i0. 1) 109. EA productio rerum. Nam croacio
hec e modus producendarum. seu efficienda-
d rum rerum, seu onrium finitorum. iNam
eBdee
A.
s
G11
ili
p
nihil creacur; nisi sinicum. O uicquid enim
CreatuE, id AC. Omne, quod hu, ab alio AL
Duod ab alio Ac, id Anicu eAt. F. quicquid
cteatue, Anicum est.
o. Ouoin cum generatione conreniet
Nam e illa est modus rerum producendar
rum. Rcincerim in perquam multis distez
rune ucmoxsequentia ostendent.
9e
q
s
et
i
ab
A
d1
TF. Ec quidem omniumrerum puca, quae
Proprie res appellancur, quales (unc Anita
Nam infiniri non dacur ereacio Omne
enim infinicum est eciam aeternum. AC nuI.
lum xcernum creatur. Ouia creario cempus
praesupponic, a quo canquam cermino Facta.
Acaecernum quod est, nuilo respecturempus
duc cerminum aliquem admiccie. F. non ni
 res Anita creantur, vc dictum.
II2. In hoc differt a generacione. Nam
haec ets quidem est rerum eciam Ainicarum.
_Namnihil nisi finicam, etiam generacure
11)
Ouia: Ouicquid generatur AC. Ouiequid
sic, Anicum eAt. F. quicquid generacur, id et-
siam sinicum eAt. Tamen non est omnium
rerum.

## Folio 478 — 85892398X:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
l
rerum. NTam iat. Bacura mulea Pnes quae nec
SeaeTAME, nec generantur. Ad Tola enim eles
menca eanimata seneratio percinet Conter
Scaligerum Exerc. 102. fect. 18. F. Arictius el
sencracionisquam creacionis objectum
Ommesenim rOS (INICX CTOAEX (UNC. AClnON
omnes generatre, ue dictum. t.
3.HIS. Fequidem cecacx, cum substantiat
rum accidens. Substancia cecncos, accidens
sovrees e consequeorer. Unde dnonnulli
malune dicere, accidens esse conCreArUM
pocinsquam creacum s Echinc explico Sca
licerum Exerc. b. sect. 13. Hocilli acurisimi
cum minusividerone inquichica centocre.
Res habere ellencium ee existentiam. Igirus
in creaconeress qua habebancessenciam in
mence dirina, id etti in ideis mucationem
passao, addim existentiq.  Hloc Falsum est.
sduia Deus nihit creassec nis accidens, DCMI
pe iplam existentiamquae essenciae acci
dens elt. Hihil. Canes oddic eseneiar; quod
cam faciat non essentiam autplu squem et
Tenciam. Hlocaurem adrersacue definitions
creaciotris. Cracenim constiemio sulostancia
ex nihilo, puca primario. Naimi _ HIC acci
dens esfeincludondum cersum cA. Pergis
Scaliser: Duod Cexsstencia eM, divorsa lube
Aansia ab oltemria, jam essent dum substane
e_.
e
1
don
t.
leio
13. F
lue
be
liox
Pore
lem
eer
londu
. NC
a
D
e
dre
t
D

## Folio 479 — 85892398X:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
An
Ot
(ut
Hius
led
Ct
ed
1I
i
18
eI
06
i
set
sett
plo
eM
ba. Si accidens, Dous accidens crea sPerspura
tancum. Nam alias exterae substantiae a
Deo non essene, quod ablurdum. P. cum cer
ta limicatione haec accipiendant dictum.
114. AdditHE: FX NIHILO. uta cregtio
proprio dicta sic ex nihilo. Scalis. d. Fxerc. 6.
Sect. 13. Ecquidem ex nihilo, uc estterminus,
non ue oltmateria, uc explicat Scal. d. Fxer-
eit. Creatio enim maceria praesuppositam.
non expoleit. Duo in icerum differt à se,
heratione. Nam generarionon sc nis, in
temporeidqi apparata materia per antecel
honem mutationis, ut loquitur Scal. d. FX.
Ac creatio ex nihilo. E. non ex maceria
Dicendumsisitur inquititorum Scaliser d.
Exerc. nan esse a Deo addiram existenciam
essencix, quae cratinmence lua. Ad hunc
onimmodum non creasset ex nihilo, sed ex
se tanquam emaceria, quod estimpium.
215. Addicur: A DEOFA CTA. ucetticienS
creacionis innuatur. Ouianon tic creacio,
nisi à Tolo Deo. Duia creacionon Ar, nih à
vircure infinica. Scalis. dut. FxerC. sect. 14 AC
Tolus Deusrirturem habet inhnitam. L. r30
ee a (oloBeo tir crencio. Duo in icerum
0 diffces dxencratione. Nam generatio; ( de
d qua hic lognimur) non fic a DCO, (ed re
 buscreatis, quibus Deus hanc generandi
Facul.

## Folio 480 — 85892398X:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
480
deultatem interit. Es enim generatio se-
nerantis de generati. Haec duo sune in nu-
ero, in specieunum, ut docet ex Aristorele
7. Metaph. Scalis. d. Exerc. sect. 55 Aehoc de
Deoechomineasserere impium est. Nam
Deus ee homonon sunt specie linum. F. nec
Homo; nec carora a D eo generanEUE. Sed
generantur ab alio facultate a Deo concel
La utdocee Scaliger ds F. Xero. sect. 5, DC hinc
explico illud Scaliseri Exerc. y. Deus NON
moreciple; inquies sed motores ee dedit per-
Pecuos, d daccemporarios. In illis suncin
celligencie: In his anima nostra. Haec Sca
licer.
116. IN OuBEKiarDO, quod alteruim. Sed
valde controversum Ouxritur enim de ano
xie dispucatur: AN SE OVOMODODEUS hunC
mundum, e quae in illo subernet. Vide
bimus utrumque.
117. T AN DEUS RUNC MLUNDUMS ET OVE
TH ILLO CUBVRNeT. Crclopes e epicureI
surencer collune providentiam, inquie Phi-
lippus lib. 1. Phys. pag. 40. moci, tum varia de
hetoria rerum in mundo a raEla tum etiam
praemiorum de poenarum insequalitate, dum
bonis male, malis bene esse deprehendunto
Elinc illa apud Poctas:
im
50
lie
esse 
Lt
biei
eue
lex
estare
dune
et
I
mu
lacur
de
ded
q. Eut
dicer
par
es
82
20
le

## Folio 481 — 85892398X:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
est
p
e
d
0
bet
s
481
Cumraxiant mala faca bonos, henoscite sasso-
Sollicitornullos esse putare Deos.
Inquie Oridius in morre Tibulli:
Esse Deos credamne: Fidem jurata fesellic,
Et manet in soliro qui fuit ore decor.
Inquie icerum Oridius. Apud Senecam Ta-
Non cum Medeam occisis Ailiis erolantem.
videret:
Testare, inquit, nullos esse qua veberis, Deos
Sunt qui in forcunae jam casibus omnia ponat,
Et mundum nulle credant rectore moveri
Natura volvente vices es lucis es anni.
Inquic Purenalis. Fcxraphice hanc de pro-
videntia dirina dubicacionem exprimie
Claudianus. Ubi eandem subjicit:
Sed cum res hommum tanta caligine volvi
aspicerem, laecosque diu porere nocentes,
Vexarique pios rursus labesacta cadebat
rellicio 5C.
218. Unde duo vel maxime obstare depre-
hendimus, quae providenciam dirinam pla-
 necollere videntur. Unum: Si esset provi
d dencia, ucique omnia ferrentur in mundo
i) ordinace, nulla ibi viderencur vicia, nulla
N) arcia. Non teruntur in mundo omnia
(43
 ordinoce mulca videntur ricia, mul ex a raElat
F. non est providencia. AIEerUM: Si essee
d proridenria, urique bonis bene. de malis
1
Male

## Folio 482 — 85892398X:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
482
male esset. Ac concrorium videmus et expea
timur quocidie, dum boniperpetuis cum ca
lamicacibus conslictantur, ac mali, in felici
cace summa veluri supernacane, e omnisse
veris prosperitace concinua FruWnEuF. ErBO
non esprovidenciqdi3
219. Fchi suncilli scopuli, ad quos non
Pauci lxpe allidant. Oua de caula ante.
quam vera sencencia astruacur, holce amo-
vebimus. (.
le
120, LC quideM OYOAD PRIMCUM. SunE
in mundo mulca arantae, mulca vicia. S AB
quaeroundo: Vela Deo,vel ab aliis. Non d
Deo. Duia Deus el aurorsordinis ee omnis
boniin nacura, ut eciam ipsi saepius contesi
Tunc PhiloCophi. P. ab aliis. Haec imprimis
hominum perrersitas, ex Geniorum malo-
rum odium d insidia. Ab hilce enim omnis
in mundum ee nacuram inrecta cA a rasia d
omnemalum. B. ex accidence ost hic, quicqd
i.
objicitur. F. caycum ab est, ucproridentiahae
Pollinccollere, u porius cand. Armi altruato
121. Fcce enim: Nraila illa a D00. iM
peobaneur. Duia ipse est optimus, est sum
mum bonum. aclummum bonum semper
quod optimum est, rulc Scaliger Exerc. 365.
sect. 8. Ecriciailla poenis ab eodem plectun-
rur. Ergo est Dei proridentia. Duia 
nOM
se
22N
es
n
aiu
le
1e
l.A)
8
illex
1
l
1
U
ter
it
e
B

## Folio 483 — 85892398X:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
5
id
I0
1ld
1
M1M
GIG)
1
1
De
15)
11
st
483
Non essoe proridencia; nec quiequam ill a d
D0o curareneur Si noncurarentur, necim
probarentuenec plecterentur.
42Z. X. DVORD ALZENuM: I. Duinam re.
ro illiboni. Nemo F. omnesmali. F omnes
eciam poenas erentur. E. omnibus etiam
male elte debets II. Polito. Duoldamcesse
bonoss quoldam malos Polirice loquendor
Famenresulare est crrannovum ec malo:
rum tristos e eragicos esse exteus, etsi pauca
exempla praecerrogulam reperiuntur, quoc
nic Philipb. lib. 5. Dial. pas. 198. Iduic regulas
nempe quo ncrocia scelera, ue plurimums
comiteneur in hac rica acroces poenxe, islenn
ciendum est, noc proprerpauca exemplaim
Panicas speranda eAt, inquit irerum Philippo
lib. 2. Physc0. pn8. 4r. Non ergo poenae plane au
Feruntur, led differuneur. Ubi tarditas poena
scaricace abunde compenlatur
123. Nunc arhocis scopulis ad verx senten
cie assertionem reverrimure dicimus, omni
no dacurproridentia, idqse probamus, cum
RAPFONIBUS, CUIM AWTORTTATIBUS. Clasu
124. RATIOMIBUS: I. Ex Sonlicero FXorCI.
ScEnferenius: Ouicunq; omnium cerutm est
effectoris eriam ealdem subernet necessum
est. Iam aliasres illae vel perlopossene sublir
s Aere ablques Deo, velicerre alii sustoncand
TH
et

## Folio 484 — 85892398X:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
etene commissa. Neuerum admicti potot
sine chormi vericacis Ansicio. Non possune
absque Deo Tublistere. Duia ab ilto quin-
ta quanex sunt dependene, uc dictum. Ouia
Iplae est, illae Cune, ue liceacunier vocula mun
eaca hic usurpare illa Scal. 8. Fxerc 359. sect. 7.
Non alii commissa: Quia sd hôcrequinieur
rircus de pocencia intinica; a qua uc produ
cuncur: Sic ectam Susteticamene. ACfinict
non est vircus ee pocemcia infinica.  Quia
haec ipsam esentiam noti coreditur; que
exuperac Ac tinicorum Anica est eNentiao
F. e pocencia. F. tandem cora dinnium roi
rum subernacio Deo commiecenda cA.
125. II. Si Deus mundum hune non gl
berniac, licique eanquam ociolus erie hujus
ec omnium, qua inillo geruntur, spectator.
Abturdum posterius. Nam c Frustra laca
leges, Trultra praeceptus Dei euleus, trustra
inlrae de Dei cognicione e honctorum
curpiumque diseomine noricix, Frustra con-
Scienriae morsus, Frustra paenarum metus. AF
ablurda haecomnia. P. d peius.
126. TII. Sinon estprovideneis, neque et
Jam Deus crit. Ouia providencia est Dei
inseparabile arcribucum. Ouorlum respexit
Scalis. Fxerb. 365. sect. 8. ibi: Nam de ance
mundi creacionem erat peoridencia sinc eu-
Dec
18
diju
12
hs
est.
1
2
l

## Folio 485 — 85892398X:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
104
485.
Bernatione. Aeablurdum posterius, Repeo
bacum supra racionibus firmissimis. F.. de
PriS.LC
127. TV. Ubieunque rerum porest dari
ordo perpecuns et inrariabilis, ibi ctiam Dei
danda estprovisencia, quae illum iptum or-
dinem conserret. Acdarur in mundorerum
ordo perpecuus e invariabilis. B. _ Dei dan-
da est providenca, quae ratio Philippi cAlib.I
Physc. Pa8. 43. Timpleri a. Metapb. Cap. 1
guaest. 39.
128. Monarchae est regnum Tuum procu
rare d subernare. AcDcus mundiMonar.
cha elt. F. dc Dei eric mundum hunc luums
tanquam regnum procurare e subernare.
129. V I. Arrocia delicta regularicer le-
quuncur acroces paena. F. necesse et,utali
quisadlic, qui cas insigat _ immiccat. IS nOn
eAt, nis Deus. L. veique prius humana cu
ret oporter inspiciac, ex excuciat hominum
Facta, tandemque cuivispro merieo rependat.
Conter Philippum lib. 1. Phys. Pas. 44.
130. YII. Ubicunque sunt praedictiones
rerum fucurarum a Deoprofectae, ibi etiam
proridencia adsc necesle eAt. AF sunt in
mundo praedictiones rerum fucurarum a
Deo profectae. F. _ providencia divina ad(E
necessum elt, qua icidemraco est. PBilipB. d. L.
ITM
5
131.
je
est
Oe
3I)
req
V

## Folio 486 — 85892398X:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
486
ASI AUITORTTATIOUS: Dei autu omnia
rubernari neminementis comporem ne
Barepocuisse, aic Scal. Lverc. 3. Quod inna.
viest nanclorus, in cureu aurisa, in choro
praesultor, inciricacelex, in exercien dux, hoc
Dons est in mutidos inquie aucor de, mundo.
6. quiliber aristoreli talhsime actribuitur
Sublumo: Acnauelexus narem, auriga cur
em, praesulcorchorum, lex cirinarem, Dux
exorcicum curat d subernac. F. rg d S DCUS
mundum curat de gubernac. In mundo Deus
est aliquiss qui resie, qui subernat, qui cur-
Cum astrorum, quimucationescemporum,
rerum vicissicudines ordinesque contetrat,
terras e maria contemplans, hominums
commoda vitasque euecur, inquie Cicoro.
Ddeorum proridentia mundus administra-
curs iidemque consulunerebus humanisine.
que Colum universis, rerum eciam lingulis
inquic iterum Cisero.
Fst profecto Deus, qui quae nos cerimus au
inquit Planeus
dirqe s videto
Asiciunt oculisuperi mortalia justis.
inquie Oridius:
Exd Eos endinor oupa
inquie Flomerus:
larhpcho Deor aurior L e Je DEpuev.
mnirei Denmautorem oportet ponere.
82.
1

## Folio 487 — 85892398X:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
e
Enquie Pindarus:
487
1
En DE d’arre odeais actes acianidea.
hoc est, Ex Ded rirsapiencibus Aoreclempee
coricacionibus, inquit iterum Pindarus. L.x
cancum de prima quaestione.
132. TI. OVOMODODEUS MUHDUM BUINO
GUSFKNEF: Fc hanes sed breritee actingan
quaeltionem. Deus huneundum, d qua
in illo cubernae, sedtamen inrebusmaxima
recurrie diversitas. Sune enim quaedam vo-
Juntariae de sic contingenres quaedam necel
Pariae. Ex dictis. Ta VErO DeUS NON UCAE
ordinarie aur erertit rerum nacuram, led po-
eius conterrat, ideoquehic omnia in mun-
dohunenotolum, sed eciam eo modo Aune
quod Deoferipraeordinaca unc, nemporel
necessario vel contingencer.
133. Opcime Lipsus lib. 1. de constant. 6: 20.
pac. 69. Facum est. Inquit, led prima nempe
cousa, quae adeo secundas mediasque non
toilic ne non nisi ( ordinacim quidem de 1os
d X CNcisor) per easoBAC. AFinter SecUndaS
etiam voluncas cua est, quam fuse credere,
nic Deusille cogat aurtollat Tlhcorror omnis
in illa rc hacnubes. Nemoscirse velle de-
bere, quodvulcearum, de dico; libere relle.
Densenimille, quires crearie, rebuls ucitur
sine corruptionererm. ) ILaC L ipsius.
eth +
13

## Folio 488 — 85892398X:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
488
134. Oux ipta opposicis tum simili, ciim
exemplis illustroe. Simile hoc: Sient supre
mum illud calum interiores omnes orbes
ita secum ducie, uc proprium eorum mo
cum non abrumpat. auclistat. Sic DCuS Fact
impecahumana omnis erahe. sed peculia.
rem cujusrerim auc morionem non collic
9. d. Deus omnibus rebus naturam concesF
suam hancsiple ralleret semperutique oe
dinarium nacura curtum semper deberet
inhibere. Acnoninhibet semper. Nam qua
ano alias Nacuram ica ordinasec, siquidem
ex sibi concolsis a Deo pririlesiis ex docibus.
nunquam asere polleta
135. Exempla haec: I. es derebus natura-
libus. Arbores e Fruges roluit crescere 3
Crescune line ulla vipernacuram. II. F. A de
voluntario agencibus: Hlomines deliberare
eligered Deliberant sinculla vi, ee eligune
per volunearem. FF tamen hociplum quod
dlecturi fuerune vidicipse ab aeterno, ledvi
dic, noncoesic, servic non lanxie, pradixie
non pexleripst. Haec Cipsus.
136. II. Echic distinguendum est inter
modum agendi. Is est vel ordinaririus vel
exiraordinarius. Ordinarie cursum Nacuran
uciplum iple semel constiruic, conterrac.
procexit, detendie, bonatorendo, amando.
PFZ
d
U
de
con
AD

## Folio 489 — 85892398X:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
G1
d
se
A
1
e
A.
489
pexmiis etiam ornando, mala aversando
puniendo. Nam Dcum uesummumbonum
mali causam non efloctiam Bchnicilaniores
viderune. Duod enim summiboni de mali
pocest essetandem commercium:
137. Recte Scaliser Lxerc. 249. sect. 3. A
summo bono simpliciter non porest nis
lummum bonum is unoquoquesenereaue
ordineentium proficilei, d Fxerc. 307. sect. 27.
A summobono non porest aliquidrel heri
vel conserrarinon bonum.
158. Exeraordinarie quandoquo caulis le-
cundas velut ccercet, ee compelcie, uc illae
ad nurum Dei quasicracte contraconsuerum
Placurae curlum inhibeancur, impediancur.
quandoqueeciam plane collantur
139. Nequeiditerum ignorarunc Echnici.
Ipsi enim Ratuerunt Deum esso causam pris
mam. Ac a prima causxe quidem sccunde
dependens omnes: Sed non conera a secun-
dis prima. Duinimo Aacuerune Deum elle
omnipocentem. F. urique causis secundis
non est alligacus. Nam Cihilce eset alliga
tus, utique omnipocens non eslec. Statue.
runc Deum esle infinicum essencia ee poren-
ti3. F. ucioue ab aliis non pocest inhiberi in
sua operatione. Nam necessario danda essee
pocentia, rel major rel ad minimum aequa
IB 5
lIB

## Folio 490 — 85892398X:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
et
490
Pis. AC inEnicaporencias nec majorem, nec
aequalem habet.ie
140. Optime Scalig. Exerc. 362. infnita
CNacura) Paris est, inquir, ad omnia, ee re-
re eriam superest. Nam quemadmodum rE
Hias fecie species, divertas creavit FOrmAS G
necllo adjutore, quamobremnon e ab(qi
ministerio omnia irem queac agere ? LCTAn.
eum de hac ceiom quaectione.
TGF FK VOrO PROVTDENETA ACZIODEII
quais resomnes perpecim, led absq; mole.
stia curat
T42. EIBI CUM DEETBETUM, CM DPEIMETIO
ipsa excurienda est.
143. Dexrrerum es providencia, quodro.
cabulum dirertimode eriata accipicur. Mo-
do enim ulurpatur; prout Dei eleris et po-
rectas. Fc hoc lensu accipiendum est, quod
ait Lipsus d. lib. 1. de constant. c. 19. pac. 64. IbI:
Proridentiaen ns aliter copio, aueconsidero,
quam proutia Deo vis sic ee porectas omnia
videndi, sciendi, subernandi, e q inquit sca
lig. Pxer. 365 sect. 8. ubireprehendens Virem:
In his inquie, Virem quoque videtus erra
re manisetto, qui Dei providenciam sc de
Teribie. Voluneatem consilio universa suber
nancem. Nam d ante mundi crearionem
erat proridencia sirie subernacione. Hlaec
Sca
ali
sed

## Folio 491 — 85892398X:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
st
492
Scalicer. Modoprout est Deiactio, quajam
iplo actu Deusres omnes disponit, modera
cur, subernac, e ad sibi placonces tines de
ducies FehoC sen (aHIC a nobIS acCIDIEHE.
Namhicagendum est de illa providentia, a
quatanqua ab operatione, e sic a posterio
res in Dei prorehimur quodammodo cogni
tionem. Obltat enim nostra imbecillitas,
quominus apriorenos adcognitionom ejus
intinuare, que velut elerare poltimus.
244. DBFLMITIO IndiCAE OBSECTUM PrO.
VidENCIX _E OFPTCTUM.
145. OBIECTUM: SuNEreS, OmNeS. SpAr
Sic aecerna illa sux quoquo vertum (HOSra
dios, de unoeodemque, uc ita dicdm, ietu
sive nictu sinus omnes et aby (FOS Penctrae
coelis cerrae, maris, nec praeest soluni divini
tashaec rebus omnibus, sed incerect, imo in-
eA _ inquicLip s. d. lib. 1. de Const ant. 6. 23. V. 42.
146. Si ergo res omnes curaeproridencia
curabitee inanimacas d animatas, ieratio
nales ex rarionales. Ouo in mirus ost
Faurellus Audiamusiplum. Sic enim aiein
ovr. Mecaph. p45. 130. ut propolica quaectionis
vericas co melius exguiratur, dilerimenin-
cerros humanasenacurales obserrari volu-
S. Ouectio aucem 2. I. eAt de providencia,
an nempehAC D EBSgualvisreS respieinE de
Cn

## Folio 492 — 85892398X:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
l
492
eyrer. Nos lineulla distinctione id aNerimus.
Paurellus discrimen inter restrumanas de nan
curales obserrandum esse ait.
147. Dilerimen vero est illud: Nacuralest
inquie senero continencue duplici. Oux
dam enim omnis expertes mutacionis in
eodem Aacu e rigore a principio ad tinem
ulque mondi persictune. Ouasideo dicimus
nusta ogere consctratione, quod nihil ub
quam sic prxerer Deum, cujusrim meruere
debeant. Hac Taurellus.
248. Vis argumenti est haec: Ouicquid
nullam rim prater Deum, mecuere debet.
idnulla eget conserratione. AEres expertes
mucationis nullam vim praeter Deum me-
euere debent. F. nulla egent conserratio.
ne. Respondeo. Major est Fal(a. Nam cciam-
si contirmara lint res illa u(que adeo, ue mu-
cationem portimelcere non debeant: Pamen
nondum illa dependentia rerum finitarum
ab infinico illo collenda est. sunt enim illae
Jam experres murationis. Juia Deusita et
se roluit, de uc sinctales, quonidic eriam con
servat.
148. Rurea quadam reluti cathena de
milta superne est, ad quam omnia haec in-
terna alligaca, ingule Lipsius d. l. 6. 14. Pa5. 45.
Imo: Sihac conserracio ictio denesaretur.
jam
e
ae
ser

## Folio 493 — 85892398X:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
DH
hainamplius a Deonon dependerene. AB.
surdum. Nam omne snicum a primo illo
infinro depender, non tancum quoid pri-
mamessencia orisinem. sederiam ejuldem
concinvationem, qua conserratio est scalis.
Exerc. 31. Ouia Beus elthilli sune, inquiesca
lis. Exerc. 359. sect. 7. Loquicur autem de
Angelis. Ac idem e de omnibus rebus A.
mitis dicendum est. Ouia Deus est, illae
TunE.
150. Peroit Taurellus: Ouadam verd ge
Berantur eccorrumpuncur, qua neciple Dea
ndisensconerratore. Ucenim corpora ca
delrin ex seipsis absque omni mutacione con-
Sanci Cuo vireure plistune. Ica de restae cerris
luis vieibis specici suae propasacionem nul-
loimpedimenco perennane, ulque sum iplis
Anem impohat DeuS. HIXC Taurellus.
15r. Vis arsumenci est haec: Quodcunqu
suis viribus spechei suae propasarionem nul
le impedimeneo perennac, ulque duin ips
tinem imponac Deus, id non indiget conser-
ratore. Acres illa gencrabiles tuis viribus
speciei luxe propasicionem nullo impedi
menco perennane, usquedum iplis Anecs
imponacDcus. F. nan indisene contervar
corc. Relpondeo. Polita, lednon concet
la undiquaquo majore. Nihil enim suis
risi

## Folio 494 — 85892398X:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
viribus smpliciter, praecer Deum, CobsiAties
Mlinortalisima est. Namnec caelestia, nec
inferioca nostraria suis viribus subsiltune.
mulcominus haes propasacionem (ux spe-
cieixerennane, led semper ipsemanu G5, (ua
vel porius dirina omnipocencia Opus pro
moree, ne dici postit, Deus de homo gene-
ranchominem. Elince res senerabiles eo
tensu suis viribus non perennane suae speciet
propasationem, quahDeoconserratorepla
nenonindiseane led pocius includicuriltud
Dei auxilium et divina benedictio, quae et
iomnum effcaz est, ita, uc sine illa nitril ge
neraci pole.
152. Sed urxet Taurellus: Si Deusita mgn-
dum terramque creosse dicetur, uenis con-
serventur extrinlecus, ne cemporis quidem
momeneo luperesse postine, uriquerelton
poraic aliret, vel non roluit creare. Si Do po-
cuie perverse hoc dicerur EA enim omni
pocens, linon voluies Aulca haec lus est
Emprudencis archirecti. Erro plone in hi-
tre nonescopus conserratione. Respondeo
in limili or Scalixero PxerS. 249. L. POHIL,
sed nolic posse. Onia sciplum argueret
impertectioris operx, quam in priore opa
re poluiser. Sic e porverie Forre iea contr
MIBTE TOS CPEAtAS, VFCONCEErALIOne HONIn.
dise-
8
dxe
AI

## Folio 495 — 85892398X:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
US
i
digerene, Sed noluit. Ouin non erat opti
mum, ut icetum in simili loquieur scalieet
Lixerc. 365. fect. 8. Nequehine impertectia
Dei astruitur, sed pocius destruitur. Nam
oprimus ille. Acquo quid melius, ed etiam
bonicarem suam communicae frequencius.
Sic d hicDeus, 9 suam bonitatem non car
tum in producendo, sed etiem in conserra
do e procegendo exerere voluit d exercere.
153. Deinde, ucirerum loquar cum scalin
Fero Exerc, 249. Dico tibi cum rei perfect
de infinica sux potentix perfectione quip
Diam pertectionis adiunxeric Deus, candum
illiesse aliquando. et operis illius auctione
cellandum. Nonenim porestipletacereEns
essentia insinieum. Facerec enim alium
Deum. Ouare dicendum est, Deum quidem
Posse lacere semper aliquid melius. Rem au
rem ipsam non posse luscipere illam intini-
Eacem. Haec Scaliger. Sic et hic. Potuerit (an
ne Deustacere resuc conserratione indige.
renenulIa. Rcillae nonpoltuncreciperehone
perfectionem. Duia tinicae lunc. AC omne
lnicum per nacuram suam non pocest non
dependere ab intinico.
254. Persit Taurellus: Sed de rebushuma
ais, quae variis seruntur contiliis, non insica
dubstancia necellicace lonse atitex sentimus.
FI

## Folio 496 — 85892398X:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
490
Hic enim divinatm anolcimus proriden
tiam. Recte quidet Taurellus: Sed in hilce
tantum dari providenciam, id reto non con
cedimus; utdictum.
155. Sic serodeiEs indubieata: Ouxunque
Deus crearic, illa eriat conserrat. sSynor.
AE Deusnoncantum hominem; sed etiam
calestia de genecabilia ercarit. Ndnnor. FrgO
Deus nontantum hominems ledeciam cae-
lestia ee penerabilsa conservac. Fc sc recte
policum: Res omnesconserrato
256. Oxercium est curare res oinnes. Sed
PERPETIM. Nunquam enim Tuo ab opete
discellie, sed Temper suo praeest, imoinestnu-
mine, omnia tuum ad nutum disponendo
_ dirigendo. FC: ABIqUE MOLESFIA, seu
ne loquitur Lipsius d. l. pa5. 45. CURA SECU-
RA. Ouod e vule auror lib. de Nundo. Ibi:
Ouod in navi subernator, in curru auriga,
in choro Praecencor, in urbe Lex, in exer
ciru Imperntor: Id in orbe est Deus: Hoc
caticum disctimines quod inillis quidem la
boriosum luum resimen, auxium e exerci
cum est. Deo aurem sinc dolore ant labore,
sejunctumqne ab omni corporis nilu. HIaC
ille.
157. Nec deest rario: Onicunque est (u
per omnia infinicus ee omnipotensis mole
Aiom

## Folio 497 — 85892398X:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Atiam in asenido senrire porest nullam. EN
enim lixc passio et sirauis ad imperfectio-
nem. AC Deus est supse etinia infinicus e
omniporens. F. molessiam ihogendo lenei
re Pocest nullam. C
ue
258. Et Vero in providentia occurrie, ctm
EREVESHO, vel pocius simpliciter viliove ac-
curate explicat scalie. Fxerc. 565. sect. 8. TuIM
ZESA GUBEKNAFIO. Ouam ueram que etiam
complexus est in proridencia delinitione.
Lipsius d. l. 6. 13. Pas. 40. 1bi. F. Ht perrisil illa dc
perpescura; guares omtesinspicit, adie
eognoscir: e cooncas immoca quadam 
ehoca nobis serre dirigieac subernar: F. A
enim istius praerisionis res omnes inspiceres
adire, cognolcere: Sed subernacionis est con
Snicas imoca de isnoca nobis serie guber-
nareo
159. Ouae dubernatio omnium rerum est,
prouceriam ipsarum Nacura permiicie, ret
maxime camen conspicua est in hominum
Subernatione. IiBi duo occurrune genera,
UNUM BONORUM, ALTERUM MALORNU.
160. BOHY uta DeO Tutc. Nihil enim bo-
si in nacura, quod non habeae Deum auto-
rem e Fautorem: Ira eriam ab eodem aman,
cur, Forentur, promoreneur, e praemiis, et
nam amplissimis, cum sanimi, cun corporis
cdE

## Folio 498 — 85892398X:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
orriantur e dicantur. Accertam huc rerba
Scaligeri Exerc. 307. sect. 5. ubi in specie de la
piencibusloquens, quisaic, (loquitur, au
cem de Deo,uc omnis plenenc perlecte etto
de praecer et lupraomnia. 11a e05, quiscien
riarum Audioli lune, suos esse roluies iplo
rumque intollectum rerum constiruic. Sic d
ac applicem haec ad genus. Dcus uOS ese
voluic, qui vircuris de honecacis scudion
TunE.
162. Edinc illa apudPOetaSE
 avabot de
Kai 00D01  d’aixov avdeEs
Egevocio. Pindac. in OlYP. Od. 9. Stroph. H
Fst homini merito pietas rutissima virtus
inquie Virgilius:
Flectitur iratus voce rogante Deuso
inquit Ovid. r. dc arte.
DEpia facta vident.
Orid. 2. FaCtor.
Non bove mactaro calestra numina eaudene
Sed quae praestanda est es sine teste fide.
Ovid. Episto 19. Fc: Prcho Bizancius laudan
ribusiplum Acheniensibus ob res feliciter
eltas, Dls, inquie, habenda est gracia, quia
hus autoribus hoc tacinus sectum elt. Nam
iple nihil aliud quam operam et manum
commodario
le
Ave
le
le

## Folio 499 — 85892398X:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
se
163. HAEL, uca Deo non sunc Nccenim
quodmalum, a Deo ett. Quodeciom fctani
si laniores lerso staruerunt, ee coldem extre
me averlacus, quamris id, quodbonum elli
ec enim dacuemalum, quod in bononon
ic fundacum, in illis iphs etiam Foreac de sul-
cencer. Sed hocnihiladmalum. Deus que-
dem, in nobis auctor est omnis motus, sed
communicer auctor, faceor, sed non nisi
es
i
56
boni taucor. Ad vircurem accingeris? Il0
Science dejurance Ac. Ad vicium ? Sciente d
Emence, uc loguar cum Lipsio ex d. lib. 1. c. 200
parin. 70. Dua etiam de caula malos pae-
nis mulcta, tum cemporalibus, vum xcernis.
263. Iine aillai ivpna siog
et
i
cide DEoV
l 3q. 19 Ef1. 1433 et alis e 4 51I
aine les ncla  nade
e
id B  2  a
it
eu
per redur, apraerare inquic Pina. in Olimpo
Od. 1. StropB. 20   5LG13 o Bt
et
1
T
estit BF
hales rogatus pumlatoree Deos, homo
a
injuste quense respondie: 1o costtans
Et.d
itt
quidem. Oua decausque Crigances ad l’arta-
ra Joris fulmine propice insienem impie
lacem derrulos esletabulantur, omnes una
nimi consensuroera, eosdemque ibidem
corqueri acerrum pacut
en
Tlinc Virgilius 6. Pneia L arcara describens
etiam illorum meminit: ibi:
a

