# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/867984570
# Title: [Quo Continentur Claudii Ptolemaei, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunae, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Graece & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolae nonnullae, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quaedam Miscellanea] Quo Continentur Claudii Ptolemæi, Porphyrii, Manuelis Bryennii Harmonica: Archimedis Arenarius, & Dimensio Circuli; Cum Eutocii Commentario: Aristarchi Samii, de Magnitudinibus & Distantiis Solis & Lunæ, Liber: Pappi Alexandrini, Libri Secundi Collectaneorum, hactenus desiderati, Fragmentum ; Græce & Latine Edita, cum Notis ; Accedunt Epistolæ nonnullæ, rem Mathematicam spectantes; Et Opuscula quædam Miscellanea (shelfmark Leibn. Marg. 100:3)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=867984570
# Lines: 95,738 recognised on 1,209 of 1,209 pages, mean confidence 0.85
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 867984570:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
sb
1

## Folio  -  — 867984570:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
s
larg. 
Miesoreoietslidio
londestiblioinets
HOMCIBI 
egm

## Folio  -  — 867984570:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
MM

## Folio  -  — 867984570:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
1111
HELMLEIBNIZC
ERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIC

## Folio  -  — 867984570:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Fohannis Valis S. T. D.
Creometrix Protesloris SAVTETANE, in Celeberrima
Acadlemia OXONTENSI
OPEROM MATTTEMATICORDM
Volumen Tertium.
QVO CONTINENTVR
CIL AVDIE PFOLEMEI
PORPMFRTI
Farmonica:
MIANDELES BRYENATI
11
drenarius, de
BbLIorumCX
u Ae .E
Dimentio CirculititOVEKM)
Cum PVTOCFF Commentario:
ARISTARCHE SamII de Magnicudinibus e Distantiis
Solis e Luna, Liber:
PAPPE ALFXANDELMI Libri Secundi Collectancorum,
hactenus desiderati, Frasmentum:
Graece e Latine Fdita, cum Notis.
ACCF DV N F
LP1STOL A honmuula. Lem Mahenlala peclantos;
OeDSODLA quaedam MILSCBLLAHEA
F TAEATRO SHELDONLANO, AN. DOM. NIDCZCIX.

## Folio  -  — 867984570:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
a
co
00
 la 2
1511: 1COI3D CM AMLI LNBdVEICAI
 3H LtAB, 
de
Derccc
ilis
OVTL. PAINTER
e
tiuur Vice.Calt. DNon.
Mar. 13. 1696. 
9.
Hlodessiiereisch
oun
1
2132C 
dC
PlIS.
Am P
Cxia
POBI
plIV
edie
exxl
Um
eri
aligi
10S
NOTd
Ille
doti
en
eu
NI
12

## Folio  -  — 867984570:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
S F R F XI ISS I M O
ILLIEL
DF E GR A TI A,
ALGL TZ, SCOTTA, FRANCTA, REHTBERNTA
R
V
F ID E I D F F F N SO R I, _C.
Ei ZjeCW nai Fi coereW.
SE R E NISSTME R EZ,
qVB Vestra Majestaris auspiciis, alta Pace Frui-
tur, amplisque Pririlesiis, Academia Vestra Oxo-
niensis; Oux (post Deum Immortalem) Clemen-
tix Vestra par cA ut debita referamus. Cumque
ipsis vilum est, Opera quaedam mea Mathematica (par-
tim nunc primum, partim jam ante (parlim, cdita) in
Pria nunc Volumina (TC Rcgnante) collecta, c Iy-
posrapheo luo in publicum emittere: Non cAt ut (vel
Ipsi rel F∞0) cuiquam potius alii quam Majestati Veltrx
dedicemus. Oux quanquam Minora sint quam ut Ve-
Ara Celsitudini ofterri mereantur; ea laltem lunt qua
Flumilitas noltra praestare valeat. Juxque (utut tenuia)
Beniona Vestra (A dabitur) Acceptatione, pretium forte
aliquod sibi concilialle videantur. Non estut raleamus
n05 (quod itaque non aggredimur) coregia Veltrataci
nora (Domi Militia que sesta) digne Praedicare, justis-
que Floeiis (breri Termonc) Celebrare; sed Admirari
POtius, ex Grratulari. Dcum Veneramur, ut (Iplo Fa-
vente) Felix l’auctum que sit per omnia Imperium Ve-
Arum. Vestramque imploramus Clementiam, ut Fidis-
Timis Vestris Subditis accenleamur, tum Oniversitas Ve-
Ara Oxoniensis, tum
MAJESTATIS Vestrae,
Subditus umillimus, 
Devotissimus Cliens,
TOTTANNES WAUIS.

## Folio  -  — 867984570:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ect
l
IlOF
BRBE
Oecur
eribur
rmeni
1d
liie
oui
amne
Vari
lub
NoAtr
Dde
rum rer
Plormor
aeverun
Hinc
JunXC
odicio
leata
Adtee
unes.
et1
nium,
Vera 1
enu
1
ari
pece
duie
peer
diu
lo
1
et
er
der
un

## Folio  -  — 867984570:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
Or lonea Praetatione opus erit ad Terrium hoc Operum Mlathematicorum
Volumen; cum magna pars eorum quae ad Duo Praecedentia PEXFatUS
sum, etiam hic ului esse possint.
Verlatur hoc, magna ex parte, in Veterum Crxcorum Monumentis
aliguoe Fdendis, Restitmendis, et Fmaculandis; guae in Codc. MSS. priratim la-
tuerune, meliori luce digna.
Occurrit, primo lOCO, ClaUaiI P POL EM F F OpuS FTarmonicum: Onem CBO, CX
Veteribus Craecis de Re Musica Scriptoribus, existimo Corrphaeum. Oui illorum
Farmonicam justo ordine exponit, Methodo Demonstratira, ut Virum Mathema-
ticum deceaF. FIOC C0D Cx Codd. MISS. primus cdidi OFRCC, ANnO 1682, Ver-
Tione Lacina, Nocisgue, illustratum.
Fluic Appendicem lubiuuxi; qua TTarmonicae Veterum Graecorum (qui hodie ex-
tant) Synoxem compendio exhibebam, canque cum Fodierna Nlusica Comparabam;
Diaoramma Veterum cum Flodierna Scala Ouidoniana conterendo, corumque Modos
cum raria clavium nostrarum Signatura. Onde patet, quid utrique sit commune,
(Sed Tub dirersa Loguendi et Designandi Forma;) ex quomodo, Illorum PTarmonica,
in Nostra ContinCtut.
Ouod non infeliciter praestitum esse, comprobarunt aliquot Viri docti, (ha-
rum rerum periti;) simulque pecierune, uc vellem Porphyrii Commentarium in
Flarinonica Prolemaei, e Bryennii Hlarmonica pariter edere; quae hactenus incdita
latuerunt.
TTinc factum est, ue Prolemai Flarmonicis (nunc editis secunda vice) jam
TUbIHAXOrIm POR PHFREE COMMenEarIUM, e BR YERHET HTarmonica, ex
Codicibus Crxcis MSS. nunc primum eruta; Versione Latina Notisque illu-
Arata.
Adeoque jam habemus editos, Veteres (qui exFANE) GrXCOS Musicae Scriptores
omnes. Ouippe jam dudum Vic Claristimus Marcus Deibomius, AnnO 1652, GFX
Ce e Larine edidit Pristoxenum, Fuclidem. Nicomachum, Mlypium, Caudentium, Bac-
chium, et aristidem, CraCOS; (e Martianum Capellam, Latine;) hoc est corum
Opera (quA ExFANE) Musica: Peoque jam exhibeo Hlarmonica Prolemai, Porphyrii,
atque Bryennii; qui soli (quod Scimus) supertunt, ex Veteribus Craecis Mulicis,
hactenus inedici.
Iis subjicere visum est (quem prius edideram ANnO 1676) AR CH LM EDLS
drenarium: Librum quidem Aureum, sed milere depraratum. Ilunc ediderat
Cxaece Johannes L Tervarius Anno 544 Basileae; Adeliter (ut ridetur) ex MS. quem
habuie, sed ralde mendolo: EE Rivaltus Parisis, Anno 1625, haud multo felicius:
Fundemque interim ediderat Latine Federicus Commandinus, (Vir de Rebus Mathe
maticis optime meritus;) Sed, ex Codice item Craeco (quod ipse (xDC queritur)
ralde mendolo. Foo tandem (cum Codicem MS. quem consulerem non habue.
rim) conatus sum ex Conjecturis meis, Verique Vestigiis quae superlunt in Fditio-
ne ervaciana, (nam illa Rivalti parum hue conculit,) Fmaculare et (quantum
Potui) Restituere optimum Authorem, Versione nora Norisque illustratum; quam
overam haud infeliciter collocatam censuerune viri harum rerum periti. Ouod
quanto labore Audioque Factum lic, (in Opere tam mendolo,) judicent illi qui paria
luNC exPCILI.
Adde

## Folio  -  — 867984570:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
R A1
Addebam etiam, (quod e nunC repetO,) ejuldem Archimedis, Dimensionem Circuli
(depravate prius editam, sed minus deprarate quam crat Trenarius;) cum Futocir
in illam Commentario. Hlunc Commentarium (Latinc tunc primum editum ex
Craeco Codice, Norilque illustratum, ex a plurimis mendis cmaculatum) subjun
sere vilum cst; tum quod Textus srchimedis tam curtus fuerie, ue Commentario
omnino indiguerit; tum, ut trinc pateleae Mechodus, qua Commentando usi sune
posteriores Craeci ad Antiquiorum seripta; tum etiam, ut perspiciatur quanto la
bore, quantaque difticultate, pereoerine illi Radicum Extractiones, aliasque ex in-
tricacioribus Operationibus Arichineticis, ante receptas (quibus nunc utimur
Figuras Numerarias; quantoque expedirius, ex dilucidius caldem nunc absolvimus.
Post haec edita; edebam primus, AnnO 2688, (CX GraCO COd. HIS.) ARISPA P-
CHL Samii Libeum, De Magnitudinibus et Distantiis Solis et Lunae: Cum Federici Com-
mandini Versione Latina; quae cum Codice nottro Ciraeco Paris conveniebat. (Ouoc
a hic repCtO.
Simulque PA PeT Mexandrini Fraementum, Secundi Libri Collectionum Na-
chematicarum, ante desideratum. Ouippe, quas Commandinus edicerat L. acine (nam
Craece nondum habemus cditas) hujulce Collectiones Mathematicas, orditur ille à
Libro Tertio. Ouippe Primores Duo desiderabantur, (atque etiamnum desideran-
CuT.) Cum itaque in Codicum altero (nam plures habemus Pappi Codices NISS.
CrXCOS) repererim Secundi Libri Lragimentum non conremnendum, (atque ex quo
de reliquo tieri posset judicium,) visum est illud (emaculatum et Latine item red-
dicum) hic simul edere; cum quia non inoratum tore credidi Viris doctis, COd
nolcere, quid in libris Primo et Sccundo, jam deperdiris, contineretur; tum ut
minus simus de harum jactura Coliciti, cum constare rideatur haud aliud inibi con-
cineri, quam perplexiores (ea xtate) Operationes Arichmericas, quas nunc (POA
receptum Indorum Alzorithmum) nOS Prompeius expedimus.
Flos autem minutiores Tractatus. (antea leparatim editos) placuit huic inlerere
Volumini, ue hic cum reliquis habeantur.
Elisitem subjunsere rilum elt Fpistolarum quarundtam Collectionem, rem Machemati-
cam spectantium; quae inter Viros quoldam Claristimos mecum interceserunt. Puta.
DD. Feibnitium, Oldenbureium, Brounkerum, Nertonum, Mentenium, Flamstedrum, aliol.
que. Ouibus promilcue et spartim asitur de pluribus Nuperorum Iuventis Me.
chodisque; Vrpote, De Infinitorum Drithmetica: De Interpolandi Mechocis; De Fi-
curarum Transformationibus; ex Compositarum Distributionibus in Membra Componen-
tia; DC Curvilinearum Duadraturis: De Curvarum Tancentibus: De Curvis Rectifican-
dis, e Complanandis; Pluribusque Nethodis huc spectantibus; De Seriebus Infinitis:
De Aquationibus _ Nocationibus Interscendentibus e Transcendentibus; De Figurarum
Convolutarum Evolutione, Complicatarum Explicatione, e Restitutione Luxatarum: De
Mechodo Fluxionum; De Calculo Differentiali; De Veterum Losistica uc eorum Arith
meticae conera distincta; De rebus Geometricis, Abstracta consideratione Logistica er2-
etandis; aliisque. Item, De Cryptoeraphicis Exponendis; De Mutis Surdisque Fdocen-
dis; De notabili Parallaxi Orbis Annui Telluris candem Obserrata: et Oreanorum
Constructionibus eo spectantibus; aliisque multis.
Post haec omnia, quae Mathesin proxius spectant; sequuncur quaedam (de plo-
ribus subjectis inter se diversis) Htiscellanea. Ouae sin Aricto sensu, non dicenda
videantur opera Mlathematica; Sperarerim Calrem Viris etiam Machematicis Fore
non ingrata; quaeque cales aliqnoc à me edenda AasitAruNE. Oua sicui non pla-
ceat Scripeis Mathemacieis conlociare, pocerie ille separarim compinoere.
Inter haec occurrit, primo loco, De Loquela Fractatus Grammatico. Physicus:
Anno 1653 primum edicus. Duo traditur Sonorum omnium Loquelarium (Lin-
suarum quas seio quarumcungue) Mechanica Formatio; hoc CAt, quo Situ NOtU-
que Orpanorum Loquendi, profertur quilque Sonus. Opus quod nelcio un quis
quam, me prior, susceperie. Verum quidem est, ctiam Veteres distribuisse Lite.
ras in luas Clastes, (puta Labiales, Linguales, Dentales, Palatinas, Cucturales, etc:
Sed toram Loquendi ceconomiam explicare, non seio quod quilquam ante fuerie
agerellus, nedum aNecutus. Cujus ope, ceo aliquot, plane surdos, docui distincte
TTuic
Logui.

## Folio  -  — 867984570:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
R AI. 1
Ftuic conjuncta est Grammatica Linruae Anslicana, (CIHC MIIL CMLa) DECUIaKI
(quam vocale) Grammaire Tnidesselle.
Hlanc leguitur institutio Locica communi ui accommouala,  uo pri
mum ecta. Oua conatus lum, Exercitium Losicx, ex Scholarum Litigiis, in
Vitae communes ulus deducere. Guo videant LIIOneS, HOM HIII LOGLLa MINUS
esse ut postint ipsi de Terminis Logl  Scnos sate, sel i sace Mcam
rectum lationis ulum, in Arguendis, suates d ie nperens comcplio
Mentis, pront de re qualibet opus suctit. L Sllosumorum leges, Lcccms DC.
monstrationibus plane Mathematicis ita fundatas; ut Consequentias habeant irre.
jiciuntur Tres Theses consehetto satura; Ouibus Rectiticare conatus sum quaedam
Linoua nostra Cenio accommoctata gua, aL atum GraCa LaLIMAGME TIuCC
ean et mulcum diverla:) Ouam polt imitatus ridetur callorum nescio quisque in lua
fracabiles, quaeque OHucus Fallacuique aelesens  accomoclata.. Cui sub
naeoeapsa, qua apud plerolque Logices selfotes aunicta comperi.
Sequuntur Tractatus quidam Theologici, (quibus tamen intermista LuM LOI PauCa
rem Machematicam olentia,) qui antehac prodierant: partim Lactue, parcm
Anolice, sed qui jam Facti Tunc Parini. Puca De Funiorun scann Te inttituen-
dis; De Faedere Fvancelico, ejusque Fpocha: De Nortuorum Resutrectione; De Mel
chizedeco; De Fobo: De Psalmorum Titulis; De Sacro satata Pinitate; De Sabbato
Christiano, dic Dominico celebrando: De laao. baps. Duibus alia Forre adden-
da forenc, nisi quod Voluminis moles   exCresCETet. Tu his fruere, e
Valco
IALC
TRAOTAI
SFQVONTOR
VE AODIT PTOLEMAL Tarmonicorum Libri TreS; ex Codd. NSS.
Cum appendice; A Vecerum Clarmonica ad Hlodiernam comparata.
PaG. I.
3
EOKPEXRII, in HarmBMCa Lolemai Commencarius: nunc primum editus,
NTANDELIS BRYENNTI Elatmonica: nunc primum edita, (GraecC et
Veltone, et Nocis; rarulque timendaclonibus restitutus.
509.
ARCFTIME. DIS Dimensio Circulis (CrXCC X L aTinC;) cum NOris, X Fmen-
dlationibus.
539.
EVTOCTT Ascalonitae, in Archimedis Dimensionem Circuli, Commentarius: cum
Vertione Latina, Nocilque et Fmendacioous.
ARIST ARCHF Samii, De Magnimdinibus ee Distantiis Solis e LunX, Liber:
(OraCC ex Cod. MIS. Cditus;) Vertione Latina, Notilque illustratus.
565.
PAPPI Mexandrim, Libri Secundi Collectionum Mathematicarum (hactenus de-
SidETALI) FTaEMEntUM, Cd CO. MS. cditum; Vertione Latina, Nocilque illu
E P LS FOL A KOM quatunda Conectio, Rem Mathemaricam spectaneium. 625.
Sequuntur
Opuscuta quaedam Miscellanea; quorum Catalosus habetur suo loco.
edici; Nora Vertione Latina, et Notis, illustrati.
(Crace e Latine;) Nocilque ustratus.
Lacine;) Nocisque illustrata.
AR CHTTMEDIS Syracusani Arenarius (GraecC & Latine editus;) cum Nora
ltratum.

## Folio  -  — 867984570:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 175 lines, status machine
R A Y A F, M E N D A NDA.
sii
Masal. pas. 2. col. 2. lin. 45. desetipruo. Lib. p. 29 1. 29. qui illius. p. 122. 1.
esponenda sunt A CI. P.
incerstinctionum. p. 186. l. 20. duplam. P. 19
.Pen. HyP
34.
2. p. 286. l. 24. tunt ad aliquid p. 296. l. 9
35. R
AIC.
25. d
1. 309. 1. 28. rwris i. P. 318. L. 2. En iuood 1b. P. 348. l. 21. Meten. Ad nocam l, adee. sin mavis recin
.
Cesquicercia. P. 362. l. 44. Sapremam. l. 46. ulrimam
3. 380. l. 23. alium. P. 381. l. 3. Praxo pai. P. 388. l. 4. Exrcasapeona, senaler. conjuncis
MI
s dele cum
a
8. l. 1Y
ecundum posteriorem loquen
572. l. 25. Proltambanomene
2
39oc. 18. 412. l. 59. C
E2
fine dele selqul. ibid. lase aluorompoler. P 4+ 2. l. ancepen manenribus. ibid. ponitur. P. 4d6. l. 22. delesem -. p. 455. l. 2 ad l
chanon. P. 46F. l. 5. habebir.
8. l. 4 2. AaC UE F. B
18
o
1. unroicorer
608. l. 6. 25 vio
Ar
23
662. 1. 25
l. 14
ist aptar
se
. 635. l. 24. mulei
piicavi. P. 659. l. 4. a sinc Dechumuo: p. 669. l. 31. c0ur. p. 680. l. 12. pacet. P. 707. l. 53, less 510.
 C SI
eiuers
sima priir
si
E. C dupla ipt
quid quod. P. 27
modunt.
premam
ie
tta 111. 5
ila
sive Preli live Calamis sire Calculs Ireprerit Mendum; qui illud deprehendat Lector candidus.
vocerit ille vel Emendare, vel Condonare. Cuippe, in tam Mulciplici Calculo, mirum est ni
aliquando obrepat Mendum.
VM animadverterim, in duobus praecedencibus Volusuious, ureplille Menda quadam qua
sibi non nocantur: Vitum est hic indicare quomodo sine emendanda. Sicubi vero alias
ec Lecclle dea
. 3r. Ostenderur. )
698
6
54
32.
D 19. 30. Puncta in Schemace, distribueranE per OuacernA. cumbit. P. 596. l. 45. indisserenrer. p. 616. l. 17. VII. P. 638
1. 39. l. 1Y. (ROn. p. 42. l. 25. Simi-
B. auavp. 5.
icer. P. 69. 1. 42. 3961. P. 13r. mars. l. uls. Porcionun
22
Adde, Anno 1657 primum edicus. p. 274. l. 57. iple trandi
P. 280, l. 39. =3. P. 307. l. 25. provortionalium. p. 382. l. 13.
F3. P. 387. 1. 36. proporcionales;) P. 389. l. 18. pro-
vorcionalla: ) P. 402. 1. 37. (CA. P. 420. l. 20. (infra) a, 2a, 3a.
l. 12.
3.) P. 53T. l. 9
CF ad cB
P. 540. l. 16. Secandus. P. 544. l. pen. qui2. P. 586. l. 31. in
5. 164
Eeie
Putteto.
Tempe
bens.
neri gravira
P. 856. l. 31
1. Lifil
19. PrOP. 20. _ IN F18. 25. duc rectam, a b
rapexis
a
04
18. H. P. 858. L. 23. ip(. l. 29. BC
u . 1.
s
et incer bB incerpone V. L Incer DC incerpone
. BlOP. 20.
l. 10. OCCUrrenE. P. 936. mars. F1B. . P. 1016. l. Cujus
16. P. 3
P. 909. l. 8. Omnia B
Sccundo Volumine.
A Trasationc, P. 2. 1. 47. 2434. In libro, P. 4 l. 24: redesir.
50. CaeleRibus P. 24. l. 48, 49. Num. 154. PrO MenL
4. cancum.
P. 64. l. 27. annOTuM)
=R. P. 73. l. 5. Subtractione. P. 74. l. 42. repraesentac. P. 84.
2. 32. (Ceu ad. 1. 33. de homoloxis. l. 39. pro Z lege Z. p. 88
16. vice. L. 42. aptC;) Puta. P. 90. l. 9. 9. P. 10C. l. 27
ec PoA. P. 1021 l. 2T. pro 4CC. lese 3CC. P. 122. l. 7. obrioque.
P. 139. l. ldt. = 6a Fb6 = 0. P. 170. l. 32. aequabane.
2+ V2, 2 12. P. 221. 1. 12. FH
= FC- fCH.) P. 232, 1. 3. pro va lese yd. 1. 17. = 9b.
P. 237. 1. 34,35. Tubdueaeur. p. 242. l. 9. Miscellanea. P. 251.
2. 24 cE =67. P. 289, 1. 10. novam hic habemus impossi
Bilieacem In AlBCbrs. P. 328. l. 28. pro = 22 22, lege 22 a
P. 334. l. L7. manisesta. p. 346. l. 4. aue Semi-F. ILip (e05. l. 21.
ties
39. Pro 39Y. laee
30. videamur
riosi, ime emenidament pas
pro 3 et 35 P. 350. l. 6. vel (ut. P. 359. l. 5, 15, 21. pro 3, 5, 7. 1. 17. BiC.
63
i i
P. 51
548.
  3, 132 43 P. 377. 18. 8 po B. 2. 8 8.
5. 695. P. 487. 1. 13.
22. cuximm.
otias   Esiti si . HEV l. Ls 5 5d st s. t . B) sBi siloeLiB BiiBG
s. l. 397
+ B. P. 421. l. 45. Labeaneur
P. 448. 1. 30. PhXnOMenI. P. 449. l. 35. Pertcienda
6322
lesc ZX 3, L X Z XG, YX 3Y E X 4. 1. 17. cum hac. P. 360. B: 651
1. 42. arcuD.) l. 43. aquacionem.) p. 367. l. 23. Procederec. p. 364
32. Merrorula. l. 18. 24 Dllobrio
la
525. 1.
1. Numeri 1 3
du
17
608. I. 18
660. l. 18. Do
6. 8. Phaenomena
n
BE Elea
v. 674
um.  . 7 34. l. 40
lec 6, 92, 8, 9. 1. 10, 12, C7 15. 16. pro mn, 2mn
Omn, hec mnc, 2mn O2, 6mn . P. 382. 1. 8
AE quacionua.) P. 383. l. 23. == 2 a
P. 384. l. 2. (infra) 6do 40 dd, 212 de
Er. (infra) 40320. P. 385. l. 1
0
= 2aay L 93-
infra
ddet
dette ipli
l. 6. a finc. Ae a. l. per
P. 387.l. Ult. 
P. 300. l. 19. (infra) 175d.
5. 389
mettd. P. 392. l. pert.
= X0077 = x0 Y Y. P.:
l. Y. dele X a. l. 6. (infra) =
uen
L. antepen. Exerciratio Ceo
0d
e
Decembri 1683.
P. 212, 1. 52, 5:
BYyY. l. per. pro.
ta
51. directum.
Tunc in C. l. 49. Phan
calem., B. 103. L. 30.  Muetierio.
Bel enrit arres trict erOC
Adi
ta iti
 11
KA AY-

## Folio  -  — 867984570:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
1i 1
nort
m
uter
e
ut
quae
ac
de
.3
630.
nn
ipsI
Eco
y
152.
399
40.
r-
A AYATOT HTOA F M ATOY
A P H O N I R (2 N
B I B A I A F.
EL AVDIIPTOL F M A I
FI A R MI O N I CO RV M
EIBRY XRF S.

## Folio  -  — 867984570:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
1 A 1K et 5
Et et .A C Y 4
dn   eeeele
1
e
12H
dlioeh
MMUI
Des
ele
sus
d
1

## Folio  -  — 867984570:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
it es
etat
si BEEdC D OEd C_ L
81
es2CSB
 L C a A LL A
(3
2 ees
ANGLLE, SCOTLE, FRANCLE, _E TTIBERMTE
R P CF Y, =QC.
Vitam Lonsam e Felix Imperium.
REX AVGOSTISSTME,
QVM Auchorem optimum, Claudium Prole.
maeum (Resiis aulpiciis non indignum) Har-
monica scribentem, sua iplius lingua, pri-
mus in lucem protero: lccui potius, quam
Resum optimo, nuncuparim: Patuit liber ille desi-
deratistimus (ca materiae vila est obscuritas) in Bi-
bliothecis hactenus priratis; publico caruit. Tum
demum omnium oculis se committit, cum Vestro, tan-
ei Principis, lumine perfundi speret. Cur cgo illum
ederem, Cuasit, tum ipsius Viri autoritas, tum Munc-
ris quo fungor ratio. Ouippe Henricus Sarilius Fi-
ques (duorum, in Academia Vestra Oronienti, Ma-
theleos Proteltorum munificus Institutor, Vir iple ca-
tera doctissimus, e in Mathematicis praetertim peri-
tus, Professoribus luis, inter alia, Hlarmonica limul
curanda diserte commendarit: Neque cgo, ex Vete-
ribus Harmonicis, potiorem habui Ptolemao quem-
quam.

## Folio  -  — 867984570:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
quam, ex publico conspectu digniorem. Cur Maje.
stati Vestra ausus sim ofterre, id fecit maxime, ut
sentiat Rex Optimus. Nec in Academia lua Protesso
res publicos ofticio suo penitus decsse; Pt Societatem
Regiam Condini, ab Iplo conditam, (quibus me ac.
censeri in laudem duco, quorumque monitis prom-
prior opus hoc lusceperim,) promorendis axtibus se-
dulo invigilare. Hoc demum, Clementiam Vestram
supplex veneror; ut Radiis Vestris, Autor, splendeat
illustrior; _ sub Umbra Veltra delitescat, Lditor,
at OeLtodet
Calendis J2.
AHa lLIS. 1603.
Majestari V estrae
lumillime Subditus
Devorissimus Cino
A NES NVALL1S
1652
eB
lelm
dm, C
braeco
ellam
lavisse
1d ME
sp Peim
 lPrO
de
Bit
Dae
viri
Cerus
vides
EdopdiO
MOt, 
l8 ilem
ne; 2
tut
rmori
N
Rerim
Lodice
decim
Rarin
et
AF
tn

## Folio  -  — 867984570:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
cus Mcibomius, Veteres MusiCOS, Aristo
renum, Fiuclidem, Nicomachum, AIy-
Dium, Caudentium, Bacchium, Aristidem,
(aliore in Tcalia) deseribi curaverat am-
b05; sire (quod ego potius existimo) in-
de, codicem B; acque, ex hoc, alterum
A. (FO animo, ut alterum Bibliochecae
Bocleianae donaret, alterum Bibliotheca
Mathematicae, a se institura in ulum Pio-
Fectorum Tuorum: Sed, casu aliquo Fa-
etum eA, ut jam utrumque occupet Bod-
leiana.) Ouod enim ucerque Fuerit ex
(OTRCOS) e (Larinum) Martianum C a eodem fonte, non est ut quispiam dubi-
vellam. Pollicitus item ridetur (A res
Farissent) Peolemaeum, et Bryennium, (ne-
scio an et Porphrrii in Ptolemaum com-
mentarios.) Sed hos ultimos nondum
conspicimus; neque jam expectandos au
dio, (propter, quod riris eruditis (ape
continsit, rem ancustam domi.) Cum ica
que, Prxe exteris, Prolemaum desidera-
rent viri doci; (qui Crace nunguam
tactenus prodiit; et quidem, Latinc, ita
uE videatur porius exdedou e ce un ex
cet qui eos inter le contulerit: quippe
raro admodum inter se differunt, idque
(ut Facile conjicias) scripcoris inendo.
Ouod aurem A. Fuerit ex B descriptus
(nOn COnEra,) ideo conjicio, quia rocu.
lam aliquando in B reverio, quae in A
decst; non contra: e (cui maxime con-
Ado) quoniam in B, P2S. 136. reperio
Ccholium interlineare  scit. noyss ouvau
Poriess ) Sarilii MAnu ad(CTIpEUM; pEO
quo in A, (N3Y85 ouvapeDOrp35) in tex
dedoui B.) animum induxi (amicis ali- cum irreplit; atque alibi aliquories non
quot, riris doctis, id Aagitantibus) hu- absimilia. Vrcunque fuerit, hos duos in
jus item, ex Codd. MISS. editionem cu Iar unius habeo; et sicubi in A manife-
rare; adjectis simul Nocis quibusdam,
quae tum ad Authorem hunc, tum ad
Flarmonicam ixsam illustrandam, lucem
essent allatura. Oua in re, quid prae
Aum mendum sc quo a B difterat, L.c.
etorem eo morari non Coleo: Palrem
FaTO.
C, eAt tertius Codex Bodleianus, inter
libros BarOccianOS repOLtUS, NUM. 124.
Dui, cum Baroccianis reliquis, crat ex Bi.
bliocheca olim Barocciana, (anno faltem
1629 aut co cicius) Venetiis huc adve-
Ctus, ex Muniticentia Flonoratimimi Cui-
Mensis tunc Cancellarii. Oui quidem,
ut excharca, ex modo compingendi, ipla-
que omnium quibus utos antiguissimus.
NTeOvVAM ad Ptolemaei tex
nostri inltItuco.
Ediderat, jam ante annos quali trigin-
tum accedo; pauca monendus
est cruditus Lector, de operis
tas 2652. (laudando opere) Vic CL. Mar-
Riterim, paucis erie exponendum.
Codices quibus ulus sum, crant, omninc
Ondecim, Manulcripei Oraeci; (pEXtCE
Cogarini rertionem Latinam;) quos li
teriS ABCDOIKMSVO designo. IOui
bus jam acccMe duodecimus l.
A _ B, sune manuleripti Graeci, pul-
chre descripti; in Archiris Bibliotheca
Boclelana (Oxonii) reposti; Num. 264 que seriptione (calamo scilicet, non pen-
guitis lenriei Savilii; qui duorum simul LIO, ex GraeCIa FUICPaE COmpAPAEIS; est
Colleoiorum illustrium Prxfectus crat;
nimium, Nertonensis lOxonii) Cultos,
e litonensis (proxe Windesoriam) Prxe rat urigue L(uc Cx aeicripeo memoriali
Policas. Vir cum alias eruditissimus, cum liguet) Casm Laud Archiepiscoti Can-
Matheleos speciatim et Craeca litoratura mariensis, o Cancellurt Sinversaatis CXd-
Veritissimus: Duorum item Matheleos (in niensis, AnNO LOMMML 1638. acque ab illo
Oxoniensi Academia) Profeltorum, mu donacus couceo fohannensi Oxonia: FX
nificus Institutor. Hlos ille, credo, ante cujus Biosocula (Farore Viri egregie
complures annos, (faltem ante annum doct, clielmi Levinz, Doctoris in Ne
nem COIIICIL emorochae Academixe OXO-
et 265. Oui fuerant olim Intignissimi F. Na seribitur,) et characterum forma con-
CeV, habCo scicehm IMltar unius. Luc-
2609) sivc ex eodem Codise Vatieano dieina, et Crxeex Linsux Protestoris Re

## Folio  -  — 867984570:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
P
siu ejusdem Collegii Praesidis dignistimi,)
ucendum accepi: eAque liber pulcherri
me deleripens, (utut non magnee antiqui-
tatis,) atque ex exemplari non malo. C
codicemr, a Thoma Gale, (Sacra Thcolo-
dix Doctore; e Scholae Paulinae, Lon-
dini, Peaefecto doctisumo,) mucuatum
accepi: qui fuerat, uti intelliso, ex I (c0-
dice Johannen (i) anto non multos annos
delcriptus. Ouapropter ubi (Perixtoris
mendo) ab I disseneit, Lectorem eo mo
randum non censui.
Codici I, Pastim ad(cripta crane (in
deque in C cranseripta) Scholia (partim
marginalia, partim interlinearia,) incer-
toauchore, (quae in suum utum fortoco
dici luo adscripserat nonnemo,) led quae
sine maeno damno abesse postunt; qua
omittenda censui. Similiterque, nonnun
quam, in codicibus AB C, ci  1
115 0.
R codex, quis fuerit, aut cujuss nelcio
Sed illum volo, guilquis fuerie, cum quo
collatus fuerat codex I. indeque, ad hu-
jus oram, adseriptae rariantes lectiones.
Ouae quidem non rarO, nec semper ta
men, Codici C consentiune.
tot
S, itidem, Sarilii fuerat; et in Sari
liana Bibliocheca Mathematica conserra
tur. Sed mancus eAt; utpore non ultra
primum librum percingens; ec rixdum ad
ejus Ainem.
Codices VO, pulchre delcriptoo, ex
Frudicissimi Viei D. Isacei Possu Bibolio
theca (ultro communicantis) utendos ac.
cepi; (quibus itaque assignabam Vostiani
nominis literas primores duas;) Ced lero;
nempe postquam ad cap. 12. lib. 2. Per
renerant overae. Tlinc est quod in notis
meis, ante caput illud, corum nulla facta
fuerat mentio; sed ab istius tancum capi-
eis inicio ad libri finem. Contulitamen
utrumque cum schectulis ante imprestss
Scriptas memorari; (nia quod, harum
(coruinque rariantes lectiones, nequid
deesse rideatur, ad calcem conjeci:) vix
ullam autem in illis rariationem a nottris
comperio, (qua alicujus sic momenti,)
quam non anto notareram ex reliquorum
Codicum aliquo. Ft quidem Codex V,
(qui videtur duorum retustior; descriptus,
uc ad calcem innuitur, annO 2557,) Ba-
rocciano C ante memorato ubique fere
consentit; ut non sit dubium quin uter-
que Tuerie ex eodem aliquo deriratus.
Ec Codex O, similiter consencit cum. d
codice (unde et C delcriptus cA,) haber
que ad oram calcem fere rariantes lectio-
aliguas, Codex O nonnunquam in Pex-
tum recipiat:) ut neque dubium sic quin
hic ex eodem cum I fonte fuerit derira-
tus: Sed scholia quae dixi in Lex C con-
spici, non hic habentur.
Fandem incidebam in D Codicem; qui
est inter Baroccianos, Num. 4F. (cui ita-
que astignari literam D, ut cum reliquis
Bocleianis ABC centeretur:) eAque POr
Phrrii Commentarius NIS. in horum li
brorum partem aliquam, (nempe a prin-
cipio, ulquo ad tinem Capiris 7, lib. 2.
habetque saepenumero Ptolemxi tertum
(consque) membrarim insertum, (praeser-
eim in primoribus capitibus.) Sed nimie
sero deprehendi; nec antequam ad Pro-
lemai postrema duo Folia perrenerant
Operae; uc nihil inde auxilii acceperim
in editione adornanda. Variantes tamen
lectiones in Lectorum pratiam inde de
Promptas, (quotquoe alicujus momenti
riderentur; nec erane manifecta sexipto
ris menda, qualia fuere plurima;) ad
calcem cum religuis (inter Addenda) con-
jeci. Faquo in duobus saltem Codicibus.
Bibliothecis Bodleianae et Savilianx de
Rinatis, (et siguid porro emendandum
SiC,) Cuis in locis inscribenda curari. 
Venique (dum, Aadenda ipla, Tub Pre.
loerant,) incidebam in Codicem N, Co1
lesii Masdalenentis Oxonii; quo Por
phrrii Commentarius, modo mêmoratus
habetur: indeque depromptas, quae PtO-
lemai coxtum spectant, Variantes Lectio.
nesu ad Calcem etiam (cum reliquis) in-
ter Aadenda conjeci. In quo etiam Co-
dice (ut et in Bocleiano quodam) ha-
bentur Manuelis Bryennii FTarmonica.
TCodex F, est Collesii Onirersitatis;
Ted mancus, ut qui solum continet librum
Tertium. Nec ante rideram quam haec
Edicio sccunda fuerat prelo subjicienda.
Convenit aurem, in plerisque, eum Co-
dice C; ex quo Forte Fuerit descripta. )
In Codicibus, quos dixis Craecis invi-
cem conterendis; ea ulus sum diligentia
ut credam ie rix quicquam, quod alicu-
jus sic momenei, omisise.
Obi codices inter se rariant, cam ple-
rumque lectionem sequor, quae porior
mihi ridebatur; ita tamen, uE, ubi Ferri
Posset utraque, plures aliquando sequor
codices, licet pauciorum lectio maxis pla-
ceat.
Variantes autem lectionesubique (ab-
nes adscriptas, quas ante uc ex K de jicio, ue euique liberum sic suam optionem
LACETC.

## Folio  -  — 867984570:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
facere. Idque tam religiole feci, ut me
tuam pocius ne nimis censear curiolus.
Idem intellige, de rocibus, quae nunc
conjunctim, nunc separatim scribi Colent,
in minutulis adnorandis, qua aut nullius ex quidem pro cujusque arbitrio: uE cis 7
sine momenti, aut sint manifecta menda
Id autem facio potissimum, inr Parago
Sico, POst Ee i AnLC CONLONAM, PERLCI
morem. Ouod Caepius, in Codice prae
Tertim S, obserro: ut penes Criticosre
linguam, an ca non sE verior lectio, ut
ut illudr nunc dierum Coleamus omit
tere.
Similiter, 287OV, 5010V7O, (aliaque ejul
modis) etiam in Neutro genere, ut PO-
tiorem lectionem (aepererineo; quoniam
id in plerisque codicibus sic, ut plurimum,
reperio: e est ex utu AticO.
PrOa et ac pron. itens PBi aloum
e co pro o, e hujulmodi plurima, item
vpFOB, et vice verla; non quod ca non
pucarerim manifesta menca; led uc exem-
Plo octendam, quam in his labi proclive
tuerit, ea aetate, acque ibi locorum, ubi
at, ob, n, n, c, 1 v, y. promilcue fere prolata
Fuerunt, ut, vel a: item au d _c. ut
av, eo, auc as, es: ut non mirum siC B
id in aliis codicibus MSS. Lapius reDC
riatur.
(11
Alia tamen minutiora luneu scla licut
aliquando notentur; non tamen operae
pretium putarerim, id semper Facere. V
Duta, in de aut s ante rocalem, item
penr penb penrE, nar nab nara, e quae TUNE
hujulmodi; in quibus, si Codices consen-
riune; illos sequor; si dissentiunt, aut
plures sequor, aut judicio utor meo; nec
tamen his lectorem semper derinco. Si
ramen, vel punctum interreniat, vel em
phasis aut alia causa moram in prolatione
luadeat, malim (A codices permittunt)
inteore seribere quam per Apostrophum.
Idem tere dcccn ete ca recuu eu
eliticarum accentus vel retento, rel in-
conC, con En conEn, Sdl’oncs Sdoncs, n de
undE, provor s plovors, 20. yd Sr 21apr, c
eoor Deoo, et apXS EEapX5,  esys eD et S
er rVa SV ornVSV, 187 Est F8Te5t, di 0 dio,
Sr rors e multis aliis: in quibus eam (cri-
peionem sequi sum conatus quo plerique
Codices plerungue inclinanE, IE2 InEeTIM
(uc plurimum) ac mihi constanssim, (cal-
dem roces eodem modo lcribendo,) nec
admodum scrupulole tamen; pralereim
sigua ratio aliud luadeat; Duta; dyNOroTI
ubi sona scilicet, nimirum, etc. Led du
Similiter, ins lublcribendo, all HOI
subscribendo, (praelertim in quibuldam
temporibus Modi Subjunctiri) ubi criam
Peritissimi sive Critici sire Lypooraphi
neque inter le, neque sibi semper, Con-
sentiune.
AC, in compositis a xar, ut xor, ad
KEK, nanC D, EtC; (PFO Nad ar, nat er eC.
omittere Toleo; tum quod in hoc quatr
perpetuo consentiant Codices; tum quia
adulphus Winterionus (harum rerum ral-
de curiolus) in Nocis luis ad eTinores
Poetas, Cantabrisia olim cdicos, (nec
sine ratione,) id faciendum concendit:
Ouoniam, verbi gratia, in nai eo, non tam
dicendum sIE at X C (per Crasin) in a lon-
sum coalelcere; led extrito prius, (per
Thiipsim) Coalelcere demum a e E (DCK
Crasin) in rocalem loneam. Neque re
tinendum esse extriti, restioium: quip
De cum, quod sublcribitur, repurandum
Sc eo posterius cui subleribitur; neque
Porsic intermedium reputari toti a lon-
80 (Cx a EE conAlato) posterius; non po-
terit, per subjectum  insnuari. Secus
autem s habeatur, in posteriori diphthon-
80, (ut quod caeteris coalescentibus sIt
Polterius.) Adeoque scribendum Xo pro
nat o, Sed X pro nar oi. Oux quidem non
sine rarione dicta Tunt. Nec tamen arat-
lic reoeri posset; Cuemadmodum,, quod
que praecederet: pariter et (intermedia)
retalis  eidem subseribi poster, utur non
utxisque
Notoitem, praelertim in C Cocu, ot
Aoru pro liquet, leu paret quon XC.
clinato, vel penicus auo, ulld de est
vel db e vel qb esi d qua sun supe
modi: qua in ee cun pucun raccante
codices, cum magnam libi solene scripto- ripenras. Ouippe, liquis contrarium ma-
res licentiam induloere, leu pingendi, lell
itague, in tantillo negotio (praelerrim bitur, Spiritus, prior censendus est, quam
deatu) codices ubi consentinne seguor; xi pro nat o Spiritus alpiratus, utut PO-
admodum solicite, ne nimis curiosus ri- lescentibus intermecius,) supralexibitue
dear in re nihili: Permisso interim aliis rocalico (ex a eCoCOnAatR) quasi vrram
judicio suo, scanet AcCo Lact a
non pingendi; et Sic, aut seCuS. Feo subscribitur, posterius; ita, qui Luperseri-
nisi emphaseos ratio hoc aut illud sua cui adscribitur rocalis. Cum igitur, in
ubi differunt arbitrio utor meo; neque serioris rocaliso proprius, (adeoque con-
lint.

## Folio  -  — 867984570:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
B
atrilque posterior. Sin dicatur non xio cum quoris casu, genere, aut numero;
(per Supraleriptum spiritum,) sed Xco, per
Apoltrophi nocam (uc contractionis in-
dicium) scribendum: Ac Caltem aspiratio
consonx X. (ex n Factae, propter alpira
tionem rocis o) totum rocalem c Pra
cedit, ex o. _oconslatam. Adeoque, ut
spiricus (intermedius) prxetigi, sic (inter
media) rocalis suftisi POTeriE (A ita vi
debitur) rocali, extremarum erali factae:
Metathesi non absurda. Cum Nintertono
Centit, multo antiquior (utvote sub Au
ducti tempora) Trrphon Crammaticus
(Alius Ammonii, qui Aristarcho in Scho-
la Alexandrina successit; quod notat ex
Varrone Serrius BS. de Octo part. Orat.
in Bibliocheca CoMI. Magd. OXOn.) in ex-
cerpeis ei na dor nésecr (apud TI. Stepha-
num, _ Scapulam.) Ouipve (ouvaxoi plu
exDOnCNS,) ex nai eyco per thlipsin et cra
sin factam dicit narco. VF serius ccepe
rit hoc iota subleribi, Post Fryphonis
tempora.
Obsimilem rationem; in ROritto Epl
(2 Pairco, Parco,) et horum similibus, de
quibus rariant Authores, accuratissimi
que Trpographi, (nunc Epua per iota
subseriptum, nunc absquo illo éplva seri-
bentes;) e00 illud iota potins omitten-
dum censeo; quoniam ioca Prxsentis Pai-
non jam ance fuerat dexerditum in Fu-
turO Parco, 2 quo (non a Praesente) AO-
rictus immediace formatur. Similiterque
EEnera ene O, Porius Scribo, quam etp
ry. Ecypedi O quoniam in Futuro ACCIVO
Eaeco (sive ab etapco sit, sive ab éhaieco)
iota non habetur; adeoque nec in ehnea,
Ehipra, EEyec EEn. EEnedyr. EEupd O, et
horum similibus.
In aliis rocibus, ubi deest in his codi-
cibus iota subscriptum (quod (xpenume-
eo contingit,) suxpleo ex analosia lin-
Sua. Idemque intellise de accentibus
sire omissis, sire perperam positis, aliis-
que mendis, graphICIS.
Nec tamen susceperim, sic omnia in
cuto esse; quin, vel mea, vel erpocheta
rum incuria, nonnunquam sit Crratum.
Neque mihi quidem Temper latistacio.
Verbi gratia, in voce avarogov, (quae la
Dius recurrit,) codices (tantum non in-
vitus) sequor. Ouippe, apud Fuclidem
(harum rerum masistrum) separatim sexi-
Bi debere Duto; ara négor, hoc eA (ut Cx
Elatone interpretatur Pen. Scephanus ad
rocem ardinogos,) avai 2 avror Rogov. FH-
neque memini an unquam occurrat apud
Fuclidem aranogos Adjectire alurpatum:
nelcio, an apud Archimedem aue alios
Graecos Mathematicos, nili cum nupero
rum Trpoeraphorum incuria id contise
rit, quod non nego factum esse. FL quan-
quam non necaverim quin conjunctim
Teribi Poset (uc Sdoncos, povors, eha pX15, or-
rusr, aliaque innumera;) Scribendum ca
men tunc Foret, ara negor (penacutum, non
antepenacutum,) quoniam in hujusnodi
vocum (non cneliticarum) connexioni-
bus, retineri soler accencus posterioris ro-
cis; quomodo et arapueoor, ara pée , Peri-
buntur (codem Scephano referente, ad
rocem arâi.) Idem dixerim de aramNV
quod tamen ararani scribi Tolet. Vox
xprai (qua aliguotios occurric) codicum
alii scribere Polent nelras, alii necraj. F90
Dolterius retineo, quod hic habeam, pro
rocali lonsa; quippe horum Aoristorum
Denultimas longas esse, docent Cramma-
tici, etiam cum penultima Fucuri brevis
CA, ut pairco, Parcos Eplva. Contra vero,
dauruvas retineo, ubi codicum alii dauruvar
habent; quia sic scribi solere video In-
finitiros verborum in pur. Sed sinsula
Protequi, neque animus cA, neque Opus.
Liceras numerales, ubi occurrunt, non-
nunquam in roces inteoras commuto;
nonnunquam retinco: e quidem, pro
cardinalibus, linea recta Cuperne nOtatAS;
pro ordinalibus, virgula nocatas qua pin-
Si Iolet accentus acutus, (sic utique in
MSS. notari (aepe video:) adeoque 3aE,
DrO Na nerre; Sed eni v, prO SxesTC;
aeque in aliis similiter: (sicubi alias Oc-
currit, mendum est:) in notis tamen (quo-
niam id semper apponere, in liceris mi-
nutioribus, typothecis incommodum FOre
deprehendi,) lineolam superne ponendam
omisimus, sed quam Lector quati appo-
stam intelligat.
Interpunctiones quod spectae; cum
fuerint Caepenumero, (in omnibus tis co-
dicibus,) vel omista, rel perperam Po-
sta, (adeoque, aut nulliului, aut eriam
incommodo, FutUTa :) eas pro arbitrio
immutandi libertate ulus Tum, et RC re
Pituendi, ut (quam potuerim) senlui di-
lucidando maxime inferriant. Ouxe qui-
dem non parri laboris res crat: Cuippe
in locis innumeris, ubi intersinctionum
puncta vel omnino decrane, vel (quod
pejus est) erant perperam et contule po-
que Adrerbialiter usurpatum, (adeoque lita; haud Facile conjectu tuit (praesertim

## Folio  -  — 867984570:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
in longioribus lententiis, e repbarct
Dlenis, mendisque simul Scatentibus) quo
quodque respiciat, quibusque cohareat.
Cunque alii aliis interstinguendi me-
chodis utantur; he aurem plane diffieile
certas hnic negotio leses fgere, quin ju
dicio multa permitrenda sint: ne tamen
nulla cum ratione fecisse videar, R Forte
aliter quandoque, quam rellet alius, fe
cerim; quid mihi hac in re provoluerim,
Daucis dicendum censui.
Luccoras periodos, plena diltinctione
(quam vocant) claudendas esse, non est
qui dubitet; e quidem sequente, utplu-
rimum, litera majuscula; laltem nisi no-
ra sententia, praecedenti sustira, eidem
SC adhaereat uE inde quasi suspenla videa-
tur; quo casu, seguens minuscula monet
ut sensum vixdum perfectum censeamus
Taltem minus pertectum quam mox futu
rUS FIL.
Tremq ubi propositionis (ut loquuneur)
subjectum, aut praedicatum, (aut aliud
horum simile,) pluribus constat rocibus,
quae tamen omnes ut unus terminus Ha
bentur, commate non raro claudo (aue
etiam duobus commatis interpono,) ut
quousque pertingit, Ratim persentiatur.
Idem Facio (commatis utique une usus
Dlurimi) siquando Tubambisuum Foret
num rox aligua cum praecedentibus, an
subsequentibus, coharere censenda (IL:
quippe, se interjecta rirgula, collitur HX-
sitatio.
Neque me turbat, quod hOc FactO, in-
tercedat Forre punctulum (quod retu-
siune aliqui) inter Calum (ut loguun-
tur) Nominatirum, e Verbum: Cuip.
De, cum jamdudum receptum fuerit, Ar-
riculum 0, =n incerjecta viroula, a Con-
junctione orr distinouere, (et similiter, ob
eandem CauTaim, o, 7 EF 70, r, ab Adver-
Obi autem periodus in plura membra biis sr, tor:) multo magis id licebit, A-
distribuenda venit, atque horum Forte
lingula in plures clausulas, iplaeque in plu-
res particulas, aut etiam porro adhue Tub.
distribiendum sic, (quod hic, in CrXCO
rexta, la penumero contins. conacue
quando dubium sic, huc an illuc, vox in-
Ecora sC reterenda.
Edemque Facio, nonnunquam, ubi Fm-
Phasis (aue cale quid) Suadeat, ut VOX
aligua distincte, et cum mora, protera.
Tum prima distribucionis membra, ma- TTS (uI verBi Sratia, ubi vor aliqua de
jori puncto distinouere; horum clausu-
las, minori; harumque partes, adhuc mi-
nori; e sC porro, quatenus per puncto-
rum penuriam licuie: uc punclunt majus,
tinienda venit; quixec jam, cum Dctni-
tum, tum Detinitio, est scortim perpen-
denda:) Cum enim primus praecipuulque
Commatis uluis fuerit, prolationis moram
ubi occurrit, retrospectum innuat ultra insinvare; ubicunque, clarior intellectus,
ea qua ante fuerant minoribus putlis
distincta; PArOgHe OCCUETaL (nec nis CO-
acte) inter clausulae parces aliguas, major
hujusmodi moram postulat, non retugiam
coo ibidem rirgulam interponere.
Ob eandem caulam; ubi deest aliquidu
Subintellisendum, aut rito nons repeten
dum ex priori clautula, ad sensum pert-
ciendum; defectum illum Coleo (et (0-
Trem; ubi interjecta voce, aut etiam
jectum illud (parentheseos inctar) binis
commatis, hic illic postis, sCcernO; ut
FAque apud alios item receptum, ubi
interjectum non adeo lonsum cst, bina
commata, pro notis parentheseos, sub-
Obhanc, quam diri, caulam; quando Rituere; praelertim ubi alias Forei, una
Parenthesis, alteri inserenda, quod quam-
quam ferri nonnunquam possit, clegan-
tius tamen censetur sic elle dissimulan.
dum.
intertmeclo, quam fuerat M Mus Ctau-
Tulae principio.
Majus autem punctum reputo, Colon
quam Comma; illudque cum majuscula lent alii) commare (ubinnuere.
lequenus quan cum lequente lulla 
muscula; in Latinis item (sed non in clausula Syntaxis interrumpitur; inter-
Cralis) aliud solet, Colo et Commati,
Dunccum interponi (quod illo minus AI:
hoc, Majus;) quasi ex utroque mixtum; syntaxeos consecurio, his exemptis, hat
omnium autem maximum est Periodus, manifectior.
nisi cum (praeter hujulinodi puncta) Pa-
ragraphorum, Sectionum, aliarumque hu-
suumodimajorum distinctionum, usus eAt.
rox communis ad duo, plurare, (puncto
diltincta,) referenda venit; (sire antece-
dat sire Subsequatur, rox ea communis;)
Duncto itidem aliquo separare Coleo (TC-
cus Forre quam faciunt alii) ut, ad uerum-
guei vel singula reterendam eite, alstu
Oculo DarcaE.
Pareneos se loldo ut Lacto
trequentet adhibeo; ut quae (Pos inter
secta plura) oculum remittant ad PFaCC.
dentiam

## Folio  -  — 867984570:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
dentia, quibulcum quae lequuntur cola
rent. Non autem, in textu CraCO; quo
niam, lae nocae, in nullis horum (quibus
utor) Codicum comparene ulpiam; Tunt-
que, ni Fallor, serius in communem usum
rCCePEa, quam SexipenS FVerIE teXISPIO-
lemaei; poltuntque tutius hic omitti, pro-
pter versionem Lacinam in conspectu pO
ltam.
Obi antem has acthibeo; HOn, PTOPTeT.
ea omitto puncta reliqua; sed ea, urplu
rimum, (nam ex horum ibidem Cuus utus
CA,) sic adseribo quah abessent illa. Sunt
que haec pocissimum ad quae, in hoc in-
terpunctionis negotio, respicere (olco.
Sed punctorum penuria non permirtis
ut haec semper obserrentur singula: Non-
nunquam etiam, si id fieret, obrueret Po
tius sensum, quam illustraret, punctorum
multitudo: Ouo in cali, quae curius ab
esse Possunt, omittuntur; cumque omnia
non postimus obserrare, ad ea lalrem (quoc
docent Medici) quae Fortius indicant re
Spiciendum erit.
Landem (cum non sic operae pretium
omnes iltiulmodi minutias serupulosius
exigere) siquid vel mea rel expocheta
rum incuria erratum est, (quod aliquoties
Factum esse deprehendo,) id interin, nec
ExDC Occurrere, nec tanti Fore, SPerO, ut
Tensum perturbet; et quod Lector iple.
non monitus, emendet tacile.
In Schematismis; cadem fere libertate
utus cum: nempe, supplendi, resccandi
immutandi, atque ad ulum noctrum ac.
commodandi. Nam et hic plurimum ra-
riant Codices; neque tantum ab aliis alii
led ex idem saepe a sciplo; cum cadem
Schemata pluries fuerint repetita, aliis at
que aliis formis; (puca, cum prima de
seriptio non placuerit, eam aliter atque
aliter retormando conatus est deseriptor
in meliorem catum redisere.) Multa
etiam, scholiorum inctar, ad seripea erant.
quorum in textu Ptolemai nulla erat in-
sinuatio, neque ulla necessitas, et quae me
lius abesse possent
Fale est quod pas. 2. comparet (che.
ma; ubi non ea est verborum difficultas
ut Schemate opus sic quo intellisantur:
Retinui tamen, quoniam in omnibus C0.
dicibus, (Led cum aliqua rariatione,) tale
comparuit.
Aliaque parum recinui, qua in codici
bus comparebant, utue ea texrus non di
lerte intinvarerit, quae ad phancatiam ju
randam Facerent in rebus, obleure aur
implicate traditis, clarius intellisendis
Scd et, corum analosia, alia, quae vi
debantur deesse, suppleri nonnunquam;
quando id eadem racio vila est postulare.
Haec autem, et quae horum sunt similia.
quae textus ipse non indicat; pro Scholiis
habeas, per me licet.
In aliis; quae per implexos semicireu-
Io5, aut arcus laltem circulares, (qui mos
exat Veterum Musicorum,) describeren.
tur; nos Oncinis pocius, idem detignan-
tibus, describimus: ut quod typocheris
foret commodius; praesertim ubi verba
Forent schemaris inserenda.
Alia icidem commutarimus, ut DosiE
idem Schema tum Oraeco textui, cum rer-
honi Latina, Pariter interrire.
Ouippe cum idem schema (in Pextu et
Verlione) liceris tancum mutaris, itera
re, non ridebatur consultum: Fiorum al-
terum ridebatur faciendum; Nempe, vel
retinendas esse Crxcas liceras (qua (che-
maci adscribuntur) in vertione Latma.
(quod tecisse, in animo aliquando tue
eat, nisi quod, praeter alia incommoda
quae nitorem spectant, Latina forte le
ccurus aliquando sit, qui in Graecis non
lic admodum verlatus:) Vel (quod fece
runt alii) Lacinas liceras in versione sub-
Rituendas, Pro Craecis quae in schemate
comparent; (quod torte Fecillem, li ordo
literarum apud Latinos idem plane Fuisset
qui apud Craecos; quod cum non fuerut
obscuritatem, apud alios simili in casue
expertus, metuebam:) Vel denique (quod
Pocius ridebatur) ucrasque liceras sche
mati adscribendas; quarum alterae textui
altera rersioni inservirent. Hloc itaque
secutus Cum, ne legentibus hraesicandum
aliquando Foret, qua literae Lacinx qui-
bus Cixaecis responderent.
Latinas autem Cracis accommodan
do, secutus sum (quancum licuit) utrius
que Alphabeti ordinem; Nempe Sic (ut
Plurimum.)
CDE E GH E R L M N =
Smippe hC (exccptis LC H, PrO Cnd,
Lacinx Craecis aptissime respondent. (A
TaMEN, In CVACIS, OcCuITat 5 In tEF E et 6;
cum prosGn substituo, in L. aciniS, FOFI
Hhaec autem ut facerem; et rocibus irem
Craecis, Schemati inserendis, suas icidem
Larinas
dl

## Folio  -  — 867984570:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Latinas adcriverem; aliter aliquando indoctum, qui rem ita praeltiterie, ut jam,
ordinanda erant (confusionis ritandae cau-
(a) quam in scripeis reperiebam schema-
ta; ita tamen ut textui pariter respon.
derent. Ubi autem cadem fere roces
tum Orxcis cum Latinis literis scribenda
post annos plus centum, nemo hactenus
repertus fuerit qui authorem optimum,
Sed depraratum, melius cdiderit.
Ob eandem cautam (quod liber ille sIF
in multorum manibus) neque adnotan-
Forent; nunc has nunc illas omittendas dum censui (raro Taltem,) quando quo
censui (cum alterae CuHticerent:) et qui- ille usus est codex a nostris videtur ra-
dem, incerto consilio, nunc Latinas re- riasse (quod ex rertione non raro conji
tineo (ut eis fareatur quibus Craecae tue-
rint minus perspectae;) nunc OrxeCaS,
(quia textui potius inserriendum rideba-
tur, quam rertioni;) nunc (si locus com
mode permitteret) utrasque.
Latina Verho, Antonii Goeavini OL d-
ciendum CxaL) aue (ubi nostri rariant)
cum quibus horum consenserit; aut etiam
numeros apud illum ritiolos, hie repe-
tendos.
Id Saltem notandum; ut hrabent Codi-
ces sinsuli sua menda, sic crane horum
viensis, Anno +562 Venetiis editas quin plurima omnium communia, uE Certum
bono animo facta fuerit non dubito, et
laudando conatu; quam icaque depretia-
sit latis esse antiqua et ab aliis in alios
codices transtata: Praelertim, quae nume-
rum ire nollem: et excusare malim quam ros spectane; qui itaque non erant, nist
(quod facie Neibomius in Cua ad Ari- calculo de novo instituto, resticuendi
Roxenum praetatione) acriter perstrin-
Serc. Sed Craeca lingux peritia crat, ca
Eetate, aliquanto rarior; (qua tamen ille
medioeriter instructus crat; et bene qui-
dem pro ea aetate;) et rarius adhuc, ut
unus idellique crxca limul, et Hlarmo-
nica inceclet. o  us v
detur latis depcaraio, e euanquam cum
aliis illum se contutisse dicat, (qui Forte
non multo erant meliores,) judicio tamen
opus es, in rariantium lectionum potio-
ribus seligendis: Sed et rem ipsam quae
agebatur (quam obscuram esse queritur 55
perdissicilem) haud latis intellexisse vilus
CA. Non mirum itaque sI verH IIa CUIII
ubique obscura fuerit et pesplexa, tum d
vero Caepius aberraverit.
Necesse itaque crat ut vertionem de
Ouod isitur, per totum opus, et facto
opus crat, e factum elt.
In Codicibus autem NISS. Quae Occur-
runt, Lectiones rariantes scrupulosius ap-
Dotui; (quoniam illi sunt in pauciorim
manibus:) ut siguis aliam a nostra lectio
nem praeculerie, id ei liberum Foret.
In rersione; non tam elesantiam lecla
tus Cum (modo non sc Oxacio BaEBALA)
quam ut sentus st perspicuus: adeoque
Craecorum verborum ordinem, et Aru-
cturam Erntaxeos, nonnunquam sic im-
muto, ut rerum connexio fat manifestioi;
ex lixxerbata, quantum heri ponit, eri-
tentur; aut interpunctionibus, et paren-
thelcon noris, leniantur; insertis item
(ubi opus ridebatur) rocabulis, (diversa
Characterum Forma distinetis,) quae ob-
inteero noram adornarem, (quippe, ea scuras aliogui futuras clausulas illustrent.
quae fuerat, difficilior crat intellectu quam
TextuS GTRCUS.) Oua in re quid praecti-
rerim, qui noltram hranc cumt cd concu
lerie facile persentiscat.
Id potisimum prae oculis habens, ut, 8t
rem iplam perspicue exponerem, et quam
Potuerim, Eidi interpretis rices implerem.
Notas autem quas adjiciendas putabam
Nequetamen centui, in Notis quas ap. (sire quae rerbâ Craeca, sire quae rem
Potui, semper insinvandum, quando et ipsam spectabant,) mallem in imo mar-
quam ob caulam ab ea recedo; tum quia sine subjungere (quam ad calcem conji-
liber ille in multorum manibus rerlatur, cere,) ut una cum Textu in conspectu
(ut Dortit, qui relit, utramque vertione essent.
invicem conterre;) cum quia nollem (cum
Inter quas cum characteres, non alibi
illud laepins Faciendum eslet) insultabun- passim ulicati, fuerant adhibendi; ne-
dus videri occationes omnes aut captare, quem illi remorentur, hic eos exponen-
ant quaerere, criminandi. Ve qui con- dos censui. Nempe, F est Additionis no-
Seius sm, quam non sE parri laboris, ex ta; = nota Subductionis; x Multioli-
codicibus Manuleriptis (deprararis uc plu- cationis; et = Agualitatis nota; = M2
rimum, et ab imperitis librariis exaratis,) joritatis (seu majus quam;) = Minorita-
librum emendatum ernere. Laudandum tis (seu minus quam:) Denique Z (e qua
pocius putarerim rirum bonum ex non hujus similia sunc) Dirisionis indicium eAt,
puta

## Folio  -  — 867984570:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
i  i 
puta, numeri 3 per 2 diridendi;) aut quae tuerit Vererum Earmonica, quate
etiam (quod eodem redit) Fractionisseu nus ea ad nos descenderit, (summatim
(uc loquuntur) numeri Fracti noca (sive
sit, ut loquuntur, Fractio propria, sive
impropria:) aut denique Rationis Icu
Proportionis indicium; ut sc ratio ?, ca
ratio quae cA numeri 3 ad 2; aut qua sE
ab 3 = 1Z denominata, puta Cesquialtera;
camen) perspiciatur. Retentis simul Cra
corum rocibus, es Formulis loquendi
(quali tor rocabulis arris;) ex adnotatie
Authorum locis unde sunt delumpta. Ouxe
quidem omnia ita contuli cum hodierna
Mulica, ue quid utrique commune sit, ut.
adeoque ratio? idem est ac ratio 3 ad 2. cunque sub divertis loguendi Formulis.
Acque in reliquis similiter. Ouandoque
etiam Dirisionem sic insinuO, 2) 8 (4;
Duta numerum 8, per 2 diritum, Duo.
tientem extribere 4. Rationum vero Com.
Politionem ex Distolutionem insinvare (o-
leo achibitis Mulciplicationis et Dirisio.
nis indiciis. (Ouippe Composicio quae di-
cicur rationum, tic inricem mulciplicatis
carum Denominatoribus seu Exponenti
bus; et Dissolutio, Denominatoribus siC
cruditus Lector (hodierna Muticx non
ignarus) Facile persentilcat. Hloc urique,
ad Veterum Tlarmonicam rectius intelli-
gendam, ucile futurum censui.
Nolim autem expectet Lector, ut om
nia hic promantur qua Vecerum Mus
cam spectant (cujus, praeter Tharmonicam,
aliae partes erant complures;) nedum uE
Instrumentorum Musicorum, sire Vete-
rum, sire Recentiorum, aut Constructio.
dirisis.) Puta, ratio dupla Z, composita aut VTus hic cractatur, (caeteraque qua
ex Celquialtera ? e selquitertia 3, Sic inf-
nuatur ZX3 = 2. Icemque, de ratione 3.
dempea ratio Z exhribet rationem 8: quip
PC3) E(8. Acque in aliis similiter.
Postremo omnium Appendicem Tubjunxi
de Veterum Flarmonica ad Flodiernam com-
parata. Obi, s non omnia, praecipua
Taltem (quae alicujus ridebantur momen-
ci) in ordinem congesti, quae hac de re-
apud Veteres ATusicos (Rristoxenum, Lu
clidem, Nicomactum, Alypium, Crauden-
ad Oroanicam aut Rhychmicam, non ad
Flarmonicam spectant.) Ouippe illud cst
ab instituto meo alienum; ut qui Pto-
lemaei Harmonica, cum edenda, cum qua
dantenus illustranda, Cusceperim; _, hac
occasione, qua ad Musices partem FTar-
monicam actinent. Inter hos itaque can-
cellos me continui: eaetera vermicturus
aliis.
Acque haec Fere lunt quae Lectorem
monenda duximus in Liditione prima. Pri
tium, Bacchium, Aristidem Ouincilia- dic Calendas Tanvarias mox ineuntis An
num, Marcianum Capellam) a Mcibomio ni, SPTX ChrIILIAnA, WIDCL ZXXII. Nisi
editos; Prolemaum item, et (nondum quod rariantes lectiones aliquot, quas ad
editos) Porphrrium, et Bryennium, spar- Calcem conjicere necesse habui, eo quod
sim occurrunt; atque ex Boethio, aliis. Codicum aliqui serius ad manus meas per-
que, nonnulla: Ot uno quasi intuitu, renerine, jam suis locis inseruntur.
OAANAES W.

## Folio  -  — 867984570:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
n
d
N.
On
ad
A
2
F.
20
2
a
d
ALLLLLIOL HIIOALMAIOT GLADDII PTOLEMAL
APEOVIACON FIPCOTOT.
Tact eresur er red Bb dico rd s.
a. 
(EDF Z et Apuomn xecmelcor.
B. TI5 2CdeOIS A pMOrIXS.
Y. TIcS n, c et 285 10085
oEurns i Baporns ouvica).
N. FAeet P doricor, y  et av rois 3) 4 PopCr.
ć. Fleet 7, e15 ras )05  ouupc
vicor 2015 Frdazopciors Bau C avocdjicor.
E. Om un ScoVTCOS n7IONOME, 1 F1)a
gepeto1, r et s ouupcrias.
E. TIcos àt igréscer oi Noyot doé (oIVTO 
OUUDCONCOV.
n. TlVa XEOD E ä StSaKNOS  SuZ. H∞or )
Sovupcoricor oi 207o1 8(9 205 povorsor
29101 (9.
P. On Y Seorrcos oi Aer5oE ereto1, 2015 3] g.
Enpaor, r 3 5015 0907(o1S, ad ueXSOI 2e
ovpeocorias.
i. On 52 vnos 7 3)e Tapar ooupc
vav suo n nuIOECS n. ∞0DEV) ZoVCOV.
1a. TNcoS av _ D(4 P aja Dorces 672 SE1 Z. dein-
S je naocor En Ton iE rorcoV Si on ra Zo
5bv Xavor 1).
1B. Feei P rri Aeso EeOV F qetcoV A
PEOECS, in F naD ExaTON TEN aZopdCor.
1Y. TLes B ryI ABZVTCN Y YENCV I Z Z
rea zopdtor 2) CIBEOECS.
1N. A restiE1S, 5 unst reegV Y 3 sepE
orcor or̂ eet S Xd son euuents.
ETarmonicorum Liber Primus.
Continentur, in hoc Libro, haec Capita.
Criteriis in Carmonica.
II. Duis sit scopus Farmoniei.
IIL. Dumodo sonituum Aumen e Cra
vitas constituatur.
IV. De Sonis, carumque differentiis.
V. De Pythazoreorum traditis circa Con-
Sonantiarum ypotheses.
VT. Duod perperam ratiocinari sint Py–
thacorei de Consonantiis
VIT. Guomodo rectius definiantur ratio-
nes Consonantiarum.
VIII. Duo pacto Consonantiarum Ratio.
nes indubitato ostendantur, per Monochor-
dum Camonem.
TX. Duod perperam Aristoveneiu Inter-
vallis, non ipsis sonis, dimetiuntur Conso-
nantias.
X. Duod non recte ponunt Dia-tessaron
Consonantiam, conorum duorum C semissis.
XI. Duomodo vel ad ipsum Sensum, osten-
di possit (ope Canonis Octachordi) Quod mi-
nus sit Dia pason, quam tonorum sevi.
XII. De Generum divisione secundum A.
ristoxenum, e3 Fetrachordorum in singulis.
XIII. De Generum e Tecrachordorum.
secundum Archytam, divisione.
XIV. Demonstratio, quod neutra divisio-
num harum retinet id quod est revera Con
cinnum.
1. D
sat. e
G10.  a cD. antorent as. a B1D. duntiverat. C C1.  out.
510. een9. torura   s  6. a  pm arpogrim. Id. decle Med.
3
a dic

## Folio  -  — 867984570:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
IN D F X.
XV. De dali Tetrachorastam secundum
Cenus divisione, quae sit tum Rationt tunob
servatis consentanea.
XVI. Duot sint Genera auribus maris coit
crua, cd quaenam ea.
CLAODII PTOLEMLET aKAATAIOT HTOAEMAIOT
TTarmonicorum L ib. Secundus.
Continentur, in hoc Libro haec Capita.
2O pacto sensu capiantur consue- o.
torum Generum Rationes.
II. De usu Canonis, secundum instrumen-
tum Flelicona diotum.
TTI. Deeis quae sunt, in primis Consonan-
eiis, Speciebus.
IV. De Systemate perfecto; quodque so-
lum Dis- dia pason tale sit.
V. Duomodo sonorum Appellationes su
muntur, pro eorum tum Positionen tum P0
testate.
VI. Duomodo maenitudo Conjuncta, ex
Dia. pason es Dia cessaron opinionem obti-
nuerit Perfectu Systematis.
VII. De mutationibus secundum (quos vo
cant) Tonos.
VTII. Quod ipso Dia. pason terminari opor-
teat Tonorum extremos.
IX. Duod Septem duncaxat tonos supponi
oporteat; quot nimirum, sunt species ipsius
Dia pason.
X. Duomodo rice sumantur Zonorum dif-
ferentia.
XI. Quod non oporteat per Flemitonium
aurere TonOS.
XII. De incommodo Monochordi Canonis
usit.
XIII. De eis quae videatur Didymus Mu-
sicus superacdidisse canoni.
ZIV. Expositio numerorum sectionem ipsius
Dia pason facientium, in Immutabili Tono
e Cienerum sinculis.
XV. Fmpositio numerorum, qui sectiones
APLCOI LCVTECOI.
Tast Eresir et rd B16Nico rddb.
S2 2. ar is 3se 8 ajud hoccs An.
Ddeter oi  ouvn)cor rercor Xeroi
B. Feet ZShoecS S naror 
ad  20 nN Suvor opaVON L NInua.
Y. Heei T et TaiS Cdeger aS ovPca
Fidcor.
N. THeI ZVCnuA TOS ZENeiS. iy BX porOV
2018201 20 dis d) 4 naocor.
E. TICoS ai X P)orcoV oroua oi e5 
 déorr Cxn barr), in 2 duvau.
E. TIos 2o oconudio NercdoS, ex 28
2) e naocor in 3) E rraapcV, TeNei_ OvEM.
Na 205 egc doE ar.
8. FIcet 2, 7 285 18 18118S FOVS,
Mere 60NCor.
n. On rd 3) e naocor deis cad det r85
dx(85 Y rercOV.
P. On AorS Ema Set 20VS 26185 n 20B-
rideaa 2015 eidtor 8 3 8 naocor ioa e uts.
1. Tos ad irios 2_MCdrircO  rorcoV ai
pora.
1a. On 8 det red ituronor  eqeseo
785 20186.
16. Tieet d sugenias 3 povoz opddo na-
1en .
1. Heei con LIdvoS o resornos edies
ToeaODIe rEd i aVoVI.
is. E DcorS F noikrrco àeB ds  3 3
naoror nalaroctim 6  2 apera. 60d8 +
18, i Y nad EnaGOV rCVCV.
HE. ExdOIS DS nouoN aeddS 
At IN A =
X7I qc(6) rerea Xopdcor dlasbrth.
1E. TIoo2 631 ru ocon décceg a 15 àn0 5
ron,  riva.
1e. Heet P x7 2o ci nogor iy 2d p aproudvor
a Sie CL. (ed O. raede hrru ex red devripu r aptnmis aurr. b O. deest ronciv. c C. tO. deest ra
Pa

## Folio  -  — 867984570:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
HII H A =.
N DF. X.
et rois entâ rorois  occondcor rercor vera exhibent in septem Tonis contineentes, ust
15. Eleet DS er nopae  nidapee enco
nucctut.
rouds.
tatorum generum.
XVI. De eis quae Lyra C Cithara ca.
ObvNCOI.
LHMILIOT HTOAEMAIOT CL ADDIL PTOLEMEL
APucor TelTOV.
TaSE erecto eo rd B.B Nico rdSC.
52 Z. av n di bas Zenois r nai
AVaXPIOIS UvoITO DJS NoXCOV 38
HEVTEIG, SEHaeropdoV xgror (G.
B. Me3odo1 oeo5 ro, D vorcor 
onrco pdoricor, uezet 20d dis _)  naocor
nalaroulio.
V. Fv moico vevet dereor clio re apuorintu
duba pr i Y 67nec a0 rn5.
N. O7 n S AuOOErS SuvaIS, as 
2015 ZENCDTÉC91S reS 110d5 Crvnap Z f H
CaPC) Si uairisa D se TE DS ardpconincor
uXor, iy ZYS SCaricor c et DOpCV.
E. TICS EDapHO et T OUWPCora FaS 20g-
ruy5 2(9. 00p5 D Lous, pE  oineicot eictor.
E. Tla Ca bOAn Y TE B ApUDOErS WCIcOV
is T xr1 205 oes 43 aperd5.
P. Rah ai 20d npuoouers uera bonai,
coincor, Ta5 etsanNS  Qucor vera
60Na5.
n. Teet ~ QuoioNTS S TeN aS oVCa
r05 i 8 2) 9. NéocoV X (codicor NOX A8.
D. TIcS re S ipuOOErS ouupcor i 2se
Pcora, ouoicos 2X+ 2015 et 2 Ca2fanco.
1. Ori En X7 uos nirnod X a cepcov
EDCEnS er 7015 ∞)or (OIS ÉOIMEH.
1a. FIcoSi nar Bâ Do5 NirnOIS X à rÉpCOV
2015 et apuoria zuveor  g 6d MC).
16. On i TaS HaT XN a 205 Xa C5501S7
aSepcoI, Epapu SON, ai XF, 785  26185 
ra60naj.
FTarmonicorum Liber Fertius.
Continentur, in hoc Libro, haec Capita.
L. (Vomodo, universum, Rationum cum
usus, tum dijudicatio frat, in quin-
decim chordarum Canone.
II. Methodi quibus, per octo duntaxat so-
nosq institui possit sectio, usque ad Dis- dieo
Pason.
TII. In quo genere ponenda sit Llarhob-
nica facultas, ejusque Scientia.
IV. Duod TTarmonica potestas, omnibus
quidem, perfectiores naturas sorcicis, inest
maxime autem conspicitur in animabus hu-
manis, e3 caelestibus motibus.
V. Quomodo conerillibus Consoco Ple
Animae differentiis; cum seciebus suis.
VI. Comparatio inter Concentus Genera,
eaque quae primarias Virtutes spectant.
VII. Duomodo Concentus Mutationes as-
similantur Animae mutationibus pro diverso
rerum statu.
VTIT. De similitudine Perfecti Systemios
LX. Duomodo quae in Flarmonico concentis
sunt Consond  na similiter se habent
R. Quomodo Stcuntuno nobtut it Lbit
XI. Dubmodo, qui est in Altitudinem,
Stellarum mocus, Generibus in Tharmonia
XII. Quod Stellarum motibus in Latrtu-
dinem, concruunt, quae sunt secundum Tonos
C5 Lomaci circulr.
ac illa in Zocrato.
ainem assimanu atinuus in sonis motus.
comparatur.
mutationes.
. d rest ex rs retra  uppotan adto. . n S et or. m . Aopat. W D. 1d Basth. e O. vopexe.
Ldat. ab

## Folio  -  — 867984570:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
F N D F. X.
XIII. De Analoria quae est inter Tetra-
chorda 5. Aspectus ad Solem.
XIV. Secundum quos primos numeros,
comparantur, Soni Stantes Perfecti systema-
eis, cum primis in mundo Sphaeris.
XV. Quomodo, per Numeros, sumantur,
suorum cujusque motuum Rationes.
XVI. Quomodo Planetarum Proprietates,
cum eis quae sunt sonorum, conferantur.
AIA N A Z.
1y. Heet D aranonas Y rera Z op dut 3
2 2e95  nnor gupanops.
isi. Kar rras dy er8s aed5
g bAndeer, oi 3 TEA ES OVGHUA TOSEECTS
98oro Ta15 2oCgr a5 er rd noouc opaje a 15.
re. TIah àV RauSarOIrTO, ds9 T aecducor,
ei X oixeicor NIVOECON 20701.
12. TIc3 a _ Y MaNCONCN OINCCOdS.
 E BdOIrrO EaIS X ∞ )orscor. 
EA AY ATOY
et
cet
Ta
cclvopi
vegra
era

## Folio 1 — 867984570:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
A P M O N LR S N, 2T B N FLZ, TP
A P S X O N.
DLF
HI A R M O N I C O R V M
LIBER CEX TRIBDS) PRIHDd.
De Criteriis in Tlarmonica.
Hcei T et Apuomn Reter.
PMONTKHE dis d’est dubapuss nate
Nyn FCV ev TOIS VopOS, nes 20
oEv CC  20 BapV, 3)4 DopcaV. X6)
des nados aEeos connoouOV FO RECOTOV X 3E
vincoraOV 2 aoVcoV at nevne di appo
viaes, anon n n079. Ou naa Y avror se 0
ov. AN i edi anon, 9 Y vilo ny io n
dos o dE noyO,  da 20 cidos nei ro arnov.
On C nadons, rr pdi aidyorcor, 8 idlv est
io rod edi ocevegus copelnor, 8  de ane
685  adennmor 20d de noys, 20 28 pd
ouvergos adennnor, 2o  de anesbs 
Pernev. FN cidi yd des Cray i epaejvE) uevco5.
in edi van, sio cidci sa de mdn, 25 airiois invenire. Quandoquidem isitur finiuntur at-
X HIVOECOV Ka) Est ZBTCIV, 2 pdi aicd yorcos
oixcia, ra de m noyov n HapnnONoignor ciro-
215, 20 C FaS aidylinas 8)∞ N Ve5, des
Gead CC naiveada F NognaiS P XNCaM 8
ouS pV CoTaS, 2 CnEvaS, 225 ooqEBEpV biles, a rationalibus, detiniendas esse de termi-
napbarovas NaPoeaS,  E Ysi aidu nandas: Debere nimirum priores illas (sensibi-
OEcOS venTCV aa dE, r Exeircor, S) ictis (rationalibus) luppeditare sonituum
ert as ane eis nay ouoxoysuas. 287 de Ditterencias; minus quidem accurate sumptas
on + edi négor, ooubébnver, a conorii  eivais
tem (rationalibus) eo perducenads  accutala dc.
mum cractant es indubitata. Atque hoc ideo. Ouoniam ita d natura comparatum el, ut Ratio quidem
limplex
ARMOHLCA est PoLMIa PerCpi.
Aeris percussi; primum ec generalissimum Au-
dicus Objectum. Flarmonixque Criteria duo qui-
dem sunc, Auditus de RarIO. Sed alio atque
alio modo. Guippe Audicus secundum Mare-
riam, ee Pactionem judieat; Racio, secundum
Formam, e (passionis) Caulam. Nam ee
univertim loquendo, sentuum proprium est, id
quidem invenire posse quod est vero-provin-
quum; quod aurem accuratum est, aliunde acci-
pere: Rationis autem, aliunde accipere, quod est
vero propinquum; e, quod accuracum clt,
que decerminantur, Tolummodo. Maceria qui-
dem a Forma; e Pastiones, a Causis motuum;
Tuntque horum altera (Materia  Passiones)
Sensui accommoda; altera rero (F’orma e C’au-
Sae) Rationi: Jure sequitur, Perceptiones senfi-
(ab eis qua sensu dignosei poltunt;) ab iltis au-
va carum, quae in lonicibus Tunt, circa
Acurum ec Cirare, Disterentiarum. 50.
nitus autem est (Affectio seu) Pactio
CaV. 2. a SiC CK DMVOF. reliquis decst P es reiu ro. B K O. neainator A. DC similicer in seguenribus.
ABCSTO. deest p. dSV. ism _ HCIXDC, D ParASOSICL ANEC CONIONAM. C C. decst ro. f X04, (0.
nicuo; 47o7305 sonus; (distinctionis gratia,) hic plerum que redditur: quarum, vox illa latius, haec Prictius
Ptolemaeo ulurvatur.  AB. Echor Est atque sic laepe; in codicum aliis rox enclirica tonum suum inclinat; in
aliis, non inclinat. Oua in re ubi codices rariant, judicio meo utor; nec tamen tanti judico, ne, de hujul
nodi variatione, lectorem semper moneam; nauleam inde creaturus. B C. 28r8. 2GYO. decst . H AB.
Acque sic (apC: in codicum aliis habetur Apostrophe, in aliis non habetur. Nec tamen tanti centoo, ut
de hoc lectorem monca. Id salrem semel monendum duco; codicem S. Cepius inteore scribere; quod in
BOT (recencioribus) per Apostrophen scribitur. Fundemque codicem, seepius retinere, paragosicum an
e consonam; quod in reliquis non comparet. VD. decst 3. m S. deest norx. n S. nacgnonsdiocas. Malim
aegnon diocur. DM. -no hcon. 0610. dianeiveis. P D. om batiioais. qD. etas. +C. diar AB. perperam d. D M
d  aiodioeas ranrio
C. air

## Folio 2 — 867984570:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
T
1
I P TOLEM A Y
Timplex Sic, e miltionis expers; adeoque in se
pertecta, ee bene ordinata; acque ad eadem co
dem temper modo le habens: Sensus autem
Malera semper conjunctus, quae est multimode
D. 2
nai apigni 24 78ro dc,  avrore n9) n
redvor, naj aci es d ar coraurwos Exovi
Tlo de adnon, pE VAnS HCEVTOT ONVOIS
multa, et tacit na adeo uE, propcex nu- TC C id 5175 : 33   abt B asCL TOB, prTB
A1C nOrS
Senlu
cvepont
iret
∞ Zu27 (05.
PrOpInGuuI.
i0 AXes BES.
Accuratum.
us Mutabilitatem (materiae, ) negue MM 3 ru rvrcor prra rs Y aureor = aei, ce5
Dore, ad lubjecta limiliter le habentia, idem ler-
recur; sed indiscat Guate sespiere Guodant) ea
quae a Raltone e, Aelormalibne. Quemadmo.
dum ieur, qui lolummodo Mcustus ope deseri-
bitur Circulus, Paris accurare se habere, lape cen-
leatur: donec Circulus secundum Rationem ta-
atus, incuirum ad agnitionem conducar illius qui
reverd sic accuratus: Similiter, si Auditu (0lo
capialur decerminata foniruum ditterenea; illa
quidem, procinus videbitur, nonsam, ne-
que a julto deticere, neque iplum lupetate: ubi
rero huie comparata fuerit alia, debita lactone
Tumpta; recarsuetur illa prior, non raro, ut te
eus le habens: iplo Ruanu alu aence, cot.
lacione tacta, accuratiorem hanc cM, et Gla
genuinatu, cum illa lpurta Comparatam. Juan-
doquidem etiam (uniretim Loquendo) facilius
ettu de aliquo judietuus tetre, quam iptum etti-
cere; (Duta, de cerramse, quam concertare;
de lalrariore, Illats laltare; de cibiarum Ratu,
quam ipsas inslare; de cantione, quam canere:)
Tamque sensus, ur uc impertecti, in disnoscendo
simplicirer, numquid ab alio ditterat auE non
sie ouoicos ovamcida u aurlus
a o derada na danE nos Banméias. 8 en
rod Regov o dgo, daycognoecos. Ravee ou o
poon  rn oVa cerrexdeis nonnO, ane
6cd5  Exero doG noMnS, Écos a d r Ne-
Yco non dets, es Dyocoon aurlus pessarerot e
2 orn ane SS ovrc nar pon rn anon
ayodu is copiordion 3) aDoeq ocor, doEci
adio Eodds, ertor, d pin codeir ta ucxejov
un repCe apuodcions de rus no
2a Y Oixcior XogoV  ExNaSarodnS, NENY
ZDHoEZCI HORCNIS, OWX OVTCOS EXBOW 5y5 es
NonS DrcONSOnS, En 20DDEOd, En aX
Cestegr cooarei yrnorur rva nae exemle vo
Dor. Ercidn nar, nadonS, id E neivet n, 2od
7o17Oa + avFo, paor sier nanao, a H
naioai net opxnorv, 2od oexou dai nest c
RyOrr, 50D auxnoai na ao, +0V aoaj Ka
im roiruo i rran rcor aidvccr erderam NEOS
adi 20 Yuco ejoc Fo n 314 DepoV a codcos n 2
1050
tralio
deionC
LAVeNIE
Chominum) lenus, tegue corundent omi le.
C. airo rni. Verum hic recedic codexille, cum a reliquis, cum ab ipto J. unde descriptum toitte lero.
col codicis C. d Caeteris rariationem, (cum cercum sic seriproris mendum esse, et non ex judicio factum
posthabere soleo, ne Trustra cxedio sim lectori. L RVO. a5c. S. iis rd. C. isa1. Aeque hoc ultimum concioisse
credo, (ut _x passini in libris Manuseripcis,) ob similem, apud multos olim, ipsorum eec as proletionem. u DN
deest aci. Y AB. Asamecias. = C. r perperam. a 5. perperam decst, scriptoris vitio, nona
egcor. AB. ediser ixcu eodem senlu. c C. nar pem ru anon. Omisso in omnibus. Subleripto. Ap
que hoc quidem in eo codice (in Oriente descripto, uE ex Papyro de charactere IIquer, aue Fortan in ABypcO.
DerPCIHO OCCUTIE: ut nempe subscriptum iora vel nunquam vel raristime conspiciatur. Idemque in exteris co
alcibus saepe concingir (nimirum uc neglisatur. subseribendum;) sed quoniam negligencia factum esse paceat.
neque in hoc consentiane inter se codices, aur sibi etiam in variis locis codex idem; suxplere soleo sic omistum
eliam lectore non monito, cum non tanri sic.) Verum quia nun non nerraiza rancizer caereraque similiter de
compotica, uc plurimum talem (snOn SC semper) absque. subscripto in omnibus occurrane codicibus, (our
ex heri debere concendit Wintertonus in Noris ad Minores Poctas Cantabrisid editos; nili in Dipthongorum
sic coalelcenium posteriori habeaturs, ue in neene pro ni cinc, _ similibus;) codices in hoc sequor. d ADBCpJ~V
urro. e C. chaeph manisello mendo. Oualia Cape occurrune in Tingulis codicibus. Sed non tanei cs uc isti-
EV. D sxp- --. B S. dcest rd avro. iSK. pactor. L (3(O. opxciaz.
ustrodi singula nOTeNEUT. FC. En g-
apxcias, manitelto mondo. PB. perperam repetie annon 5. Fujusmodi autem reperitiones seriprorum incuri
Caepo occurrentes, omictendas in sequentibus sentio; una cum aliis mendis manifestis. m S. ruolu; et SC ali
quories pro roimm. Cui occationem dedisse credo promilcuam Tuperiorum aliquor seculorum prolationem; n
n cn y. _ nOnnuIquam c. ot eodem Pere SONO PrOFEreNLiU; uE Cumm Bita, ita, thita, eC. dIxerinE DrC
Betaque etam theta, ecc. Cyjusmodi specimina in MSS. pastim occurrumt. n ampipor hiic reltituo pro Dle Popor;
pGICVO
ProP sin Dla Ripor quod sequitur. MDVO. i) ei Dopor.
ilir
nondei

## Folio 3 — 867984570:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
Car
H A R M O N PC D rC et M L 1B, 1.
un 31a Dépov coees P adtah,  a gon 
dEco pno S TCOV DIADEPOVECOV CWdEPOZAS, a
avrais nai plaMor Set TCV dMor  Neo
NEpESEpCoV Arror dé or  20 c 9 rit e N
Darenodunci BeaXorar or eo a udio raj
ONgaIS grouas gbonaS. Sdenco 
Saocuarcorlio, S BBCax , aidrolio du
varas noicir ED de njs cdCorants  aino
ndn i HaVTACON CVNCTaVonTOI. Ev detaS goud
Sodeions. Exerlova t adt n pciloro nabeir.
En o cdCOXCipOTar XX Ort povor, ev con a
78 2d 7018 rV a en naI n cabodn pua
Kat dixo repicir, n dcnaoreont, éxcie
n Er nar pen ouoicos duo pscoV  gvopdicoV
2d 3gbOncor
20 reiror dE n nabar, n ret
conaorat deivat, XaNENCorcOV rudV P ndn ovr.
isapdicor evraoda rcor deost Lat nara ne
zor aci dvoc PiXroroV, D 2 Di concioor Na
TapVETEHOEOI decoeSuiicor orcer avro nab avro +
SCn2 CvoV napbrc  oiov 20  edouo
n 20 exaonaoror CC sn 2∞ lircor WeX por
P
ecor c03, orar 20  07d00r o
1 10100, i YBF r0 iqutov, i  En 28T0V 50 i
prov r0 de  oiisnab co  Werepov r0
dranaoror, (C 1618 1d ohacror, 3  Er1 28
ditterat quantum ad ipsos, ut plurimum a vero
200 20 dhanaorr Concli gd esc 1 eyd00v 8
Eros n = ZD OHTa C) CorOV, et y p dMMes CNCi
VCV aHSCOV 50 ntOEa, I 1 ka. L
opcoicor s oet v 4063, y rad anoleo.
oezercor Bov, c35 u avro 20 eu dv, 8 sa-
per5. e Cineiv eoS dE  nuxnev, i 245 2
pepcor araprenos, 8 d naenivs FoV avror
2eono, n rS arcaiS, X) gnevoiS 3oIS 
eE F or Ecor, 3 decopntinX, C negov ExorrOS, ue
e85  L vx15. de luos dero 3 nozov, neos d pen
naor ne ivetv noh, 008 ABO5 yV CdH
ditterunt, exceltus conseeranu,  erasoribus
quibus constene partibus Tumptos: Si vero nL
norum particularum collationibus accrelcat ex-
cessus major; jam ip(s sensibus deprehenderut.
eoque masis hoc valet, quo minutiores  a
parcicula. Causa est, quoniam id quo d vero
aberracum est, cum, lemel sumpcum, brevissimum
Ec; collationibus paucies factis, nondum breri-
culi hujus coacerrationem efficere potest sensibi
dem: ac, in pluries factis collarionibus, notabi
lem jam ec omnibus obserrandam facit coacerva
tionem. Dara isicur recta linea; minorem qui
dem illa aut majorem sumere, maxime in prom.
Deu elt vel ipso incuitu: neque hoc tancummo
dos quod lacitudinem hoc admierat; Sed ec, quod
uniea Facta sc collario. Irem datam rectam bita-
riam secare, aue duplicare, iridem in prompts
est; (Sed non pariter in prompt;) duabus (o-
lummodo Factis collationibus. AL vero, si erien
tem sumere oporreac, aut triplam ponere, disti
cilius est; quippe cum cria jam existant membra
conoruentia. Acque, eadem ratione, id praecticu
semper difticilius est, prour quae considerantur
Lunc ex pluribus commenliratis parcibus compo-
lica: (Dummodo hoc secundum iplum quae licume
TumamUS; ut ad partem sexcimam, aut ctiam
sexcuplum: e non per quaedam prompriora;
vuta, ad parrem octaram, primum sumendo di
midium, hujusque dimidium, atque hujus de
mum dimidium; e, ad octuplum, primo sumen-
do duplum, hujusque duplum, acque hujus de
mum duplum; quippe jam non lumetur unius
pars octara, vel octuplum; sed plurium inx-
qualium dimidia, ee dupla.) Cum ergo Cimi
liter se res habeat eriam circa Sonitus aeque
Auditum: Ouemadmodum Inspectiones, ad ca
quae diximus, indigeane Crirerio aliquo ratio-
nali, aptorum instrumentorum ope, (puta
Regula, rerbi gracia, ad rectum; et Circini
ad circulum, et aequales partium dimentiones:
similiter e Audiciones (quae maxime, post In-
spectiones, sune ministrae illius Anima par.
eis quae speculacira est de Rationis parriceps,
indigent (ad ea quae ipsae haud Paris ralent
judicare) Adjutorio aliquo, a Ratione pecen-
do: cui non Cune ipsae retragatura, sed allen
dv Aapiaerot 515 d AH Sctali 8d ai  C9S 5
roud et puet 002 peCoNcor cior napbarda
non oberrant; sed neque iplorum, quae inter le
E  FCOV NaTa ENaroVa pe  WaCN
coneicor au = ouvaITo 3 ndn Y naTaPc
oupbEmOrCOV Kadino, 5 Vcor de Ww
deOS Cnciva NereS NOgtS, X9 F oincicov
ailipe aeropoovoi, a p soon BF Ch Exe.  o et Ia C.
GTErO. decrat alapipor hoc loco; sed inseritur, recentiori manu, in C. 2a Pipor; in C T. (ut scholium,
apoeor; quoniam sic ibidem erat in priori membro. p GTO. ainis (sed GT. cum Scholio, rearuara
3.
ro2d, p S dcest qEpEOM. (V. c05. Z M. a0e0 - -. u S. XAeior. A B. XACtOVa. X S. ouvazazrO y G TMSVO
gra
∞
2 S. decst et X por. a C. Nex TopEs ---. b 5. decst rd. cSV. nadance. d MI. dc. e AB. Zevou
b. yrop-- 5. quaonopda5
5
avar --. 5G LS. Beggicos. B A. dE1ONoV. C. - - - 046797, 15. 3V. L C, Y0LOV7
COM. sigu de. m C)O. ESc. n ABMD. 3yo--. 0G]O. cur y ro retror den raseir in rer navrvas. P S. rurt
DrO roives
D. eo
CO. Ebdouo seu douor. Atque hoc saepe occurrit, in libris in Oriente scriptis, ut
vel I PrO B rEpCrIaEIE. PSV. EnI FOrte prO  ei BIS. +S. 3 . W C. Duro A. =. _ C DMR V. adeiseor ne
YSV. decs nn rers no xnaoror. 2 5. deest ro a OIDMO. iuion. BV. deest r15. 65. 1o0 C. aiore
 Sic in omnibus codicibus; sed in S. receniori anu AE mpxis, (quasi Lacinam vocem circinum respiceret:
uam vocem apud Lexicosraphos non reperio: sed neque rapute eo senu; putarerim tamen pro circino ulur
pari pro similicudine quam habent hujus crura cum chelis canerorum. Ex occurrit hoc sensu apud Lntocium
Bcop. 2. l. Archimedtis de Sptaera  C ptuno lacesa e L  BlcatiHO, e alibt p. bt
esver pono ae ob5

## Folio 4 — 867984570:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
L ALI
EOC F. M N
Cicelestium moruum Llypocheles, contormes tran
Firibus obserracis; qua e iplae quidem manite
Ato delumuntur a cralliis obetratis; adinre
niunt autem, Racionis ope, lingularia, quam
tieri porest, accltace. In ommouo enim rebus.
concemplantis et scientia uceneis munus cA, o.
Cendere, Nacura opera secundum Rationem
quandam caulamque bene ordinacam ense con
dica, nihilque cencle aut cortuito ab ipla ta
ctum esse; e maxime quidem, in apparatibus
hujusmodi longe putcsestmIIo Guales Tunt sen-
Tuum horum (RatiosIs MIaXHMC PatCLCIpum) Vi
Tus acque Audicus. Hlune lane Scovum, alii
quidem visi lunc omnino non conssuctase; ad
manuale TolumModo exercitium, audamque e
rationis expertem lenlus exerenatione, atten
ci: alii, more magis speculatiro iinem prolecu
i: (qui fuere poristimum, ut quidem Pycha-
Sorei: Aristozenei, illi: ) crraie veto utrique.
eam Pychasorici quidem, (non in omnibus,
quibus oporcurt, Anditus monsto tacts oble.
quentes,) Tomum dittetetuns Froportiones
illas accommodarune, quae Caepe PunE PhanO.
menis inconprux; eoque opprobrium secerunt
huie cricerio, apud eos qui contrariam sequun.
cur sencentiam. Ariltoxenei vero, plurimum
tribuentes eis quae d sensu cradita percipiuntur,
obiter quali Ratione abuli funt; cum praeter (III
naturam, cum e praeter id quod experimento
compercum est. Praecer Cuam naturam quidem;
quia Numeros (rationum imagines) non loni
cuum Differentiis applicane, sed eorum Interval.
lis. Contra experientiam vero; quia eos illis
adjiciune Dirisionibus quae sentuum celtimoniis
minime conveniunt. Dux quidem lingula, ab
TIS. COCG)COIS ApuIn
O udo ouv opzarer D rocarns eodS, na
Retra), nCrCoV appvIeS diro D XOInS
nampetas, i 8 narer Eer, r reys ajodyoeort
codecvra, coeos t axiddam acO. Ap-
NOrIRS d av ein reodeorS, 20 XaSCDCI TaVTA
X 2a5 negmas oders  navor , unda
uin pondapcos rs adnocor paxoda. nara
+ F CnetScoV LcobA (5 AspoNerV, 2d X]0
ocdo ZaS Y Sequicer nirgoecor 200 deods, ou
Pcovss FaiS rexas nedos cinqupdas idi
 auras dero rev, evarycos, n onoq epes Epor
Dapopdcor Eopsous Teo Néyco, ra nara pe
(O, ED doer diraror aves CdS. Er a nor qd
idieve est S dccoentns i Pnuor O, 2 da
nruvan 2a rys Quoecs Epza, p) Nogo lvos e
reraruins ainas duuiserudua n pender a
n. unde cos croxer, droENSv L aurns
I paNISC eD raS YTC NaMISaS naraonais,
B onotas Wyxarsom at r NogincorcoV aiDyoEcOV
crecos n anons. Tairns dy D Wedeoecus, ot d
h SdoNcos comao nDporneva uoon En ZpSe
guen 25g0d, i in lian i anorco d audyoccos
2e1Cn, coCogorreS oi de decoplincoreo TW ren
WCDDEVEXDEVTES Ovro S ar paNISa cier, ot re
Todaropdor, nai oi  AeLoZErO Aapaerir
enareot. Oi pdi qd nriodaroemoi, unde er ois
avarnaier lu  nor, En D anois ego6odn
P NaTaNO) S DVTeS, EDre 5 319 Dopa1S
7 VoOcoV N0785, aroinetS 2 HoM a Xn 7015 Pap
vordo1S: Cd5 Z C = 3)46ONl Epvroin oc) X1o 2ISYCO
npometco,  9. 2o15 erepod o 7o15. Oi 3  Ap1GhE
vdot coneigor devros rois _9 V ins aicdyOECS
naaNaaVIdOIS, odZ pECZOV, WVaS EP NaT
Zeqoaerro re Neyee nat p aVToV, nat dg
20 Paropdver maj auror idis on pin is 
VoDr 3)0 Doeais = EDapoZ0 CV ap
p85, 2BrSt TaS éirovas rior Neycor aMa 2
Hasquao aurcV. Naeq τo Parosdvor de 3-
eis quae post adducentur, tiene manitesta: Post. W u, r3r85 Sri arosmeuor rajs aidylinais  ovy
quam ea quae consecurionem continue tradendo. na la. Déocor Y apa Ed  So 2 pEpIS pV. DV ena
rum accine ae aea.
GV ez avrcor TeoV 2 ExEVEZMoopducon ésc d-
Aeos
nor cur neorceo ra ouvriverra neos sid rcur cpetis  egne nsuon dueus pod uos roxn.
Quis sit Seopus TTarmonici
rocalus, Calton tlarmonicus; a communi
Ejusmodi igicur Adjutorii Instrumentum.
nis instar) ad iplam veritate ca aulaL, in
quibus senlus detremnt. FlarOME aMCM MI
leopus elt, omnno conserrare LACIOMALeS CaS Ca-
appellatione, sumpro nomine; et quod (cano.
nonis Hypotheles, (seu suppositiones) qua sen-
SbuS nequagnatu adrexlaNtuE, prout lupponunt
plurimi. Paricer ac Actrologi elt, conserrare
CAP. 2. a R. As i coesrore igpopini 5. B B. aeporms. C ABCDMV. eraexir. d C. duvarat. cS. em. f ASV
udaj. 5 5. onoia. B C5. 3d oncos. IC D. Aoa zeto
CDMVO. Aericinoc. IC DMV. Hacxproeci
OC. woeghodn.
Derperam. in C. D. Hozazoeros. _ Sic alibi. B. - -- pc0c. n S. naor. DMOIO anaor.
rS. Xaboaci. SCVDM. Aessoceros. e sC alibi. E DM. rd X2 - - -.
at.  . -- 191. - - . yS
---o. 2 C.
TCXEII. L. AcBAVor Rogio p. a 5. inverz dno-
M. C
u OIF aiodr
in maroine, nouopum (sed in rexcu reliquis accedic) et W. M
197--. q DN. -- - 21d5.