## Folio 500 — 85892398X:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
500
Hic genus antiguumcerra Luania pubes
Fulmine dejecti fando volvuntur in imo.
Hinces Aloidas deminos, immania vidi
Corpora, qui manibus magnum rescindere
caelum  
Aresi superisque fovem detrudere recnis
L  ad C E 3332,)
a
anquibos pcene impiorum orathice delett.
buncur, de nequis pucecremporales iIlasu
curas, expresse bidem adjicre: 15u 1401
d.
Sedet raeternum, Se debet 3+ A31
infelix Theseus. eres
221d
164. Fccancum de Deo, quanrum quidem
Philolophiahiccertirelinvenirc, vel tacue
reporuie Ouod quicquid est au lem; l ad
ducem illam verbi dirini exponatur, parum
certe eric. Jua de caula in neooriolalutis ad
illam nos conrerrete debebimls. Nec enim
de Paluce illa aecerna ex aliis inyiteriis quic
quamhc a nobis addilcetur vel ihre-
nictur. Id quod antea mb
ticum d
de
illo conta
ala
10
t

## Folio 501 — 85892398X:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
1
1lt
10
=XNO XIZn C Apa
  
d e
L 1o i C  
Oc
 a a 29bp vo. HY ex
e
q
+
d
eu
C S. CMAI
d
d odh. 5
e
ed
  2 
E Ls. _ X CB AIA
∞   .A e tal
Gr 6. 14 b, i _  o
S1b LAC 1)IBSIH B 
e
 BCLydi sit c OdLB B B I
n   du
d
a
a s d 1 L iC E XC.GB 
dast. 1
e
. 1 ,.3F se di
et suu
 eba 
a
. ledi qui v. a Ael g X
i   ioglu
0
d dis eta  . oli
Da  5111)s sit 
125 sit e
2
 1F daes 1 C 1 1
. id tingu
et Si2, mda set decti C 1 dei
st  g (1 ad EL
e.
 
la
2
 i
e
 
otisc

## Folio 502 — 85892398X:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
XEOMATA.
ad a
1753. Y H Deo quiéquidest, ipsemet ost Deus.
Scalis. 3. POet. C. 112. Pa8. 41I. SCV: AC
cribuca ica in Deasuge, ucsinciptum, ica in
Tunt venihilaneecedae, nihil sut sequatura
Scalic. FxerO. 365. fect. 8. Seu: Omnino quie-
quam in Deoponero, quodnon c absolu
cum e quodon ucipse Dous, inspium ele
Scalis. d. Fxerc. 365. sect. 8. Tlinc d Schola-
Rici: P. Nencia divina idencisicar Ebi otnaiao
quaerere ee restirer lunc in divinis. ex Biel
c. Suber T. sentent. distr 15g. 5. Fohan. Cerhar-
di T0m. 2. DOC. Fbeoloz. 10c0 de arura Dei-
6.3. fot. 197. n. 15.
ad
12s gUnde: Dei porentia est iple Deus
Z abarell. 2. deprim. rer. mat. 6. 2. fol. 162.
275G. Ec: Fsencia d porencia non diffe
runcih Deo, nisi respectu noctri. Alb. Crarve-
rus in Exam. Sophist. Dhorinian fol. 28.
1756. In Deonihil in pocencia, led in
actu omnia, imo ipsepurus primus, medius
ulcimus accus. Scalig. Fxerc. 6. sect. 3. PF: DCUA
ion est in porentia ad ullum actumrealem
ConsecaS. Metaph. 6. 15. 9. 1. sect. 5.
1757. Deus est coula sine causa, de ens
abique ente. Scalis. Exerc. 359. Sect. 11.
1758. Dons non eKix PEXdICARENTD. Sca
alt8
17
360
dex
262
pere
s
1762
176
1. sect
176
id
16
at
ess
et
(1
ea
667

## Folio 503 — 85892398X:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
dig: de caas. latin dinc. pas. 210. Fon seca. lib. 2.
Instit. Dial. 5. 9. Flenrio. Echardi in Lascicnl. con-
erov. Tbeol. c. 2,9. 2. pa. 53. FF. Deus neque
substancin est, neque Accidens, sed leSE.
Scalig. 7. Poer. C. 25 p a900. Unde Damasceno
Dial c. 4. dicieur ( ee80 9.
2759. Si Dcusnon estet, nec ulla Encia ef
Tent. Libavius de Cruent vulner paz. 147;
1760, Deo nihul estfucurum, led praesen.
Ca OBiHIa. ScalIS. C verO. 365. fect. 8.
176r. Flinc. Dous non preridet, led vi
dec smplissime, quod ett praesens. Scalis. d.
Exerc. sect. 8 3t, jpr
1762. Omnium rerum Nacura ad unur
Deum Feteruntur. Scalis. Z. Poet. C. 8. pa5. 222.
1765. Deusnihil focictrustra. Scalis. F xerc.
77. Sect. 5. F. 3
1764. Deonihil est racuum, Scal. Fxerc.
305. sect. 1.
1765. Solus Dens simpliciter de absolure
Perfectus eA Taur. lib. 2. AIp. C a s. 9. 9 fol. 338.
1766. De Deomulta pradicantur: Sed prou
prerea non est mulciplex. Contaren. 4. Net.
Pab. 67.
1767. Solus Densperse opeimum, cum q
ei nihil desie, cum quod aliunde nihil habeat
eorum, quibus perfectissima ejus compla
pax Felicieas. Laurell. 2. AID. C a s. g. b. n. 16.
136

## Folio 504 — 85892398X:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
504
1768. Tlincs Deus sciptum cognosciend
aurel d. R
34769. Deus Cele incellisendo omnia facitn
omnia moretOmnig ett à Sonon abilliso
Ouoniam illa ab se esse incelsisic. Scal. in
FCippocr. de Insomn. fol. 10. C0l. 201- it
1770. Nam: Fiuspertectio cM nequire
sibi quicquam efficere auc idem, quE DALO
nurimile scalie. dibe
es
 eC
1775. Deus quanquam intinitxe est Pores
aris noncamen intinicum pocest facere
exera se Scalis. in Fipp. de Insomn. fol. 39.
1772. Tcaque: Tntinicum ex le gienic, intra
nicum in Ce spirae. Scalig. d. lint
1773. Ejusaurem consilia, inumbratan
cum nobis noca lunt. Scalis. d. l.l1-
1774. Sienim plane esene noca, aut ille
eset homO, AUFMOSDenS. Scalie. d. l.
1775. In pocestace divina eAt facere, qua
voluetit conra ordinem uniror Colles. Con
nimbr. in 4. Phys. Arist. C. 9. G. 3, art. 21 fol. 86
1776. Dirina ars non le catam explicas
in effectione creaturarum. Colles. Conimbr
in d. 4. Pby s. 6, 9, g. 2. art. 2. f0l. 86.
1777. Deum nihil facie, nihil perficie
Taurell. 2 AlP. Caf. 9. 4. B. 1.
 dectC
1778. Oux concradictionem implicanen
sub dirina potencia non continentur Zho-
MA
duc
e
lic
4
det
lud
7C
lia
183.
eor
asei
sex
et
17
8.
et

## Folio 505 — 85892398X:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
03.
mas 2. 9. 25, Ort. 3. 65, 4: Job. C erharai  M. B
L86. de at D et 6. 16. H. 126, feter 278 6 Y281
Fol 274aeetVin
1779. Deo nitris eAt prius mihril poltexiusq
Scalie. Fxerc. 6. Sect. 2. 10. 1
1781. Dedsnon habet efficientem. Sçalis.
LverC. 359. Sett. 20  A, e4  i 4itd
1781 Dcus paulatim ab imperfectissimia
ad persectiimOS. CAeCtHE alcen dic. Taureb
S. AP. Ca5.Ga e, n. 1. Pae 807
vu se
1782. Dons non est caula logica. Hesselb.
in Theor. lo5. Pa5.58. 1. 1 a 11C s1 ∞ 5. n H3), _~V
178,. Dernon datur seuns. Heur. Pchardi
In FasCIC COntrOV. TBCOl. Cy R. 4 2. PaS. 3C1
2784 Haon CeH, ovuB Bno (a val aura
non cadupcin Deumm c: Nihil de Dea
domonrari pocelt a noturi priore seu per
veram captam. Coclen pant. 4. probl. 105. 30
Gontex Scaliserum L xer, 365. Sect. 7.
(783. A Deo nil nilipertecti D. Scal. FN. 3A9
Sect. _tg. ZCI B E) 103G HC DOX
17
ect 50aC  H _C ad L
1787. In unaquaque actione unum tan
cum rectum est, idque a recto, id est lummo
rocto, Deciplo contticutum. Scal. F. xor. 249.
2788. eusnonasit secundam absolutam
uam porentiam Scalis. FxerC. 365. sect. 8.
178

## Folio 506 — 85892398X:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
506
1989. Tline:PRiUS EAOIOE NOn v
ede sua poceneia secundum Le, Ped ad Ainem
unirerlicatis. Nec enim quodcunque pocest,
d FCIC. Scalie. FXerC. 356. sect. 8. C Comm; in
Fixpocr. de Insomn. Fol. 24.
1790. Deus non causs secundis alligatus
Pbilixp. lib. 1. Phy(. pac. 45. Neque illarum
ndDCe minicterio: Scalie. Exero. 362. Et:
Deris porencisat Tuah creneuris non alliga-
ric. Aueustin. de Cenes. ad Lcc. lib. b- C. 13.
r∞9r. Dei immenlicatis incerell ea sentire,
quae Cencire non poltumus. Scalie Pverc. 265.
Poct. g.
lqedE
1702. Consilionon coec Deus tanquans
medio nucinstrumento, que idea ad guber
ahdum. Scalix. Fxerr. 365. sect. S.
0.
4763. Primum morens est poceniae inR
Miea Scal in Lippoer. de insomn. fol. 31. 13y
1794. Dei peaerisio non adfere erentui
neceslitarem. Philipp. 2. Dial. paz. 159.
1795. Omnia pracer Deum principium
habenc. Folet. in Porphyrium g. 2. fol. 25.
1796. Omnia l cum Deo conferaneur.
nihil Cane, imos minus quamm nihil. Scaliger
FverC. 140. sect. 1.
Fea
24797. Mulca Deoactribuuntues quae haud
recte excorhc ulaS. Scal. Fxerc. 365. sect 16.
1798. EInC: Saepe uti cosimur rocibus
4518
e
u
100
d
Ect
11
ae
005
00C
a
a
1
e
d0
Cnar
8i
di

## Folio 507 — 85892398X:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
d
507
Eenebriectis dGeni RCRHdATuCeM. Sdatie.
Lxerc. 565. sect. 3.
ai Lidh EL et
1709. De Deodenominatire ihilcomno
de dicieur. Scali. Pxere. 36t. felt. 85
ad
1800. In Deonon daent lind ab ip10, due
ipCo prius. Sta. a. P verc. 365. fst. 8. 581
180r. Deus, hisbonus esset iiodBenetaces
rec ScaliZ. d. Fderc. 365. sect. 7. dil. 23 l10. 21. c1it
e
1802. Deus propcer immentiescem llce
Sua obeustacrem humani inceleerus. Sedlig.
des et
l V
FxerC. 359. Segt. 120
1863. Nullum nomen de Deo de creaturis
unirocepraedicari porest Th: Aguim. q. 13. arr. 5.
Feur Bckara. in Fasc. coner. L Beol. C. 2. . 2. p. 33.
1804. Deusomhia geneta transcendies
Hen. Eckardi ind. fasc. contr. Lheol. c. 2. g. 2. P. 55.
1805. Hihil est, quod Dedipettie esen-
tiam. emr. Eckard. d. L. 6. 2. G. 2. paz 135 5 1. 1) et
1806. Esehim actersiHenr. Bckara. d. B.
1807. In Deonulla est differehea. enrio.
FCkard. a. l. C. 2.9. 2. PaG. 34.CL F1I
1898. Iri Deo nulla est compolrio. Henrios
Fckard. dol. b. ZoG. 2. P. 34. 70D. er B. . lab. 10. B. 81b
Fol. 2qf._ Listet cteC Et O:C
016
1809. InDeonulla est dependentia. ovo
BCkard. d. l. b. 2. G. 2. pas. 34.
d
1810. Ouxchnque n homine indicane
Perfectioneh, cribuuehe D eo per Bmilitudi
REM. PiscOl. EY, 1. Phil. MOY 1 6. 27. P48. 128.
1d
F.

## Folio 508 — 85892398X:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
508
181. In Deumnoncaditaceidens. Cyrillo
II. thes. c. 1. Damascen. lib. 1. orth0d. Aidel. 6.180
Aueustin. lib. 8 de Frinit. 6. 4 6. 
1812. Quod dirinicus est, non errat scali
in Hippac. de insemn. fol. 25.
1813. De, Deo pallune haberi plures con
ceprus ressirer incer se distincti, e invicem
Separabiles. Biel. 2. senc. dist. 1. 9 5. 7eb. G erb.
FBOm. 1. LOcide At. D et. C. 3. p. 25 fol. 197
tAe Dcum (ym esse habet à sel
Plo, velrectius eAt tuum cAe. Ec; SolusDeue
E trox avro uis, avrauros. Joh. Cer-
Mere dil. C 4 n. XI. f0l 202.
1815. Solius er esse est ejus essentia. Th0-
mas. BAXF. 1. . 13. arF, 1L. Foh. Gersarat. dol. 6.4.
M22. fol. 263
1816. Deielle nopmorit pexcerirum, nec
Fucurum. Joh. Cerb. d. l. ex Damasceno.
817. Deussua nacura est immenlus. 7oh.
Cerhardi d. l. C. b, n. 41. fol, 216,
1818. Intinica Dei pocencia nihil ectaliud.
quam Ociintinira ellentia. AIh. Crarverus in
Exam Sophist. Phorinian. Membr. 3. fol. 28.
1819. DeDcoinconcreto nihil praedica
TUC. Scalis. Exerc 365. sect. 6. Piecolom. Grad. 9.
ebilos. Moral. 6. 3. (5 6. 21
1820. Ita Deus essenvia. Tua est ubique,
ge licec im omnibus sit, nihil eamen sicul-
lu8.
Un
1
1
367
BE
82C
erc
827
82

## Folio 509 — 85892398X:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
509
ViVS. Paurel. lib. 2. AIp. Ca). g. utc. num V
1822. Beusiea vircure ubiris insnta, ut
virium habeac aitil finicarum. Taurett. d. l.
num. E.s L.
2.Dirinapotencisnon estcoaretamia
ad abonstias noctri incellectus. Collez. 1C.d.
nimbr. ip 3. bys. Aristorel. 6. 2. 9. 16. art. 
Fol. 367.
1823. Nora relatio realisnon porest ca
derein Deum. C.ollez. Conimbr in 2. Phys. ari-
AOc. c, 2.9. 7. art. 2. fol. 352.
24824, Deus quiequi d est, limul ee lemet et
aticommucabiliFeF est. Anshelm. in Monolo
820 C. 28.2.  d EDEC F 1
1823 Deus omnium bonorum nostro
rum caula est. Scal. Fxer6. 5. M~t ) 15 C
1826. Deusens est maximereale. FX Sca-
ligero Fxero. b, Sect. 1, 62. sect. 5. 307. Sect. 20.
1827. Dous est maxime Fns, ex maxime
indirisum. Job. Gerhardi Lom. 1. Loc de Nat.
616. . 43. fel. 217.CL e 1L:sd ic
1828. Deus Cciplo, ee sic essentia unus estr
Alequo unicas cstaliquid essoneia ejus addi
cum. Fgh. Cierhard. d. l. fol. 218, 111. 1. ∞. 241 0
1829. Deus in aliorum non renit compo
licionem. Tbom. Part. 1. G. 3. ert. 8. Toh. ber
hard. d. l. C. +0, n. 86. fol. 247e3. BIDFV
2870. Deus eA in omnibus, ROH NEFOr e

## Folio 510 — 85892398X:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
e
52
Reducessciens e conserrans eau (a. Tobanno
Gerbard Lom. 2. 205. de Nat. Det. c. 18. n. 870
fol. 248.
225.   dect 
1831. Pocencia divina non est aestimanda
ex conditione creaturarum, led ex nacura
Dciloquentis. 70b. C erh, d. b.c. 18, H1 13F. f. 277.
DC DCB D
 hoc ta P. TIl S q
De Cenus seu Ancelis.
_. ZQ E SUIBSZRHTTA WWXLHIZLS qua prO
A. 
propolci nostri conditione, e capce
eriam apponenda tuerume, appoluim: Nunc
erBd de SUIBSTANEIA FLHITK, qua OcCuT.
rens, apponemus.
edCl
2. FA vero substantia Anira, quae certis
sinibus conclula est. Id quod ex naturS Op.
policorum commodissime incollisi porcitet
explicarts
er 
3. Fcce: Infinita Substanria eA. quae vul
lis Rnibus, hultisterminis Preloci sivetem
paris distinecur, nec’ordine disponicurs noc
distringicur eus pocencia, utloquieur scall
Fer FxerC. 365. Sect. 8. Conterscundem. F.xerc.
6. sect. 13. Outa estnbique. Ouia eo nihil est
racuum. Scaliger LxerG. 303. fect. 7. P. finita
Subanis extemlas quasinitus e. cerminiso
tum
qi
De
de
 PaC
p ADn
 es
AC
dera
aritor
d et
lam
le
d.
et
DA
pisi
er
Orie
era)
 
6.
b. a
Pri
poxe
et
pe
ist enie
l Di
Dex
El
don

## Folio 511 — 85892398X:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
I1
Ue
c
B. N
O
S2
erim toci tm semporis distiner. Lgc
guidem. Duia ehoncinloco esse postmon
dum pacebir. semporis vero, quiq qB xtee
no non est ERenimsinica Aenullu A
nucum est ab xcerno. B. exlpporis relurican.
celsis inclusque est, ac proinde eriam orgine,
quem ipsi Deus praetixit es praescriplicenam
esc
detinitur, ur ec pocencia distrinsitur, cula
+
u
Linica est elencis. AC qualis est ellentia, tg-
dis etiam est porentia. Prucis: Substantia
hec est finica essencia, porentia, lOCO s
POTE.
sili
IEFETAOI
4. Ec verd eA, vel SxIXFTUALI6, Yel COR-
PDRDA0.
 5
 1BC udciSNC
SSprxruaris est subltantia Anita, omnis
corporis expers, seu, ut loquitur simpler. 
Mtecaph. 6. 4 omnis mOliS COEPOTCX ex
DeTS.
f
ie
dai
6. Est substancia finica.. Iam de hac jam
elt quaestio. Fch enim de Deus est spiritur
leu spirirualis substancia: Pamenlonseemi.
nenciore modohoc nomen sibi rendicat
urpraeces nomen nihil hic videatur lubelle
Iti
conreniencia. Nam qua tandem ellepor
test finici cum intinito conrenientia auem
 1
((ISB AC , 1dii
3. F expers corporis. Duju lxc
opponuncur: Fle spiricuale, e este cOF
1s
ROrCUI

## Folio 512 — 85892398X:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
512
poreum. Spirictisnon habet eotpus, ledhllo
jus essetorum est spiricuale, uc Valde Mirus sE
ecirresulatis tric Bodinus, qui in Rus Thestro
Hacbte, etiam anseloscorporeos esse astrue
re COnaEuT. Ouo de AliBI. Z2 dB 13 n
c. (II
e
8. DE SURSTANTTA SETRIEIL UE esA par
Mccapc spetialis, estae dehacipsdagit.
sil
pa
9. HdC verO eA Tum ANCECUS; cum
REl
61S
p
21  8F. 1.26433 12 1
2O: ANCECUS est subctaticia SpirieHalISB
incellisens; corporinon alligata dd usum
trominum creata.
st
EI. Dicitur AnSeluS a OrXCiS, quaR dicos,
puncius seu legatus. Duia mittic eum DeaSo
ScalS. Fverc. 559. secteh. Aliis Genits est a di-
onendo; vel quod curet, ur tos signamurs
vel quodund nobilcum signantur; vel quia
nos genitos suscipiant de tueantur, est Racuil
se putature explicane Censorinus. Vel criom
ihcelsigentia a perfectione illa, qua duciue
lamorem primae chula, cui praecto est sem
Ver, Scalie. d. Exerc. 359. sect. I. Sed Cum
adjectione super caelestis. Nom caelectis ot
Fctum esse moveretuum cujus orbem, dit.
d. Exerc. Scalis. Ouo de e alibi dispucabi
cur Falhssimum enim est, dari incelsigen
tias orbium morrićes, quas qui starunc esse
sua incellisentia, dum de itcelsizertiis dit
pUITAHE
d
tex

## Folio 513 — 85892398X:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
51
Durane, Faciune, ue nihil incellisane, uti de
notter Subocat suum ingenium miritice
Prodie
22. Est subctantia Spiricualis. Ouia AN-
selus omnis experscorporis. Undeecindi-
visibilis est, tum, quia corporecaret. Nul-
dum enim dirisibile, nisi corpus, tum vel
maxime, quia non habeecontrarium, à quo
Daciatur ue docet Scalic. d. Fverc. sect. b.
13. Fist incelligens. Ouia ejusmodi edica.
etiones, quae omnino incelligenciam in iplo
eslemanifeste ostedunt. Ouo de mox. UInde
etiam in ordineencium prope Deum collo-
Cancur a Scalixera Exerc. 254. Actus purus,
inquie, Tolus Dens. ProxeDeum subltanti
immateriales. Ouod cum de simplicitate
Nacure, cum de quadam Capientia proximio-
re accipinon inepte potest.
14. Corporinon allisata, puta per le de
Primario Anc. Nam alias de corpus pocest
assumere Angelus, etiom Pacilius, quam a
mareria quear, luscipi Forma aequiroca, qua
libi murem fabricac in simero, ut loquicur
ierum Scalis. Exerc. 359. fect. 13. Nam s Tolis
incellisentia (quodpono ex rodeoe Scali-
Feri) non Tolum muris corpus Fabricat, Scd
eriam dac animam in simero, quanco faci
lius, celerius, commodius confecerit Anse-
du

## Folio 514 — 85892398X:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
514
sus libicorpus, quod corpus est minus negon
ciolum, quam muris corpus, quia Angelus
eltnobilior, quam Colisincelligenciasue con
cludicd. ExerC. Scalicer.
15. Ec in hoc differe ab anima lou intelle.
ctu. F C enim incellectus minocihrellisenciis,
vel hoc nomine, quin in materia existens
immacerialis, sed a materia tamen separq
bilis est. Separacus per essentiem, non sepa
ratus perintormationem, quo d ait Scalis. do
LXerC. 254.
16. Ad esum hominum creaca Hoc enim
e Caniores Fchnici, quamris sub nebula, et
iam viderune, de Angelisminicterium quod
dam demandicum esse lerio CtaTvCrunE. Su
percaelestis (loquitur de incelligentia, quae
ipE Anselus) altistic prima caulx, uc ejus
jussu cciam res hosce procurer interiores, ca
rum rectioni praetecta arque conserracioni
ucicerum loquicur scalis. dict. Fxercit. 359.
sect. 2.
17. Ecvero de Anselo agic Angelogra.
Phia, quae est parsMecaptysicae parricularisi
qua asir de anselo. Pors, inq’am Metaphr-
Sica eH, secus ac Aacuit Cdsmannus, qui in lua
Angelosraphia hanc doctrinam Ply(ca
annumerat. Eaque parricularis. Ovig haec
asir de speciebus Fntis. Acdc Anselus est spe
Cies
1D
de
le
cam
1
e
Plex
e28
dec
sect
esse
t
e
sec

## Folio 515 — 85892398X:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
10
A
pE
ps
Vet
qu
515
cres Eneis. F. d de Angelohicagendum fuien
Duieciam hujus parris objectum est omni
no Aacvendns.
18. LC VETO RNCELOONRenIA inquiries
ANGELL, EIM SENER ALEM CONDITIONEM,
TUM SPECLAGEM DE DISTINCTAMNATURAM.
19. GiF HERALIS COrDITIO perpendic dE
OAtendic ANGELORUMCUIM ESSPNETAM tum
ACCIDENTTA.
20., ESSEMTIA Angelorum est spiricualis
e simplex. Spiricualis quidem. Ouia non.
Posuncad alud reterri predicameneum, qua
ed substantiam neque in hoc alium inve-
nirelocum, quam in subltanciarum spirieua-
lium Perie. Aliis eltincorporca. Conter Phi
linpum lib. 1. Dial. Pa5. 29.
24. Simplex vero: Ouia omne spiriruale
simplex est, e omnis compolicionis Phrliea
expers. Phylicae inquam. Non Mecaptiysi
ex. Nam hocrespectu omnindetiam Angen
dicompolci sune, sicracio: Omnia, quae cunqs
lub Deotont, compolta lunc. Scalig. Exerc.
359. sect. 12. AC Angeli sub Deo CunC. SunEn.
tinici. Acquicquid Ainicum elu id non porest
non esse (ob intinito. F. e Angeli compon
liti lunc: Ouin: Solus Deus purus actus
eAt, ac vere simplex. Scalieer dict. Fxercit.
35.9. Sect 12. Erso Anseli non lunE
KK 2
pu

## Folio 516 — 85892398X:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
puri actus ee vere simplices. F. suo modo
compoliti. An vero sit purus actus quaerie
Scalis. d. Exerc. Sect. 2. Loquens de lupercae
lesti incellisenciu, seu de Angelo. Respon.
deciple. Non. SoluS Deus caula eA line Cau
La e Ensabique Ence. Mera namque essen
cia. Incellisentia vero cametsinon est com-
Polita ex maceria ex Forma (puts qualis est
Physicorum seunacuralium corporum) ta-
men constar ex aliquoeanquam pocentia, de
aliquo tanquam actu. Pocenciam illam di
cimus ejus elle, actum vero ejus elsenciam
EIt aurem essentia, qua cMid, quod est. F. sC
verdejus est recepciricas eslentix. LIXC SCa
liger.
22. Flinc hc: Ouicquid constat aliquo
tanquam porencia et aliquo tanquam actu,
idnon eltrele simplex, sed suo modocom-
volitum. Ac Anseli conctane aliguo tan
quam actu. Ex dictis. F. Anseli non lunt
vere simplices, sed suo modo composci.
23. Angelica vero est Angelorum natura.
Nam esse Spiricuales leu incorvoreos illos
nondum sufficie. Sunc enim de animx non
stex spiricuales d incorporeu, ut recte satuiE
Philippus ouamris ob id reprehondatur à
Scalisero Lxerc. 307. Sect. 39. qui putat voca
bulum Spiricuse culina quapiam monacha
pVUF
belica
+
de
e
10
esse
sect
lale
.1
s. 
led
ec
a
pAC
llare
AB

## Folio 517 — 85892398X:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
N
di simul cum Fumo aut nidore erupisse in
oculos luorum deambulatorum. F. cequiri-
TuE, nE haec Spiritualicas, uc ita LoquaEPCE.
essenciam propriam coarctetur, a jam Aae
angelica.
24. FIxc quidem simplex est, sed tamen
_ Anira CA, de quanca, haud gnancieate pra-
dicamenti, sed quancitore incellisibili, ue
incellectus intelligat in eis unam partem,
quae non Cicalia. Nihil enim infnito aqua-
le esse pocelt, quod inquit Scaliser d. Fxerc.
359. sect. 3. Flinc Cc: Inhinico nihil porestesse
aquale. PA enim aequalitascerta ratiomen-
Lurx. Ac intinici mensura nulla. Scalis. d.
ExerO. F. nec Angeli. AF essent aqualos
Deo, Cinfinici essent.
25. Quod irerum ob aliud principium ad.
micrinon porest. NTam: Duoinfnica, ne-
queunt esse, neque in nacura, neque extra.
naturam. P. Nenc enim duo principia prima
Duod icerum inquit sScaliser. Visargumenci
est haec: Si Anselus esterinhinicus, urique
darentur duo infinita, Deusnempe de Ange-
lus. Aenon postunc duo dari infinita. Ouia.
infinicum est principium primum. Ec: Prin-
cipium primum eAt. Acunum cantum datur
Primum. F. ec unum tantum datur insinitu.
E. Angelus non estintinicis. F. est sinitus, e
Xk 3

## Folio 518 — 85892398X:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
3+0
ic etiam quaneus, sinica camen qnanitate
Ouia non potest excedere quancicas sub
tranciam, inquie Scaliser d. Exerc. sect. Z.
26. En cachenam: Angelisunc Anica en
eia. F. Tune ab alio. Angeli sunt Aniei essen
eig. Duia unutm cantum est infinitum. F. et
Tunc Aniti quanticaresua. Ouia nonpocell
excedere, quanciras (substanciam, ue acute
collisit Scalic. a. Fxerc. Addo: F. criam lune
in Tuoubi. Ratio: Onicquid, est quancum
id eciam in suo ubi. AC Anseli PunE quanEI
E. etiam lunt in suo ubi. Haec enim sele u
tuo (ybsequuncur: Omne Anicum, ele quan
eum. Omne quantum eAt in aliquo ubi.
quamvis prius toncum innuat scaliger dict.
Exer. sect. 5. ibi: Si lunt, inquie, Entia Anica,
necesse est, nesine in aliquo ubi. Recte.
27. Sed jam quaeritur: Ouomodo lint in
Tuoubi: Cerreeruntinloco, seu ubi, vel ue
corpora, velutnon corpora. AFNON UECOF
Poca. Ouia Cunehne mareria, puta Phy(ca.
Nam alias porentiam illam, ex qua con-
Aanc Angeli, vicem maceriae Puctinere, quis
ambisit: Ouia Punc fine maxeria, non crunt
in loco aliquo (CuE cOrpOrA, quoruM ex
crema complent racuum corporis conciné.
eis, inquic Scalis dut. Exerc. Paucis; COrpO-
ra lunc in loco circum scripeire eu commen
(UFA
de
e
aia
d

## Folio 519 — 85892398X:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ptt
rieA
est
519.
Surative, seu dimentive, sire localicer hoc
elt, ita continentur in alio, uccedanemoeni-
cudini scu parcibus locaciparces continentis,
Ut explicar Philippus lib. 2. Phrsic. Pasin 51b.
Ac nonsicspiricus. F. etunc in loco,venon
COrpOTZ.
28. Ubiicerum duo occurrune modi. V el
enim erunt in luo ubirel per operatione, vel
per desinicionem. Non per operationem:
Nam (i Angclus cNet in suo ubi per opera-
cionem, non poster in eodem ubi aliam exer.
cere oporationem. Sed rariara operatione
variaretur, ubi. AC non rariat. Ouia sinc ul.
lo moru sui secundum ubimuleas pocest ex-
ercere operationes, utincercarera colligit
Scalis. d. Exerc. sect 5. F. erit in Cuo ubi PCL
definicionem.
29. Per detinitionem inquam cum Scali-
serod. Exerc. hunc ad modum: ibi eAt, hic
non est, vel uc explicat Philpp. d. l. pas 31b. alius
modus, inquie, es spirituum, quorum pocen-
ciafinieo est, qui dicuntur esse in loco detini-
tive seu decerminarire Ouia n. lunc substarie
tinice, necesse est ens alicubi ese. Eccum non
line corpora excensa dimensionib. seu mole
aliqua, no circumdancur dimen sonib cuE
corpora. Fctamen quia in lococerro dicim
e0s detinirire in l0co eAle. Ouia ita sune in
RK 4
ud

## Folio 520 — 85892398X:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
520
uno loco, ur simul non sine alibi, cum res
Cne finicae. IaC Philippus.
30. Ulndeson malo ponit hoc axioma
Scalis. d. Exerc. Ulbietas est affectus Enris; cu-
jusqueneceltarius pexter Deum. Seu, quod
idem, omnia tinica lunc in aliquo ubi. AF
Angeli Eunc siniti. Ex dict. F. Angeli TuNE
in aliquo ubi. Sed quodnon sine caula ad-
dic Scaliser d. Fxerc. dicuntur Angeli esse iM
loco aequivoce, aeque eriam plus quam aequi
voce. Ouia Tunc in Tuoubinon percircum
seripcionem, quemadmodum mea manus
in aere, led per delignationem.
31. Accroumera e illahicnon nesligen-
da. Duia ue une, sic eriam explicanda. AC
e in Angeloscadere accidentia cerrum cst.
Cuia sune substanria Anitx. AC nulla sub-
ctancia sihica plane omnium accidencium
expers eAt.
32. Illa vero lune imprimis POTENTTA
_ SCTENTTA.
33. Poxerrra: Magna quidem est ex caliso
quae omnium hominum infinius exuperce
Paralangis, uc supenda illorum opera te-
stancur; Scd tamen interim infinita non esto
Sunc enim siniri essentia. Ouia unum tan
cum estinfnicum. Scalig. FXerc. 359. Sect. 3.
Hlinc bc: Duicquid est Ainicum essencia, id
etiam
lis

## Folio 521 — 85892398X:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
etiam Anicum es porentia. Ouia potencia
non porestexcedere essenciam. led pocus:
Dualis est essencia, calis eriam est potentia.
AeAngeli sune Ainici essentia. Fx dict. Ia d
finiu sunepocentia,
34. Aliam racionem actinsit Scalis. d. L.x.
sect. 3. Ibi: Sune finica entia potestato. (10-
quicur gutem de incellisenciis) quia pendene
aprima. Vis orgumenei cs haec: Ouicquid
pendec a prima porestate (Deo) id ett, Ani-
cum poceltace. Ouia coiplodum pendee
ab alio, octendie se infinitam poceltacem.
non habere. Nam alias a sciplo esset. AC
Angelipendent a prima potettate. P. Aniti
luntpotectarea
35. Quopolito, lnculla diftcultace deci-
di possune, qua hujus locisunt quactiones.
. Duidem: An Angeli pollint creare: Ne-
satur ex hoc principio: Ouicquid est sini-
cum porenciâ, id non pocest creare. Ouia
ad creationem infinita requiritur potentia.
Scalis. Fxerc. b. sect. 13. Ac Angeli lunc siniti
Potentia. Ex dict. Ergd Anselinon possunt
Creare.
36. II. AR Angeli possine substanciam
unam in aliam cransmutare? Negarurdera-
cio partimin jam dicto principio fundata
est, partim in alio naturali. Sic enim proce
Rk
dendum

## Folio 522 — 85892398X:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
StE
dendum est: Ouiequid erantmutat substan-
tiam idFacic hocri velnocuralis vel luperna
curali. Ac Angelinullaharum lunt pexdici.
onnacurali. Ouia haec lolis eorporibusna-
curalibus compecit. Ac angeli lunespiricus,
nOn COrpOTA. E. nec haec ris auepocettaS
eraulmucandi substantias pocell competere
Angelis. Non supernacurali. NaM haeCNON
ett, nisi Tolius Dei Ousa constac ex anni-
hilatione ee creatione mediaca e praesuppon
nic in eransmucance inhinicam pocentiam.
asendi, ut loquitur T impl. d. l.
37. Tinchc: Ouicquid I. non potestren
annihilare. II. Non creare. III. Nechaber
intinitam porentiom, id non pocesteronlmu
eare lubstancias. AC Anseli P. Non pottune
rem annihilaro. Ouia annihilatio à (0l0o
Deo insticui pocek d Peragi. Sicurenim ex
nihilo aliquid producere est lolius divinae
omnipocencix. Ilinc Faurellus in oor. Meta-
phys. pac. 130. Nec eriam, inquic, in mihilum
redisi polletaremur: Sed ex leiphs possene.
samus, ueenim ex nihilo nihil heri pocestr
ita neque porestinnihilum quicquam con-
verri. Duod a Veceribus ablolure dictum,
Falillimum est: Ac a nobis alirer usurpatum
cereo eltreristimum. Elnius ergo Deipocen-
eiam excipimus, Deononasence, nihil fICex
nihilo.
e
ui
le
38.
N

## Folio 523 — 85892398X:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
nihilo. Ouo itidem non corrumpence nihil
redicinnihilam. Hac Taurell. Ec recte Scal.
in 1. Aristrde, planc. Sol. 31. Omnino nihil est,
inguie, quodpaci postic (puca ex lua nacura
ex per se incerno principio) annittilacionem.
Manet ergohocimocum: Annihilacionon
Tic, nis a porencia infinita. Tline lc: Ouid-
quid non estpocentiae intinica, id non po-
cest rem amnihilare scu in nihilum redigere.
AcAnoclinon suncporencie infinicae. F. non
podtunerem annihilare seu in nihilum redi-
Sere. PI. Nonpossune creare. Ouia creatio
est pocentia intiniex. III. Non habent in-
finitam porenciam. Ea dict. F. Ansclinon
Posune substancias transmytare.
38. SCIENrIA: Fcilla omnium hominum
longe exuperat sapiencium e prudenciam.
Nam e in hac doceproxime ad Deum acce-
dunc.
39. FAquo haec partim iNNAXA, Partim
Acorroraa Scuadrencitia.
40. Tora ra est, quam abiplo creatore in
prima creatione acceperune. Nam iplos
Angelos creatos fuisse incellisences nullum
dubium. Duxris a Casmanno part. 1. Ange-
logr. Cap. 11. Pa5, 162. RatIO VOCAEUT. RC-
ete. Si vocabulum Racionis late pro qua-
vis cognoscendi et rolendi facultare ulur-
DecUT.