## Folio 5 — 867984570:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
CaP. 3.
HI A R M O N IC O R CI M
A P
TICS i cei 285 Joou dE m5
rei duomodo sonituum Acumen es
Travitas constituatur.
Ppet Dutha).
HEp d eo 7015 aricto subiu dadtar
Z etenuCoV DEFEOV, CoN EsN  droplada We
Xéiecos, nem Mmone lac ra ajna S roISTS ouu
coaroS. A uot DonCI nONa XCoS eivat i 2.
eo rajs aMaiS CoAnaS, W0 Dg.M aVCV. LiVera
Bi a e aurcor nn HaDépora   FE
CoNHEIOVTOS Ptar  cDa S scoaiNaS 0d
Caos, X CHHodS, (e 7S S K 5 Ln a XH
qui n i ert 2o Dg  diroz lu rS cnnEouX nSoS
 Dexlio D KWOECS. ZaDCoS yd, 7  aNcoVi
oncdcor Z aoZCOV, Exagor 7 ciensducor, idir D
noiet D Et x nadoS orar auro cheverun nab eo
Eva SV roV. Tcor dy opcr, n udio 24
ousor 55 nn2 o 29 Poca  P Sdoncos a
2 givorro, in con aidun 9 2)9 ∞  rlo 2
aEecoV aMaYli STCS EXCW nEOS adno
A dE neq Y 2S WNHEOVTOS BIaV, peoVS
ar ein provor ajra, i con dEuryS n BaPVTHTS
Di id rer aurcor 3d euuiar oecpd roraurls an
Noicoon, Wdei cr Vop5,vodl nov
Xatrepor, DEpE cirei, deg opducor, n u geycove
EpeV n HNW HPECLGIOTECOV EpVEoVECOV s noSoV
rcor, n oDodeorceer, n adpereper Ma pevor, r
adi = Brcec X peror Enrocdvor, r de ade
vecreco x Enaziov. I de naea ra di cor ai Wonn
rui ama. ) ut erraoda ne
aS NECITaS 28 OCaS Y ovoS 28251, d
a5 = paver ESN EHaSOV n noxvov  Nesdov, il
xi i Retor, n reaxV I, En raeq Fa q a
M Tonimum Disterentia (ut ee aliorum
omnium) in Oualitate pariter _ Ouanci
cate contistat; ea quae Acumen et Gravitatem
spectar, in urro dictorum senere Cacuenda AI,
non est dictu promprum, priulquam hujusce
Tymptomaris caulae in considerationem venerint.
Duxe mihi quidem videntur cadem esse, quae e
carum rarieratum, quae ex aliis percuctionibus
oriuntur. Oriuntur autem inde Paltiones di
verla, partim proxter rim percutientis; partint
propter conditionem cum corporis perculti, tun
ejus per quod tit percustio; et Palcun Porlo
Propier diltanciam percusti corporis a principio
ImOTuS. Manifectum enim ct, exeteris pariter
se habentibus, horum quodlibet peculiare quic
dam circa Paltionem efticere, prour id quocun-
que modo rariatur. In Sonicibus autem; ca
quae a diverta conditione corporis perculti ellet
difterencia, aut ommino nullà̂ elt, aur non len-
Cibilis; quippe quod d sic se habet aerto cret-
stas respectu sensuS. Oua autem provenit.
vi percucientis diversitas, Magnicudinis solum
modo causa est, non aurem AcumIS di Ca
rilatis, nullam c hndc orrundam videmus
calem lonicuum alcerationem; pucas uon
re; led Tolummodo, quod a Torriori Major, a
debiliori minor consequatur. Dirertitas aurem
quae ab eis est per quae tiunc percustiones, hIC
delumitur a primis conditionibus corporis, (nem-
De, Der quas aut rarum est quodque, aut den-
Tum; item renue, vel crastum; item leve, aut
alperum:) A FiguriS iem; (LequIa CMII
cum percustione, commune eAt qualicatubits ma-
xime sensibilibus; puta Odoribus, Baporibus,
Coloribus.) Fsicit aurem, ratione fgurx, (u
r a FI gd TaIS HCZHANCOTEPaIS noErHOI, ar- eis quae sune hujus susceptira, ut tunt Lin
uois Nercon H XVCIS, H ZECoCOI, 191VOV, NE05
D ado Tab X 7013TOV SHIEXCB, oiot sCt
VACOOSCOV X, Far GOpCTCV, pl NS pSS, cdE
Evaes vépess d 2015 VoDo15 ap  ois ovouar
Sv) aroCC dovro CC Davan n nnaya
C pvéja dou ravra puspdicoripecor S exe
Sua e Ora,) tigurationes, tanquam seges Gual.
dam Soebo PoltaS; quibus ex lonim tin-
clangores, caliaque innumera: un 10s sCHi-
cer, (Propter eum quem habet houo cuclorem
animum, tum ratione, tum arte, maxime pot
lencem,) figurationes omnes AMITMUT. Per le
50V5 FCV aquatopCN, TE ROZMESTRTO CE TEXVINCTRTOV ispOrNO ExeW Y ar Dpca. LId 
HZ roiruo ev 2015 o pos 3a Doeas.
hcta TE 8 1101oV,  nata ∞ 1VOV, 110
ei ras iumas i Baeunas, et oniceco que
auE M bGuenoio, cuna aertetus Manci-
ous e pulsantibus, arit rehementius robustius.
codaylee. Lc sstotet dE9  189
suntur Stridores,  coltitiones, d roces, d
riratis
CAP. Z. a AB. _3 BDNS. decA nB EDM. rav. d ABDM ainaor. C S. dopaprat. f C 10. Ct
GIDNSO. Wd. h AB. decst ras. CV. r st ar. L DML. cor. GIO. rdista. et SC B. in mate, sed
in terr ny. contra A in tertu xauria sed in maroine n xani. quod polterius retineo, quia sic pastim in se
uentibus. in V. Perperam C ist naeq ru roxlu d nocus omistis intermediis. nAB. hic perperam inleruse
dmarxinem ounmporirar nullo sentu. oC IO. orsr. PSVO. scl adas. 9, OIV. 3si--. v 5. X. (5. decst st
DN
ingro. u SM. 2eor. x A B. --ripar mendose. y C. orscons mendose, prODL MLMMLHI quem
dixi axua multos conum n ex e. Z C7. pevor. 5. pdiom manitesto mendo. a S. ru
b. S. dcest edp. c AB. 20i 28.
LDNV

## Folio 6 — 867984570:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 137 lines, status machine
POL F. M L. 
Cid D. 3.
B +b D RCOHTOS n TCaXVMTS m uvc
aN XaB lio ocorpcoS NEgovry  Xeict SVEq
 reaVeS on CC aV nOIOTES eion RVE LOS
Aca DE Z D paVETNTOS n NORVOTHTOS, 3 ~ N
Xurrros in Nemers, in niornle na as r
Nv opecorepicos Regopuer vas o85 nonrss i
20VSS,   XeiS n iques. Rai Es BapV
ras P erraoda Ce o urn (45 on ve 7 cien dicov
OVSCDEAV exCTCC_, ToIOTHS SOU EDa 7 Hvoi
3OVE D Bolah. A TVRVETEPOV g ESt, ∞ ev 1co
oynco conCiora Exe Soreer Kat HaXVTEPOV, TCOV
QuooVSCrCV, o Ev 1sco punvet Codcieva ExoV Sohcer.
Kat  est 3 odi OEvripo cermoturma, id  o-
nverepoV, xaet 2o Nestorepov 30s ) BAEVTEPS, Y
paevesreeoru nat  2o = mx urspOV. Hdn 7. Y nat
ev 2015 aMOtS, ∞ dE vrceo, Tcd N no repov civai
Reger) Z X 2O1ETOV CoON EB Hat  epG N WTECOV
FC MXVrepeV. HAn Eet ad ad esceov ra udi NE-
plerreg, co 9 x dactor dimveicde duieo 
) TroXVOTE_ NaB ~ paMOV. Kest 2) ∞ T870
XaNNOS , Eune, Leper d vreor nosei No
Xoedu, NiVZ HONVETECQ ZP. TCV TE DOLOONICOV
nat iocor xanncor, o neméree D. Vet TCov ouOO
nonveer not iscor xoed cor, n ig vorEeq. Kat ra
HOIAa FCV VaSCV. KaL HEXW au TCV aprypIcV
ai nouvéripas nest Nenterepa, dE Vrovceripat.  X8
rcer) exacor s di avro x rouvor n Nentov nu
etcos aa ∞9 ∞ Ev rovoV o21 2015 pd 401S
2015, d EVroVCOTEpOIS Eivas C ovpbEnNE ∞ dE Ei
ToVcorieOV, Ev 2a1S C3S, ZVEr 6DodporepoV
70v2o B de abEpv 20vr0 d, et vrepov. 1i d
nar aM coS n n EVToVCTEPOV OiOV CoS OK Nypere
Pov, n cos K onco5 pEIC OV, d VrepOV notet Vo DoV
nearSonS,  cor auDoFEpcoV LapX t r
Quois noInZIO, D nand r EFEpOV NogWV L EpOXS
25, orav o X0 NNOS, 78 ponebdS, m nobet Vo
Dov eEurepor enddn pMor EsV aVTS OMANeOTE
O, n  SF O CneirX Esi nonvoree  Kat na
N1V o pet CCoD Et P FXOL NaI NOXVTECB XaN
Nos, 28 Exa r O nat nentorEp8, notei oDoV
Evrceor oraro nara 2 x percJos negos, eil cor
In T8NaTa D  mX B. XeoIS qup S Est OUVE
Xn5 r8 aec B, 0 0O, 2iro rB 2015 2a5
CoANS nISOI Eu CEINap BarouS. dijuXou EOS
TOV ExTOS nat 214 287, nab  oiar av
duvapur = Evrorcirepor Y éxacor n, EcV di co
ai an  dartor re nat el vreper dinorenei)
L AVF
vitatis vero aut aspericatis qualitatem, eam iti
dem losuimmodo efficit differentiam, qua (fintas
quidam cornomento dicuneur leres aut aspe-
FI; nai e hae etiam lune proprie dictae qualita
ces. Per raricaris vero aut densitatis, e crati
ciei aut tenviraris qualitatem; eas secundum quae
alios ieidem Ponitus cognomento dicimus (pistos
aut laxos, item craltos aut exiles. Martatis
PorrO C et Acuminis qualitates; sura cclatum
condiionum utraque, ne ut qualicas (II, d lub
llancix Ouancitare oritur. Denlius enim (ser
Spissuis) et, quod in aequali Mole plus habet
Tubltancia. Fc (Timiliter comticurorum) Cral-
Tus, quod in aequali Lonsicudine plus habet
Tubstanerae. Sune aurem Acurioris eAectira:
Spiltuto, e Lxilius: Gravioris; Rarius, de Cral
Fius. Ouinimo eo, in rebus aliis, Acutius, ideo
sic elle dicitur, quod sic Rxilius: Sicut e Obeu-
Cus, quod Cractius.) Magis aurem Cutterre te
riunt, eum Exiliora, quia pottune celerius pe
necrare, cum Spistiora, guia magis. Hinc cst
quod Ais, quam Lignum, acuriorem cdit loni
eum; e Chorda (ex intestino facta) quam Li
num. quippe Spistiora. Arum autem aeque
spiliorum ee loncituaine aequalium; quod Lixilius
cll. Fc aeque lpistarum acque lonsitudine aequa
Jium Chordarum; ea quae est Gracilior. H
Cara; quam Plena. Tremqne Arceriarum, spil
SOres de minutiores, Tunt acurioris coni. A
horum quodlibet, non, proprie, quod Spittum
Cicu auc Cracile; Sed, quia Penlum: Ouoniam,
qua iea Tunc, Tolent esse Tensiora. Ouod au
tem elt (in percussionibus) maxis Tentum, idem
elt, ee maxis Vchemens; acque hoc, magis sut
Tercum; acque hoc demum, magis ACucUM. EI
proplerea, liquid, alia quaris ratione, Tensius
AE deuriorem edit Conicum; ut puca, quod Cy
durius; aue quod absolure majus sE, seu prae-
pollens; praeralence scilicet (in duobus quorum
uerique inest poceltas hujusmodi quid efticien
dis) anius, lupra alteram rationem, excestu (seu
praepollentia.) DE puca, cum AS, quam Plum
bum, aluriorem edit Ponitum; eo quod majori
propotttone id ipso durius lit, quam hoc sic illo
dentius. Icemque, majus ut ue sit d cractius
AS, aelltiorem lonitum cdic, quam minus et gra-
cilius; cummodo magnicudinis ratio, major (I,
quam cralliciei. Elt enim, Lonicus, cenl10 qua.
dam aeris continua, ab eo (aere) qui ab eis
qua ietus faciune incus comprehenditur, ad il.
Tum qu exera est, trantiens. FF propierea, qua-
cunque ratloste tenrrus quue corum qua ictus
Faciune, cacer celetitto et aeneo quod efficiru
BDMIV. decst ri. 1S. RebrHTS. L AB. DETDCrAM rCDCTUNE n rEaXSto olon polu anN n li ocorsuc
aigorras neroi mes. ex similes mendosae reveritiones sxDe OcCurruNE, (nunc in his, nunc in illis codicibus, sedle
ctorem illis non morabor
O
mendose. y DM. xar.
veorepor ovpuhE BnNED Eiray
ABCDMV. dect rtu. m CMDV. - ritas
Eri. (S. XVXVCE--. E ABCDM. pavor
Z R. deest ad. a C. deinras mendose.
C. oophaibonus. FM. deest eo
O
.d
ecs (neque sC malC) sed emendatur sas pro oncs, ut in reliquis libris.
1. n 3. Eras. 05. ist. D. decAt.
a A. aror- mendose.
PC. roxa. 9OIO. decst ro.
AB. dirior n in oirceq. CL. dutor n C vesd rapor.
cdio
8.
NO. cin.
0 AB. maxisu
 2o
F VC aNEC.
k C
IOTOV: poniedo
r S. nugos mendose
SCriptum
de
e
la
0t
C. deest a
950. deest inarm. Z S. chatome in dtiomeq. CYHD. idustar m e ihompo
2

## Folio 7 — 867984570:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
Cap. 3.
H A R H O N IC O R E M LTB. Lo
paVS, 3 AEHHS KG) ACXEO), EV FOVS TE X, O, F01Z
Eoter i, Nora ∞ oEv ngi BaCV, TCV LoDcet
2]9 Doeg, novornToS Cid O civaei li Kai ua MO
Cx F F Diroxcav,  8 2 cn 1 20pd _ X S CNHE-
ToVTDS, aevioernoS. Teo ad moio TErcoV, cvae
5a (4 oavISa. FaSpd Cna roor ZIaS aoEOW
BErodns d eunS X4 5o, ex D ezlurnToS.
0Dodpor Ta]S) petC 002, ~ BapS 2∞ Y,
ae ~ aN CoKPO, D EKAVOW. AS T CEVZHEN
Devas ajs Xasavcor C6V 1085. Fiveras yd, cos
i peie cor derexn D apX75, NEoS 7 eta dord
o dero 2 exaior O 10(6) reos = + dod ry5
pei OVO). KaDCME, d Y pOr CoV cos n pe cor
droxn s equaos, neos  enârtova  in
diro i D Exactor O  pony, neo Y di 8 pet
CorO. Kaj +87d i) on CrapS, rCoXCPOV e
x 2)∞ r C porinoS gropdscor LoDcv 1o5 TCdt
X0pdcov, (C 7 auncov, nai P dmecor dEVr
eos gd 2 givorra XdVrCo5. Z à  cor XaCdNOVECOV
Y aorcor, d  F Xoed cor, ei  nara et a 85
3ascoS F aycoecur NapCavoI T vata
pet 85 Nam TCV aoNcor, ei dia 7 ’eve
S vcDonpIS, 2S+ X WnyHoVoS,  TCONuaTCO
Excnestorres, Tev da ZCV acor na
emecor, oi 2 CX  connu Exo ave
Feco X n ouversuS 8 XNy5odNS, TcV do 
Bad85. RoNCo gu Uvi Quorco n x WEt ras
apmeias éorer Evt 28TC porcs  gMaTov
ordiae pt rcor aoncor, 8 nara ∞  Nydtov 1o
78 pdVOVTO, o 2od xayEopdio W DaXCOBCI
XEOS F EzVEOV n ancor  HAnAoVTOS, en
 SrXInOECS TCV VM Ent de TCt
apepCoV, C aVaaNN, oS nara X n XnEoN
5onS LdVOSOS, o 28 AKHHOB a∞d XPet
6  P05 Y Er (VTEOCV n CN COTEPOV Y8 X An80
davuaoios a  CGXetoCS, vedo
7 Exros déeq crasos, ardnor cavrcor njs setentias.
oceoxais diroschisor res rcor i opcor ds poea5.
NIa Z dn TBTCN F ovsaoECOV, 3  nonV na
Propres has iaque condiriones densi de rari
DE naI KaMIBAVOVTCOV, L LaYCZECOS TGONOV.
CsV Ex D aepruetas rotobh, c.  t eot A p6h
acque gracilis et crallu, rentigué ce lase, r
tur ea qua elt in acumine _ GraVITatE LOntuUIM
disterentia, Ouancitatis quaedam species este: e
magis achuc ex inaqualitate diltanciarH, pel-
culli s pereucientis; harum enim quancitate.
cridentistime contineeur. Juippe ex minori
bus distantiis, consequitur Rcumen, propter ve-
hementem impecum qui ex propinguitale ci,
ex majoribuS, GTaVITAS, PrOpCeF Cam, quae a Lon-
sinquicace elt, laxitatem. Adeo ut Sonicus DI
ltantiis (reciprocentur, seu) concraria ratione
relpondeane. PA enin, uc principii diltancia
major, ad minorem; ita Ponitus qui d minori
Ac; ad cum qui AF a majori. Ouemadmodum,
in aequi ponderantium momentis; ut es, apDCUIL
distantia major, ad minorem; sic momentum d
minori, ad id quod à majori dependet. Onod
que hoc manitestum sc, obrium obserratu ete
in Conis a lonsicudine quadam Factis; ut ChOF-
darum, ec Pibiarum, et Arteriarum: ACutiOres
enim omnino tiune, (eaeceris eodem modo ma-
nencibus,) in Chordis quidem, qui in minori-
bus (fulerorum seu) Tubductoriorum distanciis
Tumuneur; quam, qui in majoribus: ec, in JI
biis, qui ex Foraminibus ab Eypholmio (hoc
cl, a percurience) proxioribus crumpunt;
quam, qui ex remorioribus: _c, in ARtCrIIS Tra
cheis, qui inicium percuctionis habene superne
proxime ad id quod percultum est; quam, qui
Z procundo. Nam Tibix cuidam naturali, (
mile est, quod circa ATierIaS (Tracheas) contin
sit: hoc Tolo ditterens; quod, in Tibiis, ma-
nence percucientis loco (puta, in ore fantis,)
locus perculli (in foraminibus) ad propiorem
vel remotiorem a percutiente CrANSFCTEE, FOTa
minum arciticio; In Aeteriis autem, rice verla
loco perculti (aeris) manente, locus percurien-
tis transtertur ad propiorem aut remotiorem d
Perculto; ductricibus seil. qua in nobis sunt Fa-
cultatibus, (intellectu puta, sensuve,) per musi
eam nobis a natura insitam (mire simul ee ex-
Dedice) inrenientibus ec lumentibus (subducto.
rii inltar) eos in arceria locos, d quibus quae
tunc ad externum aerem distancia, luis inter le
excestibus proporcionales efficiuni tonorum dit.
reor eo iuir iuoviucor, in oopporc pSoI.
9. Du rerar dit X ousm. SVMD. alas re du rexar Comes. C. Dlci re di rEror comer. omiltis urrobique interme
diis vocibus X ouaioear E rouri C parS, ny nox IB ny magi, Srivs re C arers. B AB. MarS C ruxrS. CGIO. st
Sr ist. C DMI. oavisar. fS. decst pv. 5S. deest eropsuns F dEven los A∞ ro en 8 crzunros, 0
opor reis; piEoor  Bapo es e rw, naeg ro arepor en AvoI. ais rE arrerorziras is ssuoor. Occationem dedie
Ccripcorismendo, recurlus ejuldem vocis Nasciveor. hC. inavon. iO1O. e. k V. 3lo. O. deest r. VOTRS. n
Porn. 0S. dccst v.
PC. -- etcor. gM. uyr- -. r OIO nar.
sC. v
E CDNV. Errorepa
D. reunua les. x S. decst ry. y D. deest dro 8. MI. decstB. Z DM. rd. a S. =- néaor. B COM. ini CDM
raeg. d5. deest X e AVaaN hC omnes; sed malim avanainsm, hoc est, avit nanm: et sic ubique. Ubi enim
dux voces in unam coalelcunt, (ex non per inclinationem,) recineri solet polterioris aCcentuS: Ut in reris, pe
ovrvovo, etC. f5. 20 8.
S DM. naeg. B C. derer .- -. i (FI. - - gegeo5. 5. = - ggecor. k ABC P. reor co sCC
RS. reonO quOd PrRFerO. PAranozo, SiC omnes: sed malit aranogon (hOC est cirae nozon, UE Luclides semper
ara r eviros 3ozui. W Placo:) sequor tamen codices. Idem inellise ubicunque hoc occurrit

## Folio 8 — 867984570:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
EL AVDTY
PTOL F M A.
cicas quaedam (c; hactenus elto declaratum.
Animadrertatur autem porro, quod carundem
Inerementa, (ue de Magnicudinum,) sunt qui-
dem, porentia, Intinita; actu vero, Terminata:
Florumque duos esse Terminos; alterum ipso-
rum Sonicuum proprium; alcerum rero Audi-
cus: acque hunc quidem illo majorem. Cum
enim eorum quae lonicum faciunt magna porro
sic conditionis diverlicas: Eciamsi singulorum
2 graristimo ad acurissimum Distantia, non no-
cabili aliquo exceltu difterant; eorum tamen F. X
crema, multum plerumque disterune: aliorum
quidem in Crare, cutagule; aliorum, in AC-
cum. Audicus aurem et gratiol slar
percipit, et acuriorum acuculimum; quousque
in instrumettorum constrictionibus augere no-
vimus iltiumodi distaneias. Cu stal itaque
ita se habeauu presime deiendum clt; 50
nicuum quidem alios este A. quitonos (seu aequa-
li sono:) alios lnaequitonos (seu inaequali.)
Aquiconi Tunt, qui 10no sum Inrariati: Inae.
quitoni, qui tonum variant. Tonus enim (seu
tenor) hoc Tentu, et quali commune genus A
cuminis et Ccarseaco, lina quidem Pentionis
Specie Tumprus; quasi finis initiique terminus.
lnaequitonorum; alii lunc continui, alii disereti.
Continui lunt, qui loca cranticuum in urramque
parrem non habene Mameta; seu in quibus nul-
la pars suc aequalis cenoris, sentibili incerrallo:
(quale quidem cores   coloribus Tridis.)
Pales Tunc qui ut spis sccntionibus de remittio.
nibus, dum actue in mocul Tunt, audiuncur:
itemque, in grare tiniences, Boum mugitus; in
acucum, Luporum ululacus. Iscreci vero, qui
Ilcei p dorqcoy,  F ev avrois
2g popedv.
2Z. pdii SV ovrns ocutsa)  Vo D8.
BaperS naI est HvETHS s est ro ci-
Ldes aurcr orodco 2)a 78
rcoV. Hpooxaraveron Dco N on  ras B  gV
Erods aurcor, duvapt pdi. a retess civas oop
CeSguer crepreta), nenceqopdas idavce no
245 F pEZEDCOV. Eivai r dv0 28TCOV 085 4
edii aurcor 2 Vopcr ictor Y )  anons nei
peciC ova ab 28τ0V, CxCVS. Tcv pd gd rotEV
rcov coV 1oD85 1 SaconEor  DgMa EoVECOV
nara 145 ovsaod5:. nov, ai nab exacer, 2o X
Bapurars coegs ro eEuraror, 3145 aod5, pondevo
à Gionerce D) aDÉpcdOr àMa  r je negra a-
Ecor dhoiod oorvor nomaxi Tcv id, e ro
Bapiripor, au poreq 7, M 2 oEurceor
H y anon C Y BapVTEOCOV P avrNa pBaver 70d
BapVrarS, i F oEvrepar 8 oEVraTS nadoon
av, ev js ophavoniiats. Srvocoud 2 co 9EC1V
ras oaUTaS XaSodS. YSTCV saivr YZCOS
Exovrcor deeo DEnS d  lopar, oi pdio
coi 100vo oi s arovrovos. 10orot d, et a
oDGM CNTOI Nara Y tovoV avioorovot ), oi 
eam aaorES. O jd 370 Nejou O o , no-
vor dv em zD ris oEurHTS, i D BaPVrHS
nae er eid O 20 DC raoccos cinnperdi O ios ro
neeas 8 reN 85 n D deXHS. TCoV  avtoororcor
oi pdi cior ouvexe5 ot 3, doedvo1. Zuvexeis
idi, ei co +On 85 7  Enare = pIETaBEDECOV
aremdy  85 ExOrTeS n. Y cor 2 pond orer uED
ioerover esw  Xeaon ajctyrlus onotor nenorde
2a D rerd ∞ 2ecoa L. X0132L = de éioir et 2
loca tranticuum habene manisesta; seu quando diErraoco aureis,  n js aveoeor, uirs ducs
eorum parres aequali renore manent, sensibili Ex,  occonx SVTES. C Kaj maNWV, En pdi ro βa
incerrallo: (quemadmodum in diltincta appo.
sicione colorum, qui impermixti sint e incon-
Futi.) Ac illi quidem (continui) Tunt ab Flar-
monica alieni; uepore non unum quid idemque
Tugseremces; uc nec detinitiDnE NCC PTOPOELIOHE
evreeor, oi Bonavisuoi NigovTES en dE 20 OEVrE
Por, oi Z Xoncor B copoyuoi. AIde LOpevot  de ci-
oir, oi CSV Zo78G Y pETaSADECV exdy NS5 ÉXOV-
7e5 L n erar aurcor ioorova idon ra pepn  end
dieisaon aicdrus ios em rns dapopeo c
Déoccos rur anearur re  nat aYXrCN RecorCV. AM Excivor pev, Appormns àmor e e
condapin  under 12ooGaMOVTES Et nat P TaVTO. ioE 2 pAFE opco, pnTE NoYco, Ei Ddlvaq
duva
De Sonis, corumque Dif.
ferentiis.
N quo isitur consistie Rcumen GraVlaIquE
LToucus; e Ouod carundem ctes, uan.
CAP. 4 a AB. deest C. B AB. Viar. C AB. n. d GIO. auris reliqui omnes aurcr. e GL. Euorononda
D. decst rais. 8 AB. nap acturc5. BS. F. 1O. idha5. k ABCDMI. deest av. 1S. eri XNćor
V. = - var. OABC DKV. decst apporceq. DM. Er
vEc
D
decst C. FSC. decst idt.
TC K. rcavras. IDOTO. nae a.-.
2 DM. 5cl. a O. di
55. opoy 19t.
BO.
t S. SuOEtS.
u GIO. si.
td
x S. dcclt
b AB. decA n. C ABS. areocorr. d C V. ouVEX.-. C H)
oniam sic erat in priori clausula. I V. i. m NID
J. perae deoecor.
d ruor.
O. C
pleo n (quod in omnibus decst
r aVTO SCDMIV. C ravror. OL. an d avro. ABO. ned avro. q DNC:TO. nd
CSV. edi. MD. pender. P .
ol 1e
cedente CaIB aurcr apperce
IX.-
quoranas
_1D.
b
D

## Folio 9 — 867984570:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
CdD. 5
E A R BE O N IC O R E M LIB. I
duvaodas c D X Y Bsquor icher. Odrt de comprehendi postine: (contra quam seientiarun
oinciot 5ois pdi néegor rcr iovrovicer de  proprium est.) ETi vero (disoreti,) huic pe-
advoi  DaESVot de F 2Z CO FCV coEpo
culiares; aguitonorum quidem terminis tinitis
pro exceltuum autem ordinibus invicem com-
Parati: OuOS (PhthoneOS) SonOS rocitems.
7013785. On 4 307(O = es oO eva iy r Sonus urique elt, Sonicus unum cundemque ce
aVTON EAEXCOV ZevOV. A1O n pO p éxasos, norem recinens. Adeoque ee, Tolitarius quisques
Y aoys ets yd, CC Weos cauror à 2)aDoO. 
elt Rationis expers; (rnus quippe est acque à
de Nogos. at cdc in Ka) et d o MGoS. Sciplo haud difterens; Racio auTeM, RelatOrUM
KaTa DE  nEOS a HASS, drar CO Z avtoo
vor  Da 6oNlus noiI ZVa Negov 2 en 3 1SS
8 D LEpOXHS. EV ois dn ∞F CEpLpENES nd 1
ClE; adeoque TaILeM InCEF DUO. ) PFOUE aUTEM
ad alios comparaEUE, (quando Tune Inaequitoni,)
Racionem quandam tacie, ab excestus Muoeo
aestimandam. In quibus Porro spectatur, Con-
nara DatE), C ∞  expENES. Eior de Epncis ennum quidem, et Inconcinnum: Concinni
 coet ouvanto ot EOS aM85, EvPcVOt vero (seueantui apti) Tune, qui, invicem con-
207X aVSO2 GOS aols ExENetS de ooor pin 8 nexi, accidune ad aures grati; Inconcinni ve
7105  ÉxBor. Zuu Derss de en Doon cirai es
S Y XaM Go ndq 5Cv L opcoV, + ecorleo, ovopro
20NOISVTES 0001 2 quoicer avNMW ENISO 
ro, qui non ita se habent. Contonos (Simpho-
nos) porro dicunt, a Sonituum pulcherrimo,
(Phone Scilicet (eu) Voce, nomen lumentes, qui
limilem perceptionem auribus inferunt; e Dis-
XaV. Kat  du aedo5 idu nanodo a cov
anScoth R L63, 60 p1 8t c5EX  8h. Ionos, qui secus se habent.
vudo, 2015 L(V) CJoE cbIS c d  Nap
Caropejucor.
ca Consonantiarum LEypothe.
TIeet 7, eis ra5 0)od7ouuDC DC Pythaeoreorum tracitis cir–
2
Cavet 2) ZE AIa TEOSaOCV W doaZeO
adibles nai Y AIa HEVTE Cor n L C EPOXH
HaNetra) F0I O. 3 Y NIo Xascor nay ’er 
CZ AIa XOSCOV Not 3I~ TEOSAPCOV nat X A1
XaScoV NO Sios BEVZE nat Y NIS da XaSCOV.
At gd rEp TaVaS,  aPeidcr quiv, E 105
8 Gd5  XapSo nGSdeSIV. O dE TCV V HVa-
Yopet cor 36705, povlee avrcot,  t Ms ce nest
 Vas auditus percipit Consonancas, 
dux Dia teltaron dicitur; et Bia pente
(quarum excestus, Fonus, vocatut,) a Dia
Dalon: item quae Dia- pason dt dId. LCILaLOH MLI
Tur; et quae, Dia palon et dia pente; et qua
Dif dia paton. (Dux enim ulera has funt,
quantum ad praesens insticutum, miltas tacia-
muS.) Plarum vero unicam, quae eAt Dia Pason
ee dia teltaron, consonantiarum numero eximit
Pxthagoreorum ratiocinatio: consequenter qui
EuOcoras de n idi adHoIS NaTCN
sio Fee apat, Wareei F oinetars i Déorom c a pepus sd hypocheles, quas sibi
Doccuecle
rGIO. a, SD. decst dd. s5. decC pli. + GIO. ioorennum, S. ioererur. W A. du 8) orzos R. d B) y75, 3. d
Daepopss n nahoirde ar rocabras. _ S. esir. y MI. decAt a no3os. Z C. cnoot 20101. a M. aurs. b roseon et 340e
(excelsus et disterencia) palsim hic pro eodem habeneur: signiticans aurem ut pluximium (nec Cemper tamen,
non eam Differentiam quam Subtractione quarimus, sed quam Divisione; hOc Cst, nON GUanEO, Sed qualiter
incer se ditterunt comparatum hoc ad illud; (adeoque nooor per Quorum hic malo reddere quam per Guan
cum;) puta quocuplum sic alterius alterum, (duxlum, triplum, selguialcerum, _c.) Oua itague COMPAraEOrN
ad invicem Rationem innuic. Acque indisterenter usurvantur de vtrovis ez
Tonorum alter, toruplo reliquus Grarior est; imo quotuplo Major hic, tOTI
quando miretur lector, minoris cpoxu occurrere; Wt cexi 8 o
tremo; nam quocupto Acutior cs
o Minor ille. (Ouod monco, ne
aspar ratione S Aa nevrE.) Idem
que innuit, quxe quasi perpetuo Occurrit, vox raexsoni pro collatione seu comparatione; quae quamvis laxiori
tentu de quacunque comparatione dicatur; solec tamen apud Machematicos quali rexuncos ulurpari vro Divitione,
seu quod hujus instar est. et masnitudo ad maenicudinem naexhancas Applicari dicitur; uE nuIerUS per MUI
merim Diridi: uE racqodi ex posesopos cantundem fere sint. Ouod monendum censui ad ea loca rectius intelli-
Benda ubi haec occurrume vocabula. c Euopenies _ enpuenes (cantui aprum, de inEptuM,) rerto, Concinnum,
 inconcinnum: non quasi putaverim a cano dici voces illas; sed quod aptiora mihi non occurrane vocabula
alque haec ipsa reperio hoc sensu ab aliis NTUIEPATa. a S. nara Pera C DMC V. apopo (nec male) S. EPopO ry
CX0OV. BM. 20. C AP. 5. a NDO. Ai.
b d. on. c615. deest r0. d 5. deest dis. C. dis. eC
peiuvar. f HSV. Seett cos. S M. ab. B AB. -- escr. 1C. C rv.
d. deest anareci A. inaiper.

## Folio 10 — 867984570:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
C2. a et 11
P TOL F M I. 1
CaD. 5.
vollterunt hujus secta Pranes, HIS quali con-
lideracionibus innixi. Cuppe ca pecustare
mechodi sux fundamentum, se pocillimum te
cerint, Aiquales numeros, ons agutoS, C6
terre; et inaequales, inaquitonis: Elinc POrro
Tc Procedunt. Ouemadmodum lonorum inae-
quiconorum, duae lunt species inter se prima;
Conlonorum es Dillonorum; acque ea pulchrior
quae elt Contonorum: Similiter, inaqualium nu
merotum, duae lune prima rationum ditteren-
tix; una quae Superpartientium dicitur, eAtque
uc numerus ad numerum; alia vero Supe pat
ticularium e Mulciplicium; eltque haec quam
illa pocior, proprer collationis limplicitatem:
Duoniam inibi, in Superparcicularibus qui-
dem majoris Exceltus; in mulciplicibus aurem,
ipsum Minus, est Majoris, pars lingularis, sei
aliquota.) Rationes proprerea Superparcicula
res et Mulciplices consonantiis accommodantes.
Dia Pason consonantiam, rationi Dupla adap.
tant; et Dia pente, lescuplae (seu sesquialteri;
e Dia cellaron, selquitertiae; (nempe quatenus
rem hore massis Losieo seu rationali cractant.
Ouontam Dia palon, clt. Contonantiarum pul-
Cherrima; e Dupla, rationum optima: illa qui-
dem (consonantia,) ut A quitonis proxima.
hraec aurem, ut Cola (ratio) quae exceltum Facit
sIII quod exceditur aequalem: Item, quia Dia
Palon componitur ex duabus concinue proxi
mis e primis consonanciis, Dia pente de Dia
proximis et primis superparcicularibus, nimi
rum selqui altera e lesqui cerria; acque, hic
anonsDcV a5 EN abOV Oi Y apEOEWS WCOSAVTES
dro 2 201STCV ErvOICOV. Rexluo qd oincoralo
nonoc dvos  prdode nab lu oi pdo 100t rlt
aebucor WgCAnooVa 2015 10020015 ∞ dya15
oi ) evroot 2015  aviovrVS TEVTCVdeV enY
o or na den Tcr avtorrcor ODorrcor, duo
ejoir eidn nEOS aX HASS  ra ECOT X  FCI
ovuD cercor,   ∞ rcor P 3)∞ DCivcoV, CC net M VOV
∞ TCV OoDCercoV OVrCo _ TCdV avis cor ct p1 D pICOV
duo rvorr recor da Dopaet NoycoV pua per, 
EEV REgOpIEVCON EMpEpCV CC eos ap uoS nEOS e
euov EFEeQ) i TCOV EMpISC CoV TE nost oMC
NoOV acrcor nat aurn. ~ Cxevcov, vara 
20odérm ( D c Da bONyS. et pep esir  a
NSV ev aurH, TCov Duoeicor, n roepoxn 20V
J noMa conaocor, X EMaTtov 8 puet ( oO. EPap
povaerres dn 219 28r0, CSV D roe1S5 NaY HoN
na voaoSS NeySS, F ooucoraS Y per Xa
TaSCOV, 9007802, 2W donaoi Noyc c
N)∞ NEVTE,  Z iuonico rus de dha reosapcor
TCd Sarsirco AOZINCoeOV per = DZApSVTES E
ddi, ZCOV Z ovpDCoVICOV, n dia HaO CoV ESt Ha M ISn
Nat ZCV Noycor o dcon ao O aeroS n pEV, diae
P Eyzorarco eiraj 28 100roVS o de, re pon 6 
coepox iol noiev ZC  CPEXoue nat Y o
rlis puer dio nascor oorueo oopbebnuer en duo
celtarOn; e ratio Dupla, ex duabuS Continue TCV EDEEHS NaI TECOTCOV ODuIPCOVCOV, ~2  da nEv-
TE Na  cha reosdecor   de diconasiovus en dua
TCoV EDEES NO nECOTCOV SOC NCOV, T8 TE IV1ONS
quidem, ratio sesqui aliera major est quam seF. nat rS Sreir pell ovee de evraida per, 7
major quam Dia rellaron: Adeoque ee illarum
exceltum, nempe Tonum, ponune in ratione
selqui octara, qua major est Selqui altera quam
Selqui tertia. Consequenter autem ad hac, etiam
eam, qua ex Dia pason et Dia pente compo.
nitur, magnitudinem, itemque qua ex duobus
Dia Palon (hoc est, Dis dia paton;) in nu-
merum Contonantiarum recipiunt; quoniam
inde collisitur, hujus quidem rationem existere
Duadruplam; illius autem, Friplam: Non au
Dia pente 3 = 848 = 3X 8.
puro X16
5 CIXGITOS n enoydoos 
Dia tessaron 
TonuS 8.
Brreirs, t nuionior negor enci de, p dut 7-
orpcor, Y dia HErTE oquDcoViaV. SIGE 3 T) L EPC
Xlo avECOV, 287C5 Y d Xovor, ienara  enoy
door negor c peil cav EiV, d ipeteNO, 25 d
Te17S. AoNSdaS dETSTOIS. C x E er en 
8 da mscor CC V ∞ dià nerre ouv n d’Épdvor puercos
n En x ex duo r d narcor, Y r82151 ∞ dis da
TaSCV CaNaSavoES Eis ras oqupcorias dt
TaUS per aronoVdE  Neyov ouvic T
cem eam quae ex Dia palon, e Dia tellaron CoAdvror enetrns deu ~1 NasV. T0n de ex D
componitur; quod hec faciat rationem, quae duui naocir nai p dus rusaipcor. couere dei  noeit
Dia pason 2 = 3X 3.
dir Nao. 0
B iioNIOS Y EHTEITOSC
Dia pente = Dia tessaron 3
quicerria; iste Veto, Vid. Pene Comoaa
Royo
10 San0ot 2. m S. aropir 15. n L. InSCrItUX (RECenLIOrI ManWI) naegSamouliar (non male, altem u
Scholium,) habetur item in O, sed in caereris decst. 0 K5. deest ro. P l. Haporcor. Ct. Neepopar, verum quo
malc. 96IO. ioorila.
in. (S.  Na5. + S. n5. u G IO. inseritur coesoan 1sor, non male, sed neque
opus, et reliquis abest. X R. ErxcpouS. y CRV. en.
ter C) deest.
V.
n
2 5. deest re. a Suppleo r quod in omnibus (prae
d S. Noiror perperAM. e C. n fABC1C. dcest pp. BB. deest
at i Y. B AB. slv. iV. ini . _ d. rurim. lCOISVO. r. im C1O
 na

## Folio 11 — 867984570:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
n
10
va
e
TI A R MI O NI CIORVM LIB. I.
Dia pason e dia pente 2 = 2
Discala pason L = 2 X.
F3123N
eaconaon
a drconao B chconaor 
Dia pason 2. Dia pason Z.
2
LdP. 5.
a dhronao  B iperoN 1O
Da pason 2.. Su pee 2.
Rogor ~ Y 7 oXrco 2e95 sa reja pero Shuo cllnmert Octonarii ad leraltum; qua neglle
etor evra, pre oAaCONCTOV. P FeQpc ElL Super. particulariS. neque Muluplex. L ncatL
Siu. pas o cca. s atB 3 = ZX 3.
Y diconao O)
a
SetrerroS nt
Dia pason Z. Dia. pente 3
eet oc. cesourvres, ius  ravror ircooi Nc5
dia erres Con aeq noM TNaour rd a Y ids
uoetor de ro da HEVTE. Rara n aura de
VerO
procedentes, eodem perveniun, 
modo. Ecto enim, inquiunes Dia pente Inter
vallum AB, acque huic deinceps alterum Dia
vente BC; adeoque AC, BIS Bia Pence: Cum-
que non contonum sic Bis Dia pence interral.
lum; ergo non est AC, in ratione mulcipla: ex-
50 nec AB, mulciplum, (guippe mulsiptum bis
sumptum, erit etiam mulsiptum.) Ac consonum
est. EH ergo (Dia- Dente) Superparciculare. L0-
demque modo, et Dia celtaron ostendunt esté
ESCo gaB, Paor, Ne NEvre, X a B  YSrC
EDCEy5 corpor D) et EVE, (X βγ E 1oGE 20 
ciras dis dia revre. Kai exci aruppcovor  dis
e 3dE ro a B noma con aosor ouupcoror de. M.
2G 20d Teo aecoV, duso isadet t
oV _ S Si EVTE. HaNWV esco Paoi dia
act, so aB i  2BTC EDCEnS ETECOV, d
BaOEV, Y BY Ei  a y rreadq dis di
ascor. L et rolvuu ouppcoror  est x ds dia
raocr so a Y aeg, nrot Bue O EsV, n noN
naconacror.  Cu Es Sueo  qd ar
dcinceps alterum B. BaIOI DC, alCOqu AC
Dis. dia pason. Cum itaque Coronum M Vit
dia palon intervallum; erit propterca AC, ret
Superparticulare, vel Mutciplum. AC non cst
Superparticulare; (quippe Superparticularibus
peoor S arassor evenente n aoeor esc Fo non incercesillet medium proportionale:) MuI
ay coGE (C TD aB, HOM aCNaoV. T0âeq did
racCOV,, Ma a Reox deoV) avros, en
28rcor, ot nat ro pdu dia rascr, drconaoror
encircor 3, 2d ad dia nerE, iuuioNoV 20 de
dia reoaeco SreITV. Er ei po, Y N
ciplum isicur eAt AC. Adeoque AB mulripl.
Mulciplum isicur, est Dia pason intervallum.
Obrium aurem est; ex his quidem, Dia Pason,
eHe Duplum: ex illis autem, tum Dia pente cAc
Selqui alterum; cum Dia rellaron sesquiterrium.
Ouoniam, incer mulciplas, sola ratio DupI2 Cx
NaTNadicor,  S dixnaoO negos, 0d duo duabus suverparricularibus componitur: eisque
Do r srC Y ueziSCV cos TE C E maximis: Adeoque quae ex binis aliis Superxar
adcor Suoe pcor duo ocon deus noyss. ar ticularibus componuntur rationes, crunt Dupla
rvas bavisaada  dixnaois  pendevos exarso minores; cum nulla ramen sit ratio mulcipla,
vo5 o 205 oman Naois,  dimnaois. Ka+ 8 20V8
do anonedcs, mrdos daxderros. pa
minor quam dupla. Irem cum (consequenter
ad BXeC) ostendatur, Toni racionem elle Sel
quioetaram; Toni semissem, oltendune, elle
incon-
C. decst r. 0 CIO. imir. PS.  nurcegr. g ABCDKV. Ecvirtv. r OIO. gnoi. s AB. tui pro nd vories
S. d
5te rd aer gieas dis ase navcor. d V. eri. C SV. est.
. deest aranozr. BOV. d. 2 8. ind. k C. deest o. 1
25 aevel 3075
ud
le; nemi
O1D. d.
Superparticulare; minus aurem quam Dia pente.
Porro, esto inguiunt AB Dia paton, acque huie
diroperson.

## Folio 12 — 867984570:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
CL ADDEL ETOL F M A1, B
iaD. 6
inconcinnum: cum neque haec neque ulla alia 1ZO2, FO iIITOVOV CKHIENES exci P unct àM 
ratio Superparricularis media proporrionali di. US relsr Bapop.  pueoos avoiregor Xaerras
Vicatu. Socuddurem ue, in rationibus saltem
Luperparciculatibuo aus qudd Coneimuum ell.
Deor dE, ev AOIS dHIDCKOIS, cvaI T EpoC
duod perveran ratoou sb. u e ocoris ntooE, et IlV)a
alis itaque cum HC, dC CONIOMAMCHS, PV.
chasoreorum hypochelis: Dia pason e dia-
cellaron, cum sc omnino manifecta consonan-
tia, erroris convincit quam huic accommoda-
rune rariocinationem. Nam (univertim) Dia-
paton consonantia, (eo quod qui iptam efi-
ciune Poni, perinde se habent, poteltare, quali
unus esene Tonus,) cuiris reliquarum adjecta,
illius Formam impercurbatam serrat. (Ouem
admodum se habet, verbi gratia, numerus De.
narius ad alios ipso minores.) Jam vero, se
Sumatur illarum aliqua ad ea(dem parres utrius
que termini iptius Dia pason, (puta, vel ucri
que in grare, vel utrique in acutum:) quo-
modo se habet ad eorum propiorem, ita se ha-
bere censebitur e ad remotiorem: quoniam, et
hic eandem cum illo potestarem habet. Ca-
nuntur autem Dia pente, et Dia cellaron conto-
nancia, cum per semet, in sicu quem habent
ad propiorem, iptius Dia paton, Tonum: eum
Ctadins 8n 107XaBoS, t coet ha5 00p
Dcoviaes, 2 Hvdaropecov dD DEoecoS n dha
9 TeoSaecOV, ovuDCoVa HaVTaaO
erdpns dus duocorei t Eneuoopdiorr au
FEv C Nogov. KaDoNS qd n H)a aocor oouPcoria
X n SIZCOV auri 636q (cor à 2 I∞ DOCEVECOV ara Z
duvaper, evos d ∞do(S oraer Wedoa D du It ZcI
aIcor, a W DqCor ∞ Cncivns cid (O pct
Kadanse n denas exd. Depe cincir, weds cov 
aoriu aeduss. Kar anDdn US D Ta avra
5015 aneots S da HaSIV siov d X BaPVTEPOV
E au Porepcor, i aN S X dhvreor cds av éxn
ves   Eygurceor aorur, 8tc05 Éxd Dajue
ie Woeos F acoreeov ’ort i rlud avrlud enereo
duoap ext Adorrat ai edi dia nerre nar
Sta rOSaCOr oVuDcoVa  naD auras, CD Zn EOS
 eygurepor 3 du nascor qod n de dia no
Dia cellaron cum dia paton, icemque Dia pente ociecor pd a dia rascor, i mutu n dio Herre
RIa NaOEV i di HEVTE.
oeto Fa ct tum oupe pcovias.
paSCOV n
Pytharorei, de Consonantiis.
LIa HaScoV 3, dia TEOSaCCOH
RIa TEOSapCV. RIa XaSEV.
cum era palon, I sIu quem habent ad remo-
d D dia rarcor, et rn coeis t arioreeor iss
norcosx aorlu arrinqlorveade. F anoc5.
D pdio duco rEoscipcor CC dia Narcor, En P povns F
dia TEoSapCOr ~ de dia NEVTEN dia aCor  aV
nmL, rn povns d dia erTE. I diao τS7
Mevrcos eE anONSdCV,  T pdi, x dia NerrES
Dcovor civat.
i ∞ dia XaScor _ dI HEVEOVU
Deoror cirai F de, 2ou tabt bocorer
Eirat
ata Haocor.
riorem. Debent itaque, eandem auribus per-
ceptionem Facere, cum Dia cellaron et dia. palon.
quam sola Dia relsaron; tum Dia pente et dia-
paton, quam Cola tacit Dia pente. Atque hinc
propcerea omnino seguitur, Tum, quia Dia pente
consonum elt, etiam Dia pason et dia pente
contonum else: Tum, quia Dia telsaron conso.
S. punde ta B. C. pi g aG. CAP. 6. a GIO. deest ras. B S. n la c F
KS. uxnar. fC. D avens. DMI. rois aos. E GIO. auPorepor
d
consequenter (in CB) ixca ekt pro HXc. l ABK. guorrap. Reliqui, aidorras 3 ai peli 3oi nirre n
V. dec
dorr
. deest om et
le res apcor ovup
niap sEC. Obi notandum porro eRt, voces a)a ne ex 2la rarapar (tum hic, cum alibi pastim; in codicum
aliis intesre scribi; in aliis, per scripturae compendium, 2(â c ec _e d. ex sirmiliter inirerros, inordoe, reliquo
que rationum nomina, nunc incegre scribi, nunc (per simile compendium) oni y, in n. _c. Oux omnio
(ut plurimum) hic inceore seribenda censui. Ouod dc non raro facio, ubi in MSS. Occurrunt numeri liter
numeratibus (in codicum salcem aliquibus) detignati; (UE n cdess Y, DrO ouris coeis reia) neC semper tamer
nar avras. O. n9d cau
arnamtm nec male. r V. deest e
AB. decst
ab e5. n C. 20. 0 C. deest rl aurliv. P ABS. uiin. bis.
SR5. rd pi rd: ec paulo post, ri si rd, ubi in GIO. deest nd d
deest C ro se nurcis C D)e nirs oirparor ciras
5
IKSCOV.

## Folio 13 — 867984570:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
6
da-
ou
cha
aon
ao-
ovia
eco
noct.
uora
o
éxn
jue)
cereo
1505
no-
Ey76
nai
cos
dai5.
et
o
ro
vac.
niu
eris
DV
TI A R MONICORVM. LIB.
cap s ~ DI_ cor i, 2]4 eSaCO sDC num est, etiam Dia paton R dia teltaron este
ver cirai  F av ro 3E 2 ExAr, 2 S ca nerre contonum: Acque, limiliter le habere, iptiu
 cta rascor avrinmw, Wes + 3 dia reos
ecor 3ey a HaOCV,  ovree n poVS 2S dia NEVTE
505 Y uorS 28 dio TEOSCCCOV a0N Sd15 2015
eoo D Na eYSS HCiCaS KaTaNaISarIOS. E
oiet = S avrors 3 + roysour doejar, i 2d pus-
r015 587015, T Sqpo eicor n, noM naoicor, coegs-
et der raS oupDcortasi 5015 o amoIS pnVE
Neyco = oior 2 2015 dITErETOIS,  n 7015 EV
aoactoIS. EvoS eidS5 orros aurois reos eneivss.
Za) CH, 1d Y C exnoylio niciodas X oou D coricoV
nab ov adsoi Bsdevras rein. Xcor ad recorco
Dia pente et dia paton perceptionem, ad cam
quae elt ipsius Dia cellaron et dia palon; ac 10.
lius Dia pente, ad Tolius Dia tellaron: Prout
etiam eridenti experientia compercum est. Non
lerem aucem illis disticultarem creat; Ouamob.
rem his Tolis Superparcicularium ec MulciplI.
cium rationibus, (Duptis, Triples. Quadraptis,
Sesquialteris, Sesguitertiis,) acribuune conso-
nancias; et non item aliis: UIpOtC, rerbi gra
tia, Sesquiquarris, auc Omincuplis: Cum tamett
eadem Cc torma harum acque iliaeu. AIque
inTuPEr; Cur CO, quo ipsi volun, modo Cono-
nanciarum deleccus Fat. Ab ucroque, nimirum,
Lia D. 6.
Dia tessaron 
pente 2
Dia. pason
C5V NoySS aurcor mVECr aeuor  aaiS- numerorum primorum (hoc est, minimorum
225 enarcex porada ep d e appoir quoie
5y505, CC C6V NOIOVS apsSS SOdeO
oo
e
D cor au rara Exa Tlova Daion)
es Eivces Daor Kat rai genoicos
Nogos, S peovor
E nECoECOV aoro
norsvrcor apibpucor idibs es P ama naivrcor a
EoNCos FCoV opBICOS EXIVTCN NEOS aHASS. SS TE
qnam Y YSTCV = av  givoITO 20 2 4 2o N HOrOV
nore pdo  oniga none de WNCISa
r aor
descor, ouvisaode ra aropiores. Foir 2d, ona
qui iliarum rationes faciune, ablata unitale; d
Tubstituris, pro amborum conjusattore, lume
ris reliduis non conjugatorum; Apud quas de
mum comperiantur BXC nON COnjugaLA LMIMIMa
eas contonantiores ese StaTULME. P.c quidem
ommino ridicule. Ratio enim illa, non est pri
morum cam faciencium numerorum propria
Led omnino omnium qui similiter se habene ad
invicem: VE, S de illis etiam Cimiliter Fat, ca-
rundem rationum aliquando minima, aligltan-
do maxima, constituerentur aegrecatu non
conjusatorum.
Verum (quae hujus suscepe
EEroptoico
n.
Dia pason Z
Dia pason 2
l
la
dEcre D 2 Srxheoccs vincroreper, Y auror a Porior mellods Bellaluls) u cundem aliquem
puor a  aor rois enaroo opotsobcop
oiev D  e, i, 785 1r85 auri rar uc’ orcor
aDare ErTEs, avn D quoierutos 285 nemudi
ooyre iuco idi, cos d rcir aropvoicor coereulives na
huic aequales a majoribus auetchu LCuOS
(Pro ea conjugatione) r conteramus;
3
scov
numerum, pro lingularum rationum cerminis
minoribus Tubsticuamus, Dura Senarium; arque
ut, qui non conjusala ConsPIECTANEIE: FTO
ratione
A RSCOV. saat luo. GI. iat luv. AB. iE lin. ReponO iraE i. B AB. 3. y 5. d. ZO. d. a Gl. eo rois
BCDMKSV e, ec FOrte rectius. CV. on-. d C. abes CDHISV.-reo. F Ououmros. FTOC, credo
vulc. Duos primos seu minimos numeros, rationem propolitam exhibenres (puta 4 e S acellato
cujus ratio est Sesquitertia,) quoirura vocat (seu conjurationem, quae rationis similitudinem exhibeat:) L
aUTEM UnitaLE MINUEOS (Puta 3 eE 2) VOCAE ariuom (uE qui unt in dissimili ratione ab exPOStis;) quorut
summa, pro exxosris subnitura, quo minor est. co potiorem innuit consonanciam. Iioc utique malii, quam
AE ouacarys pro duabus abiectis unitatibus intesliontur; qua et smiles dici possunt ex aequales, cum reliqus, numext
ine inaequales. Lector ucrumsibet eligat. 8 KV. diron. -. B S. vd. iV. deect dr. le D. otcea. M. - -po
M. - 2o16 m D. E. n GISOV. emi Z, in C. deletur ini in religuis abell. dM. --ab. P MM. aix a C
5. C int. r ABOISO. deest an. DM. gnocro in. 5GIO. rin
ror dogor
E). Mbeca. L C. Mmp.
nro. a AB. 5
o norc. v AB. oatza. S. one
EK Y. vneratardeo. D. inconiorie. DV.  Padopt

## Folio 14 — 867984570:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
AL AVDII PTOL F M 
id p. 6.
ratione Duplas relidua erune sex icidem; pro rà p + drconaorer, iE esc raur nara 
Selquialtera, erla, o Seiquiterria, duo. Adco
 puienior reia nara de Y drerror, du0 
ToNEICO, TII aVOIOI TCEV WOPDCOVBTEPCOV. ONCOS
que, pro contonantiol s jora.
dia rarc
Dia pason Z
Sed de omnino, secundum iplorum mechodum,
demontirabitur, Post Dia palon intervalum, re-
liquis omnibus contonantius ese Dia Paton e
dia pence: quippe duo hic relidua sune in
des nH
Paron
rcv Eodor,  20 dia narcor.
B F0 dIa XaNCr (C dIW AEVTE OVIIDCNVETEPO dr
dcirro)   pocrcor duo ps er curd na lar
edjicor Z arouoicor conctorcor a cv a raor 7oc
aMOS oiev rGIcoV, Et
 rco 3)4 Nevrem  et
conjuxaca; plura aurem in exreris omnib
Dia t
e
n dia Xas.  dia TEO.
Dia pas.  dia. tess. 3
dia na. C dia XEY
Dia. pas.  dia pen. 2
utpore Fria, cum in Diapenre, cum in Dis-
dia. palon. Cum camen horum ucrumris evi
dencistime Consonancius existat, quam et Dia
palon et cla Dencc. lc quidem, de Dia Pente.
omnino slesliet; cum Dia pence, quam Dia Penie
e dia pdlon, limplicius lic intervallum et mi-
Dis dia pason
dis 3)e HaOCor. ENATiPS TSTCOV CVaPES_T Ovp
Pcorerces nadisa dis, 3 dia naco cov C di_ NEvrE
F8 pdio dia Nerre, C pana cinorcos m’exdd
∞ ad dia HErT, YS dW XevrC i dI~ XasCV, e
EoNXGEpOV   est n vourdercoripor, Cc oiovei  à
nus compotitum, e quasi purioris contonanrix. Negroreps ouupavics. 2d de dis dia arcr, s
Dildia Palon vero, ita se haber ad Dia pence
et dia paloie, (hoc elt, ratio Ouadrupla, ad
Triplam;) ut lolum Bia palon, ad tolum Bia
pente, (hoc clt, ut ratio Dupla, ad Selquial.
rcoS Exd coe3S 2d dId NevrE i, di NaSCV TBTESN
o TerSaTONCO(G) Nogo5, WC95 F τ81C90rOV c5
peovor 2o dia XaSCoN nEOS pesvON 2o d NEVTE S
FEEI O dI NéOrOS NegoS, XGO5 T uCWVNLOV. EaVqi
Eros ae Aus ny DDCIOTE NINaS TEn P TErEa
e Duplus: selquialceram faciene rationem, cum Xnaor O, nai nn ipuonis rengi dixnaoo
Ouadruplus ad Triplum, cum Duplus ad Ses. BirsTor Q NBIOZOI RegoV, I TETAH Naoros NEOS 
C1oco oouD covoreper est 10 dia ar F8 did. Ner-
TE WSSECO oouPcoror epoV giveada nai 20 dis
dia XaSCOV 2S dia aSCOV nat dIa NEVTE.
Sirecres 
cum Triplus, et Quadruplus; cu AMaller,
quialterum comparatus. Adeoque, quantO COn- 2817 Naorer, ngi o di NeorS reoS Z iputSNOV. S
lonancius est Dia palon, quam Dia pente; Tanto
erit consonancius Dil dia pason, quam Did p2
ton et dia pente.
teram:) Nam li ejuldem numeri, Lumantur,
SMicHS 3
2.XC
8
2 = 4. 2
.: 2.L. 21
e raira repono pro Tuira quod est in Codd. omnibus. fGT. auriw. C. auror. 8SV. deest ro 2)a navrir. B C
Aerar IMDV. 3. L R. 35. S. 3. LCDMKSV. dcest 8 uso Da nirre. m G IO. e5 re di. n S. deest re
-. P CTO. - eia bis. 9 DM. 49XOI. Y CKSV. avor Ex 20OSrO. SS. geru. F NTempe, gu
rels 2, cum quadruplus ad criplum (8 ad 6,) cum duplus ad Selquialterum (4 ad 3,) est in ratione Selquirer
cla. Iu us aucem Schemacismis, et hujusmodi aliis, nos Uneis urimur pro complicaris aliorum semicirculis;
quoniam, clm ee s exhribetur, cum hoc eypochetis est commodiu
5.
A F
+N. 3N
Citd. a
errpdi
81015.
uorta

## Folio 15 — 867984570:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
A R M O N HOOR EI M
FIês ar iguscegr oi nozot dioei(o-
EcV = SV ar ein 2a5 d soIaUaS a p
ias pon en duvapet S noy_ coegoete
aa 10IS n DEOVZCOS aVToV LOCE
vols dead  eAy In (C DVOIKLSTEPOV CHNa
Caveur denus x cro es eidn reca v
avioororss noy duoe opdss Dboz(85. ponySvo
adi aserS Evena, ∞ X quopcorcor devrepor de
∞ Z OVILDCNCOV TEITOV dE, 202 ÉXLNIENCOV Z0 DCS
ad D)a Deezow, i T D)a naccov, nai n dis 2
HaSCOV, Z Mcor oup Dcovicor nadan excva
Z ELVENCHOV d ids F OINCISTEBEV aV raaS  ou-
Paovias nandvaj. Oe edcarde iur, ouic
vos edti, oi nara F oupe Lavon, Eros arrnn w
EILTOISVTES F aN0c5. 1o5 et 29 7∞ CV, nai o e
aorcor ovH D EVOL. ZupCdcevot dE, 5 oi Egsvrarco
2 QuoDcorcor cos ot chas evre, noy et cha reoa
Pcov, 2 o1 eE aurci  2 quo Dcorcor ouvr DEvo
EppCNCS de oi elvrrc 200DCoCOV  1050
ToVtejOL, ng) Y 501STCoV Oi NOtrob. L1O ny  ocu
Derraj Xco5, oi pdi opis pcevor, 2oi5 oouPcvos: i
de suuDcovos, ois EupCNEoI. FSTCV de  We
dcoeo pdcV pTOV SY aroxS)o avrois
nogor Aexli n a6Sor 7 aorli 2015 AVdaroeeto15
28rS nab nv, C5V pdv 1585 aC 1185, 5015 100
rovors P De sols drovepou F85 N àv1085, 2oi5
evtODTOVOLS ort X 201SZOV Q aurodeV est dnNOV. A
10NS) Toru orroS En a eXn, 3 Ka) 2aS CxWet
aduas r avioororcor DDoglcor 3)a DeeaS, ZI nBOS
ras io (s eyorn, querecudo aeor
E5 EodDS, ort Tn voe ravn W EsW, oct
conavroS Regos, EgVrarCo Y rcoepoXl  onvexcoV
CC 7 aorw, TCd r EpEXOduC TCV de ooc
veOV, EVCOSNCOTATOV CC = X_MIGOV, ∞ dia XaSCoV
(25 5E 787C p EDaCocV Y drconaorer Nogov
rco de dis dia XaCV, dynove Y dis dna
orov, 287051 F TEFGa CMaOOV  et lWES EH
aV E7 VSECO F 600513, t l 16185 EfHc
Duomodo rectius definiantur ra
tiones Consonantiarum.
Porcebit isitur hujusmodi errores, non
ipsi Rationis nacura attribuere, sed illis
qui eam perperam adhibuerunt: Conandum au
tem rationem veram et magis selat extri-
Bere: DHFTIBUEIS. Primum, Sonis (inxguicOniS
e detinicis) in tres Lorman. Leum quidem
(dignitatis erso) Unitonorum; secundam re
2o, Consonorum; Terriam demum, Concinno.
rum. Nam Dia pason, et Dis dia paton, ab
aliis Consonantiis manifesto diferunt; (ut e
te a Concinnitatibuts,) ua sague apee.
appellentur Onitonancia. Sunto autem LIBDLS
detinici, Soni Onisoni, qui, cum unta 
ciuncur, perceptionem auribus inferunt quali
unius: quales sunt qui Dia Pason constiruunt;
quique ex hujusmodi componuntur, (puta ais-
dia pason, tris. dia pason, ec.) CoOHI vero
Qui ad VHNOHOS PTOSR ACCCCI. U u d
fenc, e Bla Tellaron, consticuunt; quique ex
AIS cum OnisoniS COmPONUnEuE: CONCI de-
DLGIpSVTES YSZESN oTE nuoN. O CC ESS mirum, Sesquialcera e Selquitercia; (nam, Bi-
205  ad da c XNyoor B est S eis duo tariam proxime, elt PloDe idem acque, in duo
ioci nera de rDs opoecuvss l Rpciror  r op aqualia.) Ec poll Onilonos, Contonorum Pci
Altatati
20 ese oqu DcevicoV.
(c FOSd TCd 5E 81 M0d  looFcNI.
atm qui ad Contonos accedur
les lunc Fonici, excerique istiusmodi. Oua-
Propter, e componuntur quodammodo Uni-
lenus ea Contonis; Consonique, ex Concinnis.
Flis ita praetinitis: Transcundum, ad Rationem
lis consentancam inquirendam: Cumpto qui
les nimirum numeros, sonis quionis, ault
buimus; lnaequales, Inaequiconis: (Ouipre quod
cum difterentias, pro earum ad aequalitateM
propinquitate, invicem comparandas este: ITinc
Ctauim Manilectum est, Aiqualirati huic, ProxI
me succedere, rationem Duplam; (ut quae ex-
cellum hrabet, illi quod exceditur, aequalem cun-
denque:) Onitonorum rero, apcistima simpli-
citaris ex omnium pulcherrimum esse, Dia- pa.
Con: Ideoque huic congruere rationem Du-
plam; (ipsique Dil dia paton, verbi gratia, Bil-
duplam, hoc est quadruplam; ee liqua sune
alia, quae a Dia paton intervallo, et dupla ra-
tione menturantur.) Porro; (Dolt rationes
duplas,) proxime 2d aequalitatem succedumt,
qua illas bitariam quam proxime dividune; ul-
HIaNNV p id 285 d1∞NaoBS N785, dgvoi
dem eodem cum Pychagoreis principio: Asula
Per se liquet.) Cunque huse principioeo
sentaneum sIC, EX PBLtas LonOruM InEGLITOnO-
CaP. 7. a D. deest sr. VS. deest dr. GTO. decst pali. b OIO. civena. c AB. encira. dS. iis oit.-. e DMI
e O1D. c. 8S. deest oi. O. d ot. B5. n. 15. dee ny r. k CD. N. 15. 6. m M. Qusai
avrois.
30 dcop - -.
ODMI. ae55. P S. dect 4367 3915 - - avoorots. q DMI. aured dhnor 25t. r C. Inserit
MI. decstraorn. = ND. Eor iotm. u GI. d. X GL. natsor. Y C. 20. NV. Dhnar on 50.
CV
lnch. a ABCL NK. irrpoc. B CM. pureoivr cn. V. pureoir in. c5. 3. d ABd. rin. C S. rerar. f CV. decst o
E5iv.
egrn.

## Folio 16 — 867984570:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
GL AVDTT PEOL EM AT
marii sunc qui Dia pason diridune Bilariam. pro-
xime; nimirum Dia Dente, ee Dia cellaron: Ad.
eoqne ponendum itidem Dia penre in rarione
Selquialcera; Dia tellaron, in Selquiterria. Con
sonorum vero Secundarii; qui liune ex compo
licione urriutris primariorum cum primo Uni.
Tonorum; nempe Dia-pason et dia- pente, in ra-
tione quae componitur ex dupla et selguialtera
quae est Fripla; acque Dia palon et dia- tella-
ron, in ratione qua componitur ex dupla e
Telquicerria, quae est Octonarii ad Fernarium
(Neque enim nos quicquam conturbabit, quod
non lic haec, vel superparcicularis, vel mulcipla
ue qui nihil tale ance Tupposuerimus.) Pol
rationem vero lesquicertiam; proxime ad ae qua.
litarem accedunt, qua iptam componunt haben.
ces excellus commenturabiles: nimirum Puper
Particulares ipla minores. Post aurem Conto.
nOs; dignitale proximi une Concinni; ut T0
nuS, es quotquot alii componunt conlonantia
rum minimam. Adeoque his accommodandae
qua Tunt, Pos sesquitertiam, rationes Tuper-
parciculares. Acque, ex his quidem; quae di
vitiones dcuint bitattati. ProxMHe, FunE (ob
eandem causam) concinniores; quarumque dit.
terencix, partes Cinsulares (seu aliquotas) co.
TUM GUIX exCCdUINEUT, majores continent: Ut
quae propius accedunt ad aequale: utpore (om
nium maXIE) parS dimidia: e polt hanc,
Pars terria; exteraque deinceps (uo ordinc.
Summatim itaque ue dicam: Florum (Sonorum,
Onitoni quidem sunt; cum primus mulciplex
cum qui ab hoc menturantur: Contoni vero
Superparricularium duo primi; quique ex His
cum Onisonis componuntur: Concinni demum
qui Tunc post selquitertiam Superparciculares
Cap. 7.
Devcor, ei ro dia rrascor dixe ’égsisae S)∞spEVrs
7SFE5N, o TE N∞ Z EVSE, 3 d dha ZEOSA(COV (25
Unilonorum ergo ac Contonorum, quae SIC PrO.
5e Y pd da XEVTE, nasc Y iptONiOV mib L V udC
das négor 2) dio reScpcor vara  Bre
T0V ACVcest m , oi nara ocodO EaT́eS TcV
nECOTCOV N) 3 necorS 2 quoDcorcor o pdi di
BaOcOV n, dIO HEVSE, Xac T ouvNDEvoV Noge
ex S drconasis n ijuutoNtS, Y TLTON CvOV o de
dia ascor i, duo FCacr, Nara Y ouvr. depdvor
Nogor ex S dINaOI  DTeLTS, Y ECOV ONTCS
d(95 2a re1e. NuI yd 2dEr ipuaS 2705, Con cov
Duse O i dCsH NaV S, dusconod pen
der g2  7013ZoV P cesiiroDeBS. EGH5 des p
FSire1TOV RezoV, 2 qVo ay egsurepc D WooTHTOS
ei ouvri DErTes avr et ouppErSOIS rcEpOXS
TBTEEWV, oi Ena BS aVECV F Spoeicor Mera 
6ov oop DcorZS, Expvot NT aecTN, et Eu-
Ne5. etov o r (, 3, 300t oEDeao Y en aX
GV Y OVIDCOVICOV. 25 F 782015 ’Epa C(Eadc
585 0 Y Mrerror Duoe 185 nYS5. Eier
vA SV na TSTCV, = ot rE diX a EY31S~ noIS-
pvot rmas Z)CpEodS, EppENe5cOI, dia Y Y ay-
illis ajriar i 2 oocor ai 3JaDopaei pucil ova Eie-
XSoV a Na pucen F LEpExoVdcor on CC FaÏTa
Ezvrcea 8 108 na DcE 2 nusoV,  AaVFCOV
MaMOr eira, 20 TetTOI ngI E ED CE 15 Est 5 OV.
ZUVENOVEt C N CirEIV en ZSTCOV, ouis Dcovot pdis
d Zvoirr av, o = nECOTOS HOM a NaoS, noy oi
 airs pErSSIVOI oppcoro de ei duo
NECOTOI ZCoV Dco CC oi eE aVTCOV j TCV
quo parcor ouvrn dépdvor Expenets de, oi p
2or Sreor Far Pspoeicor. 8 Tcor pdi oui
pria cujusque ratio, jam dictum est. P. X Con- ouspcorcov,  naj rciv ovp Déorcor, o 1d qua
cinnis vero; quod Fonici quidem ratio lit
Sesquioctara, exinde simul demonstracum exi-
RiC; (propter exceltum qui est duarum prima.
rum racionum superparticularium, duorumque
50V XoyO, eipna ZCOV  dE ENENCON, o do
rovtci , enoydo cor, errci der cuvamed etX d
dia ris repoxis rior duo recorcor empoeicor
OID. Ere
MI. aurcr
ZHIWV
k C. lyguran de SC (xePC. 1S. decst de. m O. A. n AB. - niooc. 0 C. roiero. p O TK. -. 105, NI. -- 12
DM
D. adegov - -. q ABSO. gigr - -. C. 2u - -. V. alvor. Ced S. zgvar, ee sc aliquorie
a a CDMSV. eroriqo. b5. C -. c ABDMV. dc. d S. ngruc. ABV. _vore. e S. decAt ot il cuvrĉr n
F61D. nd. 85. 48. V. Deelt nn  oopesarar. 1 Cl. d
Expoticorum synoptis haec brevis esto.
Soni.
Unisoni;
Dia palon.
Dit dia paton. _c.
Contoni;
Primarii;
Dia pente.
Dia tellaron.
Secundarii;
Dia. pal. 8 dia. pen.
Dia pal. et dia telI. ebC.
Concinni;
Tonus. 8c.
9r).. + CSV. ent. ut CIO. d ar naex. S. sr CC. DM. A av C. V, c Sr C.
RatIOnCS.