## Folio 524 — 85892398X:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Pecur. Nam Aricte accexca ratio Coli homint
competir. Duo deinpurlicis.
Ac. ACOVTSTTA CA, VeLREYBLABA Vel EX.
PERTMEATALIS.
A2. REVBLATa eA, qua mulca arcana a
Deopercipiune _ cognolcune. Ecdehacac
cipiendus cA. Scalis. Exerc. 259. sect. n. Ubi
de Ansclorum cognicione dilpucans. ean
dem neque alium habent illi, inquie, habi-
cum rerum concrearum, sed habirum divi
nx rilionis, quae eis perpetua est, in qua
omnia sunc praesencin ea illis, quae ab illis
copnosci rulc. Parricur enim haud aequalirer
aliquid sui cuilibet, neque omnibus omnia,
neque cuivis eadem praecto esse jubet, sed
aperit, quod, quancum, quale, quando, cui
placirum est. Hlac Scaliger. Vide optima
apud Hieron. Fracostorium, eractat. de Animao
Fol. 524,
43. F. hicnovam aliquam a Deo accipi
une coenicionem per quandam rerelatio.
nem, quae etiam noninepre alteratio rocart
porerit. Sed o Felicem alcerationem. Es
enim haec nihil aliud quam perfectio. A Deo
namque nil nihiperfectio. Perficiuntur erso
norarum vitionum apprehentione, aurjus,
sonum delesarione. Decetenim essenriam
Enicam pertici ab infinita, quod eleganter
Scatid. LXer6. Sect. L1.
A
b

## Folio 525 — 85892398X:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
11t
44. CIbi: Ee non sine causa quaeritur: I. Am
ilta perfectio, quae exilla novacoenicione
ec incuicira spectione provenic, ad Angeli
ellentiam aliquidaddac: Decilio dependet
exmodocogmicionis. Vel enim cognolcet
Peressenciam, rel perrisionem. Si peresson.
ciam, urique adderee aliquid, propterea
quod essentiam non possic excedere intelle
ctio. AC excederet, S nuncincolligerer, quod
nonincelligebat. Siper essentiam Tuam in-
celligeret, eslentiam aequarer incellectio, de
abea aequaretur. Duod non Facile admiten.
dum. E. intelligit perrisionem. Ouareno-
ra hac intellectione haud crescic estentia.
Per essentiam enim non lunc, nil id, quod
lune, sed angecurin eis similicudo Dei, im-
Plecurque illa capacitas, quae ancea (nitan-
cum plenaserac, id cs essentia suae, tum vero
complecur dirinitaris ulteriore parricipation
ne, urrecte docet Scaliser d. Exerc.
45. II. An ista perfectio sic substancia vel
accidens: Respotiho expediita eAt. AbCrAE
enim prius inquie Scalis. d. Fxerc. TTinC GIC:
Duicquid abest id non pocest este rei lub
stancia, vel quiddam eidem substantiale.
Duia haec abessenon poltune. AC illa per-
tectio, de qua hic quaectio est, prius aberat. F.
non esthujus substancta, sedaccidens.

## Folio 526 — 85892398X:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
eb
46. Neque lane absurdum, cribvere An
selis accidentia. Sic alia quoque habentdC
cidencia uc morum, ubis dilatationetm, con-
Arictionem, corporum astumprionem, ue
lognitur Scal.d. Fxerc. Sed vere hoc accidens
in Angelis non in Dc0. Nec enim ipsi qui-
dem secundum cocam perfectionem, qualis
ec quanta in Deo est, perficiuntur: Sed
quahcoloranturab illo primo lumine, quod
quidem in Cc est substancia, led ejus offection
id est, contiguratio illa vex illustrationem
est in Anselo,uticerum loquitur Scal. d. FX.
47. EXPERIMENTAEIS eA, qua quocidio
na experientia de rebus hisce inferioribus
cdocti, plura oriam quotidie cognolcune.
Nec enim absurdum est, Ratuere cciam Ans
selos suas habere obserraciones d cum
nacuralia haec de humananon habeane un.
diquaque cognira et perspecta, ab experimé.
eisquocidianis masismagisque in illorum
coenicione seleinsinuare, d Siceriam quoci
die proticere, _ Rudio cognoscen di perfici.
48. Duae perfectio nostra qualicunq; lon-
seperfectior elt, cum quod illi spiritus Cune
subciliores, tum quod obterracionibus plu
ribus quam homines juvaneur. lmmorta.
les enim Cunchi ee jom inde a primo mundi
exordiorebus hilce incertuerune, imo saepe
PIa.
de
deis
de
CC
d
i
1d
1D
dide
id
e
D
eXC

## Folio 527 — 85892398X:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
et
praetuerone, cum ccontra vica hominisbrea
vis lc, arteslonsa experimenta valde peri-
culola, uc conquericur Hippocrates 1. Aphor.
40. Bene Scalis. d. Fxerc. sect. 11. de reven
laca seu ineuicira spectione, loquens: Sunt,
inquie, illa incollectionis accidentia in AR-
Selo melioris hoca quam noctra. Quia
nostraria haec adlune _ ablunF. IIa vero
nora cognicio, ecsi ipsis abtuie non ab-
CTIE FaMEn. OUarE: Onia hoc Enita Modo
res haec ab infinica est pertectibilis non im-
perfectibilis. Factum est igicur illud accidens
Propciii, postquam advenie, propter nacura
apcam ad rerinendu. Idcirco in Anselo nulla
oblivio. Ouia allidua vilio. Haec Scaliger.
50. OuicquidHc, esthlancmasna Angelo-
rumlciencia: Accamen Ainica eAt. Pn racione:
Ouicquid in cognicione lua perficitur, id no
elt in lua cognicione infinicum. Ac Angeliin
lua cognicioneperficiuneur. Scal. dict. F xerc.
sect. I1. F. Angelinon sunc in lua cognicione
intniris Adde: In quocunque augetur simi
licudo Doi in cognolcendo, is non est iple
Deus, acproinde nec omnilcius. Acin Ango
lis augecur smilitudo Dei in cognolcendon
Scal. d. Exerc. sect. 11. F. non lunt ip se Deus ac
Proinde nec omnileii. Denigs essenciam nOn
Dorest excedere inrellectio. Scal. d. Lixerc. AC
AN

## Folio 528 — 85892398X:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
528
Angclorum essentia eRAnita. P. nec inrel
dectio porest esse infinica. Nam alias eslen
tiam ipsa excederce, quod impossibile. lan
cum de generali Angelorum condirione.
SI. Discivera Angelorum Nacura jam
Succedic. Ixcvero ut specialis est: Sic de An-
velorum species respicit. IIIa rero dictin-
ruunturnonratione, esentix. Nam haeC
communis estomnium, spiricualis, incelli
Bens, ee generarim loquendo, bon2, ita uE
eciam iplorum nalorum ceniorum natu
ra e eenria etiamnum hodiebona (ic_ _
ternum Futura. En rationem: Quiequid a
Deoest, id bonum est. Ouia a Deonihilnisi
bonum nihilnisi perfectio. AtAngeliomnes
Tunc a Dco. Oninimo: Omne Fns est b0-
num. Ouia haec convertuncur, ut dictum.
AeAngelituncEncia. B. qua encia luncbo.
nd.
52. Sed ratione accidentium, pura b0.
nicatis ex malicix. Ouarum illa in bonis, na
curalis ee moralis reman(ic. LLaec rero quam
vis nacuralis, ad(ir. Undecciamnum mali
nacuralicerboni dicuntur, tamen illa, quae
moralisest, amissa est.
53. Ec hincorta Geniorum Teu Angelo
rum distinctio, uc dicancuralii ese BO N 13
Alii MALL.
(4. 
hime
d19112
ded, 
Deior
1 leg
deat
leri
dEec
um
lizer
essela
dit
de
b1
ie
ners
le
l
d
5

## Folio 529 — 85892398X:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Cy
11B
54. Elrraque phalanx de cohors Philolo-
Phis, imoeriam rulso Echnicorum fuit co-
Enica, quamris de hisceidem non Racuerint
omnes, ledue sc in ejulmodi robus à sentu
remorioribus ralde e valide dissenserint.
55. Legimus in libris Prchasoraorum, in
quir Scalg. lib. 3. P oet. 6. 36. pacin. 292. 9105
Placonis (ut de Roma Aygustus) elaceciriis
dureostecerun; duos assisterenobis Genios.
alterum bonum, alcerum malum. IaC
Scaliger.
Esse lares, Geniosque volunt datanuminabina
Omnibus es vicae, funeris acq. duces.
inquie Pylades in Theoson. lesiod. lib. 4. E. L
circumteruncur Phocylidae Nerliculi:
Amaeg Saiores coire arsedoir, amoeamot
O uo aceroux nanor ardeos exnvoas.
hoc est Verum Damones hominibus alias
alii furic. Alii quidem ucmalum ab homine
ingredienco vicam abisant. Sic enim ipse.
Clemens in Seromatis lib. 5. explicae, de C0.
niostie inrellisi pucat Echolce, duos 60
dios, unum bonum, alcerum malum Lmpe
doclem Racuisse, autor est Plutarchus inli-
bell. de Animieranquillitate.
56. Bour quid line, ipsum nomen indi-
Cac. Nam bonicatem in hilce deprehendi-
USMOn camcum ictam nacuraleM. HLECenIM
omni.
11

## Folio 530 — 85892398X:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
omnibus, etiam malis communis: Sed ee
jam moralem, quae actionibus bonis quoli
die eriAM VelUE exPEIMIEBE dE CXCRCCEUE
Comprehendam haeC paucis: BOHORUMGP-
Vroxumperpendenda; cum convirro, cum
ACTIO.
1
57. Conorero collisetUTex BONIXATEe
20c0, ubi desit.
58. Bonrrastic quae considoratur est spe
cialis de distincta ab illa, de qualupra actum,
nempemoralis ucdictum.
50. Locus est cum calum, cum hic ipse
mundus. In calo quidem Deum aspiciune
concinue, ing; eocanquam spectlo luperio
re, quae cognolcenda cognolcunt, d ab illo
primo lumine coloranturd illustrantur, per-
fecti mygis masisii novarum risonum ap
prehentione, ut clegancer haec omnio expli
eac Scal. d. Fx. 359. sect. 1. In mundo v. res in-
Feriores curant de procurant. Supercalestio
inquit Scal. d. Fx. sect i. aBCit primae cau(a d
ucci jussu eciam restasce procurer inferio-
researum rectioniporfecta, atqi conserratio
ni. Imo Ansclosjullionum delesatione per-
ficidocet Scal. d. Fxerc. sect 11.
60. ACFIO GUOAd, HOMIHES CAL RECKIO
_ PROTECTIO.
 s
Si. Reexrognidem: Ouja obidetiam Ce
mibonirereribus dicti lunc, quod suis qual
cdien.
1
e
a
1
e
AN
ve
de
in
OaC
ane
15
e
QuI
de
M

## Folio 531 — 85892398X:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
clientibus actarent, e gdoxendum lit tacita
illuminatione seu luocettione, quandoquo
etiam expressa adhorcatione lusgeretent, 
qualiinsinuarenc. Boni ductu acqi cosiliis, in-
QuirScal. lib. 5. Poet . 26, P. 292. Boni viri ac le-
eti conjungisnelese Deo; a quoilluministru
atq. sequeltrum acceperunt. Is Fleroibus qui-
Dusdam sele octendic. Aliis nunquam rilus,
led audic est. Id quod non uno in locoapud
Platone de luoSocrates protcerur, quibusda
dirinis ingeniis neqi ridecur, neqi audicuro
led sciptum ita ofert scq; inserit, ue lua luec
receoat intellectionesrerum arcanarii, qua5
deseribant. Flaec Scaliser. Imprimis delectan-
ur Audiis humaniorib. de lincora Poëcicae. Id
 de le celtatur Scal. . lib. Poet. P. 293. ib i; F80r.
Inquir, qui ne cam minimis me conterendu
centeo, li quid unquam nobis excidirimpru-
denribus, cancundem posteane sperem à me
praettari posse. Dua caula eht, ut ad scripcione
hunquam accingamursnifi ab iploCenio in-
vicaci, qui nobiscumincus loquicue, neqi au
dicur ostendens divihitaris lace patences ca-
Pos in animis noltris, quosab oAtieis corpo.
ris sulpenlosacque abstractos aliis distinet.
tunctionibus. Hac Scalisen.
62. Pnoreerro e illa non raro Ceniis
bonis aceribuieur. Sic apparuisse diciturbon
L. I 2
c

## Folio 532 — 85892398X:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
3d
Genius Calari, eum crajecisset RuBiconems
viam ei ostendens ad id, in quo Summam A2-
everat begricudinis, ut loquieur Scalie. d. lo
pac. 293. Adde eundem ExerC. 555.   Gu
63. MIALI quid sine, ipsum eriam aequé
nomen ostendit. Sedeamen indieaturhie
cancum malicia adrencicio; seu séquisita.
Nam nacuralicer eriomnum BOnI Tunes  EX
dictis. Vocancur alias Cacodxmbnes, quias
malive Tune: Sic cciam male OperaNCUT. Et
hosce dari Echnicorum etiam unanimi conL
Aat consenlu. Ous decontuli poluneror
phyrius, Ptellus e alii quamplurimis Chal
cidius polluios ee infectos quoldam esse Dae
monas docuic: A orprii occidontalem pla.
sam pravis Damonibus esse altignacam Aa-
nerune. Demoericus bonos de ialos Genibs
aeidem admiccebaE.
64. Fevero malorum Geniorum eciaims
perpendenda est cum convirroscim PCTIOS
65+, CONDITIO Ex MALIEEA _ LOCO, ubl
degune, colligetur.
4
ult
66. EK MaCexta quidem: Ouia haecsa
cir, ue quairisbonicacem nacuralem, quas
Encia lunc a Deo creata, exvere aut depo-
nere non possine: Tamen moralicer de lua
sponre malisinenihilbonâ Faciantincention
ne, led ubicunque cundem homini insidias
Arnea
0
Aoes
e
e
ab
le
ac
a
uet
e
1
lu
sse
u0
ent
1
n

## Folio 533 — 85892398X:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Aruere, damna ee calymicares interre pos.
Cunc, nunquam non sineparacissimi. Sicma
lusGenius Bruco apparuie, eique intelicem.
Praedixitexicum, Philippis, inquiens, meri-
debis cesté Scaligero d l. pas. 293. Sic de mglus
Cienius fuie, Dira missa Turno in avis ta-
ciem muraca, ucicorum celtarur Scalis. al
67. Fx L0c0 vero, Duia hic iplis incolis
etaccommodatus. Nongurem ecaelis de
ducuncurillimali Cienii, sed exinteris, l0co
cenebroso, ex spiricib, hilcemaliciols e pec-
niciolis apprimeaftine, uc describicur a Ver
siliob Fneid. Sic _ Alecto, quae merico ma
lis Geniis aanumeratur ab interis excitatur
Junone 7. A neid. 1b1:
Luctisvam alecto dirarum ab sede sororum.
Infernisque ciet renebris, cuitristia bella,
Traeqe insidiaque es crimina noxia cordi.
68. Acrro d illa non est, nisi mala, e
semperinhominum pernicie sulcepra. Dua
decausa etiam in omnes intenci lunt occa
lones, uc aliquod damnumhominiinterre.
Polline, veneos curbidos ac nimbolos non
minus corpori, quam animomencique in-
Testos este, dit Lev. Lemnius lib. 3. de Occ. Na-
turae Niracul. c. 3. Sedhisce spiritus quoque
déreosacmalos Geniosaliquando lecempe.
cacib. ingerere, ac faces ministrare, menciqi
L
h

## Folio 534 — 85892398X:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
humone se racite ac lacencerintnvare, cam
que rexare, lacerare, exasitare. Contercun-
dem lib. 1. de Occ. Nat. Mir ab. 6. 13. Pa5. 73.
Scaligerum Exereit. 355.
69. Unde orcum, uc etiam hoctiarum ani-
mabus iltosplacare rotuerunt Fchnici, acq;
etiamnum inCalecuthia invocent de strenue
colane. Sedhoscerecte deridet Scaliin z. Theo-
phrast. de caus. plant. fol. 123. Pccora Placoni
ca inquie, ubi dilparcica une imperia DX
monibus, ica uc alii praesint conieribus, alii
calixini, aliirencis aliialiis, ajune hoctiarii
animabus placari e0s. Velci enim onimali
bus illis, aeque etiam fumo, Bidore, Fuligine
palci, propterea, quod snc consticuri ex
smili maceria. Ouasi vero, ErDei mini-
Ari Cunc Daemones. (Sunc enim) corum im-
vecus commentis mortalium recaedenturs ac
non potius ies Deiab iploctacim Deo sic de-
procanda. Hlaec Scalicer.
70. Ex quibus duo cruemus. Vnum: Oui-
cunq: luneministri Dei, exequences nempe
mondacum ejus, illi comentis hominum no
Polsunt recardari. AtGenii isti sune ministu
Dei. Duia hilceucitur Deustanquam Aagel-
Iis 2d puniendos homines. F. Commmentis
hominum non postunerecardari.
7lo Alrerum: Ubicunquo iea Dei praetto
co
d
De
llae
demi
abe
ABEN
RIau
1
A. Eutd
100e
d
lon
danus
cidari
l
dr
C
lla 20
11S
3. C
eet
d

## Folio 535 — 85892398X:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
e
est, ibi ab ipso Deoctatim est deprecanda, seu
Diisprecibusamorenda, non verdranisho-
minum comentiscencanda. Ac inejulmodi
Paenis, quibus exercondis, canquam ministri
Damonesprxefectilune, ira Dei praesto clt.
F. ipsa pociusstatim a Deo deprecanda est,
Ccu piisprecibusamovenda.
72. Ouoinnesorionos contirmare pote-
riciplorum malorum Geniorum potencia
limitaca. Hac enim cch quidem maeno cA
e upenda: Pamen certis cancellis à Deo
inclusa elt exera quos cragari ne rancllum
quidem illa pocelt: Sicrario: DuicquidEni-
eam habec a Deoporenciam, id non potest.
quantum rulc, opcraci, neque etiam proin-
de quancum rules homininocere. Ac mali
Genii Anieam habene a Deo Porenriam. F. X
dict. F. mali Cenii non poltunt, quantum vo-
lunc, operari, neque eriam proinde, quan-
cum volune, homini nocere. DeDamonib
miranda habet Theophrastus Paracelsus, VF X
Cardanus pactim, imprimiscamen lib. 16. de
rer. varietAT. C. 93. fol. 624. (5 segg. 6 lib. 19
de subcllicace percorum. Ec cancum
Ao SENIIS (CU ANCLLIS.

## Folio 536 — 85892398X:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
136
EXNOYTE Cal AAL
ab.7
0
2
d 5
5, 3
1
Eu
ie
C
AXIO
V25.
34
Parr
et
1
Iam
d.
e
lare
Meta
dib
d
689
1837
terc.
1
e
38.
ue
alic
e
s
b30
e
dcal
690
one
1
ta
Si
e
  2
∞ a e
 d
a
d

## Folio 537 — 85892398X:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
. A EBIIBO
AXTOMA L A.
1832. Y _I. Angelis accribuca differune ob eta
lTentia. 70b. Gerh. Fom. 2. L0c. de Nat.
Det. 6.7 n. 47. fol. 221.
1853. Elt enim aliud porencia, aliud ay
redorns. Joh. Cerh. dilo
1834. In Angelis est actus _ porentia Zba
mas part. 1.9.58. arc. 2. FC: Intelligentia con-
itac ex aliquotanquam pocentia. de aliqua
tanquam actu. Scalis. F xerC. 359. Sect. 2.
1835. Incelligentia non est compolita ex
maceria. _c Forma. Scalis. d. FXerC. 359. Sect. 2.
Fc: Incellisencia est immacerialis Favell. in
22. MetapB. Arist. 9. 24. PaC 790
1836. Imo: Incellisenera haber maceriam
analogicam. Tavell.in d. 12. Met apb. Arist. g. 12.
Fol. 689.
1837. Intelligeneia est in suoabi Scalis. do
Fxerc. 359. Sect. 20
1838. Incellisentia est in tuo ubinon per
circum scripcionem, led perdesignationem.
Scalig. FxerC. 359. Sect. 2.
1839. Angeli duo, pollune esse in eodem
Ubi Scalis. d. Fxero. 359. sect. 10.
1840. Incelligenria non est in ubi per ope.
rationem. Scalic. d. LXerc. 359. Sect. 5.
1841. Incelligencia variata operatione non
l.
8

## Folio 538 — 85892398X:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
538
variacur quoad ubi. Scalis. d. Exercit. 359.
sect. 5.
28421 Incelligenciae Tunc Anitae eentido
Scal. do LxerG. 359. sett. 5.
1843. Incellisenrixe lune Anicae potestate.
Scalis. d. Exerc. 359. Sect. 5.
1844. Incellixentiae sunc Einicae quantira
2c. Scal. d. Fxerc. 359. Sect. 5.
1845. Imo: Incelliseneia, carene quanci-
XarC. Aristoc. lib. 12. Metaph. cont. A1. 65 ibido
7avell. 9. 12. PaG, 687.
1846. Anselusnon moreturmocu corpo-
sis, mucando locum, Ced motu rei, incorpon
rex excensae, mutando ubi. Scalig. d. Exerc.
359. sect. 12.
1847. AnScluS aNUMIECOEPUS, UEAPPATCAE
nobis. Scalig. d. Fxerc. 359. fect. 13.
1848. Angeli alcerancur ad pertectionem
ulceriorem. Scal. d. F.Xerc. 359. Sect. 11.
1849. Angclus non est indirilibilis, cd, qua
punctum, racione. Scalis. dct. Exencit. 359.
sect. 12.
1850. Angeli non secundum eocam perte-
ctionem; qualis de quanca in Deo cA. perti-
eiuntur, lod quasi colorantur ab illo primo
lumine. Scalig. d. Fxerc. 359. sect. 12.
1851. Geniorum ministeria nogari non
pollunt. ScaliB. LiMerC 355.
1o
deo
d4
Mer
dealis
Bsinee
eo
de
lone
b7.
17307.
pr
18
ede
pdealique
B
ulig.
adbe
A
pere. 25
b7
163
xer
A
ae
12.
DEO
141

## Folio 539 — 85892398X:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
ub
535
1852. Incelligentix (si quae sunc) caluma
non informant. Scalig. 61. Sect. 1.
2853. Nam: Incellisencix in maceria nut-
lomodo Tunc. Scalig. Fxero. b1. sect. 5.
1854. Incellisencia lupercalestis nullo in-
Arumento egetad functiones luns perficien
da5. Scalig. LXerC. 359. sect. 3.
1855. Incelligentia montic essentialireridem
cum eo, quodincetlisic. Scalis. Pxerc. 355.
1856. Incollisencix non uruncur racioci
ratione. Scalis. Exerc. 307. Sect. 5.
1857. Nam: Sibi praelentes tunt. Scaliz. d.
Fxer. 307. sect. S. Fe prasencibus Fruuntur cau-
ss cum ipss efectibus. Scalig. d. Fxerc. 355.
1858. Incellisencixe non lunc in maceria.
E. neque perle, nequeper accidens moron-
Fur. Scaliz. Exerb. 307. sect. 13.
1839. Incellisencix non sune sub genere.
Scalig. Fxercit. 359. sect. 141
1360. Incellisenciae cciam singularia co-
BnOICunE. Scalis. FxerC. 359. Sect. 11.
186r. Incollisencia prima non est isnara
eorum rerum, quarum ipta aucorest Scalis.
Exerc. 251. Sect. 1.
1862. Incelligentia prima alia eAt à DcO.
Scal. FXerC. b8. sect. 1.
1863. Angeli Dei jussu hasco res inferiores
Procurant. Scalis do Lxer. 359, sect. t
1004

## Folio 540 — 85892398X:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
540
1864. Ansclus non ek purus actus. Scalo
FxerC. 359. Sect. 2.
1865. Angeli obediune primae caula. Sba
lig. Exerc. 359. sect. 4.
2866. Angch obediencia tua conserrant
similicudinem, qua similes Dco(uA. Scalis.
FxerC. 359. sect. 4.
 1867. Angelusnon porest se in intinicum
promovere, neque ad puncti Escuornra Con
tranere. Scalis. FVerc. 359. sect. 6.
1868. Ansclas, camethcopnoscieDeum
intnicum elle, nontamen copnolciciplam
infinitarem. Scalis. Exerc, 359. sect. 8.
1869. Angelis neque sermono, neque si
Sno, neque nura Opus. Scalis. Pxerbit. 359.
sect. 9.
1870. Trradiacione Angeli incelligune
Scal. d. FXerc. 359. Sect. 9.
1871. Anselicognoscunt perspeciescon-
CreacaS. Scalie. d. FxerC. 359. Sect. 11.
1872. Angclus cornoseit à speculo lupe-
riore, in quo omnia. Scalic. dict. FxerC. 359
sect. 11.
1873. Angeli habent habitum dirinae vi-
Bovis. Scalis. d. Fxerc. 359. sect. 11.
1374. Deus etiam Angelis aperit, quod,
quancum, quale, quando, cui placirum est.
Scalie. d. FxerC. 359. Sect. 11.
deb
dcc2)
t
B.FXC
7.
li
5
18.
lect
1d.
de
12.
13.
dle
18750
di
d. C

## Folio 541 — 85892398X:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
lid
ile
112
54C)
1875. Angelus, si Deo comparecurs sin-
perlectus eAt. Scalis a. Fxerc. 559. sect. 11.
1876. Ansclus non incellisicper essenciam
Scalrg. FXerC 359. sect. 11S) NI L 1NNEF 11
14877. Incellectionis accidencia in AngCL
lo melioris noca Tunc, quam nostra. Sculie.
Fxerb. 359 sect. 11.  t
11ABA NOC
1878. Fc: Incellectus nostrisris compara
ed ad Angelorum, cocitas est. Scal. di Fxere.
359. sect. 13. l11
1l1 2e(L. 258
1879. In Angelo nulla oblirio. Scaliger
Exerc. 359Sect. 1. iqi A  Soeitic
1880. Ouia: Asidua rilio. Scalis. de Dxer.
sect. 11 il 3Ct ∞131395l 2et etb
1881. Angelus m pleX oc. Scal. F. Xer C. 359.
sect, 12.
1882. mossComponrus eA. Scalie. il. P. X.
359. sect. 20. Fn. Lustacheuscli. S. P aula Mevax B.
Parr. 4. disp. 2. 9. 2. pagi 6b. 11. ed
2883. Angelus facilius pocest sibi altume
re corpusmacerialo, gnam à materia lulcipi
Forma aequiroca. Scalie. dict. Exercit. 359
sect. 120
1884. Daenon Falcinum perasie nonta
TCinator. Scal. EXerC. 349.
1885. Cuique homini Damon est pro-
Prius. Cardan. lib. 16. de Rer. Variet. Cap. 93.
Fot. 632.
560diLM

## Folio 542 — 85892398X:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
542
1886. Incellisentiarum certi lune ordines.
Cardan. lib. 20. de subcilitate. fol. 542.
2887. Nacura Angoli pertecta quidem etto
quancum ad unireriirationem pertinet, ad
Beu r. comporhca, ee quancuad consequen.
dam Felicicacem opuserac, impertecta, et
non capax ejus bcacicudinis. unde gracias
quadam indisuie Hieronm. Fracostorius er.
do Anim. Pa5524.,
1888. Incellisentia non Puntaeternae. Cor-
vel. Marcin. Com. Meraph. pas. 31c. quamvis
id impie ex contra propria principia ctacuae
Aristorelos de 
1889. Intelligenciae a Deocaulalirer _ ef
fective dependetir. Cornel. Mariin. Com. Met.
PaS. 316.
1890. Aogclushabet esse lnrellectua le per-
fectum, haberque ab incionaturalicer sibicon
lisnatasrerum omnium impgines. Er L’usta
abins a5. Paulo MOT. part. 2. disp. 29. 2. Pa5. 67.
i8geFlinc: Angelus ad lui perfectionem cor-
porcunico non indidet. Fr. Fustach. dil.
1892. Angclus in corporibus assumpeis
non porest opera vicx exercere. Er. Fustach.
d. l. 9. 3. disp. 2. pas. 68.
1893. Incelligencia Cuncincelligibiles. Gil-
berr. Tachaeus Instit. Metaph. lb. 5. Cap. 9. pa
XIM. 236.
1894
C
B. Ine
le. Dit
d. 1
eus d. l
al
Mec.
daer
17. Y
18.
e
da
en
Mlaxt
00.
dre
126.
8
in

## Folio 543 — 85892398X:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
21
et
in 
tel
s).
543
1894. Intelligenciae finicae sune de limicataes
noncancum in essenria, sed cciam in modo
egendi. Cilb. Fachaeus d. lib. 5. c. 9. pa5. 237.
1895. Incelligencix differuncincerle essen
Tialirer. Orb. Fach. d. lib. 5. C. 9. pa5. 238.
1896. Incellisentix sunc incorrupcibiless
Tachaens d. l. paz. 240. Scu: Incellisenriae quoad
substanciale esse, non sunt mutabiles. J avells
in 12. Met. 9. 4. Pac. 657. Seu: Incelligenua
non Cuncmortales. Scal. d. LXerc. 355. 
1897. Nam: Carentincorno corruptionis
Principio. Fachaeus d. l. pa 8. 241.
1898. Incelligonciae a prima cdusa poltune
destrui. Facb. dol. C. 9. pa5. 241.
1899. Incelligencia inferior cognoscie lu
Periorem peressentiam superioris. Tavell. in
12. Mecaxh. Arist. 9. 26. Pa8. 798.
1900. Inrellectus intellisencix non elt
idem cum essencia. Favell. in d. 12. Metapb. Aria
SOt, 9. 26. pas. 299.
d
1901. Incelligeneia se mucuo incelligunts
Favell. in 12. Mer. 9. 26. p48. 799.
1602. Angeli lunc. Ouia Densest. Scalias
EXerC. 359. Sect. 7.