## Folio 17 — 867984570:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
di
C aP. 3.
EI A R MIO NTCORUM LTB. I
re i oopcrcor ei de Y L Xorcor, Y ceoinovi primorum Consonorum:) De Concinnis vele
Sioe popior eESon ev rois  oinetois ronels. Nui reliquis; quaenam SInE eorum rationes, COni-
de nontoS av éxot Y  evapyar dodZ TV
e idn a Dabebanecor ira ro neos sui ajednon
mode detinietur Cuis locis. Tam vero opportu
num erit, evidentiam demonstrare corum quae
tractenus eradira sune: uc eorum cum sensit
aurcor ouonor sidvor 2 ad trcS excop 10D conrenientiam indubirato subjectam habeamus
2E Sespetvor.
TIA RÖOV aedtSeNTOS detZ BoOV
Fa) 7 ouupcvcor () 20701, dlae 78
uovoropdov ravor 6.
O ed Sr diro r aoncor, C rcor oveintcor
nae seerdu ro cConei vo, n 7  et ruh
Xoedas EGaETCONv BaPcoV apeid Ni
ro pen duvad ras roaras d W adeihes it
daxebesar Ddre ama X)a6ONS pN
NOV EpTOIEV à DoaS YoIS LNEspcoOIS. PNt E
id 7 aoncor n rcov oveiycor  S dvoesEra
aoxcv eiras  d arcopoNias dise do’ert i r
ncata eos a de ra pernn W0 gCaC et
ad XCoS adiSa) Eave15Co 2G ) 7o na
donS, 7015 XNC15015 F Epd SCV opXercov, ara
Ziaeo Wa coegoZveodat, _  g TaS B MEVMaTOS
ExbONaS. Em r Y et amoicor F Xoedais Ba-
pcdr pin X)ascoLopdicor  a  Dg. M aNFCOV a My
NcIS  Havre aor Y Xopd V, onor n_) reOS au
riu Enasm XTCOS EX SoaV Copev épror Conen dura
or écaes cV Y Bapcr Néy85 eDapp oiS 
Duo pacto Consonantiarum Ra-
tiones indubitato ostendantur.
per monochordum Canonem.
DE R Tibias igicur e Fistulas, exhibere
quod est provolitum; aut, per appena
Chordis Pondera; omittamus: co quod non
Dostint hujusmodi demonstrationes ad summam
accuracionem perduci; sed calumniandi potius
occationem exhiberent, id conantibus. Nam in
ribiis de Fictulis; praeterquam quod lit admodum
ditticile omnem irregularitatem inibi carere:
etiam termini, ad quos tunt exigendae longitu
dines, laricudinem quandam admiccunt indeti
nitam: acque (in universum) Inltrumentorum
inflacilium pleraque inordinatum aliquid ad
junctum habent; ec praecex iplas spiritus inje
ctiones. In appentis aurem ac chordas pon-
deribus; praecerquam quod ipsa chordae haud
Facile conserrentur inter se penitus inrariata;
(cum ec in earum una quaris, per le conside.
rata, id invenire sit difticile:) haud etiam Aerr
poceric, ut ponderum rationes, Tonitibus d le
factis, pertecte accommodentur: cum e, in cif
roudiors di aurcor boDoS rC na) ras ronvore dem ipsis centionibus, spiltiores e subtiliores
eas CC nEmoripaS, ev F avrajs raocoN, 1E Vr 85
Dd07(S noseir. HONV de ÉH MEOTOV,  NON r
râ nS ror duvara noj Ert 2 pnNOS F ZO
dcor ioor 2o pci (OV BâCO, En X Netovi raod, 
aercions P aur Xopdys 7)asuow avriod n n
NDXVCdOA MOMOV cd5 E 3 X)∞ 7350 E oopeninev
chorda, acutiores edant Ponitus. Ouinimo
(quod porius adhuc est) etiam (i quis ea Heri
Polle supposuerit; acque aequalem item Chorda
rum longicudinem: pondus tamen majus, ma-
jori tentione, annexa sibi chorda diltantiam
ausebit masis, camque masis dentabit: ue alia
proinde hic accedat lonituum differentia, pra-
va, g 2 Negov Z Bapcr,  ev 2015 bopOS ter eam quae est a Ponderum ratione. Similid
cepox. 20 WDgn Nyora dE ooubaire, nami contingune in Conicibus pullando factis; quales
7. Xarasuyreso, rwocdicor 3DcV orotss
Bnosor cor 219 7 avioo Sapciv opupcor n di-
ORCoV, (C 785 deo TCOV V rGVCNICOV NEVEdV TEX HE
 Ryocoeducor. EoYCd SS orroS ar S mociv, ev
in malleis, dilcilque, ponderum inxqualium
oblerramus: quique d pacellis vacuis plenit.
que tiunt. Operosum urique omnino elt, in
his omnibus, materiarum omnem de tigurarum
direrlitatem excludere. Verum in Canone (qui
enuor 78701S,  ev F inar, i rois quaon, dicitur) extensa Chorda, omnium accuratistime
aco gmaa. H de, D 2S nansuS Ka- e promprissime oltender nobis consonantiarum
von , Haremondin xoedn, dciza edi juir cor Raciones. Non aurem, tentionem uicunque nacta:
Y NoYVS rior oopPcviior ne Bep  i Wedep O plo iis EroXe nabSo T on
Ced
_ AB. nornoi. V. X noror. V CV. deest ev. m S. ronois oixciass. n AB. crepus -. d AD. Mto - - . Y 3. 10
al_5. r ABSML. roonEor. C AP. 8. a ABV. a)a5- -. b OL. -- oer. CS. -- duour. d I. drod-
-sEpor. fS. BSnouo1S.  C C+TO V. deest aveiso. B CSV. s S ni nad - -. i AB. --naNTaS.
CV. Tavrlio. reliqui aurliv. m S. gegr.-.
sed ranilesto mendo.
V. ∞ soniar nom. - . x 6 10. c. y 5. reras.
ke V
n ABO. narcadsa. BAB. po c 56 abto  1d. adta
V. avro. qV. = nden r . t. 1. V. Y5. 1000 -. V. aeviooe
C

## Folio 18 — 867984570:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
1
DII PTOLE M A 1
D. 8.
sed, post examen primo habitum, nequa Lo. eir c, necoror p, pEra VO avaNCOECOS EOS
ret in ejus constructione inaequalitas: deinde
e extremis debiro licu poturis; uc Apoplalma-
cum (seu Finitorum) in Canonibus extrema
(quibus tora longiendo determinatur,) apta con
sxieuaque habeant initia. Incelligatur itaque
s cooduleo  av ex d na laondns arcopaxiar
Endra I TCV HECGTCOV I WCGOKSO NaSa
verrcot Deor ra ra negra Tcr er avrois d
Katat apprevino5
2BApbaYCOV, etS OCAC EtCII  nV pnNOS, oixcta
e neot duas  ExA FaS apxas. Nociedco dn
Canon Farmonieus.
aprd, codca 8 navore.
ABCD, Recta CanOlIS.
AEGD, Chorda.
AE, GD, LIGaMENTa.
FB, CC, Perpendiculares Magadum.
KK, L. L, Magades mobiles.
BKL. C, Canonium, seu Regula divita.
Canon secundum A BCD lineam rectam; ac.
que ad ejus exerema Magades sive Ponticuli
omnino aequales similesque; sptaricas (quan
cum tieri licet) Superticies, chordis subjectas
exhribentes: ut puta BR, cirea dicta superticie
centrum V; et CC, limiliter circa centrum II.
Sumptisque punctis P. C, in curvarum Cuper-
ficierum bisectionibus; talem habeant Magades
Dolitionem, uc quae a bifectionibus E CF cen-
erisque PHI ducuntur rectae, Dut FBF COFI,
Derpendiculares sint ad AB CD rectam. Tam
vero A, 2 punctis A D, chordam conterminam
EB, 13, na derot pazad .
NH XA, pazee 2]8. vv8 dva.
BNX7, HaVOVIOV.
Kavcor a nara rlud a By d codeiar C parades
d   eo5 20IS HECCOIV aVTB, Hvrae X dev 1ocu 2E r
ouoras 0DareMS, 105  Evt MANISa, notSo
ra5 d8 D XopdS d Parcias  in rE B E
ei vevreor D cipnudins  aveias C
i 
Yn, neet verreor qpoicos ro d. AADDEVTCONL
TCoV E CC n oqpetcoV NaFa 2a5 dixoroputaS TCV
ropxcor e Parcudr Deon exercooau rairlus ai
paades, 105 72 245 29 FCoV E n n dexoropicor,
raei TCoV E nai b Nerr ecOV, CMBaMopdvas, 28-
distendamuS, ut AL. C D: erie haeC FG ipli rest r  EBE nas rlus n Y B, naDerBS civas
ABCD Parallela, (prOPIer aequalem Magadum pos r a B Y d. Ear ruvu diro Ter à  na
seu ponciculorum alcicndinem;) acque habe. dNareircoper Xood l supeT POV, 105 Y aEyd.
bic in E. E punctis, Finicorum seu spopsalma- o D MyNeS P rE escy 2 rn a βY d. N)4 2d 109y
iibos extr ras paradas C Ny C), naro Ta E nat n omuei, ras apxas rcir  diro anu
7Co1
aEno, XOpOn.
aeque nd, ra) ecapp
ropd ais. B ABC. n28. 1 S. decCn. L AB. db. IABCSV. deest a. m ABCV. P a nor d sic intra
mate aurem Bte exPOMI; notandum est, Magadas urinque positas (in omnibus codicibus) semicirculis de
Gonari, rectae aBr d (aut huic parallela, ulera cirrave centra,) insiltentibus; WE C ap. 16. I1b. 2. GuaH LOcI
iptr emetua ede Ga i i Aeccoes per axem. Pro quibus exo subu enteus qua-
omnes chordae pro una eademque habeantur (quxe est in praececente schemate) alia atque alia ratione, suc
cessire, dirita. 1S. ro onpueror. u 5. artan.-. V. (diritim) dird vanvarar.
=K. decst at. a C. naranobis, A15S. Orienrales Caepe contindumt  et B. b CV. ixd. c S. ronidc. C. votixo,
a 5 dectt to185. e 5. - - n. fV. ert. 6 C. ~ ropdus (quod praetero, propier unicam hic chordan,) tsut a
_ AB. dectt n. 0 S. a cxd. P ABV. d . 461dOV. 1d. rV. bccC 1od. S AB. ex1b4B. De lete
drances, Flenulphaerii legmenta innuentes, tanquam Prolemai scopo magis accommodos: cum qui
intra lummitates En viX ullus compareat ulus; cum quia incommodae essene: Ouanquam enim verum sIC En re-
ctam non nisi in unis punctis en sphaeras contingere; chorda tamen en percustione,
sphaericae norabilem aliquam, sed incertam, partem continset; unde ABOPTalmatuI
cermultancia, reddancur incerta: sed ec ipsae EC nd (ad centra perpendiculares) hac
puncta en, longitudinem
e ratione non conspicientur.
Pucarerim porius eos semicireulos primitus fuisse destinatos, non ad semicirculos in a Br d plano desienandos
sed semicirculos rectae ad cransvertim insistentes ad ansulos rectos; quorum cencra icidem sine cadem Z0 pun
Cta; e En ejuldem nopriopa lo: (seu curraturae) media; unde =BC ny B, (S centra sine intra a Byd rectam.
vel cGB Y (E CenEra sine supra eandem rectam, demissis rectis a semicirculi seu circularis ar
Cus extremis ad
ex cenrra. Sed, ex
lib. 2. _ 3. videtur porius recinendum fuisse Sermicireulum; _, per sphaericam, incellisendum Cplindricam
Oudium item est, an (quod innuis) Canonium, sic separatim consiciendum, ec huic chordae, uc res postutave-
 applicandum (quod dicendum videtur R magades Axae, intra By DunCta, CONTInUENEUT;) an lquod egc
Docuo Durarerim) ipla BY (chordae in subjecta) sic hoc Canonium; quod urique, debita ra
ollelidat ea notata puncta, quibus recte insiltens masadion mobile, imperatas in chorda Faci
itaque supposicioni (uc pociori) accommodari schema noltrum. In sequenti rero schemat
Epharica, incellisendam exiltimo masadis oblonsa superficiem eylindricar
(secundum planum horizontale) incumbune (collaterali sicu polica) chordae omnes en. Nili Dotius isle
de eces. Aluic
x CK
et
ofeie

## Folio 19 — 867984570:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
u
53
m
Tuie
det
t
CaD. 8.
et Le uiLia LV
Ecor ex aurcur qd nonjoc) ras érapas  uvercor tum principia; (quippe in his faciet curra-
D Parco, Aa x ras EBC i ny D nadETSS EUM LupErHICIETUM CONTACtUS, PFOPteT EBF GCH
gireat. = Kai ceos aur epapusourres du T
ZoPdH NaVSVIOV H pIETANOBSVTES Y Ex avrs +
En pennoS, Z IVa WdCGZLDETEDCV HOLCO LC)a 2S W D
Dexpendiculares.) Du Candem itaque rectam
accommodantes ipli Choraa LC Mam (seu ca-
ainem F. C, GuO EADECICIIS admenturatIOnCS
perenods. Reciror plu23 i groudilu  ons laciamus:) Primo quideu de Lactat corius Lon
peeEs dxoropiar,  ciov 2C 1, n d dti rs ~
qussetas dxorouar, oior Y X, narasoouui lis bisectionem, ut L; ConStitaINS (FTypacO
coa Eva E pana , B Neta,  un dha
paeza D)_ érceg, iynorceq ud exercor Beg
XV, à o DaM aTCS) Éxcvra, Déorcos évever, 10
7y5OS, (C ouOIOTHTOS, =  8 pEOnS S HVOTCOaTS
sia, seu) subductoria, renuistima quide at
que leria; quae de revera lint (Maeadia sive
Ponticuli alii; prioribus aliquanculo altiores,
led similiter ommino se habences, cum politio.
nis ratione, cum aequalitaris ee similicudinis.
DeapponS, S Ex auru ésc 7 8 vavoris c. cum medix (curraminis) linex; Tuper regula
Xoropiaer,  n nan rlu d iurseias dexorouiar.
aVae, car idi ∞  EX D XoedyS pEp O, iooroVoV
EVeIOXNT FE XH I EH ∞ KN, TC Xy dyNo
ipeir P aorys, n, ~ xara Y ousao à W DaIRCKOV
EaV ) per pEa Depcopd  donaca EN eMo
peo , iprot xopdu al, Ecos av ro cenonedor
bisectionem stacuendae; itemque super semissis
bilectionem. Ve nempe, (I chorda parS F R
comperiatur ips K C aequitona; e KL, ips
LC; hinc nobis contet de aeguabili chorda
consticutione: Ciu minus; transterendam ese
probationem ac altam cHordae partem, aut etiam
ad chordam aliam; usque dum haec condirio
2N)accodi 28F5I 5o ev rois opois  avane- servetuT; nempe, ue in similibus, proporciona
3015 3 100penXEoT X, putaV EXXOI TOWN, OpLOTOVOV. E
dra, 3 1OISTS NaTLNHODEVTOS, CC NaraN) CL
Redersos 8 naeroris ro15 CnncrdoS 4 oopDcovicV
Regoss Eopyood, en 8, ED EKaGO Zua, 3
prazaectaDaercorns, ouonoysia aaS
Sit  axeBCSaTOV, 245  2 oixcicor 6d07 cov
libus, Pongicudine aguatIBuS, candemque ten
lionem habentibus, sit tonus correlpondens.
Eloc demum compereo, divilaque Regula seu
Canonio secundum Contonantiarum rariones jam
expolicas: Tnrememus, (subductorii, ad lingu
las sectiones, applicatione,) auribus comproba
tas, quam accurariltune, lonorum correlponden.
2P0e45. J Zor3raV pdti 2d napharoidins r cium dilterencias. Sumpra enim diltaneia F. K
OuuDcovic)
Contonantia.
calium
dis Xae aocor.
0 1a3. nG D4 E
nonium,) acque in hane Catisterentes longitu
Situainis bisectione, ul k; demde, ad Cemil
1ogot
Rariones.
 rea
2 7et c0)Cs
n Weos
2 drconaor
3 ijuioN ∞
3 Mire1 ros
a. n dia d.
ras cor
trevrE
 rerapcor
Probatio.
aonrpcoo.
_ CK. deest C, ex distinovieur post aurlui non male. y C. decstir avrs. Z G1O. ira. a AB. o. BC
decst oioo - dzorouiav. c K. n. d OISOV. in. AB. 10d. eOTO. i5. f GIO. na. _S. niav B ABC. n e
V. xei. k R. n. l Ex, HC Codex R. reliqui habent ro. Sed illud praetero, quod ex paulo ante praecuse.
rac: Id nimirum voluisse Prolemaeum sentio, ut Canonium hoc sic intra chordam, in ipsa AB recta; cui C a.
nonio ita tranversim insistane Maxadia, ur rectae a medio curraturae sint ipsis divitionum punctis perpendicula
Nalim C. n AB. iioras. 0S. ac. p CKEV. avrois. AB. auroer. CIO. aurns, (quod PrXeterO) IC. X
375. Cujuo
leto ei.   gua Bilicas (rd cinaegmanra) hine collisirur. q C. -- de. Y 3. 1 . -. (3. ex rois. C. ev 1. led de
 C M auS. ut CL. - - SEpOV.

## Folio 20 — 867984570:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
LL ADDII PTOLEMA+
Cap. 9.
calium parcium quatuor, quialium RCE est erium;
qui uerinque Cune iplarum coni, contonanciam
taciene Dia tellaron; proprer racionem selqui
certiam. Sumpta vero F. R talium trium, qua-
lium cM KC duarum; facient, qui urrinque
Junc Poni, Dia pente consonantiam; Proprer
rationem lelquialteram. Iremque, si ita diri-
datur tora longitdo, ut sE F K duarum par-
eium, ee R C unius ejusmodi, erit Onitonum
Dia pason; pro ratione dupla. Si LC, ut F. R
consticuatur partium octo, qualium RC est
trium; erie Dia pason e dia rellaron conto.
nancia; in ratione octo ad tria. Si FC, ut FR
Tic parcium erium, e XC unius ejutmodi; c
rit Dia pence et dia palon consonancia; in ra-
rione cripla. Si sic denique, ut constituatur
F. I parcium quacuor ee LC unius ejulmodi;
EK HaSL̈OECS HOSBBCOV, 2cicov EsIV n Xn ZC coV
oi na Excreper auruor D Doyzor norozor rl 218
aec ouppcoriar D∞ 20v direor nogo.
F01SZCOV  XapSarONdinS D EX ZPICOV, dicev EB
n un duo nooso et cD Enairceor d oyot +
diee nerre oopocoriar dix Y iussNioV Nego. Kaj
eN, Ear d  STCoS Z)∞ApEd Z0 nv pennOS.
1d5 rE id Ad Ex zveodat duo TpquaTCOB, T) 
Xn τ3 aurS Eres. Ecc) 20 da nsr  quo’ Dcavor
a d7 dconaorer negor. Fdv ), ios re Y ed
EN ouVaTEO ZUnUUCTCOV OKTC, ds  n Z aurciv
TPICV n dia XaSCOV n did ZEOSÄBCOV E) 
Dcaria Xara Y ouxcd WeS ra Tesa NégWV. EaV
3, B css re Flo ido EX Tuqua TCoV Cvat TBICV,
rleo de Xn ZS airs eves n dia nerre n did Na
erit DiL dia paton Onitonum; pro ratiOnC qua- scor és orpPcvio Nara Y TPLEaSIOV Néyor.
drupla.
EdV des B c5 TE =l  id En ouvarod Tun-
parcor rcasapcor, rlo de n rE airs cres esa ro dis du nasir opopror a d  rer e
XN8510V 2070V.
Quod perperam Tristovenet, ln. Ol S déorrs oi AeSOEEVIOI 2015
tervallis, non ipsis sonis, dime
tiuntur Consonantias.
C7 Erum interim (ex his quae dicla TUNC)
non culpandi sunt Pychagorem de inve.
Stisatis Contonanciarum rationibus; quipDe re-
dte se habent: (sed de corum rariocinio; quo
 propolico descirerunt.) Sunc aurem Ari
Coxenei: quod nec hilce, ueur maniteltis, con-
Tenterine; nec, his rejectis, meliores exquitive
rinc: cum tamen in se Tulceperine, Muliea
Theoriam cradere. Nam, quod aftectiones hx
audicui obcingune, propier lonorum quam in
ter Ce habent relarionem, necesse elt ue tatean.
cur ipli: arque iridem, quod Chordarum carun-
dem perceptiones, detinuas, caldemque plane,
Hasno rai 3 roi5 D SorzoIE,
oSGUESSOI Ta5 ouu PcoviaS.
O15 adi dnCTVDaropeioS, Cx TSFCV, 3
neet D eveEorcS 7 ev F oop DcovtaS  No
Ycoru perpondéor aan des zep AMa net ∞ ay
nonogas aurcor si lu enninsor 8 cocondus
FoIS AeoEEvetoS dE. EAEt pnZE X85OIS, Eva CyS
ExXOI ovyarer pr enc iGo avroIS,
GoV V7HEGEP8S C Eryou eE decoenANOS 2I
QVErro ∞ Wdegocv EX)a) pXoIn. 20 pd qd, ra
rolaura nan F anocjs Wd DgnonSdeir en X Nes
Exer Cov Ddoyles cees amaSS avarnaior au
7015 Ésiv opoNoyeiV. Ka) WdCBOET, ∞, B TcV auTCor
habent ditterentias. Ouomodo aurem se ad in- arrins ccor, coeopdias C ris avras civat X) aDo
ricem habent, in unaquaque specie, qui eam
ea5. TIoS ) ÉxB02, nab Enacor eidos, oi TISVTES
constimune duo Soni; neque dicune, néque in- avro d’o  dor b, cC95 ̀ MyN85 ZT NÉyBOI
quirune. Sed, (quali ipsi quidem non cssent
reales; realia vero, qua interjacent;) specie-
rum lolummodo Diltancias incer se comparant:
STC CyrSON  am, cocuce avrcor d acope
TCOV orECOV, X de peraV ocopaTCOV 705 Das
Oc videantur salrem aliquid nuMerO et PTOPOr. o5 r cidtur puvas co gb SoN ive m  deEco-
rione lacere. Quod camen plane conrarium est. o ae, duio in Nerco noieir est de nv ruavrior.
ApeoroV
ZV. cior. a AB. nad. V. 1S engerceq. B C. 3rv. C5. - 1r. d GI. Y. e COTSOV. decst iis re. f AB. Y.
C aap bis. B AB. decs p. CAP. 9. a OV. -- vi0c. B V. ido 201. c O. L. etos. d DM. nezopdp. c CSV
2XDa. _CIO. X quedtor F auror. B AB. N. S. decst. i AB. aoeg5 n 85 duo 4DoY301. kC
imas aB. Y C5. docopgrar i. R eddo aurem ocip _ uouparo Per Reale e Non-reale, (Dotius quam Corpus u
Incorporeum) id urique hic rule Prolemaeus. (Non enim hic ambisitur, an Corpus sic, an Accidens; (ed
an Policiram habeac magnitudinem qux proportione debeat restimari: ex Sic intra.) Aeque hoc sensu, non
mirum E etiam Spiricibus Forre accribuatur nomen CorpuS; quatenus Rcalicatem dieir, ec Non reali coppra-
ciraour.
dutinsulut. n O. decil n.
DM
ea

## Folio 21 — 867984570:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
cn-
DIE,
M.
C dP. 9.
H A R H O N I C O R E M EIB. I.
trecoror pdis q Ex dei Co) V reoor na
avde  lidcor Exasor, oiov EsV SaVEC oraV nov-
Darourcov,  et Et o 9,  circod, on X4
Pocae 00o 6907 cor, enoydoor WEEEXOVTCOV Noye
AN P cv dos ava Doe WvE) reoS ame n r’ave
5CeV En Kaden orar Y rvor ’Epoxl 2 Ne
do noS, IntErTOSAMCIUS, Gusa eIB LOnUS; aICI
mus, Differentiam esse duorum SOnOruM, ld
tionem sesquioctaram concinentium:) Sed le
miccunt Ctarim ad aliud quid, qutou aeu 
terminatum est: ue, cum Fonum esse dicunt,
7coor 28 24 rosaeco nai 23 24 nerro Kat Dilterentiam Dia sellaron e Dia Dente: (cum
201  aiedioccos, a DENd sivor aepuoa pn
tamen Sentus, si relic Ponum aptare, non ante
dcous neerepor 3 2a reesaecor, n T acor indiseat aut ipso Dia celtaron, auc alio quo
rvoS cM IxaVS ZOnS, EHCS P THN NTCoV X) 8
Doecov, ovsoada ab aur. Kov D CyEC
edi oe, ∞ uercos D AENCY nS LcEpOXHS Sd
aorlo do patvBOt XcoeIS anS SMa qover
ad  eirOIEV, at roXOI duo 101SECOV = eicor n 50
Dia FEOSCpCOY  NEVTE na) Ta a HEVTE M X
oicor 3 dia rascor denadvo C c d  coNnotcoS
D Z NOIXCoV ÉoS au EraNc D  ne
VV, Sicor n rovieeie, duo. Fr cila,  3de 3r15
ris: sed poris Tuc, distereniate LCuO
quamlibet, per le constituere.) Ouin et, s
quaeramus, quala  sa cla lea AC.
que hanc indicant, ablque alia; (cd Colummo.
do, talium Force dixerint esse Duo, qualium
Dia teltaron est Ouinque: ause ate LLCH
(Dia tessaron,) calium esse Ouinque, qualium
Va Palon ell Duodecim: ee similicer de reliquis:
ulque dum eo caldem redeat ut aICal CUd
Nam primo, non detiniune (hoc pacto) spe
cierum per se quamlibet; qualis sT: (Duomo-
lium distancia Fonica, est DuO. POrrO, neque
B FovO
B 26rO
a TurorIOV
B FbrO
B Tore
B FOVO
Fonus
TOnuS
Femiconium
FOnuS
TonuS
Tonu
a Hpurorior Flemitonium
a3 Cid Epoxa5 e ilB0I. dia X pin 787IS av et Sic Dilterentias has detiniunt: quoniam cas
HaD Exacor Rogor, E notSVFCV adtaS  90
es Cor. 25 di FB50, pendE Sa5 20 do Ab lot,
Si 50X0L, vo1ZouS HascoS, Cv,  opravonous,
cum illis quorum sune Disterentia, non com-
paranc: Indecerminatae quippe sunc quae colti
suncur, in lingulis rarionibus, differentia, cum
nondum ante detiniti fuerine termini qui illas
Faciune disserentias. Adeoque, ob hanc cau-
necta rais auras aM aet ras auras ev F Jam, (in constructionibus instrumenTOrum) ne
DEvreaS Lavest ouvisada Beg XWTCS. Ha
Paba oudcoV goui aMNaS Z  locov oouDCo
ipta quidem qua Dia palon (verbi oratia) Fa-
eiunc incerralla, eadem serrentur: led semper
ea ipta, in acutioribus centionibus; consticman-
tur breriora. Collatis irem inter se cisdem con
Conanciis, secundum carundem excrema altera;
non recinebitur idem excellus interrallum: led
mantur autem bina Dia-pente interralla; al-
cerum ab A, in GraVC, UE ACi; alterum a B
in acutum, uc BD: Minus urique erir inter
vallum
oir avras gb anp 2 qd ouva X door
VICOV XaTa Ta ETEPa Z HECAECOV, CON ton HaVTOTE
Esce) F r L EpOXHS n da sI àM, car pti cov
oEvrips5 Ddoy_S aurcV EDaCoIV a M OIS
picor car DEcoV BapVrpSS, Eaicv. BY. Ei carte  actoe VCem COaprC
roredcions id D a B X)asoECS _ dhu scor, muS, IauS; SI GrariOrES, WCS. LOHACUI CMII
28 a vosidis nara i dEVrepoN repasi n AD iptius Dia palon incerrallum; aque intel.
anD detscor duo =rS doo nEvTE psas edv. dro Matur A ejuldem excremum in Acutum: Cu-
78 a Bt ro Bapo 1os D a Y crepas) dio r3
B Sei r iEv, ios l x Bd uditat et 
OM. additur nuar. 0 AB. ciropdv. P 5: 83d. 45. -- 01. r CtV. Senot. 5 V. lastav. V6l. Xo113. et LLB.
Poorircor. W
L. oior Fex.
alii Wogo-
O. _ A∞ E DerperaM. Z (5TO. 3d Yras. C V. 3d SEC. a CFV
Yor.
b Sic
cS. deest am au rus aurs. CKV. deest auris _ HOC tOHC LectiuS.  S. 5aorot. C5
ariocor. fC KDMIV: male transponuE voces ican nartur. (nam hic de magnicudine Ditteret
cest d
ba ipsorum interrallorum.) S. haber inaiastl.  V. cdbb- . B  B. C 8. V. 1 sast
MDV 
tiae asieu

## Folio 22 — 867984570:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
L A UDII PTOL E M A Y
dEvrepoV
ACuC
Caporipor
Crarius
men, sta metcaum, ltaum habert Doret.
Ouod li dixerine, non esse, Difterenciarum in
Tonis, comparationes illas: Ouorumnam alio.
rum tint, dicere non poltunt. Nam nuda di-
na Y dubsaois DBd, dia rona dEvrepcor 
Ider raoecor pcie cor n B Y roepox ~  a d
Kaj oncos   Far aroncorarcor av déGCIE aS
idi rcoCBOXaS Nors nos ex aGIOV
ein darroidis e di aurior T noISVEceV auras pE
OBoygS IEPOXCOV, PHorEV, Evai 2a5 20 46C
Nas rircor ancor etoir, Con ar Exoier eireir. Ou-
re ad X)a= vois HS VEV, n pnNOS pesvor,  est
∞ oyuPCVOV  ∞ EupIENES 87 ocouarier pdis
stancia, et longicudo mera, non est Contonum eros ds wO narugoeciras rod perous àma
quid, aut Concinnum; sed neque Reale. Di. duo TCV NGCOTCOV CC TBTCOV aVISCON ZBTESI ZCV
cicurque de magnicudine solicaria: AE Compa OISITCON aura LoDCOV. (25 Z Fa5 NaTa ∞
ratio, non ele nili duarum ad minimum; ca-
rumque inaequalium; numrum, Sonituum qui
ipla consonum, e concinnum) Faciunt. Ilas
itaque secundum Ouorum comparationes, non
nooir  dabonas underos ams duvaror cirat
Daoxcr, ai pen reor Pborscov nai TCoV VnEpOXCOV
aurcov. SV SdETECQ notBO Zco et pOCxevor in
est ut alcerius cujusvis este dicane, quam Sono. 3c. Puod ouvespro pdua i Rerov noWS TeTOXna
rum, horumque disterentiarum. Ouorum illi nab ov era nai 7 avror orra, d’ciuvor, Xc05
quidem neucra reddune cognita: TunE autem, EXSoV oi LoPos OS aMHASS,  aqa  v4
nachra, junctim detinita, e communem ratio. Loceoxlu.
nem sorcica; secundum quam (unam scilicet eaudemque) octenditur, Duomodo se ad inricem
hrabene Soni, et qualirer e l atletunt.
vallum AC, quam BD; (quia in aCALIOrIbUS
InCIdIE LEMHONIBIIS.) Major aurem execH BC.
pente BD.) Et quidem inter abrucia 
deatur, aliquam Ctacuere Disterenciarum racio-
magnicudinum, Lacanem nullam; a quibus ta-
(quo Dia pason AB superat AC. Dia pente,
quam AD, (quo idem Dia pason superat Dia-
nem, quae non ostendacur per eas magnitdi. zedcov sa 3) uezn a undevo5, à cor n  
nes quae has extribent disterencias: iplarum vero excircor ci dus évesi exd. Et  un rior eo s
A P. X.
Duod non recte ponunt Dia tes. O 3X vytes 7 D]g. TEaCpCV ov
saron Consonantiam, tonorum
duorum e semissis.
Vinimo peceant etiam in dimentione mi-
nima primaque Contonantia (Diatessa-
son dictae;) uepore quam ex duobus conis e
semille componunt; (Unde collisitur, Dia-
vence, conorum esse trium cum semille; Dia-
pason, lex tonorum; e, reliquarum linsulas,
consequenter ad has.) Racio erenim (quae, in
difterentiis hisce minurissimis, multo est quam
sentus Ede dignior:) omnino monstrat, Lem
secus ese: Prout erie manitestum. COnanEuT
urique ips, propolicum cuum, ad hunc modum
demonstrare. Sunto enim (inguiunt) duo Soni
Pcevicto, dbo CC nuIoED 2on
Dev) roVcoV.
O1 zue rot XapoerarSor nat met rud
y5 ENaXtGHS _ ECOTS oVPCOVaS Na
rpere  ouvderres aurlus en duo torcor
 Ciuuioc O S25 ZC Tl 3) 9 NevrE ouvareadu
a retcor L Hoc OF rovcer 2 dE ∞4 ascov eE
ToVCOV H T _M COV EKCSHV XOTa X raUTHS anaN
dor. O gd Rogos, aE1OmGOE cdv ndn d aj
Dyorcos, ev F STC BpaXVTar5 3)4 DopaIS,
NerX+ TSrO B ircoS pon exd cos  ece dypor.
Adroi pd Su ndecor) x woeguepdvor d’durica is-
Caurium judicio) Dia cellaron contonantes, rCS. EScoour gd duo Peylot dei reavapcor oupe pco-
VErTES,
m S. aB. n DM. airemiraraI. o ABCDM. decst ins cipris. P S. Alo. X nolIrCaI. CDNKV. di aurit 3 nogne
2. [5. isv. + S. deest enenos en 30 quod ouvaess pdia. V. deest enciros et
lan ec 15
bS. ouvreb . -. c C3
E HOIErEar. qNID. pond--. r ABSY
habetur ry 2e 900 --. u AB. coegs 2lo. CAP, 10. a 6ID. .- 85, C3.  E15.
tipet   C. tonquam, recenriori calamo, rectiruitur -. . d 5. asidr rirar se irciorus. e V. a
aeclt 1010. 5 V. vrco. h O. decl 15 a1. 13. ad C rc.

## Folio 23 — 867984570:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
oi
id
60
0y
Ma
Xcor
civat
ae
NC05
Acct
ope-
vii
rud
Xa-
FOVCOV
padus
1d8
aj
420V.
0a15,
Dco-
eNSES,
noys
d
Cap. 70. HI A R M O N IC O R E H L IB. I.
revres, oi  Dl deto  8 d osovor cian- R e B. Aeque, ab A lumatur; in acutum, AC
Ddco eri ∞ dEV, ∞ a V diro de 28 β quoicos, Diconum: e a B Similiter sumatur, in srare,
Est x B0oV, dhavor ein + Dbc, ~ (d EhaipeV
apa 7 co d Xy 7B, ioov Est, (C THAIBTV Co EN
Neead x dirovor r8 dio reosapcor Aatv di. diro
aC. X~TO  20 aura de, n, 50 a d ro BE.
ditonum BD: (aurium judicio, omnia.) A qua-
que quanco Ditonum detiet d BIa TeHaron. Tre.
runque (auriunt a) L DLMMaLL, i ac
r0 dE 2ito de 18 Y ouoicos cu reesapcor ent in geare, Dia tellaron CF. Ouoniam ioitr
20 BapV, 18YG LHEI SOIVWV Exa repOV F n β 0 tum BA, cum Ci F, est Dia tellarON; exit et
BC, ipE AF aequale. Tremgue (patt de Cau-
(2) AD, ipE BF. SUInE IBICF, SIdC MHII
ralla guacuor, inter se aequalia. Lom all.
tem PL, FacI, inquiun. Caurium judibes)
Dia pente contonantiam. Adeoque, cun IIL AB
Dcovrar. L2s se EAEd 18 u ∞Bca TEOaPCVEst Dia TCMarOn, _ F F. Dia. pente; CaLMIHGMC Ex-
20 de CE da nEVrE Lcoepon  aurcdv ro C a cellus, E A et BP: hinc sEguIEuE, tum BXC H.
in BC ouvaNDorEa pi raoTa araNem ul sumpra, unius este toni; cum horum ucrum.
lia isIEE CxUNE AD, CB; e cantundem UIrUM 
_e yC dub sabest es t locv  est CC 20β Y Ec
Tot 8Po 70 205 .  S ∞HpLO ZO EGW e. )M H NOtS.
AdN P ONOV F0 G E, Y o  b 2 roinodv o
ZoVS EnarCPOr A aVTCV  2SrSI Z a d (C β  que, (adeoque vtrumque ipTorum AD BC,)
Aei TCasripcor
20. nEVTE
ACucuM
EiutroriS. Acro S orros 8 a Y.   S dB cutidii coni. Cumque sic tum AC, tum DB,
3 ro a B D)a raapcv, duor nay ipuod cuv ndec
201015. O de nozos, on s = tovs dexbevros
2m7d0d na) 3 X)a Tosapcor, Mreirs Y dy
ner actoder 2 roiei, 2o  eoxl n r’ coepex+
enimvero Racio, (ubi semel oltentum tuetul,
Tonum esse Selquioctarum; et, Dia reMaron,
Sesqui rerrium;) manitettum inde FaCIE, LLX-
20ca a ecov 23 drors, nansdulc de aeiu celtum quo Dia ceTaton luperat Dtonum (L. im-
pea ENaTora eivaes nuroIS. AnPbErroS ad ma dictum) Flemiconio minorem elle. Sum.
ae uS, 7BC reCorS duvarS dcro Wegnei peo enim numero (qui hoc ostendere Dol-
pevor, dos est poradcor  D N 5 Enoydo 6 Cudi Lic, minimo,) 2536: Sesquioctarus hujus eA
avrS, zvera o (7 a V Xn 7828S de en enoy
80(6 o Y H = 1 u d 05 d’yNOV éX ceos X L
a Pa5 Ngo eEa drors Est de iy Sirerros
2728; hujusque itidem Sesquioctarus 2944:
onum: erit itaque, ex duobus tonis l le
misse compositum, AB Ba. TCaLOII. VetCI.
quem itaque, ad 1536, habere diquel Id-
tionem Diconi. E.A aucem, ejusdem numeri
1336,
LV. iiv. NID, ri e 1 O. decst d. im AB. a 8. n S.  E py. AB. int rd BY. 0 O. decs ra. P CK, 300.
9 Sic OIO. Sed MD. nocir. AB. nonocer. CSV. nomact. rS. Gn. GI. cE. s AB. decs r8rist. CV. habet rE-
so Exrepor. Y AB. ipuorers bi5. u S. habet C d B (non male) sed omisso C ni B. ABOTO. habeNE C ro a B
nec male) sed omisto in 8 dB. CKL V. habent an S aB (CK VErisque conTulLIM.) Fgo incerre legendum
o ic edimus.
6 5. 2073. y V. dualu. S. dhnor on. Z S. HabCt novi r0. CTl. 3osei r0. O. noinrw. AB. roirco
CF roccra. F.Bo primum praetero. a V. 3)ar . - . b 5. Asip
Dactim.
Strovor.
5.
egror. a 5. o est. e R. deest edii.
cest rar. _ Sic AB; OTO. d’in C. de ComissO er.) 5. de es. B S. pro D habet x, _ HC
d. duac dn. reliqui fere dynorin. sed malim hic disjunctim lesere. a ABC. deest rav. V V

## Folio 24 — 867984570:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
Cap. 10.
1536, Sesquitertius (absolvens Dia ressaron) n r8 Y a  N5, o = Bun 20 aeq  Neipua
2048. flt etz ma, in ratione 2048 ad
2044. At velo et humeri 1044 Fumamus sel-
et hOYCO Est FC TCOV B u n nBOS ra H a D  d
AN caer C 18 a ud rinoydoor nacopd
2  E peciE cov d
negos d 2 BPH C _BOS ra B po n, 28 rior B pt 
CL AVDII PTOLF MA
24
eltque ratIO 2187 ad 2048, major quam 2048
qui octarum, habebuo (Poono et12107.
2048
Xbre
Tonus
eEopd ae uor P rv BP XE.
2944
ardu
2a rECOpCoV
adta eltata
Fore
TonuS
10r0
LonS
21
2d τ944. (NTam nuMerUS 2T87 Superat nume.
rum 2048, plusquam hujus parte decimaquin
ta, minus rero quam decimaquarta: numerus
autem 2048, numerum 2944, Plusquam hujus
parte decimanona, minus vero quam parte de
cimaoctara.) Ilud itaque quod una cum Di
cono, incus Cuscipitur in Dia rellaron, elt ter-
eii coni portio minor. Adeoque Limmaris
magnicudinem, hine colligitur, minorem esse
quam Flemironii: (cocumque Dia cellaron, mi-
nus esse quam tonorum duorum cum lemisse.
Eltque huic (Limmatis) rationi, 2048 ad
2044, cadem, quae est 256 ad 243. Tam vero
repusnantiam hanc, neque Rationis, neque Sen-
tus ricio concingere, exiltimandum cAt: Sed hy-
Pochelium diverlimode constiturarum; e recen-
tiorum, qui, praecer ucriusque judicium, corum
indicatione abucuntur. Sentus CnIM FAMEUM nOn
clamat; clare acque indubitanter agnolcens
Dia pence Contonantiam, quando, in jam ex
polita per Monochordum demonstratione, se
cundum rationem ea lumitur selquialteram: et
neos ra a dud. Ta ui id βP  E. rcor β pn
ueiou ecto rcepexd n re nerrenadendrco au-
rCr peeci EnaTov ) in TE rapEoadENaZW
ra ) Bpn Ecr  a D ud, pCor p 
_ n ru crreonaidenarcoaurcor pepce exa
ToV ) n r exrconcidendrco. F0 Énaror apa. r8
TeIES TOVS Tua ErrOS anEiN) 28 dia -
ocspcor, nEo5 Fe Strerco ss E 50 pdi 28  neip
uaeroS pisge )o5, EnaTov ipetroris ouvazea 50 de
ciae sosaecor onor  Enaror duo (C ijuior (5) ZOVCOV
Kaj est Y rCd Fcor β p H N505 2 2a a 7  d  No-
Ycon o avros, o rcv 5V5 oS   Y. Tlo
on rocaurtu pedixleo, 8 28 2078, 3dc ajod
occos, onEor, a a rcov H)a PopCoS 2O
depdlicor, apcaepriar non TCdV vecoripCOV, nap au
Perrea r necmpia, in ovynarae deod Exenuducov.
H edi zd ajodyors  povors vexea Srgvc-
ORXOU oaPCS naj adisNECS, dus re da tEVE
ooupcoriar, orar, ei e exrcdeudins poroxepds
Dia celtaron, quando secundum sesquicertiam. dcisecos, ncra r  iutoNior an D dn nezov C  dio
TIli vero, his illius contectionibus, non adhx.
rent: (ex quibus omnino contequitur, eum,
Exceltum dictarum consonanciarum, qui es
unius Toni, in racione esse Sesquioctara; tum
Dia celtaron contonantiam, minorem elle duo-
bus tonis e semisse.) Verum, dum in trie
(majoribus, inquam, difterentiis) quibus judi.
candis est idoneus, sensui plane distidune; in
rcasapcor, eraer vara F Siretror. Ovrot de con
EpSOI aUTIS Z opuodozics ajs HavT AdVZ105
anon sda, 20 X Y coxlo rcor éren dicor ou
Deovicor, Zorajar Bour, et mydoco zweos novco
i ro, Y dha rcoscecor oouDcoriar, enarova orvi-
sacd duo  iusor ) rorcor Am ev ois pdi inaru
BxCiVa) AEDONC, 78T5W CV  pecil oor 29P0ea15.
illis incerim eidem tidune, quibus judicandis amsVOW aurn NaVTanO ev ois de Cdu ’é
non sustieit, minoribus scilicet ditterenciis:
Ouinimo judicia subnectune, primitus poliris
pocissimilque, plane concraria. Ouin ee vide.
bimus porro Demonstrationis illorum insipien.
aurapnS, TXTESW eV F E a EoOV Ld EPOX a1S,
ISCIXOI pamer de, wesou nzor necods evar-
Has rajs recorS nai ropiCOTaTS. Idodo
M ar en nai r0 ns dcirecos aurcor cundes
Sriaog
243
L92
m V. S rraV. n S. Anuna ex sc aliquoties, (manifesto mendo,) ob similert LOnu (apud mulEos OMI
ipsorum n cn n _c. 0 AB. decst no. P CV. deest r. 4 S. Met Chicitra ny
63
sAB. decst in Bis. +OI. aurv. S. aurd. u S. AprOS. X S. deeAt =ator. y S. deest r
 _Dpec
5. aur
2 5. ro. AB. deest
a GL. nizos. S. decst. b ABOL. deest ô. cCKV. in (quas respiciens sixlu,) reliquis sdt. (eanquam resvi
ciens apoptan.) d V. Neror con inegm. eSCV. ad 95--. fS. iperrivor. O. ipcoiNcor Rogor huien. e Sic CL, led oytr
indicio cransposicionis, quod omitrit O; Ft similiter mox er inercta norc gucas, cransponendum inmuune CI
sed non item O. S AB. revap reliquis retar. EC sic intra. BGO. anisison auri nurrunuo, diex y ev ruis peil oor
Dsg Popcis ev ois c 60. i Cd. tvc. k AB. Ed --. V5. in.
m t

## Folio 25 — 867984570:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
adv
pu n
ac-
erco
reee
Nar
8
4-
reipen
de
orcor.
elio
gedi
s
au
ducor.
revco
nEVTE
cepda
dia
Con
lvxco5
ovu
oyco
rev
incaeri
a15.
Esi
a15.
evar
oredi
ndes
Nogt
olim
decst
espi
et
3iO
LdP. 10. A A R M O H LCOIUM L1V. 10
Cinosio  sd pcos ~  ReroS nEoS tiam; compilat Guaa  Limmacis ab
io ipes sobt co  HS Endd id es 10s5 u Henstionio dilcrepancia. Ouippe cum, in duas
du0 10763, 8r o enoydo6, n 5.r0 e.  (6) 415
datur, auc Pesquioctara caHO, auL IHDETPAEEII
cularium quaevis alia; raTIOnES verO duae pId.
duo Rogos  enydoev, o  P renncidenaros _ xime aquales, selquioetarai lactetles, linc lel
o DE:AaNa,DENATOS Em av nara Y perahu ncos quidecnmale d e setgdccima lepeima: omnino
TETCV Nogor, i jperoror 287(5I, Y pciC c pi crir Hemitonium in ratione quali harum incet-
FS SEHCB, CMaor FS Senna media; niIMIEUM, quae major sit quam lelquiae.
SEnaTS Fst  X, FCV P pY, ra TE, pCor 2 pd
Epos nEMadENaroI Exartor) n ennaidExoror
s re ouvrderrcor avrelv, 28  6 u y
ex Norco ZEd FOUITOrIOV EYS TCd F ∞Vn
cimaseptima, et minor quan sesquidcenale. ca.
FltqNe nUMETI 243, RLIBErUS F5, major quam
Dars decimaleptima, minor rero quam decima-
Texta. Adeoque (addiris invicem 243 ec 15)
exie Flemiconium in ratione 258 ad 24 5 Proxi
reoS i suy vEdcxi i rS NeiuaS o me. Sed ee demonstracum elt, Limmatis rationem
Negos, dFCY Z FVS NEOS FaS Y KayTS NC elle, quxe elt 256 ad 243. DIHeret iraque à L im-
paroS e_ ro iurxori doto ZC FCV SVn Noyes mace Hemitonium, ratione 258 ad 256 (nempe
5 10015 b   eGd selb 128) PrONIMB.
2)∞spet )  OdCICOV 10S SCY31C N18OI
Difterencia.
2 et
iputrorioV.
Flemitonium.
Neipe
aquales TALIOLCS (numeris effabiles) non alrI
Fimma.
sealem dixerine, nos auribus altimare polle.
san rete atiexi postic ue sensus audiendos
una rice, tancundeni erret; mulco magis idem
Tlo) Beaxciar irco ∞Marlu, =Suvaror Flanc autem eam exiguam dilerepantiam, ne ipsi
cira Xera) 5 axga5, 8d au avroi DyoaEV. L
roi vw erdéxe). r ri ajdnon na dena
DgS NONO aMOV ar evdersso na
Y Conciercor dnecor ousaycoyle onotor nemoder
avrois n eoncdin dcis 2e15 idu 8 X)4 n-
oca Nap BaroS dis ) drors, vaera 2)4-
conciserie in plurium sumprionum congerie:
Diatellaron; e Dicono, bis; idque it diverlis
D0ess déods onere, pend an nonoc drovor volicionibus: Cum le la leuel quidem
axe 1 615, WeoX deov W avrois Mamor qd av
rosyodar revor n dirover Exerd nep d o avros ud
o roV O EGIEANS  e  ev eroy doco noyco
x BdE aoco Deror Crovor, ExIENES cos ov ev n-
Vco  FC F  a We5 2 G d. F B de H
Oco EN b pt OEB.
extribere Ditonum accuraTE, IpS s Pu
lic. Promprius enim Tonum esoE, quam
Diconum. Ouippe Tonus quidem, Concitnus
est; urpore in rarione sesquioetara: sed ditonum
incompoticum, inconcinnum; urpore in rario.
ne 8C ad 64. Sune autem lensibus TumDEL
prompriora, quae sune masis Symmetra; boc est,
guorum cotists mensula hitaso st.
CAP.
qualis in expolica corum demonstratione con-
spieitur: l’ex quidem Lutplo (aarum fadicio)
mG1O. ib -- Vr. n G1O. d. o ABS. dec duo C. B noisoe. V. doo raivon. P. S innad --. q V. deell RV.
S. cosE or )ran, PTO ocu)errar. (GISVO. deest r. + S. oun. v (7IO. dees edriXIn--
nempe propter similicudinem pec po in veteri leriptione, alcerum pro alcero aliquories
V. 50 r00-
Icur.
y AB.
0og
5. 40. 7. cV. 3(0.+ --. d ABSV. deest o. C(O. deest avros. e V
decst re. ifS ism 9 GI. a, BiS. B AB. deelt nd.  Zyuuarsor (commeniurabile) hic ir celligitur, R vel com-
paratorum minus (ue in mulciplis,) vel falcem disserentia (uc in superparcicularibu
dem, oopersirpor ubi parS ea (quxe est CoUNis Men SurA) major est; uE, sesqu
utriu
ExUII
que meritur: _ G1I-
nasis quam selguIet
rium, ec hoc magis quam selguiquarcum (quia pars simidia major est quam cestias  ae ellal esculla, e
Eimilicer in caeteris.
a cu

## Folio 26 — 867984570:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
+
P
I.
OLF.
1.
Duomodo, vel ad ipsum Sensum,
ostendi possit (ope Canonis Octa-
chordi,) quod minus sit Dia-
pason, quam Ponorum Sex.
Anifestius autem arguetE PrOPOTIcum,
 (praterquam ab illa Aurium impoten
tia,) ab ipso Dia paton Onilono. AFirmane
enim (consequenter ad hoc, quod Dia- rellaron
consonantia, lic duorum tonorum cum semille,
Dia. Palon elte Sex Ponorum: Ouia Dia paton
continet bis Dia tellaron, ee porro Tonum. Sin
imperemus (vel Mulices pericistimo) Sex qui
dem Tonos, continue et per PE Dolitos, extri
bere; (non limul adjectis lonis aliis, ante For-
matis; ne ad aliud aliquod contonorum dele
TaCUIT:) non taciet, lonorum illorum, primus
ad seprimum, Dia palon. Jam vero; lire hoc
non propter senlus imporenciam, contingat (ut
qui tonos illos non exacte sumpserit:) sed potius
quod sie se res habeat; taltum Pane pronncian-
dum elt. Dia pason contonantiam, lex tonorum
esse: Sire etiam hoc ideo fuerit, quod non pol
sic, Sen(us, Tonos exacte lumere: multo minue
ei fdendum erit in Ditonorum sumptione; quo-
rum ope se putane inrenire, Dia testaron duo.
rum else conorum cum semiste. Quod e ve-
ristimum est: etam non modo non Dia paton,
sed neque aliud aliquod, ommino efficitur ad
differentix (aliquoties repetendae) magnicudi
nem praecise; lire iplorum jam apcatorum dif
ferentiae, Cive (utcunque) ex cildem semper
TIcoS aev n 2]9. F ainocus Sadet
Xdetn, 20 DG MOLOV EN eHOV EE
rovcer, donra zoed 3 n9to .
Naerisceor S dr ae enteY XOIT x ce
nciedvor ps D coCOS Ta NINaVa T onocov
aduvapetas, dero r D)8 naocor ouo Dcovias. A
Pajorcu edo id aorlu e rercor  angnSdcos ru
ri 38 rcoapcor orupcoriar duo nei  iuior 6)
eivas rovcor on x dio naescor dis ext x dia r-
Ocecor, I, EH rOVOV. For de Barcou reo p
OIRCOTATCO, rioc 70VSS, EDCES 3, Na aurSS
eE pen S ouvembam oudicor di rot Tcov Weone
pooxdcor Pdo Cor ivae pin nara DEpN) W0e9S eN
A0 H TCOV Oope DCorCV o recoroS 6907(9 XEOS
Y e6door, s nomod x du nascor. Ei  dn pun
2 T aderciar ~ aicdroecos ovp Saeivet ∞
n rolSroV VCd O avdiroposvotro, Y dia na
ocir oupcovtar eE L Eva) TOVCOV EbrE ri pn
duvaadas napbarem  arruis cV ToVS one
6c5 oNW CONEOV COn  EEceI SI nEOS  ZCV
srevcdo Xn  aD con cveconcio oiovnq, 20
dia raecor, duo C e iutor D TEVCOV. T870
a de csW  a Xn Des EpoV S yd povor 3 zvery r9
duo nascor, ai sd  H,  nEOS 20 pe
2dO navrcos rns DaDoeas. ovre Tcr au
rcr àeuoopdicor oure dz rcv aurcor àei 
repetitis. Sin ad eundem modum, continue Kat Tot NapBavevrCoV ijCV, Naree r avrov rse
rov
LAP. TI. a S. imdrix. bGI. rerar. c CK. in lspird s. d C. decst clauhila anotisdus -- rotar. e 5. - oevs
FC. noicioru. 8 Sic CIdO. (e C. In TextU,) Sed ABD. (e C. in margine) ouvennauocroutior (omisso ire
1. 20
e 1ot.) B C. rociro, reliqui -- ror. i V. (disjunctim) diro Paivot 20. L G (O. rorcr circu
n AB. ist. O ABCV. oieras (NeMPC SenIS;) reliqui (de pertonis) oierrut. P C5. - cu5. q C IVO. s n
m AB. aurcr
r Aandesspor exponO, verissimum; quoniam (uc aliis, sic) Prolemao Frequencer, Comparacirum sentu Supers
rivi ullsvatur: nempe hoc veristimum esse altirmat, non consticui Dia pason Sex conis. Si quis autem senseris
sensu comparatiro sumendum esse, (quali, praemillae disjunctionis membrum Dosterius, Pcolemaus hic praetu.
lerit, ue verius,) porest quidem hoc terre syntaxis; sed diltunder racio, quoniam ex Prolemaei sententia (quar
hic prosequitur) verius est membrum prius; nempe, quod non tam ex sentis imporentia (quod non vossis
EonOS exACLC LuerC) quam ex natura rei contingat (lex tonis continue sumpris non haberi Dia. palon) ouis
 Sensus hic
NDV. eri naircev Z
Dia Palon non ex sex conis consistir. sCVMD. 3)a. 1OTOV. 
subobscurus est; sed hoc, credo, rule Ptolemaeus; ex repetito aliquories Pono (quae est Dia- Dente a dia cestaron
disterencia) non consticui (praecile) vel dia paton, vel aliud aliquod musicum incervallum, (puta, dia pence
dia cessaron, di(. dia paton, ecc;) sed neque ex (pluries reperita) alia istiusmodi difterentia; Cive sit es ipr
expositorum quorumvis difterentia, sive alia quaecunque idencidem revetenda. Nam revera, (exceptO sol
dia pason aliore mulciplo, quod Piolemxus, credo, hic exceptum vulc,) nullum interrallum uSICU (DUta
conus, dia ressaron, dia Pente, _c.) pluries identidem revetitum, faciet mulicum incervallum; (nam dis dio
celtaron, dil dia penre, aliaque istiusmodi, sune ex Prolemaei sencentia encenn, atque iptum ditonum hoc senlis
sumptum, hoc est bis. selquioctara; nam ditonum cuurnes, est ex selquioctara ec lesquinona compositum.) Hloc
urique hic insinuarum rule Ptolemaus, non ex pluries repetiris eildem minoribus intervallis, sed ex distimilibus
continue potitis, componi majus; uc, in verbis proxime sequentibus, ex dia tellaron et dia-pente, dia- pason
In codice S. tora claulula SC legitur, 3 gd pevor i giverat 2d Dse raviir, am sdt umo n ravro puizctos, narrcos r DB
egs   aurur aeo eordor, vre im  aurur aei. Ouasi hoc vellet; Praemilsae disjunctionis polterius membrim
censendum verius (non posse sensum praecile allequi minutas disserentias,) nam, ex cono sexies continve
lum PIO, Deque het Dia- Pason, neque eadem semper ulla magnitudo; (sed nunc paulo major, nune paulo mi-
MoL.) Se neque sic verba sume sacis perspicua; ex priorem lectionem praetero. propter lequentem clausula
Y O1O.

## Folio 27 — 867984570:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 134 lines, status machine
10E
2
0.
dee
AN.
rio
10r9
30-
D 1X.
10r85,
Conp
58.X
E05
et
e
 pun
dne
T870
20
pe
ao-
aet
2e0
mot
Dicem
Uxerta
en(et
EXC
an
possie
cus nie
ecTaTON
Dentes
1
c0 1010
Dutas
IF dia
sentu
HIO
milibus
Daton
aq
BbruM
oncinue
10 mi
310.
TIA R MIO NICORUM. LTB. L
or, E5, Y TB rE dix TeOapcV, X, 20 ci nev- Lumamus Dia Festaron et Dia pente; extreM
TE not SoW oi axpot 20 cho Xascor on rara Toni facient Dia pason: terminis  aprits CoI
F anods esir voeoree. Tes Nerco pdi ro Devencibus. Ouinimo li Racione, Lumantur 
an Derrat eE rovcv Dehys or Z TE = Beg
Xa 8 dis xascor oi cxpot Ddo7 sot noinosor ue
32)05  hara Y aurus isEpolio HVTOTE 28
concinue toni: tacient, extremi Poni, magus
cudinem cum aliquanto majorem quam est Dia-
Daton; cum eodem semper excessu majorem;
nempe duplo illius quo Limma detieir ab FC
res  dconaoiar 8 τ8  XciuvaroS rEoS 20 miconio; qui itaque hinc colligieur, (primis
iprroris insEyytsc ouvare er Stchyne
50ZEF apZC  Noyco F AEWOTIS ZCV 12ODÉoECV
anoASSC. EsC) A iur  FO YOISTOV civasraren
ror Ouves Vaor ento, 200d 5  M aS et Tc navor
In pn, nard t ouoiar avave tor TE not Déon.
Far qd’ioorors auca o cxres Pdo (85,
er 10015 2ois 7 Zoed cor penneo oine dS, ids V
d. endra dia D 25 na
vovis cos, es e cV DEys erordos
Loyos Hapederros,  aa Deecopd, nad exa
sor dorgors ∞ DXcooay 
ru dixciar rouleo B ira erordo6 n’n r  a n
Dlasaors DBX, noy aurn 8 Y je nai aurn
 dvu C aom DE
ig avru 8 60, x aorn 
n 3. m noin de Ce  n a x neos + BC Y ccoda
oov Rogor rot pdi ouspcornoso one S
Ddoyzo va
Beaxc, noc
a Haocor
eo de n. 25
Eo aorco mvro E
=churce0
hypochelibus CongrHenteE,) in rarione lesqui
Sexagelimaquarta, proxime. Fricque hoc nO
bis obserracu tacile; nempe, adjunctis, uni illi
in Canone, Chordis aliis septem; simili examine
Titngue; (ut supra ostensum Cap. 8.) Ouippe
E aeguitonos apremus oeto Lonos, in cisdem
praecile chordarum lonsiendinibus, ut A B C
D E. V G FI: ee Canonii dein applicatione
(in sex continuas rariones selquioctaras prius
dirili) cuique Tonorum adhibeamus, in pro-
pria cujusque lectione, simile subductorium:
ut, nempe, sic AR distancia, dultantia BL
Telquioctara; acque traec iridem, diltantia C.M;
acque haec, diltancia DB; es hac, diltantta
FX; e haec, diltancia FO; atque haec de
mum, ipsius GP: (icque POrrO AK ad LIH
in racione dupla: FP quidem Foni (L A V
FEK) extribeonne unilonum Dia. palon pra-
cile; erit autem PC, quam R H, extouo qui
dem (sed semper codem) AcHLIOT. DUOC
Ciat. FT.
C SE aaPopo ai Z0d an nor eiss vor, autem perinde se habent hxe Chordx, veut plu
ptaS, Ca CVIoOIS pegNEO non o ioorovOI dy
NCV  Est eVTDDer ExEdq qd =T ei0 EsW d
rEraV r aina 2 Dei 20 oEV C +0 βapV Y 24
res, ac li una ellent cademque, l tiant in eil
dem lonsicudinibus aquitona: hinc tiet mani
teltum. Duippe cum, in tisce, eria Cnt, qua
ditterencix, quae in, acumine ee gravitate et,
Doeas con ro p, er En novo Y redur io sunE caulX; alterum in chordarum denstale,
dE, ev Fi 2 WEXn 502SE, er rn Zgscst C alterum in circuieu, (seu mole profunditatis
oEvre (6 gvera o loDO d nonvoripa
i  Nene ripas,   nara F chet Dova X) 4. 
chordae,) alterum in (concitudine, seu) termi-
norum distantia; lirque acutior ie tescus qu
tic a chorda densiori; 2b C BII; a, n qu’a
dictantia
y GIO. red n 3(o. Tes aipar aeis no Xls. 2. Z5. 3. a C IO. Begxi Tem V. Sed quod recensiori manU FC -- Z∞
BOIO. dnoparos. C Si. deest iygsa ouvazera en leriturque ins exi cEnnosa erapra C. habet erzosa, Ut Expe
AB. orvaectra.  Nam Flemiconium ad Limma (uE ante oltensu) est ut 258 ad 256, scu 129 ad T28
eAtque 138 x 138 = 16585 = TBA DTOxImC. e AB. -pord. Schema vero, in omnibus codicibus, unam habet Con
rinuam rectam xap chordas omnes secantem: Duod cum Peolemaei mence non convenit: (Ouippe calis recta
non secabit chordas illas in debita proportione; Lalrem nis inequalibus distantiis ponantur, SC o praecedatn; quo
cum neverum hiC InHVIIEE:) Singulis itaque chordis suam restiruimus sectionem. fS. truy --. s IO. ii
R.
C H.
i V. Bd, C aum 8 PN perpera. L S. aun. 8c sic in sequencibus. 1S. ru.
n 5. 101
O1O ~ oGTO, -oiora. p o restituO pro in nempe pdr35. Et quia 8 sequitur. 9 A. Ce. B. 5. r Sicrecte
V; reliqui = -reeg. (5. 24- -.  AB. deest eo. V S. inserit ). X AB. est reta. y AB. - - e85. Z S. male
reoxi. ABCTO. Cubjungun rd  Padus e qedis orum. non male; sed quod ex Scholo, lc i texrum irreptic
et in religuis C. KS. deest. a C1D. oi er. b O. deest 6 r in brceg
Ct

## Folio 28 — 867984570:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
CL A ED II PYOL F M A. 1
Cap. TF.
distancia elt minor; substituatur aurem in illis, on HaegnapBare  En avrcv, avri rys
pro densitace, rentio, (uc quae roborat e indurat:
unde similiores redduntur Chordae eis quae FunE
in minoribus dictanciis;) manifestum elt, quod
(cxceris supposuis paricer se habentibus,) ut
est cenlio major ad minorem, sc qui est in ma-
jori Ponicus ad eum qui elt in minori: UE au
rem major circuitus, ad minorem; sic, qui in
minori tic Conicus, ad eum qui in majori. Dico
jam (his ica se habentibus) quod, dissimilium
chordarum, quando tacta lune in dictantiis a
qualibus aequitona, id quod proxter majorem
circuirum Lonicui deest, ab eo compentatur quod
HOKVEIOECOSS n raorS 2010 gd, nat d oxnyeuvet
n 9. 7370  paMev cior F ev Ex a eo2 3)45_
ocoV OuOtaI AnNOV ESIV, ort, 5 aM cr LWONCI
pducor Tcr aorcor, cos edi inn coneicor ziveras raors
95 8 Enaora, STCS o nara 2 onciova il
DO We5 Y nara F Exarova ios n peie con
oECOXI NEOS t Exarora, B ircS o vare T ENar-
rova oDO nEos + nar Y pciCora Neyco dn.
FETCY BFCS ÉXOVTCOY, on, 5 arouoicor Zopdcir,
vraer ex ioc5 ZasaocO iocrovot non dor  ay
propier majorem centionem redundat: aique saeva codnesr, X cd dg + peil ova  EOXHV v-
omnino tic, eadem majoris circuicus ad mino. Déor s Vops, 5 2 9 tW NCIOVa TOI LE
rem racio, quae elt majoris tentionis ad mino.
rem. Sunco enim, in lonsitudinibus aequali-
bus, aequitoni Coni A et B; licque iptius A
quam B circuicus major: maniteltum elt, mi
norem ese centionem iptius B quam A. Suma
curque alius, in eadem longirudine, C; qui cix
cuicum habeat eundem cum B, tentionem vero
eandem cum A. Quandoquidem isitur C d B
cola centione diHferr; erie, ue in C tentio ad
centionem in B, lic Ponitus C ad B tonitum:
Icerumque, cum C ab A (olo circuitu difterat
exit, uc cireuicus A ad circuitum C, sC C (O
nicus ad fonicum A. Sed eandem habet ac
utrumque rationem C. Ponitus, nempe ad A e
B (aequales utique Tunt A et B ConitS.) VE
isitur centio C ad centionem B, Sic A cireuitus
ad circuitum C. EAque, ut C tensio ad ten-
Tionem B, Rc A centio ad centionem B, (x9ua-
les enim FunE A _ C centioneS:) uique Cir-
euicus A ad cirenicum C, sic circuitus A ad cir-
cuirum B, (aquales enim Tunc B et C. cireuitus.)
CaMorr i Zve) narrcos, o ∞ peCoO coEi
XyS rEoS Y Ena Dova Negos, d avros Tu F CoNeto-
VO raorcos reos t exe Tova. ESCaV L yd,
et
lovis poyxeoir,  iovrorot duo Ddoysos,  oi à e β
i peetE cor n 2Eroxn S a + S B. Kai P dnnor-
on 22 i rao15 eactcor, n S B no5 rli 
a. Einipco re a O, er isco pinxe, oy. +
ed oeroxle ionu excor reo B Y ŕorr ion rio
à. EEt roiv o y S B poon rn raod 3a Deper
Escp cd5 i S Y rasIS neos Y +8 B ruW, 8TC5 a
r8Y 10 9 reos Y rS B Loper HaNWV Exet
oy rs a rn euoxi uoon D) a. DEpce esa i05 n
28 a Wecozn neo5 Y r8 Y Wecoxlo, X y rcoS
5 r8 Y 10D6 reos Y r8 a Vopor. AM a Y
auror exd negor, a r8 Y aoDO, neos  r ena
rep3V, 2 riv rE 28 a X Y rS B, opov 1001 qd
et 2 a n, B. S5 ae n rS Y raSIS XpoS rud rS
B, ircos n 28 a WE OX po5 rlu 28Y. Kai
EGW co5 edi n 2od Y FaCIS reos rlo rod B,
ixcos n rod a  rasiS Xpos rls 28 B iocy yd ai Y à n Y raods 15 de n ru à oec
_ reos rlo nd Y, ircos n rod a coerx eos rluo rod B iocet id ai rior B ig Y roEcoxai.
vele cor aoecozii.
major cireuitus.
Rat
Encesicor adeto .
Nei cor reors.
Masor 1
minor circuitus.
minor cenO.
sato dyropsis.
Data.
Concindo a= 1B - 17
adus.. a
CrCMuS y = CB = ba
Censio... v = 1
ExeeNCN TaOIS
Demonstrata.
+v. +B:
y (= 14). FB:: 64. c7 (= cB.
Ea. tB:: 6a. CB
AB. 3 imi. C. 3 int X. d ABC T. ondrpaires. O. onncipes. e CV. Eoi uo. AB. decA er. S. po m er chat
or Dlasuoro om. FC. i 3. 5. ougicos 3. 8 S. deest eras o n u chcartora. B LV. avo
i 3. - - pur2a
dect 7d. 15. dces ev. im CO. ivoronos 17 17301. KV. avo --. 5. d0o 8) ey70c 10or. n AB. n. 0CGISOV. iro
C. dunoron n. q V. deest C. r CdV. deest enartar, n _ B avess rd _ a sABC,O. 5. +S. a c5. W PrO rud
malim rn 5, bis. x CIO. ira y O. decst r. 2 CV. io n. a CdV. decs opor. b K. perperam ion gd i Y
AC B miors. C ABRS. perperam coeloxi. V. perperam inserie adeloxi cess std X qu C tsn as p n V Y. SC mOX
omierie ivns zd ni  a C y mous - ereos rd _B. d6(O. 8.

## Folio 29 — 867984570:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
u
B.
0-
ceta
nOx
A A R M O 1LCI_ M C1V. 1
Kat co5 ae 18 a TäSIS XeoS I FX B Fa FrSO, ut tentio A ad rEMIonem B, Sic A cir-
∞V 1rc05 n+8a We reos ri r8 P ae cuitus ad circuirum B. Hoc aurem illis pari
Xleo. F850 ob av avrois ouvébc lE ei narra
naSW nocer dqMaKToS C a Va DOPSVTES EIOS.
Han ob ar, di 2STCV 8TCOS ExovrcoV, oiov 28
ter creniret si ommino elsent invallaca LuL ab
una eademque diversae. POrro aurem, in ita
se habentibus, puta A B e C. D; distantias Fa.
ciamus inaequales; earum alteram minuetes,
aB i 58 Y d, Ta5 Hasas noncopd aviosS, urputa ad C. F: exiI, ut AB distantia de dustan-
petouvres rui Ercear, ids pExes D YE Esc c5 tiam C. F, SIC C. F. Conitus ad Tonitum AB. OuO-
a B 2913O1S T eos Tus yE _as, Srcos niam enim cst, ut C. D distancia ad distatcrat
o + xE 10O rpos + d aB LopoV. Enddn
zaep C5V, co5 n Y d 3)∞= 515  7 005 r y E B da
Sasm, SraS 0 8 yE 2o∞ 2pos Y d yd
6 VoPor son dE EsW,  i re a B dhascesi5  r
Yd. 3 0 8 a β 10DO =  ∞ Yd. l giveni
CF Sic CF Conitus ad fonitum C , aqua
lis aurem est cum AB CD diltantia, cum A B
C D Conitus: Trgo etiam, ue est AB diltancia
ad distanciam CE, siC C F. Conirus ad fonicum
A B.
ae vat eos n a B didsaeris pos rlo yE dsa, 3r C05 o r5 YC 1 oD  bB  B F
+oPor.
C ap. T2.
Dist: yd(= d _ B). drc: : 5yc. 578 (= saB):: daB. dy2:: rc. ac
P.
XII
LL et F?n AeISDEEIOV YZEICV 291- De Generum divisione secundum
Aristoxenum.  letrachor.
dorum in singulis.
peccu 19   950t
16a oBoV.
rei adi Er   pCorcor i 2015 doY
2015 Na Dopcer rocavrae iuir d dcoeidco
Ex duabus primis CoMIonaMo, l Pem Lon
tetum (Dia tessaron,) Cx utus Conemnis, ad
cum numerum percinsentibus quae illius Propor-
rionem terminet, (hoc est; ut, a primo termin
tribus continue sumpris rationibus, extrem et-
Iphius ipitur Dia celtaron dirilio, non cademm
nantiam, (quam ob cautam Stantes appellantur:)
Nocis aurem duobus intermediis, ita ut inxqua
MENTEON C de e TaS EnaSS, i Tlu
E Majoribus isitur Ponorum ditterents,
nac nobis detinira Cunto. Transeundum
jam ad minoresque ita dempe primam consonan-
tiam admectumeut: OuX, ex dirilo Dia rellaron
In EreS Rationes, oriuntur; pari modo acque
pcortu araperesdu st odcrict t ES
NauBaro 23 dta apaD e C 1785 da in praedetinicis. Ita nimirum uE Componatur
esid nara Y a noN S)oV 5oI5Wedcoe 1d11O1S
B2807OV. va ∞ idi ecoror opo pcvor,  Ev ov
ex duo 7 xpcorcor orppcricor n ouoreor
X de TECTON sVPCVOV en reicir EppSNcV
pexes sod rlo aranoziar nEeaivorroS a euo.
Tlo N Er X)aipes = 73 dia reosapcor, 8 rlu mini sint in, ipsus Dia ressaron, ratione 4 ad 3.)
avrlu eivas MarTaXH, orpbébner Mo 
ancos otsada. Tcor pd cxpcor duo pogtur semper contingic; sed, nunc hoc, nunc alio
advorrcor, iva  ecost X Wegnevor ou modo constituitur: exiremis quidem duobus lo-
vor a led arrarXaNESN aVTVS ESCOraS Tr
de pEraEO duo vCON o noIdSI avteS
ras X et aurs pocor LCBOXAS. KaNCira leS FaCIANE LONOLLIM AIII CXCCHUS. VOLaCHE
primum Onilonuus (Dra pason,) unum existens,
nis manenribus, ue propolitam servent conso.
lCur
3. -. 2v. F A. deest aess ru y aliraom, sed in B habetur. Onde colliso Codicem A porius ex B fu-
Sic C. Sed ABS. inermi CC id5 n. G FO. jierai 1005, C 15 ae n.
TO. rd. d S. etenoda. e G IO. d’eri. fO. Woegod--.
CAP. 12. a G ISO. nar.
BS. CCcH
R. nois. h3. deelt . i Sic C, re
liqui iumaum; prius praetero proptex orupaniur praecedens. t C LO. rv. 1S. orphaih. -. m S. un or
i

## Folio 30 — 867984570:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
C L A CDLI
PTOL E M A 1
distribucio elt quali in Duo: prout aliud MOL
lius, aliud Incentius cst. Eltque Moltius, ic
quod Modum extribet Constrictiorem: Enten
lius, quod Laxiorem. (In eo scilicet soni inter-
medii propius aahaerent eravissno, nacoque moi-
liores seu eraviores sunt; in hoc, muis ab eo
distant, adeoque sunt intensiores seu acaoes.
Sccunda distributio eAt quali in tria: interpoluce
quodammollo tertio, duobus jam dietis interme.
dio. Aeque hoc quidem (interjectum) voca-
cur Cenus Chromaticum: Reliquorum reto:
Finarmonium vocatur id quod elt eo HOMIIS
Diacolcm quod Incentius. ElEque FITAMHOMII
e Chromarici generis proprium, quod Spillim
rocatus. (quod elt, quando quae ll i grari
rationes dux, lunc, limul Cumpea, ulsa reliqua
minores.) Diatonici vero proprium, quod vo-
catur Non spistim; (quando, lcittcet, nulla
erium rationum Colicaria, lic duabus reliquis li
mul lumpeismajor.) Ilorum vero iplorum Ge.
nerum, laciune quidem, Recentiores, dultribu
ciones plures: Nos aurem, impraelentiarum, cas
describemus quae lune Ariltoxent; quae lic se
habenc. Diridie ille Lonum, nunc in auas
nunc in tres, nunc in quaruor, ee nunc in octo
parces aequales. Tonique parrem quarram, ap
vellac, Belin Enatmontam: Partemt Telltat
Diclin Chromatis Mollis: quarcam unta cum
Octara, Dielin Chromatis Selquialterius: hemi-
conium vero, commune facit eum Chromatis
Fonieh cum generum Diaconicotum. Algue
hrinc consticuit cenerum (purorum) Ditteren
tias (Seu species) Sex: Onam, Lnarmonii; eres
Chromaciei, (nimirum, Mollis, Selquialterius,
_ Lonici:) reliquasque duas, Diaconici, (nI-
mirum, Mollis ec Incenti.) Generis isitur L-
narmonii, Incerrallum quod in graristimo elt
(sel Sequens,) irem, quod medium cM, utrum
que tacie Dieleos Knarmonix; reliquumque
(quod e Pracedens dicitur) duorum Fonorum.
edii Er n rocuuru nivnsiS, perae SoN KaTa ZeC
(Orpoce; Polito, Pro tono, numero 24; utrum.
que tactc Spissi incerrallum, corundem 6; reli-
àMSS Y L ouvnderrcor Dbeyscor ru 2) a -
oupcor oop Dcoriar. 28 dc 185, Apcorn idis E5WV
ios eis duo 3ta Doea naTa X pCA NaNioeO ng
NOTa X CuVToVESTEPEV. Est de paNancsripor ud
quum vero, 48.) Chromatis vero Mollis; Tn-
cerrallorum, Spillum constituencium, ucxumque
tacie Triehcis Cont; lelquum vele, corus
una cum semille de parte limul rertia: (Orpote:
illorum urrumque, 8; hoc rero, 44.) Hlemiolii
OKoi zEVO, P Co apVoia, nota NEoIS WCDS
vero Chromatis; interrallorum Spilti, utrum.
XouvaNnESTpOV  i doVS ouvrorcercver de x
e)aSOHINCTEPOV. Ade dE, 115 is reia 2
dio TeiFS peraEo co5 F cien dcor duo CnE
ad8. Kat YBFO C KCMCtCY XeCoaNOr. Tcor
SE NOICoV EraOOr pdi x paxancorreor a
2X AaroVINOY dE, X ouVoVCSEPV. 1dl:y  de est
s idi eraguoris, C S recouarmos, x vasis
edver HuxvoV oraer si reoS rW Baporarco duo ne-
20 3 NOITB Eros, Ex a EBS F zucorru ousa pe p-
Tepot T8 Y dE 3) _TOVIKB, 5d XL NS vOr AmOVOV
oraer  pende eis = reucor Norcor pei csV  gvra
X NOITceV duo ouVaNDOTEPCOV. HoIErG dE na
r8ECOV aurC et vecorEEOt ToNCiXS 3)g. DopaS. AM
npucis, Ber 3 3 apovroS, 245 Ae oEere15
4002ou, ExXouS STCS. Tov tovor duccipci
noro idi eis duo ioc noro deu eis reiai non dE
eis roSaeg nor deu eis oTC. Kat o pd TE
raeror aurs use , naNet, NIcoW eraeporer
rodE TeETOV, NIEOW ZCCaTOS paNarOS id de
TETaPTOY p 2d eydos, NIEOM ZeaTOS uo-
Nis. 20 d de iperrovrer, nomor rorrais 2SeouaroS
CC 2 darorncor Qucir. EZ cor Evp1 a da Doeas
 aprrcor ucov eE. Miao adi F od eraeuoris
Tecis de rd reopannos paNanod r,  nuro
N13, X 20V1aIS F4S dE NorraS do, 2od daror
nod F c paNaxS dus de ouvrorS. TS idi
s crapporis X5 20 ido neos reo Baporarco
i Eno duor AI_SMC, n FO pEOOV, Ex a rEpOV mosci
dévecos erapporis 20 de noimor n iysvor, duo
revcr Oior. oncd vara Y revor aep
7 X d. Y do o rours casnua TCOV exerceoV 5
B rar aorcir ro de noror pn. T0d de a-
nanos recopar O, enareper  udi rcor rou
oxroS chasqquercor nolci, TequoeOV rovoV
70dE NOIOV, EvoS nO) iuior  xar retroV
in Oiors Cxercor pdi exdrceer n 5ovro de p d
208 SE iptoNiOV 28eouaF O. 7 idi 28 no-
nos duo casnuarcors ExarEpOV  NDIEI TET apT
C o7do3 rrs ro dENV, Evos P n Q iuioroS X
que lacies paris quarcae acque octara unius coni; reliquum veco, coni unius acque semrittis et parris
TETCPTOV
Cap. 12.
ixicur, calis motio, Muratio sccundum GenUS.
Est urique Genus, in Parmonia, Oualiter le
hrabene ad inricem, qui Dia cellaron consonan-
ciam compentun Lout. Cener aucem pi
OR. ist gd 3o --. P. S. i. 95. ouvrab --. r AB. orvemr . . . s C. Xasmaneor, dc, in MatHC (X in Cod. D
Alasnuannurcpor. i GIO. ouvnio--. S. redespdjiar. u G (O. ol isi. X SV. -- vorraI.
d. deest
d. 3 undo. a 3
aso--. b ABCV. -- 1185. 6O. - adv. V. -- papdp. 4 C(O. o. e A. noiS. FS. vis aerut. C. vepsà raes. R
 aurur; dormir pon (perperam omisso n cum incerstinctione, e noimon PrO nanis SubltitUTO:) Sed, prOpTCK
sensum lic impertectum, suppletur urcunque in mareine (recentiori manu) ro irsplvor. hic autem in a (quer
itaque, ec proprer alia ejulimodi indicia, conjicio ex codice B exlcriprum) irrepsie in cextum, X auri
ro irsuvor con. Sed omnino praeterenda est, quam edimus, lectio altera reliquorum. h C. deest 
Rocrion
S. ret
mugeis rivor. ABCIO. - oer rirs. C. -- ets rrs. Quod praefero propter syntaxin praecedentibus et sublequenri
bus contormem. L C3. ecs. D. iuiax5. 1O. decst C. m AGIO. oiar. n O1O. s. OS. naieirus gas W1 m oyd---
P CI. decA c. q C. NS. anEas. D. -. n5.

## Folio 31 — 867984570:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 129 lines, status machine
cdi
ndC
TCo
aD
nat
AM
E
14 ret
vetas
aiueri
covior
doeas
coria
nubto
erOVS
adi
notet
v
icero-
uaroS
arcon
ab pez.
5
pea
201
ovov
1 8.
0
apro
X
varris
Éprov
6d. D)
FODICL
Ger
o1n
ET A R MIO NTCDADTM LLD. L
teraets Oior, exrireor ecti exarepor d. 2Sr) quacta: (Depo, IOrU ultunique, 5; hoc
pe P. 23) rorsais ZBCarOS, F ui S nOnVS verO, 42.) Chronacto aurem Lonici; Vo.
duo 2)45VEFCOV, ExareOV, ijpetroVIS notet ∞
XOLTSV, EVOS LVS  ipusoc O Oior, excircor pd
eum Spissi Dialtematum, verusque sacle, Ile.
miconii; reliquum rero, unius tont cum le.
milte: (Vrpore; eorum utrumque, 12; ho
exaerepor +β. YSro dE N5. Ei  2 Noicor nai autem, 36.) Reliquorum vero au SCH
anorcor duo queor x edt enoctuor eo aupori rum, non spiltorum; incerraltum seGuets H
Pos Haua eci mN iurroris Ter ; utroque recinet Flemitonii: Forum vero quae
EDCES et pd ZC pananco NaTrINC x ui continue sequuntur; Facit quidem, in Noli
REOOV pIDE (O n TerapY8 50VS, ∞ Y de jysdvor
Eros s TereopTS dier, 1B, 3 Ln X X. ev de rie
ocvrorco 3)g ToVINC ∞ sd Enop dvoV, iiurrOVIS. TCOV
de NOICoV, o r poo n rd ny SCOV ExerOV
Diaconico, medium, semistis simul ee quactan.
iis unius toni; praecedens reto, lctus tum qua
deance; (UEPOTC, 12, e 18, ∞ 30:) In Din
ronico autem InEeMIO; LEGuCH, MICLIICOMI: re-
liquorum utrumque (nu  a Plaece.
rorcajor. oior, B  X d = CC Xd. (25 OCN) dens) conieum; (utpole, L2, ∞ 24, ∞ 24.) VF
ei aeruoi.
Tunc subjecti numeri.
Cap. 13.
OEo iu ryb
) FrapuoriOr.
Xpeo pec
caenaenor
Xpeopuut.
necioR tOV.
AcErOVOV I BIdrovor
prancnor.
30
MEoOV.
Dago ij in
ouroror. Aurum:  Prae.
18
24 CedenS.
24 Medium
LElrave;  C0r
60 Gcuno.
Xecop
robicot.
Fnarmo. Chroma
28]X8
F2I1B
Chroma Chroma (Diatonum Ddiasonum
mum. molle. sesquial. tonicum. molle. ntensum.
50E
a La L.
 Generum  letrachordo-
rum, secundum Archytam, di-
visione.
TTC igicur (Aristovenas,) prouc hic li
L  quet, Raciones nequaquam curat: Sed
per lola quae sonis interjacene interralla, deti-
NIC Genera; non, per iplorum sonorum inter
le Excessus, seu Pationes. Ipsisque disterentia-
tum causis, pro non cautis, nihiloque, nudil
Que extremis, perperam habitis; comparationes
dixa dicciporst q arsan TaS EuNctas ZcV Tere, bitariam diridere Concinnitates: cum ta-
oeicor P NoYcor 2 pendauS 70 21SZW 37
dexouicor. Aexuras de, o TaCaVNO, pNI
ninil talE DaTIANEUT. ArChytdo VeTO LaTeNE-
nuS, (qui Prchagoreorum maxime ltudiolus
rior =HV)agopecor SA EANSCB S,  CTAE reI musica,) conacur quidem quod Ra-
Ev 2 OouOCOCS povOV, aMa se Z FaV Tera Consonantiis, scd et aliis Tetrachordorum di
xopdcor dasecocon ios oineis rn puod rcor Euue vitionibus: (Quasi COnCinNOTUM natuTX pro-
Trepi D 2 ,5) AEgerar 2 qcov C
TroS edio  SV, uaerraoda D aijue) d pl-
dev 7 28 noyB DeorS a  d to13 E
a EV provots rcor D0ecor =X95 or B detouS
ra on   un F aVTCV NEOS aMNSSLEO
Za5 ra edi ajBa ZcoV da Dopcor, eos avairra
naj s0 pn Der. CC nECgra qovov cd a
rcov sois dEm aocouarois   vereis egour as suas inanibus ee racuis intervallis accommo-
ras Wdd46ONAS. A τ8, Sder avr pENc Cat. Ob hanc causam; nil pensi habet, ubique
men, rationes supexparriculares (quales hae sunt)
pria
Eazoedu eeEOES.
ado so nara + nezor anonos abu eon tioni consruum sit, rerinere: non solum in
S. deest duo. 5C5. =- 215, UE sepC, B non _ TemPer.  OTO. AAsuaO. u GIKO. N. X C5. - 1v5.
OTO. d. = C. deest n. ABOISOV. dcest e =d. quod restimmo a Pabellam in sinoulis Codicibus, pluo
ninuo devrarararo, sic restituo; in sne caviris ponendam: et similicer C ap. seq. C AP. 13. a GLSO. nor
BD
S. ngrrara. C. naer ravrae. d Malim, undem n 3 nors. pporrious. e C. Morns. fS. decA )gsiuor
S C CI. diacivas. O. dhcenoas. BGTDMI X : G+IO. decst pVor. _ CRSV. naeanemor. VGIO. s. m S o-
1902 20
ciar. 5C
1015. n C. xarois. 05. 557 3. P CKOV. ari. 95. pud=-. p S. emporiam sed iM MAYS. roaz
n ove parias perov, cdi C eo rajo  r2r8--
+ Sva

## Folio 32 — 867984570:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
2il. d0C 510L. L. M LL. L
oria foret, excelluum Commenluratio.) Cum Ncav orros TX CoVCETES ta LEBOXCV. TaVTH
vero hunc libi omnino Icopum propoluerii;
ab co camen in Getvctats etate Prasse cpe
henditur: In Plerilque aurem, eidem achaeret:
ita tamen ue manitelte recccaL ab CB Ga len-
libus directe LMME COmperta: PEOML IHIOX vide.
de oPcos rcr arrineus ndn T oiDyoTOI copono
bimus in cetrachordorum, secundum illum, di. edicov cos Y auria CiBEIEDa CK D E KOT avroy Y
ritione. Lera nimirum constieuit sr Cetela,
Fnarmonim, Chromarieum, es Diatonicum.
Singulorum aucems divitionem ad hunc modum
mlticuIt. LLaLIOH lequenceM, in UOS hIS
Treneribus COMHMILIIE candem; nempe, lelqui
viselimam sepetmaMI: MCaTaMI VeTO; IN RNaE
monio, selquieriselimamquincam: in Diaconico
Selquilepcimam. Onde collisitur; Generis Enar.
monii, praecedentem elle lelquiquartam; Dia-
conici vero, lersuioctaran. Sel, Ill geneie
Chromatico, Locn ab acnmo secundum, ab
co delumit qui eundem licum habet in Diato-
nico: Aic enim, secundum ab acurillimo in ge-
nere Chromatico, ad limilem in Diatonico, eam
habere rationem quam 256 ad 243. Consti-
tuuncur itaque haec eria recrachorda, secundum
rationes expolitaS IIS HMMICIL MIHMIILo. Signi-
dem Lonos cerrachordorum acutiltimos consti-
cuamus L5F2; adeoque gravillimos (in racione
nimirum lelguCa) corundem LOT6: Va
cient haec Laliotem selquiriselimam lepennata,
ad 2944: Wo E, I o GeHeHL.
bus, secunds d Grarillumis. Secundorum acrem
ab acuristimo; elt. quidem ille generis f.narmo-
niis 2690, (quippe haec ad 1944 FactoHe 1d
ciune lelquitrigelimamquintam: ad 2512 21
tem, sesquicarta.) Cenetis vero Diaconici,
corundent L,OI, (nam hac ad 1944 ractonem
taciun lesquisepcima; ad 1512, selquiocta-
ereaxed cor caipeoecS.  Teta pdis rirus X ros
CvDiGnO: aon I TE CrapuorIOr, n sd ZCCopa
Rer, I d ro darormer ExasV de avrcor nieras
 draipeor, 5xC05. For pd qd ero vor négur.
Bi T reicor Qucr, Y aurer B opisnor 2  .
nodEBdouor For de pieoor, eri p r8 erapuoria,
Srrsaneiepnor  de re charorins, Srie
douor AGCx, Y nySuvor 23 di erapucris s
ouvazea Bacerapror r8 dE diarevns, Eny docr.
Tor de er re recop uc, deurceor dro
r8 eEurars  Pbogsor NopeSare, dia r8 F aurlui
Deou Exorr O ev red charorinco Dyoi gd, neger
ext F et rco recopannio devrepor dro 28 etv-
72F8, NEOS F ouotoV M Y et FC dIaTOVINCO, n F 
5VE REOS Ta S uY.  ZWISa) du ro roIUr
Preia nereaxopda, nara cor enqueres néyss
Ev 2 gGCoTO1S a e uoiS F8TO15. Far qd cor per
ehvrarBs Y rere aX d coV1coE  D +B,
CV de Baporarss vara  drtro Néjoi x a
Fcr β15 rarrae pdis inod r Surecdebdquor
e95 ra Y a D u d. n reSErCON éoor) N er
50IS 2810I oeo ei devrepot do FBapVTaTCOV XC
N 2od 3 dGvrar dLecor, o u  erapuoris
iss  Esce a coli ravra ad neos pdo ra  2  S
motei Y Cireanosonnor Négor noS de 
ram:) Chromarici aurem generis, corundem a PBY Srrerapror 0 de r8 D) g roriX e dix5, 4
exit 2792; (quipre haec, act 17OF, eam ratio. civrior Es a V ai nai rcivra yd reos pdi sa
nem habent quam 256 ad 24. 3.) Subleripta
aurem haberur corundem nUIeTOTu jam Cx.
Dolicio; lic se habens.
a  ud Y emECdouor mici Negor Epos de r
a D+ B 2 enoydosr o dE rB REcouanNE, X a
io5 esce T aurior a  GB. ravra id négor ext rpos
Ta   a, ov Ta 5VS POS Ta S p Y. Tnozegeana de n i rErcoV Y ie qir En DeorS, exvou srcoS.
Erapuorior.
tt5 BEo Hyo pot br. le. B1 B
67d
aad
Nlarormor.
A
Cap. 13.
o oucos TH edest renocipd O, cis v’erra
edio CC X rENECV aTS  LA aNCV CV dE
7o15 20N e15015, 3 pdis rISTS WoemeaFcor, a ad ut
1522 In Acutum, pr aecedens
0
Eis Papo, inops
LecolaHNO.
25LL aP1B
2690. 4. 2t G1
XT HC
1944  D Hd
13L2, . P1B
t n
1792 a + ∞
H
si te
Marmonium.
Chromaticu.
Diatonicum.
2020(B15
2016]315
2016 In Crave, consequens.
B15
Zoppirex. Ira scilicet (quipre hoc rule) ue vel comparatorum alcerum (ve in Mulciplicibus) vel Patett
eorum Difterentia (uE IM SuperparEICUIATIBUS) liC veriulque comuns MCMICId. W AB. Era
recticui.
V. nas aurii. . nr aur ov. 3. n, Y. a AB. 28185. 6O. s idn. C AB
ogisaraj. d S. deest rd e O(O. si. sCV. vra. 5 ABS. ipisaraj. BS. einosc.. i G1O. Y. k AB. gdoggu
1CS. dec r. m Gl. X, reliqui d. n S. rv. oCKV. orvisnor. P S V. deest rsia. q C1O. aveghrois rois
S. nar. (V. - - 00- -. + AB. deest  avrar. V CS. imemSCiddg. F. F SiC aliquoties  pro B. Sic ITispari q
et d promileue Exepe ee seribune e proterune: (sed ex ex nostris mulei a ex au, quasi ev EE av.) X AB. deest
lL5. Y ade35 2e.
y 6S. quali PErDCLLIO X PrO D. Z 5. opn5. a G L. ist. b V. noin. c 3. decst J. d V
a5 3. e S. decst 3. Numeros aliquor in Fabella (nunc his, nunc illis, nunc omnibus codicibus, depravatas)
R V. reRcO
Y S. aina. Z AB. n auro
CAP.

## Folio 33 — 867984570:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 140 lines, status machine
aori
via
n
Ero5
uaen
pterrus
regor
acvis,
ries
aiss
1d0cr.
dero
crlud
oge
acta
7857
ut
3
0
opcor
e
Tcr
uoris
au-
5
5
220
tens.
25.
attem
10
AB3
uni 
dcct
1105)
C aP. 14
VI
A A R NI O N
AXodesG1G3 underear 7 Xle peoctor
u  C x ad oV EUUENEE
emnsracio, quodneutra Div
sonumharum, retinet id quod
est revera cm.
aurid ouvEsa I Io ZECOUaNNOV TTCCXC
0 ∞ + a V ZB ac duo5, 31
ioor avrois oier. Ka) NCOS 787015,  ENa-
rova aurs r pEoor ev enrsanc Noyc
ndes O, CKpENSS avrES TS FoISES Hava-
X 3VOS NaDO YO NEOS Ta Baporarcour
305, 58 pEos ouvisa) uci or. Taura di dy do-
NE TE NogiN nee WEno Y 2960)l
Bn nara  CndS Noy85, 2d Y Weo
accor ars Zoccns 8 28 xavor nata
ropinS 8 24W(CTI FO ECpCEAES. Oi qd ~ coNEi
LVerO, COntTA QuaM CTAE PrOPOLILuM
Cut ximus) ab eo consticuitur Chro-
marieums cecachordum: Numerus enim 2792
neque ad 13LL, neque ad 2944, rationem fa-
cic superparricularem. Contra sensus aurem evi.
dentiam, cum Chromaticum cum Fnarmonium.
Nam rationem sequemem, Chromarici ulitaci
majorem auditu perciximus quam sesquirigeti
mamsepeimam: Tremque, seguentem in Rnar-
monio, quae mulco minor cernitur quam in re-
liquis generibus similicer sitae, illis aequalem po.
nic. Praeterea, minorem ea ponit rationem me-
diam, (nimirum in rarione lelquicricetimaquin.
ca;) cum tamen hoc, manifesto, st ubique in
concinnum; nempe, ut, quxe in gravistimo est
magnicudo, stacuacur major ea qua in medio.
Videntur aurem hec, Criterio quidem Racio.
nali, opprobrium interre; quod, facta, sccun-
dum rationes ab eis expoliras qui iIlud EVENTuT,
sectione Canonis; non conserretur Concinnum
Nam rarionum plerxque, cum lupra capta
50t, 7 _ WeCicor NovcV, i Y rois amos omnibus detormararum, non congruunt modis
aedor anor anronauicer, con pae
5or rois m ousRoyS coIS ndeo  ev F pENCO
diaeis.  EOHME  i YOP EONoS rior cV, Nar
ecti 2 ApXVrr, crdeir rS pEr eiS pn puovor 2 avrd
ro crapuorior, aae CC 1d  Recopanner, nai
r0 charonmer, inareor uovocides.ed.
Raro dE Y AeNsoTEVON ebame u i r8 autei ACMLOXenum; justo majorem quidem in
XPCOpECLDHD, E ZEV TE TB uaNaNOS X, 28 iusoNS
diorcov,  COGEITCO pEBCt X roVS da DepSCV
exarlee crdeir Yi di r8 carovinos, NCC
veor Paropr ouoS  EACOdBUNCOV con
Ex ro ada EMdCiZ oca e . dum erit. Sed neque recte, hic idem, duas I
STE HeN, ioc ra reOS Te Baporarco Do
casquuara TB T dharovs, n9) T8 TOVIajS XpC
MaNS a pcC e (S TS XPCOICHNB ODVISCPEVS.
Aea idii on 2 Moso c05 Ea
reos x Fcv a D=B noici négor Buoe or 3
805 Y7 a D pd. Daea; Y do r ajodyorcos
craerar io ZEcouaNOV, nai ro cva euoO
F0V  qd enopdvor NSgoV 28 occon385 ZECOpLANH
piera naranap Sar 58 B emeno deb dous
Kaj Y eo FE CaQOVCO MNe Eropvor, Z ev roi
àoS or quoicor ’en à Rora noMco PaOvO
F dE XX v7tcS, 8d 870), 3n o1 ct H-
rum cum ab aliis Pythaeoreorum propemodum
melociarum comprobaris. Videcur irem; AI-
melum Grenerum, secultult Luenstam, julto
iorem elle; cum non tancum Fnarmonium
quod e aliis solicarium est,) sed ee CAIOma.
ticum, ee Diaronicum (quorum illud cristoxeno
Triplum, hoc duplum est,) non nisi untus elle
FOrmX utrumVIS, ab eo lacuatur. Secundum
erquialterius, inter se ditteran non nisi toni
parce riselimaquarta; ur nullam, sensibus Hoca-
bilem, laciant direrlitarem: julto autem mlo-
rem in Diatonico; cum cridenter appareat, plu-
ra cani: pront ex statim demonstrandis viden
Spilis sequences magnicudines facie inricem X
quales; cum semper percipiatur, media Major
2S HEOS HEVTAXN KaraNapCarojSV MB. quam altera: Neque icidem, quoll aqualia ta-
ciat qua gravissimo lono adsalenu iterralla
cum Diatoni, cum Chromatici tonixi; majus
Chromatico; cum Dieles, Chromatis mollis de
urique est illud Diatnici, quam Chromatiei.
ies undepiar aionogor F ayoco EunoE 
rercor loc  hotet sa Eno. ouo pe
CAP. 14. a AB. und iriegu. b V. decst coessron C AB. pundi. d 3. dn. e BIO. rui. f AB. Decst +
C5. enoscvd.. B S. enaas --, Bis. 1 O. deest r. _ 5. -- sa. lGIS. a mao. m C LODM. copegnoynadior
CSV. deest eo rais pestcoctars. oG L. --ver. P C. xnedos. q OISOV. aurs; r ABC I. 3.
16. K.  3. u ABSO. Enosco ni rerpr. (7 I. emos
V. OTO. d
2 S. deest 1d5.
ai rE qu
a 5. in 3 -- Yrc5. CO. sx igics de 3c r
or Nerors. K. Duros ouvr--. (in aliis ouvrirs melius abrist, nam vErumG
vavri
uan; omistis Darirs n 3 ronaiv.
constructionem nocacam videas cap. 15. lib. Z
S. moeEr) Ex--
S. viron
Ve duu
b D. CCLIC 1000. C V. 4+t 50S
Lator Benmacectal.) 5. ren
d Malim, pucit or _ Dlarira n 3 reauannod orvrrapdiv. Similem

## Folio 34 — 867984570:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
EL. AVDIT
P XOL F. N C
Ei F.
P
De tali Petrachordorum secun-
dum Cenus divisione, quae sit
tum Rationi tum Observatis
consentanea.
EF vero jam; quandoquidem neque ab
Lhis, ica ui sentibus Paristiac, divila Lie
rinc cecrachordorum prima genera: COnCmUE
ips ee hic terrare quod sic cum Concinnitatum
hypochelibus, cum Phaenomenis, consentaneum;
primis ee diritionum nacurae consruis lusge.
ltionibus oblequentes. Pro Lemmate autem
(ad politiones e ordines quancitarum) altu-
mimus (cum ex hypocheli primicus polica, tum
racione,) hoc omnium generum commune, Ni
mirum, Sonos, etiam in Pecrachordis, continue
Policos, rationes inter se semper tacere Luper.
parciculares; qua nempe spectant ad totius le
ctiones in duas aut eres rationes propC. aequa
les: qualibus (Sectionibus) determinati erane
primarum contonantiarum excestis; quae de il.
lic ad ternarium usque procedebane, ut qui
Tusticeret distanciis omnibus absolvendis. A DIa
Daton enim Unilono, de ratione dupla, (qua
Terminorum extremorum excesus aequalis con
Cticuitur illi qui exceditur;) limebatur, (in
recestione ab aequali per viam Diminurionis,)
tum rario selquialcera, (qua est Contonanix
Dia pence,) qua exremorum excestis dimidiam
varrem conciner ejus qui excedicur; cum racio
selquitertia, (quae est consonancix Dia rellaron,
qua exceltus extremorum terciam partem conti
net ejus qui exceditur: In recellione vero al
aequali per viam Auctionis; inde Tumebacur.
cum ratio cripla, (quae est consonantia Dia. pa-
Pon e dia pente,) qua excellus extremorum du-
plus est ejus qui exceditur, (quod ex adrerlo
est parci dimidix;) cum ratio quadrupla (quae
est Onitoni DII. dia Paton,) qua excellus exire
morum criplum tacit ejus qui exceditur, (quod
iridem ex adverso est parci certix.) A sensus
Fcei D nt) ro eonoror rei ro Dauo
por  n rero rerearepdum
D(QtEEOEWS.
Eee roi vuv Excdn ne 8dE 2 F8T0IS quo
NoredcoS F ajd jocor dinentus a reco-
 Din rav rreaxod cv Reea dcedi
avroi Navraoda chascorasus d x E   Y ep
pedcuor odDEocor i 2o15 Daro dotS anoNEo
Enopdvot F nGCS NO) NOsta DVO F (EC1S pCdV
Sribonais. Tipos napebave  3 eis rac Deods CC
raZeS Y B nNINOTITCV, 9 idi D apxndev
oDEoccS, nai S NEYB,  ROIVOV HaVECON TCV
Rocor, ∞,  C d Y TerGaXopd cor, 5oV EP. E75
DBoglos aei eos a MHASS SauoeiSS noiei N
785, 6oV uEXes rr  es duo reioes i 2SCS
ree 1085 ropicor ajs Eepatvorro  n et 2 neco
TcOV copPcovicor COX at CC pxet  retados
DdcerBo naxCi 2)a LO OUVTENCGOV auruS 
ocor Tcr chascoecor. Ano qd s dio ruscor ouo
Dcors n 3 chrodaois NhyX, nab ou n ree
Xn TCOV areCOV ion  ouVeSMN ZC LEpexOdcO
D idi 2 doro is o na aipcoir, d’o ninios
Enapebaevero negos. ~ _∞ nevre oouDcortac nab
ov n LCECOXN ZCV axpCOV, ntOV P WOELEXCI E-
pO  rcExOu 4  o dAreiroS, ∞ 210
oapcor ovpDcorias, nab or n Lcoepox rcov a
ApceV, TeoV nEC 1EX pere ( 18 EpExd
Ei ) XVd dero ~ ioirHEO a ZHOI, O X 7C
opaor O Nogos enapbarT. P 28 ascor nas
2I9 erre ovppcorias, nab ov n EpOX FCV
aupcor  duo noici cov LECEXO XS, et avs
Deod 28 = ijutor 3 uEe85 Kat o Tersa Tod aoS
28 dis 2) à nuscor ouoDors, nos or n ccoceorn
rcor aupcor ) recis noie CV eexodS, ev
avrideod nn TS TeITS eBS. Haes de F
duore
CAB. 15. a 5. 1ErO. b C. nor Era. c S. deest _gociva. a S. rs. e CKSV. decA n. fDM. dcest 
nanamas (incellipe, E perr sive Conorum ad invicem) hic verto quantitates (prour ab aliis, non dixe-
rim quam accurate, exponi solet,) Posaurem innuit sive quotientes, sive rationum denominatores auc exponente
Cdiritione investisandos) quibus indicatur quota sic aue quanta quaeris ratio, seu qualiter se habet cerminue
anecedens ad consequentem (puta, quoruptus ejus sc, duc qualis pars, _CC.) uc in Racionis apud Fuclidem de
sinitione, 3 deF. 5. (quam plerique haud Catis ACCUTAEO DErPEndUINE,) ubI n n mnmorra ces danda toiu qor
ett ea inter se Relatio (Teu Flabirudo) qualitativa (hoc ett, qualiter se habet hoc ad illud,) quae est secun
dum guorum: (Ducan quocuplum, seu quora parS, ecc. nili dicere malimus quantuplum, ec quant a pars, ) AF.
que hoc incelligendum exiltimo, ubi eadem reCUrrIE VOX nynnems. BS. ngar. i CKV. deest C, quod pamen
hic est emphacicum; nempe, non tantum Contonantiarum lonos (quod ponune omnes) sed etiam continuos
in cerrachordi diritione lonos (quod non omnes oblerrabant) in racione superparticulari constiruendos. Ouod
in omnibus relisiole obserrat Prolemaus, praeterguam in Diacono dironixo, quod, ad calcem sequentis cavi-
eis, subiunoic reliquis generibus; Polrem uc, ob spccialem causam, Ferendu. L S. ex.
 S. Erappevorro
hic addit runoa diro 3 ibv. KV. run deiocy dero S iors. quod, crecto, ex scholio in rexeum irrepHIL. n S. ouvisine
S. Erc. p V. Ecorpixd. qC. deest clavtula ry o intrerosrproi. sed in margine suppletur recenciori manu
CI. imrerapre, reliqui recte inireir . (CIO. adex -. Y S. HNaTD--
Y d. aCCA recis.
5
X C, 5. - 0515
tib
u

## Folio 35 — 867984570:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
cuuo-
pcter
ou
nEc
dcoedi
Ep
dot
pECdv
045 C
21de0
2
5GC15
reco-
ado5
70-
opon
Edce
110X105
na
 po
210
adi
Tet
191
aevo
20105.
ECoxn
10NO.
dine
inuIs
15
CHt
IBCH
pe
H A R M O N IC O R UM LIB. I
ouonorsions clo so ut ouoicos alte crca, pro emie lanco o
HarrcoN TCoV QV KauSro xExoua nium iridem generum commune quidem; Se
TCV TEICOV NEZED COV ENO HOVa oGa ZCY XOI
NCOV Ex aEpS l.8. . Tcv ido X nOXOV  EX
TCV, ∞ ~ 20(95 r BapOTOEC, duo ouvauPo
eea EMerlora Zveo r8 We5  oE VraTW TCV
anorrcer, 5o under rcor pegedeor pei or na
diseodas FCV NOIcor dO ouvaNDOHSECOV. Z8T CoV
Er rconcercor 3aspB  recoror Y Sirreror
Regor ~ A~ rEOS apcoV OOpDCoVaS, VoNIS EvESIV
cis Bqoeess noyes duo c reis) rven po
veos. IaNWV CC 30 B FOIBTOV, WC Na pSarOVErCO
quencem Trium magnicudinum, minorem sem
per eRe utraris reliquarum. Propria vero:
eorum quidem generum qua Spictum habent;
Oux in pravistimo Tune, magnicudines duas A
mul Lumpeas, minores esse quam illa quae est
in acutistimo: Porum aurem quae spistum non
habene; Nullam este magnitudinum sineula-
rem, quae major sic duabus religuis simul Lum-
PEis. Elis igitur praetupposris: diridemus,
primum, rationem lelquitertiam, (qua est Con
Ponantia Dia tellaron,) quocies licec, in ra-
tiones duas superparriculares. Quod cer dun-
ScoV r aurov recov EDCZHS Sroeicor, 8  taxaI Feri potest. AEque hoc, Sumptis quae
Shurapto, C& Pncums, i 28 Sers. illam continue sequuntur tribus Tuperpartieu-
20 pc Apot gd Y ErITOV, ECd per Saer ap
oeosi deis  emerread Exa O. ZW de Cne
sCo, o EseVaTO r de emeurco, o  enebdo.
p(O 2 A F8T85, duo psvoIS  eMOIS esqo
laribus; sesquiquarta, sesquiquinta, et sesqui-
Texta. Selquicerriam enim complet, adjuneta
telquiquarta, sesquidecimaquinta; selquiquinta
rero, lelquinona; e selquilextx, selquiseptima.
Post has autem, non aliis duabus luperparci.
e boa   oo cularibus comportam reperells selguetea
Laβ. 15.
SCCOS
et
Rogwv. E per P dy rcoV Ld MVOV HEC SEX OVT CV
Rocor, Exesdn puei 85 cion et avrois oi 2 is
edvos No uVaDOpCVscV NoIior, Cet
(pet ovas NOY8S FeV nero ovEVyicor 28
EESt Fo)  EnrerapOV,    enire pentov, u 2
EnEKTOV SDue =TOIS yspEvoIS aurcor Ni-
Jam vero, quantum ad ea genera quae SputitHit
Continent: quandoquidem, In HIS, FALOMCS PTa.
cedentes majores sune binis religuis MIu lum
Deis; rationes expolitarum conjugationum ma-
jores (nimirum, sesquiquartam, lesquiquintam,
ec selquisextam,) racionibus iltorum generum
praecedentibus adaptant; reliquas rero mino-
3015 CoV dE Hom G Enartovas 2875 sov E res (nimirum, selquidecimanquintam, sesqui
enmeren end.  CC F Emerorer, i r emedouon, nonam e selqui seprimam) urrisque limul re-
5015Y octaB T NotCor. LIVE) oEC n FS- liquis. Fir aurem tarum cujusque dirisio
Dro duabus sequentibus rationiblis; LUIPES
FCOV EHCGOV, hesiBEorS, HOFa C6V 2 Ero p 185 6V0NO-
285,  nqlaropercer avre rv eis rela ropor
trachoras
ejuldem in cria sectionibus: quippe sic Pe-
ZS decst opeios. a CSV. naxhavsusa. B Eroua Y recom rationem incellisit cerriam ab acutistio (OnO:
Potes autem media major esse praecedente; ut in diatono incenso. c Fnarmonii s Chromaticorum senerum
a Cenerum Diatonicorum. e ABOISVO. ReES. C DMI. reis, quod omnino recinendum. F (L. C ro roIrOI
uv. 8 C. 2018r0. hGIO. deest X, d C. i C. deest C S Ereurs, sed recentiori manu (uPDICEUT. X AB. - - +0
TAB. Eminar  per reminum u sed plerumque (ut reliqui) crevaros. Sed V. Fere LCMper entena: D5. m S. ENIExToS
AB. aAaS. 0 PrOnumeris 60, 75, 80, posuisse lienit in eadem ratione inores, 12, 15, 16; Sed eos habent
omnes Codices. p RSVO, ros. q AB - 10v. r S. deest i. (V. peil85. + R. ent re gd
eo rois. M. aenea eo rois.
7
YS. -- repar. Z S. E pooss. a C K OV. naccharopdis. b KL. Eri reia. Senus est
subobscurus. Cur, scilicet, in eria divideret hanc rationem, cum dux tantum deliderentur quae (cum praece-
dente) complerent Fetrachordi tres rationes. Poterat utique expolicam rationem, in duas superparticulares
prove aequales, diridere; minimos eam extribentes numeros duplicando: Pura, ( (verbi sracia) rationis sel
quidecimaequinex numeros L5 Ex i6 duplicems, UE RanE 30, 32; intermedius 3T Faciet cum utroris rationem
suxerparticularem (nempe selquierischmam ex sesquirrixehmamprimam, aequalibus differentiis, ex prope equa-
e8,) ProPter
55 = 15: 2dc09uC Z X 35 x 32 = 8. Ille vero criplicac; sumptisque, incer eriplo5 45, 48.
duobus intermediis 46, 47, rationem expolicam in tresparcitur (aequalibus excessibus, ec prope aequales) proprer
15: quarum duabus in unam reductis (42 x 43 - 48 -- 24) cres illae in duas receunt 33 x 45
indeque cum praecedente Z) habentur Terrachordi rationes cres Z x 34, x 45 = 8. Cur aurem has (quas cripli-
cando
elicie) prioribus illis (duplicando elicicis) praetulerie: non rideo, quam rationem innuic, nitL VE, SC
erium Ce
vetio, lic, vrravis reliquarum (nocabiliier) minor; (piouc ante suppolierac:) ouae, alias, focura eral
prope aequalis medix.
ab x8

## Folio 36 — 867984570:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
CL A UDITETOLENA
CaD. 25
crachordi rationes tres inde perticientur, serra. 39 X CFr recis Ny_SEydy 2S FerCaZdS TEV
eis dittereneto aequalibus, rationibus autem pro-
pe aequalibus, alalibus urique ue sine, tieri
non potell.) Primos itaque numeros qui ra-
tionem faciune sesquidecimanquintum, (nimi
rum 25 et 16,) si criplicemus; habebimus 45
der dornciodas rcor edi LcEpoco rydco
dIsCOV, FcV dE NoYcOV eSCOV Ex pon duvao
iscor. FYS pd gd RECOTSS nVaS apdu i ex
C 48: mediolque inter hos, cum difterentiis coarrs EEopd B Y pE 3 Y  sub  56
HeVTeNaIdENaToN Neya dn 2 1ECC Y15, 7
aqualiolsu 46 et 47. Cuntresue fatto Mlimerus abtcr,  10aS EpOXaIS, Y p5 CC Y p C rd
Erapusrior.
Enarmonium.
SHirecro.
ness empoeior neror pors dE r8 p 5, rpos pdis
Y pen. Y EHCIHOGOTeLTV reo5 de Y  E. 
exrcosae noconor o pd pocte con  endnoge
superparticularem; led lolum numerus 46;
(nempe, cum 48, sesquirigelimamterciam; cum
45, lelquiquadraselimamquincam:) harum nid.
jor (selquiriselimatertia) erit (propter suppo.
siciones inicio politas) proxime jungenda Lel. Tetr5, Ha ras eaexns odio5, ouva pd
quiquarexe; reliquaque (selquiquadras CHIa. b5) rus emreraprco o de NOIOS lC emreosaeq
X3 2 t X AcdBB H aOTCOV, CV 10C5 rAdEPO-
XaIS, m Y Xn CC  F X D an o odi  d pos
30. lel quicecimam quata, e LB etquBI. nm reos Y edi a, r emmosaxsonardenaror neds
Apcduae vaenaensr.
Chroma molle.
Stirecros.
47 non faciat cum uerisque extremis racionem n dy p  uin nisVTOS nEOS aipPOripSS 28G 
quinta) sequentem occupabie locum. POrrO; noGo O, F eroudvor oupconnpesod Nezev. Ha
primos numeros qu lalioem taciunt lelquino NV, 185 H 185 notoraS apiDOS Y CMEVaNI.
nam (nimirum g e 10) criplicando; habebi-
mus 27 e 30: atque inter hos medios (cum
287251 F. d 3 F 1, TeLCaOaDVES, ExodV F
ditterencts XGVatIBIIS) 26 ∞ 26. sC Mtterus
20 nod Facit cum ucroque excremo rationem
superpacceularem: Sed 28, taeit quidem cum ap POTEP~S F85 apeS S noiet Négov EmuoetOV 6 d
getimamleptimam. Hic erso, LelquIGua, PID. de F n Cs t emtnodéC douor cis x narraida  ovre
ecd P per re Emmepnco,  Erscos apcoxaudé
HarOV 2 1ZONCin dE, nara t en ou vor tonov
 emgrocD ebd quoV. QuoicoS  ZBG HOISVTAS Y EEC
dopcor nogor pcorss op Bp1S5, tiV ZC Z  F .
xime jungenda est se squidea alla; e ie.
linquenda, pro loco seguenre, lesquiriselima
septima. Similiter; Primos numeros qui ratio.
nem taciunt sesquiseprimam, (nimirum 7 dc 8,)
7P1E0
c5. n. a AB. F iour 3. e K. 3. S. decst. fS. inrurenartngror C tEnaidina or, Perperam. 5 S. decAt F. B C10
deest di. 1S. deest ein. L S. un. VGIO. Y d ry 7 Sbna lr. 5. 7 eva ter C r dina. P9. Nempe, cum, pro literis pu-
merabilibus, imperici librarii substituere ausi fuerine intepras voces; ordinales pro cardinalibus, ex vice verso
saDC SuBCLIEUME: ut hic aliquories. P.C similicer Caere Deccant, ubi, abbreviatae vocis, terminationem respi-
aderE COnANTUT. m C. H. i AB decst Y. 0OL. ouvnr Vor. P AB. decA i. 9 GL. revoheu Hlor. Y KOY
515
A115
era. F
ede rlor
erer
poridin
3
arii
Et

## Folio 37 — 867984570:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
a
ado
g
Ha
v
+
epe
Pos
edc
n
ade
3IC.
Ciap. 15.
TIA RMONTGORUM LIB.I
erconabtaarres; EEou Eu a i Y X d. peoss  eriplicando, habebimus 2F et 24: alque his in-
aozcor, et su CpIS, Y Xβ CC  + x termedios (cum difterentiis aequalibus) 22 8
rE DE X Y un noISVTOS ApoS auDOPSS T8S a
RpSS ExCOCteV Negov aMa oVS +8 X B, Xpo5
per Y X d, emerdexaror rpos de YXa,  em
23. Cuque 23 nOn FacIAE CUM VErOqUe ex-
tremo rationem superparcicularem; led solus
22; nempe, cum 24. Tesquiundecimam; e
cum 2r, Telquiriselimamprimam: Ilic ergo;
nosduovor ouvo PHo=) uerxarraoda roemeurco, selquisextae, proxime junsenda est sesquiunde
 EmerdEaS o de Emnosiuor t eroudor cima; locumque seguentem occupahie LeGL
XpCopIC ouvTOrOr
Chroma intenu
Siecros.
TCoV F qucor x erapuovrer odos de S c’a ep e
r ouvroEPOY, Cn aurs, nora o dqyo, Z
NECoZS S aNaNCOTEPS ZECoaroS, = ene 13
SUVTOICOTEeS, C95  EDCEHS F a ’urcov  ∞9
roVEXCN panancoeY PajvE) aDoNS,
pcicora  iysdor Exerra Rogor, n ouoe
ra exartoro. 20 us ouon dedvor rer xd ov
Ex S EmTErapFS i EmdNOGOTeITS  EnrEd
nocoeums coegon bap Tu crapporico uel. ∞
ouondepvor ex S emmepnSZ EMTEOSaPEONaI
dexcer_ n emdnoD EdoS, TW UANANCOTEOC TEr
2ot naj ravra ra 2eja rerea x0ed a, nomoi pdu 2
xocor, 2 re Y CM. 55E, ni o Y Nd. et X H
Erapruorior.
tem minimi haec eria simul Petrachorda con
tinentes, Tunt; communes quidem extremo.
rUm, 106260 8 F4168O: proprii vero le
ReEoa parenSu.
Apcouae oruororor.
cundorum
95s. nt. soL 206260 MI. 1oE 106260 NI. 50E 206260 Acurum.
(Mir. Bcou 432825, M.B. (416
S7et HY
672 15
675
127512 N6, 3D0 123070
6 1a
Mg. ux 138609, MI7. 5X. 236620 My. 1ou 135240
6 pc
 
o na
Capb. Nd. ax T4168O MS. aX7 2+T6BO MId. aX7 141650 GravO.
Fnarmonium.
3X35 X 45 = 3
Chroma molle. Chroma intensum.
Ex 1X33 =3 3X H Y3, =3
E_GCt ronV. Kantdn pCINaNOO per es nv selimaprima. Tamque; cum genus Fnarnto.
nium sic omnium mollistimum: Sique, ab illo,
quasi ad incenliora crelcendo ria, per molluus
ZecopaCOV 20 dE duoneen enten
BenC majorem; InCeNSIONA VeTO, qua MIIIOTCUI.
Ferachordum ixicur illud, quod ex TeEguI-
quarca, lelquiriselimatercia, e Sesquiquadease
limaguinta componitur; gCnerL aMMXIUS Lnar-
monio: quodque ex selquiquinta, sesquidecima-
quarea. ee lelquiriselimaleptima componitur;
Lelguiundecima,  lelqniviselimaprima com
Chroma primum, deinde per Chroma inten.
Eius, e sc ad ea continue quae sunt Spissi va-
cua seu Diatonica: P’ague, unirertim, apP2.
reant molliora, quxe rationem praecedentem lla
CAFGIMaLICO MOMIOII: Guodque ex selguilexta,
78 n EHEVDEKATS I CMEIKOGOOrS, T SUVOICO- POnitur; Chromarieo intentiori. Numeri au
repco Z xecoaor. HeelexXor de a euoi neco
626
IS ACDTAVOTIS, pa ractcor 50Ed. Madicor yrB. Aazactar Ccon. u ML. Maeradtcr Lrn. paractuor ypo. za dicor rud,
103ad
DoB. Et similiter in subjecta tabella, paegactor 50Ed. Pajuctor Lp. _C. L’ademque tabella in C V. ha-
meros (uc vides) ex caleulo (verique vellis is)  ut t labella retereu
(5. decst r. + CSY. _ pin. GTO. 3 o inOSS reirS pin. u C 3. CM G3CC  roV.  LDV.  r. y 3. Paireea
ManU, nOEatUE defectus: indeque A. reSIEE In TCXHIM. COTVO. sUPer M (myriadum nOLAIH) Iuperne po
dirur, (myriades nuerANS) quod c3O (E POCHCHS contulenS) POsPOnO (DunetO d SeqUeMIOI AMHHCLLIM.)
AB. C sca -- C cx - -. S. deest C ens id. a M. -- varan Bi5. B B. deest ineurs, sed in maroine, recentiori
Ec siumiliter in sequentibus Ad. AY. ECC. Similiter tere S. Sed pro M habet Aguram ex ps detoMHatat. 6054-
inus, quali haec nihili essene, omittie; miltenarios, cum sequentibus, solos apponens, ex quidem depraratos,
2825, 8600, ecc. AB. pro eisdem ubique substitmm zador (rocet e mhili) cum requencibus nume.
betur. Uienque in CO. quasi ex I cranscripta. In 5. cabesla minus est dePTAVAEA; dCPTaVata CaHCB. LBO BII

## Folio 38 — 867984570:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
CL A EDII PTOLEM A I
CaD. 15.
cundorum a pracedentibus, 232825 et 1275F2 1do, d de rer psi dd répcor 2o rcor 1y 31dcov,
e 12397O: Terriorum, 138600 e 136620 e
225240. Prant habent adjectae deleriptiones.
Ouancum aurem ad ea genera quae Spillum non
hrabent: cum praedetinitis consentaneum lic, rice
verla, Minores rationes, carum quae ex peima
Tesquitertia rationis diritione (nimirum in bi-
naS) provenerint, locis praecedentibus appo-
nere; eilque conjusatas majores, ad cundem
modum, diridere in duas sequenres: C’omperta
aurem lic, selquidecimaquinta, omnino inido.
nea quae locum teneat praecedentem: (si enim,
qui reliquam, sesquiquartam, continent, nume
OTE FCV MIY. BCoHE, C_y o rcor 111b. GP1B,
C0rV6. Y DO TCV DE TCIECV, OTEFCIVMIY.
nX 2 d FCV MIY. SX X,  COTCVM1Y. E6 p.
cos Exson ai araze a Pat. En dE FCr C mrC
Qucor cxoNS)o ZoIS coCde OIS B’orroS, is
285 per  Ena Tovas TCv Cx D NECOnS na eis
duo 3)ateEOCCS To EmTCLTS NSYCOV aVeSTCNIV.
 Fcr irouercor ndevas toncor 285 de uer
Coraes rCdr ou uysrrcor avrois nara D)gesecir, 
aVToY TEC7OV,  (15 285 d10 TB5 EHOEVSS. O uev
20S triplarerimus, nimirum 4 de 5, uE FaCianE EMIHEVTEKaIdENaTS  eie ONC) un duvars con Z
22 8 15; quibus incermedii cactane, disteren. iy sudvor emgeir Lono FdV yd F85 noISVS a
tis aequalibus, 13 e 24: non tacier quidem es DuXs Y ROIOV I EMITETCETOV, =8T est Y d x
r3 cum ucroque extremo racionem luperparti
cularem; sed 24, cum F2, Telquisextam; eum
25, Telquidecimamquartam: quarum neutram
licebir in loco sequente collocare; utpore ma-
jorem tucuram, ca qua in praecedente; nempe
losquidecimaquinta: contra cum iplam sensus
eridenciam, cum inicio potitam racionem:
0Y E, P retCNaorscop NW, va 2 noinscio
 1β 3 Y 1E, (C pEODL HESCOO HaF IOUS L EpO
X45 oTE 17 3 0 1d. 0 per 17 e5 
72p85 285 ExpX5 S nood Négor émpsecor, o de
2d, AEOS ueV Y +B, EHIEHTOV, NEoS dE Y 1E ex
reosapeonardéxaror cr sdérepor exxcoenod ndevai
Dispolita rero, in loco praecedenre selquisepti. Nara r Exouvor rinor pei Cora coocduor 8 nara
ma; qui reliquam (sesquisextam) continent
primi numeri (6 et 7) limilirer criplicaci, ta
eient 1B ec 2T: mediis interreniencibus (cum
difterentiis aequalibus) 10et 20. Cumque ex
80 non FACIAE ITCTUM 29, Cum utroque exIre.
mo, rationem superparricularem: Ped 20, Cum
28, Telquinonam; e cum 2T, lelquiriselimam:
harum itidem major (selquinona) proxime con-
jungenda exie selquileptimae: minorque (PeF
quirigctima) sequencem occupabit locum. AL
que ad cundem modum: polica in loco praece
dence, selquinona; li reliquam (Pelquiquintam)
continences elt  es 6, triplicati, Faciant
25 e 18; mediis incidentitus (cum differen-
F ipyScvor, TBTESt S Emmerendenar  De
re  evaertar aurus, nas r EGa eXHS Nerov. Z8
dE EmeodouS raNSquer Nar T iry or tonov
ot Y ROITOV Nat EHIENTOV Y WEIEXOVZES apDu
GCTOI, d TE 5 net o 8, 2 TLCN aOrAADEVTES
quoicos, nos08or F in Nat F M a ueocov ev ioc5
2 VEPOXaIS D NapSarErcor _ TE ED nat T8.
a per SV Td mN 3 noiod nEOS a p DOFE85 285
CixeSS EX ISpIOV RegoV, o dE X, neoS per Y 1H
ExIEvaTON nEOS dE Y N a, C ExINOGI con a
poicos o per uet cor nat éxievar O ouva Diocruy
reo Exrebdouco o du enarcor nat  exnesos 
eiis aequalibus) 16 _ L7: non Faciet quidem Enopdvor oquronneciod ronoV. Kara B ravra dE, nad
27 Cum UIOque extremo, rationem luErPAT. TS EHLEVEFX raNSOuErS Nare Y jy SperoV Lonv Éar
ricularem; sed 16, cum 18, selquioctaram; oi Y Roror nas einepuntor EExovreS apipsi dE
305 retronaoracderres, nomo coor Y LE _  rov In, pes cor ex locS VnEOX atS  VeVTCON, F8 FE 15 3, 28
S a peV TE neoS a Poréess FS ampYS L noioS Negou Ex IpcoprOV 1) 15, Xpos pv For in  ex oydoor
po5
MANCNOV AatOVOY.
Molle diatonum.
6recrO5.
45. decst 3. CCV. CY, quater. FDM. ontra aj. 8O. deest orros. B GI. encrivs. 1O. decst E. K C. In
lS. ovnrerrar. m V. ais n C KSVO. Ex seione d--. 0 6IO decst r.
C
caerci mas. AB. deest o. Y S. ramner -. u V. male éreegav. X GL. ei ex re. L. Cms
inserie roxor cum subincelligatur nozor. 2 5. --douvres. a 5.
our
5. --oco pd.
rS
y 5. perperam
B Ol. noerram reliqui omnes daps-- eodem
sentu. c 5. ervnocimm. a V. cs. e Cl. 50. f5. monorum. B V. raira. B AB. deest r. 1 d. deest pd
 ABC. emior --, bI5.

## Folio 39 — 867984570:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
lcor
B,
A1Y
evco
NW
pci
uer
10coot
cdepo
eD
emt
devat
nasa
t
piuoi
derres
iat
85
6
hocru
+
ut
ear
31 dE
18
Euo
 pes
Cap. 15.
A A R M O N ICO R E M LIB. I.
Zuvroror Dérovor
Incensum diatonum.
veos de =LE, SHIEVNaIdENaToV. Ws Z ToV Ui cum ZS, LelquidecMau GuMaM: adeoque majox
pecieora  Lemydoor ouvaE ZE EVVECO or (jux est seGur eric sesquinona proxi-
d Noiror noi E rreadearo EDa e r
EnopCO 1oCo. AMO WCO ZSZCON MaVECV, Y Noyco
lo Ex oydoos cpn) nal avrov  EiexCV ToV LovoV
ex D xyS F dun  NECOTCV oOuPCVO 8
sequenti Loco congruet. VerI aHE Hlac om-
nia, ratio lelguioctara per se compena lncon.
Finere Tonum; (ex auatum pIstlae Coulo.
nanciarum excellu:) quam gutac OpolteaL
nara x einejor re x, avarnaior, opcinoroS C FoV (cum ut racioni congruum cum ACCCHAVLII)
ysvo Exaeir ToV, TEr É( NCOS auTOr
praecedentem itidem locum obtincte, conpuls
ouvanou  F (InDEVA FCV EKIOCscoV vou ipl qua POX ausace, Gan u
ToNAPSV EF arS ToV COV o pdW EXIevaTS
Ddare oornus auri nara Y WCeK)erl
DIaipco b DEEH ADOM CoNEN S ZSTOV pci
duis pude rons ooralonde avru rov denoinon
Derparticularium nulla cur spla CoPICBH ACL
quiterciam: Fc quidem sesquinona, jam ante ct
dem conjuncta elt, in diritione modo expolica:
at sesgniseptima, nondum. Ouapropter hanc
etiam eidem, loco medio, conjungens; rell
quanque ad selquicertiam, qua ett lelquirise.
disoouer p orco. Kavrachae sn  smaleprima, reguenui loco buerulo. st
Meovo urenaenor xleirevor.
Medium molle diaconum
me conjuncta; reliquaque (se squidecimaquinta)
EIS ZOV CHESLTOV, 287151 20V Ex 1nod6d oor 2r
A angAXoS eo p Fcar i SpuercV Noycor X he TUIIu, (Prout praecedentium rationum
peo ooepter Ter exxopoV ex XS enCdous mashes exisunt,) quod ex sesquiseprima
PaNancO XLaTOVIUCO Y DE OWIHDEHEVOV EK TE T8
LHIEVAES CH1OnoYdOS E TS EHLHENTEKaIdENa
lelquinona, e selquirigesima componitur re
trachordum, molli Diaconico accommodabimus:
quod ex selquinona, selquioctara, es sesquide-
cimagunta componitur, Diaconico intento:
quodque ex selquioctara, lelquiseprima, d seL.
TEr8 570700 18 En Sdos C r8 EnirocdeS quivigesimaleptima componitur, generi quod
dops,  pta COS TS paNanS n, FBOEVTOIS, I Guoa  
2 F8 Ex vevar X C l r8 ert 11950 cegoes. l oper rio
78, 2 oorrevc 3arovinis ∞ de oorrde ueror ex
mau) eo quo canti AE illius locus prXCC.
nanderri ob av CvNorcoS roriotco, 3) X u quod Conmbde rocetur Tonicum. (seu 20.
de na) Taba ra reta TET CXXOeda RECorOI 
XBrV Civas FoV. 18VV av FOHOV. LEfC2801
dens. Out autem  cesa  CCcact-
ad Compiccn numeri pruni, lunc; com-
es Quoi novet pect ut anpr  tr munes quidem exTremOrum, 504 et 672.
Proprii
IC. decst o. m AB. excr. n L. dcur lar. 0 V. roncor 177 - - . p AB. p 787BF c - - . S. pX av r ot et . -. gCl.
IAB. declt 8. 3. deelt C 5 inordiv. v V. decA st.
x AB.
eo red. r AB. 3

## Folio 40 — 867984570:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
EL AVDIL
PTOLEM aS
Manaxor Se rovor.
NSOOV pCnanOr SICETOVOV.
e
Molle Diatonum.
Euirrobor Scoeroror.
67 12
Cap. 15.
504 Rurum
160
L0B
672 Cade.
Mecium molle diaton. Intensum diatonum.
proxrii vero secundorum a praecedentibus, 5.76
e 567 e560; certiorum aurem, 640 et 648
e 630. Pront habene adjectae deleripriones
Quod aurem non modo Rationi consruant prae
mista generum divitiones, sed e sensibus sino
contemtanex; licebir rursus percipere ex Octa
chordo canone, Din palon continente; Tonis,
uc diximus (cap. 8.) accurate examinatis, tum
respectu aequabilicaris chordarum, cum aequa
licatis Conorum. Factis enim actribitarum re
sularum lectionibus, prouc exigunt cujulque
generis rationes; e consticuris (his contormi
ter) Subjectis Magadiis: cam commode apta.
cum erir Dia. pason, ur nihil quiequam sic quo
percurbentur etiam qui line mulices peritilli.
=0 X0β idiet de Ys udsi dd ripcor diro F i-
adicov, o 2 r Tcr D05 (C 0 7 DE
17DE
 dE TeLTCV, d ∞ 2CV X p  1G O TCV X p n CC d
FCV XN. A5 exsor ai naraze a Dat. On de 8 x
EtRogor exsor psvor ai coeoneiuvas rcr vocor 2a
peois, ama i x F aicdjocon oup Davor Eeu
a naravoei doro 3 Aa narcov WEiEXOVToS ex
raxoed8 naver 6) ane, 6Qpdicor rcor D deglcov, i05
eirou, nara re ras ouaniras rev xopdior C
ras iorrorias. TaiS d wodias rcv  gnde
adcor  navericor nararopaeis, angnsdcs rois
EP exaisoo quss negois ouvamna disadicor rcv
arodicr paradicor 8TCS E ∞ D)a 
mi; quin porius, in hac cirea aprationem lyn. scr  qpuosdvor, iis und’au v roxor en 
caxi, naturam admiremur: Quipre cum, se-
cundum hanc, cum ratio Angat quasi ee eF.
Formet melodix conservacrices difserencias; cuir
Audicus quam maxime Racioni oblequatur; VE
Dore, per ordinem qui inde et, eo adactus;
atque agnoscens, in lingulis, quod sic peculia-
Xirnocu cov pexoncorarss ama uoad
nar rn coei e ipuosduor ouvraha + Duor s
edi nar aorlu Niys conarorros coavep C 24
popPrros TaS B scormaS  penss Da Does 
 dE arons nddaexSONS CoS EVI dNIG_ TEO No-
riter gracum: Ouique hujus improbandxe par. Yco, 2 d rd et aurs raE Sreos XaNe
ris auchores tuerine; neque diritiones sccun- pdns, CC x oineior  et enaisc5 rev WeDe-
dum racionem ageredi per le POtuerinE; ne-
ecoV EMIINCOKSOnS TcV Si  WEGSEVECN 
que sensi patefactas adinrenire dienati tue. ToISTH N pEpSS Karagcv, pse di aurcir
rint.
P rjs cvnogos 3_ lecocon ex 1baner duonder-
FCOV, pr 2 TaS Ld ris aiedorcs EuParCopdas ardeciv aivouvrcov.
rIoL
x AB. decst o X. y AB. decst id. Z AB. decct X. a 5. decst C o  XHN. b S. nararicr nameton. 6 
n ris  aerus. d Hepcerpdtio aptacum, runed. Ouippe upuicu aptare, pallim hic occurric eo senli quo nos
dicimus to tune. e Sic RS, quod plateto. C. V. nar. ABC IVO. Juypavas in C. sed nulluut steponcet huic a
adeoque male dijunctu exeo a Bracedence. Il nad Thocentyes) manm quam noin, hoc ett ny ad
4B0eor.  CCL O. orohon. Lt ee a MeteaS reales; quo lenlu oup, ou
sieus Non Pol Cbo lationes tasus   CPaldo alC Au LOIIeTC.
f AB
nocparom Occurrune, cap. 9. h6O. ol. 2CV. era. k AB. dcett er. CL. Enas n5, meniaole. ABLS. Eyg
(nCLBC9oPaIS.) C. 2N4501S (Gua LCPC) el GuOU aGCadO HICTAE En
Etum os. in CS. coessaram, eodem senlu. Aristoxeneos nocare videtur; Forre et Archytam, sed priores po
eum. n R S. puidus, ex forte melius. 0C. undb. PS. deest rais -- dum Verrav. q CK V. sus (netpe sau
piots.) reliqui ru quali dorus respicerent. r CV. ippaois opias. K. -10s. reliqui, - 102. sC. nareum ve seritus
CAP

## Folio 41 — 867984570:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
et
2)a
Eecuui
de
ui
218
lanee
1004
adrct
oyder
Teor
maB
senitu
nod
CAP.
Cia P. 16.
FT A R MIO NTGORVM LTB.I
TIoor  bS+ Ia On sESCCG TQIG aLNON15
duot sint genera auribus macis
en ny TVa.
AL adi 501, 7 Cndidicor Qucorue 2a d
Naerorina  mirr av eiporudi ocvi du F
angais CoEt Ob quoicos Xr ∞ evaepioviov, 37
I ELWILANNCOV ~ pCCNaNOV on S a Z aipot
1015 0630 CANNOIS Y nd cov S onaex et d
avr5 et Fn e95 ~ pananor X4baot, pexes
Pote latis habenres, vetlus Welle progredien-
idu erra der eo rn nEoS F PMancorceor odc nn
30 ) erraosa  ex rn AE CS adt poV
3  ocvrors ZEcoparOS daaj.  F0 qd nonvov, c
dhoet Ceraj 3 co5 n 3 posnans Duors vees x S ouv
orS, Nar 2870 HECGSHy ∞  6. aexepdvo
concrua,  quaenam ea.
Y) Erum, ex generibus jam expoticis; Dia-
tonica quidem omnia experimur auri-
bus congrua: Sed non pariter, vel Lnarmo
nium, vel molle Chromatieum; quia non ad.
modum delectaneur modis ralde Tolutis: ut
do, Talcem au Cucoma Intentum pervenire.
Spictum ens (quo quati Mollis de Incentr
natura aluitur,) in hoc genere termi-
naTuT. Hinc Guteeta incipiens, in TranSItu
ad mollius; ibilem itidem detinens, in iran-
 dd Iarentius. Praecerca; quantum ad 10.
Kai Ert, vera rlus eis duo noyes S onS TerSa
Ey5, dctNna NogOIS TBTESI TCd TE BN HEKTCO H9)
n rC ExHEdO olxa 3) atpBor  onl TCOV
enedia, coeo Dopeeraro Daiver) 5 a0 tS C
Erreor nus Be 6 oppecopdiois dto
75 Ed 4 785 10crn (45 P ouvtscpdnS 2 EpE
netas nat OROSNOS  erxS éa po DOpO
ouvra 15 rod ∞ TEd pCoV, 5E ∞ pX75 et5 28415
C6V e1585 N0Y8S HIaseEDEVF O, ev ioaS 
delumitur ca, in Bot scre, ad eis rationibus
quae ad aequalitatem proxime accedune, lunt
que libi invicem proxima; nimitum lesqui-
Texta, ex selquisepeima; quae quali Basa c.
isitur, propcer ance dicta, tum auatus videtur
Sratistimum; cum de nobis tuggerit aliud adhue
qua lecundum aqualitates sam constituta est;
e dispicientibus, siqua haberi Potele, ipsiuS
Dia tellaron sraca compolicio, sp jam prI
ma vice diridendo in tres rationes plepl. a Ga
au inccoxais. Zuon deaor pii id i x lroiro les, cum aequalibus icidem disserentiis. Lale
3e, o TE Eiera O) NoyC, nae o Emdena- CnII GenuIS ComponinE, ratio lelquinona, lel
0, o Exterdenor O rercnaoracderrcr fudecima, e sesquiundecima; criplicatis, ut
opoicos zer ecorcor denruurcor  aeucor 
Sis e, toV, i onocvrCor GV idi EDCES 
p13S Y d CC 5ov  n 5ov 1 0 _ 5oV P.
Xopd 8 roulio, 5015 Eygurarco ∞ 10024205, y eDe
tius cecrachordi in duas rationes sectionem;
arpaer rEpoxliv.  AVro X 3V, ∞)∞ 70 c vidunt tocum extremorum excCHU. APTum
785
Senus: L’eltimantious mrge ab ea concinnitare
ante, Plun numeris rationem selquirertiam
indicantibus; exhubituris numeros continue
sequemtes, d, 20, 11, X2; rationetque icidem
continue
CAP. 16. a GTO. eioi. B C. 3vec. C C. exrhnatiar. e ABG IO. narrae cop- -. e AB. d. fS. - - 0r. 53
vaert. B VK. avroique. AB. avraputa. i C TO. rovais, reliqui ocvrirs. F. sF quidem, 25a  TOVICIOV, NOMEN GCHCTIS
secunidum Aristorenum; sed non secundum Prolemaeum, cujus hic genera recententur, ergo retineo ouvrins.
CSV. io re. LGIO. d. m AB. deest nd. n Aiga nOn exacte, as ioas Led es naeiou, in prope aequalia
odeo. PGT. - - 1oc5. 9 C. - - Nia5. K. ExCEA--
p XO
C. in5. (ABY, 2018TOV. F V. deeA ny a EnverdEnaroS
S. Y irae u C r deng. Tor, ny crdtra Tr C dudeno Tor. Sed potiores hic sunt numeri cardinales. Pro-
cessus aurem hie est; triplicatis 3, 4, Crationem sesquirertiam indicantibus,) Hunt, 9, 12; incerpottisque 10
(X, habentE 9, 10, LF, 12, continue sequentes nuneri, qui eapas ee rattoes Col X id
y ABY.

## Folio 42 — 867984570:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
GL ADDTI PTOL F M . Y
RIrOVON duaNor.
Diaronum Aquabile.
BHIrITOS.
Aud irre. Dia pente
necionO
Cap. 16.
17817
contitue segnentes, jam expolitas. Praepositil.
que, hic seldlem, majoribus rationibus; habetur
aetrachorcu, incenso Diaconico non ablimile,
ipso camen aequabilius: cum, per se quidem:
cum, adhuc magis, s compleatur Dia Dente.
Ouippe u, cum lono praecedente, connexa
Fuerir Ojunctio (seu Tonus Disjunctious)
rationem saclens selquioctaram; etticiet illud
aequamacto peculiare, non jam per tres cancum
excellus, led ee per quatuor; rationibus con-
 EDerS Ney85 285 CxndcX5. TporaosCoB
 rarraida Y pc Corcor Neycor, ve) rerexo
Der, 09 10 ouvreror D)atormer, Y quancoropor
excirs i nab avro;   ent paor em ~ r8
D4 nevre  oopronquevorco5. H id rco iroadica
Ddoglo ouvamtordin  2) al A E15, noISO_ Ne-
gor enoydoer, ConEn cEI pesraS raS rpeIS VnEpe-
XaS amp Cer so rus ioem 9 ichor, ama
naj  Wei ha5 etiaC5 WOEIEXOMEDAS NogOIS
2015 SCES, Do r8 en7des pex es r8 C Buer-
rencos comrinue Bibkmis, a lelquioelara au
NIa maocor
aimduiore
sta E. idone
Dia cessaron Tonus
Sid S. Srecro
Matessaron
Dia pason
 10= 6(= 3) X 9X 16X  (=
Ddia. ressaron
Dia. pente
selquiundecimam. FaClUINE ISItuE hujusmodi Sexars. HoISOr puer SV 1o n ∞o12 rov De nuo civ ~
Dia paton, media incerpotica disjunctione, hi X)aCcEccos pons nduerns,  necoroi T apidpucor, o
numeri primi; 18, 20, 22, 24, 27 30, 33, 36. 1n, 2O X,  3GO  B, KaI O X d, 2 dH C, NaIO X,
Sumpta vero, aequitonorum, secundum hos nu-
mexos sectione; comparebic modus quidem in-
expectarior ec quali subrusticus; alias aurem
2 o X Y, nat 0X5. Ty5 ) si aurcor nararons
CMNapeBarOErS, Es rCdr ioDTICV, ZEVICOEpO
Catis pratuS, et maxis adhuc auribus accom. per ncos vat  argeoinsrepor idos vara Darnorrus
modus, uc haberi despicacui minime MCTCAEUT, cvesonvES ’amco5, ai pMer ovoura
dor Z anodis cos pin decrrcos av naxoea sivai
D9
Y ABV. PErPETAM uanampor. 2 5. - - 102. a GI. decAt in. b5. - ocar. C R. norv. d Aia Ed Ess. est tonus ille
disinetiruS, quin duobus Dia-TeNaTON GISIUMCHS INTErPONCS, ComPIet (cum iIIIS) BIa. PalOn. CC. I
i
aderq --. 8 610. 141r0 - -- B C. 5. - - 3r0. i ABCL. - - 205. k O. deest C o n β. l S. - - rencur. + R egula Grar
maticales, de Accenibus, docent, Geniciros Plurales secundae Declinarionis esse in uleima circumAexos; sed
exciptune hatos à Nominaciro lingulari inia; adleoque scribendum Foret oouparicon ouogiar iorroricon, _C. Sel
omnes codices MS ex quibus haec edimus, quasi communi consenlu, habene ar quos icaque sequor. Ooc
cum lxpiIS Occurrat; semel esto monirum. i ABS. aysinur. n BIO. d irvs. 0C1O. deest ar.
ite
eue
par
11015.
u
1
HONON
pebMe
90
rote
uvrot
Id0c
vn
idcor
Vd

## Folio 43 — 867984570:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
duc
1e
eope
eiqe
repe
ema
03015
rer-
e
CdP. 16.
g P X  +8 pC 85 4 13) OV, na) 3)4 x 7
MENCOO COn EnDICI F ajo dOEOI  WEGOKS
quia, licet per se Catac, Hunam intert seM
E A R M O N _D  e L IB. 1.
cum proplet melodixe singulare quid, cum .
peer benc Mllinaram lectionem; tum eciats
Harorinst tcr ancor, xab avra pdio, Bia
’oconeposplicor cv ) in e5 x purt 
rormar piza, oexcoeer duvadicor eraer ra pdis
plaenanconea aors, nara ra Boeurea 7 319
Cevhecor rerea xopda nauSo y ouvroico
rea. Nara r Eureg. Kaneiodco p XV X, FS
∞ V, HarorOV ouaNov dro 8 ouubEb
Ty5 ) T ancor  ouyn d cr gocor arane Loccos en
napbaroidions x2 ud pecoor i ToVICjOV Z 
50 deda ooroc a TOVINCO, Na EE
bus ottentionem. Cnod tere Loli comperebat
Maconicorum mecto. Catera reio, pei le qui
dem, haud absque riolentia coapranu; PO
admu, quatiu untrum quae sune illo mol-
liora, de Ca quidem cetrachorda LUMUNET, qua
2
10, dd ea quae acuriora. (ut it lnornis C ap. 15.
lib. 2.) Vocetur isicur genus hoc (ab hoc ejus
rO (_ ContuetOrum) generum ut dilcretionem
Faciamus; Diaronicorum quidem Medium, (quoa
ex Fonicum,) quando per se et pure conti
deratur; congruit, cum, in Lyra, Solidis; tum,
im Cichara, Pritacum e Ilypertrovorum apta
cionibus: Dicta vero Diaroni Chromatici cum
iplo admtio. I Lsa Gudem, Mollibus; II
Cichara, Propicis: Diatonici aurem mollis cum
Ponixo mixtio, in Frra modis Mucabilibus:
in Cichara, Parypatis: Diaronici incensi cum
tonixo mixtio, modis mutabilibus, quos vocant
Citharaedi Lydios et Taltios (i. c. Lonios.) Pea
terquam quod, ubi canune lecundum jam di
ebe Blatonen entum, (prour ridere li
CCMIE EA TALIONUM SBII DCCUaI ConalionC,)
nerectior D xarrons En), on, xar xab avro
rlee o ptie qbod oo  pbis l
u alitem, in mintrone Ci el Diatonico,
Tunc Disjunctionibus frariord, lucnora re-
accidente) Diatonum Aiquabile. Aliorum re-
alie altapa senis Guoccran pu quidem ri
rovixcor, orar nab avro nai auearon etEra nra
FoIS TE EY TH RVEC 5EPEO1S C ap 100d, 2 5015 et
Th Xt Dapa nara is E FOITCOV XgI LLEEr
cor apuoes F0 C) cipgedier   orvrors zeco
paS C9S avro ps Y , 50l3  ndea , 
Aan91S Et LSapa ), TPOMOIS T03 28 laNa
3S ~)a LOVIE WdCOS x ToajOV perqua, B ois uE
a6ONIOIS SCo E Et t sapa naenat 10
53 corrorS NIaroVINE C95 x rajor uirua, 5ois
AESSONMOIS ndcoN à nanSo ci nidapcodo N
ca n Lara. aluo na dooor à dBo2 d anonS 
Ssy oxortcir dero 2 r oincicor aurs Noycor a
60n75, a (OVC dEErEpOV  O, ovier
ziCor  excrco, reoxdpor db a 00s j
no13028V 178(XS, 50185 d 8 Noor, on p
asos vouus SOIV, qutToVIOV cos dE o nogos L
CaMe haNSvOV Nciuua. ApOXCOPE d au
3015 F 10135OV, 34 ∞ under ầ 0Nyco da
Deecit perre Y. Ev 215 7BpEroIS ooIS, nogov
 enoYdoer F SerTS peyre Y Er roIS ErpEVBIS,
cinum, sed alioqui in prompeu: Praececentes
enim duos locos, Lonos faciune; religuumque,
uc ipsi quidem existimane, Fremiconium; ledu
ue Tuggerie Racio, id quod Limma diCHtHI.
Ouod quidem ipsis non male cedic; gua non
nocabili aliquo incer se ditletut, neque, i
locis praecedentibus, ratio selquioctara d scl
quinona; neque, in seguentibus, se squscca-
quinca a Limmate. Si enim numeri 72 luma.
mus selgninonum e selquioctarum; hic qui.
= SEVTEKCdENaTV ZS ResuarS. Eao ad 23 dem exhibebit BT, ille aurem 80; ericque sel
oB aeiDu naEcoNdo o  Seva nai Y
Enoydcor 5r 6 per notod = P FCV X a, CxeivoS
SE ov P FCV   Esces o envydo r8 Sva r8
2 doydonnogos s avris des Sros est negos, Nai
28 dros, 28r r8 dis enordos. neos ror 
eraosoV, o5 Esir y 3   r8 erapuovrs gerss
AGB, id ZOV Fcr ZS api DuoV o per Sarctaeros
quioctarus, selguinoni, seqnioctoresimuS. FlL-
que haec ipta racio, eadem quae Ditoni, (ABC
elt, his selquioctara,) ad selquiquartam; qua
est Praecedens in genere Fnarmonio. Nam
numeri 64 Sesquignareus, facit itidem 80, e
bis sesquioctarus (hoc est, sesquioctavi sesqui
HAENEV NoIEI FOV X, o dE  sis enordo(6) roV = Tcr que (243) Selquidecinm (quinEuS, 255
OctavuS,) 8F. Similiter aurem, quoniam ra-
eio Limmatis elt ca Iua Mert 2562d 243
o a. Opevicos  de Erret negos esi r8 ReippaS, d rCv 5V 5 neoS  r 5 p Y  r8r8 de, c
proxime:
95. idsa Eor. YS. ndire. ABV. dciras. (V. decst comanis. Y C. Noror. W S. ootlonvnrt qlodt
x GIO. un r5. y SV. occoepoptiar. Z V. decA  a C. 5. b ABC. decst rn. . 16t 13 AB. reira
(quos, mutaco accemtu, sequor.) 5. roror, (quod credo seribendum erat reimoi) meleio an recte. d AB. LEII
omi. C G IO. A. sGIO. aarirs. S. strors.  ABCSV. deest rois peraevosingis ndcor, nescio an recte. CIl. re.
eineNE; eE SiC lererat GTO~aVinuS, ex quo (si vera sic ea lectio) l’ippleo in Lyran
eNEE, UE SInE, hXC iIn poon ip Ix in Cithara ParYDAEX; PrOVE alia qu lEQUUNEUT pETSONNA VOCANEUTLy
dia ex Tastia. BC. riva. 15. - Teraj. k C)O. s. CV. gd. IOISVO. decA n. m C3, 5OIXTO. n GIO. un
D. p) x eo rois exomissis intermediis, + eo rois urruvos ronos nozor  inoydoor  enrur pnse.
S. deestr
. decst X Bis g ZSV. eroydoemosis. GL. int un. C. oyddomesis ex Crorarinus, sesquivicesimusoctavus. Soli AB
mordonnosis: quod recinendum esse, calculus docet: quippe 18) 8 (85. Scd, cum pro inordonn. - lexerane (Cimili
cudine soni decepti) inordtn. sumpserunt perperam cings
5. r∞ris. W ABCI. doeror.
b3V. decct imino - iraj in D
door prO ordoemosi r AB. NarorS. SRV. o5 nv.
x CV. dect r. y SV. i. reliqui o. ZCKSV. a
COV. 5:

## Folio 44 — 867984570:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
CL A UDII ETOL EM X. T
CaD. 16.
proxime; erie le squidecimiquinei ad Limma ra. Merrexardenaros d Y ∞V D, cygisa es  78
tio, ea qua 259 ad 256 proxime; aque om-
nino eadem cum selquioctosesima. Idque hinc
continsit, quia racio selquiquarta aequalis cst
Timul urrisque, sesquioctara e sclgninona (hoc
est, 2 == 8X 3.) OUapTOPTET, in nCUITO exPO-
licorum generum, continsit ulla nocabilis ot.
Tentio, A perperam ulurpentur; puca, in Dia-
conico intenso selquioetara pro selquinona in
loco praecedente, et Limma pro Cesquidecima-
quinta in loco lequente: e, in Genere Fnar-
monio, bis selquioctara pro selquiquarta in
loco praecedente, ee Limma icidem pro sesqui
decimaguinca in simul uerisque rationibus le
quencibus. Pariter ee nos isitur hoc etiam ge.
DHEVTEKCIdEKOTS WCOS o Naipa Nogos, o ECV
5VD aC5  2a 5V5 CEYya d de a 1o3 it
B HEVTCOS TC EnoYdOnHO5CV. 7870dE, 07 2,0 dH
FéraeroS Nego5 1005 Est OVVC N DTEPO15 TC 5e eroy doc
in reo Sererco. Aensp eo Sderceco r cnududicor
Qucor ouvisae 7S aEioNooS Weoon ara
Xecopdicor avrcor Srs pdii 28 oorrers 3)grorms.
re n enordoco arri e Surars xarc t ny 3idvor
X LoNOV, _ Te Népan ave S SnerndENaTS
nara r enopdvor renor di de S crapuoris, 2
m∞ dis enoy doco arri rs Shrnraprs nara Y i s
adver roOV, i reo Neppo Ner arri 28 SNEI-
nus supponamus: cum ob Facilitarem commu- TenuIdexa TS vara ourap Dorep85 CSV eropdS5 Ne-
cacionum a genere tonixo ad mixtionem cum
illo; cum quia Limmatis racio peculiarem quen-
dam respectum habet ad Dia tellaron ec T0.
num, prae aliis quae non sune superparricula-
res; ue quae necellario consequatur ex dua-
bus in selquitertiam incidencitus se squioctaris.
Sumi aurem porerit Limma, cum per se, eum
ver Contonancias, lieut et TOnUS. Hlic qui-
dem ex duarum primarum contonanciarum ex-
celtu; illud vero; ex Diconi ditterentia a Dia-
cellaron contonancia. l’aciune igitur hoc ec
nus, hi quidem numeri primis 292, 216, 243
et 256. Apte aurem dicatur, Ditonicum;
quod praecedentes duos locos habeat Tonicos.
785.Zuvvod N P Ernuuir n 2870 Z0 qevos
2)9 3E τ0 n50X dpcV  pcra CONcor 27 doro 28 ToVaj
ies Sri ro di virs pyuai , 3)4 Y 58 neipe
paroS Negor Exdr nna cixNONT NEES X=τ034
Tasapcor, CC Y FoVCV, g cV N 85 7y pin d
pCicOr, aTE VaTA Z0 avayajoV = EnXON∞)yNr
rois euninson eis i Shirerror  Qvoir eroydoois.
EGCG za NCS i F0 Neippa Na avro ni 2)0
oop Ocorias, cinquudior, o Ep CC 0 201 (6) 8505
id ex D coxS F recorcor duo oqupcovicor
exeiro  de ex D vnECOXS 28 drors 4 Y
D9. TCSaPCOV ovuPcoviaV. HoISOE idi ZV X 2820
20 os a e Doi nCoroI, o TEY pGB, C02515,
C5 FarS pY, nai o rar 5V5. Kandein M arcinorcos nat avro chrorcaior in cou iyspdes duo
neyos exl roviciss.
RIETOVON Stroriaior.
Diatonum dironixum.
Birecros.
C MarorO 
Narover Prroriaio.
576 Heurum
648
NEsp
368 Grave.
Diaconum Aquabile. Diatonum Diconicum.
PX345=
ABGIO. dozor. VGI. aenr--. in GI. decst r. H . Mno7. D. bovnot. +. Cvonciosa.
d Feveor
OL. deest r. r Malim ro vel ror. GI. tg. E ABOIO. T. n CRV. deest pn. X AB. enax.-.
y AB
ctoir. Z AB. -- . a CL. A. b AB. Nlgror. C Fabellam hanc suppleo, pro duobus generibus hujus Caxi-
 Fujusmodi
c Suppleo irgsa, bis. quod vel decR, vel est subincelligendum. d 610. FF. e 6T0. dl. f5. isy
CKSVO. nunm. B CV. Exordom. GI. ini un. 608. sesquivicesimaoctava. PerperaM, UE ancC. I CL. coeongni
PS. un
eis ad Formam reliquarum in Capite prxecedente.

## Folio 45 — 867984570:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
16.
o
H
cot
Quor
d
38
N0-
vo5
1a12
Ba
ra
6015.
210
D5
ra
icov
153
duo
AB.
di
10d1
Cap. 16. H A AC MM O N ICO R D LI. L. LD. L.
Generum exposicorum Sil) s.
a rerceir ociv  15.
Frapuorser.
005
TuE
neres.
2n
 p
Xscou paaxor
apox.
67 18
e nl
230
175
SM 10
3
26y0.
RigO.
67B
Xpcopu OrvTorO
vaer
ccancaenor
an
2670.
om n
SM2 XC
Fnarmonium.
276
360
Disseremlta.
Ratio
a2 (33 X 4 =) 5 = 4.
Ctroma mole.
Disserentia.
Racio.
105
726
atio
Raiie
36.
52
60
Differentia.
Chroma intensum.
8x (RX ) 3 = 2
Dialonum molle.
Lerenttam
Naroror euloor.
apogu.
Ratio.
ferentia.
6
Lraionum mede
100
185
26y0.
6M 1
Narovor oucrovor.
aezo.
SreB
6m
Diaionum intensum.
Rario.
aldroror qanor
uso
Diferentia
Diatonum aequadut.
Pario.
Disferentia
X
XF=
Odroor
in Codicit
omnibus, ex Crogarini vertione. Nos hanc, ad mencem Prolemaei resticuram, ex luo loco reddi-
caru ale apponimus; qua conrinetur Cenerum omnium, secundum ecolemxum, breris, s
d Elujusmodi Fabella, sed misere deprarata, habebatur (loco non suo) inter Fabellas secundo libro lubjectas;
I23
cedenre empne cradicorum.

## Folio 46 — 867984570:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
CL. PTOLEMAL HARMON.
abge.
ot n
n n
Cuirovor Scroriacior.
Diasonum Dicomeum.
Rat.
Differentia.
192
243
5
2
neipesca
regou.
Cap. 26.
ZXQX 353 = 3.
C Tenos F mesiro P apcoriN.
Fmishor primi Clarmonicorum.
C. Kaaudin MCmunix ix pmnm  dis reim Besim. Xin. V. Khauix AEeasprir apiustu aesirx ris. O. Xi-
O _ ero eroniv Y aergunu E ME pair.
X A A Y ATOY
e ro,
leDo
bave
bb
M E ap
dere
nie
i 10
, X
Uo re
pa
ns iie
a u
ioe s
t Epe
morde
at
uoi
verta

## Folio 47 — 867984570:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
6.
Or
A
C a
C
OA
A P M O N IK SL H
TRN ETZ PPTA TO AETTEBOR.
A Y
OL F M A
uaaotecidd e
EtBER (E 221665) 58C01003
IIcos aer n a l alanoces AnepC
aidyoccs orrisaas aeuores entra dennu-
7E5, an aorcr, τ85 ànoN S85 NoyYSS, F na
ranauCavoudvas. D exasoo duss, rcor donsco
ioornon n ineeoxais. Tuondeuca de narrau)
pova a c3g OV coponogqueva 20 2 piet
Da Tco apcor orpePcoriar Siretror oeiexd No-
gor F de rovor, Exoydoor. Tcr dn  9 5015 t
dapcodois pNcodseor rereaxopd cor, emoin
AECdrOV, τ0 dro vS pEXeL cgEonS. 2I
TEOS apCOV, Z Ha NSpErcoV E 280 CoV c05 r0 a ( 7 d
+3 a nara X vyslu SouErS. NEyc, on WEE
Xery un aurS rorS exre)uers ouvrors e
peceroS qG. Kat COTOV, or o uer rcov a B No
go5 SeKTOS esr o de rcr Bd énébdouos oi
ad Fcr BY, nat yd, p ravra dcx duoorra
EveEoorra sor pCOV TorS NoIVTES pecoS
ina rEpos, et rE a B nat ei Bd. TBTES Vei C ova
r3 eroydés Neys. Kat Esm o rcor a d CrIroS
duo pacto sensu capiantur Con
Muetorum Generum Rationes.
Oin alio actue modo, sumere liccbit
ealdem Crenerum proportiones consue
torum ex auribus tamiliarium: Non
ut uiouo ae tolius rationis normam carum dit.
Ferentias Formando; casque, dein Canonis ope,
ad Phaenomenon teltimonia perducendo: led,
rice versa, primum exponendo, quae solius fen-
Tus judicio instiruantur Cboraarum aprationes
atque ab illis postea rariones monstrando, quas
exigune quae in quoque genere percipiuntur
Tonorum aequalitates aue disterentix. AEque
Hic etiam lupponimus seu postulamns, (ex eis
quae apud omnes in consetto Tunc) duntaxat
haec duo; Dia rellaron contonantiam ratioHCM
Pelquitertiam continere: Fonum vero, sclqui
Octaram. Tamque, ex Fecrachordis quxe mo-
dulantur Cicharcedi; Primum taciamus quod a
Nete ad Paramesen est, Froporum (ut dut 10
Lenc) Dia. tesTarOn, ut ABCD: Posito A LIL
Nece. In eo contineri, dico, expoliti ChrO.
cllabio Llicema icllco.  Pec Aus cacto
nem ipsorum AB lelquilexcata C,  1V
e CD, rationes, Po Oltendetur.) Auaitu
enim comperientur urrique (nimirum, tum AB,
cum BD,) magnicudinem extribere Pono ma
jorem; hoc est, rationem sesquioctara majo
rem. EAtque exsiemorum AD, racio sesquicertia.
oi 7 occon)cor ocor Xozot.
ACosu N au nai NaB erceer ro
ras auras ovpper e jus ter oondcor na
coau  nu, diro peors F8 cunoys urcorrES aurCr
ras AaDOCaS CMT WEGORZOVTES, a I8 va-
ror o,  a tar Paroucor paproeiais AM
Eyuraxaet con F anguis qucor Ou
avamNN, EC s  p 
selquileprimam. (Oux enim sinc iplorum BC.
LVOA
T. a Sic plerique: quibuldam decst Y eis reiv ro. O. d aur apuort Blnalo oev o. 6. L. V.  naea n
in axNaS opionogrudiar rectius.Sic dici videntur, quod saepe cominsar hujus Disjunctarum cerrachordi sonos
in Cones Corijunetanim (nsimas) converci; (quod faciuni noteri muliei polco b molis in b fa B mi:) et
vice verla. a AB. rorx. e AB. Aogor.
FNumeri

## Folio 48 — 867984570:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
CL AADII PTOLEMA I
Srido peircos dido reaveisut.
ouroror geconub.
vo
1
equion
FT47E
12
CaP. I.
Non sunc aurem aliae rationes dux (superpar. Aot ) due hoyo peisores S énoydos, + Bi
riculares) selquioctara majores, qua selquiter-
tiam compleane, praecer ipsas selquisexram et
Telquiseptimam. Adeoque, rationum AB e
BD, alrera erir sesquisexta, altera sesquisepri
ma. Sumatur jam, ipsi B, aeguitonus II. Fiat
que (ab HI in acutum) Tecrachordo ABCD
simile aliud F. P GFI. Comperietur A, acu
tior quam F. Aquitoni autem lunt BFI. NIa
jor ergo cst ratio AB, quam FFI. PonitIE
autem PII, ipE BD aequalis. Major ergo est
AB rario, quam BD. Erit erso AB lelqui
sexta, e BD sesquiseptima. POrrO; manente
ABC. D tetrachordo, Tumatur, ipsi B, aequiro
nus F. Acque, hoc stante, tiar a Paramele in
genere Fpichromatico l quod vocant) Solido.
rum Dia teslaron: ut H. F GTFI; Dotico R. in
Paramele. In hoc, ina
e
niei Diaconi genus: nimirum, iplorum L. F
rationem esse selquioctaram; e FC, selqui-
seprimam; ec CHI, sesquiriselinam seprimam.
Faciunt enim P. I ionum praecile; hoc eAt,
rationem selquioctaram. RF auditu comperie.
rSLTOV S SVuTONGeSOIV, et pn d EnENTS nay X S
emebdou  id5 re n,  e B n Bd Neycor, o pdi
Erc O Esc ENENToS, o ) Erep O emebd ou . Pi-
ADdc du F B 100TOO o n. CC nenoin dco
an aurd en ∞ dhurceor rereaxopdor, ouotor F
a B7d, ∞ E5C9. n FopCioE) roiruo, o à 3
5 oEvree B. 100200t de n oi β n. pcil cor esv
aeg 10 7 a B Nogo5, 8 Y5y aN 0 557, 0
aorOS Ldet) 2Cd FBd. ecor esv e o 4
à β doy6 3 Fcr Bd. o pd rir à B aca e
Extenros, 0 de ry Bd Emebdou O. HaNV, pE
vorros 28 a β7d rereaxopd S, cinn ODco 10eo
rcd B05. Kaj, E5 cdroS avrB, nemomd co ∞ do
EoDGpEONS EMIXBCOPLA TIMOV ZCdVPSECECV 7)4 7E0-
ouecor, 1d5 20 E5 (n, 28 E nara Y c dqpon
raoOper AEYco, on WeEXE)  avrS 2502S
Tovrais 3)gTevX i O. i d peV TCIV E5 n0yO
Enoydoes es o de rcov 5C Emeb dou . o de
Tcor En emdnocdebdop B. GI TE Id E5 noiOZ
tur C iphi D aequiconus. Adeoque iptorum FC ou cnpibis rovor ricsu endy door noyor n
ioro  cipc)ior) rio d iis re nay   
deyor,
im
orviroros xecopamuir.
naegvira
SXBCOILCTHON ICO SEpECOV
70r1aOV Sleevor.
142
reirn p1
gu
N1XCVOS
raporern it
FNumeri Schemacismis hujus capiris adseripti, sune in omnibus codicibus (ec Gogavini vertione) valde
viriosi: nos ex calculo veros relituimus. Fit Pcolemaei minutias sexagesimales (vero proximas) per ordinarias
(accuracius) indicamus. Sed ex (pro prima parte hujus schematis, habetur in ABOT. aliud schema cum his
numeris 25, 0T. Xd. xn. HOC es, 66. 77. 84. 83. S OmM. eid, 25, B OMN. 15. 2 AB. pd. Le C I. deest o
C. =. coda. m C. operiocaB. n ABC. dectt oi. 0 CLV. -ulu. P Zrepeis vocantur terrachorda quae in le ha
bene conum diareucticum. 4 C. ro rorsron iais. L. 20 riror iais. AB. ro 3 Enais. C V. 2d Vais. r V. 7 
AB. decHt 27. + ABCIO. decA n. u 61O. p. X ABOID. ed.
Eap
in
dita
ppo
et
irou
ydeou
Bbere
NONT
o +
oxs
ore
E
ld 18.
3fi1 58
18 ouv.

## Folio 49 — 867984570:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
 dot
p1OV 2
2o
102
1010
1070
e
EI A R MI O NICORVM LIB. II
Cia V. 1.
douor =NarN  )OEra) ZE o FCV Cn Neros Ema-
3100d é6d opt (D. 03 les 16210Y008h, 18 En12odo
ovpcoNneot Y EHITGHTOV. 2 F G75 36o1nCD Co  X FC
xansplicor iaserNicor, 20 diro C TerS M
Narorer )a OS CV, cdh 30 a B Y d, 78 a 3a
Enord6os D EnrEITOI EhaTicoV  Zou O τ8
Nbgor, I auror ciras Zco rcov β 8. FSYEmB rationem, eandem esse quae BD; nimirum set:
e a. Le Telinquetur iplorum H Id-
e10 lelquirscalepa, ic qua, cuin lesqui-
octara, de lesguileprima, complet selquiter.
tiam. Fiarque deinceps, falti xoliorum (ut
rOCaNCUT) d Prite, in senere Diatonico, DIa.
tellaron; uu ABCD, Posico A in FritC. Lit
eo contineri, dico, Ditonici Diatoni genus:
aVTS, 1 78 oltoiaS caroIS C naDoZr quo praecedentium rationum utraque ett sel
acti irsuuat Not C 700O ld. ose quioetara; reliqua vero, Limmatis. Fstque
NOsS o F8 REaTOS. Kat Em aurode dnNov
per se manitestum: Lic enim chordas aptanE
Cicharcedi, ut conticiatur Fons, cum ab AB.
cum a BC; hoc elt ratio selguioctara; ad
opV WeoS r 5V5, O5 ODC AOt so13 dvoir tertiam; eltque minor quam selquidecimadeta-
va, major aurem quam lelquidecimanona. Sin
EmONTaNaExaTS, uscon dE YB CMEVVEONadE expolicum cecrachordum ita velimus, etficere,
XaTS. FaV p F0 18 a683 1d85 Cx,
3G pon T8 Wd COXCipS D pIETaGONHS, NolCOWN ZO CK-
neipdvor rete axopder si ado BY NV  DOTE
NEOXOT F FovoV, nat  Enoydocr Nogor oi de a B
uc modo accurato adhaereamus (ex solis super-
Barticularibus) non illi in quem procliris cst
commutatio; Conticient iterum BC. tonum,
adeoque rationem selquioctaram: AB verO,
quod conO sit paulo InIS; adeoque in CaM ra-
BeaXCs TorS EkatO COGE F UEV F8TS NoyOr M tionem (superparticularem) inciclet qua a LIma
ICV KOa Y ucil oVa FCoV Exa Tlorcr +3 eroydos, sic minorum quam selquioctara; hoc elt, in lel.
2BTESI Y EHEVATON DE Far Yd, nara  em quinonam: eritque CD in ratione selquideci
HEVTCHGIEKCFOV O5 OVpLZOX1POT a TE ZE EMS-
varco C  erordóco enreov   ouvisa
magnima; ut quae cum selquioctara d selqui-
nona complet selquitertiam: Indeque contici
r0 r8 dudter ciorors  g . Ha, pEvoVr O cur DincOnI ENTEnS BEnUS. POTEO; manente
er iostaconicor 3e 8.
dcroviaior diaroror.
Irco yd aepo  )ot d Supodot, idGE FovOV dSTTE
Acia, C Lod rV a B, CC i FCVBY ZBTS. eaque relinquacur, prO CD, ratiO 243 ad 256.
 enordoor négor iG Kara NC S 715 Y d Y rcr quae cum duabus lesquioctaris complet selqui-
etrn
OrITOVOV SIaTOVOI
3 pa
201
78 a B 7d3)4 reapcor, néyco de rS nar rn AVD Sidcelaron, nimirum in aptatione
drroriaicer appople nemoinodco ioeo 6 r d 
nepcoedc un airs di x cEv, x diro pe
ons d r a, Cv F 215, Xa XOaPCOV 105
Ditonica: Fiat ipsi D, aeguiconus FI: AEque
huic in aCvEUM COAPECTUE, d NelC ad FVY
Paten, in Fritis DIa ceCTarON; UE EFGLI,
Dolito C in Parypate. In co, inquam, senus
n. S rhrros F paponrlus equui, o concinetur Mollis Diatoni; in quo rationem
DEAEKC) L a, ∞S paNaNS X)arOIS gevOS
praecedentem invenimus selquisepcimani; me-
nado  ed irscuor novor cipnnapd Sdo diam, lesquinonam; reliquamque, selquivise.
por, E dE pecoor exievaror, 7 de nomr endnocor
on edv 3V 6E5 107 6 En0u E dedon
Limam. Ouippe, rationem E F selquisepci.
∞ C5
ulo utgne corum hie MDVeCuT.) OMlendendum
aatem
em EEpecav Sde eis qd aircr cvranda vexirn)
mam esse, jam oltentum elt, in Solidis; (MIII.
ABC
araencirca OX sequitur eodem senU. a GTC. eEnS. B COLVO deest τ0. cC. F reim5. d CI. - -0
lar.-. f AB. 6xCS. BC. 5. B CL. 6 d5. R.  d5
 AB.
eGIVO. decst n. o ABO. 3liss. p GT. pE 12. q ABC. pid. C+IO. por vd
C. -- 150r. L AB. 8. m
schematis, habetur, in ABOL, alia Reura cum his rumeris eh8. ∞1s c. sur 18. ors. Sed seletteu lunt minuta sen
 ABCT.
B, veriguE DUeri LIINE 192. 216. 243. 256. Ct. Ostonce d.
V. =- pOS. Z Ka sC uoers restituO pro naraane diverap (quod est in omnibus codicitus,) sensu id exigente
AI
co
Sed ee prima parte hujus
ec qui

## Folio 50 — 867984570:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
CL AVDTI PTOF F M F. Y
econ
caenaxor Xerovor
naponara eid Y il
revan
aD. X.
aucem restatu quod iptorum PC ratio sic seL. Acmrcor N, dn C0 pd rcV E Q ven emievaros.
quinona; e GHI lesquirigelima. Jam ergo
Canditu) comperietur C, exisuo acurior quam
G: adeoque minox exit iplorum G FI ratio
quam CiD; hoc est, minor quam sesquidecima.
Octara. Pacienique FC minus quam Fonum:
adeoque minor erit horum FC rario quam sel-
quioetara. Fleque iplorum FHI rario selqui
lexta; (cum sIE E V selquisepcima.) Selqui-
sextam autem non complene aliae rariones dux
(superparticulares) quarum altera minor sic
quam selquioctara, alcera minor, quam selqui
decimaoctara, praeter selquinonam de selquiri
o dE Z=CVC n emenOGoS LVpEHOE) du ot vu
7 25Z Beaxo oTvre O cosC Enarova eirat
Y FEV En NoYOVZS FCoV Y d, C+SFEI FS Emox-
rconardexars noioxor de d oi 58 éna Tor rov
cos6 3 Y FCV 5C Novor exartora civas  enoydo
Kat EsV o ZCoV 5n X0yO eneNroS BC7Et (C 0
reov E5 EmebdopoS. Kat S conneXoW Mot duo
Neyos Y EHIEKTOV, coV o per Exdicor ésir énoy-
d03, o de Enaricor Emonrcnadexars, et pin o re
EmEvarOS (C o EnemOGS Est dE TB EMONTCONAL
selimam. EAtque GFL minor quam sesquideci. denoirS ENacro FcV C y Noy C S7S peV e
maoctara. Hlaec itaque erir selquirigelima: re-
liquaque PC selquinona. Denique; manente
V FGHI cecrachordo, tiac ipsi Ci, aequiconus
C: _, Ptante HOC, apECTuE A B CD Dia cCla-
ron, generis primum polici Chromatici, pOTie
A iridem in acurissimo; uc sic iplorum BD
racio selquisepcima. Ostendendum, quod BC
ratio lic Telquiundecima, e CD selguirigeli.
maprima. Comperietur urique (auditu) D
paulo acutior quam HI; adeoque minOI CrIE
iplorum CD ratio, quam GFI, hoc Cst, mi
nor quam sesquirigetima. B vero quam F sen
Cibiliter Grarior; adeoque minor erit ratio BC
quam FCF; hoc elt, quam selquinona. NuI.
EGc Srenosos o de TcoV S( EmEvarOS. AOIOV
DE, pEverE∞ 73 E5Cn 228aXopd 8, neminedc
100706 2C0  o Y X E5CoF (O avFB, iuo
Dco ∞ a B Y dX19. apcov 7B EEapX5 2GC0-
plaIS, Y8 _ HaNWV KaTa Y öEVTATOV ZaOSOUIEVS
Co5 Z Y FCOV B d NoyoV eivas eeSdOOV NCMEO
ôrt noy o per l Fair ( Y Xoy O éscy Exedeno
=9, o de rer yd Emdoco po O FVpEDOEI
roires à pier d τS n lBeaXV ohVrep O 135 T
in Enariovo ciras Y FcoV Y d Novov τ8 Fev C _.
28rGLT8  Emnoso o de B 28 5 Baevr ,
aicdHECS eos T Exarteva evas CC Y rcov β y No-
la aurem sesquiseprimam complene raciones Yev 18 FCV 5G, TBTSI TB ExIevaTS Sdeves de
duae, quarum aliera minor sic quam selqui. Noyot helsW oopne Sor  Ex ie douer, cor a peu
nona, altera minor quam sesquiriselina, pra
ter lesquiundecimam e selquirisetimampri
mam. Fltque iplorum CD racio minor quam
Tesquirioesima. Hlaec iritur est selquiricelima
prima: adeoque reliqua BC, selquiundecima
Duae propolicum erat demontlrare.
EM a ccor Es Ex tevarS, o de enacor En nogu
et pon dr Exverdesar O, i P o ex idnosquo  n
Est 28 Ex 1roco Ena ricor o Feor Y d NoyO is
= 37 C) puev Ecas EX 1dNOsouOO Noinos de, a ZCoV
BY, ExverdEnar O omre cdeguudro deihai.
Rees
 ABGT pra 11. n C, e1 5. ABGI. pry vd. X COI. pr vβ. y C. decst iC. Sed d, pro polteriori parte
DGUS ICherMacto Habetur in ABOI. etiam alia fgura, cum his nuerIS, PX5. Pud. P6. 8E1. hoc est 126
Taa 160, 108. Z C. deest X. a AB. decit p. b C LO. BeXH. b A B. Det DetaM LuterItuE (ex Scholio;
y X 5G 8FB7, Quod quamvis verum sic (uE mOx dicetur) male camen inleritur ante rXrest B ent in. B1O
quo igicur, in AB, hadel enn. sed altera lectio sequenda. d AB. 6 oi 5 ny G. e AB. 3 ex - -. f 6ID. y
3IVO. C ehet le recunae prios e, quod in AB. abest, X in C. deletur. B CGIVO. Perperam pueil cor.
ram pcitar. P C Ct. acCtt 0.
2OID. ExC1. _ AB. rd. 1 . F . .  CBMI. Perve.
b

## Folio 51 — 867984570:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
rerar.
rot vuv
eriets
ydo
et dut
9
a cirat
OV rVZ
et
a
per ae
NOr
roindu
ippit
oper
RetI
eudEn
redipoet
. coG
er
B71
dedes 
ov 0
14105
de, o
Eat.
HC
Ori P
22h01
CID.
in pell
H. pest
2.
H A R M O N IC O R EL M L. IB. II
Xcopuc
LIEei ZetOEUE =rOS narorO 9. 2 De usu Canonis secundum Instru-
Ha NSVOV opZaVOV F NmuVa.
T edo Er coei ra on Z rere a X opd cor 2)4
 Doeam nara 2ST85 iperr ouvesu uoar Cr
280785, 2)a 8 7  avroororcor docov avane
OEcOS (C ∞t46ONS. Pivorro av n nara  ord
Zeedor narora 3 )4 scov ZCnorS C nad er
eor 2ECOV, 2 Dg ~ Na NSIVO opZCVOV ENINCOVa,
Enom eduer rois diro r pa DyparaV, e5  ed ciE
= eo F oopDCoVaS Neycor, STWIOL XCS. Exider
TETCAYCOVOV, 105 ∞ ∞ β Y d. Kai deNerres dix
245 a B i Bd, vara ZE (C8c. eried
gosor pd 20S a  in BnY Dayeor de, 
adu = a Y, 34 pd 8 BE, Y Ed X 214 dc 3
n, D = Xn p. RVroder di SV, n a Y, Enaes
mentum elicona dictum.
Fcrachordorum itaque secundum Genera
L differentix, his modis d nobis constiturx
Tunt, per Ponorum inaequitonorum examen et
collacionem. Pieri aurem porest ipsius Dia-
palon applicatio ad Octachordum canonem a-
lio a
licona dictum; (a Machemarieis constructum,
ad exhibendas Consonantiarum rariones;) qua-
Ei ad hunc modum. FxpOnUnE utique qua-
dratum, ut ABC D. Aeque, bisectis AB et
BD, in P. _ F, jungunt AF e BCC rectas;
rectaeque AC, per L. punctum, parallelam a.
GUINE E FTM; et per punctum C, Paralielam
L. GMI. FTinc urique conticitur, AC, utriu
que iptarum BF _ F D, dupla: acque ha-
BE na Cd onci) dronaoia C est FSrCV rum utraque, dupla ipsius E LL; (proprer AB
Exaea, Cd. Eret nai n a β ~ a C. 525 7 n Y
a Y. F id Ed. raonaou eivas norys de 
CD X EnITITOV. DctW) de on  n pn  L X.
dronaoia esir enddiae cos ul i dY woeos F Y p
Srcos n dB weos Fn p 1os de i B a neos F a N.
=F EGI MAW ios i dY neos Y Y p 3FaS nBC
duplam iplius A F:) Adeoque AC, ipsiuS FFI
quadrupla; reliquae autem HIK Selquirertia.
Demonstracur aucem ee MIG iptiIS L. CF du-
pla: (quoniam uE DC ad CMI, SC est DB ad
GMI; uE aurem B A ad AL, quod cM iterum
UE D C ad CMI, Sic BE ad L G: _ prOPter-
ea, uE B D ad G MI, sic BF ad L C; _ 21-
reos Y An naj 2)4 5870, cis n Bd reos Y n u, ternarim, ut BD ad BF, sic MG ad LG.)
rcSyBC OS Xy CC EVaaZ, 1os yβ 8 ECF i∞itE AC ipsIuS GM sesquialtera; ips-
neos +BC, 3FCS n pn neOS Y Xn. PiVE) aegi uIque CL. cripla. Dispoticis itaque quatuox
a F uto nu iutonta F dE n X recnao. chordis agnitonis, in his iptiS ACy FK, LM,
25 re Dara Hiscur Xopdir TENCipcor iodFircoV NaTO, aS avras Deots, P+d5 F a Y, n EH, C X per
e
gOT. pn 10. n ABOL. 35. sC. re ps. OT. xB pus. + OL. pid pn. C. ed. omissis minuriis. V OF. pas et
a OT. e+B d. Sed e, in ABOI, habetur etiam alia sigura, in cujus priori parte habentur numeri prs. eqd
es. pEn. (uE modo:) in posteriori, pnB. prd. pE1. e05. hOc est 132, 1347 168, 176. C AP. 2. d AB. t. bRBLFI.
hor--: sed altera lectio porior videtur, (uepore respiciens capue praecedens;) alque bCC L V DM. e C5092
nus: 9ors vero iors vocac (cum hic cum alibi pallum) eas chordds Eua quantum ad tenhaneto, cun-
onum cdune; (hoc est, in eadem longitudine, eundem Conum:) differunt autem pro varia longicudine:
t nerape Conorum acumina sine in longitudinum rarione reciproca. cAB. neiors. e C. in margine; sed, in
deest  5. a AB. addUNE rNoeas. e AB. addunE onueia. f AB. adduNE sbdciav. S AB. deest c olui. B AB
B. rd. in MarB. P. A. ~ in FeXIU. LCIO. On. 1CKV. nA. m CKVO. deest, ruris mno a
Dy aeC ruo yt. n AB. vras ng. OH. AB. P AB. ra.
qB
demm
TExtI

## Folio 52 — 867984570:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
LL AWDII PTOLE M L I
e BD rectarum potirionibus: Suppositoque
cildem Canonio in sieu rectae FGHIA: nu
merisque apce accommodatis; rectae nimirum
AC, T2;. HR, 9; GM, 8; utrique BF 8
FD, 6; iemque L. G, 4; e F. FI, 3: Conti
cientur Conlonantix omnes, et Tonus. Nem-
Cid D. 21.
Bd adicor  vnax Derros avrois NarvS Nar
47 ∞ C n6 a Deon EDapuo dercor re a pcov
n edi a Y 28 Z1B, r7 ) d x 28FS, in de
yu Z8F n, ExaTSpa) FBC
d r325, nat
nx Fn d X 1 78Y d, 2) Ed +8Y y. 2
De, Diarellaron, (ur quae est in rarione se squi sencics mous rs ooupcovics, iy t siver 4 
terria,) ab AC _ HIR; item a GM e FD:
acque ab L. G e F. HI: Dia pente vero, (ut-
Dorc in latione selquialtera,) ab A C _ GM;
item, ab HI e HD; acque a BF e L. G.
Dia palon vero, (in ratione dupla,) ab AC
e PD; item a GMI e P. G; atque a BL
3a reaecur n nara Y Seireiror Négor ouvIa
edns, 2o ZCV a y ng D X, ng) 0 ZceV
E pe nai Cd, nai d TEV  y Na)  ED. ~ dc 2)9
NErrE n, ev ZC nutoNico NeyCo, 2T FcoV à Y C
ne 8 ad 3,) d CM et HF: Dia palon et
d rcev BG naj dC TS dE X9. IScoV Nai
214 HOS CpcOV, eo rC TCV Y n cCS Ta Y Noyco, Lod FV n p nai d E 8) 2)_ accor nai
A piu  0dt dHnatC d, 3 FBCCCNn 
e TIF: Dia Pason l ua tellaron, (in- ratio.
D) 9 Hacor ngy xarat Y dhconaorer Negov, 1 2 b 7E
dia pente, (in ratione cripla,) ab AC _ L. G;
itemque 2b HII _ HIF; Dil dia palon vero
(in ratione quadrupla,) ab A C e F. TI: T0.
nus denique, (in ratione selquioctara,) ab
3a nEVT Z i nara Y NSICN CoOV Nogiv, 0 
a Y = NaI Xn.  nat Du nat dE 8 de dis 34
Haocor, nat nara Y Ter C TON doroV Negov, 200 7
HK et GM. POrrO; Sccundum hoc iptum a Y var ED nat En S S, nara t enoydoer ne
Iultrumenium, li exponamus uccunque Paralle. W0on 2d 7 C BX xat n pu. Raeg dy r82 X 00
IOGrAIIUI, UE ABCD; ( sive quadratum sit,
raevor, ear end coeda ∞D XM nNOgEapCOV O TONCS
sive aliud uicunque paralleloerammum;) acque io5 x à BY d. nas voyscopd ras pd à β nat y d
intelligamus AB e CD, ad Chordarum APO.
Dlalmara seu Finitores (quibus chordarum lon
situdines utrinque terminantur:) et AC BD
ad extremos lonos iptius Dia paton: Deinde.
(procracta, ipsi CD, aequali DF,) secemuS
nara sa dero lanuara rur xoed cor 5 de a Y
nat B d varo. Csv arps5 Pdog(e5 8 3Ia nascor
Endra, coChDEKBaNerS Tn Y d iol d + d E, na
tarepecopdo, arri rcev navoricor, 2 Y d conobe ay
(pro canoniis) CD lacus, pro rationibus cui- 2o15 oiretois FCv aicov Nego1S, D 8 E x is
que generum propriis; polico, vertus F, ex neegs drondéuor nat X)à Fur quouicor ex
iremo acuciori; perque hujus sectiones sic La. Pavris roucor l reircopdu Tas Xopd a5  My85
ctasus tendamus chordas ipsi A C. parallelas, aL. re rH a Y, nat ioDToSS a MNaS (C, FSF8 3Vo
que inter se aequitonas: acque, hoc demum
tacto, commune tucurum chordis subductorium,
eildem Tubjiciamus, in sicu rectae quae puncta
edis,  nomor Eoopdpor aycorca rcov Xoed cov
140obancopd = avS, vaTa T F d
A F. conjungit; ut A F P: ConticiemuS itC Sons Ta a E oquéra Déov, cis  à GE. Moin-
rum chordarum longicudines, in eisdem ratio. oopd mnW  Fa punten Fer Xopdcr, ev rois au
nibus; quae itaque recipient rationum examen is, Ngis 1d5  DdeXc FCivEneodcon
3015
gR rlud 8. ABCV. ruo adit. r OIVO. decA p. s ABVO. decs ny. + V. ap. u G1O. dc. X CY =
K. Vn oed5  ro Yn. ABO: coeos ro y. V. coeis r v. Z BO. decA C. a A. deest, n
D C BE ~ db 8ic
ase habat, lC n TerE_ duore dozor od Z _ Y. B BCKV. deest saltem C OX n 85. 66 IO. d On.
d GT. rn.
e AB. aupor5. C. oinioss, d similicer aliquoties. fCR VO. Wvond --- 8 V. avrois. B AB. dirorcir i CV io
Eam.. L KO. avris. VCKVO. rtuo revil a grioav. m OI. maira.
ute
roi5
bi
1 r
cone
potcoe
e

## Folio 53 — 867984570:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
uucor.
52
0h
Dect
118.
2110
dcv
s
TOt
bi
Ciap. 2.
FT A R MO HFCDAE DNE e IB. II
Naes EXBOW; P 1XC nar at 2)4 Tcr MCarcoV a
Ear DE DSONaCOITES NW, E D d. Eco ido
due
atque ad C e EI chordas StatamUS, ut GTR L,
e IIMN primicus Douuo aguonas, a
rois icor Xbycor avane con Endipre cis  ai singulis generibus congruentium. Ouoniam.
dero SE napSaropa naza Y yd oS ay Ut le habene inter se, rectae (ab P. LUMPEX)
In C.D; Ica le hahebume MMel se, qua ab ca-
rum TErmIMIS alque ad AF, dSu  SeC
parallela. Puca, uE L. C. ad H. D, HC C A ad
DF: quae propterea Dia pason extibebunt,
rcor arazodvas   4 t dY xet t d
EGo2 NOS ana Dier, Wos n EY nEOS T Ed
8FC05n Y a neo5 r dQ. dne avras udsi non-
QuoTa I TaTONC ACPTa.  SI au BOIIO,
0802 ∞ ∞)a aScoV, ort dconav adTCOVONoyoS
Quartam; e CH, csudeM Baltem certiam:
d CD, auteramus CG, rectae F. C partem
Y n. hFO. ∞ FErapTV pce ∞ DEY rlo de yb
naTa P reiror D arus avasocopd nat X
Ecor n nat d roedas, ios TaS nHX nat b pr
que trac AC, spluis le , setuea, sp.
F AECOTS 10DT01Y5 iis re nat rs  se a y ~  lelgerria NM, e GFK sesquialtera; ini-
nX gveada Se  de u nuoxiar nar demque CER iptuS FTMI sesquioctara: Fa
aNv ~ dE = = uo B u Dreo Y Elin de cient s hae ad inricem, consonantias rationi-
n _ coNsar var Emt T Z n X 8 b pe enordoor Bus illis consenitaneas. Simileque pariter con-
o1∞SoL Nat airras NoS a MyNaS ZaS = aONSDCS
toi5 noYo1s oop Dcerias 23  Daronnois  9
n9 NSDrocrTOS na S FCV pETaZV ToiV TeTEOXo
examinatorum raciones. Prior autem ille iHO-
dus, ad hunc comparatus, hoc habet magis
Por a napiSarodicor Tpquarcor ev Fois oixcisis expedicum; quod non opus habeat cholla-
Zcor avane vopdicor Neyors. FXd N o uti reco rum inter se diltantias mutare: Hic aucem,
505 150705 D9 ZSTV W9XoPOr x pin deu prae illo; quod commune habeat subducto.
KIVEir TaS aX aMincor Haos TCV Zoedcr, rium, unicumque, et eodem sEu positum; L
Xt O SE ha Cnevor, 20 r noror ex ay
zea nar era, nar nara puar Dion nai en, ra
Du rlus EdE DEo, oEureor noieir oxov 7 rovor,
Porro quod polsic, illud subauciorum (per
E transiens) decrulum (Buca  C XOL,)
universum conum acuciorem reddere; manen-
ce Tua generis proprietate; (Ouoniam est
verbi Oratiaq ut C R 2d VOD, SC X C. ad
edsons  NaTa rO q C idoTS Exet nat OD; ec timilicer in reliquis.) Trerungue
ces i y a DEpE eirer neos rs BC0d, irus hoc habet operolius prior ille modus, prx hoc
Esir n EY Heo5 2 od. vat d rar acor S altero, quod plura oporreat removere subdu-
poico5. ElaA Z aNaTLOXENeS EpOrO p irpor. Ctoria, in singulis aprarionibus: hic autem prX
O Exl 2onoS co D4 787V 20 WdEova dev
uem aycozXa val exusu aeuogur 5r
illo, quod chordas integras transterre OpOr.
teat; arque eriam quod chordarum distancias
(non aequales quidem, 1Cd) LaBeet uI-
de nao Exciver, 50 +a5 Xoedas onas coD tum distereneo, caltilse oporteatus cactus expe.
eciv Naet ponNEn NaF ioas aurcr ZasaoS, amo alendo.
seguetur in sumpeis sectionibus binorum ce
trachordorum intermediis, secundum debitas
noMaxi panpio Ha PresouS, ouvrcheiodat ras reiv  V aioccor puerabaos.
HIcet e ev TaIS CCpTCIS ovucC De eis quae sunt, in primis Con-
vices lidtov.
onantiis, Speciebus.
A adi ouo ei ras ooupcovias, nat ras
EpPIENES TCV vara Y diror L aNua Net-
edjicor Odogtcor decopsdva pexe 208FcoV ipuiv
cocdco ouvennaubarouicor 5ôis ovp
DeovoIS n Y opoPcoricat. Zudt X 85 0E 181013 r toh
DF COnIONAMCLI BICIII C COMEIMNITALIBUS,
TotOTum ad ABOPLaIa BOLITOrUM, quX
Conctanda clane, hactenus elto nobis expli-
catum. Onitonantus suxta cum Consonantiis
Compredens. Cumque jam proxima estet de
Sylt.
C. nogor enaixnon. o AB. di. P AB. vras. 9C1O. eeis. r AB. dion as. sV. F. + AB. -- nooudo
OTO. decst re. _ ABCV. decst r. y AB. rn. Z CL.  vnX. a CGIVO. -. du5, in reliquis -. dus.
aepen
6
C.
item in A B, sed in his restituitur =cavr  CGI. X reregopdum in reliquis--o d C lO. nac
1O. rd. AB. F. f AB. deest rd. 8 AB. Ed. B AB. o9icor. i A B. dCClL 10. V. 1d  arora.
AB. Emriocar. C. a P. 3. a C. =diar et hc lpe b AB rverm. c BW. atdic..