## Folio 544 — 85892398X:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
544
s
3
a
 B0
A B IV.
1+PI
elide Anima humana.
lopne, (:10 e
.C. AbcanciX spirityalis species altera est
arma nuncaya. Dchac asit doxo.
noglae Mecaphrsca
E5+2E F ergo iluxooria Metaphrlica pars
Mecaphylices, parcicularis, quae quic, de ani
mahumana.
3. Vocacur loxonogla, ab objecto. Ouia
animahic eAobjectum considerarionis, led
limicacae a Formali Mecaphrsices, quod ac-
tactum. Oua de caula adjicio: Mecaphy-
Fica. am ee llugonoriardari oliam, qua
Phrsiea sic, et pars arearoxogias alcerai vely
ro etiam novit.
q Reic deanima humana Nam haec est
quali regula omnium Formarum, quod in-
quic scalis Everc, 202. sect, 5. Quo nomine
etiam tanco dilisentius excurienda est ee con
enoscenda.
118i
s
eles
one
Eue
M
Cab
hutri
e
di
onsid
me
dicire
let et
10b
lud
lex
lor
Rei
lret
l
5. EA vero haec animx considerario di 
Rinctissima ab ea, qua Physices eAt. Porest
erum et deberanima considerari, vel uract
sepa-
2. ∞)
es
1
t
dei
2
det
elle

## Folio 545 — 85892398X:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
1
de
1.
e
5451
Sepaedeus, vel ut actus corpori immertus e
reluc altigacus. 13B_E (E SI
(6.1Si uE actus separavuS, Mecaphr est
considerarionis. Pnracionem. Ohticquide
Species Fntis, id oriam ih Mecaphylleis eAt
proponendum. Acanima humana est spc.
eies FncIs. Oud. negarenemo porest. P
enim substantia eaque spirirualis. F. X ani-
ma trumana in Mecaptislicis est proxonen-
da3. 13BCC  aD
 SEcactus corpori immertus, Phylicae
eAtconsideracionis. Nam hujus respectu re
etilsime detinicuranima ab aristocele e. de
anim. c. Y. cont. 6. Quod sic errexexeia corporis
Chylici de Organici, viram habencis poce-
cate. Jua de detinitione in Physicis lib. 8. Fu-
Duo a nobis fuie actum.
8. IIludhienoretur: Animam in Ptiyhois
Temper considerari uc Formam informan
cem corpus. Dicicurenim errexexe corpo
ris Chysici d Organici. P. in Phlcis temper
hrabet respectum ad corpus, quod in Meca-
Phyheis primario non accendicur. Tlic enims
uc purus actus consideracur, ut dictum.
8. Opcirtie haec complerus est Scalicer
Lxerc. 254. Incex hach inquie animae bruEX
duae, regecans lentiens, de supra halcepo-
ciorintellectus, minorintelligentiis. Bcenim
m

## Folio 546 — 85892398X:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
in maveria existens, immaterialis, se d a ma
ceria separabilis. Separacus per eseheimm
nem separatus perinformacionem. Idcirco
ab Ovidio Tanctum animzls Hlomos: ADI
mal. Duia morcalis. Sanctum. Duia pocior
pars immacorialis. Taec Scaligen. (DUIX prae-
senci opplieata negocia miram atdente lu.
cem
21t ocpBd EBS 
 10 toce enim: C ontideratur inxelle ctuso
vel in lerelracione corporis animaci. Siin
Pe: Separacs cA per astentiam inquie soali-
ser. Duia ipse eltactus, iple est spedies En
es, quae leparacad corppare eriam subsctore
Porest de exictore, vosi post morcem, quan
do onims à corpore hoosepararue, ibi vel
manecillaesa, vel ininihilum redisirur.
Si manet illala, habemus quod roluimus
nempeonimam a corpore leparotami lepa-
rarim posse exictere, _ sc etiam extra cor
pus actum elle smplicem. Si in nibilumre
digicur jam corrisendailla omnia quae lu-
pra de aogihilacione dicebancur. Necenim
pocest illa hieri, nisia Deo. ImoAacuondum
erie, animat esse mortalem. Ouod camen
ablurdum esse sequeneia docebune. F. Cer-
re contabic nobis polt lepornionem ani
maprreuanere illaelam. Biiet 13S. s
M. ded camen tron est separacus per intor
MaciO.
lione
equid
Ma
l
In
nE
ed
recde
hac
que
euiv
1d, q
est
telli
200
Vide
ests
MMXC
ique
dBo
1a
ipa
ldces
lum
dec
Vel
de

## Folio 547 — 85892398X:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
i
id
Ie
4
macionem, inquic scalicer. En egtionemis
Duicquidrem aliquam informac, id non est
separacum ab eo, quodintormae. tist enim
omne informans esteneisleci, quod infor
macur, aenullum cPPonciale est leparacum
ob corcui est essenciale. Jam lublumo: AE
anima humana informat corpus. F d corpot
re illos quodintormat, non est. separaca , F F
Eic, vel cuiriopacet duplex illaanimae consi-
derario, quae in dirersis disciplinis instituen-
ao 13,It 25211.  1. CA 11C C 
e Es vero Animas subttancia Spiricuar
lis intellisens, modo corpus intormansn
modo obco seperata extra immorcalis exie
Aens: Videbimus parciculas lingulaso
13. F. A substancia. Ouia dehnicio (ubstan-
ax animx compecit. E C enim Ensper se lub.
stens, quodociam accidencio sustinets Imo
est pars hominis substancialis. AC ParS FCI
lubantialis non pocestnon ese substancis.
Duia ipsa, est caula substantiae essencialis AC
eihis porestesse causo essencialis substancixs
niliiplum scsubstanria. L. _ anima hener
celum ofaristi  d
24. HSedestspiricualis. Vel enim crit COr.
Porea vel incorporea. Peu spiricualisa, Non
corporea. Dua elt Forma. immaverialis. AC
nullatorma immateriali est corporea. F
At M 2
AEB

## Folio 548 — 85892398X:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
di
necanima: Ouin: P. Nec inloco proprid di-
et0. Ouia omnocorporeum ectincali locon
10
15
Acanima non estincaliloco. Onia non cA , Ma
quonta, inquie, Scalie. Exercirs 407. sect. 13.
Nempe comodo; quo corpora, uclupra de
Angelisprobatum. Everie incorporea, vel
spiricualis.r
2 e BK AB C es E
15. Addo: Incelligens. In hoc enim con-
vehiunt inences separacae et simul eciam ani
manostra; ucincellisenres merico rocari de
polline de debeant. Sed tamen diverso mon
do. Nam incelligences Tune angeli mgdo
ensinenciore de sublimiore; quais animee
nostrae, utdictum, d ica eciom explicoe Sca
lic. d. Exerc. 254. Ubrirrer eneia ordinem
consticuens, maectiam primam solam esse
pocenciam sie octum purum Polua Deum.
are
ddeu
eo
de
le
dec
Prove Deum esse substantias immaceriales. em
Provemdeeriam Formam corporeicaris. In-
tet haecanimos brucas duas, regetancem et
Tenciencem. Fc lopra halce potiorem intel
rectom. Ced camen minorem incelsigencis
elle docet.
ca
16. Oux rarie explicari possune: Sed ex-
plicemus nosjam de screncia seu incelligendi
ldme
DxI
alio
Mo
vere
lena
taculcare. Cerrum est, Angelos proximéin pere
omnibus ad Deum accedere. F. etiam sudio-, iles
celligencid. C. remorius aberunt a Deo ani-
rettio
MX d. H.
Idc
it
Ax
re

## Folio 549 — 85892398X:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
maenolter, F etiam minus erunt incelligen
ces onimaenoara, quam Anselai
17. Addo. Modo corpusinformans. Ouia
non semperintormat: led quandoque ab eo
separatur. Fx dicendis. Duo in differe ab
Angelo. Ouia Angelus nunquam corpOrI
alligacur, nequeunquam corpus intormat.
Allumere (quidem, quandoque potett cor
Dus, sedid non intormat, rerum pocius ci
dem alittic, ita pt quoris modoid deponere
palsit e relinguere: Sed animahumana cor
eusinformat. Unde e non sepatata esse di-
cltur a corpore per intormationem.
18. Addo Fxrra immortalis existens.
Cum scilicet, quando anima humana lepan
rata est d corpore, exria est. calig. P. xerC. 2540
actus nempe plane imaterialis, qui alias cor-
Pori immersus conjunctione macerialis,ue
loquicuridem Scalis. Exero. 6. sect. 2. Fsicim-
morcalis est, nec vebrutorum anima, inte
sit, urmoxtusius probabitur
19. Hlincest, quodelesanerinquie scali
Per Exerc. 307. sect. 5. Anima per le dirina
luoprenacura sibi serriens, sibi imperans, (12
corpore absolritur. Implicica corporiperei
officiales, acque administras partes recipit
imprectiones. Haec Scaliser.
20. Magnasane est majectas animae hun
Mm 3
e
MAMa

## Folio 550 — 85892398X:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
550
mana maxta etiam ejuidem Cervitus. Ma
jectos tum eluicet, quando a corporo ablo-
luca est. Ouiarum Ebi Tervic, sibi imperaco
hocest, perperHs in opere est, tion ue quie-
fcae, sed uein xecerno candem moru Bc. Ouid
onimaliud eAt Dei Ope Max. cognitio, acgi
amor exea, quam inexplebilis appecitus ad
HaerendiM intnitatis HIxechastocio rancura
abest, bequiesse, nullum uc Enem habitu
d esse videatur, utjierum pie loquieur Sca
licer Exerc. 358 Serricus exinde est. Ovia
corporiimplicira per ejus ofticiales artues
adminiltas parces recipicimprectiones, hoc
est, ee ipso conjunctione hac a corporis con,
1agio insicitur Peu laeditur, rel potius luis
in operacionibus non parum impeditur.
dne
8a
a eae
Aoe
na cum CONSPITuTTO, cum consrITuTA
deR
1a
at
leti
tat
lion
era
21. Ec rero consideranda anima huma 
COnvITIO.
isede
De
1
de
er
1
ev
12. CONSEIXUTIO: FNCuriam anima (su0 lo
modo) ostender. Dequa nonimmerico lo l
olu
diciciesse debemus. Ienorataeni reiessen
eia, nec ulla ejuldem cogniio haberi por l
cest.
2t
t
e
nim
23. Es vero animae elseneis colligenda si
velur d cognolcenda ex hilce. I. FA lpi
. L
rienalis. Oua nacura ita elt animae essentia  est
dis, uc ab ca nullo modo separari queac. 100
Imo silluc
al
P

## Folio 551 — 85892398X:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
5
morie quidem illa sine HaC cooltari. POH-
casoreo anima non potest non d concinuo
Poni spirieualicas, quae veluc ex Fonce, Deo
exso in croatione proRuxie nspiraca est ani-
maxrinis homini. Unde _ hodic etins
num eandem cum priasanimae non pau-
vistacuune origihems vil
11124. Audiamus Scaligerum P vercb. sect. 11
AHima quoqueer inquir, qua prinium vi-
vie fecushominis, eciam a nottris Theolo-
Fishabica est provesecacira caheum, deinde
lubienstraes Tum his abolicis anima no-
Ara insondicur. EXC ScaligeK IFPMOX CAd.
lection. ex restinionio Pristorolise de Goners
aimal. ubi inceralia tixc habentur vetba:
V5CPOV dE (teilicet avagnaior Xa ber) nas ziv
rontnnab r arbeco  Esi, sdo gd qua jia
vetat Ecoev, aj ardecor  oud Euor nai Ina ,
Cexohcludiuo Non estisicur à lomine anima
nonraion dcaelos led a Deololo utore de
croatores Ouam orisenem e dristocelem
1. deAnim. cognovisse, celtatur eciam Scal.
Exerc. 61. sect. 5. e ipse icerum palaim proti
eocur d. Lxeros sects E. ibi: Incellectus quidem
sinicus eM, (edhabercausam infiritam. Non
enim ab ordiharia caula factus est. (I2OSCa
lixer. Unde d caelestem hanc e divinamro-
eare aristorelem, ait idem Scalicer Exorcit.
Mm A

## Folio 552 — 85892398X:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
307. sect  Sed hujus quaestionis. pleniarian
docitionem ad Phrsicamea dimitto jam lubr
et(a, 35l 202V13V 11V et 1cO 
255 I L F A. Ainico. Omnia enimilla, quae
supra adbabselotum sinicam cRenciam, e
pocenciam astruendam fuerune allata, ee hic
accommodari possune Expediam id pans
eis: Duodeunque Fas ab alio est; id Anicum
eA Scali. L. xer C. 359  ect. Sa AF qBima hu
noc ab olio, ue jam probacum. Ibes
enim Dcum autorem d orcasorem; F. Ani
ra estortequidem Bnica osencia. Oniaunum
calcum inAinirum. F.. ex porectacer quis p0r
celtoaesenciam non exeodico, . 150: 1
c86. LLI. .F A smplex: Ouia chesi Caepi
meuticur Scaliser simplicem, ait. Lxerc. 307
sect. in vocat pristoreles. Simplicem esse
onimam, inquitidem. Scal. d. FXerc. Sect. 20.
haudlacercum, qui seic eam sctum esse de
encelochiam eedexunapud aristorelom. Nul
lus aurem octus porensia cA. Non igiene
compolica es. Ouia compolicum est pocen-
cia, partes vero actus. cei
27. Nis argumenri: Ouiequid cAt, actus
crrenexerae e dexu, id est simplox. Ac anima
eAt actus evrenexco e dexn. P. Anima cl
Simplexs
28. Recte, ratione Physica compolicionis.
Id
1ode
uisor
penri
la pe
lqui
M B
MEC
acer
DenE
bla.
Dosi
142
e tin
e8
Poret
1. V
ed+
Iio
ei
r
De
e
e
e
e. SC
U
5

## Folio 553 — 85892398X:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
es
1
A
ia
M
MM.
JuI
e
Iaquodetiam Scalicer innuina FXerC Secta
ubi dispurans contca illos qui animam ex
elementis fabrieabane candem inquicilnde
inscica perrinacix deliramenta dectruas co-
rum, qui se Alexandri sectatores esse malune,
quam Principes veritaris, st enimucilla
bellyae carnifices quimarum remere licisane
conslarerur ex elementorum formis, ipsx
elemencorum corrupia pluspollene, quam
inccora. Duod A inceora abistisincus in
composico serrancur, necesse est aliqua po
centiu ab eis diverla, e milceri ad fnes, ex
cerris finibus contineri. Non enim ex illio
actu exiscentibustieri porest unum perleni
 a porestate superiore, Hac Scalieer.
29. Vis argumenti, quod probeurat ani
mae carnitices, est haec; Si anima eAt ex ele
mencis elementorum Forma vel corruPt
lunc, ibi: relincesra. Si corruptae; sam plus
DOcerunE, quamincesra. Ouia anima est
ducor omnium functionum, motuum etiam
concrariorum in eodem corpore, cujus po-
cens est. Scalis. d. Fixerc. Acin elementotan-
cum unius mocus causa sune Hoc vera ab.
Turdum. Si inceora, jam necessario dabitur
Pocentia quaedum superior, quae Faci2c, ve
unum per se illa esse possinc. Ac quanam
eondem illa erit. Nulla cerce. Necenim.
Mm 5
ejut

## Folio 554 — 85892398X:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ejusmodi ulta hrisi eriam pocek. F. manebie
tandem hoe: Ammam ex elementis non el
le compolicatt. P esse simiplicems
29. Duoadnempechyscam composcio
ne: Non quondMccaphrscam Dequasu-
Pea actH. Hujus enim respeco indubie
vericaris ellaxioma illua scaliceri: OMniS
quaecunque lub Deo TWHE, COMPOSITA (UHE.
Sublumo: AC anima humanae (Ob Deo
TuHE. P, abimix hmande commposiex Curie.
Hactenus atima eAcilcia seu contirurio
trusos.
hr. COnSFTFuTK COHBITIO: PHCperpen
dEd2, tIM BIFFERENETA, cum ReCIDeNtrA
32. DIEFERENEIA elt respectu, eUIM AELa-
RuM, Em INTER SE ANIMABUM HuMA
NARDHE L. BEAFB
s. 1
33. RESPEETU ALTARUM, TUM SUIPERIO
RHNC, FAM IBFEKIOkUM.  ded
34. SuFERFON uM incelligenciAPuM
quas vocat scaliger, Ceu NHselotum. Nam
pro iildem haec ucorpare laese Scalicerum
etmuleis constat locis. Exhiscevide Exores
559. sect q. Abhisce omninio differe anima
humana. Ouia illae puriores actus sune
quam anima, urpoce quae ex conjunctiona
cum corpore seu per informationem quale
macerialis sis e mirum in modum suis in
Dpo
duo
le
d
e
cur
d A
a8, V
copr
edrec
Vale
duet
1a
estivi
IBi
1n
10
1
ae
en
18
e
lori
M
plixon
36, Y
A
et
d
a

## Folio 555 — 85892398X:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
operationibus labetdctarur de impedicur
Idqueratione inctrumentorums quae cum
corporea Tunt, ipsa etiam delasaneur ee Prin-
cipali denci moram aliquam seu impedi-
mentum objiciune 10
135 Rhima enim etA non facisatur; sed
corpus, ut doceH ScaL. Fxer. 76. Tamen impli-
cica corpori per ejus othciales dcq; Ancistras
partes recipicimprectiones. Pic ergo cum ta
lis, quales illae sure. Tea intenebris paritane
Molicholier Duia Spirhusderi lune, nOn
animas ucloquicur Scalis. Pxerc. 367. sect. 5.
Oudmvis camen incerim imperium lupre
mae ittifaculrari plare ecpiendum not siE.
Nam intabulis spieneie Peripcum EAS Corp
animae tamulori, non illi hancancillari. Su-
Prd quoque docebomus, inquit Scal. Ererc.
295. haud quaquam a maceria pendere for-
mas nacorales, caneo minus nobiliores. In-
eer, quascum heanima nobilissima recipiee
quidem specierum prihas imprestiones,
quasearionis vis que maceria minime
obnoxia est, corrigec, s in deprarstis
membris passe fuerune distorsionem. IIXC
Scalicor.
h miee
36. LN FERLOKUMempe anime rege,
eaneis de sentioncis veraque porior est in
cellectus, ne loquicur Scaliser LXercit. 254.
Ouia

## Folio 556 — 85892398X:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
55C
Ouis hisper seplane estimmateria lI5, quam
vis per conjunctionem corporis tiac maces
Edalis. Scd illae, quas brutas vocas scaliser
. L. Cunc plane maseriales, ac proinde oriam
cum ipla corpore corrupcibilessc ( 17  
87. RESPEETA. ANIMARUM HMANa
RUM ITER SE. Ilic consideratur Anima
PrOUE CA SPECIEI vel PEAUE eAt EXDIVI
BtI
2Bi
38. S1PROUx sprCTEuique eadem lunt
substancia, ex plane pares. Ouia specio ex
dem sunc. Ac quae specie exdem sunc, se
cundum magis ex minus non diferune, Po
nec impores lunc. Ec hacek nonnihanima
racionalis. Dua in omnes hominesqualee
sune
39. Si exour inperrour, omnino disten
rune. Duia differranima Perri ab anima
lli
1d 00
Ve. 
illene
liale
dui
alx
lere
princixium rel quiris, erium metacentecol
40. Siejam brevicer inferamus: Indiri
duum homo, constiruetur, vel ab efticiencer
vel a maceria, vel a Forma generali vel spe.
viali, vel ab accidentibus, reldenique à For.
e
erc. 20
le
bes
Pauli individuali differencia, et propria ct 
senria. Unde de quodnam cin hominis in-
diriduarione, scuvc indirdui consticutione
legerit
ma indiniduali.
A1. AE
ee
es
11
p’AC
d
d
1
H0
a

## Folio 557 — 85892398X:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
pis
A
10t
A
AFSI AE NON CONSTICLIEIRARI PREICTENTES
Duia omnis eficiens est exerarem. Scaliser
Exerc. b. sect. 1. Acquiequid est exrraretms
id essenriale esse non pocest. Ouia omneel
Teneialo (a priore) ClInTErHUM. LMO: FHI.
ciens a recontiraca abesse porelt.. Non cAt
nocolsarrum efficientes causas parriculares
simulixum suis eflectib perperuaris ledcune
haerere cantum cum eficiume, inquie scalieet
Exerc. 28 sect. 1. Acnullum principium con-
Arevens are consticuta abesse poee. Quia
debet esse essenciale. Ae nullum ossonciale
abesseporestare, cui est osenriale. Scal Pxer-
sit. 75. sect. 5. F ab efficienceton consticui
curindir duiims.  st e iB
1 42.  NON Ca MATEKEK. Ouiaperseindi
Ferenses erontulo. Late Sralig er PVerC. b1.
sect. Aenullum indisferens e contusum po-
rest esta causa cujuldam consticutionis e di-
stinctionis. Imo: Maceria omnium, est unas
E. E a materia expectanda esser distinctio,
jam omnia esene unum. Absurdums Adde
e ad.. Labarellam lib. de individui consticurio
BC. O. 5Ct. s.d
el
43. LNON a BORMA GEHEKALEpuTA ani
malis. Cura, qualis est Forma, eale etiA es
Formarum. Aeforma illa cA generalis. Fl
eale erie Fortacum, dethipe penerale. IWo

## Folio 558 — 85892398X:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Si Forma anim alis est peincixium individudo
uriquo omniaahimalia, quibus competie
iltatorma, erune hoc indiriduum. Cuia por
lca calie adaequaca Forma, eciam ponicur
eale ex daequatum formacum. Acoblurdum
Posterius. Nam genera ec indiridua ellen
rislibusplane dilcrepane de distinguuhcurs
differonriis. F. non consticuitur à genotali
forma individuum.
1251
144. LNION a FORMAL SPECTAET OuiahRC
uripsum nomenindicac, specrem constimies
Atunum non consticuie duo distincta. Imos
SiForma ilta specialis indiriduum consiuer
rec, urique qui indiriduum noum haberer,
haberet coram speciem et hcetiam percun-
ce Perro, cota specios humana periret. Mmod
abcurdisimum. F. non contticuiruua torma
specialii individuum ioni a A
45. LVOH ABI CAOENBE BTIBuSOuia
occidencin subltanciis patterioro LunT. C. AC
nullum postecius pocestu esse priori essens
riale. Ouiaomne esencialedeberresse simul
cum co,cui est csfencialeit esmos Cerrum:
Omne indiriduum es subttancia. Ac nultum
secidons pocest acui principium substan-
Eia, inquicZ aban. d. lib. de individ, const c quA e
cidens non est aptum lubstantixe essenciamis
constiruere, inguicirerum Z ab. lib. 2. de primo
Rer
et
1
d9
e
ui
p
epie
eiu
1 RC
AIn
um.
due
rer
Um
din
lune
egir
3l
dm
sa
seux
idua
e
lia
dits
1di
Pleu
AA
10
te

## Folio 559 — 85892398X:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
isi
qpet
duidi
OMt
(110
et
uid
Rer. Macer C. 17. Accidens qui substansiam
feceric, quaeric Scal. Exerc. 10. Non cerre pro
ducicur lubstancia nisia substanciq. F. non
conctirviur ab accidencibus individuum, ue
merico pydere debeatmedo Ouaectionarios
qui araerbuor ipsi ad mitellum numerum
contusiunt
46. Rectissime Scalis. Lxerc, 307, sect. 17.
Crassissimum (sacobiltarum leilicetittorum)
judicium sumerus enim, est res quadam
consequens griltencatm, et vasans per col-
lectionem unicorum. Non quia numetan
cur anima, dicemus essnumero distinsur
(ac proinde nec consticui) sed numerari,
guia sunc diverlae, hoc est separatx unitaces.
Non enim onima Caelaris consticuieur ab
unirare, sedejus gnicas ett, quia substancia,
quaedam est Hac Scaliser.
47. sam ergorandem omnibus cateris, 
hic occurrebant remoris, reliqua est Forms
individualis, quae indiriduum hoc, vel illud
immediace consticuit. Vis clarius? Petrus et
homo. Hlahocerso animam humonam, led
quae sua iptius sicnon Pauli, non Johannis
sed Pecrus à lua, l’gulus à lua, Johannes à
lua constiruicur, ee simul etiam ab aliis dix
Mtinguicur. Dgodqui ocxas iplus cocempla
Gameca cstiulansa, ut alibilo quicur scasiset.
12810 10sdao

## Folio 560 — 85892398X:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
560
98. RCCIBEVErA anima huniana jams
succedunt. Ila vero respiciute; Vel DuRL=
XHODEME, VeL OPERAFIOHEM.
49. Duxatrotem quidem: Onia de ani-
team esencian habere suam Cotistac ex di-
etIS. Acotnis essentiae affectus peculiaris est
is, quem vocancPhilosophi duracionem, id
CA, essenditractus continuatus, quod die
Scaliger EXerC, 359. Sect. 3 eestitit
30. EF haec ersd, quae anitia siChUMANa
ex
1307
doreur
le Pir
eia s
reso
det
de
e
dIm
nobis, d dispiciendum eAt. PR berosanita L. 1.
haec ittiorchlIs. B. ejus duracie corsictie
uimmorcalicate, Per ue liceat asbis logui
cum Scaliserod. Lxerc. est ebum. Ouia ani-
a humana ad Angelos proxime accedie.
Ac arum in Angelis inquie Scalic. d. FXerc.
Pinucis: Inicium habuerude anima nottrae
ett
et
dCa
2
alia a
uiti
Dn
luip
de
Ouia Finicae. Ac nullum sinicum ab aecerno. aque
Ouia pendecab alio. Renultum quod pen-
decab alio, aeternum est. E.de animae huma-
na inicium habuerune. Sed non habiturae
Tunc hnem. P. Immoreales sune, id quod
eciam taniores Aacuerune Philolopti e
POCEX.
5r. Philolophiinscenam prodeaneprimi
d racionibus velus clava terculis adverla-
rios compelcant de recundane Ecceenim
I. Nullum Cmplex resolviturin sua principia.
Nul.
lex
e
Bi
d
st
di
D
Xi
D
p et
de
e

## Folio 561 — 85892398X:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
SBC
Nullis enim componicur, inquie Scaliser
Exerc. 307. Sect. 20. Tlinc BC: Nulsum Amplex
resolritur in lua principia. Acanimahuma-
na est simplex. F. anima humana non celot-
vicur in sua peincipio. Ulcerius: Ouicquid
non resolvicursin lua principia, id sempet
manee, quod est. AEquod lemper ManCE
quod est; id immortale est. F. ec anima hu-
mana hmmorcalis cst.
52. IF. Nulla natura caelectis corrapcibi-
lis est Scalicer Lxercit. 307. fect. 20. AC pni-
maesnacura ceetestis. Nempe quinta essen-
tia, alia a GHACHOT ClEMENEOTUM naTUTA. SUINE
enim invenustissimi, inscitissimi, infelicis
i omniuma Audiolorum, qui putane ex
mulciplici materia, (Hlocenim Cunc elemen-
ca) aeque ejus forthis concaminatis, posse pet
Se seri Formam unam, qua torius molis au
TorScexistendi, line adventu exrernae Porma
unius, quarocum illud intide, deque ofcio
concinuitaris acq; unicatis concineatur, quod
anquie Scalicer d. l E. AnimanOn exitCOrru
Pribilis.
esse es tFCiO et
53. TLI. Sianima corrumpetur, vel a se, vel
ab aliO COFTUMPCEuT. Non à sC. Ouix, ut
Jam dictum, simplex est e caelestis. Non
ab alio: Duia non habereoucrarium. Acubi
non eA concrarium, ibi eciam non AICCoreU

## Folio 562 — 85892398X:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
562
prio, aue alterius destructio. P. plane non
corrumperur.
54. I. V. Si anima corrumperur, vel in ali
quidabibic vel in nihil. Non in aliquid. Duia
id ellecrolanima, vel pars ejus Si anima jam
ucique ipso remaneret. Si parsojam anima in
parces secari posser. Abturdum. Ouia est auc
ets0. Noninmihil. Duiaimpolsibile est ali
quid in nihilsua riabire. Oura sICuF PrO-
pria vi ex nihilo nihil Ec: Sic ex aliquo
propria ri nihil fieri unquam porest. B. ani-
Ma nOn COrrUMpITUE
5. V. Porest e haec, sicommode ee cum
erano salisaccipiatur, usurpari. . Dcus cAt
juctillimus. Cercum. C. bonispraemia, ma-
lis panas proxonet dinfliget. Et hoc cer-
tum. Fx d. Jam r. non tchoclemperinmun-
80. Nam boni lapissime a malis premun-
cur, ee lalcem non opprimuntur. Necesse cA
igicur rectare aliam vicam, in qua bonis
praemia in hoc mundo proxolica, oftetantur
e dinumerentur. Fconera mali lapissime
in omni rirunc rerum abundancia. F. Itet
rum necelle esrectare aliam vitam, in qua
mali poenis mulctentur et mactontur ater
nis. Sam ulcerius: Sibonorum rectat vica
eranquilla ec pacaca, malorum curbulenta
ec xcernum calamirola, urigi animahumu
na
di D
exi
liee
leiir
adar
o
agere
dene
1
sue
biss
p
io
1.
B
1 dDe
14
a
ene
re
icali
ime
olle
ads
da
Ely
a1

## Folio 563 — 85892398X:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
363
na immorcalis (c, necestum est. ACpriuS. B.
et posterius.
56. Poëcarum omnium instac SE nobis)
unus Virgiliys. Is enim Pheolosiam Poeta-
rum, qua est de animarum staru post hane
vicam complectensbonoru animas in cam-
Dis Flyhis omni circumAuere jucunditate
e laericiaue led molorum omnibus poenarum
Generib in larcarisxrernum exerceri, coei-
ceri, e direxari docet. Jam: Ouod non
elt, id non pocelt pertundi ulla jucunditare
et lrecicia, nec ullis eriam paenis caltigari. AC
quaesam animae namarae post hanc ricam
pertunduncur jucundicate, et laricia, quae-
dam vero paenis caltisaneur xcernis. L. non
PAnCno sunc, led omnino TuperlunE. COn-
eludo tandem. F. immorrales Tunc.
157. DuOAd OPFRATIONEM verO. Ouia
omnis substancia Bocest operari. Nulla enim
datur, quae plane ociola hc. Ae et anima lub-
Aantia est. Liad. L. d illa oporari porerit.
58. Ubi accendendum, cum aovo, tum
eronovo operario illa expediatur.
39. A Sro: Primacium hic agens estipsq
anima. Sic racio: Omnis subltancia lua in
opcratione esplimarium asens. Nam ac=
cidens non aoit, nili per rim sua substan-
EIX. Scalicer Lxerc. 6. sect. 5. Aconima

## Folio 564 — 85892398X:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
564
eA SubRaRL. FN aict. E. de anima hic prima
rium estagens.
sa
Ha
60. Iaque T R L FIOHE LNFOKMATIO
NIS, EII ACTTOHIS EXFEBIOKIS. VICI
6T, RATTORE INFORMAFKOMIS ipsa una
cum corpore consticuir compolcm. Fs
e
enim 103O rIS SOIaS CA errenexca ecotn
8 CopOut lupra explicatum. Pe haec in-
terna cst anima 2c10. Oua etiam de caula
nobis minus est obria. LaCeFHoS exquisia
illa coonitio, scilicet quomodo eu quobus
unum tiat, quomodo Forma sicin eoro, ee in
guacunque parte toca, deo dirina res FOr
ma est, uc cum At substantia, alam tocams
sui impleat substanciam ita, ue ex utraque
Hac unum, verecte Scal. Lxerc. 307. sect. 29.
62.) Ec haecactio medio indiget nullo, ve
docet Scal. Grerc. 307. sect. 15. ibi: Animam
anquie, propter suam dignitacem decettun
ei luis officiis, luasque exercere porectates
absque ullius accideneis autinhaerontis vel
praelidio reladminiculo, sed sine ullomedio
stacim per essentiam suam. H~C Scalicer.
Ouorlum ec collineat idem Scalicer Lrerc. b.
sect. S. ubi deanima agens, tandem subdic:
Ouid hinstrumento eget nullo:Morerenim
anima spiricum sineinstrumento, cum mo-
VeMUI. Duareis itur non porerie sine instru
SMENEO
BC
d
. C
a
ett
Dlene
ledt
a
une
10
A9C
09
MaX
sect.
dive
iI
die
de
18
Ede
B0Ec
di
. D
AE
4. 1
e

## Folio 565 — 85892398X:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
sit
565
mentoficurare. Hominesignavi, sentuum
mancipia, remere instrumencum accribuunt
tam divinae pocectati, Caecicerum Scaliger.
63. RATIONE ACYIOWIS EXTERIORISOC.
CUETUNE POPENZIE eC INNATA eRINCI
PIL.
64. POTEHTKE, quae e alias Facultates
animae vocantur, in ab anima realiterdiste
rant insens eltinter Dd. concrovertia, Alit
ajune, alii nesanE.
65. Dui ajune, sC argumentantur: P.B.
eiens s effectum, differunt realicer. AC ani-
maest efficiens, porentia effectum. F. anima
eepocencix ejus difterunt realiter. Vet sC:
Subjectum ee adjunctum differunt realiter.
Acanima est subjectum, potencia ejus sunt.
adjuncta. F. difserune realiter.
66. Oui nesane intellectum ee volunca.
cem. (De hilco enim porenciis Cublimiori-
bus nobis jam quaestio) cancum ratione, leu
ue loquitur scaliser, detinitione distingui
alterunt. Apponam verba Scaligeri FxerC.
307. sect. 15. Ulna res, inquie, anima, incelle.
etus, voluncas. Apimatamen essentiam di-
cie, intellectus ca est ipla essentia, uc appre-
hendic, voluntas est idem, quodilla essentia
incelligenis, atque exrendens sele adillam
remcognitam pociundam. Sic ridemus:
In
3
Ejus

## Folio 566 — 85892398X:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
566
Ejuldem rei divertas esse notiones, quas Bar-
bare quidem barbaris, sed non inseice apud
doctosformalicates appellabamus. IeC Scala
67. Paucis, utommiahaec complectarcum
Scal. d. Fxerc. Inrellectus _voInFAS, CES IunE
una res comen distinguuntur ratione. Sune
enim affectus anima proprii non acciden-
tales, sed una res cum ipsa. Undo, vel quiris
collegericonimam e porentias sublimiores,
quales inceilectus e yolunEAS CZ MENTE SiA
sixerirealicer non dictinsui. Oga eam en in.
quaestione cum varia sele ucrinque oHerANE
e ingerane praecipicia, luo loco e tempore
e dehacfulius et distinctius agctur.
68. Hloc jam ut cerrum pono: Animas
IsIc per porentias. Oux nunquam corrum-
puntur. Nullo enim Reri modo potest, ue
vires animae corrumpantur. Sunt enim pro-
priae ipsius substonrix sive essenrix, urloqui-
tur Scaliger Fxerc. 101. sect. 17. Vis argumen
ihaec: Ouacunque rires proprixe lune ani-
ae essentia, illae non postune corrumpi. AC
hxe, de quibus jam quaettio, lunt propria ani-
maeesentix. F. non possunt corrumpi. Pu-
ra, quoad essentia sune, ec sic actus primi.
Nam quoad opcracionem nihilimpedic, e
hic vires anime, uc ica loquar, differri, vel
luspendisrelerlam inhriberi. Apponam
110.
d
AO
et
1O
u
Aur
e
Pau
Ur.
aeu
livi
our
H0C
M
10.
i
i
e

## Folio 567 — 85892398X:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
Ie
16.
sterum verba Scaligeri exdict. Exerc. Non
Temper est necesle, inquic, ese in actu, (lo
quituroutem de anima pocentiis) quem
lecundum vocant. Non semper incelligi-
mus, non sempermucamus locum. Non
Temper nucrimur. Duin Caepe minuimur.
Ergo non celtac hic facultas, qua perpetua
et immucabilis, sed cessat opera, ue idem
loquitur Scaliger.
69. THHaTa BEIVCTeTA, _ illa d
non paucis line omni tamen ratione, ne-
BanEUT. Sunt tamen _ alii, qui eriamin
hac nacura corrupta qualdam existaimasi
ne divina restare reliquias ex multis depre-
hendunt. Sic infixum animis, inquie
Pbilippus libr. 4. Dialect. pagin. 235. Princi.
Pia, hocest, has naturales nocirias conerue.
re eum mente divina de transtulas esse di-
vinitus in homines, de propterea veras.
cercas, ac immotas esse d rectrices vita, d
ex eis artes exstrui, ac in qualibet arce ica
plurimum prosicere discences, l hostontes
Quaerane, de adhaec exordia rerocare praece
Dta Audcane. FIac Philippus. Sed de hilce
alibi tustuS.
70. Oronovo. Hliciterum divolx, ani
mae humgnae actendendae actiones, qua d
antea acractu.

## Folio 568 — 85892398X:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
568
7. Trroema rro Requidem àcora animao
lam: Ibicunq; omnes parces animatae lunti
ibi etiam anima ipta adsic necestum est. AF
in corporehumano omnes parces (solida e
Fulciences, ur in libello de Anima, Ceu arbeco
ronogiae farius declaratum est.) L. _ inomni
bus, iltis parcibus humani corporis anima
adhc, necestum est.
72. Sed camen non quaeris animae ope
racio a quaris expedicur parce, sed demum
ca, ubi instrumenta Deus appoluie conre-
miencia. FAenim indubicacae vericaris hoc
axioma Phylicorum. Animae pocestas ibi
exerit operacionem, ubi luneinstrumcnta.
73. ACTIOHES ANTMECaTerEnOn lune.
unius generis. Ouaedam enim unt inferio-
res, quadam sublimiores.
74. Inferiores non luncicerum unius ge-
neris, sedvarix, imd etiam contraria. Idem
principium contrariorum moruum eltani-
ma, inquieScalis. Fxerc. 312. Sie  idem Sca-
liger Exenc. 307. sect. 12. animam outorem ef-
sc omnium functionum, omnium mocuum,
etiam contrariorum in eodem Corpore, cu-
dus Potens (IE, docet.
75. Sublimiores luncintelligere d vellé.
Et haecnon dependene à corpore ut instru
menco coordinato ee conjuncto ad incelle.
ctionem,
Meta
5
vei
de
De
Pore
lenius
illima

## Folio 569 — 85892398X:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
A
569
ctionem, quamris dependeaneab eo ratio-
ne phancalmatum, quibus opus habet in-
tellectus objectire, et ratione dilpolicionis
corporis acspiricuum. Paueis: Incellectus
eset phancalmacibus, sed ance propriam
luam istam opcrationem in hacnon estom-
elius alligacus, seu addictus ulli pasticorpo
ristanquam instrumento. Ouia nonsunitum
corporeinter operandum, uefuse explicae
Coclenius in adversar. 9. 47. EL, cancum de
Anima humana. In Phrlicorum noctro.
rum lib. 8 exetera, qua hicpraet b
C Ann
teriras Fulius explica.
buntur.
d
pure
du
 To 
10

## Folio 570 — 85892398X:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
et120
ZXNOFIZ CASi LV.
Constiru Spiteualis.
tio seu Finira.
essentia. Simplet 8
Royiae
avit ac
anima
hunam 1i
na. 
suo vero
Meta-
physicat
1,
constac.
randa
XIO.
use
M
d4. 
Im
Rotie
laph
isi
dus
lach
1716.
et
Aeur
20
derec
M
et
Iu2
290
de
Ani
lutio
9p
A
Xere
8.
ocalic
d20
IB.
CX
d.
iffere-(
caru
Linseriorum
spectu Farundem animarum human
narum inter se.
Superiorum
Consti
tuta c0-
dicios
Durarionem. Est immorta
ccide–
ria, quae
respicint
Opera
tionem.
11c 
(Informarion
ten-
5
un
lia
p
im
ee
pia.
nomono.

## Folio 571 — 85892398X:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
A XLOM A T A.
291. A Nima es. pars composici alceri
L parri dans esC. Scalis in Fippocrat.
de Insomn. fol. 11.
Forq. Anima racionalis habet esscincelle-
ctuale impertectum. nequecongenicam re
rum noticiam. Fr. Fustacb. a Sancto Paulo
Mecapb. part. 4. disp. 2. 9. 3. Pa5. 67.
1915. Hlinc corporiuniridebee, ut illam a
Censilibus per sensus corporis hauriat. Fr.
Fustach. d. l. Pa5. 67.
1916. Anima humanae quocidie à Deo
CreAnEUT. Zabarell. 2. de prim. Rer. mater. 6. 20.
fol. 205. lit. B. FcAnima in homine à calo
nora creata adrenitpost Facus arricularion
nem, qua eunc  ZITa illa homo AI. Scalie.
Exerc. 290. sect. 2. Addc Hieron. Fracostorium
lib. de Anima. pas. 560. Sed de hac quaeltione
AlibiEnaS.
1917. Anima ccelestis est d divina. Scali-
Per Exerc. 307. sect. 14.
1918. Anima non es compolica ex princi.
DIIS. Scalie. d. Fxerc: sect. 14.
1920. F. nec solubilis est in principia. Sca-
licer d. CXerc. sect. 14.
192L. MRima ee incellectus unum sune.
idcalie. d. F BtB. 307. sect. 14. so al st
19220

## Folio 572 — 85892398X:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
3
2922. Anima lua essentio, Cincreali poro-
Racum disjunctiones est principium sibiipsI
avraecs. Scalig. d. Fxerc. 307. sect. 15.
1923. Anima humana est regula pene
omnium virenjum. Scal. Fxer 162. sect 5.
1924. Animte numero male distinouum
Tur. Scalis. Exerc. 307. Sect. 17.
1925. Anima est quinta essencia. Scal, dict
ExerE 307. Sect 29.
1926. Anima fungitur suis obticiis lineul-
lomedio, cacim per essenciam Cuam. Scalisa
A. F. Xer6. 307. Sect. 15.
1927. Anima est immortalis. Scalie. duct.
ExerC. secto 14.
1928. Animae principium est Deus. Scal.
Exerc. 297. Sect. 3.
1929. Anima non poresta Facultate Fle-
mencari produci. Zabarell. lib. de Mente Hum.
C.9. fol. 869.
1930. Duare: Principium actirum habet
externum, nempecaeleste atqi dirinum. Lab.
d. l. fol. 869.
1931. Nullaanimae pars, nerationalis qui
dem, extrinsecus accedie. Zabar. lib. de Men-
re FTuman. 6. 9. fol. 867.
1932. In corpore nulla alia est caus unio-
niscum anima, quam potentia in corpore.
ex suscipien di et rerinendianimam. Cornel.
Mar.
lest
ast
cinu
e
epto
95)
e
1s
llis
36
lIe
llec
deeo
1932
e
lisect
140
iller
1
17.

## Folio 573 — 85892398X:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Marcim Comp. Mecaphys. pagins 2971  3c
1933. Inanima nostra lunc principia n+
curalias d nacurales inclinariones in diverlis
ad diversas scientias de artes. Favellus in 9.
Metaph. Arist, g. 14. pae 1540.
1954. Anima racionalis non est Forma,
asHene, sed inFormans. Favell. in 12. Mecapb.
Arist. g. 6. Pa5. 665.
F935. AHITHX VIrES NON COTrUMPUnEHE
Scalic. Exerot rOE. Sect. 17. 
1036. Ahima vis eadem est, inserumencum
minuicurde descrelcit. Scal. Lxerc. 23 sect. 2.
1937. Fadem anima omnes secum adtere
pertectiones. Scal. L. XerC. 290. sect. 2.
2938. Anima nostra per essenciam una, AC
Plures per intellectionem. Scal. LXerC. 69-s
1939. Anima rationalis nulla Cuivarce
CArCE ratiONE. Scalis. FxerC. 299. fect. 2. 
307. Sect. 5.
1940. Anima limplex, mulciplex; ulti
Pliciter. Scalic. in 1. Aristot. de plant. fol. 17.
1941. Simplex substancia. Scalis. dict. l.
(ol. 27.
es
1942. Mulciplex pocestato. Scal. d. l. fol. 17.
Seu: Anima substancia simplex est d una,
Pocestace maleiplex de multa. Scai inl. Tbeo-
Phrast. de caus. plant. C. 21 f0l. 42.
2943. Mulciplisites objectorum coenicio.

## Folio 574 — 85892398X:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
74
ne a quibus eliciuncuractiones. Scaliser a. L
fol. 17.
2944. Anima nostra corpescic ocio, tre
quencioribus officiis, functionum crebricate
mulco regetior eradit. Scalis. in 2. Aristot. de
Plant. Foli5.  HC
die st
194.1 Iam: Concipic ex dirinitate lua in
scipla, et parie praeclaras illas Poboles, Guae
Tunc attinos caelestium opcrationum, itaque
decedic nihil. Scalis. a. l. fol. 115.
1946. Anima immacerialis est. Scalis. in
2. Fheophrast. de caus. plant. capit. 15. fom
56.
1947. Quare non exercemporis ipse dit
cessus, sicuri ne accelsio quidem in genera-
cione. Scaliger d. l. fol. 136.
1948. Fic enim inmomenio. Scalis. d. l
fol. 136.
1949. Anima corporis domina eAt. Scal.
in 10. Aristor. de Fistor. animal. cap. 5. pagins
105.
V. 80. IIne: Vchementer ablurdum est ani
mam a corpore accipere jusum lerrituriss
Scalig. d. l. C. 5. pa8. 105.
1951. Anima incellectira penitus est inex.
cenla. Javell. in 8. Metaph. Arist. 9. 4. Pasin
401.
1952. Anima incellectira cA separabills
aler
stor
Un
e
Lu
hi
pe
de
M
h.t
d. F

## Folio 575 — 85892398X:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
0
575
dmateria quond esse. Y avell. in 8. Mecaphys.
Aristor. 9. 5. fol. 413. Sed deanima, uc e de
intellectu e caeceris toculcatibus plura appo
lica sunc axiomnta in lib. noctro 8. Phrlicor.
suxe ibidem videantur, e cum hilce conjun-
BARTAK
SDC D. C dd D; C
CADUF V
De substantia corperea, e
specie de Alateria prima.
so Y. Y Actenus substancia spiricualis; uc est
Angelus de Animahumana explicaca
et Succedic nunc coporea. s
2. Bl vero substantia corporea, qua mole
corporis praedica est. Sic Forre exnacura rela
corum describam. Spiricualism. corpusnon
habec. Atsubctacia corpares habet. Per COrP
enim et proprer corpus corporea dicitur, a
ec ipsum vocabulum haud difficulrer innuie
3. Fcrero de hac est Zcuaronoxia, quxe est
Pars Mccaphysicae speciasis, quae asic de lube
Hancia corporea
4. FA parsMecaphylca. Outaagitde F
sibus veEncib. Sedcamen est specialis. Duia
a811

## Folio 576 — 85892398X:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
576
asie de Fneis specie, substantia nempe cor-
porca, quod ec hic Racim atractum. Sedagie
non aliter quam iplum Mecaphysices For-
male permictie  d est  
3. Underelquiris collegerit hanC (coparO
aoriar omnino distinguendam esse ab ca,
quae cst Physices. Nam Phylica agit de (uB-
Cancia corporea, quaccuus illa est naturalis
scuucalii loquuntur, quacenus est mobilis.
AC hocnon accendit Metaphytica.
6, EAqUe SUIBSTANFIA CORPOREA, vel
PRFMA, VeL APRIMTA BETA.
7. PRLMALCA MATERIA exiuK. Ouade
rideatur aristoreles 1. Phy S. Zabarell. lib. des
di
materia prima peculiaribus. Scalis. F. xerc. b. 9. De
37. 102. sect. 3. 251. 6 passim. Hlanononnulli
immaceriatam vocane, quamrisid Ranaicti
ad Albim non placeac. Sed non iltum can,
tum curamus, quancum aue numerum lu
dus, auc correncia Aumina ripas.
18. ECcC: Maceria est Tubltancia. C er-
enmm. Duia ex ea Ac substancia, AF CxHON
subitancia, non pocesthientubstantia. F. X
maceria prima substantia sic, necessum est.
Eggi Corporea. Nam: Px quocunqs cOrpuS
Ac, id ex ipsum corporeum hc, neceltum est.
AC ex mareria primA AECOrPUSIF. eC ip (2 COF-
porea t, neceslum et. Sed inrerim tamen
est
30.
AV
lo
e
e
e
xe
de
v
Pus
dealu
Ie
1d
im
osir
e
Aox
ile
D. 
1

## Folio 577 — 85892398X:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
estimmareriata. Ouia maceria haec aliam
mareriam non habet, aliasdandus eset pro-
Cessusin inAnicum, a quo totaabhorret Na-
rura, quod sicaperec Rana ilta, non eam cur-
picer prodera luam Rulcitiam.
9. Lc vero de maceria prima varia opud
Doctores dispucara sunc olim, atque eciam-
num disputantur. Nosjam cosimur ourar ea
Pc. Ouare duas rancum jam accinsimus
quaestiones, nempe:
L. AN, SFF3
TI. OVTD SIF:
20. AN SZT. Necac Ramus lib. 1. Scholar.
Chysic. C. 9. Casmannus in quaest. Marinis g. 2.
Pa8 30. (5 in Somatolosia seneral. b. 1. Pa5. 70.
attiem AmUS nOS ducti, CIM R A T LON A BUS
OKAVISSEMIS, cum DoctOrM AUXORITA.
TIBUS CERTISSIMIS.
AF. R A FFON ES prO tempore sINE hX
Pauculae: I. Non darue in eansis inhnitum.
Duia tandem diverrendum estad unum, in
quo acquieleas, quodicto in senere primum
sic, iphus vero caula nulla, ucin simili loqui-
cur Scaliger lib. 5. de cans. latin. ling. c. 68. AC
dabitur in causis intinicum, snon derur in
ordine materierum prima quaedam. F. illa
Omnino danda est, uc infinicum, a quo alias
omnis catura abhorree, eritetur.

## Folio 578 — 85892398X:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
12. II. Res ad specialia deducta eradee
clarior. Ouore ad nacuralia corpora, in qui-
bushujus ulus maxime occurrerie, descenda
mus, de sc cum Sristorele 2. Phys. Labar. lib. 1.
de prim. Rer materia. c. Z. inFeramus: ubicun
que est substancia mucatio, ibi eriam est sub
jectamaceria. Racio est manifesta. Duia
in omnilubsancie gencracione, Forma prior
expellicur ee alia lubic. FA enim generacio
actio in substaacio, a substantia, ad substan=
tiam, quod ait Scaliger inl. Pristot. de plants
fol. 42. Cs in eundem fol. 56. eneratio, inquits
actio eAt ad substanciam. Duod aurem cor
rumpic hoc, idem signithoc aliud, authoc
proporcionale, auchoc simile, auc in actum
producir, quod eratin pocentia, sic est cor
suptio potentia actus generario. HlaC Sca
liger. Imo clarius ec praeclarius idem Scaliu
ser Exerc. 6. sect. 5. Forma, inquir, qua ad id
ulque momentitueratin axentis potestace.
praeducicur abibloasere, hieutforma scomni
a fabro ee sic actum ur Cc, Ac, acqueob eoin
maceriam incroducitur. Ouare ex materia
quae estin actu, d actu, qui est in actu, ficune
actum, esse compolicum maceriale. Fx qui-
buscollise: Ubicunque est sybstantiae gene-
racio, seu mutatio; ibi etiam esse maceriamm
subjectam. Id quod de insuperipta arcificia
lia
Co
il ex
bi
1
edix
10F
2d
11
1
la
Oc
Ll1
Dec
3i
De
De
alio

## Folio 579 — 85892398X:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
lia ad oculum demonstrane. Fit ex ligno sea-
mnum, moxgne taber cidem quercui tor-
mam abaci imponie. Stacuarius joris, IF
chicectus cioni, uc loquitur Scaliger lib. 1. de
caus. larin. ling. c. 1. AC hichabes commune
subjectum, quod modo scamni, modo aba-
ei nodoforis, modocieni Formam recipit.
B. de in substancia mucatione, utcale quod.
dain commune subjectum decur, omnino
erit necessum.
23. Jam sublume: Aequi in generatio-
ne corporum nacuralium est mucatio sub.
sanrix: Id quod ipsa experiencia quocidia
na contirmar es cestatur. Ficenim ex aqua.
aer, ex aëre ignis: Hlabes simplicem, quam
vocant generationem. F. urigs aqua moxha-
bebicforimam aquae mox aeris, aermoxha-
bebit formam aeris, moxibnis. Sic e ex
oro tic pullus, ex pullo demortuo vermes,
Erso orum mox habebi formam ovi,
mox pulli, pullus moxhabebictormam pul-
li mox rermium. Lelic in omnibus substan
cix mucacionibus. F. comune quoddam lib-
jectum necellarid requiretur. Iludnon eAt,
nis maceria, quia haecuna est rebus omni-
bus materialibus communis, uc loquitur
Scalior Exerc. 9.
14. AuxOP1FAFBS. HuCpercinenE.
602
OMMSS

## Folio 580 — 85892398X:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
580
omnesillae, quae Tupra detacta. Conterince
ri Arist. 1. PhYS. c. 6. EC nunc secucOS Za
bar. b. 1. de mat. prima. C. 3. 55 Piccolom. l. t.
demat. prima c. 3. Ubi rationes opponit le-
decim, quae exindepeci pottunt. Perer. l. 5.
Phys. c. 18. (5 seq. Scal. F, Xerc. 359. sect. 12. L. X.
102. sect. 3. Inlib. Arist. deplant. f. 40. 6534. de
plant. LXerc. 307. Sect. 17.
15. Ov1 D SFI. Dehinitiono haec expli-
canda eric. Sed admodum difficilis est illay
nam quod inquic Scal. in l 2. arist. de plant.
fol. 82. Maceriae ipC. eH, r0 l ir eivau, quae
non elttormo. Sed hoc quoddam, cujus
nocio propter obscuritarem tam Caret des-
enatione, quam percipicur incellectione.
Ouo de causa mareriae pene SdEroris co
res est a PhiloCopho dicta picta, praedicata,
ostentatos decantata, ut loca recensere pi
Dedt, utiterum loquitur. Scalicer Fxercit. 17.
quo ctiam nomine Deum ee maceriam, qu’on
ad cognoscendi dissicultarem opponir sca-
lis. Exerc. 359. Sect. 12. DeuS, inquit, pFOPICE
immenhtacem luce sua obruiraciem huma-
Di incellectus. Maceria primarora Fugie
meneis noltrae caprum sus obscuritare ocque
numilitace. Ouarico magis ejus pars acque
ca quidem, quae in ipla obcincericem; quam
opsa obtinet im rebus macerialibus. Ou0d
enim
leA
1B
e
re
d
lalise
dlexi
10
16.
Ad
e10
Mo
64
UC
te
185)
ane f
te
l
jeri
V
ICY
de
d1

## Folio 581 — 85892398X:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
58
enim est in elemento materia primae, hoc
est, in traceria prima ipliusmet macerix (uu
esse Hlac Scalioer. Quicquid uc, aliquid es-
men crit,  concipimus, quod quamquam
haud implec incellectum noctrum, non co
men eum racuum plane relinquit, uc ice
rum loquar verbis Scaligeri, sic ersd haec
qualiscunque materis primae descriptio.
Maceria primqe est Ens, ex quocanquam sub.
jecto primum inexistente kc aliud.
26. FIF EAS. Nam habet per le luam eF
Tenciam. Maceriae ipsi est luum x li civai.
quaenon eAt formo, led hoc quiddam, cu-
jus norio propcer obscuricatem. Cam caret
designatione, quam percipitur intellectio-
ne ueloquitur Scalie. in Arist, de plant. fol. 87.
Duicquid rero tuam habet eslentiam, id c
numero Encium ejicinon porelt. Deforma
alias loquons. Scalie. comment. in 2. Arist. de
plant. fol. 87. Nobiliorem, inquic. Nam at
perfcilcitura datore: lea dac ipla materia,
uc sic hocquiddam, ee quali facit eam. Ad
dic Scalis. explicacionis ergo. Dico aucem
quasi, propterea quod materia eM perle Fns.
adjecta est ratio. Ouippe substancia per se
elt, etiam sejuncta adrenientisformaeracio
ne. Vis rationis est: Ouicquid per le est lub
danria, id eriam est perle Lns. AC materia

## Folio 582 — 85892398X:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
582
prima, ( de qua hicimprimis agicur) eA pet
Se substancia. Nam non Aclimpliciter a For.
ma, sed ue sr hoc, due hoclub forma, qua
illi csadrentitia. P maceria prima per le est
Fns. Dum: Frierel Ensrelnon Fns. Aenon
estnon ens. Nam ex non entenihilHL AC
ex maceria ex Forma sic mareriale compoti
cum, quo dait Scalie. Exerc. 6. sect. 5. F. erir
Ens. Id ec ipsum icerum manifectis verbis
docet Scalis. Exerc. 359. sect. 12. Materia
vero prima, inquit, tamerhieA pocentia pu
ra ad Formam, uc hac Flemencum: Pamen
iela quoguentens quiddam est ab aliis le-
paracum. Compolia est exsuo ese de lua.
esencia. Fis essentia est id quod habet pro-
portionem differencia, dicirurqi differentia
in specierum consticutione. Hlac Scalig. P.
omnino dabicurmareriae istius essentia.
17. Oua vero sic, ec quo homine ran
dem illa macerix essentia indigitanda, in
hoc laborant rehementer Doctores. Alii
hanc forma carenciam esse ajune. Sed jure
improbatur a Scaligero in 1. Arist. de plant.
fol. 16. non rerum est, inquie, Formarum ca-
renuiam esse centiam materia prime: adie-
eta elt racio: Privacio, inquit, cum senihil.
entis causa nullo modo esse porest. Hinesic:
Nulla priracio porest este caula aue Forma
CntIS.
el
dea
DOt
1
lane
dh
Il
lane
l
eo
et
la
0
Ae
12

## Folio 583 — 85892398X:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
583
entis. Ac carencia Formarum in maceriq
est privatio. F. non porest esse caula aut For-
maEncis. Alii porentium ad formam reci
Diendam hujus essenciam esse exictimane, à
qua etiam Cencentia non videri pocerat esse
alionus iple Scalig. d. Fverc. 359. sect. 12. ibi:
Est _ in materia Formalis ejus substancia, que
nominecaret, propreren q’e lero d a pau-
eis non nili acucislimis Capiencibus cognita
eAt. Adumbeatur a nocione quadam, qua
apricudo dicicur ad receptionem torma. Sed
neque haec sublictere pocest. Ratio est. NuL
lum posterius est Forma prioris. Seu nullum
adjunctum est Forma sui subjecti. ACpOten
tia illa seu opticudoad receptionem Formae
est posteriorip (o essentia, seu est adjunctum
maceriae. Hlac pocencia (puta, Gapta cst ad
Formam recipiendam) non crit x li cireivas
Macoriae, sed est x schormanans ab illa na-
cura, quae differencia est illius essencialis, in-
quic Scalie. in 1. Aristot. de plant. fol. 16. F. illa
non poret esse forma Cou essentia maceria.
18. Rectius ergo Scalig. d. Fxerc. 359. sect.
22. tandem sigic podem e ex sententia pro-
Pria philosophacur. Maceriae primae essentia,
inquie, eAt perfectio ejus, ut est aliquid Ens
substanciale ab aliis separarum: Sed cA
emperfectio ad ulreriora enria, ucper Forma-
004
rum

## Folio 584 — 85892398X:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
584
rum receptionem persiei possit. Frilleipse
etiamnum clariudicto Com. in 1. Aristet. de
plant. fol. 16. F jus equidem (de maceria lo.
quitur) inquie, esentia puro appecitum per
fectionis, quo parara est ac prestolatur omni-
buS Forrais. FC MOX: FIXeC nAcUITA PerE-
cic iplam maceriam duobusmomentis. Pri-
mouehcmaterio, e hoc quodipla est sibio
Altero, uc (ichoc, quad estnunquam separa-
tum, nec rempore necnatura ab eo, quod ett
esle alterius, non canquam cermini adquem.
reteracur, ledranquam parscorius. Ouare
nacura illa cum Ex prior, quam esse, quae est
alterius, erie eciam prior quam illa pocencian
qua porest alterius esse. Flaec Scaliser.
19. Sed pergamus in explicationé detini-
tionis. Exquo. Hlocenim proprium est, uc
dictum supra d. l. 1. maceria in genere conti
dera, et cujulvis, F. de maceria erie prima.
Unde _ Aristotelo b. 1. Phys. EE X, inquit, zlve-
Ta U.EC Soalig in 2. Arist de planc. Fol. 124. hoc
expresse mareria alcribic. Maceria 55 S. LO.
cus ap E Plontocor 84 5. Sed addo: Tan-
quam sybjocto; Nam est hXC LPWOTOV LONCI
peluor, utrocac eriam aristotel. d. l. Ouod
ad differenciam Forma ucrinque spectat.
Nam, othi de Forma est in composico, estenim
aeque acmaceria causa interna, ex quascum
ma
heri
l. 27
unc(.
quaec
An
rne.
112. 1
ee
ins
20X
.oc
Murd
Acepe
peio
dn
est
de
re
djectur
quic
dexi
o
MI3
comm
n
am
De DUF
et
Nex
din
ad
d
18. 10
10d
rist. d

## Folio 585 — 85892398X:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
s
30s
materia unum Ac, ur docet Scalis. Fxerc. 307.
fect. 27. tamen ex illa composicum heri, non
dicuncliniores. Sed porius per Formam ef
le, qua de causailla errenexoia rocatur pas-
sim Aristorel. de Scaligero. ACevrenexea eA TE-
acorns. Cum Formam dixeris. d. Pxercit. 307s
Sect. 22. inquic Scalig. Intelliges immateriali-
tacem, simplicicatem, porettatem, perfectio.
nem informacionem. Hocn. est er quodin-
nuir moxImuS Pocrarum: totOSq; intula per
aet Hlocest re quia estulcima Forma (10.
quicur de anima inspecic) subcaelectibus de
princepsinferiorum, Anisac perfectio. Hoc
est Excrpose, Ucipla sic omnium functio-
num. Deindcecli ines in compoliro, iamen
inelt, non ur subjectum, sed ut perfectio ad
subjectum accedens. Ouia incellisimus
inquic d. Exerc. Scalis. Pxerc. 27. Maceriam.
Praexictere ac praeporari ad recipiendum.
Forma vero adrenit in ipla generarione. F. F
d. Comm. in Arist. de plant. fol. 87. Formama-
reriam non ese facit simplicicer. Ced ut siC.
hoc aut (ub se, id est sub ipla forma, qua
illi est adrenticia. Hxc Scalis. Recipit ergo
maceria formam, ut subjectum tuum adjun-
ctum. Unde et appolire à Platone in Timao
Xcea locus, Formarum nempe appellatur, ut
e oson, ur d wardexes. Vide Scalis. in
adrist. de plant. fol. 1b. (5 Fxerc. 10. in finc.
90
20. Ad.

## Folio 586 — 85892398X:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
386
E0. Addo: Primum inexistente. Nam
materia euiris proprium cstinesse. APnON
Temperprimum. Hlocergo adjectum, tum
ad differentiam materix secunda, nam d
haec inest, sed non primum, cum ad difte-
rentiam Formae. Nam ec haecinest, sed non
primum, sed quasi secundaria opera. Nam
ad maceriam praexiltentem, ac ad recipien-
dam praepararam demum accedic, est adren-
ticia, veloquitur scalis. d. l. Imo Formam
exictere faciemateria, inquit Scal. d. l. fol. 87.
Encelechia quoque cA, qua se substernie
ita Formae, uc eam exictere Faciat, quae seor
sim non exce, ledscin poreltare etficienris.
Haec Scalicer.
21. Addo: Fic aliud, compolitum, nemi-
De, ec illud unum, quod uc ex duobus cA
conttacum: Ica eriam in haec duo mencis
appullu porest resolri. Omne enim compo.
Ticum in 09, ex quibus constac, l non reip (aec
actu, tamen mentiscogiratione.
22. A primâ orea Ceu mareriora: Ilac quid
hic. iplum nomen indicar. Dicitur enim
orra aprima illa maceria, ac proinde mare
tincas quia maceriam habet. Elbi accipien-
da mareria, non quae alias Metaphrlica, auE
incellisibilisrocarur. Exhacsenim substan-
eix contieri poltunenullae. Sed qua proprie
Phy
Ilea
POre
Dle
v
isse
ues
ii
1
de
dic
ne (IF
dip
di
la
d
c
n
aet
23
d
1
d
aa
I
1
e
deat
b
ld
Deal
e
llu

## Folio 587 — 85892398X:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
58)
Physica appeltatur. Nam haec demuint est
corporea. Unde e in compositione, licum
Forma substanciali conjunsacur, unum com-
Polcum, quod nacurgle corpus ob iddicicur,
emergit.
23. Maceriara ergo haec est substantia. F. X
Formata. Omnisforma, qua Forma, unicas
est macerix. Neque heri pocestullo modo.
ue aliquidactusicforme, quod a materia cA
Separatum. Timpl. 3. Metaph. 6, 2. 9. 66. Ubi-
cunque est maceria, ibi etiam est Forma, in-
quic Scal. Exerc. 101. sect. 1. Nulla eAt maroris.
quinhabeat suam conrenientem formam
inquir irerum Scalis. Exerc. 6. Formaninilo
maeisa macerta separata est, quam macerie à
seipla inquiciterum Scaliz. Exerc. 5. Sect. 1.
propterea quia tunc caula internae, muruas
coordinatione inter se ultro cieroque dantes
acque accipientes, luo ueraque modo aliquam
perfectionem. Ecenim Forma idasic, ucma-
ceria sirhoc aliquid. Maceria videtur agere
ueforma existat. Non enim esecunum ex
principiis, nih aliquid Faceret. Sine ed lane
Forma non porest existere. Fciplum existere
aliquid est. Idisicuriplum, quod cA exitte.
re, praeltatura maceria, uc acute haec expli.
eac Scalie. L.XerC. 307. Sect. 27.
24. F. RGE HaCVOL SIMPLEX, Vel COMROSITA,
leumexxancalias rocant.