## Folio 54 — 867984570:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
54
CL AUDII PTOLEM A I
C ap. 5
Syltematis dissertario; detiniendae prius reniunt 3 2Ei reiv ousquarcr noyx. Wegohe, d 5.
primarum Consonantiarum illae disterentix quae
Tunc (ut loquuntur) secundum Speciem, qua
quidem sic se habent. Species utique cAt, Qua
licer disponuntur quae lunt in unoquoque Ce
nere peculiares (seu Characteristicae) rariones,
in luis terminis. Suntque illae peculiares ratio
nes in Dia Pente ec Dia Pason, Foniex d dis-
junctirae; (puta tonus diazeuctious:) in Dia-
cellaron vero, rationes duorum Conorum prae
cedencium, qui Faciune mollioris intentioritre
discrimina. (Nempe, illic, à la ad mi; hic a
Col ad la.) Primam aurem speciem eam Pariter
in omnibus rocemus, quando illa peculiaris ra-
NaTO Y NaNSdvON Eid ∞, TEV MECS̈TCOV OOuDC
viciv 2∞DOCgS, EX 30S YrCd5. Eid O edi roivm
est d noia Deors, F nab exasor aO 12)9ly-
TCOV, ev 5025 oineio15 = 08015, XoycoV. Pier s’av
Srot 3 edti _ta nevre, in 8 Da nascor, oi ∞0-
vicejos 29 d9 aurroi P 8  210 raeecov, et
rcv arovedicor duo  ∞307 scor oi nvES n13O2 Td5
Be ∞ peoNaNCSTEpOV i ~ ouVTOVSEpOV ∞DM a
gus. Hecoror edi Su naNEu eid O noweos, orav
o 13)acor Nogos Y irsidvo cnexn tenov on
C ∞ irSdo recor. NcurceoV de, erar = dei-
eio praecedentem (hoc est, acurissimum,) occu. reor dro s irsiduv iy restov, drar Y retrov
pat locum; (praecedens urique, primum est:)
nai NaTa ∞ EEyS SrCS. NIo n roaura esir eidn
Secundam, quando locum d pracedente secun. nal’enasor, 0oot C +onot 7 Noycov F id X) a
dum. Perriam, quando terrium: a Mniller
in sequentibus. Et Propterea tot sunt species in
rcoréspcov, rela 28 de D) _ neVTE, ra Cg 58
unaguaque consonantiarum, quor lunc rationum de XIe maciv, ene.  Kai du ovpebebnne, rs udid
loci: Nimirum, Dia cellaron ires haber species; Dia pence, quacuor; Dia pason, seprem. Aeque in
In hodierna Musiea Species illae canuntur (a gravi in acutum)
his vocibus. Vocem imam (unde ascenaat in aedtum, omntio
a e) saron.
in omnibus; qud nit serrpet etu est. Pula nne lus nuno ta, int
SPCCeS L ro.
Species Dia pente
Species  PasoM.
(Stabiles, lan mi.
duncque loni-
CMobiles, fay sol.
Ouanquam enim, in Mulica nola, qur uno (olo Cienere urimur; nempe, l cledie, Dia.
eono Diconico; (nili porius, quod malim, Diatono Intenso;) fa sol non minus llaves uL quan
sa mi: In Cracorum tamen Mutica, qui Genera rariabant (vuta Fnarmoniuu et Chrom.
ciea, Diaconicaque raria) manentibus sonis quos la mi dieimus, loca sla uabant (pro v-
riis Gieneribus) quos dicimus fa sol; nunc propius, nunc remotius à Ptancibus la et mi di
HanteS.
a Toii giors, in definitione Rationis, itemque Generis in Ftarmonia, est Oualiter se habent (seu quas pa-
tones tou serationes habene) inter se loni in Terrachordo: Sed noiir geors, in Specierum detinitione, est Oud-
licer MLHalEuT: DUTa, quoram sedem occupat, in qualibet consonanriarum, ratio quam Peculiarem seu Distin
Cciram vOCaL. Est autem ea rario distinctira, (prour eam proximis verbis detinit) ea qua (in acutum) co
nitur, (in hodierna Mutica) voK mi pro Dia Pason ec Dia DenCe; e rOX la, pro Dia resTarOn. OUX SDE
Cies tOX appOnENUT. e AB. Xiono perpeTaM. fAB. niguis ipur. BCIO. u S ad d. B61O. _dir v.
k C1O

## Folio 55 — 867984570:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
DC
oirus
id5.
245
CMa
orar
dev
el rot
d1
318
nC in
Dist
quaM
Comt
va
I1
id
ge
CH.
Cap. 3. HI A R M O N IC O R E M LIB. II.
cia aecor, et cid 6 prver, ∞ xecoor, ix Dia celtaron, continsit, ua duntaxat spe-
escorcor coerexea Ddoylar 8) Ha nevre, duo ciem, nimirum primam, Fonis stabilibus conci-
OcOV Tela pova, 10 Z HCEOTOV, ngy Y TETaPTOV.
neri: In Dia vence, duas duntaxal, PIMaHS
nimirum ec quarcam; in Dia paton, cuntatal
tres; nimirum, primam, e quartam, et Leplt
i x ebdouor. eat id exdeucsa d reosaecor, mam. Si enim exponamus Dia LeMaron, ADD;
ro a By d.  à n narce Y ehvraror  dorcor
rosi5. 1 28Y ouvat copdu ereor di 1 Ba-
po cha ru apcot opolob EXCV, 2d dEn CC TBTW
rovor ouoicos, Y nb. nai nenv P ai 28rco pdis
ci reCcoV, 20 b X X  FBTCOI ErcpOV chos FE0.
oi a y d’n n ny d i p nai 0. T8 de di
des 50AZ Teto dE, 7O XV na pevov, v
acque intellisamus A in: Ponorum aculO:
Kique conjunsamus aliud, in grare, Dia- tel-
laron, similiter se habens, DE FG; aique
huie Timiliter Fonum, GTI: AEque huic i
rum Dia relTaTON, HIK L. MI: e huiC denIMI
aliud Dia TelTaTON, MNXO: Foni Cantes
CrUNE, A, D, C FI, M, et O. ettas spS
Dia tellaron, species prima, MO, sccunda,
L.X; tertia, R N; e harum unica (uE pa-
tec) Tonis Itabilibus comprehenta, nins
25corcor DD oglor FdoV O ELEXOLOV, F0pO, Prima, M O: Ipliusque Dia Dente; Spectes PII-
No XPCIOV T8 dEdha HEVZE, XocoroV pd cidoS
Ece) T0 n p dCVTCBOV de, 20X retror de, 2
EX tEraeso dE, τ0d d. vat peva dyNoV n TS
rcoVvD es corcor DDon cov W EtEXO dVa, FOTC H p
rpcotor nat r0 dd, TeraCTOV. R at 28 d 
ma, GM; Secunda, PL; certia, F L; quarta,
DH; Solaeque ex his (ue liguer) llabilibus
Tonis comprehencae, prima GMI, ec quarta VII:
Ipsius demum Dia pason species Prila, O;
secunda, F X; tertA, F NI; quarta, DM, GUII-
ta CL; sexta, BK; Sepcima, AFC, llarumque
scov, Xpeoro pdi Eid 6 ecci 50 no devrepor de, ieidem Polx llabilibus Tonis Comprehena, C
reiror des F0 Y EV TEraPFOV de, 20 Prima, DMI quarta, _ AFI Seprima.
du réputer do, 20Y X exrov de, r0B  Ebdouor de, r0 à buova de var 28t ct 
no HECor OV Not 20
di terapror nat r0 a b, ebdouor.
pova, IO TE ZCCdrOV i Y rerapro 8 de dia n
ouipcov, 20 pV EO ES COTES a pdv Eoor) 7 Be7 scov
reoa ect elotor edi eid O, 20 p0 devrepor
25corcov d0gc ae XO Na 2O FE
ltanS
Dia cellaron Dia restaron Fonus Dia tellaron Dia TeHaron.
sot
stans
Stans
sol
set f
CAP.
L CIO. dCT. AB. no coegirar. PCodd. omnes, et Fere ubique habent iiposatat Cous, la1o, led re-
Etius, de iscorar quod retinendum, hic ex in sequenribus. n GTO. C r chorceor. n ABVO. 1) 1r7 06l
ouvaert ios)a. p AB. auro Y. CIO. aurs nd
Sr. r V. -- 1cn. sCOIVO. dunoron. AB. dcest. F AB.
aegror sd ad  isa 3 D)a nerro ro np. W AB. deest ri. x BIO. ZC. y GI. v6. 2 rn CubCIEUO PO A V, VE
sic reliquis contorme. a AB. deest agrae;. B K. 20. cOIO. ap. d AB. habetur aliud etiam diagramma,
huic simile, sed cujus incervalla aliter nOFanEE: nempe ue in sumili diasrammate in tine lequentis capitis, led
sine ultima chorda, quae illic designatur r. NSempe, generi Diatono sntenso, accommodatur illud schema; Wr
hoc, Diatono Diconico: per Llemitonium, incelligendo Limma.
C MP.

## Folio 56 — 867984570:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
LAODIELLOLMLL
Ei A P. IV
C aD. 4.
De Systemate persecto: quodque lcet Lo reao, ny on uotor
solum Dis. dia pason tale sit.
YIS peaexpolitis; Systema quidem simpli-
 L citer, diciur, magnicndo ex Consoran-
tiis compolita: (quemadmodum et Contonan-
tia, quae ex Concinnis componitur magnicudo:
eltque, Systema, quasi consonantiarum conso.
nancia. Pertectum aurem Syltema, dicieur, quod
omnes continet consonantias; cum fuis cujus.
que Speciebus. (Nam e univerlaliter, Perte.
Etum id clt, quod omnes lui partes continet.)
Secundum ergo primam detinitionem, Dia. Pa.
Con elt Systema, (acque hoc quidem antiquis
susticere censebatur;) item Dia pason et dia
tellaron; itemque Dia- pason e dia pente; at.
que candem Dil. dia- pason. (FTorum enim unum-
quodque a Consonantiis conticitur; duabus,
pluribulre.) Secundum vero detinicionem se
cundtam, Syllema pertectum, Tolum erie Dil.
dia pason. Hluic enim soli infunt omnes Con
Ponanciae, cum earum exposiris speciebiis. V
quidem, qua ipso majora funt systemata, ni-
vor pErceS e ECcOV Je, E  co ep vou
Pcoria orpepcoricor X ousqua. Tencer derusqua
NEge), P WEISXOV raoUS TaS ovuDCoVaS, s X
nod Exano cidcov. OB X KNciov E nadoNS,
r d EaS pEen MeErTa CEIEXOV. Kar Wii Er Y
RECOTOY opOV, ZVET SSqO Na) ∞ X 4 racor
EdOxC YBV arAPHES Civa) τ870 7015 aNcIS nai
∞ γ)g naCoY n, D)9. rEOSCPCV, ngi ~ X9 7S cv
2e, 2)∞ nevre, i ∞ dis dis HS CoV ExaGOV yd au-
rov rd ODpDCOVICV WEIEXETI. duo n TON CtrcOV.
Kar) + devreOr, porov dV Ein XENcOV SSqa
x dis dia rascor porco id éresir aired ra oup
Dcora mebrrae, pE rcor Exncpducor cidcor. nai ra
ido rep avro cNeor Eder av éxot rcv ex
hil amplius habene praeter ea quae in ipso, po. excirco duvaucs napibarouicor Ta 8 L
celtare, continentur: Ouxe aurem ipso minora auro, RetoIT av HOI TCV ev ExCirCO. Oder X
lune, in nonnullis deticiune, eorum qua ipsi in. oavr dépdvor ex 2S da nascor nai. d osa
Tunt. Inde liquer, id quod ex Dia paton et
dia teltaron componitur Systema, non recte dici
Syltema Pertectum. Seprem enim iptius Dia Pa-
Con Species, nunquam continebit: ee quidem
quacuor species Dia- Pente, non semper. Sed qui-
OcoV, oUSMa TENCIOV OV XaNCS EZC KaNEV
0 pdo 20 B enda eidu 20d dia rascor oude
non Weichei ra de reosa e od dic nerre, e
uvrore A oraer pdi ourcs exn deoecos, eos
701ETOV 20 dis 2]9. RUOVV.
Ourcor du Weeuicor, Zusqua pdio
aoNCS, KaNE Y ooynedve uercdos
ex orp Dcoricor nada Lcoria x cornei
deth, quando hujusmodi sicum FOrtituE, ut duo
conjuncta reclacnoa, lint, iono diazeuctico, d
tertio disjuncta; glatuor quidem Dia penre (DC
 n ror rover 3aCoyruvaq ra ocunuuda duo
roreaxoeda 2d eios, ra di rosae eidn r8
dia nerre Eze rcor de 8 dha nascor enta,
cies continebit: ex sextenis aurem Dia palon
Nova
CAP. 4. a AB. risro dis. C. V O. miiro ad dis. B GTO. quopdvor. 0 GIO. dm . d Sic CV; reliqui adrod.
CL. aurir. f C. e neror. V. sdV macor. E AB. inexITS in ri h AB. rd rin d∞ 5arua. i AB. ra
L AB
B. Ton.

## Folio 57 — 867984570:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
uivor
Egchos
Y1bs
putii
in
seot
ciorcor.
vorpe
ider
705a
CaNeI
oude
0
ita
TIA R HIONTGORDM LTB. TI.
pova rEaaC N, su aD inTÉS F dupcor Speciebus, solas itidem continehit quatuOT; (qua
iraer o 8TS EXn Déoccos, cos re Y sovor eni nimirum sune alterueri extremorum prOxiE.
ro neqs cra n ra rela rere aXopda ouon
adia, er psov cid O EEGC,  i S dia nEvTE
Ouando autem istiu smodi SIEUM COFEIEUF, UE EO-
num illum in exeremo habeat, et tecrachorda
tria conjuncta: non nisi unam solummodo spe.
Nat 28 dia aSCOV, n 5o rECorOV  5o Eqaro eiem continebie, sive Dia pente, sive, Dia. pa
apPOr ÉpCV. 25 EEesc oxONCV, diro ~ coeguet Ton; nimirum rel primam, vel ulcimam, uiri
adins xarareOns, Pouvanson avrn nad
L ExATEPOV T TECaTCOV er ouoicoS ’ExoV TCTC
XopdOV. F de je s dis dia xascor, crar eni
a avra nas ouoicos exerra rà duo di nasco
ocITEI naTa navar irvEV Y, _g (eiEEcoV
usque. Ouod videre erit in praecedente de-
fcriptione; s ucriris ejus extremo similiter an
nectacur cecrachordum unum. AErero, in Dil-
dia pason; si ad caldem parres, atque simili
ter consticuca, Donancur duo Dia Palon; (quo
modocunque contingat disjunctionum prinet
apxleo, Ta rE rod sia rascor eidn erra, xat pium;) concentas inibi comperiemus, cunt 
Ert rd  TE 2od dia MerTE, nat rod ca TEOS apcoV
Eiproou Enquua Nar Wneor P xdev ev 7
od dis dieo raocor icocebo
s
lius Dia pason, cum _ Dia. pente, a MdCella
ron, species: Nihilque amplius in eis qua DH
dia palon excedumI.
C.aD. 3.
4D 87 n
67
67
671 n (641lE Ont
b5
saron
ocoss
tDB.
Lono
P.
TICes ai 7 D D07qcov oropns i33
re du dcot eun apebavoVa, nei
 duvaper.
duomodo sonorum sippeltationes
sumuntur, pro eorum tum Po-
sitione, tum Potestate.
Oder adi cuo eo dia rascor nat dia reo-
ocipcoV susq XaeE L F di5 ds
Escej. 185  78 EW orr  reneis nar dis dia
ascor ∞do7 B5, erexaidexa ouvisa d
dia tellaron, ipsi Dil dia Palon, Perfclam
adjungatur; in sequentibus ob oculos vonccur
In illo aurem quod elt rerera Leliculum sitte.
ma, nimirum Di(. dia- Paton: Sonlo Gus MMa con-
Ctimune Ouindecim; (quippe untits Cor Co-
di 20 novor evae givecdas rod re Baporeps non munis est, cum graviori, cum acuriori Dia palon,
od osvre sia tavct, noi ueoo pavrcor estque omnium medius;) Nomina imponimus,
HOTE  nae aurlus ri Déon, io ivrepor Aliquando quidem, propter iplam eorum Posicio.
nem; puta acuriorem limpliciter, aut grariorem:
Nimirum Mesen (seu chordam mediam,) dicimus
arcor, eo rois etns= ipuiv r o i
Nde igicur sc quod Syltema Dia. paton _
aoncs n Bapuropor, oroua oud Méolu ed
ror ciencdrior airoo rcor duo du ravior communem illum lonun, modo dictum, ctt
Dia paton:
E AB. deest in I AB. irpor. in GIO. decst igo. n BIO. orvisnrat. 0O FO. decst n. p CV. inerune
iram (quod reliquis abest,) ex decst sdtr. C AP. 5. a V. dees nuuir. b GIV. rencirs. c OI. decA Doyre5
ddicur ocursapdiar. e AB. Dcopioordm nori sd rai avriv slu hion r dirceor an ns n Baporceor orouglaE
F AB. dCest nomor X dio D)s. raorir ces auS avovo
aCKVO
E BPocAa

## Folio 58 — 867984570:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
D F OL F M A
Dia pason: Proltambanomenon vero (sonun
assumptum,) omnium Grarissimum: et Netei
Flypetoolaon (ultimam excellentium,) BMMMII
Acucitemum. Deinde, qui Prostambanomenon
sequunchr in acutum, ulque ad Melen; dicimus
Lichanon hypaton (indicem supremarum,) IIy
Daten melon (supremam mediarum,) P’arspaten
melon (subsupremam mediarum,) et Lichianon
meton, (indicem mediarum:) Oui autem Me
8 C0 aVoV dE, F Baeueron
Zo cobONaIcoV Y eEvraroV Fira CoV us 
WoesoopCarv  2 oEV, pexes D pE
on5,  LCT LAECV, X apO V
FCV, Neet  NIX aVOV LaTCV dy 2  les pe
OcoV, i Trapa pecoV, Xat NXaror peocoV
285 ) es ro pocoleo, quoicos, pexes D vir5
rar cocbonaicer, co apeolu, nat  recclur
de dredicor, e nai co dariu du dredicor
sen timiliter sequuntur usque ad Neten hyperbolaon, Paramesen (prope mediam,) Friten die-
reuemenon (terciam disjunctarum,) Paraneren diercusmenor (genullimam dsjunctarum,
xai n vi
Fiypaten hypacon (supremam supremarum, Pa
repaten hypaton sadsaptemu faptmarum,)
ETporhaposro  Occurrit tere semper genere Masculino, quali subintellecto P) or zos. aut rive. reliqua vere
nomna, am neunam, n NZaoS, pon aegucon rem aegmm, rim genere semper Fcemimino, quali subin
cellecto poedi e quidem iuvam. naponam nim naegnum, in forma Subltantirorum (per ApDOlitioneM) uE patet
ex Genitiris pluralibus, raeru ragonaru ira hca circumAexis: (quod et de niganos incellisas: quae
ror alids; pro disito sumpta, est o nzaros. Subincellecto cxroz. Sed, in Mutica, semper n nzaros, Subintellecte
rosdii alic etiam, quod notat in Lexico TI. Steph. mutato accentu, apud Aristorelem, n niza.) Sed uion e
reim in forma Adjectivorum; ut patet ex Geniciris prour recran penacuris: (idemque intelligas de oconupduar
Sit aredir cchoaiar.) Num aurem hoc consuleo primum factum fueric, an casu, haud facile dixerim. Pieri
quidem pocest, ut qui Prostambanomenon adscirerine Chordarum numero (mulco serius quam plerasque reli
quarum) non latis accenderint ad nomina prius indita; adeoque (sonum novicer assumpium respicientes) no
men huic Masculinum afxerinE. Vrcunque sic; cum ita fuerine locuri Vereres, nos eos sequimur. B Num
quae ec ram nonnunquam scribitur, est novissima seu ultima (ictius nempe Petrachordi,) aur etiam insima (at
que sc PIen. Sceph. nim ultima seu ima chorda) (ic vete synemmenon, nete diezeuemenon, nete hyperbolaon
cui opponitur rusam summa. Adeoque rere axder er est tetrachordum insimarum; ut rsarar es supremarum
GI. percicis. _ Tnam suprema. Videneur utique Veteres (secus quam nos facimuS; qui ACutum repUTmUS
summum; ex Grare, inum;) Grare in Cummo posuisse, ee Acurum in imo. Adeoque cum cetrachordi chor-
dam sparissimam, rarlu vocabane (quali chordam iltius cetrachordi supremam) ut Byparen hypaton, et hy
paten meson: cum gravissimum cetrachordum, rarin quasi chordarum supremarum; quodque huic proximum
est, pocour, mediarum; acurissimum vero (quo tempore eria tancum habuerunt cerrachorda, eaque invicem con-
juncta, uc in syctemate quod occoncepdior conjunetum VOCaNE,) vran ultimarum; aux etiam insimarum, (ip(I rs
rar Oppolicum,) nempe quod jam occoncuplicr dicimus. Postquam vero conum diazeuetieum caperane interpo
nerc; cerrachordum hoc ultimarum, sic a reliquis disjunctum, (quo a conjuncto distinguerene,) inrior dul aorpdia
dixerune (in systemate quod suoyutior diceretur;) illud vero, mrcr oconuuiar Acque tandem, adjecto actus
alio in acurum cerrachordo, rrar ephoraior hoc dixerune. Oux nomina, ouono cr rar set srucar rircon e
rocponajuor rnrur, apud Caudencium etiamnum incegra conspiciuntur: (nec tamen, quod censuie Meibomius
mendole.) Sed ut plurimum (subintellecto, brevicatis gratia, Substancivo mrar) jam dici Colene simpliciter
occonupar dobred ceoa. Maponem. supremae proxima, Ceu subsuprema; ux naegnim. ultimae proxima
seu penultima; naequion mediae proxima. Alii (quodminus probo) iaru ec raponcrlu reddune principalen
et prope-principalem. m Aaros, index; Conus in terrachordo secundus ab acurisimo, seu certius a pravissim.
HC (Credo) dictus, quoniam hinc indicium sumitur de Genere, prour es Incenlum auc Molle.
Ouippe, que
minus distat hic sonus ab acurissimo; eo Intentior est ille lonus; Genusque ipsum intentius: quo maois distat
eo mollior (hoc est, pravior,) est ille sonus; senusque, grarius: adeoque ab hoc indicio delumicur Characte
Generis. Ouod innuerat Prolemaeus Cap. 3. hujus. Idemque ralet ngaros, in terrachordis  arar e pcocor 9y9d
rcegnim. in cerrachordis oconpspiam sel obrpiar de rcesonaiu. Sicur _, in his, reim. idem ralet quod in illis
naponam. n K. naeqiour mendole. o Teim, terria; nempe ab iltius retrachordi chorca acuristima, PCu Nete
Ideique valet (uc modo dictum) quod alibi naponam secunda a praviltima. Nlequis aurem miretur une
Eocta M haec nominum direrticas in aliis acque aliis cerrachordis: hanc ejus occasionem fuisse judico; nimirum
in sineulis cetrachordis, seortim consideracis, chorda Cravissima dicebatur ruam suprema, (e huic proxima
raponum. subsuprema;) Acurissima vero, nim ultima (e huic proxima, naegnum. penultima.) In tetrachordie
aurem conjunctis; cum contigerit acuristimam unius, eaudem esse cum gravissima prorimi; puta veten hypaton
eandem acque hypaten meson; (neque commodum centeretur, ut eadem chorda foret binominis;) neglecte
nomtnum altero, (nete hypaton,) recinuerune reliquum, hypaten meson. Cum vero, in eo retrachordo rejecto
fuerse Voxnim rvariom supremarum ultima; rejicienda erat et naeanim penultima; ejusque loco dicebatur peravne
catar. Sitviliter, in cetrachordo pucocr cum, pro nim puiour, ultima cerrachordi mediarum, diceretur ucon media
(nempe torius syllematis perfecti, chordarum quindecim;) rejicienda item erat haegnim piocr, mediarum ve
nullima; ejusque lOcO recepra est Aizaros pocoum, mediarum index. Contra vero; cum, in cetrachordis acuciori
DS (mrcir dictis) niriio mecir ultimam ultimarum, retinere placuerit, (ut prius revarlu rarcr, supremam suore
arum,) huic proximam dicebane naegnislu penultimam, seu secundam ab acurissima, (quae in aliis, ubi plsima
nomen non comparebat, dicebatur Aigaros; ) acque huic proximam, (adeoque ab acuristima certiam,) reirto
tertiam dicebane; non aurem (ux in illis alceris) raponartu subsupremam, quoniam hie rejecta fuerat vox incn
suprema, (adeoque rejicienda erat raponum subsuprema;) Nam, Pro am ouonupdon suprema conjunctarum
dicebatur, eucon media, (quae nempe cum illa coincidebac;) Similiterque, pro resam de obypiior suprema dit
junctarum, dicebatur, naeguion prape media; item, pro ram Epsono suprema excellentium, dicebatur, vix
siit areror ultima cetrachordi disjunctarum. Adeoque in bis, PrO napondm quxe estet secunda a gravissima
dicebane rehreu nempe tertiam ab acutissima. Sed non cirilicer, pro naegnirn seu secunda ab acutissima, di
cebane (ubi nim non diceretur) reirlu seu tertiam à gravissima, (quia s reln Ggnificaret, nune tertiam a
acurissima, nunetortiam a gravissima, contulio metueuala  l cabu16) ngum. P ABCl
qC
dect 1.
te

## Folio 59 — 867984570:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine
11513
cdiicora
die
um,
uet
ut
vas
atu
miule
ciret
ale
Timo
dicto
c
s
Cm P. 5.
E A R MONTCORVM L
oupvos as ea ZCV Te DÉvecor nat 2
duvapecor petanapbaroe avras ei rcr
ERCOr. FoV qd ÉrEpOV FCV = ev r dis 24 Na
ocor duo torcor, dero 8 Tn déod pucons Y CxNa
Gorres nat caderres airs, nab Endreper
pex , duo rereaxoeda ouvnua,  ev r
OnCo FENSapCOV etra Y EFEpOV LoVOV 2 =Co NOITi
i Baporarco 7 2) asquarcor dodorres Méolu
idio En duvaet, naNSp, diro F Eo nara
SaoEcS,  Baeurpor,  e7vrce45 X)a (EvEE5
ngi co dauroleo, 7 eE vrepor He00 napCavodvo
DE, i rclos ceBoaicor, + Baevrceor b 
BapoeaS aCVEECS CC umr VaTCV 
oEvror Erra pcocor ed vnaru, Y nOLOV TC
occonpe dicor duo BaPVTEPCON HT e∞XoPdCoV,
rd Baporcear 2) a dEr vrlus dee dy ducor
 NOIOV TEV ocu duo d oEVEPcOV ZT CG
Xopdlov, u  oEvrceat 2aC EW Kai 
XV Xaponro ado inarcom e  do  B.
percr_ dEurpor,  p i Bacorcear X
Ger rerGaxo Nai RIXaVor VxaTCV, Y ret
er Hapunalus ) pescov, + diro S Basurars runs Lursparen hypaton, dicimus, sccundumr
devreper, 2od Wed ~ o VF Epas XaEVEECS 
reaxopd s CC Nxaror pescoV, B Y reproV Fira
recrum adi drducor, Y diro rd Baev
7425 devreper, 20d p rn ozureear D)E
reraxopd8 nat c davirtus dl dyidicor, on
TetroV Teirun dEincebonaicor, Y diro od Ba
OVaTS devrepor, od Woeo ~ BapOTEC4S ZaEV
Eccos rereaxopd s  c ari inobonaicor, 2
7ClTOV. Kat di Nara raaS T25 oVoa iS, 78
FEeSt TaS FCV DuVaIECV, povCOS aV XRNOirTO XV
etcos, F6do7tav, E5cor C5 pi, eo F 7 qucav p
e Paraneten hyperbolaon, ab eodem FETEIUM. TaIGIC, LECUIHOLM HaS (HNMITUI SBceLCaII
appellaciones duncana, proprie dieantur (in cienerum permuracionibus) Tonorum alii Scautes
nimirum.
Neten dierensmenon (ultimam disjunctarum
in virrios duec dyuticor, i reirtus 2 rep onaicor.
Fricen hyperbolaon (Tertiam exenenum,
Paraneten hyperbolaon (penulimant exlbuis
rium:) Aliquando autem, propter coruist L
teltatem, seu Hlabicudinem ad aliquid, (Lempe
Qualiter se habent inter se relatae:) Hloc utlesuC
respectu; postquam P’olicionibus accommodave.
rimus eas, quae lune in Systemate quod immu-
communelque in eo tecerrmus cl Poco
cum poreltacum appellationes, (ut puta, in I0no
Dorio:) Caldem potestates in alias positiones
TransferimuS. Ftenim, duorum qui sunc in Dil
dia pason Tonorum Diazcucticorum, alterum,
ab ea quae est posicione Mese alio cranSICLCHLS:
eique apponentes, in ueram que partem, bina con-
juncta cecrachorda, (ut qua line omnino qua
FUIOT;) acque candem illorum Ponorum (duorum)
alterum, reliquo, nimirum grarissimo, interrallo
adjicientes: Melen poreltace, dicimus, (praesenci
consticutione) Acutioris disjunetionis (seu roni
diazeuctici) sonum Grariorem; ec, Paramelen,
ejusdem ACutiorem: PTOMamBAnOMenON VerO
(quae e Nece hyperbolaon) grarioris disjun-
ctionis sonum Crariorem; et Flypaten hypaton,
ejusdem acuriorem: Deinde Fypaten meton,
communem binorum tetrachordorum conjuncto.
rum grariorum, nimirum quae lunt post gravio
rem disjunctionem: _ Neten diezousmenon
communem binorum conjunctorum acuriorum,
quae sune post acuciorem disjunctionem: Ite
a Graristimo istius cetrachordi quod est post Br2.
viorem disjunctionem proximum; e, Lichanon
hypacon, ab eodem certium: Icem Parypater
meson, lecundum a graristimo iltius cetrachorat
quod acutiorem disjunctionem praecedit; et, Ll.
chanon melon, ab eodem terrium: Deinde, Pet
ten diereugmenon, secundum a grarissimo iltius
cetrachordi quod acuriorem disjunctionem sequi-
Tur: E Paraneten diezeusmenon, ab eodem
tertium: Trem, Pricen hyperbolaon, sccundun
2 Graristimo iltius terrachordi quod praecedit sra-
riorem disjunctionem, (nempe, qua Neten
Erperbolaon, seu Prostambanomenon adjacet:
nad e vos Coa o 3, a de
rd duvauu aurlu, io oees  NS Exor
50d o1 2)a XaSCOV. eira nOIaS En aiss noim
Sy WCEer EDaCorTES, nS DEoEo TaS na
sa 50 XaN SdVO apeSONON suSqa du ae
tatum rocant, Pocectaus ps M. Ca PAIOII,
qGI. Paspeontius menidole, pro rorehonaior. Dicitur aurem cetractordum onesoderjar vel, quali Lixtravaean
tium seu limites excedentium: Ouippe, cum ante fuerane eria letrachorda; supremarum mediarum, e ultima
rum; (quod quidem ultimarum cetrachordum nunc erat reliquis conjunctum, nune
disjunetum;) aliud adhuc lexrra ultimas) adjectum cetrachordum, recte dixeris L
no diazeuctieo ab illi
vacantium sve exorbi–
tantium: Vel eriam (uc exluperatio haec in meliorem partem sUAEUT) quasi Excellentium vel Fxcedentium
quo sensu apud Lacinos scriptores intelligi video. Videacur utique, quodq ancequam hoc reliquis adjectum sue
rac tetrachordum, (non urique sunc ejusdem avi omnia,) modus loquendi ca
Reuro diceretur, quod ante dicebatur de Crravi; (adeoque hoc, omnium act
ac immurari; ue jam suxer de
ilimur cecrachordum, ex supe
rantium aue supereminentium diceretur:) Ouod ec masis adhuc liguet, ex Tonorum appellarionibus C ip.
ecc. pradendis Iidem pamen inartu reddunt principalem: quasi haec sic Dignicatis nota, non Loci; ut, nunc
rare, nunc Acutum, pro dieniori habuerine. GIO. Additur C nirtu imphonaiar, quod in ABV. decst; ir
 dispungitur, ue redundans: quippe, huic chordxe, nomen erac jam supra indirum. (Sic COIO. conferme
supradie
 AC.
5, nae aurlio slio Xeor, 20 05 -. Sed AB, 22 Woee5 n MoS EXCV.
ocopde
ades n mos gdv, ios
x V. decst eo rd. y CKVO. CxnaSaOrZIS. Z GIVO. IXpOV.
a C. 20. b AB.
Best 3
+ ba
urtegs. cV Aps as ex ouae sequuntur ad proximum pF. d ABCKO. decA dcurtpar in O L. Det Hetat Ha
becur puporitum pro quo relticuo scoripar sentu pottulante. e 6 10. r.
rar
FC CIVO. Perperamd Papurum
GIV

## Folio 60 — 867984570:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
ClDEELOML
60
emenon, e Dece aspelobab, yla a ca.
demgne clt. cum Proltambanomeno:) reliqui,
Mobiles. Franctacis enim, positione, Porelta.
veniunt, Scanc MobIr eI. Pa- Dedt scd oudalbct, St. soth adtois oOIS E
cet aurem quod Primam Dia Palon lpeciem, (In PappLBOV Ot T ESCOTCV n NiVS ulcoV  opot. 
praedicto Systemace, Immurato dicto,) ob cau nor o, on nai 20 udto necoror eid 9 18 31
ravcir, eo ra cenperco ovsiuam nadisperco sb aperabonco, _ rui cienuerlio airiar.
Zbsneur Zeretor Steuydtimr, auriboner.
Sostema perfectum disjunctum, immucarum.
Acurum.
ulcima excellentium.
Denulcima excellentium.
terria excellencium.
ulcima disjunctarum.
penulrima disjuncta
ve
nimirum. Prollam banomenos, FypatE hyPacbH sa 6ONaIS, coegs NapBaroS, Nad van vra
ial. 30
nai von die auco, _ vien vrepCon aicoV, pc
Hypare meton, Mese, Paramete,  aeC FCV, Nat UNaM pECoV, Noi pucon, i,  Dpon
5 3o i n avn r1d Woe3 napbarodco nirE
ribus; non eildem (quibus ante) locis con- pevet  dE, oi NOII. Mera opdicor qd rn
 la mi re
8 Sol re ut
C la m
3 4 la sol re
2 C sol fa W
C sol re ut
5 F fa ut
E. la m
D)
m
vnm rd epb oaicoY.
naparum ed Epbonacr.
rem rosbonar.
rum sevyedicor.
noeqrum sta cvypdicor.
reim stil dyeducor.
racquion.
ucon.
NIZCB flblor.
naeponem ucocor.
radaM UEOCOV.
NXeVOS red cscor.
naponiem rearr.
reoum LaToV.
Tlegona Barbu .
Bapu.
terria disjunct
prope media.
M.
mecta.
index meatatu.
subsuprema mediarum
Suprema mediarum.
index lupreltidrum
Tubsuprema Fupremarum.
Suprema Suprema
AlLuPEuS.
GraVe.
MI.
Adscripta licerae a a Mascant (  Mausata qus seem eIt augue LOnuS SOrIUS,) LpECIC
Dia palon prinam; BB, Lecundam; 37, cerriam; ecc. Oux literae (in Codd. NSS.) alFaHI
invicem arcubus semicircularibus, implicacis. Adjunxi, ad marxinem, chordarum nOmIa, PTOuE
nunc dierum appellari Colent.
Innuune hoc Systema Mutiei nostri, omitto b molli in b fa b mi. Duod nos canimus his ve.
cibus, lay mi fa sol la fa sol lay mi sa sol la fa sol la.
BOIVO. o. i Opon cermini, seu ateribura. Nempe hoc vule; Cum, verbi pracia, porestâte Mlese (qu
in Pono Dorio, eadem est et potitione MesC,) removetur, puta, ad poticione Paramelen, (uc in Pono Ppro
Sio;) jam, qua est politione Mese, sic porestare Lichanos Melon, adeoque sonus mobilis; ex in reliquis simi
liter: uc non spectandum Ec, hac in re, quam polirionem habeat quaque Chorda, lEd quam pOTEarem; quo
slubllacui, ctabilis dicenda sic, ar mobilis.
Saic
veq
aploet
up
vor

## Folio 61 — 867984570:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
ixa
EpEo
XIrS
d
1
e
driar.
oeie
DecieM
anTUII
DTOUL
Cap. 6.
HI A R MI O N IC O R CM LIB. II
ErEXSoN, i r Ed  qpcon i n ir rco Jam jam dictam, comprehendunt, Paraniele d
) darceor, n  reim 2 dedyiducor C X y
NaPVTa ZVTaTCdr X i reiro i Z a auy
oEyidcor CC n N1XarOS FITaTCV X  rE
raproV, i TE ryn F dl yducor i n unam Y
Flypace hypaton: Secundam, Frite dicreueme
non et Parypate hyparon: Terciam, Paranece
diezeusmenon et Lichanos hypaton: Ouar
tam, Nere diereusmenon e llypate meton:
Ouintam, Frire hyperbolaeon e P’arypate me
procer 2d) népentor, i Te reim F incebonatcor Ton: Sextam, Paranere hyperbolaon, et L
n raeuram r peocor 1o) Exror, n TE cd g
rm T VnEpBONaicOV, i n NIXaVOS TcV pEocor
50   ébdquor, in TE vyrn rcor inep 6onaicor  y5
chanos meton: Septimam, Nece hyperbolaon
(sre Prollambanomenos) et Melc. PEOUE Hd
deso apbaro O i  n peconi 25 Éxzor, r5 cta tunc Syctematis immurabilis delisnationes
bene (Lacoris concepento stalta) qua Muose.
oesxep_ D SboNS P Evener, Ca S asta ocoto: W s putod.
TIcis x ocunupdor uEEdoS, en B Duomodo maenitudo Conjuncta
29. aour CC 2(9 TCOVËP CV, TE-
ReS ovGMuarOS EgC doEaV.
Ouro cdd ou X ousnua Regeras nay du-
aarior 005 avnstaconlo d nap
Caroidis nari  cuvrdedvon pcc)os e 23
Na rascor i, D) _ TEOS ApCOV, D MANEtTa) occm
pdivor.  ererter rod occonperdor Exd, avr ∞ 219-
Zeo hcco5, en pon rere a xopder eropor d ro esi
eoaroesoduor nai avro ouonu dvor, d 28
ooubcbnnaoS coE nan 20 dul ydvor FD
S nan reeru edi ounnuuercors  peri rus
peeole doyror a rto de occonupevav, 
EEns nar T i _uvor 2od eraxoed 8, nat ESc-
TTOC isituE, quod pr aecessit Syllema, etia
a viTlI OCCONEEVCOV. FOINE pEV 3OI, E0 201ZT junctarum;) e Pecrachordi Pracedentem (sta-
ousqua goin 7oIS aNaS, Wes e Bilenque) Necen Synemmenon, (conjunczarum
reoor Ed ∞ perabOAnS. covavei prabome n ultimam.) Videtur urique hoc Systema, a ve
nae exeivo aura bonev. Oude gd, r nara g
0 un pera bae, Neger)  Y01STOV, d o nOTE
Je nOVO Est NavECOV Tcor Qucor am
naza rs rd rors duvauw. eiot de X. 
 Eira Rejocdvor TOVOV, pera bONCr, duo neco-
e 2)aDopas pra per, nab iv oxev r0 pr- non mutetur secundum Foni sive tenoris poresta-
NO dEvrepa raot, B dEud, n ran Bapo- em. Sunt aurem muracionum secundum POnui
TECC, eSITeS 20 Dg XaVTOS d éids5 ané
18)or ddrce dE, nab lid 3X oNOV ZO pIENC,
chamaoser rn rasd, pee  de n c Dg rud
Ehapxis anonsdiar dio nai nanoir au an
 MEASS pOV, n 2od 201S, peraBONI KaT sed, ipluis pars aliquan plater eam conlecurionem
quae a principio Fuerat. Ouaproprer rocetur haec, Concencus mutasio, Dorius quam mucatio Poni
en Ma pason  ara tessaron,
opinionem obtinuerit Perfecti
Sysmatis.
LDisjunctum dicitur: in concradistinctione
ab co quod sumitur secundum magnicudinem
ex Dia Pason et dia- cellaron compositam; quod
Systema Conjunctum appellatue; eo quod (pro
disjunctione, seu tono Diazeuctico,) Conjunctum
habet, ipsi Vele, cetrachordum aliud in acutum:
quod eriam retrachordum (ab hoc ejus accidente)
Conjunetum dicitur; (quemadmodum ee alte-
rum, Disjunctum.) In quo iridem, Friten Cyn.
emmenon, (seu tertiam conjunctarum) vocant
qua est proxima polt Melen; e, huic proxi
mam, Paraneten lynemmenon (penultimam con-
teribus perperam adjectum, propter alteram NIV.
cacionis speciem, ab ea quae est secundum Cenus:
UE Mucatum, respectu illius quod NOn muTatum
Syltema dicieur. Nam neque illud Immurabile
dicitur, quod non muretur secundum GrenuS:
quippe omnium generum commune cst: scd quod
(lic dictum) diversitates principales dux: Pri
ma quidem, qua tocum concentum acuciori cen
Tione percurrimus, aut crariori; serrata tamen
perpetua speciei conscentione. Secunda vero, qua
non quidem torus concencus centione rariatur:
Selunulim
D. vaBonam. bis. PB. oi. A. o perperam vcerque. im AB. deest ;. n ABV. C. 0 CV. decAt i. p AB
deest
secunda
ret
q Taeegonurores desionationes: Appohris nempe liceris numerariis aa, pro specie prima; BB, pro
e SC de exeteris;) qua arcubus item semicircularibus, invicem implexis, (in MISS.) jungebantur
Cae. 6. a C1O. decst ige dav. b V. declt crenen S occoncuiror. C V. riErO.
AB. vras. SHO. Anhop reliqui omnes dusipdr ab ciun eo
a C. e varc, redi
AB. 
b +

## Folio 62 — 867984570:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
EL ALDILETOVEMA
cus quidem d proprio ordine diverritur; Penlio
e dions sor nara rairlus y, x pdis uer 
CKTBEHEN P oineias aZECS n ) orS, 3X 1d5
raorS, am ios Évexa 3 p16 85 eder, exeun
Secundum illam enim, nOn UTaTIT BarIO Can excivle edii zd, con a MaCEy x pEN O, aNi
Cap. 6.
tere lenbus Masacone Meacis qua s
secundum Poreltarem, un de cantionis Ratio mu. pornios  nara ru duvapr, v 15 wrcisa F
tecur, Led Tolummodo lecundum ACHIHCH dut idoS, aMa poS ~ nara 5o dEurEpoV n BapV
Graritatem sotius: Flxc aurem, quali excidere eor aum des cocvep ennintem avru noier +8
Tenlum facit cancu lolito et expectato; quatuo
magna quidem ex parte processerir debitus tenor
delade vero in aliam speciem transic; sive secun-
dum Crenus, lire secundum Pensionem. OF puta:
occondous noy oedoncods ENSS, orar 
rodEor ui ooreienrai +o anonsdor, perabain
de nov coees erepor cid O, n 1os nara  70 ge
quando, a Diatonico continuo, declinat alicubi vO, n vare ru eon oier, erar diro Xar
Benus in Chromatieum: AUC, quando d cantione, vinod suvex85, DoNn nov 50  dis 2C
quae soleat trantiriones lacere ad lonos Did pente parmer n irar diro pedss s coV D_ Herre
Zisuua ounupdtier.
Systema Conjunctum.
Acurum.
Vlrima conjunctarum.
oopecco-
cuS, Ted corius Fonus: Secundum hane vero; C’an
autem, non prour est tenlio, sed quali Cantus
gratia, variatur. Ec proinde, prior illa, non in-
v
Nurn ouonceticor.
Tlaporum ouonpudrecor.
Tpim occonpndicor.
MEon.
Araeros peocor.
Tragonem clocor
Y nam ecocor.
NXerds rearr.
TTapOREVTN EONOV.
PNETH RESaTOV.
TIeoonap BarbUErO.
Bapo.
 Fcua Coscacta
Fercia conjune
Mellia.
Index r
Subluprema n
edi, Con = ErIEI aS a Partaoa E
C sol fa ut
B
si
1
Suprema mecliarum.
Indea luptclarum
Subluprema sux
Suptenia Lubret
AIIMMPEIS
Grave.
C sot re ut
D
taras roces oeto primores (uc in primo lyltemale) in tono Dorio
(taq mi fa set la, fa sot lan) transitur pro eribus retquis (MITata
clare) in Mixolycium; Cuc rerrio canacus fa set la; quod 
eriore continuato, Foret mifa sol.)
Tnnuunt hoc Systema, Musici Noltri, POMODMMOMLILBFa b mi:
sed non icem in B mi. Hloc est (in phrase Ptolenxi) Dolt decan-
potius verto, quam sminutabile, (utut hoc roct eaca rlatu atus ConreC:) Insinvacun
ucique rule; non quidem quod non possit mature el eu  n, a Hoc Perte.
ctum, in aliud. Obi vero, murarione Facta, crantierit in hoc Syltema Conjunetulm; sam CICNUF
escraboniNom ut quod (a Systemare pertecto) mutatum sic in minus perfectum.
h AB. 505015. 2 C3l. ev ina 5 c pied . A C.. --  3.  ABL. -. 1et. m AB. decIE 20. 3 C,. 8 un ovps pars. V. rd -
ovpiores
Syllema Disjunetum, quod PrXeceMc, vocal onor quod Stu (LCU ABH. BUTatuII
oCRV.

## Folio 63 — 867984570:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
Cxem
9+
Bapor
10
B
C aipi
21a.3
nim
pecdio
CM
icum
exte
iciuut
Cap. 6.
FT A R NI ONEGOHOMM Y
ooupcdrss cicodotos noucice rus prabasts,d
50 sit 60V. De rceapcer on rai HS CxT
adane S T Cnncndicor ooSqoTCN. Ava Bcju
gd 18 ped O D Eis pcolo, oraer py, 1os e)o
Exer, it r0  dil suicor reaxoedor end
Hac El 2) a BEVE oupDCHa o Y pESCI
contonantes, diversio siat ad eam quae transe
ad Melen perreniens; quando non (il Moris
tuerat) ad Disjunctarum TetrachOrcIIM prOc
ditu quod elt in Mla penle conlonancia ad se
trachordum MedIarIM; ICu, al Ma Co
immucatio et decepeio lentibus consu, il le
cus creniente quam erat expectatum. Lltque
srata quidem haec immutatio, quando concta
Etio commenturabilis est, et concinna; ingrata
vero, quando conera. Idcireo pusettema elt
n OOVaIPEOIS no) Epbpc VAEOOO 3, odud
eaimmutatio, e una tere (Poletale, Paleta
E5N, n ouoia En WEdceuEM. ToVajaV NauSCNSOM Umilis, quae aleuciriam cranticionem habet in to.
Eiscoegoleo  puerarcoo, n 2)a Dépet 7
24 HErre 28 2]∞ TE0CpV. Il uct qd noiOS
Caj Z ucer o For O, er anvoir avtois ex pavr
duvosr noler W pcta Conl 21 dE 2 év 2015
TErEaX op dOIS NoYCOV ÉrECO, V’eGa MaoCW Zo pe
XO. Z1 y 5OIETSO, COS aV ECOS ouI
d O E EcNcobu p LE ZNas raS exbadS
3 peCNSS, pnre Beaxca ravo nadisaerai duo
DaeToV Zd EKATECOV ZXTCOV E anaIS. LIvT
peV SV Zela ZETC4XOpd a Nar 20 1n5 ovrnu
peEva, EOS 2D D ToIUHS pE (4BONS ichor, putEe
TIVI pE Nn duo dE CLERCON ODSMdECOV, oraV quae tora inter se (secundum conum) ditterunt
ona 2)a DEPCOOV aMNNCOV NaTa Y FOVOV = TW
Ia TEOSAPCOV. FM et dE Y S WEGEHEHODCt YoIS Hd
RatOIS n EZe TETCON HapaHorS X = ZOVCV o
tiones faciat ad Tonos Dia cellaron consonantes:
prout I salus exper Syltemaris. Cantus enim
ripitur quasi ad tetrachordum (ip(I MC(C) COn
junetum; adeoque, pro Dia pente, tacie Dia-
tellaron, ad Ponos illos qui Mesen praecedunt.
adda Ec acder, do ep od CB 
oorqurduor en peon nereaxoedor ios  au
28 ∞)a HEVTE, 20 D) 4 ZEOa. PCdV HOLOCI, EveO
CoV Ed Y uEons P36S EEaMa rwe
conaon E ajodoco,  QoVErS C Dg 20  C95
Ponn der. Kaj nEo D0DO pEV, drar OVNEEO
TEVaVIOV. LI NNisn nai puta duvopet qedo
DDareit SA Y YC DI_ TEaSapcr oEVFEpOV n BO
vcov notiScooV EDCEnS Teha Tere aXOpd ovqua
neoxdodd i enncpeerle pe la CoNl. KaDoNS
piev 5ot Zc, Bt F TOVCOV, ZCV 20 29. TEO ib pcoH
rEE est 5C, Y 1G0 F opota
2IaED CCOS _ ENATEBCO TETCaXCpdCoV, Y0, +8
oEVrEe oudu In rCd rX BapoTSPS Em 700EV,
no, quo dittere Dia penre a Dia. tellaron. CAUIP
De conus ille (Mazenzieus,) eo quod ommum
senerum sit communis, pocest in cis omnibus
conspicuam Facere mutationem; eoque quod 2-
lius (IE a rarionibus in recrachordis, eancum im
mutare; coque demum quod commenturabilis
Licu (ue qui sic concinnorum prinius,) digret-
tiones in cancu facere nec valde magnas, neC
ralde parras; quorum utrumque aaribus est
haud facile dijudicatu. Piunt ergo eria quidem
cetrachorda continue conjuncta, (lecundum quod
hrujus mucationis proprium clt,) miltura qua
dam parciali duorum Syltemacum disjunctorum.
maenituaine Dia cellaron. Cmoniam rero non
eo ulque processerat, apud reteres, tonorum in-
CTEMEMEUM; (TOIOS CHII COBNOVEFUIME DOrIUm,
Phrrgium, e Lydiumz uno inter le cono dit-
ferentes; ut non percigerine ad cum qui toto
Dia- TeTTaTON, EIt acutior graviorre;) adeoque
modum non habebant quo, ex Disjunctis, ta
cerent tria comrinua tetrachorda: Concinuum
hoc, Syltemaris nomine complexi sunc; quo in
Promptu haberene expolitam mutationem. Ve
rum, unirertim; In Fonis, qui inter le diste
rune Dia tellaron; Sire cetrachordorum qua (I-
milem Disjunctionem praecedune in ueroque, A.
curioris coni tetrachordum conjungatur in acu.
tum ei quod Crarioris elt; Faciet, in eono sra
riori, eria Tecrachorda Conjuneta, quorum,
oir ev Fco Bapurepcs reia rereaxopda ouonu quod sic cranstertur, est acuriltimum: Sire te
pera, ct 20 pererex Dev giveru dEvraror ear rC, trachordorum qua limilem Disjunctionem se
 Vero ruis quoiar 28dE Tersaxopdior. ro quuntur in utroque, Crarioris toni cetrachor-
185 gd ndCaV FOV TE ACereV, CC F ∞e 17 +OV, 3
F AvotoV, EVI ZOVCO 3aDEPOV 9S MA io5 pir
eVTEOBV CC CD EXPVTES OnCS doro Y diaYuE
705 ovoua BEICKO 5O OVO, IV EXot
2S BapVTE d oore Pn re rod eEvrepS eri ro dum conjungatur in Cirare ei quod acurioris
et
OCKV. ini rd Ales ABOTO. ini ris Djsi sed omnino recinendum verumque, nimirum ent ro (puede) ini rise
Dso raueu (orugorss, crutos noicia poera bats) Winrui es enrhom. P AB. ownetn. 4. Gl. num. r ABOL. aoe
Anx I--. CKVO. WoeschyX. Fum innuit transitum de genere in genus, qui est in generum mixturis, (de
quibs RCtUY caD. 75.) ubi tranticus semper st in cono diazeuctico. E AB. er anao duvar (OmisIS avrois e
uon.) C. pan arao avrois duvaro, sed V. duvaras. V 6IO. -- a rtc. X OIO. T. CV. n. y AB. vdb. 2 Te
ar. Toni vox, (praeterquam quod alibi sumitur pro certo singularis Soni LEROTO, VE Cap. 4. lib. X,) in hoc
covite, promiscue sumitur in vario Benificatu. Nunc quidem simpliciter pro Poni magnicudine, in ratione
alios ronos dicitur.
prO Ponoseu Modo quo torum Syltema graviori vel acuriori cenore canieur; (quales lune Dorius, Phrygius
Lydius, caererique roni, de quibus asitur capite sequence;) eoque sentu hic lumitur, ec intra saepius. Prospi
ciendum est ergo, quo sentu quoque in loco vox ea surmitur, re perperam incellisatur. a C. Y. OIVO. 3
AB. Y rd, quod recinendum. BV. F. c C, IO. rersagipdtor, eo inariea rereaxieda.  AB. occunqeui. Bis.

## Folio 64 — 867984570:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
64
LL AODII PXOL F M LL I
Cap. 6.
est; Faciet itidem, in lono acuriori, tria Petra-
chorda Conjuneta; quorum, quod sic cranster.
cur, est graristimum. Fso etenim, ab A PonO
acutillimo, verrachordum in grare AB, aliud-
que ipsi conjunetum BC, acque huic conti
nuus conus diazeuctieus C. D: icenque, sub eo
duo alia conjuncta cetrachorda DF. _ L. F.
Sumatur autem, toni qui sic Dia- tellaron acu-
cior, ipsi C D limilis disjunctio CFI, eique in
grare conjuncta duo icidem tetrachorda HIB
e RL. lonque qui lu plimo illo grarior
Dia cellaron, ipli Ci l limilis Disjunctio M N
eique in acucum consuueta duo retrachorda
NVX a XO. Ouandoguidem isitur Conus HI
elt ip D Cimilis; erir sBlo acurior Dia telta-
TOn. ElL autem, iplo L, canco itidem acurior.
Sunc ergo Aquitoni D es L. Porerit ergo ipli
D, In acurum conjungi, K_l rerrachordum;
adeoque ita HICI In tOnO AF, continua LC.
trachorda, (Guoru sla els acurissimum) ni
MITUn LE, ED, e DII. um; quoniam
Tonus H elt ipE Ci similis; ets ipso grarior
jecta sequitur deseriprio.
BaeV, roiet er e ICd dEvrpC TC1d tE a XP
reoxopdo di ∞ BaeV ∞ a B, n EcEpOV aus
occoqudvor ∞ BY, neI ro (C EDCCB N dX
HXOS o Y d. CC e NWVL W B auo ECQ duo 
reaxoeda suonperdisa,  1o r dEn  ∞ E8
cinn Ddco): 8 pdi eEvrces  reo d8 ra eco
2er8, n idi ouoia Fn Y d X48sEiS n nB. ou-
quedia s aurn 2oeo5 ∞ Bapo duo nNWV 3E-
reaXoed a 20  bX i ∞ X X 8 de ru 2) 9
eNapcor Baeuries Fovs ceis Y nearor, i sdi
opoia 2)4E15 rn 7 d, n por uonurdia 
avrn reos 20 ehv duo rere axopda, 73 r VE C
20E0 Erci roiruv o d Pde ( ouois est
ri d, Evr  esc airs red 34 TCos apcoV
est de i 8 H dEvres O rC aurid iodrvot ee
coir dTE dC OX cos TE duvaToN éscy suva-
Odlva r d, Em 20 dEv, 20 _ D rCrCaXOd oV.
In noinoaj rehae EDeES eo r a  rovco Tereq
xoeda ion avro erc dEvrarov,   C i Ed n
dd. Tan entdi o v ∞do7 (O ouois 65I rC
Y, Bapor (O esc airs rio D19 TOcpcv est
dE6Z Boeurep ) ru aurs iovrovet aeq eio
da oumprda cor ∞ pererexder ziven Ba-
eVTaTOV. F5C0 γ, at 8 8 67Var8 oy
Dia rellaron. Fst aurem a, splO Z, tanco iti-
dem slavior. Sunt ergo squitoni C et X
POterIE ergo, ipli C  Slare Conjingi, XN
tetrachordum; adeoque iria Heri, in tono AF
continua cerrachorda, (quorum illud erie gra
vistime,) nimiri B, BC, l liH. Sul
TE Y i o Z c5 TE duddtov E oudd
ova reo Y Ari ∞ Baeo x EV rere axopd or
C roinoc mon ub  5 et ra aC rorco reregxopda cor avro  Bara a  B 
By CC 7V. CE75 n obge cH.
TonuS roye
Diaress. diud
Diatess. Sid S
) e S Dia. res
 o Diate)
Toros FOnU
Sie S 3
a0 eta ceso
Dia tess. Sia d
Dia. ress. Sa
PONUS, Xovo
nees
id dse
riasueur. O. rins ris Dgerrarapar. V. 2d Darraraipar, o no. lC. n Bis, reliqui ro. m (7 L. ist. n Sic AB. (C 
CV. deest; in OIO. Subjungitur, raira si eion ad perd reiv rereaxoeda tria autem (quae dicit) setrachorda, haec
sunt, quae Pcolemxi verba non elle, (sed Scholii;) liguer ex rocibus i dirt.

## Folio 65 — 867984570:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
a
SaXOP
Ba
Ddogt
L
duo
EC
rae ett
ou
1V st
cdia ob
10105 est
capat
 de
ouvd
exoedo
reree
e
eg eist
e ouo
Exoodor
+B
Dees
eta
rat
2p.
A R M O N +CO AC a M
TIcCt 7, n5, 60V na NSVVSS TOVSS. De mutationibus secundum (quos
FT idi SV.  gncudins, ois du y
AdoIS TNCIOIS OVSMuaO, ~ Nara ∞ ∞Y
SVno pes 8 undE Tl B TeN CiS Duor, id5
erocdo, Éxv ∞)a 7STOV ZEZOVEZC dnNOV. AV-
vocant) Ponos.
Vod igitur (cum, in pertectis Systematis
Disjunctis, tieri possic iplius Dia reltaron
adjectio) omnino superAuum sic Syllema Con-
Junetum, (praecerquam quod neque Pertecti na-
curam, uei diximus, habeat,) ex dictis elto ma-
niteltum. Detiniendum porro elt, quod muca-
ecor de W, on 7 nab onas ras ovscos cionum qua per integras compages HUNE, (quas,
gropdicor pera GoNCor: a5 naNS idhcoS T0V8S.
  x ry raod Napbaver ras 2 Does duva
prct edio cndeor est Y ∞NdoS, coaCe  x:
Ddocor porco id 2a Dépet Ddog o S2c nego
ado ∞ B +o (9, TC ocoDeroS Eva,  ExCvoV
Teos, proprie alenuus, coguoe lensone tiane
ta a) , e Guidem Pore.
ltace Intinica; ut a Sonom. Glippe hoc
Lolo dittere, a lono, Lonus hoc sensu lumptus;
Quo COmPOLTS hIC HE, ad Mu incompolicum
comparacus; guemdemodum, ad Punctum, L. I.
ocuderor na durrep geapn ag onucior 5dc. nea: cum etiam hic nihil prohibeat, sive solum
vos 3d evraa XCONVOCVTOS caV re X onucior Punctum, sire coram Lineam, in continuos lo-
psvor, car re rln oile reapulio, pera Depao- o5 cransteramus:) Actu tamen, si sentum spe.
ad em CSV ouVEZCS ZONOVS. EVEpyeta ) ZH W0C9S
r ajdnon coecopdvor enidu no x F Ddoytcor
A1d r rects au Eier opot Y W Et C6V +oVSS deco-
e3pdcor,  105, ED  EanS Z 00p DCOVICOV. nECo
505 pdiv, Xab du o 2 axpcor torcor n’ozos ouvisa
EtEmuS, Finita: SICUE _E SOnOTUM. GUApTOPTCF
deo l acealioo, se insaas, c0.
LUm qua CIrCa LOnOS COMHCICLAHCI, IC IH C’OI
Conanciarum qualibet. Prima quidem, qul lo-
norum extremorum ratio Catuitur. Secunca,
rai dcvre 6) de nab ov Y EONdoS Y pZo mis emedii. Terria, qua statuitur quinam
 aupcor retros de nab or ai rEos aMSS si Contmve proximorum inter le exCCHuS.
rcEpOXaI FEDEEyS. Kaderce est 8 3 e nOSC
ecor, DEBE Cine dx Z Y CMTCLTOV nolSoI Noq
oi axpos 7 Ddoyscor nai, det pvos reet5 ot ou
riderres + ônor C, ont rolatde ai r noycor 3)9-
Doeat.  Taleo na. Dooor TSrcoV p Z opcor, Exa
505 idhor Ext X aisiev. En dE Y TOVCOV, P ÉnoVTa
3COS TEo necorCO FCoV opcov ei Nornot duo, IS 
~ aurus Exopvot D9DVaKS: i5 ∞ a2oN8
Dor arvesorerres oi coNetGOI Xa DopcoS ÉKaGOV En
e rcor oecov oi pd ex a EMa Ator 8 
MaScoV Pdarres ei s Ex avro psvor oi de
Ent X pOV F370V WegnOli rva gedor rotau bus tere temper junioribus hujulmodi proces
rus aet TEV vecorepcor GDa CV NaTPSS Sunt aliquem ulera quam quo antiquiores perre-
Oupcopdicor avoixcior D ei x iuos pior puorces Herine; ab ipsa aptacionis natura ee resticurio.
re i dronaras aes n poon neave avaqaior ne alienum: qua lola determinare oportebit
Est Es FCV EoodcON apcor torcov XascOI 105
au piire = nara us Pcorleo per BaoccoS Eva n
2 avror éxdr opor duvains, pre F nar amo terminum habere. Non enim, graviorum acu-
t FCOV HOIHOEVTCV 6OV 1085 OVdEq Evener tiorumve vocum gracia, tactam tuille comperia-
rur  Baporepcor in dEvrecoPcorcer eipord a mus ale a lecuticu Lonum conttr.
i Ouao ~ nara Y rovoV peraSONS geon
ucrabor.
SOSCeCOV 46K,   ouu vor
Iua statuitur BeFUS COTUM qui TUINC CXFre
Ouemadmodum, verbi gratia, in Dia cellaron;
Duod rationem faciant, extremi loni, sesquiter-
tiam; Ouod rres Tola hANC COTAI COpONANL;
Ouodque tales sint rarionum harum differen.
rix. Pexecerquam quod, harum determinacio.
num, habeac quidem Cuam quaelibet propriam
cautam: In ionis aucem; ad primam hatLIM
determinationum, consequuneur quoclammodo
dux reliqua, una Calese Cato na, Cu
jus exigentiam cum isnoraret Pruu dliver-
limode consticuerunc decerminationum lingulas:
Alii quidem cirra Dia palon consistentes; alii,
in eo ipso; alii vero ultra iptum: AHectanci
dictantiam tonorum extremorum: cum negne
DOsTit cransicus humauX rOCIS, neque corum
cujusris quae Ponitus edunt, unum eundemque
Tuctoricm,
Cap Z ed xior. BB. pra -. C ABCIO. un 3. d GIO. circapdr. e CV. gbom. fC. deest rd. C0.
decst rivoq  CV ede.  ABV. XcNVaOS. O. nonvourros. Le OTO. onov. V KO. duo. m V. ais, omnino recte:
sed reliquis decst. n AB. -- sos. 0 CF. HOc habetUr Scholium, istor on pot 25, 23dE poror, rlu Ropeveis iignon u
pode sciendum quod buc usque duntaxat, reperiatur Porphyrii commentarius. Sed in DM. continvatur ad A-
nem hujus Capicis. P V. coorraj. q ABOIO. caartova. C. Ehactov. r ABCL. pcil ova CKV. ro petE oV. SAB. na-
paccripis. CV. manaios. F C KV O. notrrar. i AB. oEvripu n Bapuripur. x AB. declt garar.

## Folio 66 — 867984570:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
uvonem, (cum ad hujusmodi disterentiam (uF. pdblee onorE nsos ris rocairlus 3)a Dsear n rav
fecerit inceoror rumentorum incentio, aut
remiltio, nussa Mea facta in concentu mu-
ratione; quando cocus similiter, ab arciticibus
grariori aub delueri roce praeditis, transigi
epgercov Y oncoV EsicaOS, n MN aVSoIS  
ner, pondEpias g  XManS EI X pENOS d
TENSdnS, osav dNoV opuoicos LD FCoV βO pV DC-
cademette roce, idem concentus, nunc d gra vraj M evexo 8 varc lis pesar Dcorlio ~
vioribus, nunc ab acucioribus locis inchoatus, auro hot  a T OGVTEOCV ZI7 CH
modi qutandam convertionem efficiat: eo quod
non ad iltraque cancus extrema limul congruant
extrensa recis, in conorum variacionibus; sed
semper duce delinat, in alteris, rocis excremum.
quam extremitus cantus; in alteris, extremum
Ciap. 8.
CL AUDTT PTOLEMA
Tur:) Sec HICCo BEAEIA; nIIITUM, uE, ab una WEpcV n TCV oEVDCOVOTECCOV CYCOVISCO MaEI
VAS e  TCOV ZOVCOV CVaMAZS _M eset Wes
CBUS, quam vocis; ut quin ab inicio, vocis na Ta Nv, es idi durcea, 50 ∞ Dcovs nepas
distancix cnllebat Caccus, idem, in mutatio.
d rod ro pee1 85. Em de ra cvariis, 50 201 pe-
nibus, nune cenlelendo, nunc cranteundo, al. 185 C45 3 D DcoVS 15 TE Zd EhOeHS EDO
terius modi imaza as CAIMLaL.
poceo rn 2)aesaod ~ Ocoriis uet O, nn idi
diconeinoo ex reis prtabonais,  de Manespbaror,  Er eps idous Partesoiar S ravext F ciroais.
aexodi notE dE do TCoV BOpVFEOCOV, 10 A lev
Tiva 200 sob3 att EA TCd PAE H AGB5 Et D. F EpCb
2a HE Cg (4 203 pEMSS OUV_aPHCEaC 30 4Cd-
duod ipso Diapason terminari Or  red 29 neor oeica d êt 66
oporteat Lonorum extremos.
Sco isitur prima _ praecipua, in concentu-
 similicudinis Relticurio; in Unilonorum
icidem primo; hoc elt, in Dia paton: quivoe
qui iplum continene Poni (ue ance oltendimus
Derinde se habene acti unus cAenc. TTem;
quemadmodum qua cum ipto (Dia pason)
componuntur Consonantia, tancundem Faciunt,
quod facerene ipla per se polica: Iea eE Can-
tuum quilibet, limiliter porelt integre exCUF-
rere, lire in ea sola dictantia quae est ab Oni-
lonorum primo; sire in ca qua ab hac cum
cexpess eses rovcer.
Erco roiruo n necom nei uve coram F Nario
1∞ nepoNVON opoIEHTOS DiONaTaSAOS, ev
TEo nECOECO MN TCor Quo DCoNCEV, 7875t F1 D19
HaS COV ZCOV DEIEXOVTCOV avro d0 COV, ios ENE
dcirapd, aX4. DOPSVTCOV EvoS. Kai, coc cp at
ouvr dEdva (IEF aES EEV OVPCDCVICOV 2820
Ho1 SOIV, orce aV Enoisv et noy nal aurus n
oar d STCOS nI FCV MENCoN EHOGOV,  d pu
vys ris Nara ∞ RECOTOV Quo DCVOV ZIaSaDECOS.
iplo (Dia pason) componitur; Cumpro ab urro. i d an aurs ouvndeuins, duvor T a
vis extremorum sonorum principio. Ouapro. X N∞BOV à P excoreps rur aupaor Odéylcor.
prer e in Fonorum permucationibus, si quan. ouotcos chendpa pev. AO E nav aS TCV Fovcoy
do velimus Fonum qui lc Bia palon acurior
 pedaguogais, raey Y1 res 3 a masidr eE vreeer
y O. deest onan. Z AB. deest n man. a AB. encencs. b OIO. erener. C RO. rorct. d HB. 2B2V. eC
deest re. f LB. Epon to3 Dav - -. 8, Malim naelx. A l. 0. d CV. 8. b61O, red  ceerar. C AB. e
nad auircis vrcs noar a =.. d CV. vro. e Verbi gratia, (in hocierna MuLica,) si cantilen cujuspian, prout
Ia CANIEUT, VOX prima LC ut, II Cram u, l_ carenda lIC mi in B mi duro, hoc est, acuto; iterumque in
 aot LO CalIaCUE Ca
quae prius erat in P ut, jam sit, vel in C fa ut, vel in c sol fa ut:) verovis calu edae Lacteda elt. Claviue
jam canacur in P, ubique:) Idemque faciendum est, A velim uE Fonus sc, vel Dia- pente, vel Dia- paton e
dia. DEnLC, BTAVIOT ExPOLiIO; quo vox ut, quae prius erat in Ccam ut, jam siE, vel in CC faut, vel in C
id Palon differentium,
qui ab dueto distat Dia cessaron tonus intermedius, à reliquo distabic Dia pente: puta, duorum. C fa ut, &
s Dolelate) LOdUS. Idem
nanur uttumris non male. S Pro nar hoc est e ar quod in conlcibus omos (O. excepco) habetur restiruo
dem cantilena; pura, qui sic, vel Dia teltaron, vel Dia- Palon ex dia testaro
mucatio; nempe, Chordis B Cinsulis, d ete aa o es Vo m, quae priu
CC, Ta ut lonus incermedius Gam- ut, Gut als B MCaL Mta TettatOM, AD HBC MaBE Ma-pente; adeoque
Gu ut LiC IA C, erie mi in F, ut prius. Sin reh u cones il Ba Palert actor scatorre expolito; ut ror
ut Oux teerat in Cam. ut, jam siC in C sol re wt; alie ee Vetta: Cadet, qua P Ctal Mateb Cla V
ucigue Vatel, Lolemaeo, mutacio secunaum Lonos; quod nobis, valtala Ctav HOt. SV. navor reliqui
nar h. c. C er ee sic aliquories; sensu postulance. B Sic in ABCRV: sec in C, 1O pum beduis codem sentu.
E ABCLVO. Y. C. a G Lecteo.
L Malira

## Folio 67 — 867984570:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
D. d
d
E
o
hatn
10ci15
Et 661
Eorol
CiaP. 8.
je Baporepor Dennocop peraenoC, 3dEva n-
rsido rar do7 Ccor,  aet rvas nVErrES ed ra
NoaS  aVToS M  o  O o avros qE
TE EEapXNS CC NWW, anoN SdcoS, o id NaITO
∞ X)∞ YCS apcoV 5d eG aX IS X)4 DEpCOV, ridv
20 ∞ 2) a HS CeV i X)∞ ZEOSäCCV daDECOVZI 78
airs. on nara ~ Ha nerre rod eEa EXHS cha
DEpCOV, TC NaTO 20 ∞I9 HaSCdV na) D) _ HEVT
diaDéeerr  ars CC es TcV a coV ouolcos
125 oi edi erdoripco 3 3)4 Hascov aDO Ct COVTEE
CoV aupBS TCV rovcCV. CN av eier doanné
res 20 ieuo pdvor ésa ue ns roce aucv
avopo, 6) a or 5015 nGCFoIS. oi  de LEPEK
ovres 8 3I9 aocov, P CFV an avrs 18
2)4 XASEOV aNCOTEPCO, I_PE NNOVTCOS LOTDV
rai Cd avcdv aet 2 gtrodSS 2015 WCOdNq
Ad O1S 782E5I, 2 pd 219  aSCOV, 21 EEapX 15
20V5 3 100V aEXoV 45 78 N_ XaSCV, 2015 100
anexzo Ent ra avros o eaeXS. Ou deov
re05 8V, 3de oi pexes poves 28 3) 4 XascoV WCg
Endorres, oogua e uSor 2015 TovoIS Y  rcd
Grariorre Tubsticuere, nullum (in Petrachordis)
EEapXuS 2∞ aSCV. FaurOV qd Parooa ne mum posto: Idem enim hi facere videbuneur.
oVD0r25 2015 EpSaVSOr Tor exncidvor opov
conlo na dooor Srot pd, e erés exevot de
Est TONCIOVCOV, (25 2 dxaicos oV avrois La
ndnva o Y Dnucodcor, c05 ilud a exle
i ruo oiriar co 44302 V ∞ r Ep BONS ci q
arci napbarEr HS o aVTOS En FEV WCgNCI
ediocor, co5 d diae narCV rC Eha CX 5, _ Nco-
Avet Y DocEV av cCSSdeada CC 50I5 τI5 NotnOIE
iEis orras  ave NogoV. Kat 5ot 72, 208 per
deir reo 2oA) Fcor epcor ros da Xas cor uere et
aa 205 ev avr duvaes ama ro yd
rav ouvrderrcor auro norcor co dadaqa mus exemplum, d Specierum numero quae ipso
80ODVEGCTI ExOpd d TCV L aurs Wet
Xoeducor cidcor Eno 3d prova ravra nerTEs a
3
o aEa CNCOS OdeEda XIOV HOISVECON aVTO
Dd07COV OILTC ZOYXOVOVECV C 3dE cis au éinot
 diro  rod Baevrars, Deec ei cW, eri roBa
eo napbarodvor, erceor eid 6 C nieiv 28 neco
28 2, Ext 28 aura, 6 drd r8 ehvrdr5 di
20H, na doNS, av OSV FovaTa T auror reO Eodem modo ab urrovis terminorum ipsius Dia-
nov  à D EHCTEPS FCV expCoV 78 dia n aocv à 
Xopdvor, ri aerluo arepzul eodas duva pe.
FI A R MT O N TGORV M LTB. II.
moremus sonum, (cum, in reliquis miration-
bus, Temper aliquos moreamus;) Sed et ipse
Fonus idem manet cum eo qui ante fuerat. F. 1
contequenter etiam; Fonus qui Dia- tellaron
differe ab eo qui primitus erar, idem est cum eo
qui inde dittere Dia- pason et dia tesaron. OuI
que Dia- pente dittere a primicus poto, idem
cum eo qui inde dittere Dia pason e dia pente
Lc limilicer in aliis. Adeoque, qui quidem, et
tra Dia palon, distare Faciune extremos FOnos;
haud in intecrum restimune concencum; sed
temper exrra eosreperietur aliquis, qui exir dit
limilis omnibus ante potcis. Oui aurem, la
Dia palon, superorediuneur; eos qui inde Lon-
sius distant quam Dia pason, redundanter (up.
BOnUnE; ut qui semper iidem lunc cum ante
LupEis: Nimirum, qui Dia. pason dista, 2ac1b
cum primum posito: quique, ab co qui Dia-
palon distat, distant aequaliter; iidem cum illis
qui aequaliter (ad casdem partes) distant d pri.
mum posico. Flaud recte isitur de illi Faciune,
qui, non nili ad Dia pason procedentes, Lo
connumerant eum qui Dia pason distat d pet
deque ii qui expolicum terminum transcendunt:
nili quod hi quidem in uno, illi vero in pluribus
transorediantur. Or in iplos merito recorquea
cur, 2b eis qui excessus arouuneur, quod ipti
principium e caulam praebuerint lic excedendi
Ouippe si semet Tumatur Zonus aliquis, cui ante
potitorum aliquis idem LC, (uc, qui Dia paton
diltac a primum polico,) quid prohibet (inquiant)
qu’in ee adjiciantur qui similiter le habent ad re
liquos deinceps conlequentes  Ouineriam, quod
non oporteat, numero Perminorum ipsius Dia-
Dason, censeri Poceltates; sed, Racionum nume
ro ipsum componenrium; liquidistimum habe
continentur: Ilas enim sexrem duntaxat esse
ommino omnes supponimus; eum camen qui
iplas efficiune Soni lint octo: Et nemo cst qui
dixerit, Dia pason quod sit d sono graristimo
Crerbi gratia) in grave Cumptum, aliam Speciem
(iptius Dia pason) lacere, quam primum (e 2d
ealdem parres) ab acuristimo sumptum; F0
quod (universim) quodcunque demum (IE, quod
pason principium sumat, eandem conticit po.
reltarem.
L Malim n. L AB. adi aet mas unspdo. m AB. g. V. decst. n O10. o. o AB. 1d. P CKV. decs rus an
vrx 3 _)a n
XaVZ--
CL
V. 3. -. y 610. 2
rn veob 30an5. O. rn veo 3o
unde. cC.V. avrid. d V. dec
E un noIEIB. e C(S. Nott, LCHGUI SIHII oi  AB. En. B AB. E. BV. ae
C. raiv, HEMPC s PTO n (UL CPC) perperam posito. + AB
2
YCKV. enocier.
 LB. ovanore

## Folio 68 — 867984570:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
s da L.
lL L L M A
Ouod septem duntavat PonoS sup. On poVs EMta de 6oV TOVSS LWOH
poni oporteat; quot nimirum
sunt species ipsius Dia pason.
O isitur nos deduxit oratio, ut Fonorum
numerum consideremus. Commodum uri
que Fuerit, eos toridem Facere, quor sunt ipsius
Dia pason species; Ouippe ec hae rocidem Cunc
quoc duarum simul primarum Consonantiarum;
secundum Tuarum cujusque Racionum exigen-
riam Tumplae: (Nimirum, tres in Dia tessaron,
ee quatuor in Dia pente; quot sunt ipsarum ra-
tiones;  quidem tales utrobique, pro quoque
Genere, quales cujusque generis natura postulat;
quarum neque plures, neque pauciores, natuIra
Darieur supponi. Ouemadmodum isicur, liquis
voluerit in plures partes divisiones tacere, puta,
iplius Dia- TeHaTON, quam ErCS; aut TanC, COFI.
dem, Sed excellibus quomodolibet sumpris; auE
etiam, determinatis quidem, led aliis ab eis qua
secundum congruam rationem (pro quoque ee
nere) Cumantur: reclamabit Ctatim cum rationis
nacura, cum Experienria: Similiter, Si qui tonos
in Dia paTON CONTENEOS, QUI CONCONAnLIarUM N-
turam consequuneur, originemque illarum ora-
cia Cortiti Tunc, (nimirum ue inceora ctiam Sy-
Remata contonas habeane disterencias,) aue plu-
 suppotuerine quam sexiem (quoc sunc iptius
Dia Palon, rum Species, tum Raciones;) auv
aequales omnium inter se excettus; non erit eis
concedendum: Ouoniam ne quidem probabilem
hrabene quam astignent caulam; live quod om-
nium incrementa sint aequalia, (quod, in FTar-
monia, ingracum esse, omnino deprehendicur;)
sive quod Ponici sint (verbi graria) eorum in
ter se excessus omnes, aue etiam Flemitonia, aut
Dieles; (ex quorum Supposirione determinane
illi Ponorum numerum, pro corundem, Dia. Pa.
Con constieuentium, mulcitudine:) Lequid enim
elt, cur masis hos, quam alios, exceltus Facerent:
cum (secundum ip (05) Consonantia et hoS, et
illos, e plures alios possit admittere; cum in
Generibus, cum in distanciis ordinandis. Neque
enim elt quod dicant, Ouod haec quidem magni-
cudo, iptum Dia pason, exacte diridat; illa ve-
ro, non exacte: aue, haec in membra (FOrte) nu-
mero paria; illa vero, in imparia: Ouin imo
Dca5 2015 EdEot  3 2(9 HCOIOV
1ov. pi bp185.
Anaeg N Sr uas o negos eis ∞ WoN1o5
17 sorcor ocvider. KaNcoS id dv Éxot 2015
20d 2)a Nascor eideo ioaeidus auc r
Ort 20OaVTa  EsI n 2a OEVO (LPOTEPCOV Y NECOTcOV
ovuDcoricor xara ∞ axenSo cinquodua sois
nab Exagor NegotS cor n DVos ST TONCiSS S
ENaSS Lodeda 00Y Zcopet. KadunE SV et
ns Ed ENOt NaTa WONCUO peon Hoscroda 2aS NaI-
peods, ei 20x01, od D Ja TEOSCpcoV, cd d9 1a5
recS n in dha HOcVTaS, CWY WOXSC Ep
Xa5 n BANWV C et cedaS pdV, ev erépais
i) Y narae t aps Corra Negor ciqurducor cidos
evisa 2o TE CV NogOV, X, ∞ Dcrodvor OVTC
i d 2015 d rcv 2)9 X arcov  ELeXOpd 1185 1
185, anex S)uS ora5 rn Duod TCV oouPcoricor
nai ri aseo exeivcor Evexer cinn Dors, wa i
ona ra ousuaa ovp PcoVSS napCar NaD-
eas, n CetS F ena 2d Da Haocor cidior
TE no) NOYCoVLODENOIS, n ena touS mv-
ZcoV L EpOXaS a NCOV 3 00γZWOOSCOV. EX et
E unde Exso cireir ndar ajriar, unre D na
ra 2) di oncor Dquno iooTOS, aeco Dop
TAVTETAON CV oepOa S TOISTS NoaNaSO
rocdis ponZE 2oS ToVaaS, B DECE CIMEIV, civoy 
OaS TaS LECOXOS, n HNWV uraja n
deorajaes à P cor ondedcor, C Y a esuor
delPOrI TCWV FoVCOV, Nara 20 Fiv  vot EVTCoV X) 9
NaDCOV CONNDOS. TI W p~MOV ZMNMMauaS av
avras oier 20d ODDCVS, NOF aVTYS, nai
rairas, noncvas, n eiss SMas edexods
Nar F FCV VCV, Nav 25 ZCoV Z)aS LOECOV
n raco; OudE id Eres  aurois Negv, ôrt
0 7870 pdio 20 percos ane cos P Xaipet
is 2)a XaSCOV, Cxevo 2 de con onne nopducos
n, 2870 d er aerioIS et ZOXOL pEC 1 pIOI5, Crcvo
2 deer oeois. a car ò  cis es daion
20 D)_ XaSCoV, i Z0 iprrovir eis dodena, n 20
SI Fonus Dia paton in sex dividat partes ~. S ForS TeproV eis en FcoNOIdeNa, i, 20 teraprov eis
quales; et Hemiconium, in duodecim; et toni cineor  saeg iy 3ro FErcor ider overro dyn
Priens, in octodecim; et Ouadrans, in riginti quatuor: etiam tic, nullum horum habet disse.
Ext
CAP. 9. a V. deest S _sc. b V. cioi. c AB. conjunctim, crroxsrays, et eraetopirats. d C10. ris, sed ra
Omeo habeM sn 3 disjunetim, (uc ec alibi aliquando aliqui,) led receprum scribendi modum lequor.
circu peps crrcir. B O. deestn ocoraias. i AB. roTaV X. C. onsirar 3. Sed ec (pro varia lectione) ruisron ro
3010r d. V ABC V. nam Bis; Sed sensus postulat nar n. C. C ev, nOn C dr
C
C
m C. -- or. n AB. avraijs. OC
cinendum nois (cum reliquis, propter ron squodos Guod sequitur. e C. n 10u5. AB. n rus ious. FCodiere
roier P CL. aCCbu  pe 1b e docor, .B Sid Wtet  ft s.  C2ld. cb 3 b1d. r AB. pe

## Folio 69 — 867984570:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
cddt
aoW
AH3D.
oieit
Ecorut
o15
21
crépath
1do
Oort
185
Nab
ENC
50 P
cepobe
1a5
rocdiio
edoel
Hv, ot
a
adicos
ExeI
duesis
godu
di
Est
sed 1
Codieu
ELA A HONTCORVM LID. II.
ed
Ext res XaDoCar. TvaS oub, Eirot 25. coep rentiam impet CCBIBHeM. SBIaHH ISIHI, (81-
SE0V rCV Ca Zvco LEPOX5; EnEt perse eis Cat quis,) Cacuendum est, hos elte lepet L0.
norum inter se excetus: cum neque in septem
aequales rationes diridatur Dia Palon; neque, l
in inaequales, facile ic dictu, QuaS CaxUM OPOF.
roridedat ecorCL. 285 LD rcr necurcor reae supponi. Fas, dicendum, qua ex primis con
OuDCorICOV NaT EM anoNSnoM EECS, PnEOV Tonantiis, per justam consecucionem, comperian.
F87E5, 285 WenedS5 Cn Y 20 dia reo - cur: Nimirum; quae, in utramque parrem, Ma-
OcecON CrTOS _ dio XaruV, EP Exc_ aa bENEUE ex COntinUA acAILOHE IPNUS VIa. LCIId-
ron, intra Dia palon; quae eadem est cum con-
cinua additione Dia Pente, ad oppolitas partes
Acutum.
Cirade.
C. D. 9.
enta isoS nBYBS X) atCVra 50 dhe HaSCoV, pin-
 aviocor evrcor, oeox eor est 20  nol35 auru
Ehorcos. D auris 3on5 ~ sod do EVTE 95
u ravariia ouviridins dr d = r dieo rea Tumpca. (Quod fusius explicarur capite sequen
ecor os Bapir B Pdo7(O, rC ct_ REVE sC.) Ouipve, qui Tonus est, aliquo grarior
3od ousOcors airis nosta Y E0 Bacurceor zwenq Dia rectaron; idem est, ejuldem Onilono ad
dEVr O). CC o 2i cia reesapcor vo5 durep ,
reo dia Hevr 2oS quopeore aur nara 70 esvr
Por ZIVEra) BaPVTEO. AVaYNajoV Z de E5W, CoN
Evraida provor, etMO,  MavraX. Od 
oeinorideda ra ouocora Y oop Dcorcov, 2 
DULDCOVa TCOV EpENIEACV EoS TE(C TCOV FCVCOV T85
grare posito, acutior Dia pente. Item qui cst,
aliquo acurior Dia reltaron; idem elt, ejusdem
Unisono ad acutum potiro, grarior Dia pente.
OpOrtet aurem, (non hic Polummodo, sed ubi-
que,) antecedere, atque ante lupponi, Vnisona
Conlonis, e Contona Concinnis: Adeoque, ex
Fonis, eos oportet primum sumere, qui sunt
orupcers det NaBaVE rECOTOV Erra, s Contoni; deinde, eos qui illorum inter se ex-
Sio D LEpOXIS TSTCOV EVC CoNONdSS, onoioi n. celtu inveniunur, qualescunque demum Fue.
ves ear coon id5 82 = 37c0, ~ eis 2005 eDC E y5
70VS5 pra SOECOS, WoeS DOPOV oISOn T pCra
FInE: Ouippe eUm nON tam GrataM FaCIAE mU-
cationem, qui est in proximum Fonum transi.
rus, quam qui in eos qui disterune per primas
Coileo, 115 ~ e15 5005 F pesraS H)9. PECOVaS contonantias.
PouppCetaS.
CA P.
buS,) vel porius
5 D se Herrc -- oveern. C. habet 2 7d, retI9uI F, lea  DOriuS.
SOI. noia. + ABOI. ei. CKO. ~ malim E s (PrOPEer ouvrauinus, quod mox sequitur in omnibus codici
Cil. ra
. ra evarriae.
y CIO. deest r0. 2 C. dG it. AB. 3 isi. C10. d iru, quod recineo. a AB. vrac. h GAVO. uniias.