## Folio 588 — 85892398X:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
588.
25, SIMPLEx est, quae ex Flemenris non
est compolica. Ex Elementis, inquamon
es compolica. Nam aliashiclempermente
1
1
tuncilla revolrenda e recolenda, qua supra pio
decomposirione ee Mecanhylica e Physica
actacta. Mecaphysice loquendo eriam illa
quae hic simplices vocancur substgneia, com
policx luncomnes Phrlice, e hicquadam
occurrit compositio nempequa est ex pein
cipiis Phrsicis. Forman puca ex maceria. ud
etiam de causa materiatae, eque ac cxtera
haedicuncur substancia.
26. Non vero illa, quae est ex Flementis.
Nam alias calum de Cella estene Elemen
raria, ac proinde eciam morum Elemento.
rumimitari deberent. Ratio es manifecta,
omne compolicum morum imitacurlui lim-
plicis. Acccelum ex Celle nionimitancur mo-
cum sui Emplicis, Elementorum pura. Nam
illa feruncur rel deortum vel surtum. AEca
tum moretur circulariter. P calum ex Ble
meneisnon estcompositum. Imo,  eset ex
Flementis, necellariu ellet vel grare, vel le-
ve, aliisque praedicum qualitatibus. Ouia
haec es Esemeneorum condirio, quam et
mixraxmulancur. Atcalum nequeocaves
neque lene et. Scal. Pxerc. 101. sect. 18. neqi
exiam aliis eA praedirum qualitatibus. Ouia
sunC
10
e
e
HI

## Folio 589 — 85892398X:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
p
129
Del
que
et
id
piia
q
Aed
16
et
led
e
sunccceli sine qualicate etficientes qualica
tem. Sicuti lne corrupcione sunt de esticiiné
corruptionem, quod inquie Scal. PXerC. 75.
sect. 3. Deindeipla Flementa essent ex Fle-
mentis compolica. Ablurdum. Wihil enim
ex leipsocomponicur. Pec enim unum de
idem componehs e componendum. Ab-
Turdum. Componens enim prius est com-
Donendo. Aenihil scipso peius. F. nec Ele-
Menta ex Flemencis erunt compolica.
27. F.s ErOO SUIBSTANTFA SIMELEX, Vel
RTHEREA, vel SUBCUNARIS.
28.AIHEREA CA, quae radionem illam
aetherea occupar. Sic a locodeleribreurlane
Sunicenim alias dua resiones: Una xtherea,
eorus nempe ille cractus, in quo ecelum 
Rellae contiteneur, d contitruo Hocucir-
CUMFCTUATT XE CIFCUM QUCHNEUF. AILera
SUIBEUHARIS) Gux diridieuE prONUMOrO Ele-
MenEorUm, Suiprema enimestignes, huie
Proxima est aerea, qua icerum dispescieur
in cresresiones, una cA suprema, pura ae
ris, nam aliasignea hac superior est. Alcera
est madia, cercia estintima, in qua nostrabi-
tamus, Rerea ricina est aquea, de demums
omnium intima estterrca.
29. Adexa nonaburendo, aut ab ardore
diei roluie aristotoles, led qu rolebanc hoc

## Folio 590 — 85892398X:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Veceres castigat, de a perpetuo cyrsu, deduxie.
ur reltatur Scaliser Fxerc. 365. sect. 4. Led ab aee D
aci Dair, a PerpetUO MOTU. Es alias nacura l per
Tublimioris, quam aer autignis ec plane caellare
lestis, Unde ex eidem mirandae effectiones II. EI
hincinde aDd. aIcribuntur. el et
hnec
cujus invencor primus fertur tuille Aristotel. e
uctestis eAt Magirus l. 2. PbVs. Peripat. 6. 2. 1h. 150 dux
Primus Aristoceles, inquic, eam lenrenciam; se(de
calum esle distincta nacurae ab Flementis, in villac
Scholisillustrem reddidir. Unde in prover. I. E
bium ferc abiic; Ouinta subsancia Pcripate: nac
cicorum. HIec Magirus.
cum AClla.
10loc
it
a
32. Ccelum est substantia xetherea, slobon ehar
Po, lucida, perpetuo mobilis.
leran
33. F.A substancia: Nam hocnemghactenlum
nus nesare ausus fuic, nec pocuit. Nam ac, lcei
cidenciejulmodiasseribere effectiones, quae ali
caelo proticileuneur, impollibile cA.
Der
34. FH . XHEKLA. Id quod jum dictum, de lie
moxulceri explicabicur. FICCLOBOSA. LTaM B C
i
E
ee hoc in dubitat Machemacicorum oblec
raciones, cimprimis Felipses eciam ad oculiilu
pu
ottendune, cum eciam ipse caelimocus abuni
de crincir. Sic raclo. Ouodcunque corpuslpp
perpetuo circularitor movetur, id iplum cir.
ex
lu
ei
culase huee
e

## Folio 591 — 85892398X:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Eutare _ globosum sc, necessum ett. Acqui
caelu perpetuo circulariter moretur. F. caelis
circulare, seu globolum corp. u necelsu est.
35. EHLverDA. Tuxn. caelo primo com-
Pecit, nec pocest sine luce illud concipi. Ilnde
Philip. L. 1. phys. P. 7 4. vocabuluaecher dici pucat
aibao, q est dc Aaoro _ (plendeo. IInde caelu
dicatur aerhereu, quia res sic lucida. Idcoq; in
Cenesi de primo dic dicatur. Pacta elt luX, L. C.
toca illa caelectis de lucida moles. Llac Philip.
36. F. A perpecuo mobilis. In morun. hujus
lummaconsictie perfectio. Caelum quieleit
in suolocototu, ejus partes irrequietis mo:
vencur rocationibus, uetimilis hcinhnicae f
Dure infinicas appacacus mocionis ad semper
quaesicam mecam, inquic Scal. L.X. 358. Perbel:
de lexander. Morum illum propierea essein-
Finicum, quia Dcus infnitus, moreturn. Cae:
lu, ucei siclmile. Duod quia nequicintinicit
elles assequicurid, quo pocest modo, mocus
perperuirare, quod elexancer iterum inquit
Scalis. Fxerc. 68. sect. 1. Pa5. 254.
37. Duamris, Cstelle tancum dicantur mo-
verisipsum caeli imobile plane sacuendu AC
exsententiaTeoreric. Frlc ecia explicari po-
cerie iIlud Scal. F. x. 558.  jam accactum. C ae lu
quielcicinsuo locotocuh. C. Ipsu caelu, quan-
cuquancu est, imobile colitiC, no iterAC CE)
cercrexiones interiores in orbenon ciencue
sed

## Folio 592 — 85892398X:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
dy
Sed immobiles plane consiltune. Persit Sca
liger. Ljus partes, pucastellae, irreguietis mo-
veneur roracionibus, ursimilis sic insinicre A-
surae infinicas apparatus mocionis ad sem-
per qualicam mecam; hoc est, Aella, quae hic
est, non est in altera parte. ad hane aucem.
cendit: quando jam ad illam motu (uo per-
verie cumnon elinhacparce. Ad hanc
aucem icerum cendic. Pc sic semper est ali
quid, ad quod Aella moreatue, qua MOcHS
infinirace ipsam Cummram infnItaFeM XIMU
lacur dimitacur. Conter scalic. n1. Aristot.
de plant. fol. 49.
38. STELLK Cunt Subsancia therex, olo-
bola, lucidae, parres cceli perpetuo mobiles.
39. SuHT SUIBSTANTLE. Ihhacenim cla(-
se ab omnibus collocantur. Nec immerico.
Substancia est, quae per le subsictie, nec inest
in alio, uthabens elle(ab00. AC_ Hellae per
Se subsictunt, nec inlune in alio, uchabentes
esleab eo. Nam eth in calo TuncAella: Pa-
menica non intune, uc alias aceidencta, quae
suum elle a subjecto muruantur. Sed inlune,
ucres inferioresin aere, quae certe luam ab
aere elentiam non accipiune, sed accepcam
jam qualiibidem collocone. Juis omnis res
nacuralis in aliquoloco esse dicitur. Confer
Scal. Lxerc. 5. sect. 6. F. Scella lune substantix.
40.
le
de
de
10.
dec
et
d
ed
2
ex
ir
der
d
d
p

## Folio 593 — 85892398X:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
140. EF OVIDEM LETHERBE: Ouicquida.
In corpore ilto achereo reperitur, id xche
reum est. Nec enim ad illam regionem ere.
hi possune aueclerari Flemenca auc Flemen-
tata: Sed roneum ibi eorpora aetherea consi-
dune sconsistunt. Aclellae in corpore isto
RechereOreperiUNEHE. Ex aict. L.. Aella e ip (~
setherea sunc. Non esse in ccelo variam sub-
Stanciam, collisere licer ex 2. libro de ccelo,
ubi stellarum, caelique eandem esse Tubstan-
tiam Ccripeum eAt, inquit Scaliser Exerc. b1.
Sect. 1. In sin.
4r. SUIHE BLOBOSL. Hoc enim mnisen-
Tus, cum certissima Machemaricorum cestan-
tur ec demonstrant instrumenta, luaderque
racio: Corpori circulariter morendo non
Docescommodior competere figura, quam
rocunda seu Sphaerica. Aetellae luntcOrpO-
ea circularicermovenda. F. Cellis non pon
cest commodior competere tigura, quam
rocunda ec sphaerica.
42. SUNT LuEIDE. Echoc lensusrestaeur
Duartiris plus, minus lucis obrinennt. Dux-
dam enim splendidiores, quaedam obleurio.
res Cunc. Fccamen nihilominus omnes lu-
cem habenesuam, ac proinde ociam omnes
lucidae Tant. Vide Scaligerum Exerc. 64.
43. SUNX PARTES CaLI. Non quidem
asF.

## Folio 594 — 85892398X:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
dae
atxae fuss orbibus, ue quidam serio Racue-
runt. Necenim sella eAt, qualinodus Scalo
Exerc. 61. sect. 1. led quae in illoranquam sub;
jecto, ut haec noltratia in Bere feruntur, na-
cura ee conditione subjecto plane attines.
Ouamvis d hanc sencencirm derideant et
rejicione non pavei, adducto absurdo, quod
inde sequi videscur, nempe hoc; Si more.
reneur in caelo Rellae, daretur racuuM; pro
pierea quod non est aër ibi 5 Sed Scaligo
Lxerc. 76. sect. 1. pro nobis loquitur: Duorum
equidem, inquic, mitor judicium. NTam l2
perhypochelin sellae morerentur, caleste
corpus ellet ejulmodi, uc cedere posset cot.
poribus tellarum. E. ex inmotaltella subi
se locum. Hac Scaliger.
44. Eic quidem lune perpecuo mobiless
Iplaenim exincerno principio ibi moven-
cur, Cuumquead locum accuraristimeferun-
cur, in hoc lui condicoris exequences jussum,
e coiplosuam aflequentes perfectionem a
EC enim lummares creapre perfectio, parere
conditori, quod sic Scalig. ExerC. II.
45. Eevero cali conlideranda, cum ma
teria, cum Forma.
46. Maceria caeli quae sic, an eadem cum
nostratehoc, rarie dispucatur a Dd. 105 le
posicis omnibus ambasibus sepligerum ac-
certamus
ar
lele
devie
Benae
dep 10
dacess
auo
10.
17. P
de Por
peraI
deum
et X
13
DC
d
M
de S
M
De
lu d
AeTED
a

## Folio 595 — 85892398X:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
558
certamus. Ilerero Exercit. b1. sect. 2. etiam in
ccelo esse maceriam iltam primam recte
aruic. Rario est Armissima, omne cor-
Dusnacurole habet maceriam. Ac calum est
corpus nocurale ex omnium contestione de
concessione. B.  calum habet maceriam.
Faquo primam, de qua, jam est qua-
stio.
47. Fenihil prohibet in materix parteuna
esle Formam cum qualicacibus, quae habent
contracium: ex in alia parce formâ, linculla
illarum qualicotum, uc tir in Cuperioribus il
lis e arhereis. Non enim data fuit mate-
ria a nacura ob erammueationem ad genera-
tionem, primo ee perle: ucubicunque lic,ibi
eciam sit gencracio: led ad subsictendum tor-
ma corporeicocis in substancia, ee recipien
dam quancicarem ac tixuram, ut lOquituE
Scal. d. F. NerC. b1. sect. 1. pas 219. L. nihil obstae
aecherca cum hilce lublunaribus materia
communi conrenire. Differune vero incet
rim secunda, ee jom informata, qua non est.
Elementaris, sed plane aethorea, uc supra
dictum.
48. Formra coelialiis esta listens aliis est
anFormAnS.
49. Alistentem illi accersunt, qui orbibus
coelestibus, nelcio quas attinguncincelligen.
E1a

## Folio 596 — 85892398X:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
390
tias: Dua in sentencia d ipse Scaliserhaereit
Calectis (intelligenciae) oltcium est moren
re luum cujusque orbem, inquit LxerC. 359.
sect. 1. (5 d. Fxerc. sect. 8. enumerans incelsi-
genciarum officia. Primum est, inquit, pri-
marum allictere, nempe primx causae, uc lo
quicur a. Fxerc. sect. 1. Altorum eAt aliarum,
micci ad cerca ec mplceria se ministeria. Pex
tium est movere orbes.
50. Sed hanc sentenciam non posse (ubh
Aere, cercum ett. Lcccenim. Non temere
videnturnora encia in nacura censum inve
henda line manifecta necessicate; inquie.
Scaliserd. Fxerc. 61. Subsumo: Acincelligen-
cia iltae suvenoya entia in nacurae centum
sine ulla necessience ineroductq. Quod pro.
b0: Isae incellisencia vel canrum altane, vel
informant orbes: Si astane, jam forma esse.
non polsune. Nulla enim forma altac vel
altistir, ed leipsam maceriae communicando
equasiintinvando, informae, ut indeunum
per le existat. Atdesormahic est quaettio.
Alinsenim dabitur in coelo mareria, quae in-
Formaca, sic. Ablurdo absurdius. Si infor
mans, jam ex opbe ec incellixentia het unum
perle. Ablurdum. Imo: Non entis ton
Tunt quaerendae Formx. AC in caelo orbes
non lunc. l. non ek opus, ur detormis eo
rundem
et
N
t
1
e
8
Docc
d
at
e
118
ec
at
Sd ac
1

## Folio 597 — 85892398X:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
rundem conquirendis simus Coliciti.
SL Eroo, quod res ipta suader mista a(-
sctence intelligencia, Formam caeli infor-
mantem assumamus, necessum est. Sicracio;
Omne corpus nacurale constatlua formain.
tormanso. Accalum est corpus naturale
F.seaelum COnstaE Cua FOrma iNFOrMANCE.
Dua ipta ec omnium ictorum mocuum cau-
Ca est, qui ecsi ralde difformes sine de variis
Tamen quin ab una torma directa à Supre-
mo principio proticileipolline, nullum cAt
dubium. Factenus aecherea, sequitur jam
substancia sublunaris.
S2 EC reEO SUIESTANTIA SHIBLUNARIS,
oux inferioris est conditionis, e sub corpo-
re aechereo collocata rarix expolica muca
cioni.
53. SuBLuMARSCs, quin non est in isto
corpore aethoreo, sed norahicinchoaturre.
sio, quae tora Elemenearis est. Alias vocatuE
Scalis. FxerC. 307. Setb. 29, F.NS NOSTR ATF.
54. L. A ENFeKTORIS, hoc eH, decerioris con-
dicionis. Nam eceli de Aellae nullam lubeune
mucacionem, ex unanimi Aristorelicorum,
consentu.
55. Athaec inferiora Cubeune. Oua d de
causa adjectum. Varix est exposica mutatio-
ni. lam omnia haecinferiora mucationem
ali

## Folio 598 — 85892398X:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
598
aliquom pari sequencia docebunt. Scalis. Dili
etiam hoc Ens nostrate proprer humilita
rem naturae (ux plures habere caulas, dic,, a
quibus ec suam quodq;e estentiam, por quam
eH, conlequatur, et diversitarem, per quam
non est id, quod aliud est, neque aliudAc.
hoc, quodipsum eAt.
56. SUInEqHC HAC FLEMENTA. Haec enim
maceriaca lune substanciae. Ouia ex materia
illa prima, tanquam principio Cuo interno
consticura sunc e compotita. Et camenlune
simplices substanciae respectu corporum in-
de compolicorum.
57. FIAC LUNE SHBLUN ARIA COFPO
e A, Tub ccelo collocaca, uc sinE Partestum
universi cum eriam mixtorum.
58. Sunc corpora sublunaria. Ouia ex
era ex intra regionem aecheream lunt lca 5
ex nacuram habene plane quogd partes,
corpuptibilem. Perpetuo enim inter le
invicem cransmutantur, ita ut ex cerra hac
aqua, ex aqua aer, ex dere signis. Oua
SImpICx GPNPR A F1O alias rocatur a D9.
ctoribus.
59. Fc quidem Tunchaec (ub calo cot
Locaca, seminum ob tinem. Unus eAt,
ut sinc parres unirerti. Nam tocum hoc
UML
liver
M
D
e
ce
1e
po
Dec
ue
ve
I
bete
d0
e
ac
1
l
dI.
a
d
set
d

## Folio 599 — 85892398X:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
pdt
d
590
unirertum constat ex simplicibus parcim
Parcim ex compolitis Ex simplicibus
quidem, tum aechereis substanciis, cum
hilce, de quibus jam asimus, Elemen.
t15.
60. Unde ee haec proprium Cuum locum
Tuereconsecura, ica veleria, qualia lunE,
PGNFS e a eX, superiorem, scaria, qua
lia TUnEAAVA _ TP R R A, interioremjom
possideane ee unaquaeque suum illum ex
incerno principio semper ament de elisant
ex propria lua formaad hunc lemperteran-
cur, primaria, puca, incentione. Nam quan-
doquectiam, ver caul. aër delcendit. Idque
aeque ab aëris forma propria incerna, led
Sccundaria incentione, nempe, ne deturva-
cuum. Non Tolum enim, quod nic scalis.
Cxero. 11. appecunclor Elementa, sedetiam
saudenc esse exrra iplum, ne graviore uni-
versi jactura spacium illud a recerrimo ho-
Ac occupetur. Nihil profecto hostile ma-
sis Enei, quam non ens. Vacuum ourem
HOn FnS. Prima isitur perfectio in suo
UBI. Secunda in prohibitione non Entis.
Hlaec Scaliger.
6I. ALFBR EST, UF STNF PAK-
PES MFX FOR uM. Blementa sane, inquit
Scalicer dict. libr. Sunt et Partes natura.
u

## Folio 600 — 85892398X:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
600
ut ab ipsa consticucae e materia ejusdem tana
qua arciticis ad ulteriora opera comparacao
Ouibusledibuscertiam quoque hanc expe-
tunc perfectionem. Duamobrem cum ad
verlariis quoqueincune focietatem. Aeque
itacum agna sauderisnis este, cum quo e
prictinam Formam, de suum Uor libencer
amilerie. Haec Scaliser. Imo clarius de prae-
clarius haec apponuntur. d. P. X. sect. 1. p. 60. Ad
ideciam, inges condita (UnE a CFCATOTC, UEEE
Anc Enciq, de Parces Enrium pertectorum
Duia enim imperfecta Cuncin Cua primana-
cura, saudenenon ellehoc,ut melius line
Caudencenim esle lapis, planca, equus, ho-
mopocius, quamionis, aut aquq, auc alia
duia propeer hoc facta lunc. Finis aucem
Perhiei. Hlaec icerum scalicer. Fit hactenus
fuir Cubstancia simplex, sequitur nunc com
Polica.
62. FAR, COMPOSITA, quae exjam dictis
Elementis constat. Dixi: C onstat ex jam di-
etis Elementis. Nam ex corpore isto aethe-
reo, calum ex sellanihil componitur. Sed
eancum Elemenea ilta quatuor maceria, de sic
etiam partes tncium fiune, uc d. loco loqui
eur Scalis. Pas. 60. F. hoc composieum
quole de quancum sic tandem illud, omne
ex Flemenns esta
leteo
66
eperi
Mm
1O
enle
ome
uia
de
de
IBE.
67
ait
Si
65
e1

## Folio 601 — 85892398X:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
60r
63. Suncqi hac compolica rel impertecte,
vel pertecte.
64. Imperfecto compolica in illis occur-
tune, quae levicer ee quasi superticiarie com
PONUNEUE. Id quOdHCINMETEORIS, QUAVE
Facile exitune, ac proindeminus arctacon.
Aahe composicione: Sic e levimomento à
Cua icta dominatione reliliunt, e icerum ad
suum ingenium redeune corpora simplicia.
Undenihil facilius quam haeclua inprincio
Pia, unde extiterune, definereo
65. Ethucperrinent omnes illae METFO-
RORUM phalangeS. Dequibus Fulius dgIE.
Mereorolozia nostra P bysica, l. 3. Phys.
66. Perfecte mixta pertectiorem ee arctio-
experiunue composicionem. Unde de ho-
rum quadam difficulcer, quaedam fere pla-
nenon dessolruntur. Ldqi, ut dictum, propree
firmiorem mixcionem, ubi ita Flementa
combinantur quas,  compinguntur, ue
quia lub unum jam redacta jusum, aequali
fere in pondere coiverune, difficilime etiam
in de liberari ex suam ad nacuram redire pos.
FIHE.
67. SUINEGUe hRC VeL LHAHLMATA, vel
ANIMATA.
68. TNANIMATA, anima CarenE OmnI SC
proindenullum in se principium habene.
pra

## Folio 602 — 85892398X:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
602
praeter naturam. Unde ee simplicicee sine
ella adjectione corpora nacuralia dicuntur.
Movencur sc hac quidem de loco in lo-
cum, li Forlan in loco minus proprio con-
era nacuram decineancur, sed ictius mocus
caula omnis nacura est, cujus beneticio, ad
proprium Cuum UBF Ferunrur. Ouae na-
cura nihil est aliud, quam ipsa Forma, qux
etium pro Elemencorum praedominio, et
hinc inducta graricaceictum motum ciet.
69. Oux de ipla distincta est a Cormis Fle-
mencorum. Duin istisedicotimul, inquie.
Scal. Fx. 307. sect. 29. Omnem formam cujul.
cunqi pertecti mixri, ech non est anima, ut
in adamance, nacuram esse quincam longe
aliam à quatyor Elementis. Haec Scali-
ger.
70. GF HVC EOTCreNdA TUNE MEZALLA X
LAPIDES Duorum explicationem Pecialem
iterum habebis in Pbysic. nostrorum li
bro 4.
71. Avmara Arrmam habenc, ac pro.
inde in hisce jam dacur principium superius,
a quo omnes in hisce actiones reguneur et
DITIBUNCAE, ANLMA REMPE.
72. Ilaec enim supra narur am ictam in
feriorem elerata est, e corporibus riram e
sensum concedir inqueiis omnes mocus ex
citat,
de, et
Exere
aueo
Deuu
epore
 Se
MMaTI
en2
I un
Prim
dunis
Toere
maec
13.
deonD
Sca
daPP
aver
eet
Men
lam
ln
Uis
dn
1X
s
la

## Folio 603 — 85892398X:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
803
ertae, etiom contrarios. Ipta, inquit Scalis.
dl. Exerc. 5. Sect. 12. Loquicur aurem de anima,
est autor omnium functionum, omnium
mocuum, eriam contrariorum in eodem.
corpore, cujus pocens est. Nihil, inquic ice
rum Scal. d. Fxerc. sect. 29. movet in corpore
animato, nilianima. Alioqui plures esene
Formae, e plura prima. Vis argumenti est;
Si in unonon dancur plures Formae aut plu-
ea prima, uciq; in corpore animaco movebie
nonhisi anima. Acinlino non dancurptu
res Forma, auc plura prima. L. in corpore.
animaco morebienonnilianim.
73. Duae e ipsa multo minus ex Flemen.
tis conslaca est, quam forma mixci. Sane, int
quit Scal. a. Fxerc. 307. Sect. 20. Quintum cor
Dus appellatille (Sristoreles) caelum. Duin.
cam vero estentiam dicer idem onimam, ne-
cesse est. Nam hest fincelechin corporis de
actusmaceriae, et maceria nihil aliud, quâm
Elemenca quacuor, necelle animam estena
curam quintam. Haec Scalisor.
74. Pro qua etiam sentencia mulca mili-
tane. Retingam unum ex Scalicera d. l. Nihil
eAt inquapiam ro, quod non fuerit actu
in Cuispeincipiis. Duia principia suncactus
eorum, quorum luncprincipia. Ac eA is
animae Dorestatibus, guod nunquam fuit in
pocestacib. Elementi cujusgi. Fst n. in anima
Ea-

## Folio 604 — 85892398X:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
604
Faculcas ad morendum anerorsum, ReCrOK
Cum dexcrorum, liniltrorlum: quod in Fle-
menco nullo. Erso anima non elt ex Fle.
mencis, sed estessentia quinta: quod erne
probandum
75. PAque haec rel non sentiens, ve
Tentiens.
36. Non Centiens, sen Cu, quo animal prae-
dicum est, caree omni. Fabee quidem luum
sensum ee delectationem, quam ex conve-
niencialimenco percipit. Hlocenimiplum
ex nacura ductu arrrahit, sconreniens, E
ec respuie, E minus. In plantis, inquit Sca.
diger in 2. Arist. de plant. fol. 22. in quibus co-
gnicio nulla, nullus sensus deprehenditur
appetitus ullus hrumidum crahendi, qui sine
eoexhumore concrecae. Verum similicudo
cauta coirionis est, id quod ab Aippocrate si
Plaione, Aristotele refereur ad proverbium in
Homeri rulgaca versu. Idcirco non quemris
humorem rrahic, quoniam non ex quoris elt
constituta. Hlaec Scaliger.
77. Sed ille nacuralis est, non vero ani-
malis, de quo hic quaellio. Ec huc perrinee
plancarum ille numerus ferme innumerus.
Illae enim per Cuam naturam principium
habent superius, quod anima alias regeta-
rira appellatur. Crelcunt enim ansentur e
A.
mile
lane
dea
epee
ect
leorum
la
70
un
dat
ati
dele
10
dac
o
e
eme
n
Late
le
ate
70
80
D
lac

## Folio 605 — 85892398X:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
605
Simile libi procreant. Oux omnia animaere
serancis seu resetacira sunc ofticia. Duam
vis Paurellus in plantis peaecer nacuram nihil
deprehendi sacuac. Ouode, ue et aliis hue
Spectantibus consule librum nostrum 5. Pby-
Sicorum, qui plantarum tractationem sibi vendio
Cat
98. SENTreNS est, quae Centum habet.
eunque animalem, seu, quae animalis cAt
Nam apimal senlicira ab anima consticuiabo
emtibus dacum eAt, de racun.
79. Hlac animos regerance illa criomnum
Supenior elt. Unde e nobiliores exercet ope-
raciones, netrpe mocum localem, pullum.
e omnes senluss cuminternosi tum extexsiOS.
Hac enim omni avimali, qua animal est,
compecune, uceciam homo non senciac, qua
homo, sed qua animal. Hlaec enim quae dicta
animali aecrcos et perte, nad avro conre-
niune. Fomine vero sevrésos _ nab amo
quacenusnempehomoetiam animalis spon
cies est.
80. F.AquO hXC VeL LRRATTOHALIS, rel
RATIONALIS.
SL. LRRATTOHAEES est, qua rationecaTCL
EC, aliaS YOCACUE PRuTuM, proptcr racionis
carentiam, quae solius hominis propeia
est.

## Folio 606 — 85892398X:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
600
B2. Hlocprirarione quidemrationis desert
bicur. Sediplum eciam policiram habere et
tentiam nullum oltdubium Illa est anima
sensirira benehcio cujus brucum est id; quod
eAt, seu q alii malune, ipla brucalitas. Nam
nostra ilta senlicira videtur esse Forma ani-
MaliS. B. est generica. B. Utriq; Speciei, Bruto
nimirum ee homini comporet. F speciem il.
lam consticuere non pocerit uod enim get
neris est, id speciem non constituit. Fs enim
commune. Aenullum commune speciem s
qua omnino distinctam ab alia maceriam.
habere debet, consticuere porest.
83. Rationalis est, quae ratione praedica est.
Echaechomorocatur, qui est animabratio
nale.
84. Quam detinicionem eousque retine
us d detendimus, quousque melior substi
ruicur. Duod hactenus factum nondum me-
mini. Duicquidcandem echic conati fuerinE
honnulli, qui recerum limites amovere ag
pressis melioresnondum potuerunt. Dehoc
est anchropolosia illa Physica, quam de scientiae
isti non suberahemus. Consule librum nostrum
ehy (.7. es 8. Ectancum de substanciao

## Folio 607 — 85892398X:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
idi
jest
AI
C
ZTNOXTZ C AP: V.
1 5
ad
ad
ea
q
a
600
. 
e
3
ca
ad
8
22
e
d
nc
3
i a
x
r
.
de
by
Rt.
X
 
A-C.

## Folio 608 — 85892398X:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
608
A XIOMA F A.
2953. P) Cllum corpus est insinitum. Wa-
Lzian. 2. de Theolog. Damascen. 2. Op-
thod. fider. 6. 4. Johan. Cerhard. 1om. 5. loc. de
Nat. Der. 6. 8, n. 69. fol. 2360
1954. Nrullum scorpus omnia permeat ee
ImpleF. Wazianz. C5 Damasc. d. l. Job. Ger-
Bard. dobo
1955. Omne corporeum habec Formam
informancem, ac proinde non est a seipso.
Joh. Cerhard. Com. V. L.0c. e Nat. Det. Cap. 8.
n. 69. f0l. 237.
1956. Maceriae de Formae unio, non eA cor-
Dus iptum. Scal. lib. 2. de cans. lat. ling. 5. 48.
Pa8. 109.
1987: Nulla eAt substaneia Corporea, 41∞
materia e Formanon constec. Oub. Jacheus
1. 6. Instit. Mecaph. C, 1. Pa5, 254.
2858. Fc: Nulla est substancia maceris e
Formaconstans, que corporeae quancanon
GT. Gilb. Fachaens d. l. Pa5. 254.
1959. Maceria prima non augetur. NOn
enim tirquicquam illius, sed sub aliam For-
momcranstereur. Scaliser in 1. Tbeophr. de
caus. plant. C. 5. Pa5, 26.
1960. Maceria non esttubstantia, nissE.
actU. Tqurelb. L0cA P. C. a (. 1, G. 4. M. 2. fol. 26.
1962.
Pan
Ber.
190
Om
ccide
19C
une
Ol. 21.
19C
der
caele
16
llius.
198
e
1960
aure
196∞
Lm
6. 9
o
197
19C
AII
1
190
ata
Cac
seet

## Folio 609 — 85892398X:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
609
7961. NTon eA verum: FOrmaruM CareN-
tiam esse essentiam maceria prima. Scalieer
in 1. Arist. de plant. fol. 16.
1962. Sed: Macerixe essenciam puto; appe-
ticum perfectionis, quo paraca est ac praesto-
lacur ominibusformis. Scaliger in 1. Arist. de
plant. Fol. 16. qui appecicus non accidens, Sta-
liver. d. l.
1963. Matetia haberporentiam recipien-
di omties Pormas tam subltantiales, quâm
accidentales. Zabar. de nat. c. 8. fol. 248.
1964. Ih cota Maceria univerlaCForma
Tunc omnes. Scalis. in L. Aristorel. de plant.
fol. 21.
1112 Se
2965. Athernon eA aliud ab aére, nisiaC.
cidente quodam, quod peresrinum suscipie
a cal0. Scal. L. X. 24.
r906. Caelum omnibus Elemencis est A8.
bilius. Scal. F xerc. 20.
1967. Calonihil adrersum est, nihil con-
crarium. Paurell. 1.9. 7. n. 10.
2968. Nihil caleste estin Elementaribus.
Taurell. 2. g. 1. n. 4.
2969. Parricularium mucationo eaulae
non monstrantur in actris. Philipp. l. 1. PBys.
Pa8. 9.
1970. AAtra non comburunt. Scalis. Lxer.
12. Sect. 2.