## Folio 70 — 867984570:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
EL. A
VDII
PTOL F M a
CaD. 1O.
uomodorite sumantur Tonorum TIcis av iziis naubaVONTO EsS r’iC
differentiae.
dencur aurem illi qui ad Octo Fonos pro.
cellerune, (propier unum superHue sepre.
nis connumeratum,) in proprios illorum excel-
Tus utcunque incidilse; non aurem debita con-
Cideratione. Simpliciter enim tres, omnium an-
ciquistimos, suppotuerune; Dorium, e Phry-
sium, et Lydium, dictos; (denominatione à
gencibus Cumpta, unde ceperunt originem; aut
prout quis aliter caulam altignarerit;) Pono
 se invicem ditterentes; quapropter e Aqui
tonos nominarun. Indeque primam feccrun
Murationem, Consonam; a erium gravistino
qui Dorius est, excessu Dia reltaron in acutum:
quem tonum MixolYdIUM YOCAPHINE, DEOPIEI
ejus ad Lydium propinquitarem; quoniam non
ab eo, toro tono diftere; Led (Limmate, seu)
ca Dia cellaron parte qua reliqua elt polt di
tonum, quod est d Dorio ad Lydium. Dein-
de, quoniam Dia tellaron intra hunc sITUS CTaF
Dorius: quo item reliquis subjecti habeantur
Dia cellaron icidem grariores; cum qui lub Ly
dio Forer, TIypolydium nominabant; qui sub
Phrysio, Eypophrysium; qui lub Dorio, FIy
vodorium; cui tono qui Foret, in acucum Dia
pason, (eundem cum ipso exiltenrem,) appet
labane (ex concinsenci) Hypermixolydium, nn
qui super Mixolydium sumpcus cAet. (Vocu.
lam Elypo perperam achibentes, ad indican.
dam parrem quae est in Girave: Eyver vero,
ad eam in Acucum.) EAque (consequenter ac
primos illos) Hypodorii icem excestus ad Hy
poptrrsium (ut Dorii ad Phrreium) Tonus
e Timilicer Fypophrysii ad Hypolydium: hu
jus aurem ad Dorium, Limma; (quod ipli vo-
lunc esse Fremironium.) Verum Cuci diximus
non oporcuic, a Concinnis, desumi Consona:
Sed concra, ab his, illa. (Ouoniam Contona,
ee sumpeu Cunc taciliora, ee magis principalia;
cum ad alia omnia, cum ad Mutariones tacien-
das.) Ouod quidem lic rire tiac: nimirum;
Si praemillo acuriori TOno, ut A: Pumamus
Primo, qui huic sic Dia cellaron in Grave; ut
B: aliumque qui hoc actue  scarioe Dia
ai rporcei.
Oiraor ) ei pexes Z ouxco roNcOV WOCGCN-
dorres, 319 Y era Y EWCoS oi5 Emo
ouvae usdvor, F pdi oinciaets aurcor inepox a5
oncorer Bneocir 8 pdi rot nara ds d’esoaer
DriConleo. ACONCS gd 50VS EGCIS TOVS aGXaT
20V5, NaNSS Acer, CC apgev  Auctor,
da ras aD cor ipcarro edrcor orouaorasi in
OnCOS HS ErEpCOS ajroNOVcir BSNCTCI 3oVCO 4)9
DÉpor AS àM NcoV, 0 deoi ni _∞ 25Z0
1002oS5 auros erqua OVTES ANd ZSZCOV HoISO2
necoru pesa Coplio suupcover, do 8 Bo eVTaTL
2 retcov, d i dcoess, Dus Sit 20 oEv D)a reaa
ecor  WdeGoUZOREVOCVTES T8TOY Y FoVOV MI CONctov,
em D coees t Noctor ezoryros, ot ponnen roriaiar
dplo vvees auror énoiet dus incooxli, à Ma
nard x eo 3 dio rCSapcY pe O
pe 8 ∞ doo 28 dcoets ds Y Ruchor chrovor. Ei
a, Exetde Ld r8ror lu dhae Teosapcov net-
edt 6 o duve, O irae iy 2015 N01ro15 00
Ncoor 2005 dia rapcor BaeVFEpS5 Y idio d
+ Nucter Eoodvor TnoNctor corouavar Y 
 Beizor, X2 PPeto 2) d  dcoptOV, X7-
deeior co rovco Y doo nascor cocrdvor d 70
oEv, Y auror ovla. Weconed oaev Y XcpiEOX
div, 2iro r8 ouuBESmros, cos vnep Y piEoNu
der ennurdvor TCd pd od M NaTaZ PHOCELNOB
es T Em 20 Baporepor erdciEr rd ) ince
e95 I Ext FD dE VrpOV. Kat Zve, Nara
red ridr xpeorar anonsdiar, odeis dio
AeAWV H805 ODPVZtOV VEpOXH 23105 H ouicoS
Loc Pougis, pos oidiov 23TS) pos + deo
Piev, i 2S Reipe pa rS, d DEN SO2 notev  ijuIEovOV.
Ou det3, cos Epad, o T EpENCor NapBe
VEcD TaOuPCVa TSVarTiOV dE, dd TB= CoV Cnei-
va. AI Ta suPcra C cuxydoree ̀ P Est nay
XVEICSTEeQ XpOS TE Ta aMa 2 HEVTC, i, Xpo5
TaS uEra CONaS. OHEB av VOITO, KaTa Y X pooy-
noV_ reOV, Et d VrepOV ZovoV  poDerTS, co5 Y à
naborud ecora = u rhrco diai reoapcoV en ro Bapirepor, cos + B in   En r5r8 rd dia
TE0 de cor
CAP. 10. a C1O. a. B Sic AB, (quoS sequOr,) sed CGIVO. inverso ordine, in noctor C ppogior.
ercp . d CV. 8C. e GL. --poborres. fC. ni. 8 610. 5 -- Norors. B IV. . C. 18tar. se AB. _ rors
C. cor rova 20. VC. -- pobcar. im AbuloS, dicie, seu perperam ulos, his rocibus; quoniam, antiquioribus, Grave
censebacur in summo (ec Acurum in imo) unde Hypaton cetrachordum, crac omnium sravictim
chorda, gravistima cetrachordi: sed, ante haec nominâ Fonis impolica, in concrarium senlum ulurvari ceeDe
ranE. (Prouc etiamnum solent ulurpari) inferius pro gravi, _ superius PIO aCUIO. n D. ituvroris. 0 CO. qapdlio
V. iin. gOTCVO. nunm non male; sed narrae praefero. n V. deest ras. PGTO. is, neque hoc male; lec
dsa Teoraeur Bapirepor, Codemm sen su. X Y. En 10r0, C. Em rErO
reliqui orines a.  A. inserie ib, quod reliquis abest, etiam iph B. unde A. AesCTIPEUM PUTO. _ AB. rirs nd
y C10.

## Folio 71 — 867984570:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 147 lines, status machine
rentet
115 E ti
EpoXaB
desour
Cauora
auctoBi
haeci 1
roviaia
Cset.
co 2)8
no1 S0
evrar
reesd
Conuctor
a M
peee
10V. F
200ba
do ia
diad
 it
per ZoNV
cer ZoNV
audvot
duno
Nara
ia id
omnie
apobod
cErEovIO
cosde
Cdp. 10.  2 lC MOHSCOAUM LIB
TEOSCSCOV BAPVTEPON erros 2g 8 29 Hascor tellaron, (intra Dia pason itidem Futurum
Exoovr, cos Y Y. eira endince o 28rcco ut C: Deinde; quoniam, qui huic Foret Dia-
re0d ecoV S ro BapVTEBCV, Lcoceinet 8 28
ns cor, Y 100duvapSVra avrd, 16125t 1 8es
S Y ra dia erre, naboores, 105 + d nun
Teltaron in grave, excodic ipsum Dia paIOn;
Titu 11O C, acutior DId Pence; ut D: POnd
mus iridem, qui l BOC spIO, SrariOE DIa- Te(
a YFSTS BaCVTEpV ZC ca TCosCCV Demu, FarON; WE L: Uerumque; pro eo qui Lic Dia-
dios Y E. CC ért, avri pdi e BaeVrepS r cu cellaron grarior quam P, (quoniam hic exce-
TCOSÖPCOV 785, da ∞ na) =STOV VEpCV F8
da rscor, nomocsdes dE urepov od E FC da nevrE
23. r3TSdE nW Baeure Tid di TCO 
ecer Deinadv, Y n. TErcor gd erco5 cinqurdcor
dic Dia Pason,) constiruamus, ipso H, acurio-
rem Did pente; uc l: acque, HOC HCrUMI, Dia-
reltaron grariorem ponamus; uc G. Ttis enim
ita Tumpris: propter continnam primae conso-
nanEIX, Dia- TellaroM, in grare ablacionem; quae
avroder do pi D FSSv TCaSABCON, nECOTS o cadem elL (ut diximus,) cum Dia pente in
DcorS, ouvex35 et ∞ Bapo na)aserecos, ins acurum accectione; hinc omnino sequIEuE, P.X.
EsV, cos Epard, n aurn rn cha nevre aees x oEo cellus iptorum CF, et CL, ilem BD, _ DF
avEd, narrcos EE020N590d, 2d 2a5 pdi 2
7 C, 1G 6 Y nE, _ r Bd, C 7 d8 vrcpoxa5
Torscejes ocviS ras de XB, iy a, 78 na
ed nepaoS eaS. Endd d o d i
vO os id E rE dio TEOACOV OEVT EPO
veras 20d de y n res dia xevre re  Ecc i
2 YE VnEoX. Ouotcos endn 0  58 ido n ru
dha TEaSapcoV esir oEVTEO, 28 dEE rio da nev-
2C +o  ec) n n Y En virEpOXH. H_NW Exet 
Y dhroveo BaporEpoS Est 28 n, 2de B 7o dia
TE0dOcoV i Y Bn oneoZ EEa 10 Ncup
Norr DE Edd da reaecor cion et TEB Y
CC oi dE, n oi C n. X oi a β, cos rE r pdi FCor
conicos existere; sed GB, e F A, Limma
(quod dicitur) continentes. Ouoniam enim
lupponitur, D tonUS, Dia rellaron acurior quam
F.; _ Dia pente acurior quam C; excectus ip.
TOrum C. F, EOnUS erit. Similiter; qula L,
quam G, est Dia tellaron acutior; e, quam F
Dia pente; tonus item eric, exceltus iplorum
F. C. Trerumque; quoniam C est ditono Bra
rioe quam CE; d, Dia celtaron, quam B; ip(o-
rum BC excessus, Limma concinebic. Deni-
que; cum Dia rectaron disteranE tUm BC, tum
DF, cum FC, cum AB; adeoque aqualIS
existat CXCCHUS L. C, spHDB; _ L.6, 1DHLD;
e vrpox oud dehaat A sct dB, had 3 mus qui Dia pason ditterar live d C; sive ab
Fcor En Fn rior C d, dlu de reor Bn = En rcdv
à rovraeia pd escy i exaréeq reor Bd CEd
28 de néipparoS il reor a G. Kar nâcopd de
Va Ti Y dia XaocoV, n Z1 o rovoar dy-
Nove i 8F CO5 EZet 2I X005  F ExopdvO unEpO-
Phrygio; B, MM VoriO; C in Lypolydio; F
Xlu dio ro 5015 0 7 23 dis dia reosapcor nsv- in Hypophrygio; et C, in Hypbdorio. VF e
95, 20 Forco nerrdr 30d dia ascoV. Kai Esu o ratione reperiantur, iidem qui crane utcunque
ati a nara Y prZoNudr 5dE3, nara Y ni tradicione accepei, corundem incer se Fxcesis.
dur odE d, nara  Poizor o de B, nar r duer o den. nara r iodior o de E, nara
o Dpoor a de 7, nara t iodveror ies rE eveciveadas rus noyco, 205 oconu  gde
Sopduaes, avrier VEpoXaS.
Aeucum.
tonus
limma
tonus
TOnLIS
limma
tonuS
1B
Lumpto, qui sic illi aeguipollens; nimirum, qui
A, in cono Nixolydio; F, in Lydio; D, in
e BC, ipE A F. Conieus c Mique, 6D 
Si D: limima veto, AL. Num h alium luma-
A: PaTCE _ BuICO LCICCMI d PTOKHHO CACCILCIM
Fore conicum; (nempe, ille ab A, bic a C.
distabit tono:) eo quod AC, bis Dia cellaron
Facientes, tono deHCIMMI a BId- DaIOn. L IIIGHC
H Xade piEonuct
viconidi
nedio
Pp171C
Sibere
rocnud 105
rcovepisios
rectoecos
Oo.
20r0
neip pece
GraVe.
Hypermixoly cus
Mixolydius
Fydius
Dorius
CHyPaus
conus
3010
7010
ncta
2010
7010
Daso.
Phrygius
E. Fypophrygius
C LlsPodOFL8
CV. d aurs rirs, eodem sentu omnia. a V. eis + nirre, perPerAM.
COTVO. deest X.
diversu
sed in GI. adscripcus est (sed colore rubro, cum senqui sine niere LMPI.) item in O; e in TeNtU
disterat Dia paton (adeoque cum eo cctunt) louo ditteret. d. Y.
C AB
V OTO. deest erros 315 Xla raviir inolodupor. = CV. re. a GI. decst emi ro BaCV. B C. decAt F. c610
GIO. Nd n y rErS
B CV. eo rd. iGIO. yd roro. e O. deest ry.  AB. CC nahapd. m GL. r0. n ABC
lonus hic in schemare non adseribitur, (ue qui idem sic, cum r. in Dia. palon Vnilono; adeoque ab iplo non
Elolemaei memoracur; (non quidem ur alius, sed uc cum r coincidensi) tono ditterens ab a: hieue, qui ab a

## Folio 72 — 867984570:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
CL A UDII PTOLEMA
Cap. TF
duod non oportet per Flemito. On e d’a ngl iIrevON qEC
nium ausere TonOS.
D Acec autem porro, (Fonis hisce a nobis
DoTcis,) Illius quae elt (in Cinsulis) po.
teltate Mele, proprium aliquem este systematis
Dia pason lonum; quippe quod idem sC ho-
rum (sonorum,) acque Specierum (ipsius Dia
pason) numerus. Si isitur delumatur Dia. Pa-
son, in locis quasi mediis perfecti, Syltematis
sicum: nimirum, qui Tune ab ea gux est (po-
licione) Eypate Melon, ad Necen dicreusme.
non; (co, seilicet, quod delecterur rox, circa
medias porisimum melodias, verlari acque oc
CuParI; FaTO ad CXITCAS CXCUETeNS; PrOPteF
66V 10185.
HINOV 2 or Ce, rerar pdd 20)dicoV
iuir F rorcor, D nab enasor in duvaut
pcons, id 15 HS ZivE) 3 24 naocor Doy-
205, 2)9 20 ioue uor aurcr r nay rcon edtou.
ExNaCarNdS Id S Da rascor nara cor u
TaGO XCoS T8 TNeIS ovsiuaTS YOT8S ZBTESI
cov dir D rn Déod r procor rarns rl
rirlu dec dridicor evera 28 r Ocorluo e 
DINOXIECOS avaGDeda i Nara zweodas Ei ns
NEDAS paNISa pENcodhas ONanS S raS apa
moleltiam nimirum ee coactionem quam habet exbajsour, 24 τ0 8 co Dg 20 pereior zaNa-
ea quae elt ultra medioerem sire remiltio sire occos n nararavcs dovor e BeSias dor judo
intenlio;) Mixolydii (potestare) Mele, loco
accommodabitur Paranetes diezcusmenon (Pe-
nultima disjunctarum:) ue conus ille, in Dia-
pason expolico, Primam Faciar speciem Dia. Pa-
Pon: Lydii vero Mese, loco Frices diezengme
non, (Tertiae disjunctarum;) Pro Specie Se.
cunda: Pheysii rero, loco Parameles; secun-
dum speciem Tertiam: Dorii vero, Nleles lOco;
speciem Dia pason Ouartam Faciens, quae e
media elt: Fypolydii vero, loco Lichani me.
Con; secundum Ouintam speciem: TIypophry.
sii loco Parypares meton; pro SpCcIC Sext:
Elypodorii denique, loco Hlypates melon; spe-
ciem extibens Seprimam. Lo nimirum fine,
28 pihonodio pocon naro ilui duvapo, d Epap-
poETaI FE TONCO D c avS  dC Lquercor
 o ZOVO ZO ECorOV cid O, ev T Wegnerco,
nomon 28 D) a naoCoV. H 7 2S D vdh∞, rE ZoXCO
D TesirnS Y dyuEVCOD naTa 20 devrepor ei
dO H dE r8 DoVyIS, re TonCO D  apons.
NaTa F0 TetroV cid (9. H dE r dwesB, Tu re
nco D peons, no1BO ZO Féraero n, péoer eid 0
50d 34 XascoV H dE 28 ONVdIS, TW FOTW
D X.XarS F pEcoV, NaTa F0 nEov cid O. It
dE 28 r0DpVHIE, TCd YO7CO D NapONanS 7
MEOCOV, NaTa F0 Exror eid (O). H dE 28 20dC-
uc postine, in Cyltemare, soni quidam ImmOri e13, FC TOrCO B rS FCV MESCOV VAaTNS, NaTq
permanere; qui, in Fonorum murationibus, 20 èbdouor cid 6. 25 n duvad ay vaz ex
rocis magnicudinem conterrent; quippe cum red ousiuan mpeicdas pdogss aWEBS, co F
non poltine, in divertis Tonis, pocellates omnes, reor rovcor ucdapo,  9 Punao a5 τ0
in iptorum Sonorum locos incidere. Si auem, pereJos rus pcoris D ro undenore rus ex
3) a DopoS rovoIS ouoias duvauls, rois rior avruor Ddoycor ronois coemiem.  HNcieror de
mi ad e la mi; his vocibus (post prima) cani, in Pono Mixolydio, fa sol la fa sol la mi, quae est prima
CAP. FI. a GIO. d’on 6 id a rbrar. b O. deest rlu. 6 C. - eD. d C. nTeas. e Nempe hoc vulc: 113-
pason illud exvolicum, ad FIypate meton, ad Neten diezeusmenon; hoc cst, (in Mulica hodierna) ab F la
loco praecedente, seu acuriltimo: Llis LI Lsco, sol la fa sol
lami fa; qua est species secunda Dia- palon, habellom in loco
secundo ab acucissimo: in Phrysio, la fa sol la mifa sol: Ir
Dorio, fa sol la mi fa sol la: In FTypolydio, sol la mi fa (0
la fa: In Fypophrysio, la mi fa sol la fa sol: In Flypodo-
Ho, mi fa sol la fa sot la: quae sunt cercia, quarta, quinta, sexta, ec septima species Dia Dalon; habentes mt
in aD certio, quarco, quinto, sexto et sextimo, ab acuristimo: Ouxe omnia, in Mutica noltra, Mollis et Duri
Hocto varie politis, indicantur; ut mox dicemus. fSic CRVO. sed in ABOL. decst 8. eO. deest e
h Modi
Ceu Lonis per Flemitonia progredientes, (quos hic respicere ridetur Prolemaeus,) recententur (a Meibomio
ad Kypium) numero quindecim, Fypodorius, Flypoiactius, Fypophryeius, Flyporolius, Hypolydius, Dorius.
lateus Phrysius, Aolius, Lydius, Lyverdorius (qui ec Mixolydius, Hyperiactius, Hyperphrygius, (qui ex
Flypermixolydius,) Eyperaeolius, e Llypertydius. Ex quibus, omnium cravistimus ponitur Fypodorius; eo-
dem Lypoiactius est acurior Flemitonio; acque hoc acucior bypoptryeius, achue Flemitonio; adeoque tono
incepro acurior quam Fypodorius; hujulque Prolambanomenos, in Llypodorii FIrpace lypaton; Reliqui con-
tinue Flemiconio quilibet acurior quam est proxime praecedens. VDi (ur videre est) Pcolemaei modis qui
Fong distane, incerponitur alius; (non aurem eis qui distane Limmate;) aliique porro continuantur: Ouos
Omnes siC interDolitos, arquie Peolemxeus, superAuos esse; ex non d luis direrios: puta, Flypermirolrdium non
alie esse ab Flypodorio; e Fypoialtium (quem rocar ille prariorem Fypophrreium) coincidere vel cum
allelo) Fypoptryeio, vel cum Eypodorio. Er de reliquis sumiliter.
species Dia- Pason, habens mi (seu tonum diazcucticum) in

## Folio 73 — 867984570:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
adiea
seducot
uevaput
Plor
eid et
Ste
ei rt
aupar
eat
percet
cert
qpieon
Do
um B
Cap. I1.
TCoV FoVcOV, XaC_ F378G, ondecor d S- Praeter hOSq Foni plureS TUPPONanEu; (quod
o et eo rois iutrovioIS TaS LcoEXas aurur Factu qui eorum exceltus per Femiconia ad
aVECVES ararnaste esce duo torcor ueous
ivos DoyS onco vcoS D apuoe iod
ona nverdat Fes OVEquaTa NaZd L TI EiS at MM
285 FCD dio FSFCV ToVCOV sa nE buS,) nullam retinencia communem quxe ante
yesrrae noulu rva Ts eGapXHS Fdo, n a Dg LueraE tensionem, ad quam exisatur quod vo-
perendoeras x idhor D PcornS T5 pdi gap 1 Eis proprium elt. Ouippe cum Lypodorii (ver.
LdcoeiS, DEpE Eirreiv, En duv a pCt pEoS, oE  Gratia) quxe est (Poieltate) Mele, COnjunGaTE
CoyuErS Tn NaTC Tls Déon Tir uES  CWddtH
F NapIBaVOLVOr pIETAEV TBTCOV SoVdB, Nes Oporrebic Ponum qui his lumatur incermedius,
de  aurior Bapircper po  ae (FypophrySIUS GraVIOF, ab  cts, 910
exeivor o Vrpor, deyod ti aurs pcon, nrot nara ab acuriori illo distinguatur;) habere Melen
d  Exc, 105 i odd ne tuam vel in Eypate, ut Hypodorius; vel un
AemCOCM. L1. 11
aUgCnE:) necelle etAC, M qua sune duorum
Tonorum Mele, unius Soni loco congrualc.
adeoque tOta SyltemaTA MOVCANEUE, (in duo-
rum horum Fonorum inter le commutationi
ei qua elt (posicione) lErpare melon (mediarum
suprema:) ee Eypophrysii, ipli Parypate me-
 de 73DiS n rcV peb ap on (illi quae est Mediarum suprema proxima:)
i V. narros. -- eo5c. Le AB. re. VC1O. o. m AB. deest nax éxcivor.
medoneseavopve
a4
Nece hyperbolaon.
Paranete hyperbolxon.
Erice hyperbolaon.
nece diezeuomenon.
rie diezeuenOI
paramele.
mele
lichanos meton
Parypate metor
hypate melon
lichanos hypator
Parrpate hypaton.
hispare hypaton.
lydii mele.
phrysii mele
dorii mele.
hypolydii mele.
hypoptus 
hypodorii mele.
Fiis Tonis respondet, in bodierna Musica Darcaca C. ladioio SMalla; Bot mono.
Neton aeonaior.
racavirn rseonaeior
recrn CupConaicor
vien Sit evy, pecor-
davirn set evy pdico
uconocte peo
aud in peon.
epyiio pcon.
sopis peon.
roonodis pe
reooppoyis pieon
redoctopto prect
reoarn peocor
NI2ceVoS r
reiru dut evypdicor
aeguton.
uton.
Aegaerds peoco
naeVNETN MEOCON
a
paranece dierensmenoll. mixoly dii nele.
proMaribanomenos.
naPOnAEH
atn
Ala mire; et laramele politione, elt, b fa b mt. lecs lalalne Focetale, ett ea chorda (HIS
peopiet) qua (pro raria clarium lionatura) cannur rox int, lt ene polcttale, qua caniu
re. Duxeque 2b his uerinque ala Va- Palon, (Gunlo en can nem alleta,) lunt
Poteltace, Prollambanomenos, i spare hypaton; quibus altela alaLeuxis (seu conus dissiet.
Nora (ad hanc ee sequentes cabulas) quod, Mese poticione (Ptolema,) est (nostris)
vus) Conmecut. CndC, de INTEKMCAHS, CONTONC HaC PCLM.
Paris.

## Folio 74 — 867984570:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
CLAUDIIPTOLEMAI
Paronnte ut Flypophrssius aeutior. Quod quia Za dud aponarus, ios nai 3 o viee 6 2
continsit: quando inter se Commutamus tONOS
illos, hujusmodi communem habentes Tonum;
morebitur quidem hic communis sonus, vel in-
tensus vel remiltus Hlemitonio: cum vero sonus
Peiz. 3. Oi ooubatrorros, end dar Eis aMyASS
pcdaeuo copecda 6v F rovor Dorgor cinype
45 5185 WWn dioc) peV P 8205 Berae deiS n Xa
hic communis in tonorum utroque eandem ha- nacdeis nurrorico res de rlio avrleo, et Eiosrepco
beat porestarem, nimirum MesCS; hanc con(e. TCV TovcOV, duea uW EXCIV, 28re5t rl D ucons
quentur exterorum Conorum intentiones aut anonsjoson ai rir noircor aerarrcor Deyscor
remistiones; (quo ealdem conserrent ad Mc. Siraois n Xanâots evena rod ouryeei, cou
Cap. TT.
n C. deest o. 0 R.  noniar etorrum. P C. vras.
OEoets.
Num Teos SON aicON
degvirn Laos bonaicor
recrn l boncsicor
rarn Sievyidicor
adgrim siil eoyedicor
récrn du cypdcor
d asticon
eicon
NexaroS Neocor
responel rn peocov
reern pEocoV
NIZCeros LECo
aeVNarH redaTr
resdn ars
neoonapl avo .
a. Ae B ForC.
AuvapetS.
Nurn rs boaicor
parron rat aicor
reirn Lboneicor
n otas eby edicor
don Si ur
reirn Sulevyeicor
ed Cephcon
AOS pEocoV
uponern pecocdr
Lad D. TH - MEOCOV
aeros ra
rasnum v arses
ruan rars
reoonubar our e
Sonetcor
ucocor
red arcor
bre
 i BCMO) LOnCO VOCCS arOI
onunquam (eodem sen-
procor, stet orducor, ec vahbonaico quibus inter se distinguuncur haec Perachorda, (se
in hg
Conjuncta Perachorda.) Ponorum vero Bareucticotu ont) Aelitioru ett a Mele ad Parame
lex; Grarior, a Prollambanondeto ale Ls valet les palt.
neds
p
15,
26)C
ete
Price
Fille
Parar
Mete
Lie
Parye
Aypa
Licha
Eocyp
dypa
l10
Paran

## Folio 75 — 867984570:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
1200
MiABS
cin po
nari
pecon
olosid
que L
PacaM
Cap. TF.
U almeeam tbilo
2e5 Flo po 20Y85, Cor auc SV riis oed ~ sen rationes, quas ante mutationem habebant,
AETABONHS, NaTA D nOVOr aPOrpCV Zcon Torcon secundum ucriusque Foni commune genIS:)
uos, Na peC arOVErOIS 5 re poncl av érepor 2’ ért
doa ri Eidet Y evor Xapa Y rEoreO 
rodce ov ranr, i 2 auror r0 Oportor,
Davoreor soS n =BapODCOVOTEOON poveV. FO HE
uc Ponus hic, ab eo qui ante fuic, non alius
specie censendus C; Sed vel Hypodorius ite.
rum, vel idem FIrpophrysius, aliquanto dun-
Duod igitur, cum rarioni congruum ill, cum e
so evnorio re nai araenes rcor eoi rovcov, pexes sulticiens, hos conos seprem lauere; hactenus
28rc0r ioror edco.
elto declaratum.
TaKat QUE ACUEIOEI AHE BPaVIONI voce prOlatUS.
QCIO. n. r AB. -vorieo, bis. Videtur aurem legendum, vel esuparoriex mioso vel iEupavorepor rul.
PoTriones.
Nete hyperbolaeon
Paranete hyperb.
Frite hyperbolaon
Nete diezcusmenon
Parancte diczeusm.
Frite diezeusmen
Paramese
Mese
Fichanos meton
Parypare melon
EIypace meton
Lichanos hypaton
Parypare hypaton
Fypace hypaton
Prollambanomenos
T. Dorius Tonus.
Poreltates.
Nece hyperbolaon
Parancte hyperb.
Frice hyperbolaon
Nere diezcugmenon
aranete diezeusi
Frite diezeuem.
amese
S meton
ite meton
ire meton
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Elypare hypaton
Prollambanomenos
CarS.
Tecrachordum
excellencium.
 stanS.
aissunctarum.
Tetrachordum
ItaMS.
Stans.
FFonus.
Tecracnordum
mediarum.
laltdo
Perrachordun
(Supremarum.
Tlac
Tonus.
Ran.
LI. Fypo-

## Folio 76 — 867984570:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
C Ap. LF.
CIaD2LLLBMLM1L
LL. ypolycus Fonus.
Porectates.
Elypace hypaton
Nece hyperb. Pro1.
Paranere hyperb.
Trice hyperbolaon
Nece diexeugmenon
Paramele diezcuem.
Peire diezeugmenot
Paramele
LElaCHOFaU.
Terractiordum.
Potitiones.
Nete hyperbolaon
Paranete hyperb.
Trice hyperbolaon
Nere diezeugmenon
Paranere diereusm.
Trire dicreugmeno
Paramese
Nete
Lictanos meton
Parypate meton
Eypate meson
Lichanos hypaton
Parypate hypacon
FIypare hypaton
Prollanibanomenos.
PoltIOneS.
Nere hyverbolxon
Paranete hyperb.
Frice hyperbolxon
Nete diezcugmenot
Paranere diereuem.
Trice diereuxmen
Paramele
Mese
Fichanos meton
Parypate meton
Hypate meton
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Eypace hypaton
Prollambanomena
Mese
XFonuo
ZTOnUS
Lichanos meton
Parypare meton
Hypate meton
Lichanos hypaton
Parypace hypacon
Hypate hypaton
ITI. Fypophryeius Tonus.
Hlypace hypacon
Nere hyperb. Prol
Parancte hyperb.
Price hyperbolxon
Nete diezeugmenon:
Porectates.
Parypare hypaton
Paranete diezeus.
PrITC diCCeISmenOn
Paramele
Mete
Lictranos meton
Parypare metont
Flypace meton
Lichanos hypaton
pate uts pacon
aS
MS
aatto
ctans.
AS.
Tertachordum.
Fercachioratiue
Ctans
FOnUS.
Ptans.
Stans
Tetrachordum.
Tetrachordum.
stanr.
Tonus.
Ctaus.
Hans
Petrachordur.
Ctans.
FerrachauM.
B. eo
C

## Folio 77 — 867984570:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
D. 21
15.
1S.
115.
1S.
ans.
CanS.
(anS.
228.
a15.
anS.
2S.
3.
CaD. 12. AaROLOADM LtB. L
OEoeis.
Nirn CsConeeicor
racarion sonicor
eirn rao bonaicor
rirn Sez evyuereor
aeqvurn due coyuvirco
recrn Su coruerer
raequion
econ
NiZeeros ploror
AEEPOEETA pEOToN
raTH MEOcOr
Rezaros redar
rapomern resaerr
ram La
veBOn apIBaNGUErOS.
OEoetS.
Dniom rbonaicor
egrum bonaiar
neem  bonaicor
virn Seit cogediicor
rucaruon due coyedi
Teirn Su coruercor
macquion
eucon
Nzaerde uioror
meponiern uiocor
redrn procor
NXErOS LEAToN
apomern resar
rearn rearo
deson barouueros.
1. L nb60bC 161.
RuvavES.
vnurn vHaso
brern rpb. 9t
raxgrisn l Son atcor
n redebonaiar
rurn Sucoguercor
racurrn Se( cyutrco
reirn Sic deyplercor
icor
negeros uion
msunrn pocor
rearn ucocor
aros reda
arn Vrerio
unas
v. Troppo O
Ruvaapets.
onum rean
Wdarn La
ncn rensb. aesonaplo
egrurn uponaicot
reirn reop bonaiar
veen Seez cyuerc
arhru diil coruirco
ion
réeru due curcircor
1d5 proro
ucoro
uriocor
io
17
dt 3
macis (in Acurum) recurreneis. Lt sumilicer in cabellis sequenribus.
roroc.
teredrpcor.
reshuzopdr.
= Xovos.
eiee repsor
nraxebr
55
irat
isc
ricaexrsdr.
erepct
rereu xepsor.
rerea xpSdr.
eit
xuta

## Folio 78 — 867984570:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
GLAODETPTOLENAI
N. Y2odcoet  + 6).
Auvd pets.
aizaros ears
OEocts.
Netitu rest Conaicr
degrren cpbonacor
reirn r Boaicor
ven stez cyedicor
naegrura Siel eryedicor
reim sul evredicor
raeguion
ucon
NIXeroS peocor
TEpVNTN NEocor
eoarn pocor
atzurds vearss
maponrn r arts
rar ar
opvona baropdr er.
DEoets.
Ntrn reip Conaicr
nuearren Cas Bonaicor
reirn rus bonceicor
rton Suit evgedicor
raegrum siil evyedic
reern dul avy edsicor
raegricon
Nieon
Azaros peocor
neceu mel rn pcoaor
unern peocor
rgaros rars
meconiern nerss
unurm dnarss
aox o ne pb arbedr .
raegrron ras bonaicor
Feirn rap bonaicor
vrn dues evyedicor
maegrun su cvyedicot
reirn diel eoyudticor
ragordrn ass
revurn unars
vion rs B. neoo naepE.
exricon
picon
raeros peocai
masvrum pcocor
b pEScor
eros unass
e. _pon 9 1 .
ARVEVEIS.
ren vcdrbonaicor
virn diel evyaticor
eirn iripbonaicor
apaertron dul ergediicor
en scoredticor
specom
Eon
erde peocor
apnrn pocor
en peocor
avos incersi
rarn onars
en umers
vatb. neoonupub
on d
ucor
Cidf. 2L.
raxopobr.
Trore.
predezoroor.
io
2
35
prerea xoesdr.
nmraexoet.
rrcaxordor.
rereax psdo.
rer
rorcaxaeder.
2scbs.
osa xopctr.
lore
IV. 25yB0
Ner
Para
Trie
Nerc
Para
Trice
Para
Mete
lict
Por
sp2
spa
deo

## Folio 79 — 867984570:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
ety
CiaP. FI.
TIA A MM OHFCOALOM LLB. II.
Potitiones.
Nete hyperbolaon
Paranete hyperb.
Frice hyperbolaon
Nete diezcuemenor
Paranete diezcusm.
Trite diezenemen
Paramese
Mese
Lichanos meton
Parypare melon
TTypate METON
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
FIypate hyvaton
Prollambanomenos.
Potitiones.
Nere hyperbolaon
Paranere hyperb.
Trire hyperbolaon
Nece diercugmenon
Paranere diezeugm.
Frice diereusmet
Paramese
Mese
Lichanos meton
Parypare meton
Elypate melon
Tichanos hypaton
Parypate hypator
Elypate hypaton
PxollambanOMenOS.
t10 eoibo ded d Boeledo
Poteltates.
Lichanos hypaton
Eypate lypaion
Parypate hypaton
Dete hyperb. ProM
Paranete hyperb.
Dele diexellemenon
Paranete sCCem.
Prite diercusmenon
Trice hyperbolaon
Paramele
Nese
Lichanos meton
Parypate Melon
FTypate HICIOM
Lichanos hypaton
Fecrachorctum.
FOnUS.
Fecrachordum.
=BaHS.
Letrachiordum.
FFOnUS.
ABS
15
Ferrachordum.
V. Phryeius Tonus.
Paranete hyperb.
Frice hyperbolaon
Nete diezeugmenor
Paranete diezeur.
Prire dicreuemer
Paramese
C
Lichanos meton
Parrpate meton
Fypate meton
Lichanos hypatom
Parypate hypaton
Tsypate hypato
Pa
c hy
Derb. 
canere hyperb.
Tetrachorcum.
Eerrachocdum.
=FonS
Tecrachordum.
Perachordum.
5
28
TTarS
Potectates.
VI. Lydius

## Folio 80 — 867984570:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CaMI
Potitiones.
Nete hyperbolaeon
Paranete hyperb.
Frice hyperbolaon
Nete diezeugmenon
Paranere diezeusm.
Frice diercuemenon
Paramese
Mese
Lichanos meton
Parypate meton
Elypace meton
Lichanos hypaton
Parypare hypaton
Frypate hypaton
Prollambanomenos
aci
peue
q
Poltiones.
ETere hyperbolaon
Paranete hyperb.
Frire hyperbolaon
Nece diezeugmer
Paranete diczeus.
Frite dicreugme
Paramele
Mese
Fichanos meton
Parypate meton
TIypate melon
Lichanos hypator
eeA Parypate hypaton
FIvpate hypaton
Prollambanomet
VL. Larus Lonus.
Porcltares.
Feite hyperbolaon
Nete diezcugmenon
Paranete diezeugm.
Trite diercugm.
Paramele
Mete
Lichanos meton
Parypate melon
FTypatC METOM
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Flypate hypaton
Nere hyperb. ProI
Paranete hyperb.
Lrire lasperbolxon
Cap. 12.
ertate.
SFOnUS.
ItanS.
Stans
LCllactOTCUI.
=RanS.
Lellactioreum.
LFonI
Stans.
Bans.
LElcachordum.
VTI. Mlinolydius Tonus.
Nere diccuemenon
Paranete diczcum.
Paramele
Tichanos meton
Parypate meton
Hypate meton
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Hypate hypaton
Nete hyperb. Prot
Paranete hyperb
Prire hyperbolaon
Ctano
Itans
Lecudum.
Poteltates.
Trice diezeusmenon
= FOnUS.
Stans.
Itans.
Terrachordum.
Tereachordum.
AanS.
ctans
FOnUS
Fetrachordum.
LClC
Nete diezeusmenon
5. Avd0

## Folio 81 — 867984570:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
15.
1S.
anS.
2uS.
au5.
118.
15.
anS.
10.
ruc
Cap. IF. EL A R MONICORVM L LD. 
Ocorts.
Nurm EapConaicr
arum pConaicor
rem rbonaicor
vion Siit evyectticor
nacarurn sul evredico
reirn Su CuercoV
raeqion
ucon
RraVoS pOCOV
MEpOEETN CEOEN
rdrn ujocor
AZaroS ra
epone rn r asor
redar LEaTON
ROCGONCpICavoCEVOS.
Deoets.
Whrn rs CoNaicor
naequira it boneicor
recrn r bonaicor
biren dea evypuercor
nacarirn Dicl euy uercor
reirn Sut coyuercor
aequion
ncon
nezcerds piocor
pomern pEOcoB
ourn pliocor
dexceros re erco
nesponubrn resatr
reeru rEdaTor
eonapEavoEOS.
E. A0dbC 301C.
Auvaers.
rei in bonaicor
rnen Si cvyvercor
isis
rereoi zoptor
rerea xpoer.
= 25165.
reraxerddo.
5ovoc.
E5105
nreiserotbr.
aerhen Sul evyuereor
réirn dul evyuuercor
adleguion
econ
NiZceros pocor
rapurrn etocor
reern Uocor
Niceros reoaor
napOrTM LEVAor
eo crn redatr
oegrurn Copbonaicor
vim raoB. egONa.
reirn Vobonaicor.
5. M150NVdI 20r6.
Estos
qua e15.
no
=vren Sset cuyuereor
aegrurn dul eyuercor
eirn dil deyuiercor
aequeon
peon
nexeerds pocor
neevnrn pEocoV
redaTH pEoEOV
NXaVoS 
pudr Yrr
Snn GMTEV
virn EB. ena
raegviri rbonatcor
reirn r Conaicor
vien du eryuevar.
E5co5.
proncdixpab.
=rovos.
Escos.
is cis.
rrciexrobr.
=iscs.
rerei xepobr.
YoV0S.
E5cb5
rrcerorsdt.
 15cb5.
15105.
81
Post

## Folio 82 — 867984570:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
AWDII PTOL B M A. Y
Ciap. FF.
BOc hasce Prolemaei, de Fonis, Fabellas; libet hic subjungere (ex Meibomio, in Alypium,
fere desumprum) Ponorum Schema (saltem pro genere Diatonico) ad corum mentem qui
Tonos (sive Modos) per Flemitonia continue adausent: Ouo ca, quae de his a Peolcnxo di
cuntur, rectius intelligantur.
Genus autem quod hic extribetur, est Aristoxeni Diaronum Intensum; quod idem est cum
Prolemaei Diasono Ditonico; nili quod, Peolemai Limma, habeant illi pro Flemitonio. Similia
Schemata pro Chromatico e Enarmonio, Meibomius icidem ibidem habet: Cum Notis (in omini-
bus) quibus loca lingula designabane crraeci; quarum ricem supplene (jam ver aliquor secula re-
CCPEX) rulsares Nocae Musica, secundum scatam (quam rocant) Guidonianam.
Verum hic (ut inter pasina limires Schema coerceamus) pro Chordarum nominibus a Cirae-
eis indinis, literas adscriplimus quibus (pro scala Cuidoniana) easdem hodic detienamus. Vr.
nempe A SE Proslambanomenos; an Melei a an Nerehyperbolaon. Unde de incermediis tiac ju-
dicium: Puta, B, Fypace hypatON; C, Parypate hypaton; D, Lichanos hypaton; F, IIypate
meon; F, Parrpate meton; C, Lichanos meton: Ttem, b, Paramele; 6, Prite diezeugmenon;
SPrice hyperbolaon; e, Paranete hypertiolaon.
Volune autem, Toni srariltimi (FErpodorii dicti) Conum gravissimum (Prollambanomenon)
prariltimum omnium esse (quali ab ipla Nacura decerminarum) qui distinete pollune auditu diju.
dicari, (uc, qui hoc linc grariores, pocius contusa murmura, quam distincti loni, habeantur.)
Huic proximum, FEypoiastium ab iptis dictum, (Pcolemaei Hypodorio de Hypophrygio incer:
jectum,) EEypodorio rolune esse acuriorem hemitonio; ut hujus Proclamb. sic medio loco potirus
inter illis Prostamb. _ Hypacen HIypaton; et hujus Mele, inter illius Mesen e Paramesen; hu-
jus aurem Hypate hypacon cum illius Pary pare hyparon coincicat: eateraque chordae, ut in Sche.
mate.
Terrium vero, Fypophrysium dictum, hemironio acuriorem quam Hypoiastium; adeoguetono
grariorem quam Flypodorium: uc hujus Prostambanomenos coincidar cum Ely podorii HIy Pare hy-
paton; es hujus Mele cum illius Paramele.
Ouartum aurem, FErpoaeolium, (Peolemaei Fypophrugio e Fypolydio interjectum,) Faciune ad.
huc Flemitonio acuriorem: ut hujus Prostambanomenos coincidat cum Flypoialtii Fypare hy-
paton, es cum Fypodorii Parypate hypaton: _ hujus Mese, cum Hypodorii Prite diezeuxmenon:
Sed medio loco lic inter (proximorum) Hypopheygii Melen d Paramelen, Fypolydii vero MC
sen e Lichanon melon. Et similiter de tonis exereris judicandum: TEypolydio, Dorio, Tastio,
Phryeio, Aolio, TVdio, FEyperdorio, Typeriastio, FEyperphrysio, FEyperaeolio, et Fyperlydio; in
acutum concinue promoris hemitonio.
Hlorum autem Duindecim Fonorum; ell quidem, Fyperaorius, idem qui Pcolemxi Mivoly dius.
adeoque ab iplo agnitus: Fyperphryeius vero, idem qui Prolemaei Fsypermixolydius, acque ab iplo
rejectus; uc qui alius non sic quam Hypodorius post Dia pason recurrens. Iem LEyperiastium,
FIyperaeolium e FEypertydium, rejicit Pcolemaeus (eodem argumenio quo Hypermixolydium) ut
qui non alii sint quam LEypoiastius, FEypoaeotius, et FEyxolydius, Pos Dia palon reperici. Trem,
Erpoiastium, TEypoaolium, Fastium, et Aiolium, rejieit; quoniam, (verbi graria) Ei Flypodorii
(Doceltate) Mele accommodetur chordae quae elt (policione) Hypace melon; et, Hypophryoii
LoVod item ante poluerat) ei quae est (positione) Parypate melon, (sed hemiconio magis in-
tense quam pro sicu nacurali: puca C acur. quippe Parypace melon, est rantum hemitonio acu-
tior quam Hypate meson, sed Modus Flypoptirysius quam Hypodorius tono integro;) inter quas
alia non incercedit chorda: Non est cui accommodetur Mese (incerjecti coni) Hypoiastii (Prole.
mao dicti, grarioris Fypophrysii:) Ouippe si Flyparen melon allignareris, coincidet cum (y.
vodorio; s Paryparen melon, cum ante dicto Hypophrysio. Parirerque de Fypoxolio, laltio,
ec Aolio judicandum. Ot soli supertine Pcolemxi Seprem; Fypodorius, LTypophryeius, F Eypoly-
dius, Dorius, Phrysius, Cydius, e Miolydius. Toridemque agnoseii hodierna mulica, polico
mi In P, G, a, b, C, d, c.

## Folio 83 — 867984570:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
D. TI.
Expium
cem qul
120 di
est cum
Simille
L OMMI
Cuta 1e
d Crd
15. V
tiat ju
HIyP
MEHON
icu dis
ICuT.)
10 int
pol
en; 1
in Sch
Gue TOH
Pate H
Ciunta
Dare 
meno
VerON
3
Eydio:
rolydia
C ab 11
riasti
lium)
Eopodo
opls
masis
DnLO d
er
Cum
0,
TI)
 P
MeNON
CA
Cap. TT. EI A R MO NICORVM L. IB. II.
83

## Folio 84 — 867984570:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
L AADII PYOL F H A
A P. XII.
De incommodo Monochordi Ca- Ilcet E dugpnsias 3 uovozoed S Hg.
nonis usi.
NOM vero, ad cridentiam integre octen-
dendam, rationis cum sentu convenientix,
adhuc rester, Flarmonicum item Canonem se-
carc; non sccundum unum duntaxat Tonum,
uc in Systemate Immutato; aut secundum unum
aut duo genera, prout qui ante nos tuere fcce-
runt: Ped secundum Tonos omnino omnes, Tin-
Sulaque melodiarum genera; quo communes (0-
norum locoshabeamus junctim expolitos: Pau-
ca prius percurremus de Monochordi Canonis
impertectione: cui camen nihil hactenus ride
cur insuper exeositatum, quo qua rarione in
Stituuneur aptationes, in melodiis univerlim om
nibus, dijudicamm tacilem Corciantur ad sentus
comparationem. Videcur enim hoc instrumen.
cum praecelluisse, urpore cum ad manuale exer.
citium comparatum, cum ad eorum speculatio
nem quibus harmonici concentus ratio ablolra-
tur. Ouandoquidem aliis instrumentis non vi
detur utrumque horum competere: Sed Canoni
eis quidem, illud Colummodo quod ad Specula
tionem atrinet; Lyris aurem, Cicharisque, ee
vov .
OIrS 2 de ovros, eis n elud di Bys 
crapritas erdcitir 8 3 nryo weds r
ajodnor quonoyas, e nai r apormer
Kavora aE 8 XaB Era pOVEV Lover, oier
eo5   aperabonS ousquaos sde oO er
n duo nara ra avra rois coeo ipcir a Mo naTa
arraes o oNCS CV 11SS, ni Y pENcod spdco
ucor ExcGV va (C 505 X3185 F 0d03 cor d o
oVS EXcod aua OnVEKTE) VBS BeaXCa We
denoE) Wet D aNcaS 23T8 dy 8 qovo
Xopd S navor . c pEXOI vuis sder B P averay
Woegoeveron vOr, eiS X raS Noycs rrodvas a
pozaes, eo F d oncor pencodhats, Eo D) aerTOV
Extr rlus coeos ras ajdods Ca l. NONCI
edio yd MpEAGNODEVa) ∞  τ01STOV opZaVOV, NEOS
2SnO ao Xe18PZl, H, DecoetaV Y DSTOTENE
Quarner 8 ippods NoY8. Enddi 1015 èMOIS
CO EPaVETO F CipnICOV EKOTEPOV K L a XOV
a Ma 2015 di) navovinois, ∞ Decopquanno po-
norum limilibus, quod spectat ad exercicium. vor Neas  de, CC X1) apaS, (C  2015 601OIS.
Ouippe cum, in hilce, concentus quidem in de-
bira ratione constiruantur; non aurem hoc Cx
ipsiS demonstretur: cum neque in ribiis Sc tistu-
lis illud exacte habCaCuT; quX tamen ad Utram
que indicationem masis comparatae rideantur,
quod lonorum habeant difterentias, longieudi.
nibus respondentes. Fespicum aurem elt, in-
strumentum hoc peae aliis quam plurimum deti-
∞ ZGnSMOV. Kav 237015 pdi A 2B NaDuNOVTOS
NorE ouvisadcor T Expencicor pon derropdus
de di auECV onr P pndE D Y auxcor nai X
ove 17(cor X 2IZTOV CxPIBBaI à aMO au exot
SOS aDOC45 2aS EvdEZCIS TENSIOTEPOV, ont 2015
pnHEor ano NSDBS NapCaret a5 7 0do7tcor 2)4
Doeas. KaDarein N av 20) EtGeV DoO TCoV è IX Cor
cere: quippe quod, illis, eorum salrem alterum erdeer 21 28T01S pd, 2 ∞ Y3V éreoor expi bcos
accurate competat, se rete, scum. Pri
mum quidem, quia nec aequabilicas chordae ex
Ploratur; neque extremorum Cicus: imo neque
rationes particulatim cradicae recte le habent;
neque omnino quidem, ex ratione, taciune (C-
etiones: Sed, ubi chordam contenderine; Tub.
duetorium hue illue transterune, donec quxeli-
Torum lonorum quilibet auribus occurrac, ibi
que congruam sectionem noca delisnant, remoto
eo Cujus ODC HOC TaCIMI CM; Pari modo acque
illi qui intlacilia conticiune instrumenta. Dein
de; quanquam, si scetiones in Cubito recte
tuerine veractae, (subductorio per otium ad-
moco,) Possint soni medioeriter comparari:
caex airc de, undereper. Apcoror pd qd
2)e ∞ pupre Elud ouaeNrra D xopdys ehera  cad.
pre 205 Deods TcivnEearcr in noy nde roVS
oadidouSS TCV naTa p O Noresigos e
Xd 2d 6nC05 EM FC NeYC riEv ZAS KaTATO
pas ax erreivarres di roedlu, cira  a
Ycorca c daorrES, eco5 dV F anoats Larron
Crcov DCnFBpducor DD ogscoV EMaGOS, CxEt on
peerr s oinetar roplei, à DExdot 78 505 o
NEDoHE Y avtOV XCOOV 7615 20. EVG ZCoV op
eercor nosraon a CoudvoIS. Era nar DécVTCS 
xus i nararer unuios, nara qodlu puer E a
rouere r8 acocS, duvaurr au oi 00gb
Dobemea
CNP. 12. a GIO. A. BGFO. ruiv. c A B. decst is emi. d G L. 2brv5. eG l. CC aug. ) e
AB. Patrurat. B ar, di ons, bIs. I C. 201870. k LL. LapZ V. l. - - 2n5. I C. OcctE 3.
aurs. POIO. und. in exeteris pur; disjunctim: et sic aliquories: sed recoptum scribenct LHBaMIETCMLC
decst r0 gouis ÉrepoV. r ABCV. und Erreor. sV. nearnaram mendole. I COIV. 3d oncs. W GL. est
deest Y. y AB. népunc. Z C V O. n o mixus. Fst autem mixus, id quod nos collum aillo. Ca pars instru-
Lt
+
 AL
metult tracilicius esea lalu Cotdatu ta e pa pro foris rariis.
 AbCV.

## Folio 85 — 867984570:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
8H9.
oA
OporI
d
sidi
ve
rea ab
1b
Pajio
dvas et
2)aenei
lev. D
Doron
15 e. M
daer
BTINOV
5 dptbi
cai
CINVO
1
a
ph
eerruh
ier 
inco. 2
EIA R M O N TGO R V NI. LTB. II.
CiaD. L2.
2g. CEu tES Sartor dE perabiba o quando tamen ccteris cranstertur subducterm
ediis, 214 ∞ 8 pencodiaes EDEEy5   everuor.
Suc ouoscos. n naraNapbaropducor ane bco
24 ∞ raX    s otB. Kat Locto3
de neset XeS, i B  Tu XEeOV co5 se tur alibi aptet, alibi chordam percuciat, e una
aepna FCV CV Fn Xdesoz naMScor, Nerco matu; adeoque delint ea qua in manus arriti.
des aiov  C, ObZHESOECOS, aV Ton
NnS, Nara CoNenS, oEaToS, i oNcos ~ D4 rc
 exBarcor DdotCov ovpcoNOS X)a X id
nexvour Xeieg, putav ZoaV, prsC 245 puet C 85 2)4
saods Lcebatvem duvaods pacheos. purre duo ses distancias Caeise crantire pottic, neque di
Hae Depourcor aua anead Toncor AM on nai llancia loca simul contingere: Sed porro; qu’in
 n ouvextan rav  oDcoV,   expENESaO
sidos EiexSouV, er pon deros noioav es cora  un
DE cdeISNEVOV, avdi DtOV CVTCVSC WVETCI Naa
Y conEige P geevoV ENa ONSder, Tn C g Da
ridv aycoricev, Moveorr cor   pa F1  4
re1V at 2 XopdnS 50V5 5018T85 4285, 318 20 pin
duvac nydar avrois coree iara meats aeos  locos dilterminatos insilire. Ouamobrem etiam
2005 dccopioperss ton 85 oder 3dE ro15 T_XVEEpOIS
poDurois oier  Egivec padicos. Kat piot X9
ravrae donzon, oi pcsax de il opdvot 8 10l0 to oesa
vov, oc dorS S CSCOdEOE ECOV B APPLOO PCEVE
Odogcor, pondenore povor avro aeext  aiodu sentibus probandum; sed accinence semper ci-
vcor donspaenoodor   aes naronsvor bia tictulare comitacum; ut hilce suxcim tonan-
H KaTOOIOOr Wa F et Exeivcor = namx cibus celetur id quod erracum ett.
ocor nardum. N)a papravor.
prouc melousa conteguena l lumum poltu-
Lant, haud pariter tiet; quod nimieum ca
tiones illa debita, neque percipi postint accu
rare, nec facile actingi, proprer tranllationis ce
lexitarem. Acque, exercirium quod spectat, eAt
certe omnium postremum hoc cen
e debilislimum: Non modo quod qui hoc utr-
clo Tunc pulcherrima; qualia Tunc, nimirum,
Succentus (exipsalmus,) ietuum concurtus, -
plicatio, replicacio, tractus, acque ommino om-
nis distancium Conorum complicatio; eo quod
manus pereutiens, cum unica CI, neque majo.
fonicuum mocus continuus (alienistinam als
harmonia speciem continens, uc quae nullum
Cabilem es terminacum sonum exhibet,) necesse
hic est uc per plurimum cemporis conlequatur;
ex cranslatione subduetoriorum, hujulmodi (o-
nos una cum trictu chordae procrahentium:
propterea quod quali crantilire non postint, de
mepcum elt, ut celerioribus rhrchinis tacile ad-
tribeatur. Acque ob hanc caulam est, ut mi-
hi videtur, quod qui hoc cractane instrumen-
cum, (lapluum ConCH, GuDuS a Concencu de
vianc Toni,) nunguam illud TOTUI CXHIBenE
a aurS T oinelcor onpecteo’orcor, unde ei direrducor
dE EVENEV, Éa ar av ein LAAVECONX ophaVOV TST
C ad evecaeror s povor dnt rn pier et eo  era, in
MevozopSos vd
altdettet alt
C
a ABCV. ippoduo. B AB. Suer. c GIO. decst pin. d CKNO. avra. C BI. d. FGIO. avras. C AB
a. B GI. rais. R. rotm ec credo, rectius. Volune urique Grammatici, foemininum xe. HOL M allal mat.
culinum. i OI. d. _ OIVO. ini Vasu disjunctim. 1O. doest ro. m Per ouvexsav hic incell conti-
nuum motum soni in acutum aur grave: quo sensu Cap. 4. lib. L. distinxerat (onos in ouvexcis _, oveta palve5
aeque hos MuiCa aptOS dixerat; illOS IBCDTOS. NCKV. uurd a OTO. und. P C. 25V0r. 9 VL. deet
V. evam-
ABCV. ivera
CKVO.
C. 192
ocoz. y 6L. ravco
Schemati monochordi Canonis, adscribitur hoc Scholium, =Zro ravui aeg T sproIS ngne
Capxsegi
ld Lurcos vocatur Xampuras. Sect apud Calos cambour, et apud notroo labdut.   valill
de hodic

## Folio 86 — 867984570:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
EL AVDTI
P TOL F M AI
C A P. XIL
aD. T3.
De eis quae videatur Didrmus FIces cor Nidou o usonoE EddEE
Musicus superaddidisse Canoni.
Tdrmus autem Musieus conatus est quidem
s
primus, ejuldem correctionem aliquam su.
Perinducere: nec tamen eo perrisit quo opor
cuit: Soli nimirum subductorium applicandi
commodiori modo prospiciens: Reliquis inte.
rim disticulcacibus quas enarrarimus, pluribus
quidem ee majoribus, nullam medelam potis ad.
inrenire. Sumie enim lonorum diltantias, non
ab altero duntaxat extremorum, sed eriam ab
oppotuo; secundum hujutmodi quidem policio-
nes, quibus inaquales sunt ad extrema bina lon-
sicudines; habentque, ad totum, utrxque pro-
priam alicujus Comracionem. OE puta; Ouan-
do lune incer se bina parres in ratione dupla:
eum cora scilicet lonsitudine, cst quidem pars
major, in ratione selquialcera, pro Dia Pente:
minor vero, in ratione tripla, pro Dia- pason et
dia pente. Ouippe si longitudo toca, pro Prol-
lambanomeno, ltatuatur; ejuldem pars major
egOIEV rd KaVoIt.
1d0O 2 o pdoires negr p cou
Ho nvo recoros airet dupduon s ulio
EDirvetra) ZE S deovroS porco TW ~ una
ycognS EVropcopC WeSOaNcOV n Y o con du-
genscor, a dmndopd, ZON CtorcOV eVEcOV n ucil o
rcor, 8 duon deis evecir rva dcegnelar. NapBard
ad ras 2)a5co5 2 ∞d07 tor, von dito pers 28
ErEpS HEegroS, aM n diro Z evariis nara
d
ras rotaraS pdi 7ot DÉoS, de bocov C yrorb E
Zveras coeos endrce ra nCgra pyKn, n Nogor
Extexareper, coegs x nr, oincior dvos dog.
Kada Ep, orar B ceS amya pd ev orconaoo
Noyco rver ra duo pieen ce9S) x v, dyxe
vor, ~ per pe Or, Er nuionicO, Nora ∞ D) ~ H EVZE
∞ H dE ENaHOV, EV XCLTONaOHO NaTO X Ma a
Scor n 3) 4 HeVE Y8 qd oNS unNES NaTa Y ceco-
ouxe toriis est dux certixe,) Trpaten melon aauSaropvOr TOSOUErS ∞ uer pECOV Y ruy
taciet, (qua est Dia pente acurior:) minOr au- parCV, ~ C diuoipor aurs, noiod r vnurls 7
tem (ejuldem Miens) Deten diercusmenou, pocoi x decdaro q reiror airs, u vislos 
veilor runcur er neconico.
EaM AcOCr.
ochonapbaroure.
vira sit coypdicor.
Enestor rumuar er recnnaotes.
quae est Dia pason e Diu pente acurior quam drel dyuercor Ce d Ter daCV, TCV X E0 g
Prostambanomenos:) Et pariter in aliis, ubi
quid simile continsit. Verum haec accommo-
datio, (in contetto clt,) subvenit quidem ille
detectui qui est a continuitate promocionis:
(cum poltine Expe Subductoria, pluribus pulsa-
cibus, permanere, in communibus duorum lono-
rum locis; transtato ictu, illorum vice, in alte-
rUIraS ParTES.) AF perplexiorem reddit metho.
dum (ubi cantus non connectie communes (0.
n05) propter diversos eorundem Ponorum locos;
prolpiciendo nimirum utro porius utendum (L:
cum non permictat, pulsuum continua consecu
eio, tempus aliquod deliberandi; sed expeditior
EE (quam plurium delectus) consccutionis de-
terminatio ad unum temper eundemque locum.
Trem, circa sectionis rationes, nihil porro ad
Connoror Mudexouercor, ouotco5. HL dE rolarn coC3
noinors, Bon DEt pEV OONOYBIIEVCOS TW NaTa FaS
oW EXets aVSerdequa nomaxu duva-
percor FCV n LaVCoECOV Sever er coNetcoB
aphocor nara 285 nowes duo DD égcor +o785, 8
congus avr aurdv  enarce q ra runua (a 
aeNa pS vOpUEIS Ka L_ONENCSECAV pEV 21 n sroret
lui uedod or, drar pin ouvan ~ pENO5 Z85 N9IVXS
PBo7 (85, Ev rCi 214 DEBeN 285 auTcdr tOT 85, WoEt
Y ouEr( WV TB nOTEpCO ZeHSEOV cd5 ar pon 007 Xo pSV-
405, F8 NaZa P elu npSo ovB CX85, rONOY
2 rva Xecrer à Ma WoCX POTEB aS ON EoqErS, Na
ea r T WoNcrevcV CxNogn, ~ NaTa F et y5 eD Eva
n, Y avror aEt onov SBONS. Kai 2 Et 2Z5 Ne785
Aruic quod sic cum, exveriencia conjunctum. de D nata rouns, Sdev n e OIEI  Paropercor
ExouOr.
CaP. 13. a GIO. A. B AB. crazassir. C AB. ama nn res diro rerarris. C. a drd P evarris. d CKY, 50
ioon. e V. in iou re mendole. FOIO. inaerceg. 8 AB. inseritur i. B CIO. oi. i Sic C. item AB. nis
quod in his desit ni. RO. rumarar aurs, ro ni diuopor. item CL. nisi quod in his desit rd. k OIO. s. LG1O.
C10
mar-. m GO. -- 3icr. n CIO. roccio. 0 Ol.  avrur. P AB. decA rliv. q AB. wo5.
da7

## Folio 87 — 867984570:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
Ed0li
Na pbo
Dd
unco
U
ad
avru a
aro
2d
10H85.
ipalo
ot
cevy5, 
5
exocdi
a
Cap. 15. TI A R MI O N IGORV M LIB. II.
exepdvor. AMa prC auris ipisa) in Sed cria quidem constituit, et ille, genera;
2)9.50VINOV, 3 ZECOPaTINOV, n Cappvio Hosy Cato, CMack, e LMartOMum:
Sectiones aurem facie non nisi generum duo-
rum, Chromatici, e Diaconici; idque Polum
in Syltemare Immutaro: neque in his eciam
rationes recte Tumuneur. Itam sonos in Te-
trachordis praecellenes, aa leros ab o, 
De raS na lros S re pesrcor F duo quaor 8
ZECopaMS, CC S ZIaTOVIKS C porS & copET
CInS ovsaToS SdC Y eo F3TOIS NoyceV vyts
cinnuducov. T85 gd 78iBS FCOV TEGCXoPOcOV
eos edo corr reeTSS an avrur, vara  S- latione ponit selquiquarta, in utroque genere:
raprOV uor Nezor, En apPOepcV FCV cr 6V
tobcb.
BCOCCTKOV
da c.
Cibromaticum
intensum.
Diarmi.
TDVINO
compositu
2
3dare, eo u  pabtaio est d F M. secundos vero, in Chromatico quidem, in ra-
repontor ev i) re Zaronnco, nara t’erydoor ids
c i ra5 edt enopdvas 2) aDoeaS e auDOTEEOIS
ucor ocvazr F MnerrenardExaror Nogov TaS
tione sesquiquinta: in Diatonico, in sesqui-
octara: Unde colligitur, pro ditterentiis se
quencibus, in utroque genere, ratio selquide.
cimaguinta; pro mediis aurem, in Chroma-
tico, sesquirieesimaguarta; in Diaronico, Cel
quinona: contra quam quod sentibus depre.
henditur. Nam, in Chromatieo genere, ratio.
C TCV X HONvOV WEtEXOVECOVNOYCOV, T enopdvo num quae spiltum continene, rationem sequen-
rem, constituit, media majorem; quod est nul.
I0 modo cancui congruum: Acque, in Diaco-
nico, rationem praecedentem, media majorem;
cujus concrarium oporcuit; ut habet limplex
Diatonicum. Icemque, rationes sequentes con-
rit illius, quam Diaronici, minorem facere. Ilac
in dedonqacS WCBOEANOderat En ZCor No- ergo erat omnibus communis caula (cur non
Ycor odeot, nd pin coerepo Ea ruo si probe res processerir in rationum hypocheti,)
quod non aure consideratum tueric exercirium
(seu
ps, er ut red rEcolan, MdNOGOTET
20V EV) 2C0 X)arovinco b Est tebbbo cd 4 8
ajod nocos Dao dvoV. EV S gb Ilo recopai
NogoV poCiLOVa MEOIHNE F3 pEOS, unda pdS EppIE
185 28 501828 groidus x Kav ro onco2
i sclvor nogor puet Cora r8 pérs, déor rerarrior
ies Ext Y acoNOV HaroVINEY Kat ém CV Em-
ediz5 nor85 rcr duo aucir, 1085. deor enartora Aivuie, in ueroque génere, aequales; cum debue-
2  28 drarovIXS. PEg VEV SV ~ n a1r c tdot, 58
O.O. igisnor. sScilicet Ptorros. In B suppletur recentiori manu (ranquam intertinetE LCHCHIII) seit
Norss onPoEpSS: Quod scholium (non admodum bonum) videtur inde in A irreplille in certum, (quoa
Facie ue existimem eodicem A ex B descriptum fuisse, potius quam ex eodem aliquo utrumque;) Ced etorys
1al
N. + TiG hoc est, aeis rois. suxplendo DrxDOEiTiOnem dero ngarS. I C. 20. X V. nao mendose. y ABV
cista. Z Sic omnes: Sed in C. aliquando fuerat r rirs. e in margine reouanns quali pro aronins substi-
cuendum; nec male: nil pro ehastora legendum sit prilona. (ue lexisse videtur Copavinus,) auc reddendum sit
omnos (auE Y rHES DgrS aUE Forte Y rIES S NronS) minorem esse illius, quam diatonici; non
illam diatonici: (estet urique, in Chromarico, ratio ea minor quam in Diaronico,) Similem constructionem
ante habuimus in postremis verbis Cap. 14. lib. P. puit ores 8 reauanns ouvisapis majore existente (illius) quam
Chromatici. a CV. ainor. b GID. eo anaor. c CV. undd donipao -

## Folio 88 — 867984570:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
CaD. Y3.
(seu pravis) secundum illas rationes: quo Solo avrior renon  is pusors dduiane a
tieri pornilet cunt seuu perceptione com.
Caneada  E adnoecos narae ny LEOr. KaI ∞4
recte delumplisse liquet: Concinnitatum vero
GL ADDLILEOLEMA
rariones, (qua non n ex cocics stlematis
in una chorca licust exacle Pelsplecte,) omni.
2870, G0V u TcoV oopPCovicoV X5785, X 29 piaS
Xdns eGea Ead duvadis. naro  eis duo
B pre opor, iguos EEcidn PoreS Dajorra :
rer Eppencuor, in ouodeod  di’ons ousquaS
xopdis ene bcos ider, nai ravo cte foboudicos.
ENeYXdeter L yd av evaeYCS, e ns nor auc
nocoiro raS Nararouas est rcv enrc)udcor 
Paratio. Acque ob hanc caulam; rationes qui
dem Consonanciarum, qule etiam in una Chor-
da, in duas parres dirita, examinari poterant,)
no False. Redargianeur ehim cridenter, siquis
compositione contemplandae Fuerant; quod non povcs ar decopn derras, once cin erlo em pias
sectiones secundum eas, fecerit, in exposcs d
nobis octo chordis aequitonis; urpore quae (uHI
ciunt concencus nexum auribus indieare; ut
puiv 10DZVCV ONTC Zoedcor IXarcor 8OCOV non F
t 1B pS etidemruva S anocs va
NOIOV xÉpas ny noion parus.
F acutum
Commune extremum,  maeas communis.
dienolcere valeane quid genuinum sc, et quid narapuadcor io sC gryoror, i X pin. Kai va qe
non Cc. Tamque, quo Facilior nobis institur
Dottuc comparatio, cum carum qua a nobis po
nuntur senerum diritiones, cum carum quas a
neoxdo nuir n c dgb0n  n, TCV C naB
iuas QVicOr XaLEOECOV n TCV En avcode na
luperioribus craditas accepimus, (quibus qui. Cado)ocr, doass Y8r everoxordis Woesen )noopusda
dem hactenus incidimus;) exponemus primum preculle va TBTcOV ∞ 34D Co, em r8 pers X
particularem illarum collationem (seu jurta po. dcoeis os, reoS  erdeiEW, P aryS psvor E
sitionem) in medio 20no (qui Dorius clt,
ad indicandam duntaxar exposicam disterentiam
Oniversim autem; adhibuimus diritionum ap-
Paratus, non eo modo quo antiquiores, secan-
tes pro sonis lingulis toram longitudinem in de
Signacas rationes, (quod operola sit, et difficilis
exncudins Xa PoCaS. Ka. DoNS ed ZOI HEXeH
peda js TCdv Hateor CDodo1S, i  avror
rEOnOV TOIS MEENCIOTEPOIS, rEpVOrTS Na ExaGON
Odorgor x ônor penres eis 205 3)aon uo85
20785 N_ x cpyades nai duoxrnior d roa
actribim hujusmodi admensio:) Sed accommo. TuS HaraperejoECS am ecapXS rod cCS
daco primicus chordis Canonio; dividendo ab. at ris Xopdais, naveris, ducsporivres x dio-
sumpeam longicudinem, (ab illo apoplalmate napibarovor uinx O, diro tod nara X oV NE
quod est in acuriori extremo, ad illam usque
delignationem quae fucura est sub lonorum sra
vissimo,) in segmenta aequalia corique magni
rudini commenturata; atque illis apponendo nu-
pas doro anparos, pexes ins o  Bapura
or DDoyor Eoopdins orpocudorcos cis io noi
ruuuerea rC  ruquara nai candev-
meros (ab acuciori cermino inicium CUMenteS) S avrois, toVs do  EOS ~ dEV pa a
pro quor licebit partieulis: FO Fine, uE, cum XIS 2 ae Duss, di docor ar erxcoen poeicor van
numeros in eis rationibus constituros qua FInE 235 eo rois oiveiois négois orvisapd5, Enasco
rcoV
Grave
dCV. ravro, malim idui-. Sed et iduir. Altice dicitur eodem sensu; transeunte auemento syllabico in
temporale. e ABCV. naegSucah. Sed in C, est v DrO B, WI (pC. f C V. igos n Y es duo perspor ct
O. necop3s. b AB. 3 di onx 3. i OT. omos. t AB. deest gd. C. delerur. IOI. enndes. -. m C. crepor, re
ligutas opsuir. n AB. zimraj. CV. i. 0 CL. idcieu. P ABCL. decs auris. q Gl. inseritur ipuodibs.
rO1O.
E0tC
Mc

## Folio 89 — 867984570:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
ce
cdicot
code
repa
C ap. 14.
XoVTES CxSS, L a WCXCipCS
Emt 4005 Cx TS NaVOVIS daon ((IVOL 185 7O7 85 7
dira anua a TcV uSeico praezaescor. Kand
Sy. 2015 ocDEXoV45 aeuSS aS nas ut s
vcr dhaPecas, cis pveadas enmintem ouubai cventes, ad myriadas excurrerent; nos integra-
res pecrcedcoroncor anaoopda ouvexeno
NEdae 3015 EYgOTaEC EeISOIS, EXes Fcr neC
TCOV ~ piaS peoVad (O LEyOScoV is r undENO
EONEOV Evo5 ehynogo Y ev En nararoin 2S nave
vis praS poeaS dIEVEYHE TaS DabONaS. F.N
de ocos r= BaeV  da vEEcS dia 
ocipcov i DacOTS TGICOVT Y etEXn MoieS, 
oaS DC1GoZO dS AEOS D H ha3 nt
avrer chareeods. ent 5 pOV 2 don apC
225a xd8rpos  8 Tcor apicor nosarbett
FC0V 285 a01085.
H A R H O N ICO R C M LIB. II
jam dicto,) caPositos habeamus; expedire sem-
rur ∞Docor dord S eipnedis noS S, E Cuique Ponorum proprixe, (a communi extreme
enaror p n CmOO ZuquaTCON LEDEuC Y
per DoltimuS, ad Cos IOcOS qui ex Canomo de-
signati fuerine, mobilium magadiorum apopsal
mata Tubducere. Pe quoniam ita concinoit, ut
numeri, communes generum exceltus Timul con-
rum monadum appolitarum parciciones (quam-
Prosimas) simul achibuimus, ulque ad prima
scrupula Texagetima unius monacos; ut nun-
quam plus ditterane comparationes illa, quam
unius parris (in sectione canonii) parcicula
TCxaSCLIMA. POETO; uE Ba Tellaron antanla
(illius nempe quod ett aissctcoie starilo)
lorenus; quo diritiones eciam ad ejus mencem
factae, (in majori, tetrachordum extribencium,
Segmento Tumptae) numeris deprehendantur:
Parcium Cencum de riginei suppoluimus longi-
indinem eam, quxe est, ab exrremo communi;
ad Tonum grarillimum expolici Dia Palon: N0.
DdoygoV 28 oRqErS Xa asCOr VZ 3, varai naginta vero, (secundum rationem selquiter
 eriretod Koziv,  dhropo aurs rio 2)4 ZN a
tiam,) ad sonum qui Et illo acurior Dia cesta-
PcoV Cos TE Y pEV FC QI∞ HEVTE oZVrePoV 28Ba ron: adeoque, ad eum qui sic grarissimo illo
PVcrS, Tcv atot . a aa F nutoNior acutior Dia Vente, parcium Oetoginta, (prO ra-
Rozov 4 3 eEvraror 28 D)4 nao cov EEyOVra
naro  daor Regor. Ecor pera npercor
tione sesguialtera:) acque ad ejusdene Dia pa-
con sonum acuristimum, parcium Sexaginta,
e
pro ratione dupla:) Conis mobilibus incerme.
Lis, numeros (uOS, prout cujusque genexis la-
parces concineat crisinta, quot uppo 
tiones exisunt, Corticis.
Doo 28 XOWS HECQTS, NS, M Y BaPVTATOV
En)EOIS Z nOVSVTOV a euur 28 2s
eocr Na Caeropelui, 6) 4 rE 8 aeuc et
6B 10V8, ny D ENASOV TEVC.
Apes On KaVOVO 2C1a. 51
XCOV pCEV EHOGOV OnZW. C oEN Wdicov  X pEV
AG nevTe ∞ de devrepov, ouris 
dE ZCiroV, dEnos YOIS WEGrETY VEVIS HAVECOV OE
nochois  Da DEuEvnS D TaZEcOS =r DDegCoV. Z
per Er necoror avorior cEex ra evapporiae on
Est pev TS RECTS OENIDIR, X NaTa AexVrar, et sccundum Archytam; in rationibus lesqui-
Reruis Prrcorderco, i Crrrecanosomepurdco, neet quarta, de selquicriselimaquinca, d selquiviee
simalepcima:
upositio numerorum sectionem
Epsius Da Dason snoratio, M
Immutabili Cono,  Cenerum
Escripsimus utique tria Canonia: Vet-
singulis.
Tuum linsuta octonum: Pascltatu ve-
r0 (seu columnarum,) primum quidem quinum:
decundum, octonum; cercium, denum. Adno.
rato, primoribus omnium paxellis, Conorum
ordine. Primum ergo Canonium, genera con-
Cinet Pnarmonia: e Pemma Guicem pasella;
nGIO. nons-. (Disticuleas utendi maenis numeris (qui ulera ApriadCH CACLIFCTCHE) ante achibilas
(onibus nunc urimur) figuras Indicas; Fecir uE Graeci rereres (ProlemXUS LaC   MMUIII alL) leNaSe
Cinarum partium usum introduxerine, (quos Scrupulos primos, secundos, tertios, exc. dicius;) calque mal
lent (ue hic et alibi) quam magnos numeros adhibere. Y HO. potar. u C1O. d.
+
Cr. d G1O.
I. -- 7a28
B. d p C m. COIVO. rectiusinaerer p ny n quos sequimur. B RV. oi
CAP. 14. a OT. 3. B AB. deest reiaes sixur  ingsor ouries adeoque; post oenedtar
GIO oedidur. a Resticuo imrerapra quod est in omnibus Codd. Emreriprois manisesto mendo: de simititet
in sequentibus racionum nominibus, quosquor cerminationem adseripram habent. Ouod hac, credo, ratione
concisic; vimirum scripra fuerane, per scripeionis compendium, (quod seri solet, acque in plerisque horum
hic HC,)
rationum norvina, en d. enst AE, ent ul exc. _x quidem line terminationibus appoticis, (ve etiam hic
in quibusdam Codicibus;) quibus alii demum Scriptores superne addebant terminationem os. ((ent Re otS, ent E
115 _CC.) conto
pluralem esse
et 3i C em
nem cerminationi praecuntis nozos. NTon animadrertentes (quod oporruit) hanc vocem ides
quod pluribus singularibus copuletur: adeoque mox sequitur niggis d  (H to13 Y) e Cd15 1d, C
Ouibus icaque omnibus adseribenda erac cerrinatio a, BOn os.

## Folio 90 — 867984570:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
CL A EDII PTOLEMAI
simaleprima: In Secunda; secundum AristOxe.
num; in dictancia parcium 24, ec 3, e 3: In
cerria; secundum Frarosthenem; in racionibus 25
ad 19, e selquitriselimaoctara, e Pelquitrigeli
manona: In quarta; secundum Didymum; in
racionibus selquiquarta, e selquitrigelima, et sel
quierisetimaprima: In quinca demum; sccundum
nos; in rationibus selquiquarta, e lelquirigeli-
matertia, e se squiquadrage limaquinta. Secundum
vero Canonium continet Genera Chromatica:
In pasella quidem prima: secundum Archytam.
in rationibus 32 a d 27, 88 243 ad 224, e ses
quivicesimaseptima: In secunda vero; secun-
dum dristoxenum: mollis Chromatis: in distan-
ria partium 22, 8 4, 8 4: In terria: secun-
dum Aristoxenum: Chromatis sesquialierius:
in distantia partium 22, e8 42, 8 4Z: In quar-
ta: secundum eundem Aristoxenum: Chromaris
ionici; in distantia partium 18, e 6, 186
In quinta: secundum Fratosthenem: in ratio
nibus sesquiquinta, e sesquidecimanetava 
sesquidecimanona: In sexta: secundum Didy-
mum; in rationibus sesquiquinta, e lelquiri
selimaquarta, e sesqui decimaquinta: In septi
ma, secundum nos, mollis Chromatis; in ratio
nibus sesquiquinta, ee sesquidecimaquarta, e ses
quivicesimaseprima: In octava, secundum nos
itidem, intensi Chromatis; in rationibus sesqui
sextan e sesquiundecima,  se squivice simapri
ma. Tertium Canonium continet Genera Dia-
tonica: In prima quidem pasella, secundum
Archrtam; in rationibus sesquioctava,  ses
quiseprima e sesquivice simaseptima: In se-
cunda vero, secundum Aristoxenum, mollis Dia
toni: in distantia partium 25, e 0,  6: I
tertia, secundum Tristoxenum, intensi Diatoni:
in distantia partium 12, 8 22, e 6: Tr
Pnodedoco d de  darps, x Naru APL
quaria secundum Fratosthenem: in rationibus
sesqioctava, e sesquioctava  Limmatis:
In quinta, secundum Didymum; in rationibus
sesquioctava  sesquinona, e sesquidecima
quinta: In sexta, secundum nos, mollis Dia
toni; in rationibus sesquiseptima, e sesquinona
 sesquivicesima: In septima, secundum nos
itidem, toniei Diatoni; in rationibus sesquioeta
van e sesquiseptima, ex selquivie esimasepti-
ma: In octava, secundum nos etiam, ditonici
Diatoni; in rationibus sesquioctava, e sesqui-
octava, e Zimmatis: In nona, secundum
nos, intensi Diaioni; in rationibus sesquinona
e sesqioctava e sesquidecimaquinta: In de
cima demum, secundum nos, aequabilis Diatoni
GoEEVOV eY 3) 45 pCoICOVXd,  y, ex y. en
e relrs, x Nar Regrodderlio, et nejoiS Fa F
tE295 +B, i rirg1an05oYdoco, C SITeINBGE
varco ent de _ rraerB, Y Nora Nidouor, et Na-
guiS Shrreraprco, n SreIaNOSC, CC ShreLNOSD
in rationibus sesquinona,  sesquidecima e
sesquiundecima. Sequuntur Tabellae.
CaP. 141.
porco eni des nepents, x na uas, er négots
Srreraprco, i Crdnosoreirco,  aneon
co. T0 dE deurpor vaverior 2oe Ext B (ra Zec
paria on Ex edi rS necorS ocNidtB, Y NaF
APXuraV, Et NeroIS ZC Y XB neOS X Z, 1 2W Y
6pY neoS 5Xd, CC ru drodedouu eni de
28 dL rEpS, P NaF ReoherOV, F8 uaNonS xpe
paroS, Ev 2195a0d pOIpEOV XB,  d, X d. S
dE 23 reirS, 8 var AepoheroV, T8 juionis Xoc
uaroSs, Er D)asC pIpEdV H a, X, d H ipuioeoS, i
dn, ijutocos ) rS rTaPTS, ∞ Nar AeSO
GEvOr, 28 TOVINS ZeCoaTOS, et 2) 45co porpcor 1H
395, C5. em de r8 nEpos B, ∞ nar Fegrodevlu,
EV Regos Eepco  eonoaenarco,  E
ErVEaNCIdENaTC Ex dE FS EUES, x nara Ldo-
por, Er RegoIS Emrnepsco, CC) EmdnOSTET apTC (N
emnerrnadenarco exi de re edouo, ∞ nab y
MaS, 7S paNaNS XpcoaOS, Et Negois emréponco,
CEmmoaecoxadexarco,  smodouc Eni
de r8 oydos, x nob quas, r8 ouvor XecoaS,
EV NogOIS EMEHFCO, X EMEVdENaFCO, CC EmCOGOuONcO.
F0 de reiroV Navovior WEIEX Za carovina Don
Ex adi 28 necorB ocNidto, ∞ nar ApZuraV Ev Ne
zuis Enoydoco, CC Emebdouco,  Emdnode6dpuco
Ext de rXddripS, P NaF AC hCVOV, 58 paNanS
charors, Ev chasaod pocecor 1E, (C d, 3 5 Exi de
28 TCITB, ~ NaT Ressohever 28 ouvS cator,
Er crasceod porecor +B, 3 +B, i5 Eni dErBTT ap-
F8, X naF Cegrderlu, Er Nogos enoy d’oco, e éroy-
doco, ne) FC FZ RCippaToS Ent dE TB NEus S, ∞
Nara Lidvuor, Er RogoiS eroydoco, nai EmerarCO,
nai CMIEVTEKCIdENaTCS Ent de YB EHTS, x nab
iuaS, ES panans carors, er nogoS emebdouc, C
Exerarco, na Emnosco ext de r8 ebdous, xnab
ipas, 28 TovraX carorS, Ev Noyois énordoco, nai
Emebdouco, CC Emdno DeSdouu Ent de 28 oydos
∞ XaB iuas, 28 drrotajs ca roVS, EV XOyOIS enoy
doco, naj Eroydoco, nat TC ZS REpaTOS Eni dETS
ErarS, PNa iuas, oavrors charors, Ev N’oyorS E
Erarco, nai eroydoco nar emmerrenadenar Ext
dE rSdExars, ∞ nab quas, 1X opNS carors,
Ex NOYOIS EmevexC, et Emdenarco, nat EmerdEnarC. PEy5 ra Mavovia.)
Ka-
rma ROIIMIS videatUE DO-
stulare-tn. Sed Propria nomina hujus formae, intlectuntur non raro, in quibuldam calibus, ad formam primae
declinationis parisyllabica, (ut Aersopartu, _C.) _c quidem Codex C. in Pabellarum harum ticulis, habecubiquo
Exq. gdi, PrO -. EiY5. B Polt vocem aesige unicam habemus (in MSS. Cinsulis) vocem im nd. (quae occurrie
interius suo loco:) Reliqua (uneis inclusa) qua mescio quo casu exciderane, ad menrem (quam potius) Pro-
lemaei, ingenio noctro (ne mancus Foret hic locus) supplerimus; Prolemaica Pabellae primae descriprione et
Tabellis ipsis, adjuri; quas in MSS. habemus, sed depravaras. Audax hoc Force facinus videatur: non qubito
aurem, vel haec ipsistima fuisse erolemaei verba; vel horum non absimilia: ad hunc saltem sensum fuisse, res
ipsa docet. Neque major elt haec audacia, quam quae Gregora cujuldam, qui pottrema eria capita (sive a PtO-
CaP. 24. L. ib. II
lemeo non fucrant seripta, live ante deperdica,) inpenio luxplerit uo. Quod liquec ex Selolio, ad principium
al

## Folio 91 — 867984570:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 152 lines, status machine
aP. 14
3o15 r4
rC1aNBI
2re1aNBI
et net
arocon
axB V
10 n18H
pctoets
ar A
peoipedr
earode
1rc0, B
cara
perapr
emn est
douco
Xeco p
EMOGO
et
pra
de
ca
DEFSM
oc
N Ep
bd
118, 1
8 0t
Y015B
exit
Noyols
arg
vident
ma
a
eripct
ne
Priaeit
Cap. 14. It A R M O N IC O R E M LIB. II.
KaVOVION a. EVaBNIOVIA HEVZE MBSICOV
Tabella I. Fnarmoma Guoliique Min
Epaerooderos
apucorina
apuovina
AeSoEEr
Ecorum
ASu
clorine
TTronEu
apuorine
112 306
2O
barmonica
ZX 35 X 29 =4
20
Aristoreni
Barmonica
O Pr
21a
117
O)P15 1E
+20 0 8
Firatosthenis
harmonica.
24 + 3 + 3 = 30) 18 2 13 39 = 3
D
226 25 f 17
120 O, pr
vm
Barmonica.
Kavorior B. ZpCouNNC Z XEVZE SOICr, a Din onxo
Tabella II. Chromatica quinque Musicorum, octo genera.
APZVrO
AeSOE uN
Resonarire.
CdC
TT2
Prolemai
harmonica..
2+ 35 295 = 3
3x 36+ 37 = 3
AeCSOEEr nuONE
Novamne.
AetSOEErS rOVINS
Xscopaerinis.
FT2 O Pt
TTF
e parina
6E 17
ITG
F2
Archyta
Chromatie
37 X 3.9 139 =
T20 O, PI
Aristoven moltis Arglovenm sesqui Aristoveni toniei
Chromatica.
TT6 O pE
720 O PK
usoderes
ne
125 30, p1d
80 04
108 0(6
214 0)
120 08
alterias Citrom.
Chromatica.
22 + 4 + 4 = 5(21 f42 + 13 = 30(18 + 6 +6 = 30
Hects pananio ) rpets ouvrers
xecouae.
60 dE
Zpcouanne.
Llobie
xpcopaerna
2
O
120 08
eri mollis. Nostri intensi
COmatica. Chromatica.
5X 14 43, = 3 8X 2X 57 = 3
208 O,3 pC, 205 016
TV
12
Firatosthenis
Chromatica.
Ex 18+3 =3
Didymi
Chromatica.
EX 2 X 15, = 3
Partes LCa CLM,) quam GOSaVINII
ucit ledeto, e
omitreneam centui. Numeros voos (IM tinolis Cabelts) ex Caltu, ce aie indie
facto laltonibus, emendo.
V. or. cOmnes habent n neque ale; quiDDE verIS rISOT DOUUaL Pu GuatsI 67. LCa HInUS quam 9; PrO-
Dius camen ad 9 accedit; quem itaque numerum resticuo. Siu  . a CV. p5 1. e (310.
d. 8 CV. oc. B CV. pil 2. 10. 0. 6I. a
e
te C V. on n. VCIV. deest 12 3
nencem Civilicer) Guc
ua
Sina amplicudo, in duas partes
Non oxrae. LC limiacer Lab. 3. derg. b Sup.
DleO Manano. COmn. oy. d Omn. decst d. e GI0, 05 po. f6I0, oc. S CIO. po. B GID. 05. i CV.
0. d. k AB. pn. I ABY. decct por. m Outt. P.  MII. Per. b V. 1
Fab.
212 30. k pu L v7 EE5 43 n es ony +24 33
F20 O pH
T20 O e
Tab. T. a In omnibus Codd. Chic, de in lequentbus) aochoi  pula ola (ubi nullae adhaerene
dic 70. Epo porius

## Folio 92 — 867984570:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 148 lines, status machine
AegurO
dgrovina
GL ADDIIPTOLEM A. I
RavorION V. NIATOVNA Y TEVTE MESINCOV, SEng.
Tabella TII. Diaronica quinque Musicorum, decem genera
AetSOEEV paner
No roVIna.
AeSOEErE oUVTorS
102
105
XaroVINS
Fpasrooderss
2.
2
Arcbrtae
Diaronica.
En G n =3
124
120 OpN
pet panant
Narorine.
ASirOvina.
102 O f pa 12
Diatonica.
1 Et, d
80 0, 7
5 PB M Va TO2 5F Pa 1E
2. N P1d B 229. L7 P. s
TOT 15 Pa 1E
2OF 15lP
L13 43 p17 O1d 213 54, p16 N
F20 Olen
L26 O pr
730
2123818
126
M
Diatonica
25 +9+b- 30. 12+ 12+6 =3
Hiucto Toriaio
DlarovinC.
Hu Stroriais
67 3058 a
30 8
DE V5
X92oVIne.
60
Lratosthenis
Diatonica.
3X 8X343=
EIpess ouvTorE
29 TOVIVOI.
67 30 E5 u
5 56 p dc
30 O X
60
66 40E5 pt
15 00y q m
80 O17
Diatonica.
120 6, 5
D. 25.
AISu
Qarovine.
124 O 8 P1Y vd 21354.1 816 X
120 0, Pr
Aristoveni motlis Aristoveni intens
En B nd 68 34 E
Io5 10
58O
e n
107
20
TOL
tipeso quaeri
Ale TOVIn
100 06
212 30)P1
120, O) en
66
T
ose
D2
I
120
ostri ditonici
Diatonica.
Nostri intensi Nostri aequabis
Diatonica.
Lesic nbolbeo
3X 3 X 30 = 2
8X Z X 3G = 3
34G4 243 = 3
328+13 3
9X 19X =
Losr lonici
clcbbib
Diarohica.
3
Diatonica.
li A P. XV
Empositionumerorum, qui sectio. a En DeoIS ess noibvrar a eusp ra
nes exhibent, in septem Ponis
contincentes, usit atorum Crene-
rum.
Ont erso a nobis jam extibitae sectiones ha,
Dad Tolam (uci diximus) disserentiarum quae
Gienera spectant dijudicationem. Ouod re-
Itac; ad commodiorem Nucationum usum in
Dia pason, adhibuimus, ad eundem modum, n-
ev rois Etae rovOIS esS ouvr dcv
dEicer HgTaTOUAS.
NEras Wdi Zr iuio ai nararopat orXarsor
esrerO copda reos uorlo, c05EDapd
Ts avare on EX Quincon 2a DopcV. AOVOV 3
2 d 3) 4 nes cor Y pETaSONCOV X BnOECOS EvENer, En a
meros in seprem Fonorum singulis consticu. Coul, nar r avrov rCenV, V ruvisapdss a
105; lingulisque Generibus consuetam cantus euXs D ené̂go r erda rorcor noy T endexo-
rationem concinencibus: Aique insuper, quo. pricor ex ocindes  pecodias Quciv Kat Ero, co5
Enagor
Fab. III. a V. decoL. B V. p3. C ABCV. eta: et GC aliquories, proprer similicudinem literaruni a ee d
hCV, et 1. I CV. en n. k OTO. no. YOIO. OE 1A. m ABCV. XA n ABCV. pra il. O ABC. p. G IVO
a. p D, oc v. q OIO. 1o. C AP. 15. a Endors, exhibitio, seu expolicio Machemaricorum sensu; quibus
Exponere, elt extibete, seu ob oculos ponere; e sic C ap. Praecedence. B CRVO arâneto
Deram areregot. c CIO. F quare Y, reliqui rectius ? Quinior: nOn a
lec Illa ae slulieorum ilon spectane; ut ante C ap. 13. quo haec respiciunc. d 61O. deest As. naocor, et qui-
det O. Labet nothuis PrO docnoI. C AB. rei ocn )s. OUX RITEM LINE HXC VGTaTA BEneTA, dOEVOTdF C aD. 16. lib. F.
nempe, Chula Clalouea, ex incensum Chronid.
5A
in veteri lcriptIote.  ABCV. p. C ABC V. d. 5 . 5 8 C. p aC vo. ABL.. pors voc. V. por ug.
t
g
1b Y
p
dii
dvieeis
Meesano
lurors.
r
1i ). 170y
repor
ep
notcov
n
diax
u
disco
2

## Folio 93 — 867984570:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
c)
X
eapd
ridet
pa
CidD. 15.
Exasor aurcy di ons is iss ouveiped modo (per cocamt allidinem) connecti ap
NE. T8725I, 28 pdis B naD avro 1 1a DONS  E-
ncodcdat duvardis C5V 7015 ouorcor Neroiq
SicinqudS apibSS F  Nara A AEOS T87
pcelio ptir, et pon s Ed ENot BIaZeoda. CV
Cn Y HEnG cor XyCOV, 2015 oiveiois 8 piecoS
2oro15 EaodS ua nadeir duon dcdo n
avro XÉCaV S dÉOVTOS LLEGENOVTS, EMCNEON
n des narazs vo ei ras 7 occon duov quc
HaTaoSS Frahad On narrai) à navevas d
orcodaoiss  Exsa rorcor sixcor pdi quoicos exagor
onxco, 2015 28 3)4 rascor D307 615  10a e id ucor
DEN 1dicov ) NEVTE, NaTa ~ ∞XDO Y oori dcev
ocor TeprexB de oi pd  LEpO Navo-
vEs EMo, CoIr notSVaS apiSS X din D er
Deod virus 2 de yducov, d ~ BaCV, X9
CoV P pi dE LOONCD VOL 287015, C5V HISV
2a5 ap. D8S 2 x dito D en Deot peons, n rS
vius F LceCoaicor, d ~ BaCV, D)∞ nas cr
’excord à onviceas du  apxior Weaipco
pcda noterodat TaS apuogs. En d0, ei idi
dConYSVo duo navores eexso  picon-
cior sovor oi de deurceot,  nuctor ei de TC1oI
Devyror et de arot nas ptoots  dcopior
ò de népnto, onc oi de exroI  g
Opogior oi de Égaro Y Lodcopor. K ad =cov
oenidhcor de, ra idi recora, nab éxasor vor
Notci ∞ = pIua FS OUVTOIS XBCo paTOS, va t 78
oriars charors Fa de devrceg,  pqua 50V
uananS  nanSS charers, nat =od ToVatS
darors 20 de Tea, no  Y auro nat aneg
20V T0 ToVIatON 2 XarOVOV Ta de réraep ( 
qua 28 ovratS charors, nat 23 2 dhroviais
20 de neurda, 23 Tovrats charors, Nest F8 oVV-
ForS drarorS YS ui apiDuS MNW ~ TaZEcOS
7 6d07 Cor  gdes TOIS ETOIS DENdhoIS
TaV DE NaTA ZOVV not  O) EmZEa DCoV LEp
rderdicor eo 201S oinetis XoOIS. HOdia
de narraida navovior, deso sixcor pdi dena
ocdidicor de ourcd, coeiexor naous ras ouvayo
nonium, (rersuum decem, pasellarum vero
octo,) collectas continens, peo lonis lingulis,
nume.
EI A RR MO NTGORVM I
cum sic eorum quodlibec: (Nimirum; in illo
senere, quod per le acque in integrum cant
polli scilicet, Diatono Tonico, numeros adhi
buimus homogeneis rationibus distributos: In
eis rero generibus quae partiali cum illo mi-
stura canuneur; nisi quis relic rim interendo
detorguere, numeros ex commileis rationibus,
in debicis misturae locis, accommodatos:) Ne
rideamur ipsi ulera modum excurrere, utitato-
rum generum sectionibus ulterius quam par est
immorando: dispoluimus quidem, et hic, C a-
nones (seu Fabulas) quatuordecim, (duxlo
numCrO tonorum leprem;) Vertuum itidem
octonum lingulos (quor lune numero foni co-
cius Dia Palon;) Pasellarum rero quinque,
(DEO NUMeTO generUM WFITaLONUM.) Oui au-
tem praepoliti lune seprem Cianones, numerOS
concinene Dia pason illud contlicuentes, quod
eAt, ab ea quae est (policione) Nete dicreus
menon, in grare: Iuique cildem subjiciun
tur septem, numeros qui Dia pason illud con-
lticunne quod ct (in grare) ab ca quae elt
(DOTIciOnC) Mele, aut (quod eodem recidit)
Nece hyperbolaon: VE pOsTimus ab VETO Ma-
sis placuerit principio aptacionem insticuere.
POTEO, PrImOTES (in binis septenariis) duo ca
nones, tonum concinene Mixolrdium; secun
di Fydium; cercii Pheroium; quarri (medii-
que) Dorium; quinci, Aypolydium; sexri,
Aypopheysium; postremi vero, TIypodorium.
Pagellarum rero prima, in unoquoque Pono,
mscuram praeltane incensi Chromatis e T0.
Alet cllaton; lecundae, mixturam Mollis (quod
diCitur) diatoni, ejuldemque diatoni Tonici;
tertix, genus idem Tonieum diaronum, per le
ec a mistura purum; quartae, mixcuram ejus-
dem diaroni Fonici, cum Ditonico; quin.
ex, mixturam ejusdem diatoni Tonici, d
diaroni Inrensi. Appolico icidem primis Da-
Fellis, numero ordinis Conorum: MMCpcO.
nibus item, prO TOnO et Genere, I HI 10-
eis Tupra poticis. Adjunximus cenyce hic Ca.
fAB. -- ner. SCV. nas auro portcodcas duvaphis C na donencois eodem senti. B HB. 20 pora--, reliquis metiv
avra
e CV. n dem relquI ndn.  L B. ExCraE-
liqui rectius --r. n pncipdvoi, e (quod sequieur) roncipo innuune Pcolemaeum hos 14. Cationes ir
duos ordines redegisse; seprenis supra, ex coridem intra positis: quorum illi Dia palon a Hete diezeugme.
non (in grare) respiciune, (ubi tonus diazeucticus est duobus Dia TeCaFON INFEreCTUS;) At VCIO, IC
Mele, sire a Nece hyperbolaon, (ubi, duobus conjunctis Dia cellaron, adjunsitur in srare tons.) sam ve
rO (quod _E in NISO. Factum est) quo pavinx consulatur, ordine sequuntur, primum, sexceni illi; EC, post
illos hi. Vocantur aurem (in Canonum lpioraphis) illi quidem, dro mirns, (Puta, d Nere diezeuemenon
an GTaVC. O GI. dno rns deoes nims. AB. id dro sns en deoet virus, ses CKV. rd diro rns d’eoec pucons n rus viirns (C
virus) perperam insereis pons n ris ex sequenti clavscla delumpris. P AB. decst claulula oi y rvencipduo
aour, quod videtur contigisse propter ent ro Baspi 3a avrir iLeratO rECUETeNS. 4 OI. deest ro (WE antC ad n.
CK VY. Bic OMIIEUNE pcons n d quod in priorem clausulam perperam recUleraNE. SC. Woegon - perperAI
ABO. runua bis, manifecto mendo. u CV. decst nanspls. a C V. deest rX. y C. dees avro nai anear
3(V. Aecst AUntaZAE 10,) GL. habeNE auror - - = (qual subincelligatur r, nOn guC,) AB. avror -- 20 (qual
in neutro genere, sed cum r parasosico.) Z AB. decAt Nairvor. a C V. Arov- recte, sed ABOID. iarodu
Pro dror. -, quod aDC DecCatUT. b CKV. dudrum reliqui rectius ding. c V. oenicto
ad 1. iV
in
Numeri

## Folio 94 — 867984570:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
l l lL
LiaD. +3.
TOL F MI A. T
perspicuum, cM quo sII sectionum loci
Na dyNor iu n, 2O TE d 130S Z ZOTT COV, nab
eto omnes divertirates: uc lic nobis pdvas nab enasor Ddonser 2 à e pucot e
cum qua luc lumpea autantia masmudo
pro conorum lingulis, in CxpotLIS omnibue
mucationibus.
20 uEZE)oS D na (d. NapBaVS casoeS, EP
EHCGdV Z P307 COV, CV a AS E CAXCIa
ple (9. 60N C5.
Abellas hujus Capitis (in Codicibus omnibus, ee Gogarini vertione,) ita depravatas depre-
 hendi, uc nihil inde lani (cui tidendum csset) elicere pornerim; praecer vestigia quaedam
quibus colligendum crat quid inibi sibi proxoluerit Prolemaus. Florum isitur ope, (quoniam
alias desperacum erar de veris numeris reltitmendis,) perspecta mente Prolemaei, calculum omnem
ab origine reperendum centui. Ouod non sine labore ee Cudio factum elt: in indaganda pri
mum Piolemai mence, mechodoque; deinde in ponendis calculis more nostro; numerisque sic
invencis ad Prolemai minurias lexagelimales reducendis. (Ouorum omnium rationem, in appen-
dice noltro, huic Capici subjecto, Fulius oltendimus.) Sic ordinatas (prout hic vides) a no-
bis Pabellas, (secundum eam formam quae in Codicibus comparuie,) cum deprararis (librario.
rum incuria ex ignorantia) numeris conculimus. Oui quidem cum inter se, cum d nostris nir-
meris, saepissime variant; ita tamen ue reri reltisia plerumque lupertint, de erroris occatio Cimul
COMPaTCaE: Puta, non raro ob similicudinem quarundam licerarum in receri scrixtione; (nt a
e S, quae hic tere promisene usurpabantur; item s et D non raro; item 5e 7; item V _ V, _C.)
aliquando etiam numeri ex verlu proximo, aue proxima columella, cransumuneur: aliquando
eriam penitus interciderunt numeri; aliquando alia item acciderant qua occurrere Polent in ex-
Scribendis libris numerorum plenis, ab eis seriptoribus qui rem iplam non intelligunt. Ouas ta-
men a nostris rariariones (ue ue manitelte mendolas) hic apponere placuir; ut lectori liberum
Tic, quid in Codicibus reperiatur incueri, e de relticutione noltra judicium facere
Columellarum seu (uE lognitur ille) Parellarum ticuli, debuissent, in lingulis Canoniis (uE
ex Capicis cexeu liquec) iidem recurrere: comparent camen cum varii, cum vicioli. In prima
columella, nunc hrabetur recopannor ouroror, nunc avea recouaror ororor, nunc piua recouan
OVror, nunC pra ReCSuaTOS ouVr, nunC piua RecATO ourovOr, nunC ia RecopOnNOr rorcaoV nunC
Elty E RECOLLENNOY ZOVINOI, MUINC pulyui SATOVIKS OVTOVOI NUINC AIZVC SICITOVINS DLWTOVIXOV NuNC NIy Zeco
paror ouvrortaie, ecc; pro quibus ubique restieo, piqua recoparO ouvror Nixtio Chromatis In
censi, (nimirum, cum Diatono Tonico, quod de hic et in aliis subincelligitur.) In secunda, nune
trabetur uirua caerors paNaNE, HUnC prua Saezorn pananS, nunC uqua Saerovnor vananS, nunc puquae _)à
Zoor parans, nne puua Srorrais panan nunC pqua TorN paxans, nunc uirua 3larovor vanandr, nunc
uirua _sárovor ouiroror pro quibus ubique restituo, piqua carone panens. In tertia, nune rorais sa
ors nune carorrais, nune sazoraior, nunc asérore roriais, nunc Dlérovor rorais, nunc Xérovor rorraior,
nunc Marone rovcauu, nunc assrovor Marorraior eso restituo, aérovor roriaior, nempe per se e, line mix-
cura. In quarta, nune pizuu carers stroro, nunc purua Xérovor sirovor, nunc puyua Dérovor rorias
nunC puiguu Marovcaio, RuHC uiq ua ouvrovor Maroriais, nune puyua Nárovor rorraios nunC puyuX Aeirovor Siu
TormE nunC puyua SiarorS TorIOIS, NUNC uiqua ScoxOVaIS SierOr, nunC puyua Siuroror roriaior nune piq
Siurovor Sirore, nunC pirva Subrover Surers ego restituo, pirua Suerers Sirorins. In quinta, nunc ha-
DCEUE uqua ScarerS ouVTor, nunC ugua SiaroriO ouVr, nunC uu Sidrovor ouvroron mune uiqua
Sieroroy ouvriro, nunc virua diorors ouvrovor, nune pigua roriais ouirorer eso resticuo, uiqua Siariyu ouvs.
26v0.
Ravorior

## Folio 95 — 867984570:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 199 lines, status machine
P. 1)
aDoe
125 C
 categ
quoni
m OMI
panda B
ri(qua
in aP
2OstriS
alio 
nei l
e p,
aliqua
enc id
Ouad
et L166
1OnIIS
In
laiori
1t y pet
matis
nda, 1
aude
roviai
10V 10
lo
Jarorot
UnC
Lap. 25. HI A R M ONICOR VMM L+B. II
Miyec RECoarOS
ouvrore.
Kavorior a. MZonoste, Sro virus.
Tabella I. Minolraii, a Nete.
Migua Dlarors
PaNCNS.
Miiscio Chromatis Mixtio Diaconi
y en 
intenst.
5, XE v2
5 Pa)
C PIC Hy
 
Moto.
5 (S e n 82 58, ra 15
Diatonum tom
85 43, 25 u8
FOT. X5)8 Pa 1E
(25 43 P1E py
120 O R PK
8X: 7 X GX36X:
63 =32Y 17
90 304 f in
cum per se.
67 30 E3 n
Manaens.
Migua Dlarors J Migue Dlerors
Mxrio Diatont lLra utom
86 47 45 pB
201 15 ta n
EX: 3~3 ~ 33 X:
Diaconum coni-
60 57E a ve
Mixtio Chroma
12O O, K PH
3xBH3, x23 X:
60 0)vd b15
OF 26 Ta 15
d4 401Gd eB
F20 O pIn PN~ 11O 31,8
57X: 8x 8
Tabella III. Phrroii à Nete.
Misrio Diatoni Diatonum toni-
5 I Pa  pD XOT 49 pat RE
3(PP5 GH 206 40)e5 H
cum per se.
intenst.
63 F3 Er 17
1 7 oc 5
26 n: 32823X
Kavbrior y. Rpoji, Eo varS
Migua ScarorE
B En Bnd 68 34 En 15
DITOVINS.
15X: 3X8XZX
35X: 13X8
Minrio diaroni 1 Mincio diatori
ditonie
31 38, X8X: 3X (3x35 28X: 3x 133X 2, X8X: 8X 3X 2 : X BX 8X
IEX =EX: 8
X =6X: 8
ouvrore.
Mircio diasoni Mixrio diatont
O+ 49 i Ed pb
28 XBX: ZX 3X
25X: 8x3
AIa rovoV
TOVICUOV.
15X3X 18
Migera Paerins ) Migua Sarors
90 18 8 Z_ 15 OF 26IGa ns
2728X: 3 X 19, 
26X: 8X 3
93 20  B1
120 O PK.
66 47 C X5 p
3X3X3X3GX:
8X8X 333
diconici.
63 F3(EY 1
n Na Vd TZZ 54 M pna. n Vd T2F 54 pne 0 vd 12Y 54 eH
MigHa XecoVaTOS
iis intensi.
mollis.
(OF F5 P
StroVINS.
106 40)es _ 206 40 R es _ 106 40 R e5 p
33 28X: 8XFX
37X: 8x 
UananX.
90 01
225 43 (p1y Bvd L13 54 (2 p1b N
120. 0 ke pr
cum per se.
63 13)E7 cx
87 16)
ditonici.
67 3088 n
Tabella II. Lydu, à Vete.
Molhs.
Neerovor
roviaior.
SBE8 ed 34 49i E5 u8 34 43 i1d ud
5 H
ouvrere.
eE 8
Srrorins.
1+ 56 0E 15
8XZX =3
Kavorior B. AVSB, Ero vnS.
Mixtio Chromatis. Mixiio diaroni
incenst.
Accroror
30V1CTOV.
17 d Oc C v5
Miyicae Xecdlaros) MIgua D)o. rev
OUVTOVE.
BEY c
yd o
60 5
3X33 X: 8 3X 23X: 8
3x 15: x 3X 8X
3X39 X: 18
Numeri vitiok in Tab. I. a GTO. rd. BGTO. decstD. c6I0. E. d OIO. ra. e V, 2o. f6I0. c. 8OI.
BOTO. id. i GTO. p15. k O. p0 xn Ter. Tab. II. a GIO. d. bV. 1Y. COmHeS, EY. d AB, on. O. E
eOTO. v. f ABCV. X. GIO. Z. bGIVO: Za. i ABCV. Za quater. k CI. d5. IVO. P. m G. pud
n OIC
pd. V. pa. ABC. ra. dABV. ra. Pr. A tetse Ms n6. Tab. TII. d Cn. E. 8 decst 15
BOmn. pa cerO. Z d GIO. n0. ABCV. ah. C V. Zy. FV. rn. 5V. decst n. BVO. ad. i ABCV. ed
n. V. n. 1 6lO. pr. ABC.V. en. im ABCV. ea. n ABCY. pa. 9 ABCY. na. P C18. pt 91
un. r Omn. px, _ deest AA.
85 55, a XE 13
TOF F5) Pa 1E
225 43 PtE H3
120 0, p
OUVTOrE.
intensi.
67 302
75 56.2
86 47
TF2 30]7
100 0C
220. 0, 8
67 3058 n
75 50(E 15
50 16,8
63 T32
OE 20
94 496
206 40 I ec nO. 105 2.F7
Mirua. Scaerora, ) Miguae Siuerore
duvrorS.
Eaenst.
68 34 6 En a 1d 68 34 E n
60 0)a vb 15
67 30 e E5 1
59 16]3
66 402
TOF 35 Ie6 va
206 40e5 H
X20, 0 e
206 40(85 u
120 0 e
T20 Orem na FT8 Z18
00 c
dtu
202 SEMC ra 202 5F n _ Ora 10Z 5Y 8
106 40)e5 V. 206 407
St 287

## Folio 96 — 867984570:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 196 lines, status machine
CL ADDIT PPOL B M A. I
Cidp. 15.
Ravoviov S. Dcoeiv, SI virsHS.
Tabella IV. Dori, a Nete.
Miru XBcoparS I Aypa ACTOrS
OVTor.
AIEETOVOV
70v1a1ov.
Mixrio ChromatisMivrio Diatoni Diatonum toni-
intensi.
60 0
cum per se.
67 305 n
80 0 X
90 0h
202 5F,P 1E
224 T7, PtC 17
T20 0 pU
373435XBX:
GX 19x35
60 0
Miquae Dlaerors
SCOVeKE.
Miatio Diatoni
dironici.
67 30E8 n
d d oc ev
80 o2
90 0
TOC 25 P∞ 12
225 43) L PE py
T20 O pH
82 3 X 33 X3X:
8X 3 X33
AIToVON
rovicior.
Niquae Zse. rore
OLVTOVS
Mixrio Diatom
67 30 a E5 p
OE
T25 43) PCE pY
8X8X 355N: BX
Tabella V. FEypolrcii; a Nete.
uaenars.
7550
8X 9 X 38
Kavbrior c. TroneSB, Qro viryS.
Miguae xeciparos I Aiqua Xoror
ouvrors.
Miguae Mlerove
ATOVIKS.
Migue Mlarore
OUVToIS.
Mixtio Chromatis Mixtio Diatoni Diatonum toni Mixtio Diatoni Mixrio Diarom
intensi.
BE7 17
5, xa 15
molls.
60. 20E a 16
63 23Er 17
1eb
8F 16IC C15
Elf nd 1 84 17 f ad ic
SiBEd I1B 04 40 L Ld 1D
 P et 2C TTO 37 en n6
cum per se.
60 T2E v8
63 13 EY 17
F 700
BE 16, Xa 15
ditonici.
6057E 18
63 73EY 17
7(0
BF 16, a X
intenst.
6057E ve
63. T3 Cy 1y
30 1d
80 0e0d
84 27 f ad 18 34 27 f ad 58 84 17 ad ic
0+ 40125 m 1d 04 40 n 25 et
20822 e5 V. 206 40 p5 
04 40025 ud
106 40)P5 1
n P en V. 120 40 pn nd T2O 24 pua vd 22F 54 pna vd 12F 54 pna vd
37X: 3X 3 X 33 X
8X: 8X E
362: 8X 3X33
X8X: Z X 13
33 X: 323∞3X
3X: 8X 3
29 X: 8X3X298
X: 8 X 8 X 3
Kovovior 5. Progerris, Eord virrus.
Tabella VI. Fypopbryeii, a Nete.
Migua Xecosaros I Miguos D aerors
orVTOVS.
MCNaNE.
RlaroVoV
7011a101.
Miqua dorore
Srrorins.
Mixcio Chromatis Mrcio Diatoni Diatonum coni- Mixrio Diatoni
intensi.
et, a EB 17
BE8 vy
at
mollis.
62 13E 13
6057
cum per se.
67 5358 b 17 67 43 En nd
so 3
EL enS OT 26 ta ns
5bLS vd
Dc
80 O1X
OT 26 ta n5
04 43 B15 1d ot 4d B15 pd
60 02
ditonici.
68 34 En nd
Ou
80 0,
OT 26 f4
6 L85 H 106 40 155 P. 106 40 M85 p. 106 40 55 V
n end OnC 124 2r7 p ena Vd YZT 54 PH
1 X37: XBX3X
27X8X: 3
28X 36 X: 8 X = X
27X8X: 3.
37X: 15 282E
X: 828X 3
Minua sasoro
OUVTOVE.
Mixtio Diatom
intensi.
34 401B18 21d o+ 40 B E ept 9+ 40
T20 O, PK
206 40 H 65 .
X20 O,en
31 3 n: 3X5 X 13 2 33 X: 823X
37 X: 8X8
295X: 8x8
15 X: 8X3
Tab. IV. a COIV. 2E. B ABCV. decA 0. c O. decAtD. d ABCV. ab. e O1O. 5. f Omn. ad. 5V. pu.
B OmM. pa 15. i OmN. 1r. L OMM. _ CY. YC. pb. Tab. V. a OIO. 15. b OIO, 0o. c OI. 18. O. v. d V
ra. e Omn. oE A. f ABCV. na quater. E GIVO. 15. B ABCV. Z. iOmn. 12. k O IO. Za. CV. h. 1C]O
Ea. CV. Z. m ABCIO. p. n GIO. Z∞. V. Z. 0GTO. Za. P OmM. desunE integri duo vertUS. FoB VI
a Omn. E 10. B OIM. vos. C G, IO. na d G TO. X 2. CV. na. FV. Z0. 8 OMN. n B ABCV. Z9, quin-
quieo. i GIVO. Be. k V. _d. 1O. L5, bis. m V. es5. n GtD. pu. 0 OmM. nn. P CIO. pus e deest id.
Fab.
60.
intensi.
50
66 40 2
TOL 25, pet 1c
T20 6, p1
1O2
115
120
56
c
8
3L3L 1
C8X
54
5
206 40 7
l2L 54 8
60 0 X
68 34, 2
68 34 EH C aS
8
B
57
90 0 an evy
8
206 4017
120 08
3 X282
HCNanS.
molis.
00
0
205 OB p6 va
PS 1 ny +T4 33 R p1d il
T2O O PK
1
3X 3X39 2BY:
62 11 = 21
d
Mi
M

## Folio 97 — 867984570:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
P.
26
rb1o
HOn
CaP. Y5. HI A R MI O NICORV M LIB. II.
I MiyH XeCoPaITOS
ouvrors.
Mixiio Chroma-
iis intensi.
Kavorror C. a Pnoscopis, siro vims.
Tabella VII. FErpodorii, a Nete.
NNIyVA Siaror
UxNaNS.
AICFOVOV
cum per se.
68 34 E
26 1F, 88
80 0
2O2 5L8 va
106 40185 I
F20 O) eX
7X G X 36 X: 8X
ZX 37 X 3
Mirua Siaror I Miya dcarbrs
SITOVINS.
90 0d
ditoniei.
3X3 X2, X: 82
insense.
67 305C
00 Ourn c
2O2 SE fB2 IE LOT F5IB
106 40(85 H
120, 0 ex
7x 57X8
106 4085 H
T20 O eX
8x3r28X: 3X
3x 33x. 8
Tabella VIII. Mixotraii, a Mese.
panans.
orvirore.
Mixtio Diatoni I Miatio Draibn
67 30 27+
80 
Ravorior n. MEonocte a Eo poNS.
IMiguae xecipaeros) Migua Xcproro
oUVrorS.
20Y1acoY.
Miviio Diatoni Diatonum toni-
mollis.
60 o
90 0
60 03
60
80
32 3 n 3 n: 13 4
3x 15 X: 8
Nidrovas 1 Migua Dlarv I Mirva 3l . tore
rovicecor.
SITOVINE.
oUVTorE
Mixcio Chromatis Mixiio Diasoni Diaronum tomi. Mixtio Diatoni; Nixtio Diateni
) 30(55
205 0  va
mollis.
60
cum per se.
67 30(EE n
d
80 0lX
00 0G
202 51 8 pe 1.
(e1d 227 T24 33 P1d k16 TT4 27, PtE py
p
F20 OM Pr
8X9 39X8X: 8
X 7 X 37
720 0, P1
Bx3X33ZBK:
3X9X36
ditonici.
67 30 E3 B2
77 9 oc C 15
80 o
90 0. L
TOT F5 Pa B1E
intens.
67 30 685 1
75 56 f oc
80 0
90 0
FOT 15 pa 1E
E25 43 PE Luy F25 43 erE py
120 O pR
729 0 pr
825 239 X3X: 81313 8X: 32
8X Z X 27
Kavorior P. Auste, Eoro pions
3X Z X 27
Tabella IX. Lydi a Mese
Migua Xecvaro:  Nirua Horor
oUV3OrS.
MNceB.
60
5C
Nlerovor
Tovicior.
13X8X IBX: 8X
8X3 239
Miyro. 3 arors) Miguuae Dariro
ATOVINS.
OUVTOVS.
Nixtio Cbromatis Mixtio Diaioni Diaionum toni. Nixtio Diatom Mintio Diatoni
intensi.
mollis.
a E a H 60 20E18
BEY C17
08.
nd ic
5I2d ud
)et n
63 T3Ey 1y
BF 16 Xa 15
84 27, d il
34 4d i18 et
12O 37 pn 16
cum per se.
60 125, brE
63 23E7 17
7 Oc
BF X6, ra 15
84 27 2d ic
04 40 k L5 uB
108 22 5 V
6057E1
ditonici.
63 131Ey d1y
ee
Si 16=
84 17 8 48 18
intense.
60 57E 1e
63 1357 1y
7F 70 C1d
80 0d f
84. 17 B Xd 
37X: 3X 3 X38X
3X: 3X FE
36X: 8+ 9 X3, X
8X: 3 X 18
64. L75
9+ 49 E5 Ip 94 48 Ed m 18 0+ 486
206 40 P5 H
106 405 V
nS nH 12O 40 P nd Z2O 24 pro OVd T2F 54 pua vd 12 F 54 pica vd
205 40
12F548
2e r. 32 G X  a (3, n: 3 N3 X 23:  3, r. 15 43 a 2
3X: 8X;
X8XZX3
X: 8132 3
Fab. VII. a CV. decA. hxC tota tabella. B OIO. ab. AB. 23. c O. dees n. d Omn. Z0. e GIO. vd
f
P. P3.
VIII. a AB. deest duro pons. B C. deest n. c CBIOV. EE, e decst p. d V. 0t
ABCOIV. od 2d. 5 V. px. B C. deest 1. 1 V. v. k V. in reliqui nr. lC. deelt par. in V
ex v0. Tab. LX. a ABV. n. B OIN. 1B. C V. 1E. d V. 15. e OMM. 15. FOMN. A. SOID. ∞_, B Y
rd X. 61O.
pader
E can reliqui na il. i Om. 3a. bi8. k Y. d relig Aue. l. D p. pus. in G1. vio n Y. un
es
1O2
206 4085 1
120 0) er
X: 8
+8
9
67 30 2
BC
8853
100 0c
106 40 7
720 08
66 40, 2
15 c
80
000
TOF 15(6
TI5 43)
220 08
60 81
603
63
70 Ia
Fab
8 P
521
entenst.
00 0

## Folio 98 — 867984570:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 198 lines, status machine
DL A UDII PTOL F M A Y
CdD. 15
BIIZMO ZBCOPIATOS
ouvrors.
KaVOVIOV 1. EporiS, Pro uconS.
Tabella X. Pbryeii, à Mese.
Migua XRToVE
UanaNS.
Matio Chromatis Mixtio Diatoni
intensi.
a air
BE Crr
E, Ga 8 H5
5Ed et
85 
MoIS.
67 53E5 d e7
OF 26 La B15
3+ 49 E5 Iuo
106 40 85 V.
605.
AroVOV
20V1aIO:.
Diatonum toni-
cum per se.
67 43 En nd
80 3i
OT 26, 1 L_ 15
O+ 49 M Ld pD
T06 40 85 H
n,O end pus F24 27 9 eu vd XZ F 54 r pr
E X =E X: 8X 3X
57X8: X8
Mirua recouaroS
OUVTOrE.
18x36 4: 8x B X
37 X8X: 3
intenst.
ese s
60
70 O En and
102 5F pb ve
60 d
3X 12 ~3E n: 3X
3X33 X: 8X 3 X
202 5L β 8 14
120 O, PK
3X13+35 X: 3X
34 35 x8
60 0
3X3 ~3 X: 3X
cum per se.
a V5 a 18 56 II VS a1 56 1IV5 a 18
80 27 X k 15
8+ 17 25 oic
5PLd uB 0+ 49, (d op3
Mextio Diaton
206 40 P5 H
Mixtio Chromatis Miviio diatoni Diaionum coni-
mollis.
73 45 C5 f18
3X 39X: 3X 3X
TO2 ST pa 1
120 9 pn
Atcrovor
3X343GX: QX
3x 243X: 8
63 13EY 1
72 14 50u 5
80 16 L Xa 15
8+ 279 2d ic
34 49 925 p3
Miyp~. caeroro
Srovins.
Mintio diatoni
ditonior.
56 TF V5 a 12
63 F3E7 17
7 B oa C
Migu SaTOVE
120 0,) en
Migua Daror
67 30(88 b n
80 O X
74 39 28
roriaior.
106 40 85 P
295X: 8X8
duconiet.
905 ab
90. 0L
Tabella XII. FEypolydu, a Mese.
MaNaNE.
BEY d17 63 T3EY 61
En nd il
STOVIKE.
KavrIOr 16. Yn0nvcIB, Sro pons.
Mireu XecTOS) Mirva Xa ror
intensi.
Mixtio Diatoni
2+ 49 n Ed pt
rorraior.
cum per se.
68 3485 n
76 21 os
800x
StTOVINS.
106 40 85 H
120 Or pr
25 X 8X: 8
Ateerovor
206 40(Be5 p 106 40IP5 V.
120 0212
OuVTOrS.
V d Oy H
S X I n
ditonici.
68 34 En C nd
t 267
Tabella XI. Dorii, à Mese
mollis.
6 22.105 10.
80 0
X 39 X8
Niqva ABToNS
60 07
Kavorior 1a. Ncoels, Sir utons.
Migua X)4. ror
VanONE.
Mincio Chromaris Mircio Diatoni. Diaronum coni-
705 6
Mya AOVB
Minia Lentona
Miyua caerore
OrVrorE
Miario diaton
56 TF, V5 a 10
63 23EY 17
8E 16,L2a M15 BF 16IXa 12
84 27 LXd 1C
94 40 + 15 pd
(en n6 108 22) en 0 rb 108 22 Y en r6 208 22 Y 85 H
84 271 2d 1
94 49 FLy. ad
106 40)+ PE na
eb rnb X12 22 Se Onb LF2 22 + e1B nb TY2 22 1 81b n6 1Y2 22 + pB 16
3X. 8X FE X 3EX:
3X 3 x 37
8X: 3 X 9 x 36X:
3X 3X37
34: 3x ZX37X:
823 43
3X8X3X33X:
3X 8X 34 3
105 2117
112 2218
3x 8~3 x3X
19X3 x 16
YaB. X. a OTO. 1a. ABCV, id. b V. na Z. reliqui un E. C ABV. per. d Omn. ud. eGTOV. na. fCY
na 8V. na. BV. 5. i OMH. Z. L OMN. 15. lO. ud. m OIO. ed. n AI
an. G1O. rd. q C. pnd. V. deett. r CV. prd, bIs. SC. pud. T ab. XT. a V. a reliqui na. b Omn. deest a
ABCV. 2B. d Omn. dect
Fab. XII. MaGNL ParS hu
B bi5. C V.  ra reliqui n vos. FV. 10. B ABCOIO. 15. B V. ed. 1O. e
DravanCUT. a Omn. ion quinquies
hG(O, ob. cOIO. oY. d Omn. oc. e GT. ol. f Omn. 18. 8 C. on. BGL. ol a. iOM. X5. k C, )
O. n5. LOH. N, ter. m ABCOIO. os. n Omn. ra. oOmn. delune mimuix, quater. P O. pd, reliqui ad
Oy
mendo x prO X∞.) r CTIO. non
ABCV. ad. S ABC. pn. L Decem loca vacua (cum minuriis suis) in omnibus codd. Oux nos ex calculc
suxplerimus.
OUVToVS.
Mixtio Diatont
intensi.
68 34 En fX3
90 O un 1
0+ 40 Ed pb
106 40
220 08
5X28X: 18X8
5X: 8X.
ouvrore
Weens.
67 30E n
90 ole ra v
206 40. P5 1
200 06
106 40 
120 08
8X323, L.
8X 25X: 8
80 os
TOF F5 P
220 0 Pn
ntensi.
S6 FFI
3 13(2
9338

## Folio 99 — 867984570:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 135 lines, status machine
201S
ato1
101
10
quiaque
rell
CI
CidP. F5.
HaVOrION 17. YHOBGV7IS, Ero UEonS
Mixtio alaiona
DIEETOVOV
ToVratOV.
Diatonum comi-
cam per se
a Me
Miruae Xaror
SITOVIHS
Liatio diaton
ditonici.
ouvrbr
Mlntio diatont
intensi
FT A R AIO NTGORVM
Tabella X. IlI. FErxophryeii.
Migua ZechuaTO
ouvrors
Mivrio Chromata
Mizua D(0.76VB
parans.
Mique Sicerire
mots.
O2
e ist
intensi.
106
+O P5 1t
90
9+ 45
D.
xa Vd
IZE
106 40) P5 P
T2T 5
106 40 5 1
54 P2.
243 X.
278
EX: 82
94 4d Ed p
106 40 pE ne
T20
O pin na
15X: E
8
ud
Miguae xeciuaros
OUVTOrS.
Miacio Chromati
Kavorior 1d. Xrostopis, siro etons.
Tabella XIV. FEypodorii, a Mese.
MIZ I2 81a26VE
VanaNE.
Mixtio Diatont
mollis.
RIETOVON
roviaior.
Miguae Scarors
SITOVINE.
I. Miguae Siaerore
OUVTor.
Diatonum toni. Mixiio Diatoni Mixcio Diatont
cum per se.
ditonici.
66 3415G d X
Entensi.
enten.
En n
0
Ec
d
TOL 49 pa nE
206 40 P5 p
2L:
106 40 P5 1
d
v
TC
BB
 ve
67 30
102.
su
+OL 5t, B B va
120 O pV
106 40 5 p.
106 407
106 40 P5 1
26 O sX
120 6t en na 110 31(8
202.
8L 2432, 8X88
3X27X: B
k. 
Tab. ZIII. Fhaec cota tabella deest in codicibus omnibus; exceptis columna primae primis numeris; qui
quidem habentur, sed absque minuriis suis. Suncque, ex paucis illis, nonnulli virioh. a 9. da reliqui 2Y
CV. 35. cCN. px. NOS, ex calculo, intesra restiruimus. Tab. ZIV. a C. vo v. V. 1 x. b V. En nae
OID. En. cGL. E. a OmR. a. e Omnes hic exscribune ex lequente vertu o 5. f6. E. 8 V. ca. h O. o6.
 Omn. eus e decst na
Atque hi quidem sunc variantes numeri a nostris (falcem pocistimi) in his quatuordecim Ja.
Bellis, qui habentur in codicibus ABCGTOV. Oninam tuerint in codice R, non liguet; quippe
vix ulti inde exseribuntur (quod alibi FIC) ad oram eodicum GIO. Codex S. hic detieit, qui ul.
era primum librum non procedic. Cogarini quem sequitur codex, nOn MinUS CTaE quam nostri
vitiolus; ec quidem eoldem uc plurimum errores retinet (alio (que superaddic) cosdemque defectus:
hos aurem, cum jamdudtum editus sic ilse liber, non cenlebam necellarium Hic recentere.
Tabellis hisce quacuordecim subjuncta est. (quam in textu innuit Pcolemaus) cabella alia (in
codd. COTOr. Scd non in AB, nec in Goearini vertione; neseio an in IZ.) cur ciculus, in aliis
nyvorior 1c. (Fabella 75;) in aliis, non. na. hoc est (si recté conjicio) ravorior narovicor P abella tabet
larum: Ein malie quis lesere ravovior redoninor, Tabella universalis; c80 non repusno. PtolemauS,
ni Fallor, in ejus (quas memorat) octo columnis, numeros qui cocidem (in Dia paton) Tonis re-
spondent, leparacim exhibuerat: quos isitur in ea Forma nos exhibemus. Libraru vero, ejusdem
Forte mencem non latis altecuri, et ad nacuralem numerorum consecutionem lolummodo acrenti,
in sex columnas (sed inaquales) conjecerant omnes (mutaco in paucis ordine Pcolemxi, ut natura
lis numerorum consecutio conserraretur.) In prina et secunda toridem erane (acque iidem tere)
qui in noseris prima ec secunda. In cerria iridem iidem fere cum noltris; nisi quod, qui est nostro-
rum alcimus. tit ibidem primus columnae quartae. Fruic, in columna quarta, lubjiciuntur iidem
tere qui in noltra quarta; sed (posL nS m) interro (in C. (O) ny 1C. seu (uc rectius in CV.) 2d 18.
quem nos habemus in primo loco sequenris columna. In columna quinta, reliquos fere habene
quinca nostrae; omnesque nostrae PexE (parUM IULaLOS) exceptis duobus postremis. IIOS duos,
omnelque nostrae seprimae et octara (Parum mutatOS) conjeceranc in suam lexram; sed primum co
lummae noltrae octarae, proxime post quarcum septimae. Dui d nOliS varianE, intra HOTNEuT.
X:
X: 3X
X 37482.
3439X: 8
8d 15 0 0 8 d 8

## Folio 100 — 867984570:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
10C
aL AWDII PTOL F M A
Karorior Katoricor. Laveud indeutatit.
aP. 15.
Mdeors 3 errucopat e ro1S nevorisis aecdpts,  onioor nemcor ErasOS RapE.
Tabetta exponens numeros qui in Canoniis disponuntur; (In duo metbta atrita, qula lecam AO
caperet amplicudo pasinx.) e, cum quibus minutiis eorum quilibet usir patur.
15
56XTEy
9 16CE5 1
60 125 d
60 20 E8
r
60 57 e En
62 130
63 130 1d
66 400
67 30
67 43)07 e
67
D3
8 0E
68 34 ]0c 15
005
105 v
24 a a
12 24.) 2 15
3 45, _ W
6 a 15
5 56, 46
r
IF XE P.
22M
9, 5 n VC
93 39)pC YN
94 4d se5 p
10O O pn n6
IOT T5 et 25
1OF 35 pB A
IOT 49)+ p1y 2t
102 5Y e1d iC
105 O p1d 17
205 2T)P16 N 16 112 22)
106 40 en V na
206 22) P1
220 37 ex nS
TT2 30 PH V.
F13 54 PNet vS
2
214 (7)e2d 2 uh 224 27
TF4 33
e1E py TI5 43)
a V. a reliqui  B Omn. 1d. c V. Ey. d Omn. vd. C V. Z~. FOmn. ∞. 8G10, od. B V, ∞. : CGI.
k C. oc ∞. 6, 05 B. VGIO. rd. m V. decst nc. n G. p. 0GIO. 7. P Omn. rd. qV. m. Y V
un. (V. in ordine interrorum, inter pe ex ps, perperam inseric alterum es; quo lequentes intesrorum numeri
Sede lua derruduntur, ec cum minuriis nOn suiS junSUNEUT. S V. P5. W OMH. WY. X OMH. Xa. Y OMB. no
OIO. un. Oux quidem variationes in a b d f P u ∞ y Z sune res nihili (urpore unius minuei primi disfe-
rentia;) ec c e 8 B i k l m n o q r s+ lune manifesta menda. Onde porro liquet, cabellas, ur d nobis re-
sticutas, eas esse quas roluie Prolemaeus.
BOIEhaS Tabellas, quas innuit Pcolemxi cextus; Tbjungitur (sive hie, sire ad calcem Capiris
Sequentis,) in omnibus Codicibus, (et in Gogarini vertione,) alia Pabella, sire Canonion, quasi
continens omnium sonorum differentias; hoc est, Generum a Pcolemxo expolitorum synoptin.
Sec misere depraraca; et quam eso exiltimo Pcolemai non elle, sed ab alio aliquo addicam, e
non uo loco. Locus enim esser hujusmodi Tabella, ad calcem Cap. 16. lib. r. ubi (nequid de-
elle videatur) ealem supplerimus, quantum lieuit, Prolemai menci contormem. Hanc aurem,
guoniam in omnibus codicibus comparer, hic oriam subjungimus, a seriprorum mendis repursatam,
acque in ordinem redactam; sed non Pcolemai menri per omnia contormem. Nam (praeterquam
quod exempla non sint in minimis numeris, quod in omnibus peceacum est,) Raciones ipla, nON
illae semper sune quas in his Cencribus adhiber Prolemaeus. Nimirum; in genere Fnarmonio,
rationes hic habentur Z x 37 x35; quae secundum Pcolemaum (cap. 25. lib. L.) Tunc 2 x 34 x 95. Trem,
in Chromate incenso, rationes hic habencur (perverso ordine,) 3X 37 X Z: quae sunt apue prole-
maum (ibidem) 3X 17 X 37. Numeri vero (praeterquam quod line consule posici) lune sape ricioli.
a Erapuorior.
Fnarmonium.
Xa P vy
nogot.
228 33
B S
6t 56B nae
Con vi
220
120 4c
Differentiae.
7260
1575
1650
1080
315
10nd 18 84 17 ly 28
00 53 E V3
90 16)ea 1E
90 30 84 nE
31 20) ea p. 3
d3 20  qua
B rporul.
Rationes.
Xpcoua
a Rxiones ad hoc penus spectantes, sune, apud Pcolemaum 2, 33, 45; secus quam hic habenrur. BGF.
revesoin, e sie polled. Lo dox. e d C a.  At. et C. EXX B. V. aexa.
e Omn.

## Folio 101 — 867984570:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 134 lines, status machine
IP. 1
Ocam.
10. 1
ru
prim
a n0l
em Ca
acldIa
nec
driele
iplae,
CEMaV 
niom 9
(710)
1nC d
epurB
Euis
apeY
neus
Cap. 25. H a R M ON FCRCM L1D. I.
nero.
M et
M 58 18
ome
Xei pe caraeir.
202
faeie
8_ X X
BE X 
irorei.
abgor.
B5
B 58 n
Eoma
abgoc.
Xpcopa ouiroror.
a02
100
a Bu
Iax
Maeneenor X)arovor.
15
106
X p
orC
rporim
e0c
Est P
issorei.
abgoc.  Mahunir B evrorov.
S n
6 2
B nE
2055
Y X e H
6
abyos.
8
St n
Zubroror SXléroror
6
ratorac.
sopoplo
5v5
2 D2
6 L1
opogue
11
Suui
noroc.
p6
y Opanor a e rovor.
215
illi
3e. ee
V a aroror Sroviaior
2by0s.
S B0
 c n
niii deia
Chroma molte.
Pationes.
1260
1512
1620
1680
5 X (13 23
Chroma incensum.
Rationes.
2260
Disferenctae.
1470
254C
1680
3X (32X 2 =) 3 = 2
Molle diatonum.
Rationes.
0
Differentiae.
252
108
P76
15
douy
210
240
Disferentia
Molle entonum
Rationes.
504
Differentia.
Intensum Diatonum.
Rationes.
504
5C0
63C
Differentia.
quabile diatonum.
Rationes.
Differentiae.
Diatonum altonicum.
Rationes.
19
Differentiae
Ot
cOmn  FV, a∞3 CV. vyn. B AB. deet axr. iV. axon. _ AB. on. IV. decst o _ Gu. m C
ex. Rationes avr
quod Prolemxeo dicitir, poroor pahanos Nairon
63 179
I
2
COTOV. decst dsurorer  AB. B. reliqui 18. u C. 805. e OMN. X5. y AB. opanaenor. V. ZEWHG MONaNOV.
2 CV. delume B. B. B. a OIOV. Bcroror Aoronaior. AB. Sronaior. b Om. 1. C OmM. 2. d C1O. eter.
Ippendia

## Folio 102 — 867984570:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
liliadDEEEEOCLMI
Ciap. 25.
Appendix ad NNotas C. A P. ZV. L.
Abellas Prolemaei ad Capur hoc spectantes (in omnibus quos habuimus Codicibus deprava
ta5) qua Mechodo nos relticuimus, dicendum reltat.
Ceneris Diaroni Toniei (Cap. 15. Lib. L.) Ponuntur rationes, 3X3 X33 =3: Quae (ad inte
orum Dia palon) bis reperenda lune, incerpolita Zoni ratione 8. Adeoque, potuto primo (ono
(hoc est acuristimo) E, reliqui habencur hac concinua mulciplicatione,
2: 182 5139: 23: 2 34 3 4 2, = 2
Onde prodenne hi numeri,
3 3 3 28 2 2
pro Tonis octo unius Dia paton (in illo genere) cujus Mese est in Mese naturali; pro PonO
(Teu Modo) Dorio. (Numerus minor pro acuriori lono ponitur; major, pro craviori; in ca
ratione quam exisir chordarum aequitonarum lonsicudo.)
Cumque (per Cap. 20. lib. 2.) Modus Phrygius ponitur (quam Dorins) uno Tono acutior,
(seu acurior in racione 3;) et Lydius, uno achuc Pono acurior; et Mixolydius, achuc Lim-
mate acutior (seu in rarione 333:) Hypolrdius vero (quam Dorius) Limmate grarior; et FIypo.
phrysius, grarior adhue Tono; et Flypodorius (quam hic) Tono iridem grarior: Si numeri
jam expolici (pro Dorio) ducantur linguli in 3; habentur numeri (uno tono acutiores) Dro
Phrysio: acque his iterum ductis iridem in 3, habentur numeri pro Lydio: qui demum ducti in
215, exhibent numeros pro Mixolydio: Tidemque numeri (pro Dorio) ducti in 36, exhibene nu-
merOS (Limmate graviores) pro Flypolydio: atque hi in 3, numeros pro Hypophrygio: acque
hi demum in 8, numeros pro Hypodorio. Nempe, pro Modo
Mixolydio
Lydio
Phrysio
Dorio
Hopolcio
Hypophrysio
Fypodorio.
87 15 2 C9 3i
Suntque hi numeri porro concinuandi, in utramvis partem, Facili opera: Nempe, Scut (rerbi
gracia) in Modo Phiysio, numerus octarus s, est primi s duplus, (quoniam eodem cst, 1010
Dia palon, grarior; adeoque in ratione dupla:) sic, qui hunc securueus cAt 2 in loco nono,
erit duplus numeri r in loco secundo; et lic deinceps: Fr similiter, in Modo Fypolydio, ut pri
mus scu acurissimus 335, elt octari seu graristimi 3,3 semistis: Sic (si modus idem sic in acutum
continuandus) qui eodem numero pruno proxime sucurus est acucior, erit 5t, semistis septimi
23: Ex sic ubique. Franseundo nimirum in aliud Dia palon, quod sic expolito grarius aeu-
ciutre.
Jam rero, eum (per Cap. 1Y. lib. 2.) quo Modi expolici melius inter le comparentur, et
chorda qua est cujusque (poreltate) Media, (nimirum, qui acurioris DiazeuXeos, sive Toni
disjunctiri, prariorem lonum retere,) Cuam ibi ledem altignaram habeat, (reliquaeque, cum re-
spectu ad hane, suas sibi singulae Cortiancur;) Nimirum Dorii Media, in Mese nacurali; Ppr-
eii, in Paramete; Lydii, in Prite diereusmenon; Mixolydii, in Paranete diczeusmenon: item-
que Hypolydii in Lichano melon; Fypophrysii, in Parypate meton; ee Hypodorii denique,
in Hypace meton: Numeri jam expoliti, pro cujusque Modi Dia paton, sic crumt luis ledibus
consticuri. Nimirum
et 183 1929 32 15 83 l243
nian
H

## Folio 103 — 867984570:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
déprara
mo l0
D20 I0
I; in
D aCu
1)
Iu
riben
10: 2
ut (1
eltu
Co 1
li0, 1t )
et
vius
encusi
CIV
n
1is se
Cap. 75. A A R H O N ICO R U M LIB. II.
INere hyperbolaon
Parancte hyperbolxe
Price hyperbolxon
INere diczeugmenon
Paranete diereuemenon, 8
Frice diezengmenon
Paramese.
Nete
Lichanos meton
Parypate meton
Fypate meson
Lichanos hypaton
Parypate hypacon
FIY DacE hyPacOn
Prollambanomenos
23
de medio Dia palon selixie Prolemaens (Nere dICZEUDHICHOM, e Hlypace melon, terminatum; de
Melen habens in lcil Nacurali:) numerolque, seu lonos hue spectances, inter se ComparAT. RF
quoniam, in modis Crarroribus (FIypodorio, Hypophrygio,  Fypolydio,) prour hic extriben-
tacto; numeri, pro hoc Dia palon in Modis lingulis, lic Comparebune. Nimirum, in modo
fa
311
tur, manent quadam loca, Verius Acucum, Vacca; _ in Acurioribus (Phrygio, Lydio, a MIXO.
Iydio,) vacia quaedam versus Grare: aliaque hie in Acurum, illic in Grare, loca quae limites
modo dictos excedune: Hlac rejieir, illa supplet, (ita continuando ue modo diximus:) Ouo
Nere diereuemenor
Paranete diereusm.
Prire diezeuemenon
Paramele
Mete
Lichanos meton
Parypace meton
tiguace meton
sitelas
5 (2 15 (18, 18 )F
2 lel2 le l. 3 (2 (2 lE
271
venque;

## Folio 104 — 867984570:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
CiL AVDLCCLLOBLM LL.1
2A
Denigue; quoniam hujulmodi numeri fracti haud ita commode poterane ab illis exprimI quL
Fjeuras Indicas (quibus nunc utimur) non habebant; numerique abloluri, qui omnes has in le
rationes continerent, fururi ellene majores quam quos illi commode tractare possene: Prolemxeus
(pro more tuo in aliis iltiusmodi calibus) nuissero 60 exprimir id quod eso per L; adeoque per
220, quod eso per 2; numerolque intermedios (quam proxime) per hilce proportionales, ad
junetis icidem scrupulis sexagesimis (sire, ur loquuncur, iminuris primis) ad majorem (quantum
OpuS erat) accurarionem. Nempen pro numeris nottris, hos haber, in lingulis respectire ModiS.
17
Minoly. ) Fydio.  Phryeio. ) Dorio. ) Eypols. ) Elypo. sEypodo.
cio.
160
67
1
186
d
0,60. 57, 60
3063
56(7Y
47,80
7368
IL
0180
0lor 26 50
C0
Ol9c
1OT 15]94 48)1O2 5E TOF
125 43 106, 40 106 50) FI5
120 0)12F 54 220 0720
dio. phrysio. 210.
4. 3 100
5760
1368
7IDE
060
40 106 40 106
5T2F 54(120
2L.
Atque hi quidem sunt numeri (de sic excogitari) quos habet (in medio loco Dotites ) in Ca-
noniis seprem primoribus (pro Fonorum mutationibus) in modis lingulis; nimirum Generis Dia-
coni Fonici puri (nempe, prout per se cancatur, absque mixtura cum modis aliis,) pro illo Dia-
palon quod o rims vocar: nempe, a Vere dicreugmenon (in grare) ad Fyparen melon; in
quo, Tonus diazeuctieus, medius incercedis, inter duo disjuncta Dia. tellaron.
Sunt aucem horum Raciones, in Modo
Mixolydio 8: X 8 X 3 x3 : X 8 X
Lydio
Phrgeio
Dorio
23 : X 8: X 8 X 4 X39: X 8 X 3
3 453: X 8: X B X B x33: X 8
X 8 X33: X 8: X 8 + 3 x2
Hypolydio c 3: n 3 43 137:
Fyxopheysio 1E X 33 : X 8 X 3 X5G: X 8: X 8
riypodorio
3 4.3: 4 8
8 X ix
Seguitur aliud Dia. paTOn, qyod srô utons YOCaE; nempe d Mele (in grave) ad Prollambanome
non; aut etiam (quod cantundem cHt) a Nere Hyperbolxon ad Melen.
Hoc aliud Dia palon (in eodem Genere, Diatono Fonico,) sro uions dictum, numeros (uOS eo-
dem arciticio obrincbir; nili quod hic (propter Fonum duobus conjunetis Dia cellaron, ad grare,
subjectum,) sumendi sinc illi ex hac conrinua musciplicatione,
+: X34 = X 33 : X 8X = X 3 4: X 3 = 2
Onde habentur numeri (pro Modi Dorii Dia paton ind̀ vions,)
5
15 2
Aeque hi quidem ducti (ue prius) in 5X5 x 273 (pro Modis Phrygio, Lydio, MiXolydio;) de l
3x8X8 (pro Hypolydio, Fypopheysio, et Eypodorio;) exhibebunt numeros sequentes; sedi
bus suis (more quo prius) sie recommodandos,
CiaD. 75.
08
57
26
49 102
5XC
40IF
600
30(03
18
25]94
16 BC
43,94
060
34,67
Patdnete
Ae
Mele
peteor

## Folio 105 — 867984570:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
aP.
riniis
colema
Oque
pales,
Quat
C M
CnerIS
e0 il
metol
Jamibe
2031
dic
tented
Cap. F5. HI A R A O N ICO R EI M 11B. II.
searanete dicus venons
Frice diereusmeton
Paramese
Mese
Lichanos meson
Parypate meton
Fypare meton
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Fypace hypaton
Proctamb. _ Nete
1
Paranere hyperbolxon
Frice byperbolaon
(Nere diereuenenu
Acque hinc (SupPIeTIS UE PrIUS qua CCIHI de rescistis quae redundant,) ad dictum Dia. pason
Mele ad Prostambanomenon (sive d Nece lyperbolxon ad Mesen) in Gretiere Balono LOHICO,
od uto MaC  MCIL. LCC BOHbO
Mesc
Cichanos meson
Parypate meton
Typace meton
Fichanos hypaton
Parypare hypaton
Elypace hypaton 127) 15 (18] 15 (1024) 16 15)
ecollamibanomenos (2 l185 ( 2 12 1oeri. 13 2 (a
E
50) 6)35) 13) 188) 18) C
Hoc

## Folio 106 — 867984570:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
CaP. 25.
EL AVDII PTOLF M X
Hoc ett, in numeris Pcolemxi: pro Modo
Mlixols. ) Lydio. ) Phrysio.) Dorio. J Hypoly. ( HypO. Jypodo
dio.
60 050 5760
67 30(63 13(63
80 382 1680
90
084 X7(OF
FOT 25(94 4994
T25 43)106 40, 106
120 0121 54 +20
60L 10180
0(84
5 04.
17 o2
49(94
40(100 40(108 22]206
OT20
8+12 221121 54(120
04
Acque hi quidem tunc numeri (medio loco potici) in Canoniis septem posterioribus, pro mo.
dis Cingulis (Generis Diaconi Foniei puri) in Dia paton do utons.
Suntque horum Rationes; pro modo
Mixolydio 3X 3 x33: X 3: X 8 X 3 X3
Lydio
Phryeio
Dorio
Hyvolydio
37: X 8 X 3 X3  : X 3: X 8 X 
3 233: X 8 X 3 X3G: X 8: X 2
BX 3 X23: X 8 X 3 X23: X Z
8: X 8 X 9 239: X 8 X 4 XZ
Fypophrysio 33: X 8: X 8 X 3 X33: X 8 X 3
Hypodorio 4 x33 : X 3: X 8 X 3 x3 : X Z
Ad eandem tormam, pro reliquis Generibus (quae eum Ponico Diatono conitmiscet Pcolemaeus)
habencur numeri: (Unde videre eric, quinam ex uno zenere, quinam ex alio, in miltura com-
Derianeur.)
Nimirum, Chroma Incensum Pcolemai, pro Dia paton d̀ Nere diereuxmenon ad FTypaten Me.
Ton, in Modo Borio, componitur (ur liquet C ap. 25. lib. T.) ex his racionibus,
F: X3X FZ X 3F: X8: X Z X YZ X 37 = 20
Unde hi habentur numeri, (pro modo Dorio,)
8 1t 3 2 4 21 2.
Acque hi concinue ducti Cuc prius) in 3x3 x 328 (pro Phrygio, Lydio, et Mixolydio,) atque
in 35 3XB (pro Hypolydio, Hypophrysio, et Hypodorio;) exhibeni hos numeros: nempes
o
Mixolydio
Lydio
Phrysio
Dorio
Fypolydio
Hypophrysio
Hypodorio
8
i6
a10. (PAI3SIO. XIP.
57 60
T36E
C
8
491O2
2
1160
1363
060
3467
8Sc
0156
3063
2090
49j202
qu(106
L
 235 8 215 37 si 297 18
38
40 B
7
295 3us 383 10
3
e
3 (73 2
37 16 402 13
dio duobus; unoque in PhrySIO.  e PocOIbuS, in Hypodor libus; in Hypophrygio
duohus; unoque in Fypolydio: ut qui ledes Tuas habicuri sunt extra Bia palon espolcum: )
coridemque ex contraria parre suppletis, (pro locis racuis replendis:) habentur guasici pr.
meri (ad Dia paton d Nete) in lingulis Modis (pro Incenso Chromare puro) hi qui sequun-
EUT. Nempe
tItu;) indeque rescistis qui reduncan heipe, ex pnoribus, i Meoigeto tribus; in Lv.
NetE

## Folio 107 — 867984570:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
lP.
PIO
Prolette
nictura
lypatett
dio,)
(05: 1
15 et
buIS;
(VI
epe
qu
quis
CaP. 25. EI A R MONTGORVM LIB. II.
107
Nete diezeuemenon
Paranete diereuBmEnOn
Frice diereuemenon
PParamete
MetC
Lichanos meton
Parypate meton
Eypare meton
Hoc est, in Pcolemxi numeris; pro nodo
1Mixoly.) Lydio. Phrysio. (Dorio. I Eypo. I FIYPO. sFyPodo.
dio.
50
(67
78
85
90
060 20162
3063 1367
45(7F
775
55(82 58(80
23160
53 70
776
080
0l90 3003 20190
1205 004 43]20r 45(105 0(94 4594 45)TOT 496
2T4 33 220 37 206 40 214 33 210 57 106 40(106 401
120 0120 40 124 27120 0120 40 124 27 120 0C
Ouinam aurem ex his numeris, cum Fonici Diatoni numeris, commilcenur : ex Canonis PIO.
lemai patebit.
Suncque horum Rationes; pro modo
Mixolydio 3: X 8 xR 437: X 8 XV XZ
Fydio
Phrygio
Dorio
37: X 3: X 8 X  X37 : X 3 X 1
22 X37 : X 8: X B X IZ X37: X 5
8 417 X32 : X 8: X 3 X  X3
Hypolydio 37: X 3 x 7 X37 : X 8: X 8 X 7
Hypophrysio  X 23: X 3 x ( x3Z : X 8: X 3
Fypodorio 3 x 2 237: X 8 X Z X37: X 8
2 243 133 31 235] 113 3d
(25 )32) 32) 1e lex3 23) C
2
F
393 2e
2
3
ee
lydio. PHFYS. I x10.
063
2.2. 73
080
20562
x367
45 (7c
23,60
3(70
ole
04
76 22.c
27182 58(80 0b
0(04 27(90 30193 20a
6(60
cento,) tiunt numerin pro modo Dorio, ex hac concinua mulciplicatione,
. L6L nC k 32 L. 6d 12 X 21: Y 8 = 2
Similiter; pro Dia paton d Mese ad Prollambanomenon, in eodem Genere (Chromacieo Ln.
Religurque,

## Folio 108 — 867984570:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
108
AL ADDILPTOLEMAL
Ciap. 25.
Reliquique, a   CAE priuS) deTIYANTUI. Nempe pro
Mixolydio
Lydio
Phrysio
Dorio
3 8
22). 2.
12
St 325) B3, 3as 225 3o B 10 198
). 39 153 33 17 398 138 15
5
2
Hypolydio 395 498 3eq 1024 2484 19828 408 (3132
Hypophrysio 33 18 333 18 213 83 1313 5
Fypodorio 3 13 35 16 35 (243 63
FS itague (uE prius) in situm debitum relatis; indeque rescistis qui redundant, de suppleris
qui delunt, uc in praecedencibus factum est; habentur quaetiri numeri; (pro Chromaris incensi
Dia palon a Mele,) in Modo
Mese
Lichanos meton
Parrpace meton
Hypace meson
Lichanos hypaton
Parypate hypacon
Hypace hypaton
Proltambanomenos
32) 2s 15) 15, 4315 28, 15) B
21531. 25 23987 33c. 35 A
Hoc ett, in numeris Pcolemni: PrO Modo
IMixoly.) Cydio. Phrysio.) Dorio. JFypoly.  Flypo. FupOdO.
dio.
60
70
60
190
060 20]62 13160
0(63
22.7
0(80
13167
45
2.7 82.
0184 27150
205 0(94 43, 94
5370
76
58180
30193
40 FOT
TT4 33]120 37106 40]106
2604
4098
40)1O7 16]T1O
51 106 40dd
120 0l120 40 124 27(120 0+12 22)120 40 124 27)a
Ouinam aurem ex his numeris, cum numeris Foniei Diaconi, commiscentur: quaerendum elt
in Canoniis Pcolemaei.
Suneque horum Rationes; pro Modo
Mixolydio 8 x X37 : X 8: X 8 X = X3Z
Lydio
Phrygio
Dorio
Z7: X 8 X HZ X3Z: X 8: X 3 X 12
12 X37: X 8 X 7 X57: X 8: X 8
8 X 1E X5: X 3 X  X37: X 8
Eypolydio 3: X 3 x,2 x3: x 8 x E x 3
Flypophrygio 27: X 8: X 3 x 2 X37: X 3 x Z
Ehypodorio 12 X57: x 8: x 3 x 2 x3 7: x 8
 333) 37 21 ,C
ra re 4) men
3 12673 61)
11 C.
3)F.
292s 492) 13 (D
)8t. 332181, 81 83 C.
O56
663
22
080
FF]60
13163
2782
17190
20194
20(62
1357
seleo
13, a
F
30(03 20
dio. phrysio. x10.
49 EOF 49C
Diaconum

## Folio 109 — 867984570:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
et tus
al1S 
ierem
109
Cap. 25. EI A R M OHSC. OAOM LIB. II.
Diaconum Molle Prolemaei (Pro Dia. paton à Nete) hac continua mulciplicatione (pro Modo
Dorio) conttituirur, (per Cap. 25. lib. L.)
F: 4 9 X 19 X 26: 48: X 3 X 15
Onde habentur numeri (methodo qua prius,) pro modo
Mixolydio
2
5
22) 2
Tydio Et 3oit 3103 2 37 265 2 8.
Phrysio
Dorio
S) 83 583 37 3 3 20
12
22
Hypolydio zis t 2e 1ng 182 1 182 (3
Hypopheysio 37 203 262 25 15 183 (158 5
tTypodorio 3 32 260 13 2 (15 188
Ouibus in licum debitum relatis; indeque rejectis, ut dictum est, qui redundant, de supple
tis qui detunt; habencur (pro exposico Diaconi mollis Dia paton) numeri quaetici. Nempen
Bl0 Modo
INete diezeusmenon
Paranete diereuemenon
Frice diereugmenon
Paramese
Mese
Lichanos meton
Paryvate meton
Elypace meton
Hoc ett, in numeris Pcolemai, pro modo
Mixoly.) Lydio. petryeio. (Dorio. (Fypoly. ) Hypo. (ypocto. 1
dio.
60
0(60 1260 5)160
67 3063 1367
85
00
43)8F 20100 080
102 51(94 49]ZOT 35(202 55(94 40(04 46]1OL 35, C
ET4 X72OS 22206 40TT4 27(206 221106 40(100 40(H
720 0(120 24221 54+20 0120 241721 541120 OF.
Dui aurem ex his, cum Fonico Diaiono commilcentur: ex l’anonus liguet.
d
 3 32 33 83 2083, 27) 83C
282
3)9
83
8
312302 27 31
5, 163
1egi 15. 32
2115783 19
2
104 16 16F
6. 183
a10. phxy31O.  110.
060 12]60
34(63
FT172
13 67
24
0180 26,8F
5716
4368
16(80
34 
EC
0b
10
4368
0100 281Or 2600 084 17190 181OF 26 2
Suncque

## Folio 110 — 867984570:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
E AODIE EYOL E. M A. F
Lide 27.
Suneque horum Rationcs, pro modo
Mixolydio 8: X Z X  X3: X q X  X 3
Tydio
Phrygio
Dorio
Fypolydio
36: X 8: H 3 X 18 x3
X 3 X 18
3 X36: X 8: 4 7  9 4 20: X 
3 X 18 X 36: X 8. L 7 X 9 X 3C
35: X 3 X13 X 36: X 3: X  X 9
Hypophry8io 3 X ho: X 3 X 3 X 3 6: X 8: X 3
FIypodorio 3 x3 229: X  X19 X36: X 3
Similiter; Dia paton d Mese ad Prostambanomenon, in eodem Cienere (Diacono molli,) con-
Cienitur (pro modo Dorio) hac continua mulciplicatione,
2: X 3 X 13x36: X 3 X 19x 39: 48 = 2.
Onde hi habencur numeri (mechodo qua prius,) pro Modo
atixolydio 2
Tydio
Phrygio
Dorio
5 28)
E
S+ 367) 5183 305 228 2e46d 1025 1d
3) 183 583 27 203 2162 138 18
Hypolydio 35 qe rneo 102a e
Fypodorio
3
129
5253
203
18. 2.
132 q0eet (243
153 E
37 28 15 128 (1280
e
Adeoque (relaris omnibus in sirum debitum; indeque rejectis, qui redundant, et suppletis oui
deticiune,) habentur numeri quaelici, (pro Diaioni mollis. Dia paton à Mele;) Nempe, in Modo
IMese
Fichanos meson
Parypare melon
Hypate melon
Lichanos hypaton
Parypate hypaton
Aspate hypaton
Pcolamibanomenos
d 
682) 3) 395) 295 583
8(2d, 3) B3 2i n  IF
4 Pgeo) 16 5
ot 1B3l 3IF.
2) ig 268 35 ) as 2463 2 )B
137 12 1 183, 3isil 12 2 C
10 1021 16) 15 31920) 124 15)B
2 vmo vol 2) gec 10ns 10 A
H0c
dune
Drate
concimus
Onde
od

## Folio 111 — 867984570:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
aP.
olIis)
in N
Cdpp. 13. H A R M O N IC O R E M L. IB. l1.
Hoc est, in numeris etolemai; pro Modo
Mixoly.)Lydio. (Phrygio.) Dorio. (Hypoly.) Hypo. Hy 0do.)
dio.
60 060 12]60 57(60 050 11160 12]60
168
86
90
34163 1367 4368
TF)72
14)77
080 168T 16(80
3463
72
0(80
0(84 1790 18jOr 26]84.
102 5294 4094 49) XOF 3557
124 17)208 227106 40 206 40) 107
T208 22(106
AC
120 0120 24(22r 541220 0(F12 221120 24 12C 54) A
Duinam vero ex tis, cum Tonico Diatono, commilcentur; ex Canoniis liguet.
Suntque horum rationes; pro modo
Mixolydio 3 X13 x3: X 8: X 4 X 18, X36
Tydio 2o: X  X3 439: X 8: X 3 X
Phrysio 13 x3: X 3 x 3, x3b: X 3: X 3
Dorio.
3 +13 4 25 : X 3 Y13 + 3: Y 2
Fypolydio 2: X 3 X13 x 3B: X 3 X 3, X32
EAypophry sio 26: X 8: X 7 23 4 38: X 3 X19
Eypodorio 3 436: X 8: X 3 X 9 436: X 3
Diaconum Diconieum Ecolemai componitur, pro Dia paton d Nete, in modo Dorio, ex hac
concinua mulciplicarione, (per cap. 16. lib. Y.)
2: 2 8 u 8 2 36: 48: _84 8 ∞ 3 6 = 2.
Onde habentur numeri (ut prius, ) Pro Modo
Nixolydio 2 32 3) = 8 8 32 3
Tydio
Phrygio
Dorio
 3) 2 343 37 3 3 
5) 2 8 37 3 2 28 15
F 8 8t
3 2 16 28 2
Fypolydio 38 37 3 1928 138 18 2 [313
Hypophrygio 337 3 2 1 18 2) (2 n
Hypodorio 3 = 26 15 2 (3 3t
Ouibus in situm debitum relatis: indeque rejectis qui reduncane, e suppletis qui detr-
ciunc; habencur quaesii numeri, (pro Diaconi Diconiei Dia paton a NCtc:) Dempe, in
Modo
av. phrys. rio.
F363
2367
13sC
OF
10, 01. 1680
2790 78IOr 26
1004 48(TOF 35. C.
Aete

## Folio 112 — 867984570:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
GI AODTL LIOLEMLS
LCl  
iaP. 25.
JParanete alECCMen
Trice diezeusmenon
Paramele
Nete
Lichanos meson
Parypate meton
Eyvace meton
Hoc est, in numeris ecolemxi; pro modo
Mixoly.) Lydio. pehryxio. sDorio. sHypoly.) Hypo. (Fypodo. )
dio.
60
67
85
00
0(60 0,60
0]60 060
3063 1307 30167 50105
5617L
1
26180 0180
600 090
7175
567F
080 0180
JL.
080
l1d dese
080
0100 084 1790. 000
Old
Oa
TOT 25(94 40]XOF 15IZOE 25]94 4094 49ITOL E5) C
1T3 54 206 40 206 40) 17B 54 206 40106 40106 40)F
120 0720 0720 OlT20 0120 Ol720 0(720 OR
Ouinam aurem ex his cum Fonieo DIRIOnO COMpOnUnEUT; Cx Canoniis liquet.
Suneque horum Rationes; Pro Modo
Mixolydio 3: x 8 X 8 x2 13: X 8 X 8 X3  
Lydio
Phrygio
Dorio
315: X 3: 4 84 8 4 2 13: x 8 x 2
8 4313 : X 3: X 8 X 8 4373: X 8
8 X 8 23 5: X 3: X 8 X 8 +33
Hypolydio 33: x 8 X 8 4373: x 3: x 8 X 3
Hypophrysio 8 x343: X 8 X 8 +23: X 8: X 3
Fypodorio 3 = 8 X3, 6: X 8 X 8 x 35 : x 8
Idem Diaconum Ditonicum, pro Dia paton d Mete, componitur ex hac concinua mulei.
plicatione,
X: x3x3X 21 3: X8 x 8X 23: X8 = 2.
y
C
a10. (PAFyB19. Y1O.
0160
0160 0c
2367. 3067 30d
Unde
a8.
ve
dene
e

## Folio 113 — 867984570:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
ia P.
Finua 1
Cap. 15. HI A R M ONICORV M L. LB. I.
Onde habencur (ne prius) numeri; pro Modo
Mixolydio 3 32 213) 2 8 8
Lydio
Phryeio
Dorio
St 5) F 223 3 3 19 3
5) + 8
E
37 3 2 82
E 16
18
Hypolydio 375 37 8 1973 18 15 2d PE
Eypophryeio 3 3
Hypodorio
3 18t 15 2 (+3 E
3 26 5 2 B3 54
Ouibus in litum debicum relatis; indeque rejectis qui redundant, et suppletis qui desunt;
habencur quaelici numeri lpro Diaconi Droniei Dia pason L NclC.) Nempe, in Modo
e.
e
Lichanos meton
Parypate meton
Fypace meton
Lichanos hyPacON
Parypate hypaton
Fypate hypaton
248) 15) 15) 15] 18 16( 16)B
secollambanomenos (2l 2 2) 2 25s  2 2)a
Hoc est, in numeris Prolemxi; pro Modo
Misoly.) Lydio.  Phryeio.) Dorio. (Eypoly-) Fypo. (Hypodo. )
di0.
60
060
67 3063
80
190
56172
0160
1367
080 080
084 17(90
TT3 54]206 40)106 40)+00 4010 40]206 401206 40il
(120 0120 0)120 0(120 0122 221120611 6
Sunam rero ex his cum Diatono Tonico commilcentur; ex CanonuIs lIquet.
2
8l 2a3 3) 2 295 243) 8, C
da   3 eal 2l 2i) 25 F
3I5 3 3 3(F.
e
ul
128 23 1 1 10 2C
30(67
3185
090
410. phcys1O. x10.
3063
56)7F
1T]60 0]60
ola
13(63 13(67 30)le
080 388 086. 8i
0]84 17(90 0(00
ot
TOT 15(94 45, 94 4912OF 15 94 40 34 40TOF 25(C
0(60 0(56
223
Sunt

## Folio 114 — 867984570:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
L AVDII PTOL P M A, I
CaP. 25.
Sune autem HOruM RatIORES; PTO Modo   ( si s
Mixolydio 3 X 3 +23:  8: = 3 2 8 1 25 6, 1
Lydio
Phrygio
Dorio
Hypolydio
343: X 8 X 8 + 21 3: x 8: x 8 X 8
8 X 295: X 8 f 8 _ 213: X 8: x
8X 3, 4343: X 8 X 8 Y 213: X
8: X 8 x 8 x 34G: X 8 X 8 4333
Hlypophrysio 35: k 8: X 8 X 8 x33 G: X 8 x Z
Hypodorio 3 235 : X 8: X 3 x 8 x3 8: X 3
Denigue: Diaconum incentum ecolemai, pro Dia palon d Nere, componirur, in modo Dorio,
ex hac concinua multiplicatione, (per cap. 16. lib. L.)
L: X 3X8X 13: X3: X 29 X 8X 15 = 2.
Onde habentur hi numeri: Nimirum, Dro Modo
Mixolydio
Lydio
Phrysio
Dorio
3 16) +
8
Si 223) 8 2a3 21 243 31 bi
88 18
37
3
28
3 3 8
2
Hypolydio 375 3187 323 2e2g 138 1308 160 (512
Hypophrygio 5  3s 2 18 18 160 (23 3
Hypocorio
40
15 2 (28 2
Ouibus in licum debitum relaris; indeque rejectis qui redundant, et suppletis qui defunE;
habencur quaetiri numeris Cpro Diaconi tnienti Dia palon a HCC.) Nempe in Modo
Nete diezeusmenon
Pacanete diereuemenon
Frice diezeusmenon
Paramete
MesC
Lichanos meton
Parypate meton
Hlypare metor
2
15) 18 1790 15
id 2 3. usd  22
HoC
ldc
concinu
V

## Folio 115 — 867984570:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
CdP. 
rodo W.
qui delo
10
Cap. 15. EI AR MO N TC.O. LE O M WL D. d.
Hoc est, in numeris PcolemXi; pro Modo
IMixoly.) L.ydio. )Pheysio. Dorio. Hypo. I HyP0 ) P0dO.
dio.
60
167
050 16]59
3063 2366
23(70
F(80
16,60
4066
7175
080
0(88 5388 5390
564 2(06 33100
ese
100 0(94 48]100 0]100 094 4504 40(200 0
212 30205 21 106 40) EFZ 30 205 2T206 40 106 40)F
220 0216 3F21B 32(120 0218 3FL18 37220 OF
Dui autem ex his cum Diatono Fonico commiscentur; ex Canoniis liquet.
Sunc vero horum Raciones; Pro Modo
Mixolydio 3: 4 3, X 8 4 15: X 13 x 8 X1E
Lydio
Phrygio
Dorio
15: X 3: X 13 X 8 x 13 : X 19 X 8
3 X15 : X 3: X 3 X 8 X 13: X 19
13 X 8 X 13: X 3: X 13 X 3 X 1
Eypolydio 15: X 1 x B x15: X 8: X 13 X 8
FypOPtrySIO 3 x 15: X13 X Z X YG: X B: X 19
Eypodorio 3 x 8 x 13: X g x 8 X 13: X 8
Edemqne Diaronum incensum, pro Di2. pason a Mete, componitur (pro modo Dorio) ex hac
continua mulciplicarione;
L: X 8 28X 13: X 19 X 8X 15: X 8 = 2.
Onde habentur hi numeri; Nempe, pro Modo
Mixolydio
Lydio
Chrysio
Dorio
3 8 13I X
ne
S+ 515) 32 246 378, 343 1928 18
31 82 13 37 323 4e 188 18
18
2
Hypolydio 35 3o 18 12 102ge 1ed 4083 (13
Hypophryeio 3 3 32 2t 120 188 (32 51
Hypodorio
3 3
18 18 (3 5 3
Onibus in situm debitum relatis; indeque rejectis qui redundant, de luppleris qui desune;
nabencur numeri quaeturi (pro Diaconi incenti Dia polon a Mese.) Nempe, in Modo
lydio. phrys. xi0.
16]00
40
16
Ole
40)d
DC
16]59
2366
Metc
1417C
0(50
4063
6(70
8
316

## Folio 116 — 867984570:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
P. 25.
AODTI PTOLE M AL I
et
INele
Lichanos meton
Parypate meton
Eypate meton
Lichanos hypaton
Parypace hypaton
Hypare hypaton
Prollambanomenos
3) 315 155 355 345 3
3]355, 3 2l 3 3. 3 (F
l3I 2st 2l 3) 2il 2et 3(E
2(1726) 33)23 ) 1523) 37 357 1
Hoc est, in numeris ecolemai; pro Modo
3) 132 18, 3, 050) 3 3C
13)res) 15, 15) ves m0o 18 (B
21 18 3 21218 82) 1 A
Mixoly.) Lydio. sPhrygio.) Dorio. (ypoly -) Hypo. Hypodo.:
dio.
160 0(50 16]59 16(60
(66 4063 1366
75
0]70 24, 7F
80 070
117O
50 0]84 17(88
1200 004 4004
4066
2(80
056 XI]5O 16,59 16, a
40, 63
0(70
070
13,63
24 ]7F
X170
53,88 53,84 1788
40200
093 3094
X80
48(700
il
IXFZ 30105 21]206 40 106 40(105 2F(105 2F 206 40iB
220 0118 3rlE16 311120 OI+IZ 22I218 31(X18 37) a
Dui aurem ex his cum Diarono Zonico commiscentur; ex Canoniis liguet.
Sunt vero horum Raciones; pro Modo
Mixolydio 13 n 3 x15: x 3: 2 13 X 3 X 13
Lydio
Phrygio
Dorio
15: X13 X 3 X 15: X 3: X 3 XZ
8 X13: X19 X 8 X 13: X 3: X 9
15 x 8 x15: x 13 X 8 X 15: x 8
Hypolydio 3: x9 +8 415: x13 X 8 x 15
Eypophrysio 15: X 3: X 3 X8 215: X 1 X 3
Hypodorio 3 x 13: X 8: X 18 X Z X 15: X 13
32 Bist (2183( 81] 81 d
di0. phrys. rio.
2366 40, 
32
53 D
35106
AIque
Mod
 est
C
nu
Nen W
oC
eur
BD
llaion
duom
ei
m
Hoc2
meucti
oer
apote
. alter
D
apet
da di
etrac
lune
lintrora.
Bic,
duo
ocum,
ed Cup.
p.Qu
de
11
reriis
tra
placur
e
obi
btum
a mes
B

## Folio 117 — 867984570:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
CidP. 15.
eseMMONIcDaOM LLD. lL.
Acque hi quidem tactenus craditi, sunc illi numeri qui Generibus Puris respondent; Hoc ct,
per se Tumpris et non inter se commiltis. Non quidem pro omnibus a Pcolemao cracticis; sed
pro illis quinque quae Osicatiora pridem dixerat (Cap. 16. lib. L.) acque incer se commilceri solita.
Ouippe Cenus Enarmonium, de Nolle Chromaricum, ibidem exelulerat ut minus ulitata, atque
auribus haud admodum graca: Cenus Diatonum Aquabile, commendat ibidem uc lacis grarums
et quod per se cani postic; non rero ut quod Coleat cum aliis commisceri; quod itaque ad hune
locum, de Crenerum commutationibus de milturis, seu tranliu de genere in penus, non spectat.
Superlune itaque, quae hic cractat, Diaconum Tonicum (Diaconum Medium aliquando dictum)
quod cum per le cani Tolicum, cum aliis item commileeri, dixerat. Arque (eum hoc milceri lo-
lita) Chromaticum Incensum, Diaconum Molle, Diaconum Diconicum, Se Diaconum Incenlum.
Duorum quidem, per se consideratorum, numeros jam expendimus, secundum Ponos leu Mo
dos omnes; lire pro eo Din palon quod in rims vocat, (nempe, 2 Nece diczeugmenon, 2d FIY
Daren Melon, quod haber, in licu nacurali, conum diazeneticum duobus Dia tellaron interjectum;)
lire pro eo quod rocat sin urons, (nemDe, a Mese ad Prostambanomenon, quod habet tonum dia-
zeucticum duobus continuis Dia cellaron subjectum, in grare: candemque esse rationem docei,
ejus Dia paton quod est d Nece Hyperbolaon ad Melen, quippe hic etiam duobus concinuis Dia.
cellaron lubjicitur Tonus quo Dia pason completur.)
Ouomodo aurem hxec inter Se commilceantur Genera, docent (hujus Capiris) Canonia Pto-
lenxi.
Hoc aurem in eis omnibus perpetuo obserrandum et; Nempe, in ipsa Diazeuxi (seu Fono
Dirreuctico, duobus Dia rellaron interjecto) cransitus omnes tieri de Crenere in GenuS. Nempe,
duorum Dia cellaron qua tono Diazeuetico in Fonico Diatono adjacent, vel utrumque FetiHCEUF
(urpore ubi Crenus illud puxum est, absque miltura; ut in Pabellarum columna media:) vel re-
rento altero alterUM muTaEUE; _ quidem grarIUS duOTUM UTEE, vel in Chromaticum Incensum
(uc in Tabellarum columna prima;) vel in Molle Diaronicum, (ue in secunda;) acucius rero
vel in Diaconum Dironicum, (uE in quarta;) vel in Diaconum Encentum, (ue in quinta:) quod
ex inspectis Tabellis liquet; ipseque anre docuerat, Cap. 26. Lib. r. nempe, ea eenera quae sunt
Tonico Diatono molliora, (uc Tunc Chromaticum Incensum de Diaconum Molle) assumenda esse
d Letrachorda quae sunt Diazeuxi graviora: quae vero cenera sunt Diaton l’onico intensiora
Cuc sunc Diatonum Diconicum et Dixtonum Incensum, )’ad ea retrachorda qua sunt Diazeuxi
acuriora.
Sic, verbi graria, in Dorio d Nere (Fab. 4.) Fonns diareuctiens est ratio omnium media, 3:
et duo utrinque Petrachorda, pro Tonieo puro, (columna ertia,) 8XZ X 3Z: X 3: XZ X E x33
quorum, in columna prima es secunda, retinetur prius (diareuxi acucius;) reliquunque ex mi
itura suppletur; (in prima, ex Chromace Intenso; in secundi, ex Molli Diatono:) Contra ve-
20, in quIrra _ quinca, rerinetur polterius (diareuxi prarius;) reliquumque ex miltura luxple.
tur; (in quarta, ex Diacono Diconico; in guinca, ex Viarono Inrenso:) Quod quo Facilius per-
cipiatur, lingulis columnis rationum ordinem lubjecimus.
Idemque praecise videas, in Mixolydio a Mese, Fab. 8
In Phrysio d Nece, Tab. 3. col. 3.
70
23: X3) Tonns diazeuctieus est ratio or-
dine cerria, 3: post quam sequitur, in grare, Dia tellaron 3X3 X 23; aliudque inchoacum 8, Con-
einuandum lupponirur duobus porro in grare secururis x5 X 33, pro quibus (quippe in aliud Dia-
paton cranticuris) habentur coridem d capite 3 x 33, eildem aequipollentes (urpote incesro Dia-
pason inde distances.) Eorumque, in columna certia, duorum Dia sellaron; conserratur, in pri-
ma ec secunda, illud quod est Diazeuxi in acurum; in quarra d quinca, illud quod in grave: re-
liquumque ex miltura luppletur. Nempe, in prima, ex Chromue Incento; in sccunda, ex Dia-
tono Molli, i quatla, ex Bratono Mloeo, in quinta, ex Diatono Incenlo.
Idemque in Alspodorio d Mese, Tab. 14
Similiter in reliquis: Quameunque habeat sedem Fonus Diazeuctieus, (uc quincam, in Fab. 5.
e o; sextam, in Lav. 6, a 10, LeBiam, II Lab. 7 _ XF; primam, in Fab. F, C 12; sccun
dam, in Tab. 2, e 13:) rellhel, IH CoI. L, e 2, illud Dia rellaron quod Diazeuxi conrinua-
cirra meutum, (puca, in terria, lecunda, aue perma lede;) quod acuriori Dia tellaron dect d ca-
tur in acurum; in Col. 4, e 5, illud quod M staVc.
Mi notandum porro elt; quories tonns ille dia leucticus est in sede quarea, qua media est, in-
pire, habetur ad calcem: Obi vero, ultra mecum (Duca, in sede quinta, sexta, aue seprima;
quod grariori declt ad calcem, habetur a capice: Sive sic ex Tonieo Diatono, Aire ex miltura
cum illo, Dia cellaron illud lic in parces dirullum.
Acque haec sunc quae dicenda videbantur, cum ad Tabellas illas resticuendas de rire incellisen
ceorum Dia cellaron in acucum, habetur in principio; ee, quod in erare, in tine. Obi autem
das; cum ad Mucacionum (uc loquuncur) secundtum cienus doctrinam.