## Folio 610 — 85892398X:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
610
7971. Ex Flementis elt, quicquid compo
sicum ec mixcum. Scal. in l. 6.  beaphr. 6. 29.
fol. 378. T aurell. 2. A(P. 1. n. 4.
1972. Fix quaruar Flemencis fiemixeum.
dcalig. lib. 2 de cauf. lat. lin8. 6. 48. P. 108.
1973. Elemenca minus praestoncia emi
nenciorem locum deferune robilioribus.
Colles. Conimbr. 4. Phys. 6. 5. 9. 3. art. 3. fol. 45.
1974. F lemencorum prima perfectio in luo
UB+. Secunda iu prohibiciono nOn enCISo
ScaliS. FXerC. 21.
s
1975, Formarum Flementarium conser
racores Doijussu, lunc cali. Scal. F. X. 18.
1976. Meceororum principia lunc exha-
laciones. Scal. F vero. 25. sect. 2.
1977. Meteora suam necessario habene.
esentiam, ac proinde ciducos ab Flemencis
differunt. Tataret L. Meteor. 1.l. art. 4..
1978. Meccora quoqi lunt corpora perte-
cta, quia habenressentiam. Quicquidenim
est, peressentiam est luam. Scalis. L. VerC. 307.
Sect. 24. Fxerc. 106. fect. 21.
2979. Mecallarara sunt. ScaloLX. 12. fect. 3.
1980. Mecalla aëris. Plena, Scalis. d.l.
2981. Flinc: Pulloca edunt Tonum. Scal. d. EX0
1982. Mecallum non Auie, nili calidumso
Scalig. LXerc. 20.
1983. AxxE Aletrmica rerum gurum
COA.
Dn
117.a
dcur
asiE
198
derat
dinie
Plicire
IE. CC
198
l9BE
ne
AE. C. 9
19
AEOD
ses
190
lem
hy
sic
199
Rerc
i
19
nee
198
Cor
27
42

## Folio 611 — 85892398X:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
612.
contici porest. Colleg. Conimbr. 2. PhyP. Cap. 2.
9.7. art. 2. fol.. 278. F. Ccamen hujusgesimpro-
BaEur. CFE Dioclerianus libros illorum com
Buic. Caelius. 7. lect. Antig. 6. 29
198q uxlibecnon rirencia, quogd ge-
merationem incrinlecus cerminaneur rertus
minimum. Sed quoad conserracionem, m-
plicires excerno parritatis limite claudun-
EHE. Colles. Conimbr. I. phys. Arist. 6. 4. g. 1. art. 7.
fol. 1450 C  lsI LE LMOY, 4. 10
1985 Arbores non habenetentum Scalig.
in 10. Arist. de hist. animal. C. 1. P48. 28. 1 1V
2986. Ac proinde: Nullius mocus indi-
Sences lunt. Scalis. dit. 139, 3c 1
1987. Formae animalium non (unLinEcE
Se ContrariX. Scal. in b. Theophr. de caus. plant.
60 27. fol. 325.
1988. Venenara animalia non lunc in
mundo superracanea. Colles. Conimb. 2. Phy-
s2c. C. 9. G. 20 art. 3. f0l. 415.
2989. Bruca lolo nacurae instinctu ope-
rantur. Colles. Conimb. e. Phys. C, 9. g. 3. art. 20
Fol. 423.
2990. Brutanon cognolcune proporrio-
nem modiorum ad Enem. Colles. Conimbr. 2.
Phys. 6. 9. g. 3. art. 3. fol. 424.
in
199r. Homo in medio consticurus. Scalis.
Fxerc. 210
19920

## Folio 612 — 85892398X:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Bl.
2992. Flomo Tolus omnis pene genera-
tionis ambicus. Scalis. in l. 2. de plant. pagino
403. Icem regula virencium. Pxerc. 102. sect. 5.
rerum omnium compendium. Pxerc. 250.
993. Ilomoquandam unirertrin secon-
cinecimaginem. Colleg. Conimbr. 8. PB) (. 6. 2.
fol. 363. Ilinc puireonosu0 Peu parrus mun-
dus appellatur. Colleg. d. l. Scalic. Fxerc. 250.
Sect. 1.
1994. Flominis finis est summa pertectio
vica elt xcernum benta. Faurell. 2. 92 6. p. 9.
Conter Scalis. Exercit. 307. Sect. 26. pagin.
975.
Sed plura huc pertinentia videantur apud
Phy(IcO5.
dit t
tlta
eci
am 1
decte
dict.
nise
P. Ca
iles ac
10do
dad
EnS
eraE
Iio
au
Om
u   
b Labbtcobdbo
2. ) RIMAm Entis SDCCICM, qUASUIBSTAN-
rrx cA, vidimus. Nuncerso altera
qua accidens est, videnda.
2. E. A verO ACCIDENS, FNS, quod incl
in alio canquam subjecto inharentia.
30
Fst
pe
i
le
sC
Ar
ll
bi
e
b6.l
AP

## Folio 613 — 85892398X:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
6
1t
12
3. FA FNS, id quodnorissima e nobilisR-
ma illa, Necaphysica ostendie Enris distin-
ctio. Ens est vel substantia vel accidens,
ubi omninoensinsuas species diriditur. F.
Ccaccidens est species Fincis. Ouin: Duicquid
Tuam habet Encicacem, id est Ens, ex dictis.
Ac accidens suam etiam habet Encitatem
ex dict. Ergo d accidens est FnS. Id quod
manifectis rerbis eciam provonit Taurell. o
Alp. Caes. g. 4. R. 20. Si per Ce e seortim  in-
quit accidencia, suo scilic in ordineunum.
quodques considerentur Fnsperle. Ouomon
doad primi Philolophiscienciam retereur
quiensunumquodqi perlenon in alio con-
siderat. Arqueica etiam accidencia Cub uno
Entis genere simul cum substancia conci-
MeNEUE. FIXC Taurellus.
4. Add0 r. quod inestin alio, 2. in lub-
jecto inhraerencix. Oux duo in omniacci
dente requiruntur. Omne enim accidens
est in alio. ZuuBCBnNoS REzCTI S aox vin
hocaccidens dicitur, quod inest alicui, in-
quic dristoceles b. Meraph. 6. 30. Flinc d ill2
circumteruntur: Quod accidenspurum, id
est. Tolum est, nulli substancix inhaerescens?
Ubi cn accidens inveneris mobile line
substantia? Ouaerie ex Cardano suo Scaliger
Exerc. 16. sect. 2. Quahdicae: Non datur acci-

## Folio 614 — 85892398X:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
614
dens porum, hoc est, Tolum, quod nulsi (ub.
Tantia inhaereleat, vel non datur accidens (
nesubstantia. Idem e astruicirerum. Scalie.
Exero. 6. sect. 4. ubi probacurus ro auroaz abor
non elle accidens, hanc alumit hrpoche-
Sn. Non est enim in subjecto. Hincforma-
bo hoc szioma. Omne accidens est in sub-
jecto. Si excirit Calhras ineer alia Fnria, alicui
Enciintursenecosse cM, ingt Scal. F. N. 53. Fun-
damentu dictae astertionis hoc: Ouia Fal
Scas est accidons. Ilinc icerum infero. Omne
accidens alicii Enti debee inesse. Ime ela
rius hoc proponit. Scal. Pxerc. 72. fect L. alio-
quin, inquit, esset accidens extra subjectum.
Tuum, quan dicat, NTullum accidens est ex.
era suum subjectum. P. omne accidens cA
in tuo subiecto.
5. PT OVIDEM SUBTEOTO ANHE.
R EH FE A. Nat omne accidens inhaeret (u0
subjecto, lea ut exera illud nussibisubastere
postic Ad g respiciences Philo (ophi aCOF
DEHFIAM CAENTIA ECCCRUMELRHLARENTLAM.
Fst accidentis essentia inhraerere, inquie Sea-
Dig. Faero. 10. Ouamvis, S a priore accidens
consideretur, alia ejus danda sic esentia, ue
mox docebieur. 
6. Unde jam substanciae ex accideneis
nullonesorio attrui pocest discrimen. Sub
cancia
se
Pace
est
C
TIC.
ver
ei
n
1a
Cor
ilei
Iuna
1d
l0
est
test
a
di
de

## Folio 615 — 85892398X:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
cantia enim non estin alio, ue habens esse
a sybjectos quod alias addic Philipp. l. 1. Dia-
lect. pa5. 27. Ae accidens eAt in alio, ucha-
bens esse a subjecto, uc dictum. Substancia
nonek in subjecto inhaerentix, puta ica, ut
inhareac, neque oxera illud existere per le
Possie. Ac accidens ion est, nis in subjecto
inhaerentiae. Ubi, probe distinguendum in-
ter accidens praedicamentale d praedicabi
lc. Pradicamentale sempen opponitur.
substancia, ac proinde hoc nunquam sub-
stancia esse porelt. Necenim species inter
Pese contundi possune aur debent. Praedi-
cabile illud elt, quod alienipraree essenciam
adjungitur Et hoc quandoque accidens
est, quandoque etiam substancia v. c. acci-
dens capieis lune capilsis barba menti, ho-
mo loci. Conter Laurell. libr. 1 Alp. Cas.
quaest. 4. num. 20. Timpler. 5. Metaphys. Cap. l.
quaest. 2. C S C
g. EF VERO ACCIDENS DEBET CONSIDE.
RARF, TUIM IN GENERE, TUH IN SPFOTEt a
8. IN GEDERE, TIIM CAUSs hujus pert
pendendae, Tum ZOCuS. 
9. GausA (UINE dE EXTERHE, RE INTEK
N A.
1O. FXTEKNA: EI PE LCLRN S de PY-
160 1i ba

## Folio 616 — 85892398X:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
610
IY.  E FETCPEHS REMOTA FF, PRO-
PLN O. V A.
12. R EMOTA ESFDEUS. CEVTUM
enim ec a Deoesse accidencia. Non quidem
ercata sunt uc substanciae, putaueperse exi-
Rerene. Sic enim accipiendus el Scaliser
verc. 6. sect. 13. ubiincer alia ex hoc apponit
Deus exenecaccidens. Ouali purec ablur-
dum esse dicere: Deum creasse accidens. l
enim limicandum hoc adjecta parricula tan-
Tum. Dcusn. non tantum accidens crearit,
sed et substanciam. Imo quod aliis placere
video, crearit accidens. Nam creata neco
20o5 substancia est, ut docet Scal. d. l.
13. En prohacaertionc drodcEr: Si Deus
ereavie substanciam; vel pudam ereavIE, vel
volticam, accidenribussiue Nonnudam, quia
alias Haruenda esser et accertenda alix caulan
quae Ens posirirum creaverit. Atnon po
cestdari ulla. Ouia nihil creac nisiinfnicum.
Scaliger du lofect. 13. AFlolus Deusinfinieus.
F. velcicam accidencibus. Fc Sc habemus,
quod volumus, nempe Deus in iplo crea
tionis actu una cum essentia, ec illa omnia,
quacam concomitantur, creavit de indu.
Xic, uc etiam illud Scaliserihuc poltaccom
modari, dansforma, dac e illa quae Formam
consequuntur. Deus dedic Formam omniu
rerum
19. 1
enim
UIE
1aC
a1
1X
M
AEI_
liRCC
umm
sec
dere
185
din
le
drii
medi
Veda
dema
Peron
lider
dm
a
Eyro
de
1a
u
i
611

## Folio 617 — 85892398X:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
rerum. P. etiam dedicilla, quae formamean
quam luum principium consequuneur. AC
incer illa etiam accidentia sunc, ut mox di-
CCFUF.
14. PR OPTH OVA est ipCa Substantia. F C-
Ceenim accrdens Auit à cerra substantia, in
quiEScali. Exerc. 10. Accidens a differentia
Auat, oxorcet, inquitirerum Scalie. Exercit.
307. Sect. 27. Accidencis nacura in ipsius sub-
Aancix primordiis est, inquititerum Scalicer
d. l. Rccidencia Auune a subjecti principiis,
icerum Scalig. Pxerc. 12. sect. 3. Accidentia
efficiuneur a Formis, inquic icerum Scaliger
FxerC. 397. Sect. 3.
15. Sed hic actendendus est modus. Oux-
dam enim oriuntur a substantia immediace.
Sic anima habiet suas facultates, quae ab illa
immediate dependene _E veluL eMANANE.
Ouedam vero mediote, hcleritas est abignis
Forma medianre calore, virtus est ab anima
operance, led medianto ipsa actione. EF
quidem substancia cam materia vel Forma,
Nam ab veraque certa Auere accidenria,
vel crronibus nocum elt. A Forma est qua-
licas, a mareria quancitas, uc alibicriam do-
cecur. Conter Goclen. in Meraph. disput. 9.
2a5. 170,
16. FixrS, nec ille acidentibus denesan-
4
dus.

## Folio 618 — 85892398X:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
618
dus. Deus enim ex nacura nihil FaciunEFeu-
Ara. AC a Deo dEnatura Cune accidencis.
F. nec Frustra sune accidentia.
17. GFHER ALIS vero Ainis illorum
est, ut hilce reluc restirae substantiae canto
melius suam exercere operationem polsine.
Hloc inspecie de qualitate indicat Pbilipp. l.lo
Dialect. pas. 37. ibi: Gualitas est forma per
quam substancia est efficaX. F.F MOX: NuNC
cum de qualicacibus dicitur, arma ei ateri-
buuneur. Nam substancix non Cuntoriola.
Accidencia Cuncinstrumenca, inquie scalis.
Exerc. 250. sect. 2. quorum ministerio utieur.
Forma. Illa vero lunt Formarum viacores,
lictores, apparitores. Ipla autem princepS
Scalig. Fxerc. 339. Sect. 2.
18 QVE VeTO SPECTALES SIHL
ACCTDENXLUM FFNES ET USUS., id
etiam in specialibus disciplinis speciarim
inculeacut.
19. INTERHE SUIND MATERTA, EF FOR.
_ A.
20. M a TE Rr A accidentium an detur,
gravis est inter Doctores concroversia. Alii
enim negane, alii ajunt. Negat simplicitee
Philippus lib. 4. Dialect. parin. 290. Ibi: EF
Ccinne juniores, inquit, ica loqui Philolo-
phiam,
Mran
Elder
ll. 16
lic. Y
da
a
l
dec
ex
NtOt
et
l
a
olic
1n
len
did
1
d
a
12
elt
du
22

## Folio 619 — 85892398X:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
phiam ue non cribuae materiam. Ex qua
accidencibus, sed tanrum substantiis. PL
Faurellus 1. AID. Cas. quest. 6. num. 12. pasin.
88. accidencia, inquit, non habent mate
riam. A qua afertione nec ridetur ab-
ROrrere. Scaliger ExerC. 398. sect. 16. Mate-
riam nullam esse accidentium, aic, doevie
Pristoteles.
21. Sed quicquid sit, nos adhibica com
moda distinctione accidencibus matoriam.
simplicicer decrahi non posse, nec debere
sacuimus. Diltinctio haec: Materia eA
vel senElis, rel incellectualis, ut. loquitur.
Scalic. Exerc. 320. Scu inteltisibilis. Jam.
non habent maceriam accidencia, puca len-
Elem eccrassam illam, quae etiam aliascor-
POreA VOCATUE. Sed habent acciden
cia maceriam, puta, incelligibilem de
iplorum nacurae conreniencem  arano
vov.
22. Sic ratio F. Ubi datur Forma, ibi et-
jam datur materia, ex Scaligero Fxereit. 298.
sect. 16. AE datur accidenrium FORMA. CX
dic. F. etam corunde dabitur maceria. Ouin
2. omnia quaecunque lub Deolunt, compo-
SCa TunE, inquiE Scal. F. X. 359. f. 12. Solus DeuS
estpurus actus d rere simplex. F. _ acciden-
cia compohea hhe noccACCAt. ACcetam 3. 65
aliam

## Folio 620 — 85892398X:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
2 
aliam ex Scaliserorationem: Nullum esset ge-
nus in accidencibus, nequepraedicatio. Ne-
que diceremus, riridis est color, Aarus est
color. Non enim dirideretur colorin spe.
cies. Duando nihil haberet essentiale com-
mune, quianihil essentiale peculiare, quale
Der quod illud divideretur. IIxec Scaliser
23. HlincGcr. Ulbicunque datur genus, ibe
etium dacur maceria. NNam genus vicem
macerix lua communitare lustinet. AC in
accidencibus dacur senus. Dico enim virtus
eA habicus, viridis ett color. F. _c in, acci
dencibus dabitur maceria. 2. Ubicunque
dancur es diriduncur species, ibi etiam dacue
maceria seu essenriale commune quid et dif-
terentia (eu esentia le peculiare quale, Per 
illa diridantur. Aedancur _c dividuneur.
accidentium species. F. eriam illorum dabi-
cur Maceria seu essenciale commune quid ee
differentia seu essentiale peculiare quale.
24. Echoc iplum etiam statuere Scalise-
rum ex multis crincere e deducere possem.
Acrinsam unum auc alterum. Dict. F. xer. 325.
sect. 2. ubi ex proteslo, on accidens aliquidin
se habeacessenciale disputat, tandem con-
eludit: Elis de causis, inquie, nobisita vide-
cor. Accidencia omnia habere suam essen.
tiam contlatam ex pocencia ec actu. Pocen
eaa
deal
Orc
a1
clair
e a
X DC
dac
dene
Mac
Aleris
rete
 et
15.
pere
u
1ob0
IFC
lium
anda
detie
quid
into
deur
5
1ver

## Folio 621 — 85892398X:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
s
i
e
b
Eia illa non estalia, quam ipla materia vel R
Racuacur smilis canrum macerix, ue loqui-
cur Scalig. d. l. tamen obcinemus, quod ron
lumus. Ouia, quodiple Scaliger d. l. in fin.
Colorem, inquie dicemus habere subjectum
substanciam, cuiinhaeret. In le vero de po-
tenciam de actum ex qno unum fic in subjo.
eto  a subjecto. Hinchc: lbicunqueunum
sc ex pocentia ee actu, ibi datur compolicio,
ubi dacur compolicio, ibi eriam dantur eom
ponencio, ubidantur componencias ibi dan-
cur maceria de Forma. Si enim hon lunerilla
maceria ec Forma, decur alinslocus ad quem
illa reterri possine de debeane. F. aceiden-
eium dacue lua materia, datur lua Forma.
25. Adjiciam adhuc unicum ex Scaligero
Exerc. 307. sect. 27. ubi actionibus juctis luam
etiam cribuie Formam, quae sic recta ratio.
Actusbonus, inquic, non Colum habet Anc:
velur exempligracia, comunicandi Capienciae
studium liberis meis: sed etiam Formam q.
quandam iplam rectam racionem. TTinc(C:
Si actio habet Formam, utique etiaminca
aliquid intelliseturcausa, quod abicta FOr-
maintormetur, ec ab aliis actionibus dictin-
DVaCuE. Atactio habet Formam ex d. Scali-
ceri verbis. F. _c in actione aliquid incellige,
cur commune, quod abista forma informe.

## Folio 622 — 85892398X:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
22D
tue de ab iis etiamsactionibus distinguatur
Conter Goclen. in Mecaph. disp. 8. per FOtam.
26. Forma: Accidenrium an detur dequa
lisilla eandem decur, equeicerum apud Ddo
concrorerlum eit. Arcins a paucisurrumqis
27. An decur. Ai0. c90. Sit ratio. 1. Quict
quid oltxolicirums hocipsumhabee luam
essentiam. Ac accidens est posicirum, ex d. L
habebic luam esenciam. 2. Omnis vera (pe
cieru distinctio sirx differencias policiraS. AC
vera est lubstanciae ex accidentis in spocies di-
sinctio. F. e illa Aec p differencias posiciros.
Hanc racionem recte urget scalic. d. FXerc.
325. sect. 2. conera Johannem Duns. Johon-
nes Duns, inquie ausus est nesare accidens
a sc quicquam esse, magno luarum Aagicio
tencenciarum. Parritur enim semper EAS II.
substanciam e accidens uniroce, licet ana-
logice. Duare per essentialem distinctio.
nem differt apud illum accidens a substan-
cia. Adco, uE ( EnS eset GenUS, accidens
habicurum fuerit peculiarem differentiam,
qua dictaret d Cubstoncio. Hac Scalicer.
28.. QV AE 1S DBTUR. Aliiintaeren
eiam alsumune, alii peculiarem, e quidem
priorem inhaerencia actum. Cum quo et c80
Facio. Sic racio: Nullum postarius etForma
prioris. SHimharencia illa est posterior
ipla
d
la ac
s10
a0
ceX
leus
ullii
que
21
InC
b
di
lam
Dic
2d
rue
eide
10
dis
1d
ust
L. F
ec
INE
c
Tar
dipsi
1

## Folio 623 — 85892398X:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
L
19
623
ipsa accideneis essentia. Nec enim porest ali
quidinhaerere, nisi prius lic. F. necessum eA,
ut accidens prius per suam eMentiam con-
Rituacur, e demu consticurum inhareac. L..
inhrgrentia illa non estaccidentis essencia.
Neus hic est Faurellus lib. 1. de mundo. c. 7. P. 48.
Nrullius Encis, inquic, esse est inesse. Pcibidé.
NNeque proboid, inquic, quod rulso jacti-
tant arguculi. Accidencium esse nihil esse.
niliinesse. Nam perscipsa oporcer esseali.
quid, ucinesse possine. Neque corumullum
esse dilcrimen, s nihil iporum aliud estet,
quam inesle. Nlam inelle similirer compecie
omnibus. Hlaec Taurellus.
29. EInde pro hac sentencia Frmissimam
exstrues Zersezr: Siinhareneia esser essentia
accidentis, urique accidencia non differrent.
Racio connexionis: quia omnia simpliciter
itisune, omnibus simplicicer compecicineste.
Ac differunt ex communi experiencia, ee lo-
quendimodo. Necenim qui albus est, ctatira
estjustus, nec albedo de justiria unum e ide
Tunt. F. inhaerencia non porest esse acciden-
cium essentia. Idem de vult Faurellus 1. Aip.
Caesar. 95. n. 14. Accidencia, inquie, vel lune.
nihil, vel id quod sunc, per le Cune, ue lubje.
cta ipsis substancia, neqi poltc neqi debear
iplorum ieia conleri, LIXC Tarreus.

## Folio 624 — 85892398X:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
624
20. LOCUS ACCIDEUEruM non est, nis
subjectum, in quo illa inhraerene, seu in-
haerelcunt, ut lognitur Scalicer. Nullibi
enim lunc nisi in aliquo subjecto, uei di-
CtuM.
31. Sed et hic modus inexistendi diver-
Tus. Alia enim insuneinseparabiliter, olia
Separabiliter pro natura nempaiplorum ac-
cidencium. Ilorum n. quaedam esse insepara-
bilia, quaedam separabilia, vel efrones et
iam hodienon isnorane. Ouicquid sIt AC.
cidentale nihil maxime cvipiam, quod se-
cundum esfentiam non insic alicui primo
eper le, ichor Graecirocant, ut recte monet
Scalis. Exerc. 10. Ft tantum de accidence in
BCHeTE.
32. DE ACCIDENFE AN SPECIB, quae nunc
reltane, paucis eriam addemus, obserraturi
conluetam illam, quae in praedicamentorum
doctrina proponilolet, classem, vediscentes
uno e eodem doctrina silo contirmati, tan-
eo habeant certiora peaecepta, quibus ips
contidere polsint. Nam praedicamenta illa
mutuo lumi a Mecaphrsico ab omnibus A-
ristocelicis datum est e rarum. P. ec eodem,
quo in Mdecaphysicisinculcantur ordine; et
in Logicis ex concra inculcanda erune.
Duamris incerim modum considerandidi-
lur
tum
33.
MV
34.
d, V
35.
alte
36. F
dim
ab
8.54
C P
c08
37.
,
ade
lane
ridi
unqu
dcur
tex ti
demm
Ianer
l
EnA
pecert
Devi
lom
verlum lotce

## Folio 625 — 85892398X:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
625
versum esse jam Exxiltime altertum sc de mo-
nicum.
33. EA vero accidensin specie considera-
EUM VeLPRTMARTUM, VeL SECUNDARTUM.
34. Parmanrum est iterum rel ABSOLU.
TUME, Vel RELATUNO ∞ 5
35. ABSOLurum est, quod sine relatione
ad alcerum consideratur.
36. FIIGUCOYANTITAS _x OYALITAS. HaC
enim duo etiam ipse Philopus lib. 1. Dialect.
pas. 54. inter accidentia absoluta reterr. Duia
haec honiticaneres certas, quae line collatio
necosicaripostunt.
37. FAque erarriras accidens absolu.
cum, un de aliquid dicitur quancum. Seu:
Unde res menlurari pocest auc diridi. Nam
quancicaci proprie conrenit menlurari vel
diridi, quod inquit Pbilipp. d. l. Pas. 34. EC
nunquam est sinc corpore. Ipsa enim radi-
catur q. ec Fundatur in corpore, quod pro-
peer hanc eriam quantum est ex dicicur, id.
quemedianre mareria. Nam a materia
quantitas immediate dependet, ee omnisrei
mensurabilicas, seu masnieudo de numerus.
Accertam Scaligerum Exercit. 359. sect. I.
Corpustacere sinemareria, inquit, est facere
intomnium line lomno. Ica visilane ii simul
profecto risilane ee Lomniane. Ouiablc-
BaHE

## Folio 626 — 85892398X:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
620
gant a ccelo materiam, admiteunt FormaM,
quam necetario quantam faciunt. HaeC Scal.
38. Ex quibus colliges, quanticatem ipsum
corpus, mediance tamen materia, semperco-
comicari. Ouantieas, inquit Z abarell. l. 2. de
med. demonst. c. 5. Materriam sequitur radi-
caliter. Ubi enim quancitas de figura, ibi
maceriam subjectam esse necessum est. Con-
Fer Scab. Fxerc. 61. Sic ratio. Onantitas est
accidens intraerens. F. eric vel aforma, rel à
maceria. Non a Forma, quia quanritas Be-
neficio corpus est dirisibile.  AEForma eAt
indirisibilis. Scalis. Exerc. 101. fect. 5. F. aliis
dirisibilicatem concedere non porest. F. eA
a maceria. Sed chmen ue peaescriptionem,
seu decerminationem a Forma accipiac,
a maceria vero simplicem Encitatem, Peu
olem, ue loquitur Labarell. d. l.
39. Non tamen ee hoc negligendum
Ouancitas est duplex, predicamentalis e in-
cellisibilis, ucdilereo distitonit Scal. Exerc.
359. sect. 2. UbI quaerens, an quancae sint in-
cellisentia: Respondet: Ouanex quidem,
haud quancirare praedicamenti, sed quonti-
eace incellisibili, ue incellectus intelligatin
eis unam partem, quae non sic alia. FIXC
Scaliser. Unde astrues etiamid, quod cor-
pusnon e, tireanima sit, Ere Aneclus, Lud
quanci
Ia
Eate
Bx
Ix
Pca
Cde
Ba
5.
allex
e
u
2
de
e
re
d
6.
de
d
aec
de
Ae
de
de
l

## Folio 627 — 85892398X:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
i
t
627
quanticate, quae incellisibilis ett, plane non
CaTeTC.
40. Alias: Ouancicaci subjiciuneur na-
QNI TUDO d Nunerus, docente Philipp. dil.
Duxe e in specieparciarim alias luo loco ex-
Picabumur. Unicum hicactinsojam: ua-
cicas continua, quae acurruvo cst, priorest
quam dilCxeta, quX NUMERUS, UE dOCCE ScA-
lig. Exerc. 32. Racio es inprimis, tum quia
dilereta parram habene entitarem, uc lo-
quitur Scalis. Fxerc. 65. sect. 2. cum vel maxi
me, quia magnicudo prius adesse debee
quam numeretur. Duod enim non est
ec quod quancum non est corpus, numerar
Monporett.
A1. DVACFY A s est accidens absolurum,
unde aliquid dicitur OYALE. Nec enim
hinc dicicur esse Enss sedrantum esfecale,
Rcciders, inquic Scal. Fxerc. 307. sect. 27. non
est causa encitacis simpliciter, sed calis enei-
eatis. Duin etiam lubstancia iplas cum sC
sui accidentis causa, nullam possit habere
caulam ab accidenre, propter quam ipla lit.
laec Scaliser.
42. Accipicur aucem echaecrox hiclatiuso
quam aliasseri Coler. Nam Physice tan-
cum corporibus actribui solec, verbi caular
quando Elementum dicitur esse cali-
dum, dicitur esse trisidum, dictur este
RX Z
humi

## Folio 628 — 85892398X:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
628
humidum, dicicur esse siccum. Elae qualita-
tes corporum lunc. De quibus eriam de inde
dependencibus in Scholis Physicis dilcepta-
cur. Sedhic eriam ipss incorporeis sineul-
loaccribui possic piaculo. Sic anima no-
stra Cuis est instructa Faculeacibus, quae siqui
dem realiter differunt ab animae essentia,ad
aliud quam ad gnalicatis classem reterri
nOn postunE.
43. Sic etiam Ansclorum quaedam est al
ceracio, quaminnuir Scal. Lxerc. 359. sect. E1o
dunt scilicet illi perficiuneur novorum yi
sionum apprehensione, aue jussionum de
lecatiotio. Imo perpetud Dei vilione. AC
hac non est, nili accidentis, ejusque quali-
ratis, ue vel quiris iurelligit. F. qualitatesno
Tolum corporum Cune, verum eriam spiricuus
uc dictum. Species qualitacum, quae circum
Feruntur d illae suo loco Fulius explicabun-
tE
44. RELATUME CR, quod cum relatione
seu respectu ad aliud semper consideratur.
45. EAquehoc relacum velperfectée reo
ciproce, relimpertecte ee non reciproce.
46. Perfecte de reciprocerelatum illud est,
quod revera ex alterius murua constat affe-
ctione. Vel ue detinie Scalicerlib. 4. de causo
lar. ling. Cap. 93. Pa5. 226. RelatIVA FUNE, qua
MUEHOMaCuTa nexu ConAAME. Suncenim
relata
lela1
LDm
anto
steet
Cons
10n
Potiu
serte
Pried
dialet
47.
Ic:
lune
eerit
d10
lecc
lax. 2
elexe
jec
ser.
duei
1ac
48.
alia
2a
M XC
aud
aie

## Folio 629 — 85892398X:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
qoi
relata ob id, (a re55  ad aliquid dicta, ita
comparata, uc semper ad aliquid aliud rete-
rantur us lemper constent ex alterius mycua
affectione, uE (empEx MILUO RACUEX MExI
Constent. Oue omnia derelaris secunduesse,
non secundum dici accipienda Cune. IlaC. n.
pocius ablolura luncper le, quibus relue s
perficialicer adhaeret respectus, sed illa pro-
prie dicta eelacira Luncur monoc Philipp. I. 1.
Dialect. pas. 58.
l92
47. Ec vero in hilce otcendenda lunc quin-
que:  Duo subjecta, quae relacionem sulet
piunc ecalias fundameta appelsantur. 2. ud
accributa: leu cermini ec demum. 3. Iplarer
lacio, quae incerhaecjam dicta incerjacta est.
Flaec omninapereis verbis indicat Scalig. co. 
pas. 227. Omniinrelatione, inquie, est ratio
retorendi, et termini ipsi relationis d res
subjectae, quae deteruncrelationem. LLaCSca
liger. Duxnon diffienleer ad sixorouicr hanc
reduci pollunt. In relatione acrendendy.
din
tum ad maceriale, cum ad Formale.
48. Maceriale est, in quo fundaturrelatio,
e alias ab officio appellatur Fundamentum.
Duia superhoetanquam tundamentum to-
cum relationis adificium est superstructum.
Fundamentum eAt res, a qua oritur relatio,
inquir Philip p.lot. Dial. Pas. 55. Scaligero d. l.
re

## Folio 630 — 85892398X:0664
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000664.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
630
rocantur res tubjectae, quae deferuneretatio-
nem. Suncq; horum semper duo. am unius
ad se non est relario. Sed relario lemper elt
duorum. Ouxe fundamenea semper absoluta
Tunc. Nam relacio fundaca est in absoluris.
Abloluris, inquie Philiop. adhaereht respect.
Unde elexancissimum hoc deducicur axio-
a: Sapemanene fundamenta extinctis re-
racionibus. Racio ex dictis manifesta. AB(O-
lurum porest esse Cincrelatione, Absolutum
nondependerarelacione. FA enim relatio
Bosterioripso absoluro. At Fundamenea lunt
absoluta. F. Fundamenta postunc esse Rnere-
lacione. E. Fundamenta non dependenc a re-
latione. P. extinctis relacionibus nihilomi-
nus lalrum esse porest fundameneum, verb.
Caul. moritur Alius, at interim manet person
Ha Pecrusforce, qui ancea respectu hujus R
lI PACEF CTAE.
49. FOrmale AUOTESPICIELIM EXFREMA,
eum ALEDTUM.
50. P X PR EM a sunc termint relationis
unus est terminus d ovo, alter est terminus
ad OVEM.
11t5 
Sl. TERMFHOS a Qroest, aquoincipit
relatio. Terminus ad avEm est, in quo de
Anic relacio.
52 ML EDLUM estipla intex Fundamenca
lcerr
door
auli.
BAEF
15. E
Minus
dvenc
Maste
nu
a o
lacris
vellar
237. 
53.
Pariu
dcere
lum.
raxin
ner
Diio
allam
dlace
18.
pone
dA
alla
ldr
et

## Folio 631 — 85892398X:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
163
de cerminos incerjecta relatio. Quod exem
plooltendam _c explicabo. Petrus, est Asius
Pauli. Paulus ergo est pacer Bees). Fc duo
Cunc fundamenta relationis. Perrus e Pau-
lus. Suncicidem duo cermini. Paulus cer
inus est a 0vo Aliationis, terminus ad
Orem Aliationis est Pecrus. Ericerum: Pe.
crusterminus a ora pacernitatis,  aulus ter
minusadorem ejuldem paternitatis. Incer
icta omnia interjecta relatio, quae respectu
patris paternicas, respectu filii Aliatio ap-
vellacur. Conter Scalicerum dict. lib. Pasin.
227. ubi aliud accinsie exempum.
53. Ex quibus omnibus, canquam conse.
ctarium, et hoc deducitur. Relatorum
alcerum semper detiniendum esse per alce-
xum. Relacira, inquit Philippus lib. diet.
pasin. 59. non possune detiniri, nis Focta.
mentione correlarirarum. Racio est ex
dictis. Duicquid alceri dac essentiam, id
etiam in ejus dehnicione actingendum AC
relacorum unum alceri daressenciam, ex di-
ctis; F. relatorum unum in alcerins detini-
cioneacringendum elt.
SA. TMPEKPEeTE de non reciproce rola
cum illud est. quod aliqualem tancum Renon
eam arctam, quam prius habet geor. Oux
RF
eciam

## Folio 632 — 85892398X:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
632
etiam consa est, ee Facileilla exspirare pole
et evanelcere.
55. FAque ACTTO _E FASSTO.
56. Aetio ost erdcnezaa rei agentis. evdene-
Zaa est, inquam, hoc est agitatio mOtuS,
imocciam perfectio quaedam ipsius asenris.
Nam actio, qua actioageneis est, ac proinde
etiam ejus quaedam perfectio, quae in agendo
eora consittie, ac proinde semperin heri. FC
huc collineae scalig. Fxerc. 15. Sane, inquit,
mocus est perfoctio, non perfecti, sed perté
ctibilis. FCFverC. 68. sect. 1. morum, ait esse
perfectionem mediam.
5y. Fcrerdin actione accendenda, cum
ipse morus, cum circumstontiae. 
58. Morum inquirendum, unde Rac et
quortum cendat.
59. LIndoHar. TsIC AGENS SC terminus a
Cvo.
60. Agens est eficiens morus leu actionis.
Nullibi enim datur actio sinc agente, qui de
ber esse policirus. Ouicquidasic, inquie
Scaliz. in lib. Fippoer. de insomniis fol. 12. eA
policirum. Nam non enris, ut non sunt qu’a
licaces, Ec nec illae, actiones auc effectionés.
2. Debec esse parience ralencior _ praestan-
cior. Omnis actio tic a valentiore, inquie
Scaliger Fxerc, 13. Sect. 2. ACtiOnON BE ni( a
(a-
axer
SerS
eum Z
61.
quo
lone
qualie
eodu
a eru
eut
105
utr
Mise
etir
11913
UF, qu
lenri
llias
vip
dd
qu
late
De
de pe
62
inc
218C
ito

## Folio 633 — 85892398X:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
1b
1
1d
superance, inquit Z abar. l. de React. C. 8. f. 511.
agensnon ectignobilius patience, inquieite-
rum Zabarell. C. 11. f. 599.
61. Ferminus aovo, estillud punctum,
a quo incipit actio. r. c. Generacio ab c0, quo
non esseincipic esse. Alceratio ab eo, quo
qualitas quaedam incipit mutari d alia in-
eroduci, procalore Forlan trigus, prorudita.
ce crudicio. Omnisenim actio inferiorum
sieut Anica CA, sic etiam terminos habet.
Tuos, cum a quo incipiac. FF hic est princi
pium mocus; cum inquo delinat. Et hic ese
finis ejuldem.
lctX
3
65. Oronsum. Nempe in quo candem.
delinatipla actio. FAque haec generacim
aliquando quaedam pertectio, qua acquiri
tur, quandoque ucrique, puraasenti et Pa.
cienci, quandoqueunirancum, devocarur
aliaSOVIES, tum eriam FORMA, quae inpri-
mis in Physicis Frequens est. Ibi enim For-
ma quadam peractionem acquirieur. AU
diamus Scaligerum Rxerc, 18. Duies, inquit,
est perticientis pertectio e pertecti. F. ueriqu
hic perfectio quaedam quaelica cAt.
62. IIlud quoque in memoria habendum
eR inquic ScalLxer. 25 4. tinem esse ejus, cujus
tinis elt, perfectionem. Dux pertectio, Cin
actione consister;in eoresider, cujusactio est.
RF

## Folio 634 — 85892398X:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
634
St in passione ab eo transic in iltud, cujus est
Paltio. Fxempli gracio. Si fnis icineris mei
est rideretamiliam, vitionis actio me perh-
ciet. Si vero ejus peregrinationis Anis est, ut
eilla videatur, vilio haec palsra recipitur
in familiam, acque eam perticit. Isqi eric
tinisvitionisin illa, non inme, non uc, cam
videam, atque inde summam capiam volu-
pearem. Sed ucilla amevila magniticetur in
caslota, qua caprincipem tuum recepiste,
64. C rcumcariciae lune, cum LOCUS, cum
TEMPUS. C
e
65. Locus quidem in omni octigne Fni
tarum Ferum requiricur. Clc enim illae ip(X
tine loconon sunt. Sic nec sine loco aliqua-
li Opetaneur.
didEdC S E
e
66. Tempus vero requiritur, quia omne
EnsEnitum cempore dchnieur. L. e actio.
Hitic raboxipor hoc circumfertur axioma.
Omnis actio in cemporehe. Scalie. in 2. T be0-
phrast. de plant. c. 4. fol. 102.
ib
67. Da SsxO est roceptio actionis in patie.
EC. L. Sicuc agencis est actio. Sic paciencis
est passio. Sedica uractu sc, in pacience
tanguam in subjecto. Scalig. Fxerc. 102. sect. 5.
Ergo actio e passionon differune, nili Tes
minis e relacionibus. Actio seu percustio
actira oritur ab asence e delinit insecipien-
te
i
ene
re
Ur
18
alat
O
69
30
H
On
let
Dee

## Folio 635 — 85892398X:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
de
1
10
6
it
637
te: Econtra passio relatio est patsentis ad
agens, sed camensunus  idem ictus est. Sic
e in alteratione, verb. caula, aquae caleta
ctione, eadem calidicas est, cujus partes pau-
lacim in aquam inErOdUCUnEUT. Sedtamen.
orieur Forma ab agente _ a patience recipi.
TUT. PornahaC, quae cranstunditur, eadem
eA, cujus acquisitio sen cranstutio reipsa mo-
cus est, scu octio, ue haec explicac Philippus
b.Z. PBysiCa. DaC. 308.
68. Secundarium accidens explicat cir
EUM CANCIAS,CUM RRMOTTORES, cum PRO-
PTNOVORES.
69. REMBFTORES: SunE, CUM TEMPOKES,
Tum ZOCF.
o: ACciDenS quod temporis es, vOCaLE
DraNDO, more Orxco, ubi vorehoc dicitur.
Conter Aristocelem in C. alexbr. 6. 9. Coreinée
quehoc omnia, que alias cempus signiticane.
Duxe ad duo postunereterri, xeate de arum
71. Atas rerum est harum nostrarium.
quae sub tempore existere dicuneur: Arum
est rerum sublimiorum, inprimis Angelo-
rum. FTorum enim esse est supra cempus, quia
Fupramotum, ue loquitur Scalis. Cxero. 359.
sect. 7. Si Remipe cempus accipiaeur sricte,
Frouc mocum commensuraeur. Nam alias
S proquaris duratione usurpetues a tempos
ee excludi nulla creata possunt, Facta enim
CUK

## Folio 636 — 85892398X:0670
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000670.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
636
Tunc illa. Ac quicquid factum id aliquando
Factum. Ouicquid aliquando factum, id in
cempore factum. Paucis: Nullum finicum
est exira rempus. Ac_ AngeliAnci TUnC. EX
dict. E. nec Angeli lunc extra cempus. Recte
Scalis. P. XerC. 307. Sect. 20. Acernitas, inquit,
repuonas condicioni ejus, quod hc. TempuS
exeolie gengracim proquaris rei duratio.
ne accipi debet.
Ata 2
72. ACOIDENS quod LOeI CA, vOCAEUT
uxsicidem more Grecombias dicitur. Con-
Tex pristocelem d. l. Sedhoca lonxelatius elt
quam Locus. Compecic enim hictancum.
corporibus, sed illud comperit omnibus A.
HIcIS. Ubietas, inquit Scal. FxerE. 359. s.5. est
ffectus entis cujusci necessarius preter Deu.
2173. Uinde colligesetiam Anselos ec ayi
mastrumanas in aliquover seu odelle, quar
ris uccorpora in loco Physico non sInE, uI
probat etium Scal. d. Exerc. 359. Sect. 5. Ouie-
quid est finicum essenciae sux circum scriptio-
ne, id elt incerro aliquo s, inquit scaliser
Fx. 6. sett. 2. AIIa5 Scalig. l. 9. decaus. lat. line.
cap. 158. fol. 403. locum ee rempus comparati
hocque illo communius esse diserte afir
mac Sola corpora, inquit debentur locis.
(Recte. Phyficionempe. ) AC, ea Simul cum
alhis rebusmuliis, qua loconullo concinen.
FHF,
d
1
DI
e
e
3s
dalie
mu
nt
De
e
1
pe
ei
ae
alis
DB
de
1b
P
es
23. I
IV
36.
e
oit
ta
aonur
eTIF
iu
uti
enir
oc

## Folio 637 — 85892398X:0671
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000671.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
tur, Sub cempOreSunE. Non eltin loco
qualitas, non relacio, non alia praedicamet
ta mulca, e camen sub rempore luncque
Runt. Eemoxibidem: Nulloin locoecactus
Peribendi meus. AF aliquo TempOrC quiR sICS
feri non poteAts Iaec Scalicer.
74. Oux accepta delocorhyheo rerissi.
Ma LUnE. AC de as alio Mecaphysico nOn
parum periclieabuntur. Namhic immOEx re
ritatis est. Ouicquid Anicum est, id aliquan
doesta alicubi, hoc est, quod est in loco de
tempore. Timpier. 2. Metaph. C. 8. 9. 5. F, L: Im-
possibile estres Anitas sine cenipore de loco
ese Philipp. L. 1. Dialect. p.78.
75. PROPTHOVTORES TespiciunE, CumSITuM,
EUM AABETUM.
y6. Srrus communiter quidem corporum
CA. Situs; inquie Philipp. l. 1. Dialect. pas. 82.
Signiticar Hacum seu policum corporis de
parrium ejus, uejacere, stare, Cupinum este,
pronum esse. Rectissime. Ouia in corpori-
bus sc ille vel ipso sentu eria deprehendieur.
97. Ouidreroz si e hoc generalius acci-
piamus procerta circum scripeione d relur
meratione seu designatione, scueria des
vitione, ut loguitur Scalie. Fxerc. 359. fect. 5.
Est enim in suo uer per dehnicionent hune
ad modum: ibi est, hic non est, inqc Scil. a. l.
Lin

## Folio 638 — 85892398X:0672
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000672.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
638
Liceat  mihi dicere, est intuo uxitalicer de
non alicer. Isic cerre aliquis licus, locatio
Teu designatio exprimetur Quod de ad ani
mam non difticulcererans terri possic. F. H illa
in corpore Hiccerte aliquis sicus, aliqua vel-
uci delignacio menceconcipienda est inpri–
mis, quia adcorpus sescaccomodat,omnes
que partes hominisinformat. F. de illa Parr
tium sicum aemulabitur urpore, qua adma,
teria excensionem, de ipla exrenla clt, ur
alias loquuntur Philosophi u
78. Ilavrus, eille comunitee corpori
est. Ilabitus, inquie Pbilippus d. l Signitieae
hoclocoreltitum, puca iplam rectiendi ra-
tionem. Rectissime. Namproxrer hominis
corpus inrenca omnia rectium genera. Ve
Disusus duplex, inquicScab. Fverc. 257. AItCe
obrerecundiam: quae vacura ab oculis re-
mociora pene obdidisset, iniisnosilliusimi
carione ei caprum Audium juraremus. Al
cer eh, ob arcendum trigus, raroenim pro-
prer calorem. Hlaec Scaliger.. 1
79. Ac hi usus ambo respiciune corpusi
Acincerim quid obstabie, side Anselishabi
cum quendam acribuamus: saepistime enim
in Caeris illi lexuncur Care coram chrono
majestacis ec induci sola candida. Imo
sut aligua excerna Egura apparere illoscer.
tum
lurr
dur
cerr
ilor
Ma
ex
Piie
ettic
m

## Folio 639 — 85892398X:0673
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000673.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
638
eum est. Alias enim inricem sele percipere
aut intelligere non possent. Hlae certe vi-
cem cujuldam habitus suctinent. Sed hac al.
cioris luneindaginis.
80. Norc huic Accophrlico tractacui
monum ulcimam impono, Deum orans, uE
exhisce, quae propolica, tanquam ex princi-
piisexisuis, legerem ipselsua caelecti, gracia
etficiar copiolam ex gloriolam. Frustraneus
enim est nocter conatus:
Si non auxilium detque inver DEUS,
CULSIT HONOR Ex GLOKLA INFLHITIS
SECULIS.
d
daua
d

## Folio 640 — 85892398X:0674
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000674.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
NO+ 1Z CAP. VI.
Remora, Deu
efficiens) Propingua
( 11
In fene.
re: HIBC
propo-
nenda L
eer
Incorna
exrernasubstantiam
Finii.
Materua
Leoan
Asit 
aocide
1e
t subjectum.
Inspeu
CiC.Fs
bsolutum
Relat
omantira.
Qualitai.
Perfectie recipron
ce. Relatio.
Imper. CActiv.
fecte 
no reci-)
proce, tu
leasieo
(Téporis.
Remon avando.
tiores
Propin. Sirum.
quiores L
Ercabitu
AX.
explisat circum.
stansim
Secundarium, quod (Focisubio
199
esle
alIce
diA
EBec
lton
. 6
19
+
der
sect
ect
eler
10
den
118.
6.t
2
daa
dem

## Folio 641 — 85892398X:0675
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000675.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
11
+
A XIOMA TA.
1995. Y W. 4. primae Philosophia disputatum.
d Accidencium ellenciam penitus esse
a substancia, acque propcerea intarenciam
esse formalem ejus differenciam. Nostamen
alicer. empe: Accidentium sutu genera d
differencia e propria distincta eMencialicer
ab omni essencia substantia. Scaliger in 6.
Theoxhrast. de caus. plant. 6. 8. fol. 345.
1996. Nullum accidens est smile sub.
Pancix. Scalicer in 6. T Beophrast. de caus. plant.
C, 6. Pa8. 341.
1997. Accidens non est subjectum acci-
deneis. Scalig. d.. l.6. 1. fol. 328. 65 Fxercit. 75.
sect. 1. (5 FXxerC. 14.
1908. Imo: Accidentis e accidens eA sub-
jectum. Coclen. in probl. can. 19 Pag. 181. L im-
pler. 5. Metaph. C. 1. G. 2. fol. 513.
1999. Nullum accidens alii accidie acci-
denci se duerumque subjecto communi. Sca-
lig. in 6. Beophr de caus. Plant. 6. 1. fol. 326. 65
6.14. fol. 354. Conter Arist. 3. Met. 6. 4. f.505.
2000. Omne accidens nacurale posterius
quam ipsa subctania nacura lua. Simul qu-
tem cum ipla cempore, non esse. Scalis. In
6. Theophrast. de cans. plant. 6. 19. P. 363.
2001

## Folio 642 — 85892398X:0676
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000676.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
642
2001. Accidens non habermateriam, led
esse, non formam, sed esenciam. Scalie. in
6. Theophr. de caus. plant. C. 12. fol. 350.6 Fxer.
298. sect. 16. T aurell. 1. 9. 6. n. 12. fol. 88.
2002. Nullum accidens subjectum est
aliorum accidencium ex affectionum. Taur.
2.g. 4. n. 2. P45. 25.
2003. Accidentia si quam habent voiav
propria haec cA. Taurellus 1. AIp. Caesar. 9. 5.
num. 14. pasin. 6, Accidencis cciam propria
est esencia. Taurell. dict. lib. 1. quaest. 5. num.
25.
2004. Unius accidens alterius substan-
ria cAenCqU.L. TaureRl. 1. AlP. C as. 9. 5, n. 20.
Pac. 67. Goclen. in prodr. can. 107. Pa5. 318.
2007. Omne accidens praedicatur de Tuo
Tubiecto in concreto. Timpler. 5. Met apb. c.5.
G. 6. f0l.515.
2006. Accidencia substantiis decrahe
Portunc. Faurelb. 2.9. 1. n. 19. P. 144.
2007. Non quicquid inest alceri, estetiane
inseparabile. Faurell. 2. 9. 1. n. 25. P. 146.
2008. Accidens quod purum, hoc est (0-
lum, nullum darur. ScalicerExerc. 1b. sect. D.
1009. Accidencia danEFOrMA, UE HCagaF.
Scalre. Exerc. 200. Sect. 5.
2010. Accidens a substancia lonsistime
abest. Scalrs. Fvercit. 359. secto 14.
20
Ma
COr
Piar
alie
can
TUI
eaq
2
Tace
eaqe
2
Pdu
(5
2
et0
ctel
C. ut
ban
21
lbi
de
ola
Aq
fuaes
ab

## Folio 643 — 85892398X:0677
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000677.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
2011. Accidens omneprimo quoxiam in
corpore esse necesse eAt, quod per certam FOr-
nam conseiruacur, a qua AuaC Scal. FXerC. 51.
2OT2. Fc. Accidencalicernihilinest cui-
piam, quod secundum essenciam NOn INSIE
alicui primo ee per (o, quod ictor Grace ron
Canc. Scalie. FxerC. 10.
2073. Accidencia numerantur ad nume
tum subjectorum. Keckerm. lib. 1. System. c. 5.
PaS. 72.
20r4. Unitas accidentis dependerabuni-
eace substantia. Kockerm. 1. sect. fin. capit. 5.
Pa8. 255.
2015. Nullum accidens est sine subjecto.
Faurell. 3. 9. 2. n. 18. Timpler. 3. 6. 3,9. 9. fol. 297.
(5 l.5. 6. 4.9. 27. f0l. 587.
2016. Fierinon porest,ut in eodem subje.
eto simulinsine duo accidentia ejusdem spe-
crei distincta nummero. Zabarell. decalor. caeli.
c. UIT. fol. 406. (5 de Ref. aer. 9. fol. 588. C oclen.
can. 128. pas. 329.
2017. Accidensnon misear de subjecto in
Tubjectum. Zabar. de accret. cap. 16. fol. 561.
de mixt. Cap. 4. fol. 518. de react. cap. 4. fol. 301.
Scalis. Fxerc. 25. sect. 9. Timpler. lib. 5. Cap.
25. quaest. 20. (5 lib. 5. Cap. 2. quaest. 15. l. 5. Cap. 4.
quaest. 3. fol. 566. Imo migrae Riolan. in Li
bavo 841
3
6
2018.

## Folio 644 — 85892398X:0678
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000678.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
644
2018. Idem numero accidens non potest
Simul esse in duobus duc pluribus numero
Tubjectis. Timpler. lib. 8. Mecaph. 1. 3. G. 11. foto
301. Coclen. 1. probl. L08. 49, P. 172.
2019. Nullum accidens incipie esse, nili
in ex subjecto, cui perscinharet. Timpler. 5.
Metaph. c. 1. 9. 5, P45. 514
2020. Accidencia a Forma subjecti ema-
noncianon debentesse loco distincta à For
Ma. Z abar deparc. antma. C. 4. Fol. 513.
2021. Non est accidensmobile sine lub.
ctancia. Scalis. Exerc. 10. sect c.
2022, 20 (VM BECnNOS LdXr eaquato
Arist 1. TOp. C,8.
2024. Accidens differe a substantia esen-
113. Scal1 E. I 4. de caus. latin. ling. cap. 41. F 2130
1b1: Deque album differtab homine quali
2aco. Ccd csTeriria.
202.. Purum accidensnon asic line For-
ma, a quaprokcilcirur. Scal. F xerC. 22.
2026. L.nO: Fc decidencia agunt. 60c1, 1.
concr. pas. 1b.
2027. EF: Accidens non agit, nili perrim
Cua lubstanciae Scalis. Exerc. b. sect. 5.
2028. Accidencia rel lunenihil, vel id quod
sunt. per se lunc, uc subjecta ipsis substan.
ca, nequepolluneque debentiplorum soia
Cen(eri. Laurell. L. G. 5, n. 14.
21290
Plat
Aot
ect
Met
Pac
sect
1a
qua
8
2
Na
disse
d
Tim
Doc
Pag
2

## Folio 645 — 85892398X:0679
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000679.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
2029. Cujus nulla perse est nacura, ne ac
cidens quidom est. Laurell. 1. 9. 5. n. 21. fol. 67.
2030. Accidens estinstrumencum Formae.
Ubi ergo Forma stacuie, ibstrumenci vis
operatur (ub ea Scalis. in 6. Theopr. de caus.
plant. C. 36. p a5. 370.C
203r. Accidencia non sunt neceslaria: ari-
Rat. 1. Poster. 6. 5.
2032. Accidens natura posteriuso sua sub.
jecto. Coclen. in prodr. 6. 21. pag. 182. T impler.l. 5.
Metaph. c. b. 9. 5. fol.514. T aurelb. 1. AAlP. 9. 3. n. 1.
pac. 21. Fc: Ignobilius Scalis. Exercit. 5.
sect. 1. Ec accidencia natura sua posterio-
ra lune substanciis. Zabarell. 1. de Element.
qualit. cap. 9. fol. 352. Scalis. F. xerc. 4. fect. 1.
(5 6.
2033. Non omnia accidencia lunt a For-
ma: Sed quaedam etiam luntmaceria. Frast.
disp. de occult. 6. 9. pac. 26.
2034. Rccidens sua nacura ineptum eAt
ad subsictondum. Suaret Z. disput. 14. sect. 4.
Timpler. 5. C. 6. 9. 3.
2035. Nullom accidens propria Facultare
pocest efficere substanciam. Piccolom. 5. 6. 57.
Pa5. 510.
2036. Accidens per accidens non sequi-
cur tormam Locciei. Diccol. erad. 2. 6. 46. P. 219.
2037. Accidens non potest virture propria
55 31 (aCC1.

## Folio 646 — 85892398X:0680
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000680.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
646
accidens producere, sed tantum rirture sub-
Aanciae. Colleg. Conimbr. in 2. Pby s. Arist. 0. 7.
9. 38. art. 3. fol. 377.
2038. Accidentia insunt, suppolitis. Folet.
3M 2. pOst. 6. 7. fol. 424.
2039. Nonminus convenitaccidenti in-
esse in subjecto, quam ubstaneiae non inesse.
Coclen. in prodr. q 30. infine paz. 74. AE nOI
inesle es proprieras. F. neque est esseneia
accidenrium.
2040. Accidentia quaedam existere non.
possunenon exiltence caula. Z ab. de cen. 6. 10.
Fol. 295.
2041. Accidentia Cuncentia per (c. Fesseth.
PaS. 22b, C5 239.
2942. Accidencia Faculeare propria non.
aeringune substancialis Formae productione,
actingunccamen virture subltantiae. C’oll. C0.
vimb. in 2. Pbys. Arist. c. 7. G. 28. art. 3. fol. 375.
12043. Ouancitaces nonagunt. Scalig. in b.
Theophr. de caul. plant. 6. 3. f. 334. F.C quancita-
eis actio nulla. Scalig. in d.l. 6, 13. f0b. 353.
2044. Vis in quancitore nulla. NTon n. 2gic
simplicicer, sed Tolum augeruraue minuicur
FaCuItaS. Scal. a. L.C. 2. f. 533. Seu: Ouancicatum
non ectulla cAcaCia. Scal. d. l. 3. 6. 16. F. XOrC. 5. C5
349. 352. sect. 1. Pbilip. 1. Diab. pa5. 37.
2045. Ubi quanticas est defigura, ibi necel
e est de maceria lubjectam eAB. Scab. L.X. b1. f. 5.
20460
60c
ar
dac
dea

## Folio 647 — 85892398X:0681
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000681.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
647
2046. Terminata quantieas insequitur For
MaMI. Z ab. de constit. individ. fol. 2604.
2047. Forma certam requirie quancitale
Frast. dispuc. de occult. Medicam. qualit. P. 134.
2048. Omnium rerum quancitas decermi.
naca clF, Bed. in axiom. p. 143.
2049. Secari nihil pocest, nisi quodquan
tum est. Taurell. 2.G. 2. n. 1.
2050. In majore quancomajor est rictus
Coclen. in prodr. can. 54. pa5. 228. FC: In majo-
si magnicudine plus est rircuris actira. Za
barell: 1. de mixt. Gen. 6. 3. fol. 4V1. l. de React.
6. 4. fol. 3020
2051. Ouancitas non dac esseneiam. FAU
rell. 4. 9. 117, Pa8. 623.
2052. Duancicas iplam consequitur eslen.
tiam. Faurell. d. l. g. l. n. 7. Pa5. 623.
2053. Ouaneicas est proxima substancix.
Scalis. l. 2. Poet. 6. 31. p. 286.
2054. Maceriae privacim inserrit quanci-
ca5, Formae qualicas. C. oM. Conimbr. in Z. Phys.
Arist. C.7.9. 19. art. 2. fol. 382.
2055. Dualicas nacura ordine est poste.
FiOT. Timpler. l. 5. MletapB. 6. 3. G. 1. fol. 541.
2056. Omnis qualicas denominac luum
subjectum. Bod. pa5. 142.
2057. Oualicaces miras habene effectio.
nes. PhilipP.l. 1. PBVs. PaS. 27.

## Folio 648 — 85892398X:0682
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000682.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
648
2018. Oualitates recipiune magis de mi
BuS. Philip. l. Dial. paC. 53.
2059. Solarum qualicatum est contrarie-
c25. Keckerm. 1. Spsem. L08. b. 8. pa5. 96. Coclen.
in prodr. L ex. Philosoph. g. 31.
2060. Fx actibus Frequencioribus Achabi-
TUS. Scalig. l. 10 Poet. 6. 2. P. 8. (53, 6. 20. Pa5. 262.
Scu: EX actionum crobritate, que ex paucis
benoivalidis habicus creatur, sicut caritas in
lapide vel a mulcis suetis, rel à le Colida pau-
eis ictibus. Scalig. FXerc. 307. Sect. 4.
206r. Ad omnem habicum cria tanquam
caulae etficientes necessaria: Puors, ua hyora rai
aonnors. Ceu quuraoia. Nacura, inlticurio de
ulus sire praxis. Ex Aristotel. 3. RBet. cap. 12.
Keckerman. in praecoen. L0G. Tratl. 2. 6. 2. P lu
tarch. l. de educ. pueror.
2062. Signum contractihabitus est Facili-
cas e constancia. Piccolem. grad. 1. P hil. moral.
. 7. P. 156.
2063. Actio praecedens calis esse debet,
qualis fucurus esthabitus. Picc. er. 4. P hil. mo-
ral. 6, 20. Pa5. 302.
2064. Ubi non est instrumentum cuique
Faculcari nececlarium ad operandui, ibi ncqi
Faculcas adest. Zab. de part. anim. C. 13. Fol. 531.
2065. Omnis Facultas nacuralis dividua
est ad dirisionem macerix. Zabar. lib. decael.
bal. C. 6, Pa5. 395.
2066.
M
P.4.
nec
Taci
Ine
L08
sac
int
PrO
Cap.
Ilo
2
LB0
ut
2
Per
tb b

## Folio 649 — 85892398X:0683
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000683.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
649
2066. Relatirum est absoluri accidens
Ex Scaligero de caus. latin. ling. 6. 93. Fxercit.
325. sect. 4.
2067. Entis relatiri essentia, non est, nisa
relaca Perer. L. L. Philosoph. C. 5.
2068. Relata qua calia sunE mutua Con-
Ricutionis. Scalis. de caus. lat. ling. c. 134. _
mucux unionis. d. l.
2069. In relatione non est necellum, ne
subjectum mucerurstarim. Z abarell. de gen.
6.4. fOl. 285.
207. Relatorum unonecessario existente,
necessario etiam alterum existit. Z abarell. de
facult. anim. cap. 3. Muruo enim sele ponune
inessendo ec cognolcendo. Keckerm. System.
L05. pas. 11b. uc unum sinc altero esse ne-
queat. Scaliz. de caus. lat. ling. 6. 134. Iesselb.
intheor. L08. 6ol. 9. 3. P. 12. Perer. l. 1. de Phil. 6. 9.
2071. Forum quae rere lunt relatira, reci-
proca dicitur esse relatio. Z abar. denat. prim.
cap. 9. Timpler. 5. Mer aph. CaP. 3. quaest. 14. fol.
551.
2072. Actio non estrerum, quae sunt sora
ud. Sedearum qua unt ercercia. Scalie. in 5.
Theophr. de caus. plant. C. 30. fol. 519.
2073. Actio non distinguitur à potestate
per differencias forma consticuras. Scalig. l. 1.
de caus. lat. 1In8. 6. l. Pa8. 3.
d5

## Folio 650 — 85892398X:0684
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000684.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
60
2074. Cujusquerei perfectio consitie in
nobilissima ejus actione. Zabarell. de mente
asen. 6. 14.
2075. Actiones lunc propria luppoliro-
rum. Timpl. l. 4. M et. C. 2.G.5. f0l. 369.
2076. Omnes res, lervaca carum pen-
denria a DEo, proprias cdune operaciones
lingulis nacuralirer convenientes. Zabar. de
Sensu agent. 6. 3. Fol. 583.
2077. Actio non provenie, niliab excessu
nsenris scil. respectu pacientis. Z abarell. de 
ReaCt. 6, 2. 50l, 297. 65301.
2078. Actio non tc, nis ab actu. FFactuS
eA, qui relistie conrrorii actus actioni. Z. a.
Barell. de mot. er. (5 lev. C. 20. fol. 222.
2078. Actio e passio non differune. Fusd
esselbein. in Theor. L05. P. 150.
2079. Rei cujusgi nacura ex propriis na
scicuractionibus. Taurell. 1. Alp. g. 6. n. 9.
2080. Quaecunque lunt ejuldem speciei,
ealdem etiam edune operationes. Zabar. l. 2.
de qualit. Elem. C. 4. f0l. 367.
2081. Oualis esteresrea, calis est 8oia. P0.
lan. 1. Dial. Pa5. 34.
2082. Reliltencia est ex Forma, quatenus est
in materia. Paparell. 2. de calid. 6, 2. P. 18.
2083. Actio praeltartaculeati. Sim. Simon.
In Ech. C. 5. fol. 23. 6569.
2084. Nam: Actio est acceslio quaedam
x perfectio Faculeacis. Sim. dib.
2085.
Se

## Folio 651 — 85892398X:0685
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000685.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
65Y
2085. Actiones sunt circa Cingularia. Cecl.
in prodr. 4. 52. P. 118. EF Lingularium Scal. F. X.
307. Sect. 25.
2086. Actio de 3gens in primo principio
(DEO) non differunt. Scalie. Fxerc. 5. sect. L.
2087. Malarum actionum torma nulla.
Scab. 7. Poet. 6.3. prinC.
2088. Actio non porest dici parsincesralis
substancix. Winchelm. disp. 5. de SS. Caena Do-
mini +b. 130. AtFractio panis est actio. F. non
pocest esse parsreirerrenx in Sacramento.
2089. Ouidris suis actionibus pertcitur.
Faurell. 2. AlP. g. 1. n. 15. P. 138.
2090. Passio recipiturnon tam per con-
ditionem agentis, quam dispositionem seu
modum patientis. RBckol. 1. Syst. L05, C. 11. P 108.
209r. Mucabile est omne, quod aliquid p2-
eieur. uoust. l. 12. decivit. D et. C. 17.
2092. Unaquaeque Forma simplex paci
POtCL. Faurell. l. 3. AlP. 9. 1. n. 13. fol. 406.
2C93. Nihil, excepeo Deo, quod pari non
POLIE. Faurell. 3. 9. I. n. 14. Fol. 406.
2094. Omnis pastio elttocius compolici.
Faurell. 3. 9. 1. n. 26. fol. 410.
2095. Tempusidem non est, sed aequale.
Scalis. in 10. Aarist. de hist. anim al. C. 1. PaC. 32.
2096. Fucura suncindehnita Piccolom. 2.
6034. Pa8. 207
2097.

## Folio 652 — 85892398X:0686
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000686.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
652
2097. Tempus in rerum eentia nullum
consticuit discrimen. P. Martyr. in 1. F thic.
Arist. 6. b. pa5. 144.
2098. Omno Ensrerera existens aliquan-
do _ alicubi est. Fimpl. 2. Metaph. 6. 5.9. 1 f. 113.
ubireturarur. Sed: Ouicquidhnitum est, id
aliquando e alicubi est, h. e. in loco est d in
Tempore. Timpler. 2. c. 5. 9. 5. fol. 121.
2099. Sola corpora debeneur locis. Sca-
lic. l. 9. de caus. lac. ling. 6. 158. f. 403.
2100. Ubi est circumstantia necessaria
omnibus entibus praeterDeum. Scal. Fxerc.
359. Sect. 5.
2r01. Ouicquid Anitum esencia (ux cir-
cum scriptione est in certo aliquo 3. Scalis.
Exerc. 6.
2102. Locus nullius rei nacuram facie.
Taurell. 4. 9. 3lo n. 2. fol. 6840
Hlic inseratur Synopsis corius l. 2. Hlecaphy-
lcorum, quam sequens, extribet pasina.
male collocata est, ante sibet
Finis Libri 2. Metaph)
ublo
 d
te
thi
a ee s

## Folio  -  — 85892398X:0687
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000687.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
1
et
I
ol
e
91b
1
MMII
l
atur: Leion. Mar9. 112, TC

## Folio  -  — 85892398X:0688
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000688.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ferce
I
eeea
Srieccuit. LCT. 1tar9. 112,1

## Folio  -  — 85892398X:0689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ll 1 la 111111llp111l1111111111111pp1111 l111111111l111111111110
ratur: Leiton. Mar9. 112, 168.
eee
sistB

## Folio  -  — 85892398X:0690
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000690.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
HIEEMIEIIMSIMIHGIIMIIIIIE
IEMMIMIIIIII
Stictet. LCH. Hect . 112, (68
 eeee
1
MIIIIIII

## Folio  -  — 85892398X:0691
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000691.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
l
NIISIHIINIIIIHIMHIIIHIIMIMIINIIMIIAIIIIIIMIIBIBIGIIIMIIIIIIIIII
: Leibn. Mar9. 11.

## Folio  -  — 85892398X:0692
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000692.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
II
N1HII
IIIIII)IIIII.
Leion.
eeeeee

## Folio  -  — 85892398X:0693
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000693.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
NHTITIIIEMIHTNVIIMNIMLINBHIEBNNALIIISISVNIINIBTMIIMIINIIHHIBIIMII
ir: Leibn. Mar9. 112

## Folio  -  — 85892398X:0694
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000694.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
:Leiton. 1
1III

## Folio  -  — 85892398X:0695
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000695.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
NiedorSicSisHO
londosbibliothok
Honnoros 
sss
Leibn. Mar9.

## Folio  -  — 85892398X:0696
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000696.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
atur: Leion. Mar9. 112.
l1
eeee

## Folio  -  — 85892398X:0697
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/85892398X/jpgs/default/00000697.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
au
a
ect
Cri
1-
Lete
Cva
10
12
12
c
2
seticn
∞
10
et
-
10
acca
+
b
e
e
Si
du
 qua
1
-12
=∞
2a
1=
vori
c
2c
2c
21C∞1OC
ee
Lac