## Folio 118 — 867984570:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
D=L PTOL F M A
L A
A P
d. 2
De eis quae L Cidisura d
nuntur.
Xpedicus ixitur sectionis modus: Indicario
Litem, eum rationum, cum (generum inter
se) communionum, (ex Canoniis illico desu-
menda;) hactenus a nobis consideraca TuntO
Ouae aurem, in Lyra, vocantur cujusque con
Solida, continentur à generis Diatoni Fonici
numeris, ejusdem coni: Mollia vero; ab ejul
dem coni numeris qui sunc in mixtura Nollis
Chromaris. Forum autem qua Cithara canun
EuT; Fritas quidem continene, qui funt a Ne
ce Diatoni Toniei numeri, toni Hypodorii:
Elypercropa limiliter; Toniei diaconi numeri
zoni Phrysii: Parypacas autem; numeri mix-
cura Mollis diaconi, toni Dorii: Tropos au-
tem; numeri mixcurae Chromatis intensi, toni
Typodorii: quaeque ab iptis rocantur lastiao.
lica, qui Cune mixtura Diconici diaconi, tont
Fsypophrysii: Lydia vero; numeri generis T0.
miei diaroni, soni Dorii. Cum rero conspicia
cur Ponorum omnium acuristimus, a communi
extremo distare partibus 55, cireiter; gravissi
mus aucem, parcibus quati +25: OpOrteat au-
rem, ultra hoc seomencum, Suverelle aliquod
incerrallum ad oppolitum extremum, guantum
capere sufficiae temilaricudines, cum manentis
massadis, cum morae: Ablato isitur, a toca
Choraa lonsicudine, quancum duabus illis temi
lacicudinibus sic aequalc, auc etiam quod eo ma-
jus sic; reliquum parciemur i 25 segmenta,
TIcet dss ev nÉpae naI nI) 
rad opucor.
O idi rot ruo WeeXerpOV ~ KaaTOIS, n
Din re 7 Noycor X,  n F xoveruTCoV evdet
E15, avroder dro  navevicor napebave duva
idn. N_ TErCoV iiv KaraerEvonCD Co. HCCAEXE
7, 2a edo ev Tn Repa naNSIVa GEpEa soIX 
vos, Lo F d τ8 roVICS HaerVS a C DpaV, C 2 ∞
aird roV a) uoMano Lod F er rio pry-
part T8 paNanS ZSCoarOS ae ucoV, 28 aur
5oVS. TCV de eo rn niduea poncodopjocoru ras
d rEITaS DEIEXNO et do virys 7S rovIS
N∞rorS B ae uoi  28 d ceNS rIVS 2a
Der EprCO quoscoS, ot 28 5ov1a1S dlaror 
euo 28 Pporis ra5 de rapodiraes, ot 58
iquaroS 28 panonS charors, r8  dvers cov
dE rEer 85, ct 58 pyuarS FB OUVTOVS ZSCoa
705, 28 odces Ta de naN Sia nae au-
r015Jasracextarae, oi 28 pyuaroS τ8  diro
vsate darors, r8 i pps ra de nucha, ot
28 TOVIaIS 2) a 2VS, 8 dcves. EXci de D ear
 PBocor a mrrcor o edi oEVraTOS, anEZCV 28
NoWS nCaroS 9 245 P vEuoiea5 o de β
evraros,  o D4 2a5 P Cx E da de,  28Y Y
runua narancindat n 24qa uEZes r8
avrincdi reparos. P 2 dirony Lopdvor ra  uion
2o 20dar85, D r pdvsonS praad (O n, D nus-
ouxe parces quinas concineant lingula: Ica ca. ns i DeNovrs, inS FS pu_S, Y ioov 7o15
cura sic necestaria nili in solis illis quatuorde.
cim guinariis, qui parces eas sepeuaginta con-
cinebune, intra excremos Ponos politas; nimi
rum 2 parte quinquagelima quiuta, ad Dar
rem cencclimamrisctimamquincam. Ocile au
cipuudios TONCTCOr ouVapCDOTEPOIS, i n En poci
Qor ∞  NoioV dENE eiS sa H E HEVT apCopa
uara porear Srdhupeoccos denecdnoouerns d
psvcor Z dExaTEOSapCOV NEVTapIOCNoD Y eE
scr tas perato r erecor D doglcor poieas 0
ToVTESt Y45 diro D D E pEXP D PN E Y. Xejoruov
CAP. 16. a ABC. decAt ciculus. B AB. i re. C ABOIOV. deest n. d AB. rero. e AB. deeA  avrs 
(7)O. o. EOI = par. B C. deest B rvodveis rirs ra ) W eprsona ousicos, ot 8 rovais Harers a e1B p1. 1C)
un aeos.  GIO. diverais. YKV. iasi aionaia m ABO TOV. oronais Darors C. chroviais Narco 3a rv
in C. Euam. DCKOV. adei (circiter) bis. P Numeris rocundis ucitur; Vule nimirum, non minus quam 55
_e non plus quam 125; (ed prope hos nuMerOS. NTempe, (uE ex Canoniis conAaC;) acueISimuS CA 56. LY
Bravissimus, 124. 27. Ille aurem, de Ominariis mox dicturus, rocunde dicit, 55, d 125. q C. droherit
ABV. - oca. sGIO. EgS. +V. ne. Rem cocam hoc schemate illustrabo. Cum Sonus Acurisi
mus, in Canoniis (modo extribieis) expoticus, sic (uc ex Canoniis patet) partium 56. rV. (adeoque paulo
plusquam 55:) Gravissimus vero, partiu 124. 27. (adeoque paulo minus quam 125:) manifestum est, nec
breriori chorda opus esse, quam partium 55; nec longiori, quam pareium 125. Eso chorda AECD; dux
que magades Axa BF. _ CC; mobilis vero KIL; duoque apoplalmata EC, chordae longicudinem terminan-
tian qu_ itaque cA EC, Eve BC: commune aurem consicudinum omnium principium, L, Eire B; OppOli
FUIIGVE

## Folio 119 — 867984570:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
a
ue
Me
pib 
H A R M O N ICO R E M LIB. II.
de es aj ~ +015 oM a oIS ErpSs ioaus tem erie, Claris (seu Vertieilis, pro chordis
on oe 8 PactaB et FI N etea F = Z0e d cdv H. -
ea Deperr aorcor ra unun 3 idi, Xancorros 3
De SrrtoS, E WEIEXOVTCV avraS OM aSCOV
cremo poni solitis,) tocidem alios (ad OppoLica
CanOnis exFremA) Statuere; quo, in chordarum
examine, facile cransteramus carum longitudi-
nes alias atque alias; clavorum, cas continen
Kaj Est P noIEI aCV et En = exennod _nX tium, alcero relaxance, alcero incendence. Ptem;
pas F LG DEcor, nab ld, pas pazad O Cna
retas obaoudons, ainara WaoS yod
Xoedcor  ro580r ras oinetas oepozas . Na
psdva id n duo narovicor, iocor Ze peNet
5 xocor pardcor, eis ras ionda E
coldem Facere, in parte securitotIL MOOles
secundum lacicudinem canonis; propter usuum
alterum, quo Cuna subjecta magade lata)
chordarum motus in lacicudinem, debitas Fa-
ciene apcationes. Nam, airilis rursus duoblis
canoniis, magadum maneneiu conslcudini x.
ExaFEpE X Euarad V B EHaTEPa, NaT TN S altelt aicetO,) Ia u opposiri numeri aequales,
depare e ev o1S alTinC OIS 8 navo  M umndis e laxandis, in uno chordarum ex-
qualibus, secuncum sappocas, inter extre
CdP. 16.
edS M B conOS YB NaVEVOS, EvexeV D ETE
aGTaxpcor pdogcor poieas  Weco mos LonOS, Partes; eilque achibicis, (masadun
ra aura arrion r iscor ap bpcir ai varo cn_ ad idem laTUS BONANCE; (puta, dexcrorsum,
aut
sumque extremum, G, seu C; singularum vero longitudinuls Cerminus, ubicunque positum fuerit mobilis
magadis punetum K. Cum vero, (propter laticudinem hre Clalserem cum stancis, cum mobilis magadis,)
non pothe magas mobilis KK, tam prope admoveri stanti CG Ut Buneta L R ipHS LO COHBTHanE; led
(eriamsi ita admoreatur motilis uc magadem AXaM ContingaE) citra COnSILEHL LLL BnCta, talcem quanta
est simul ueriusque magadis semicrassicies; tanro saltem, aut etiam aliquanto PlI, MIILaLC ODOHLCBIE MaXimZ
lonoicudinis Terminus, 125, cirra corius chorda extremum C (3. Sumpta iGIFUT PIO alVICIO (quae Talcem
cano deficiat a BC) longicudine BN; suxponenda est haec dividi in sequales Pasces L23; (CO fNC, WE FOE
earum sumi possine quor expolrorum Conorum quisque postulat;) quousque salten la uE Hac; di-
vidatur, inquit, ea longicudo BN, primum in membra 25 aequalia; quorum ilaque Con esta par-
ces quinas: Sc horum sinoula (Calcem qua sunE pOst BuIErI 55) Subdividantur in partes quinquo. Verum
inguie, (quia brevioris chordae quam partium 55, DuTa BMI, nOn CriE VSUS) HIHCN N Ma C LIIHO in qua
cuordecim illis quinariis instituatur, qui sunE in MIN, inEra numerum 55 _ 125. Eis ueique in partes HN
gulares lic dirilis; porerit ad harum quamvis admoveri maras mobilis (e a LS GCTDIS OPHS CTIE ParEICU
las, Canoniis indicaras, judicio aestimandas,) prout quilque lonus postulat. L    Loa
hic succinete docet. Nos subdiritiones quinariorum omisimus.
Sic CKV. reliqui ist. _ C. deest roodior -- emrcirerros, 5. y C. S. non male, ECa da C e, 1C alt 5 1ot-
po ex reddendum sE Quo item eosdem faciamus. 2 C. nencoioci. a Cogavinus veut Canones, quali legerit
navovas. B CI. oeph-. 6 CKV. roison ex Force melius. d Hoc, credo, vult. Masadibus oblongis, MN,
MN, in oppolitis chordarum extremis, (non sicu Parallelo, le oe Pennto   Prea Occ-
Curis; (adooque securim reserentibus, altera parre latiorem, Prictiorem altcra;) ita dirisis VE MIN praeceden
tis figura: chordae, prour aliis aeque aliis sunt ab invicem distanciis, ita rariis erunt ad invicem proporrioni-
bus longicudinum: Dyta UE BML ad BNT, SIC NIMI ad NNT; e sic ubique. Adeoque (eadem manente ren
sione) alias atque plins facient sonorum inter se rationes, ex varios aptationum modos, (several mays of tuninc
Drour aliis acque aliis distantiis remorentur. e CI.  per S. d en 5.  dur. 8 C616.
cncireeg. ABV. ingeripae, quod praetero
B

## Folio 120 — 867984570:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
120
CL ADDTL PTOLEMAT
Ciap. 26.
auc sinistrorsum, in una sient in altera:) HIS 2S Z  Xoedcor   aXcapols a aurcord
indicabuntur, chordarum secundum lacicudinem xByoorry roi5 appis cas duvapasors X de inoN-
mociones, eis qui sunt aprandi periris. Claris nâbcov, ooua disapdicor , nai avrcr o
aurem lic (vinatim) consticuris, ea (dem quidem
retinebune eorum loni tentiones: Ilis vero ita
dozso nezor 2a5 auras 2ar5 pdvorrcov des
manenribus, continget, chordas (propier hanc ooujoery ras xoedas, en d d rà ona
in obliquum cralationem, nunc loneitudine pro.  Doeas, nore idi  rancopdiias, nore de
tractas, nunc contractas,) indisere ut de ince. Srorcrodas. dcudas nuni 8 eE apXH5 dt 2a5
Pro ad aequironium denuo retLITUANCUT.
100roVaS DSONaaDECS.
Ten  ris dobrees 2 r B HTNE.
Libri secundi. Tarmonicorum
Lbolemab, Lelebd.
so apobia.
003 n4eB. -. CK. rypno 50B. I C. Noham. n C. dcelE6. V. acett 8.
B AB. naeaxrio --. : VO. hic, _E suPra, nUHC noa, nuNC agdeiB promiseuC. k OL. neD-: ABCKOV.
R A A Y ATOY
uou
nos
ed

## Folio 121 — 867984570:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
aP.
Tl1
Ab
YB
A A
T a
TO aI
A P M O N IK S2 F
FAN ELZ FPTA XO TPTTOK
L AV
d
ODAM A
ELAL LL MOICLiDRDM
LL6EL (F L LR1BOS) LEATIVS
A F
Fléos ar n di ons  revois re n aera
KeCOIS EZVOITO 7 Xogcov D)_ HEVTE
NadEn9 X PD ~ navoV .
La pa S.  8t 80ZCIE,  oe95 96 d
oegncdileo ipeir Erdahw, nai n put
vet puto 6 as ocor ZejorS recor
duvapdis veexer er auris rlui ruour rou pe
AX5 idear CC X]4 B 78T0, cos eoies, corouas d
2a cor,  _ di orCO, na duE ∞ D) a NEvrE
C ∞ 24 HSaPCOV, do XS Y WEIEXOVECOV au
 Dogcor ae Du8. Et dE ns ex Wersours B8.
NOITO OVpCTORBEV, TCs vavors, ∞ d15 24 nas c
Oosqua D MVTENSS NOIINaS EVENEV 10S  WC9O.
noIEIV, 2015 ouxco  dégos, co Ema NétnoVTaS
es Cov et rn nueae dexarerre, 28 dis 3) 4 X a
ocor prcs cresas pcdodebem Ce rlu rocaurlus
roegdnulus na penre BPaXEa NaTaN rua ra
rcr eEvrarcor PDoycev, dvorx25 aucv  nom.
prro ra coeorrex oova navovia puexet 28 dis
24 nascor nauban TaS DaspEoS car ZcoC
Ecordo, F raiveor n F ig vornor rcor xopdcor, ina
repor rcor expcor 2)4  aocor i CoV pd dero  7
pocor ceOS + dEVTCTOV IG(VOTEPBS orc D doy-
Duomodo universum. Rationum
rum usus, tum dijudicatio frat.
in quindecim chordarum Cia
nonc.
rosticere itaque videatue, (ad eam quam
propotuimus indicationem,) etiam utus ille
qui ad Dia pason Tolum pertingit: Ve
quod primum possit in se omnem cantus ideam
conrinere; quodque ob hane (ut videtur) cau-
tam nomen lorricum est Dia pason, per omnes;
(e non Di octo, per-octo; quemadmodum Dia-
Dente, per quinque; e Dia celtaron, per. quatuor:
a numero Lonorum ipla continencium, nomen
sortiuntur.) Sin, ex abundanci, relic quis, in
canone, complere Dil.dia pason Systema, om-
nimodae rarietatis ergo; adeoque, lonis octo,
adjicere septem reliquos, qui delune ad quinde.
cim, qui in Pgra lunc, pro Dis dia paton ma-
gnicudine: licebit hoc supplementum compendio
cradere; ita ut neque breres qua restat 
Tonis acuristimis lonsitudines, reddant eos Ponitur
difticiles; neque OpuS GC, ut, quae adhibenda
lint Canonia, diritiones recipiant adt DiL. dia. pa-
Con ulque. Nempe: li, centionibus ee chorda-
rum exilicatibus, distingnamus invicem ucrum.
que extremorum Dia paton; et, qui TUNE d Ne-
Non tetrachorao, in acucum, exiliores octo Lonos
guu5, ioororss a MyoS rypcop, et En vara ru (chordas, intellise, his sonis destinatas,) aquitonos
peom  dixcicos ar Weso Cnoouon raod sous invicem habeamus; (nempe, dum lonsitudine sunt
nors   pesoripss ende nnv, es msi dors ao
aequales,) in ca centione quae commode ad Mesen
applicetur: religuosque leprem, cractiores, aequi
TOnOS
CaP. 2. a Sic plerique Codd. quibuletatu e CH Xat C 15. d 1d. dSCaV HGClal ne or5. C C. gunrap. 3itora
BE gvocro. r
OIO. rud
iqui givorro. d G l. deest ed e A B. wes 3. fOTA. rvox. B. UITUIqUC aden- -, et rtden.-
V. noieim. O. nocci. i Malim s ucons, sed alterum non male. Le etorzos sonus, ille Fatss e
Chrricus po cborca ad cerrum sonum dellullata. V. C.  L. Ma: n AB. pavor , male.

## Folio 122 — 867984570:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
222
CL AVDTTDTOLEMAi
Ciap. 2.
Prollambanoneto condenur,) Cun oppotiris
aurem Facsemes Dia Pason; quanto scilicet era-
aE no) YC n9) 0 aE 20d Y C TW0 2) 9 H
dov oEvr (O Esc. KaDONS Zd, es et esW ids
niam ells ut Ab dllatitia al cladlha L, HC edt i aB Haraor, eos ild avc, vrcos d
Tonos utidem inter Pe, (in ca Cenrone qua ad
hoc modo, quae est pro uno cauc SId. Palon
sectio, allobus ordinibus congruet: Faciens, in
eis lingulatim qui esse debene (FTomophoni) Uni-
Toni, rationem ipLIUS BIa- BaLOH. St CMM MHTeI.
C95 1) 70V5 aVrINCI85 ∞ ∞)a HaSCOV HOISVTdS,
pid na)  pieons Bapiree O lu o econapbav
edt (C. Oorco gd P i evbs poS 4 HaO CoV hoita
ropon, rois duoi rayuao Epappoot 2 70180D h
10076V85, et En nara Y coeapb ardvo raot
vior est Prollambanomenos quam Mele. Ouippe
nab exaccr. tur udutat cC ca.
2d _a naour Kg. Lar ju voyocou duo
DDoySs eo ioc5 Dasuocor S pn85, 1es ol3
lisamus duos lonos (chordas, nchre, erto tond
tensas,) in lonsitudims cultanes ae qualibuS, Puca
ABSC CD; iplumque AB, acuriorem, Dia Palon,
quam CD: e aequales dein intercipiamus AL,
E CF distantias: Frit _ AF. sonus, quam sonus
CF, Dia pason acurior. Nam, uVertim, 600.
aB noi Y0, n9i F a ( 20d Y d 200 2]9 
T Exetra 1045 don a 103
Aurior
ocor dEvroeor
Baporcs
a a B. d0c (: : s aE. faB.):: 478. 476 (: : 5 yC. 5 y8.)
ac. 578.:: (s aB. 5y5::) 2. T.
AF sonicus ad Ponicum AB; utque CD diltan. dro A aC VoDO Weis  diro p a B cos
Eia ad distantiam CF, sic CF Ponicus ad Conitum
CD; eAtque, ve AB distantia ad distantiam AF
ic CD distantia ad dictantiam CF: Pric etiam
UE AF Ponicus ad Tonicum AB, Sic POnituS CF
ad sonitum CD: _c, alternarim, uc POnituS AF
ad Conitum CF, SC AB Ponitus ad Ponitum CD.
Adeoque, cum sonicus AB, quam Fonitus C D,
Donatur, Dia palon acurior: erit e AF. POnItUIS
Dia palon acurior, quam Fonitus CF. Ouod
iplum, in instrumenio concinset, in tonis illis
omnibus, incervalla septem continentibus; ca-
dem sectione Canonis utrisque achibica. AL.
que lic isitur aptacionem instituat, etiam qui
n Yd D_aorS oCS r 7C, 87C05 0 do 
Y0DO ae95 + diro ad Yd v  esi, cos n
aB Daors voees lus ac, 8ZWS n d NEoS
E YE. EGC X 105 o diro D aE bo DO roS
= doro D aB, 32CS 0 d ~ Y  VoDoS EOS
7 dro ~ Y d.  evamaE, 105 d dro 8 aE Vo-
∞∞ neos Y ano D YC, 3rc05o ano  à β o
DO neoS Y aro D Y d. = 15 T, EH et 0 ano ~
a β, S ar D Yd, oCI), 2cd D)a aocor d-
repO.  _ o aro D a E, 28 a ro DYC, Es 2
2)∞ Xaocv is urEp6. O HEp, M HEVEAN ZEV
sola percipere novit aequiconia. Ile vero qui enta Wasquara WEuxovrcor D0o7 lcov,  vara ∞
accurare callet, quas tieri oporceat, in singulis
speciebus, Conorum disterentias: Poterit con-
craria ratione lacere. Nimirum; quomodocun
que se habeant (centionis respectu) Soni
magadia, sccundum unius (cujuscunque demum
generis, tonique, sectionem, constituere; de de
inde, aurium opc, aptationem instituere Cuppo.
ophaever, ovpioc) D aVTIS TOUNS TS Navo 
auDOTEpOIS  DgdenS. =Ovrc di SV av
aepooa E _, O pEVCOV FEV IOBTVICOY aVHNapISdVE
da duvad O. EVEG)), 2Cd CC ra5 oD eN SouS
rveodas 2)aDoeas rcr Poglor nab exagor et
do5 d ine BCNOE, X aVEN dN nocir ZSTEGW
siris contormem. Ouippe, cum hoc (pro uno oncocer exevrcor raorcos T Docor, na disuray ra
Genere tonoque) Semel tiat, transtaris dein ma-
sadiis in alterius generis conire loca, etiam sic
aptacum hoc erit; (aliaque omnia eodem mo-
80:) eo quod, prima illa aptatio, lonos icidem.
in longicudinibus xequalibus, aequales consti
pa ZIa neOS EvoS nO _S I, FoVS NaTaT
pelee  eira appo Eoda. F aroa15, anoNSDCS
2015 ooS 2STS i anaZ zroudis, 
aDeeodcor rcor paradicor eis a X _S n ov
cueric. Sunco enim, limiliter, duo Toni AB _ 2oT 85, iep o esa nat 287 n, B ra a Ma
CD; e, ab veroque sumantur segmenta in. ravra vara Y avrov re enor 3)9 X, rl necoru
aeppoyleo, 100roV85 MNV ev 2015 10015  piyNEoI, 785
OBogts nadiraerem. L5 corar Id opercos duo DBog1, ei a B , Y d i arcin co nal en e ripor aviou
7 pe-
Cravior
0F. ar. GI. i5, male. p ABCT. deest n. g GI. deest roror. r OTO. encer. sF. n5. 1 CVF. deesto rer.
ABCI. sequitur e enamaE omissis intermediis c is -- diro  rd. Sed O. decA  crum ah - dnd  yd:
13. at AB. aivesom. e O. decst me. fC10. i8. B AB. rama. B V. pnuin. 1 Gl. oi duo.
GT. ad
6C. deet
reor
pende

## Folio 123 — 867984570:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
Ciat
dvor
riNa
CaP. F.
A R MI O NTGOROM LTB. I
Gravior
(= a a). 4 1GC. . § 1G.  7.. 1.  5 - (a6.
rlus 
2 n a E
cinqurdua. Aynor  esc Ce nar aurlu in
craprtar, x dedtyudvor dronadisdicor rcV
paadico,  ∞, ios errod, apolv 2005
Ddor(55. Di ous onapCavoaS 1on 2S nao
2a5 5145c0d5 102S. Evenoqpuer 3d, Enarpo 
TcVTayuarcor iodrorov aurco, no apPo
aequalta, Bula AF. et CF: aptatioque sic insti.
tuatur, dc Ponicus porrionis CF ad lonitum ip.
TuS AH, Cam cationem habeat, quam habet AF
lonsicoo ad lonsicudinem CF. Dico, aequa-
lia Lonorum segmenta, Fore icidem aequitona.
Sumatur enim inde, diltantiae At, aequalis CC.
Ce ae aam Cf; he qui HE lOnuS a Cil,
ri dd cum qui tic ab AE, (pFOPTeF apFaLIO
HCC L LILISCACaL) c aet CM quI tic 2
CC, (proprer primitus suppolita:) eandem igi
tur hahebie rationem Gu u a CL Sonicuis, tum
ad cum gut HE ab Ati, cum ad cum qui HE a
AL. e CC, aequalibus longitudinibus lpta.
Sed ee manitectum erit ab ipta sensus eri
cia, Quod monltracum elt: Franclaris masadus,
Polguam C ut aX apCa LHCLMH SOM)
reos aa eo rC 2a asCI = iis ar ci nara cum ambos, inricem comparatos, ditterre Di
Y rESrepOV RBInOV LEr DECa ∞ Y +013TO. KaI
undera =xverc ∞ NnDos Fr PDoylcr orcev
30 Fn duva pEI X, XaTa P nONOV LLOONCEVOV.
Un XaDECCO EIOS ONOp EaV pn NaVTAN aO
avrois 2apX 2) aaa ut , Acr. 0
AcoV N0Y8S =aMa nco5, ∞, di oocov8V, 100
torcer E povor B Xoed cov, va XaBEXCON avras
a c DgdR NFSS piaS, apoo, ovco r No-
7co, r3d o av  apooTo ot pSOMCSTaTOI Y
aroajs. MaNI_ W, W DgSR̈DECS EVENEV, Tcov Y
PVOECS SqupaTCOV, ngy ~ XTCOS a
BAyTS FExnS naE ExanONSuon ), noy 8 di
avrns ZGyOECS.  Tpoinoxeioc dE ~ TOISTOV, ei5
re ru copeon,  d evdcE, TCoV anes CSVTCI
a ∞ iquOS pEVOV NoYCoV.  En pev sV 8 Erep8 ree-
78D 78 navor ( 25yOEC05, P nerco de, nab on
Ouoniam aurem est, ut diltantia AF, hoc est
CC. Aquironx ergo erunt Ponorum portiones
rpequata, ra aC i YC eud YTCS, io
 + 8 7C pees5 10Do, d5 Y 8 a E, Noge
Ext, ov x aC unnoS nEOS X YG. Neyco, o
noi ra iou Zuquara TCoV D Dsicor 10oroVO. E
An+ NHOBCo Id, +n aE 2145 0d, 1on H Y n EX C
dE 23I co5 n aC X)aSCOS, F8SCSW n V y, XGC
io 8 Y  20DO, 1G05  Y d 
)_  8FC05 nuodai (C, 1505 Y i
d y n A9 Y EapXnS dcdvor Y avroi
EGet Nezo, 0 a 2 YC d, reos  Y an
2 a e C NCOS Y aro r Y n  idorova a eq ésu
3a a E CC Y n pepn 7 oo, ed 10015 penncom
in loca qua distantias omnes intercipiant aequa-
les: Inveniemus enim, (hoc facto,) cum ucrum-
que ordinum esle, quancum ad se, aegnitonum;
Dalon: prout hoc iptum, in priori modo, Pro
luppolito habuimus. Nec quemquam noreae
Sonorum mulcicudo: quipre quod, porestate, et
secundum quod in commune suppoluimus, n
hil ab uno ditterane: quod quidem nisi illis
ommino continsat, erroneum plane elt torum
negotium. Ouippe hoc Crat CanOnIS OpUS, nOn,
per unam numero chordam, (aut etiam plures,
led cerca multicudine detinicas,) oltendere con-
cintorum Laltones. Icu CpICH AL GHOE
cunque chordas, (dummodo sint ex membits
aegustonis, uc inditterenter se habeant ac s und
FOTenE,) sola rarione id omne aptare quod apta.
verint mulices pericissimi aurium opc. REque
hoc, Potillimum quidem, pro comparandis in
vicem (seu juxtim ponendis) opiticiis nacura,
hujusque arris incomparabilis: consequenter ve-
ro pro hujus ipsius exereito. us  
praeluppolicum ad cacun cactonum Cum inven.
tionem, cum indiacom, qua concentum
harmonicum reccta al Cural. LI Ca11OHIS 181-
tur ucenat, o e ale, Alturum, quo
ettitu
Id B 28r0 lv Eprov C8 dant, 5. d putcos
ae Duco xopduS, n conciorcor edv,  a Dcoedvo
 exsocor~ oAndoS, dCINVV ZOVS ZCOV EUE
k V. deest ny.  AB. decst ). m V. dees o diro F yE Vo. item ad oram Cl. notatur deeste, in R, o uno
re Vie, quod in C. (eaeterisque) babetur; ut videatur couen L. ditcit à C. tuilte; veut cum eo in
plerisque conreniat. n CF. YE. o CVF. decA 2a ro vrcos npuias. P CF. decst De ro ihapi
CF. 1oorovoo -- red at C yy coegn. r CIO. si. (CF. deeA inaripor re. + AB. reraruiar. W AVrs reCTitIO DEC
x O. avares reliqui disjunctim aes ar ec. y GTO. SrV. Z O. uvurco. a V. in dia, pepo. b C IO, TET
Cl. huro Forte pro avrs. d ABOIO. ave iam Coli CVF. - non quod retinco. e OlO. s. fOI. ax
CROF. Merar. B CV. ropdior, (quod praetero) reliqui prdar. i CO. nid dovuo pecra.
ean. I AB. vra. in C VF. on coesinoniias da r0. n F. rd cip
Rigo i. quod retineo; in reliquis abest
3l. + ienes atior rozo
CF. applodato.
CYF. in. pCBF
ABV
curad.

## Folio 124 — 867984570:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
LAOVICCEOBLMAI
CiL
chordis Cingulis singula subjiciuntur nugaa cals A Lad Kopdcor pazaecto Ex 2 EpE) 8
dejuia hive) cecononi 2aure (ouers 28 ons
nihil est impedimenti: distriburo scilicet toto
Tyltemace, Iu duas Amiles lectiores, aut Capoli.
murationibus occurrit) oppolica magndum ex
crema, nec port mcus luas Comclrare lon.
hadas cBaE 2015 duoi TaVuaOI ouu
CHOE) HaKIS, F45, Nara Ta et Fi pera V
c art F8 Naver O) necgrae rcor pazd cv, XoP
das, eo in rar uchaeuorcor di ra ronana
MEra Depa, KarNauSarem ra arneuera ea
 rcor pazadcor, C ponnen duvand ra oixcia
perm TypeiV. AIO pOVa EYXCOPCI FEV OVEMaTCOV.
naTa CT8ToV HEDajECS Y TECmV. cov 0 érep 6)
eas omnes cas apcalictas.  al relo,
ovcnbto es 0b 3d3 olOIaS KaTaTOUaS, AGOS
∞ adS OCaCI TAS CMKCICEVaS XIaDOCQS
quo ninttum actas Lolumoco Masacas Opor:
Li dEFB et c16, b 6b den68 quo povas pa
cear duobus ordiods cunsecte, iumentum
Eaepenumero concinset, nempe queu cuordu,
quae tunt susca agadum exirema Cd Gua silsc
in canonis Mucdia lacitucine, Plahclta
(in ea ad lacus ctantatione qua u aplactonum
situdines. Mapropier, ea Tola lyteala 
cebiri secundumt hunc modum contecte, in
quibus, dietorum Lonorum alter, unum cun-
demque lu aplationum cranlallonious, locum
sehtet. (duod poristimum continsit in cis
quae cichrara canuneur.) Duibus Tolis conten-
eos elle oporcet, in expolico continuarum ma-
sacum utu: uc etiam clari lonorum in eis
commmunium ee immobilium, manere vollint
F podaeuo EEXC roV. O paNIS ovubE
BnNE 2015 ∞)8Y _ SapaS pENCOdSPIEVOIS eis n
PVotSapNEGEOV, D y8V ~ ennquerns TEOV OUVE
XcoV pazad ZEHOECOS 10 5 2 n +85 noM a 6BS.
TCoV nOicov CC dMcor et aorois PFoycor, duva
Da pEVEI NaTO Y TONATOS _ETaSIT85.
rcov eiequercor DSoV Eta l F avrov, cv
(secundum lacicudinem) immoti.
Methodi quibus, per octo dun- MEdodot oee , 29 uorcoV esS
modum. Intellisatur, quae con lonsituant con
Eruat, Regula AB. Oux ita secetur, in C
puncto, uc duplum sI, AC. Texmencum, Tegmen-
ei CB. Acque abscindantur, utrinque d C; ni-
mirum, verlus B, CD; _ verlus A, CF: ita
quidem, ut tocum DE, cancundem intercipiar
quanta est unius ex mobilibus masadiis lari-
cudo, duc paulo plus co; Tic autem B. C, iptins
CD, duplum; quo e reliquum AF, reliqui
DB, mancar icidem duplum. Jam; s ucrum-
que Seomentorum BD e AF. in tor partes di
vidamus quot perneane ad sonum gravisti
mum; sumpris, ab A e B, numerorum ini-
riis: deindeque duplicem taciamus magadum
subductionem; pro ipsius Dia Dalon ad utra-
que extrema collatione: Applicationes illa, qua
coldem numeros communes Cortiantur; du
plum icidem praestabunt, pro quoque Lono
quod cst ad A sermencum, illius quod est ad
B: Ouare et rorum quod est ad B Dia paton.
onr pvorqcov, uczet 8 dis 219
AEOCOV, H9. Paeroulu.
Edodevorto ob av, n 5 dis 314 Hascor
nararojin, i porcr FCV eGaPXHS orrio
PSoytcor ioncdcor Y TEBOV FXTOV. E Noci
da, ~ Eapu oV oNCo TE pnNC KavovIOV. ∞
a B in serpinedco natae P Y onpeior, 115  d
TNCOIOV HOIE d x a Y Fpqua, 8 y( CC aHEt
nneco e enarceq 8 Y, veis di x B, Y
Yd. We5 ) ∞ a, ∞ 7E i5  x idio d
ônor, evos pazacte F ursducor; n  umpco pici-
Gor, conaros dircha pb ave ∞ ) EY, 8 7d
civcet dconeorr iva ny NOIOV X a C, NOIS 8
BdB, idiin dconaoror. FaV  On exarepor TV
aBdE_E rVquaTV diencordo eis ras puexet
3 Baevrars Pdo7YS PBarsous poieas, diro Y
à   B napiC averres ras  ae dpcor a exas
endrae dontu nouopucda rus Y pazadhcor r
rcortio, eo rn ceis exurceq  ra ncegra, 28
D∞ ascor gBON ai 5o15 avrois a euoiS
qucordias a adeos, e inas s Plory8, x rege
_ FC a TUqua, T8 REO FCd B,  rypy0Bor n
Niv dconaorr cos T  oNOV ∞ nES  r B 29
Haeo cer,
tavat sonos, Mou ssit se-
etio totius Vi.aa Pason.
Oin mechodi exponancur, pre sectione
torius Dis dia paton, etiam luxpoliris ab
inicio non nisi octo sosis. a sunu seu
qAB. Veaperu perperam. Y F. Exci. sKO. xNam. CF. Xnadc. 4 C. 1818. H Gl. axe. v O deest
VF. decst r. a F. apucodior. C AP.
decst rd. e V. pumpcor. F CL. dex naoror eiray
o abet D, prOB. LC. decst rus. m V. deell in Mest.  C. V X. ro, Quarer. 0 CL. rupior
 S n. c F. vocias. d AB
a. h C2. S. . BY. X dic noltri omnes; sed 6
F. - - perS. b V. av ex. CF
e AB

## Folio 125 — 867984570:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Ciat
 D ese
ouds
2)aD
peoveh
pector.
rc
riduari d
2
qpeera
v5MP
X1GC O
ero15
15 noM
(glar.
1r85.
rectar
5d
eq
15 a
10
C ap. 2.
I A R M O N ICO R U M
_a0
c
oavisa 2S EOS  ra a
LTC Aa XaSCV. Z0 pdv SV KavoviOV XZCOS E5
dmencer. Exci), T ourc doyrcer ioorrco
or deucor. ararun Cov oEvraerss r duo 21C
XaSEOV, RaTa FaS yuociSY aEX Bd Na
Cavo 85, dvon X35 no disaedas,  peNa Y Y
EO3 FCo B, Md rcuv exopdicor 3) rui BCg
XV a TCV NOISVEcor avodV pqarcor Y HaCg
Ponatord mn, ios Te CV ErCO aCS
Ddoy785 iqvoripss   civai n amnois ud
10020185. OEVr85) TCOV LONATCO TOSACCOV, 2C
AIa AEVTE X, FSZCOV 100FoVCOV aM yNOIS ypcoV.
eo quod est ad A, acM CLH, BIa. Pat BIL. SC
isicur elto dirisa Regula. Ouoniam AIIICII, 1B
aequitoni supponantur octo sonis necesse est ut
qui sune in binis Dia pason acuristimi, secun-
dum ipsorum AE BD lemisses Cumpri, Coniut
difficiles existant, (praelertim, ille qui ad B, D
cum adjaconcibus; proprer breritatem segment.
torum qua eos faciunt: Curabimus vicitim,
UE, qui supra Tunt Toni quatuor, exiliores
linc: aequiconi quidem invicem; led acutio-
res Dia pente quam qui intra TUINE; qui L
ipli sine inter le aequitoni. Ouippe, hoc pa
eto, quae ad unum ulque Dia resaron DCL
tingie (in uerisque recrachordis, d Grar
Ourco jd, =n pexes pors r8 3)a TaaCV, et mo in acutum,) sectio, constituer Bld Patou.
ap DATEPOIS 201S TETEaX oOIS ano TCV BapOT
rcer d x dEv, na Taroun nomod x 3a naocor
occondervor, Ex  8  dg x pnnos, e x
composicum gnidem ex InCTEMenLO, PFOPEEK
Consicudinem, ad Dia rellaront; et, Propter ten-
tonelu, ad Dia pence. Imtcellisantur enim, in
H9 scapcor i, ex Y a a r raow, d x tecrachordorum altero, SESmentOruM extrema
Da nivre, a dquEnoccos. Nocidco rd, Si TS Crips rcV reS XBp d cov, Y un prCoV rd pier nWa
e Tcaiecor
)e reavripcor.
aia. LCLTarOI
dia. letarOn.
neea nari ra a B y d. rar dE eo dios communia, in A B C D; lonorum autem
acucistimus quidem, AE; quarcus ab co, IF:
quintus aurem, CC; e octarus, DII. len-
tone vero; acutiores Dia pente, A L. _ BF,
(chordas intelliee sonoras) lonsicudine aequalium,
quam CC _ DHI. Acque Tumantur inde, AK e
CL
nnco Ddorycor, o Wdi eEvraro5, o ac o d
ETaPYOS C ao, dBC
Yn 1ydo des 0 dd. 6ot dE RO. Fa T
Tao, oi e E C BC. TCV yn (C dd, 20
nEvE. Kai nD 30 pp c 
CC méper (O poer, a
P AB. deest dEvrepor -- ravar. q C F. decst rd. r AB. decst io. sCF. duq. - F K O. im. v Nempe
hoc vule. Ex tora lonsitudine AB, (ita in C divisa ur sic AC dupla ipsius CB,) eximenda et, circa C, pars
ED, quanta saltem aequet crassiriem unius mobilium magadum, (quipre si duarum magadum puncta media
ducenda line, alterum ad D, alterum ad P, quo utriusque Dia- Palon sonus craristimos deliBMeTUT; non pottune
illae limul consistere nisi rancundem siC DF intersticiu, quantum sussiciat lalcem dimidiis utriusque capiendis,
relicta AC, dupla ipsius BD. Ilis demum (AF. BD) in coridem aequales partes dirilis, quor concinere cen
seatur lonus unius Dia- Pason pravistimus; puca 120: quarum coc, pro Cingulis lOniS, CaPIAHEUT; quoc lua cu-
jusque postulat proporrio; puca 80 pro lono qui Sic Dia- pence acurior gravissio: erit, qux ab A ad EOF Par-
ces iptius AF. perringic porrio, dupla illius quae à B ad cor perrinoir parces ipsus D: adeoque hujus sonus
D
ia pason acutior, quam illius, in cadem chorca (seu quae iph aequipollear) sumprus. In utroque aurem Dia-
pason, sonis acucissimus, longitudinem chordxe postulac dimidiam illius, quam habet gravissimus, (quippe, cum
aplam,) adeoque ad partes 60 perrinset; hoc est, ad iplarum
AE ec BD puncta media. Oui quidem semisses (sipso sar) Praesercim servilsis iphuIS BD, CTUBE, PrOPteK Bre-
viracem, sonitu difficiliores. Cui incommodo subvenire sacaxic, ceruando pro lonis acurioribus chordas, que
Possinc else loneiores, adeoque sonitu apeiores. e GTOV. raV.
di. B
decst F qn.
C. po, sed ad marginem 
1B. - 04. c610. r. CYP. F. d AB. rois is. C C. perperam reperiE C niur lr = ni PE. fV

## Folio 126 — 867984570:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
GL AVDTL PTOLEM A, 1
CF. aequalia segmenta; ita quidem ut eorum
selquiterria sint BF e DHI. Subjectis utique
mazadiorum apoplalmaris, Tub HIL. F R pun
ctis; manitectum est, Dia rellaron acuriora (0
re, cum AK quam BF, cum CL quam DH
Duoniam aucem, supponitur icidem BF, quan
DIB acurius Dia vente; e AK, quam CL
(eo quod ita lit tocum AF, quam CC; e
BF, quam DII:) manifeltum est, cum BF
quam CL, acurius esle tonO; tum AK, quan
DEI, Dia pason. Similiterque concinser in ses
mencis incermediis. Duippe quod, univertim
Sonorum quacuor acuriorum sectio deprimitur
rationibus (iptius Dia Dente) sesquialteris, ul
cra quam toret ( eltene omnes reguitoni. VF
nempe si, quantum, ratione rentionis, accoste
rit acumini; cancundem, ratione lonsicudinis
imminuta, decractum fuillet graritati; ad quan-
cicares reducerentur rationum primitus polita
rum: (nempe in sehemate primo.) Duapro.
pter curandum elt, ue acuciorum tetrachor.
dorum loca Cumamus selguitertia eorum quae
numerorum expolitione delignantur; calque
inferamus in sectiones ad utrasque partes C a
nonii sumptas. Ouas hic producemus ad ul-
que Partes 132, lalrem 13E; ut sic unde nu
meri, ad graristimum sonorum quartorum ab
acurissimo spectantis, (Partes 86, cum scrupu
lis 4), concinentis,) lelquialterum lumamus
Ouin magis adhue augebuneur acutiorum (0.
norum lonricudines, li dictos guatuor Lonos
taciamus toro Dia Pason acutiores, quam c05
qui (ub iplis PUInE. Ica ut non jam (PIeur
Drius) ab ambobus tecrachordis constituatur
duorum Dia paton, ucrumque; Icd, rice ver
ta, ab alcero alterum: lrimirum acutius Dia
pason cocum, ab acutiori Petrachordo; et, 3
grariori, srarius: eadem utrique accommo.
data sectione. Intelligatur enim Agura expo-
Tita, toram continens lonsicudinem alterius ex
terrachordis: FE proponatur; graviores ip.
Eius Dia paton quacuor sonos abscindere, ad
A B C D extrema: acuriores durem, ad extrema
C aD. 2.
BY X. eos re Mrsira civas aurcor, r BC noi
n dd. LrX Derrcor de rar ev os pazadtots
diror banparcV, Ld ra d X Z X oqueia r
adi 3a raecor eEVre dNev e EsC X r
aXS BC, C ∞ Y N 8 dd. Er de C X X B
28dd, roinci) red Da nevre dEurceor  Y
_N, TSY X on  eNov x aE τ8 Yy, n X BC
28 d.d. varepor, ost n x idi BC, 28l y n.
torco etaj o vrepo x de  ∞. v, 28d d, rio 210
nscor 2X c DoNnoiS, nam FCov pera E inov-
Fcor FuquarCor, orp CavOrTS ar, na DoNS, P FaV
dEvrepcor reaS apcor Dd oycor noarounS  206
Cai( opin5, 2015 TB DC Nerr RegotS  ipetoN io15,
D9. E Quopdileo P aV IODTOICOV EVZCN Nadia
dicor ma CD door, e D ravecos, en x d
aen vEn dnoar, Em 20SDFOV, Cx ~ 78 pnn8S pero
occos, em x BaeV NaapCderS, eis raS rcV 
apXHS NOYCOV dSTOKATAS WO nyNno (aS. A10 Woeg
ExFEOV, O7COS, E Cd aY 20V5 TCoV dG VrepCV Z
Xopd cov =on 85 CxNapi Carco d 785 ijpuioN ISG FCV
Daoneoudicor do rs CxdeoecS axDucor.
eo peecopdo eis ras cinquidins  enarea re
navorIS aTTaS aS  WCODEKSONS evra
NEXe pOC XBnPN c ’excopd ES nar
 Bapvrarr rv serapEcor do rS oh Vrar _ OdY
rcor ae us, WEiexovroS poieas   5,  2, 2
npIONtEV CxNapbaV. HO CaVEe=s’ en
MoMor ra pntn Feov es Vrecor d07 Ccor, eav V ’onco
TC 219. nascor cEVrepS5 ood, 285 CipquErSS
TEoaea Dd67785, TEr L aVEXS na ouu
Capn, pUnHET KaDaENEP NEOTEPOV; L apDOTEECOV
TCoV TETCaXopd COV Z End TEPOV oWVISaD Tciv = d0
D9 HaCOV, aM avd aNV I Ld Darées Darpor
TBTESI X per es VrpCV oNeV od 28 ehvrepB, Y
de Baperepor 0 TZ BaPVTEPS, D avryS na (9. Fo
pnS ED Exareps c gr Deues. Nocieda qd x
oCGKCCdVOr ga, EIEXOV ÖNOV X pINOS TB erÉCX
T rerea xoed cor CC Woegned co, r85 per BaPVTÉYS
3 _ Hascur d réovapas orrs  droreurdo, neos rois e B7 d neeaoi r85 de vvresus, neos
2015
CF. 4d. B Omnes habent r d8, sed ru redundat. i Omnes habene daoiin conjunctim; sed malim RIC
(ue aliquories; divisim scribere; ut quod hic signiticer, non tam scilicet, quam patet quod
LCVF
n. m CVF. a0. n GI. rvosa-. 0 AB. ipuonis. P Codices omnes habene avoororor conjunctim; (e d sen
sus omnino vostulat ut disjunctim leBatur ar 1oor. q O. Nosnuarar. r Hoc, credo, vule; Nimirum cum
acuriorum cerrachordorum soni, in uroque Dia. patOn (nempe eo quod ad A, ex eo quod ad B,) sumantur
(propter chordas Dia pente exiliores) selquialteri (longitudine) corum qui Forent s crastitie aequarenE ora
viores; hae quidem distancixe seu longicudines utrobique sumendae linc, loco carum quas, proprex niriam bre
vitarem, incommodastore ante dixerae: ut brerioribus illis distanciis, haud commodis, (acucioribus sonis alio
qui dostinandis) non sIE OpuS. LocO admodum perplexo, et in Codicibus omnibus depravaco hanc mede
lam adhibere conari sumus: Ouippe numerus hic, de qui mox sequitur huic respondens, ita in Codicibus va
riantur, ut haud laris inde constee quinam sint ponendi: Sed sensus postulare videtur, ut hie sit salcem illius
selquialter. F.A ucique in GIO. da in AB. pha in C VF. pA. e in Gogavino Cimiliter 132; in R. enS n exa
quod recinco; uc haberi possic saltem sesquialter numeri mox ponendi 86, 47; cujus selquialter, Caltem vlera
30 POrrIBITUT. Y ABCVF. nosapar. GI. deest. KO. d: pro quo leg0 remprar, porius quam rcoraear, lenis sir
dente. W HE. an pl. CVF. nn aB, GO∞avinuS 88, 89; ABCIO. 5 pil quod retinendum esse liquet ex F abei
5, Cap. 25. lib. 2. ubi numerus maximus pro sono quarto ab acutistinio, est 86, 47; ue qui ance comparuis
Tab. 1. pro Tono Mixolydio. X F. di n.
AB. ddcos. 2 Sic omnes; sed in C.L. innuitur cransponendum
este vc lexarur oculsaas insirveor. a C F. deest dio. b OL. ncah. c CIOY. Y. d OI. deest ricvnegs.
dero reteo
C1
870
diecop
aeta
VP

## Folio 127 — 867984570:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
Cide
uagad
onpuetae
ccaj 1
CC X
orceor
8
3018, 1
juioa
ceruB5
ras TU
15. A10 2
vreocor 
pero N18S
ael
exdr
sedo et
ocdo id
vrarS
va
85 cp
a
reet
iEvres
vrHS M
locida
nu05 1d
et Baot
coreposi
sed Md
Timi
imisua
in
panc
Codici
nec
1e
C aP. 2.
H A R M O N I C O R EI M LIB. III.
221SE Zn d. 25pro dd Zla esuers eis X Y F F GH: Divila quidem, DEI; in ipsius Dia.
Baearo C F oVTaTON TSZ]~ Xascer ZSESE Daton lonum grarillimum, ee acucistumum; des
EDCEy5, T8T Est F87 n, et5 285 dio 285 d aTep 65
ano rcr aenuercor 2S de BE, ei5 785 d1o τ852
285 aHOECOV aVECV 78 dE ∞ C, e5 785dV3 B185
Va et TC dconav NoyC pH, F -
Cor privor act rurua c DXnderres rois bosoh
Evamah, ios re, E pEV TCOV HGCOTCON Tapcov a
ebucor, lus apxleo Fcor porecor 2013  n 8
Eao EDapCC, Tcor Enacr ano r8 d
à BY dnevaor ouvamen, Tcor ex a Ttercor  nv
287015 aNO TB a HaNW NapGaVOUENOV  20
DEecop Za para 3I∞  ~2d Fcor aes Ducr 319
oneraeoperS TouaS noinod dNovon o per d’X
Ddoy70, o oGVraro Ld dix narcor 0 de
proxime sequente, nimirum CC, in duos d
o de B0, 5ov Exror o de Y , 2 eodouor 0 de des Foydoer. Kar  ouvancopd aires x épov
recon
mete
Neravos eocor
lichanos meton L
mesonem pecocor
parypare melon C
rodm ellocor
hiypare melon D
rered
L
jum dictis secundos; et BF, in duos ab cl-
dem tercios; AR denique, in duos an eisdem
exrremis quartos: ut circulatim contineal
Per majus duncaxae sonis applicemus, alterna-
EI: (UE, In GuaLLIOX DEIMIS numerIS, PartIum
inchoatio congruat extremis HI CF F P; lum-
Deis ab HI minoribus: quacuor autem primi-
TuS POTIEIS, CXErEMIS A B C.D; horum itidem
minoribus ab A Tumptis:) d magadia dein
RauCarEVcr Es dE ZCY E aPXHS OSdcV, Loch ad lectiones numeris delionatas admoveamus:
Faciet urique HI fonus; omnium in Via-
palon acuultimum; CL secundum ab illo;
EM, cercium; F N, quarcum: iEm AZ, quin.
cum; B O, sexEuM; CP, leptimum; e DR,
octarum: Acque E cidem adjunsamus aliud
AtFCPT8S aNOFCV aNeCOV CoS ZE ExE nixnco ordo abi acueissimo ad gravistimum, per IIGFE,
s TaGIV oo 78 ourarS Ex Y BapOTar, _ A B C D. Si jam, praeditae regula (in
cta TcV d n EE n a By d. Ear Sy 23 prius Tumpras longuudines divisae, ad utrat.
GOCSAPHPIEV NaVOVIS, EOS EKdTEpOV pe O, eiS Ta Que Parres, in racione dupla,) legmentum lem-
n a. Y dovrpor an aurs o de  u Z rector o de EV, E FEr apTOV i MNWV, o per a Z. Y ńntor
E paramele
reim S cvyu
F erire diezeusenon
aequirn ota curedicor
Ci Paranete diereusmenon
rum svyduco
5 H vere diezenemenon
vum stu a redicor
hacarum e ev
reirm secoypeteat
deguion
ucon
NZeeroS pcocor
DrelpVHCE NEOcOV
odM Veocot
l 336 R
rete diezcusuHO
378 F. Pacata diereuemenon
132 M crice diezeuemenon
18 N Parale
dichanos metore
parypate melon
hyxate meton
(C10. o ieis V. 3 Es. B CF, xor5. B ABOT. CB Paporars. CK OV. MM ro PaevrareB, reDOnO eti  Bap -
V. CY. kC10. 5. 1C. deest niegor  _ BY d. in VF. 1. n AB. ncordi, bi5. 0 CF. acuro.
 A

## Folio 128 — 867984570:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
CL AEIDII PYOLE N A I
Petrachordum; fumences item in illo sectio-
nem eildem numeris consticuram: Duo facie
mus Dia palon: Oux quidem, cum ueraque
Fecrachorda lint aequitona; crunt et ipsa Dia
pason inter se, sinsula, aequitona; et quali du
Dla: cum vero tetrachorda, Dia Pasen tentio-
ne, incer se ditterane; erune e ipta Dia. pa-
son, eadem magnicudine invicem difterentia
atque ad Dil. dia pason usque conjuncta. Id
cireo; quod quidem (post sumptam iplius FTK
Consicudinem) non, hie, ulcerius procedar (ac
locos acuriores) lonsituainis diminutio, (quoc
in priori macadiorum applicacione continge
bac; cum alii ibidem Poni acuristimi suppone
renEUE;) Der se Paret. EIt aurem ee mani
teltum, quod, sccundum hunc modum, prior
duntaxat macadiorum utus locum habet; non
item ille qui tic per masades communes. Quip
De cum, que sunc secridum lacicudinem di-
ltancia, cadem necellario serVenEuE Per tOran
chordarum lonsitudinem: Illa quidem dispo.
sicio, rationes qua eildem Ponis (h. e. chor-
dis sonoris) concinentur, ealdem renebat in
utrilque extremis; (congruenter ad eorum iden-
citarem diltantiae secundum lacicudinem; cum
nempe lupponerentur omnes, in partibus op
Poluris, Dia palon lacere:) Ilaec rero, (ut
quxe omnino faciac distimiles rationes, quae eil
dem sonis, chordisve, e eildem secundum la
cicudinem dictantiis, ad concrarias partes con-
tinentur,) non potelt lldem, his per totam
longicudinem similicudinibus debitam, exces
tuum rationem complecti. Acque ita quidem.
mechodorum (quibus, dimidiis numerorum (0
nis, duplorum lyltemata secemus) ex poriori
bus hae Funco. In univertum autem; F.XpO
Ticos nunteloo, quancunt, aul eos utus qui Dia
paton duntaLa COLACIMCII sBS oporcebit ad
hibere, qui a Nece diercusmenon lectionem
continene, ut su medis centionibus sumatur
CanEIS: ad eos aurem qui DiP dia paTon con-
tinent, illos qui à Nete hyverbolaon, aut 2
Mese, exponuntur; ul, al nque extrC
mum, similiter icidem tiori pollt aptatio. POr
ro, cavendum cAt, ut, quamquam minor sit
mobiltum magadiorum lacicudo quam eorum
CaP. 2.
rereexoedov, exna pS arovres  ex ereire ro ex
 aurior aepior ouvisapdileo nalarouli duo
P morgoopd DJ_ ascor ioorercor pdi auDOEecOV
orrcov Y rere a.XoCd Cov,  avrae ioorora e. M nNOtS.
CC cocrr ep dcond apPorepcor 2) En 3 2) 9 
ociv Hg Deporrcor reod. Da Décorrae rco avr
perc i ouva nopdva uexet 3 dis diae mu
ocdr. On udii sr conen coegenor er erraida u
∞ = ∞ DX pinnos, n d oV oE VrEpBS TONBS Na
daieEors cep ouvebavr  D X pOrpaS YCoS
erEpcor enci  dEvrurcor Pdorscor io deducor
aureder dyNoV. Baveeor N’ost C porn. na ra 28-
V r reono, n poriea regois duva) reoxco
pev Cuer) n dio Y norcorY pazadcr nap
Caroudin Ter qd nord NaroS deroxcor Z aurcor
EE arayrns, si ons S pnu_S F XopdcoV, meSuE
rcov cncun pdi n rah 15, V d r aurcor Doy-
7ceV ErEXods NoYBS, ergec, es cuarceq no
epala Cdv aures anonsdcos in ravromn 
xara Z conaros aurcr detoxis dieE
NEITO NOMOEVTES aNaTES; eV ToIS avrNCdOtS
pepeor,  ∞ dia rascv aun ), ios dar
darouois EPrpon Ny_S Ld rcV aurir
Odezcor, CC F aorcornaTa ToMaroS deroxior E
Exereea Erexouss ConEn duva) x ane
ASoV X CEpoxcoV  di oN S pXBS ousieno
oeabare. At B udi di  mdario repat F EDo-
Scor, nad a5 ov ev rois iutocor  Y ae pav
PDorros ra rciv dranaoior ovsua a a
réproixd,  rolavra ES ar cier. KaDoNS dE
rpoocNTEOr, Cr Cuncudxs a eu5. F id 
Stae XaSCoV prVOV WELEXSOCIS ZGHOEOI 285 2so
∞ vyrys Tcr d Lyicor  Exoras d nata
ropleis in ev F pEoS FdoCOW CrNapbarn) X
NeN O F  P ∞ dis di raocov, 585 dito 
virns TCV LECONaiCOV,  ~ uEonS, 2 Cnr)
edXS va HaT _pPOFEECOV FCr anecOY n opoicor
opapuo cac duinr. PN ) IPBOEHTEOV, dN Co5)
nar Exartov n P rcr xus ucer paredicor CNa roS,
FS TCV C95 2oIS nEpaOZ pdVoVTCOV, enEC EnaI
qua apud eXTTEMA PETMANeHE (quod omnino anods dor esi, ira un ouxvor pee   et apocoot
conrenit, ne magnam parcem ablumant longi-
cudinis chordarum;) ejuldet can su omni
Dus curramina aequalium laclau Circulorum
Deripherias; neque tiac variamo, cirea lons
cudines apoplalmaris interjectas; co quod opor-
ceal maxadia mobilia, alriorem habere polcio.
28 pnKXS Ta YBV V TSTS KOPTCOPAT MaVZCIV
Iscor XIHNCON = non FOS coe Depcrici i pin it
vnaj _S  DaMan, ei Y0 praZV rcov d
Vauarcor penren, dio ∞ Y dev 20. ursdva
Tcor paxdicor vitnNor épar reor ompcor exer de
nem. quam extrema. Incellisatur enim balis ov. Nociedco qd il Bâors rod vavor O ei 
Canonis in AB recta; eique ad rectos anou- à β cudeius noi arix dcvoar auri coeds opdus
rcoriah
128
BAB. ap. q ABOT. decst 3. CK. habenE. O. . r CV. Aaeporrar. reliquis deCH. ABOI. 3 r
GT. -- vat.
H K. aoeGOEK-. e AB. decAt F. y OI. 19 ractat. L AB.  AA - -. a LLB. Cora. BGIC
r. cOl. o. d Nam, verbi pratia, (in Genere Diatono Tonico) inter AB incercedie ratio Z; lCd, intet
EF, 38. C F. 1815 - -. fF. duvurro. B C. pdi rot  - - . B COTOF. -- vorcear. LV. C at. A VF. F a eid u
inn deim quati si, unde nom possent; sed in AB. deelt pum quod praetero.
lic
EABOTO. - - roc. in ABCVF, -- Ero. n O. dcclEF. d610. 125oa5. PV. decHLr. 9 R. exndeu-
rerar. sAB. decst u. FGL. aipuor. W CF. decA rors, malim rurar. x ABKOV. - 4. F. n nuis. y CBTOYF
10

## Folio 129 — 867984570:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
Cd
eire
ut
avrtuI
doret
uva)
veorepa
a
apl
ecit
XTEOB
ard
C.aP.
TI A R MIONTCORDM LIB.MI
Ycoltas in a Yd i BE8 i verrsors rois y 2 iy lOS CrISANIUE ACD, et BF F: Centrisque C
eDc Tunuaa nonNcoV, nar rS xopras
 plasat E, DEperaS, 2a nd 
ad
ec E delcribantur circulorunt porcones, iccun
dum curras magadiorum superticies, GD e LIL
La u ilaset L Gttat AD. Ducaturque
pet  ova eivas rus (8 D a  onXco reEPaopdion
adicor cvddcoV NaTO Ta
c cor ai à
a A BaorS  navore. BatIS canonis. BB
B_ C onpcia 8Co
i B3 eGebandnour  ci ena
Dai Y XoedcoV, = XaTa La d C onucra,  
dro an pa ouvisaVa) AnNor on nai n ad
reodeors o navoriS, 3015 m X n X Meo
aabamondin, dera x n K ponnos n d p
GV F a NyDovcor Ea Dcer i Dro LaAVATCOV, not
0d ∞ Hd. KaI ESW 100YcoVIOV Y A X re 17 cevor
rC) EdN Om Cn Y H C DgMOS Est TH EN 3
nYn, Tn Ed. A1a F8r0 de, _, c n Ed neos 
Y n P 3rc06 n d N reoS  H 1scor pdi aeq
Socov  Yn
30185COV
C Ed, TBrSWisCoV NuXNcoV Tuqua
Cnd cEDEocicor ion Esc
edi VX Fn nV, n dEXN oan,  n n d. 
E pndapicos D)_ Déec T Cnkospoidilio 
3 navovrs Xasao  aanDivnS. ov de BE
pnHioLta ∞ 501320V M Ese  d exdnvera
Tunpa   atatoHB, 18 NaTO DuoV ouI
apdis. Rat ei pd evedexero rlus roraurlos  N
nayteo, Di evrcv a concos 2 Pdo7dv, d.
avror nrmle nozov. oep av ocveaver à nevra
ra pa ze 2)∞. 705 1005 Erotet X pBB 1d nECger
2454015. sder ou dienenet et Ln Zenod sois
avrois péecon ausouducor n polspdct  Koycor 
ExasnS F X0pd cov L. H et OB aVAYKaIV CK HaVTIS
ano noier pnn 745 F pazadcor 2Yco-
(Deripherias in C _t HI contingens) recta HIO;
acque jungantur CFC e HIH; lccetur aurem
EHI, a (producta) CD, in R; atque ab AF,
(Timilicer producta,) in L. Rectis jam quae
per mediam masadiorum lacitudinem designan-
tuT, in DF puncta cadencibus; quibus craji
ciebantur A D ee BF rectae; in eisdem DF
Dunctis, chordarum contactus, ipsaque apo
Dlalmata, constirmuntur. Patet item, quod re
Sula applicacio ad R L terminos tacta, longi-
cudinem indicabie RL; qua autem elt inter
contactus veros, et vera apoplalmata, longitu
dinem exhribet CII. Eleque criansulum COK
priangulo F. IIL, aequiangulum; (quia parai
lela est cum CK ipsi EL, cum CO ip(I FII. )
EE DrOpterCa, uE FHI ad CG, SIC FIL. ad GR.
Cum isitur aequales sInE CC d FHL, (ut quae
taciant, aequalium circulorum, portiones peri
Pheriarum HIF _ GD:) aequalis item exie
rum FIL. ipE GTK, cum TOTa KL. tori GFI.
Adeoque qua per regulam sumpra cst distan-
tia, neutiquam a vera dittert. Sin circuli tue
rine inaquales; hoc non serrabitur: Sed alia
per sectionem indicabitur portio, ab ea quae
nacura exiltis. Ft quidem s ita contingeret,
ut haec variacio, in omnibus omnino lonis.
Tub eadem ratione caderet, (quod Foret li
omnia magadia aequales facerent ab extremis
distancias:) nullus forer in utu laptus; (cum
eildem partibus, vel auxerencur, rel minue
rentur, rationes, in chordarum qualibet:
Cum vero omnino Et necesse, ut inaquales
tiane, maxadiorum subductibus, lonsitudines:
(unde segnatur, etiam exceltus, in distaneiis
majoribus, minoribus constare differentiis;
us ois anons Dei, x i ras LCOXaS, M  T qcil orcor diroxcr, co ena dloo isaods 310 Popais
in
E aeprecuor eodeia, nara 1o. n in 8, i d n
ese coxbcour idi ajn Y C d. rurédc
nd, o di ~ Y d exSAnDcionS, NaTa X 
od DE ouoicos exbandcions, naTa 
Feor  dn 2)a pess S CNaTSS Fua edhcor onpete
e VF. decA nai. a GI. ro. B F. nai  -. c G1O. A. d CI. dect 3. eROV. du, reliqui 3. f V
t
A
aeractcor
AB. Ed nin
ra dCC oruciae CC sui droit a npar.
n AB. naposarodon. F. nagNa
ouei y GL. pe zactor. Z CI. incirtoor orviscias
deest n. BCI. n. i AB. exandvav. CKCV. exniguour. CO. cEcangnoar, quod rerineo.
V. cesdcors (quod retineo,) reliqui ceodeors. m CI.
0VF. y7. P C, 8r0. 9C. da. r V. v. sOIO. Ed CX
In alteris iam in alteris inu. urrum que recimendum cenleo, ddm odn ru. n Cl. deest n. X V

## Folio 130 — 867984570:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
a L. 110VL
in minoribus aurem, rice verta, majoribus:)
non leris continset error, cirea legmenta,
quancum ad iptarum K L. lonsitudines secun-
dum hujulmodi aptationem; nisi ad eum quem
CdD. 3.
dri 3 X Exa Tencor, avanV, et pet oorr 3X
n FoXSOn  qvoir au apapria cei Y vaa
Tet person Y N A Nara 10185OV X iqu pVOV T pen
indicarimus modum, taciamus magadiorum, parcor. car un nab ov diesesn ápeda reéov nouo
cum permanencium, cum motorum, ticus et Tub.
peda raS Y paezdicov F C TE pveVECV C TCV
nireducor deods e  aos.
IOL F M A T
auctoes.
In quo genere ponenda sit Tlar. Ev nous quc  derEor ru TE apuor-
monica facultas ejusque Sci
entia.
Vod igitur, etiam in Concinnis, proprias
rationes hrabeat concentus (seu aptatio.
nis) nacura, se quaenam illae line in singulis;
abunde Patis ostendiste mihi rideor: ut de co
non ultorius ambisane, qui, praeter corum qua
Fuxponuneur cum ratione congruentiam, ad
eam etiam qua est ex cridenti experientia pro-
vationem actenderint, (nimirum, ad Canonis
ulus, a nobis methodice traditos,) ut in lpe
ciebus omnibus, persentiscane, iplorum sen suum
comprobationes. Quoniam vero hinc apte con-
sequatur, ue, qui ilta considerarerit, tum ad.
miretur prorinus (si quod aliud pulcherrimum)
Flarmonicam Faculrarem; (ut rarioni maxime
contonam, et qua, cum omni accuratione, in
veniat timul et efficiat suas sibi cujulque spC
ciei differentias;) cum delideret, (ex divino
quodam ardore,) quati genus ejus incueri;
e quibuscum aliis eorum quae mundo conti-
nencur connexa lic: Conabimur, quam teri po-
test lummarim, hanc itidem provoltae (pecu-
lationis parcem reliquam consilerare; ad astru-
endam hujusce Facultaris magnicudinem. Cum.
que res ommino omnes, principia Cortiantur,
Materiam, e Motum, ee Formam: Materiam
quidem, tanquam Tubjeetum, et RX quo; Mo-
cum vero, tanquam caulam, et A quo; FOr.
mam aurem tanquam tinem, et Cujus gratia:
Flarmoniam, neque uc Subjectum reputare de
alu suvaepur rai ru Srsnule
avin.
FI adi 5V, j pexet T eppecneuor, oiners5
Ext noy85 n S neuooudis quors,  nai
va EnaSCOV aurapNCS  D4 ConCtoVcOVC d
dede)a vos donco cos ponct au d’en dua
cor, aa TC EVNoYCOF00) dcov, CC _05
rlus 24 D craprcias donspachav, 8 F825t 2a5
pechod obopdas ipuro navorinas recias, D. NOBI
penou pd85, evever 8 Ha mvrcor  adcor na
ravoyoc ras dero  ajodnoeur ougnara Deos. ENet
M anons)or ar ein TC DEcoPHOBVE raUTa, V ∞
72) aaEs  CvdoS,  et nai n EPOV F NaN
Riscorq  apporiulu duvap, cs noginco
3 pEsa nonS ae CeaS EVC sON BOUV T j noISOUV
raes Y oineicor cidior 2a Doeas nodeir 1
 O Épcoro5 deis CC ∞ O avris cv ep deaou
da  je Tor amoiS ocvnsa) Z ev rcde reo ne
ouco naranapeCarondicor  ndeqooa nea
NaercodcS, ids Evt paNISa, WehoemonE acd, 7870
dy x Nernor rn cn decoe pEp, eis
 Dasaom 8  P ToIaVTHS duva pECS Eg85.
FcV orxcor 2ot vuo aVEcV deXaIS nexenicor
vnn. CC uryod, nai eidee en pdo van. nara Y
Lvoncdver, n et 8 F) inyod. nar x aprtov,
n v 8 rCd) ada, nar X FN O, i Y S eve
ver rlu apporiaer, 2 3r2 co5 x ioncdvor,  d’or
bemus; urpore quod sic Ffectirum quid, non dexrior T nonucr juo n’est, C 3d ev n 7
ex Pastirorum numero: neque ut Finem;
quippe ipsa, c concrario, tinem quendam ope-
ratur; uepura, concinnicatem, modulationem.
regularitarem, e decorem canendi: Sed ut
Caulam; urpore quae subjecto inducit aptam
Oyrincor =Sr cos x re O Enddunep aur, 28-
variier, ancez ercj  re O, oiov épped etar,
Eueuuiar, corouiar, conoopuiar a ios x aj
V, ’on re oncudco vernoiei x oineior
etd (6).
a V. gto. -. b GL. adet X n) ra periun X un roieror rd ippgs plior runvarar (omisso posteriori n3.) O, adei  pti
eriun Y ux rocisror ro ippgo plior runuarav. C. aet ra  n roirov ro ip--, (eran (pOCrO ra _C OristIS peniren X X N.) AB
adet X narapem Y n ro rocrro ipu- (omissis ra BC na Conjunctis narapinum, transposiris rd rorEro.) VF. adet ra penun
  Tror ro ipco pa runuarar CCV F. deest rE. C AP. 3. a C. 22)tor. b ABO IO. nai nas. perpergm
K. ent. CV. entscloaj. e CR. von de -. fCV. eoopr - -. 8 AB. deest 2STESI.
B
CV. p
persooaa. i eidu species, hic ex passim, vocat Prolemaeus, quae Aristoxenus Dasiuara inter valla vocat. L Co.
dices omnes habene ne se dayuanean manifesto mendo. lC. oEpro, & cnee n. V. a nep n. m CIO. nai nom
C. - ocips)a. OC. noVOV. O. Ao1Or. P AB. rocauras. 9 GL. 38 ios. O. LV XxW5. r Sic F. (_ FOrtC ex aliiS
aliqui) quent recineo; in alis est dirodriurior. sC LVF. ux on. 1 C10. 16 us. n C ROVF. on nCH ale
O1D.
c ABCK. dirod--
pr
r

## Folio 131 — 867984570:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
Lid
citver
cor
d
cib
3uot5.
Deode
e0
Vact
C dD. 3.
H A R M O N IC O R CI M LIB. HI.
eid O. Kai polio rcdr arricor rcoV avcorarc L Formam. Cum vero sine cauLa (uE alrius Fe
Xco5 napbaropdicor = 5 adi c g. rud quom
i Y x ciras povor 8 de 9 Y Nogov, 2 Y Y
Eu evas provor  de cog  deov, C ~ ci
aei Craj. TB xara rud aepoviar, Sr W g Eu
Quon dercor, e qd ∞ ciraj Ermot τOIS LONI
advois 83C  Dg Y deor. erei pnde, 8 aci ei
vaj, RECOToN ES aIOV aMa dyNove c9 
Regov, o5 pEaED rcor ejenedicor = airicor scov
ENTEpCO suVaHEOErI ∞ Ei  5015 pd deois
aci occvcor, cos  av â̈et 2or5 avrois 8oi 7o15 de
Duomois, STC O; ST HarrcoS, 2a TEvaror
ENet  S NaZa  Nogov airs, x d 65W 105
155, i coDa x d lorepor cid  ∞ N cos 
Xun, CC a avror + negor x d 1o5 o5, 
D r Duon nab aarsa is apuoviar ei
cordo ar arsour 2o idhor C rEN D. 0 edio
gd Regos, _ conco5 dONS, TâGES E5t  oup
Merelas WEmones o ’aquormes, idicos, 
2dEt id anSsoV   eos o DavraSmOS, F Wet
20 oegror CC o vemOs, 8 WEt I0 vOnLV. Ka
20p)ot dE rs ev 5015 ax 55015 2â  V l Epe
Ndar idicos naN S, 3)4  D decopHSFCOV
OrppET eNcor EvenocoS, 4 Y ver i 2) 4 D X
enS au crdee5.   Xulo
3)4 ~ gonns Endepa, W∞ 10)05
Deca) in criplici difserencia: alia ad Ptatu
ram, e Fste solummodo: alIa ad HLaHOHCH de
Lolummodo Bene esse: alia ad Deum, alsuu
cum Bene esC, cum Semper esle: F.a GHa L saY-
moniam locctat, neque lcacuenda elt, adt 19-
curam; quippe non subjectis suis, Esse praeltat:
neque ad Deum; vepote quae non primario
causa est Semper exiltendi: Sed ad Rationem
Scilicet; ut qua, dictis caulis intermedia, utri
que conciliat Bene este: Diis quidem, ut Duta
eis perpecuo altistens; tanquam eisdem semper
exiltentibus: Naturalibus vero, neque omni
bus, neque semper, ob rationem contrariam.
Cumque causa ad rationem spectans, alia sic
uc Mens, ec secundum speciem diriniorem:
alia uE AeS, ec lecundum iplam rationem; alia
UE MOS (seu habitus consuetus,) et secundum
aplam Nacuram: in omnibus, Tlarmoniam inve-
niamus proprium. Cuunt llem perticere. L
Clum Rati linpntu d cnrecu conside
rara, ordinis et jultae proportionis opitex: llar-
monica vero ratio, speciatim, iltius orainis qui
elt circa genus Audibile: (lieut rario Perspe
Etira, ejus qui cirea Visibile: Judiciaria, ejus
qui circa Incelligibile.) Dirigit aurem eum qui
eAt in Audibilibus ordinem, quem speciarim
(concmnitarem seu) modulacionem vocams;
cum per speculaciram proporcionum invencio.
nem, canquam Nens; cum per manualem ca-
350BdE, on Gonadons Nogos eveiond uto rundem extribitionem, canquan AIS, Tum per
so Ev, decopcor naeisnor dE  CC  naNy
Oder, creeycor eouot  avrs rd oe
ivor, Ed Ccor s r erorcoS n Elo noculio 
naeg 2 negor cidcor, Phismulee idhcs de na
nouileo, papanulus un decoeias execd ru
NaNCON pornS, coS EP a HIVES IONabO d
erdciGecos ous i pEdErS, et ars  Wdgno
AS)occoss P c Ezmopdcor. KEXe 7d, de evoIS
co Ep Xa XaNovOIS, n roan duvauS, aj
aercorarco Nas Davuaorcor aS TCV aidnoEcor
eVc nat ainon 2 rerapdas Wdi paNISa FC0I
arcor eeS d iepormer povas de eneircor
Ex idorn pusrn ReVSS Ta LONCpdVa, no-
AV DE WEGTEPON TW KaNCO. Rad enasm ido u
TCdV aseD noecoV oidEha av 715 Eupot Zcdv aidnrcov
DaPoeas: id5pd d TceV dearCV, 1o n
NeV N =ouENaV DÉe erner D de rir ans
5cer, 20 eEv not 5o Bape et de rcor e Dear
rcor, d Eucodes (C 7 duodes Di dercor v5 cor
2yNONI naI So XPOV S dE rcov ancov, 5o qua
Nanev, Et 20X0I, nat 2o oxnyéor var vn dio rd
experiencam  Ccra (Sen Cnct) Ca
quam (Flabitus seu) contuetus MoS. Hloc au-
tem, quia Ratio (unHTELHM) MVeMI quidem
quod Bene est, speculando; extribetque quod
deptenentum habel, opetatuo; liorgue altim
tat subjectum, alluetaciendo. Oe merito qui-
dem, urpote cum (quae Formarum secundum ra-
tionem omnium communis est) Scientia; cum
(quae speciarim dicitur) Machematica existens;
censenda sit, non sola pulchrorum contempla-
TaSue PCHFICI LBOHMES l MasE ama
ceris, principi lacultati (intellectui) maxime
intendune; solique, sentuum, non ex (ola Vo-
luprace aestimant objecta, led poristimum ex
Puset. Iu seu quippe lingulisi pecu-
liares quis invenerie sensibilium differentias
nand enasm rir X)a Popar, cées Popor u n pin. 20 pidis, dulee d amarum: in Pactilibus, mol-
le, puca, e durum; et fane, in disterentiarum singulis, Bracum au Ingratum:) at rero
Pulehrum
rione occupats, (prout opat  al, 
ab ipla allécurione exturgunt. Oritur enin,
tanquam instrumentis e ministris, AdC Lacu-
dis, Vitu nimirum acque AUaItu; GuI PrX Ca-
sed exhibitione simul, ee exercitio corum qua
et nigrum; in Auco urum d gra-
Cue puta, in Vilibilibus, verbi gracia, album
re; in Odoratis, suave et Faeridum; in Sa
GTO. C3. y V. 3, Bis. = CF. X. Diis autem PtolemauS contuiiet
id id deco, aictaos. b AB. deest av. cCO. on 5. d C VF. aarsoar. 1D. puia . f CF. ny F. B COIOV
DOT. 15
pest ni o. i AB. decst nozos. k V. deest C. V AB. narhet -.. I ABLL. cvepzer. n C F. E0d
des 3e--
Astra. 2 GI. apriav. a C10.
reira
CIO. rerapopdiais. Forte pro reraypiass subordinatis; Reliqui, erapas
quati d ruio, quos sequor. r G1O. A. SVF. decst p. + 61. deest n.
AB.

## Folio 132 — 867984570:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
LL AWDII PTOLEMAT
CidD. 3.
Pulchrum auE FurPC, de tactus, aue sustus, de naxor n ajepov, reor edi à cor, i YdScr
aut olfactus objectis, nemo dixerit; sed de vi-
Tus duncaxat acque duditus objectis; ulpor
de Forma, e Concentu; de mocibus item cae
lectibus, acque actionibus humanis. Acque hinc
elt, quod, lentuum omnium, hi foli, vicariis
i eo Dearriom, sdcis du= narugopjoai porcor de
FCOV OCGECV nO) TCr CNSSCov, aior pop DyS j pE
185 n MNW F SC QVicoV uvnoECoV, Y ne) FCeV aY
DpcoircoV aEECOV. Odev nai pova Tcor e.  cor ai
invicem operis, alter alterius perceptiones (X. DHoccoV raS a My NcV  nara N Va5  cerr X)4
penumero rationali animae parri Tubministrent; rovsrras res nozruco r Luxs nomaxu, na dine
quali rere Pororix tuerint facultates: Nimi-
rum, Vilibilia, Audicus per le monstrans, enun
ciando; atque, Audibilia, Visus per le nun
cians, describendo: Et quidem urerque horum,
non raro, efticacius; quam (I Tua lOluS expo
Meret. Quemadmodum quando, qua rerbis ira-
duntur, per diasrammata et characteres nobis
redduntur cum incellectu cum recordatu taci
liora: item, quae risu dignoleuntr, per poeti.
cam enarrationem masis ad rirum repraelentan-
tur; uc puca, undarum conspectus, et locorum
politiones, et pugnae, es passionum circumstan-
rix; ut pariter atticiantur anima narratorum
speciebus, acque rebus ipsis conspectis. Idcir.
co, non eo Tolum, quod uterque percipiat
quod Cuum cst; sed eo etiam, quod libi quo.
dammodo cooperentur invicem, (ad cdiscen
dum e speculandum ea quae secundum pro
Deiam utriusque rationem perticiuntur;) ad id
quod pulchrum est et quod utile procedunt
cum hi ipsi; cum (quae hos respiciunt) racio.
nis maxime parcicipes Scientix: nimirum, (qua
rilum repe, bs Ocales corum, quae
duntaxat conspiciuntur, hoc est caelectium cor-
Porum,) AAtronomia; _ (quae auditum re-
Spicit, motusque itidem locales qui duntaxat
audiuntur, hoc est Tonicuum,) Ilarmonica: qua
quidem, eanquam inltrumentis minime dubiis.
Rrithmerica ucuntur et Geomerria, ad primo-
rum mocuum quancitatem et qualitatem: Sunt
autem ipLa (Astronomia e FTarmonica) con-
Tobrina; ex Pororibus gentae, Vitu acque Au
ditu; enutritae vero, quam proxime Tuo se-
veri, ab Arichmetica et Ceometria.
cos aandcos ade pai voedvas r di degru
porcos n anon dctrizoes 2) a Fcov Epulevetcor 
o anSa povaS n oVIS araySo 
Y r DgCaD CV I HM ANIS CVPCEEOV Ea
TBTCOV, n etsEp poon 2 avrus puleede cos orar
a di Novco cadora  HageaparcoV 
Xaegurnecor Eudidanore q  CC Eypuquord rorepa
dipitr nadierrai  C) oet rucdesua, 4
NOITLAS Epplev etaS Ep Da) pspOnTNESTEPOV otev-
ropCrcoV or CS, 3 2010) Cor rOI paXat nat
cersaois mdur cos e ouoX sarideaz ras v
Xa5 2015 eideor rv e opducor, ios opco
pdis. Ois pover 3V, Fcd x idhor B exa repa na-
NapbareM, ama u rid ouvaycovi Ceod ai ncos
à MiNaiS ceos x pardire C decoecir ra varii
 oincior ocvre NS dva Norov S TONEOV S TENa
18 i 3 renoius, duusoir, avrai r C rcv  naF
avras Shisnuior ai nozrucrari  edi rlud
ouW, i rits vaeret FonOV XivijoS TceV povees deq-
Fav, 28Te5t TcV Seqvicor, asporopeies e de
ud cenoluo, CC 2a5 nara TonoV nebN W rviodS TCdV
pevCOS BNSSCOV, TSFESt FCV V oD Cov, a puovINN
rEcopdvaet adi opravoIS ava p PIOCNTOIS, aes
Dpennun Z  gECONETeIa neBS  ∞ moiv C 
NoLOV TCdV NECOTCOV KvOEcOVave at b cocurce
Sous var avrai quodvas  ed eE adenpcon
orvecos C anons ndequd) ios egsurarco
reos s,  ae dunnuns a e nai  gco
NEF eNaS.
∞ AB. - - proce. y F. n ett - -. Z GTO. crnanib.-. a AB.
ropetia (DOtiUS ~W.) CKOVF. ~ gopvevar  . C CO.-- Jedvou
8. Alii reeg, alii -- repa, vtrumris non male. B V. nad aur-
V
=vsrra. B AB. red quouva. GI.
d F. addic re. e GI. N. FCF. à mayzenouera
norat reliqui avrai. in VX. decAt . n CF. deest 1n. 0 C10.  remis
u
6.
k 61O. ipopieheraq. l 610.
ad p

## Folio 133 — 867984570:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
dai
b
1V7
udet
C aP. 4.
TI A R MI O NICORV M LIB. TII
On n S nevoopes SuvauE, ot
ie r0IS TEN EIOTEpoIS Fa5 PVods ev-
repzd HG.Ta CDaVE) dE MCNISC
2)G. T Ese ar dpceicor a Vuxiov, n
7 Segeicer  eDOpCV.
21 pdto ZV in X a oeporias duvauis, ei
dos est S naeq Y Nogor otrB, Y n
24S TEV XWOECON OVpECta No n decoOnZN
arns Brisipn, qodquanns esir cidos, v
et 6oV NOYBS Tar axescor Da Doecor no avr
Zareiror, 172 r en 4 Decoelas nar W Dgn-
nognorcos eirmoriileo 2015 dEdCodos evra
Quod harmonica potestas, om
Vod igitur, Farmonia Faculcas, CauIX se
Lcundum Factone speces HC; nimirum,
ea quae est cirea mocuum justam proportionem.
quodque, quae eam contemplatus sel 
species Machematices; ca nempe qua ClL CIICa
Grar 2)4 ZSTCoV DTCTNWCW. HaaC dinem: hactenus declaracum esto. Monendum
drrcor ’or y ry rocaurlus duvapur, avarnaior
ado av ens nar naor  7015 apXl ev arois
ExSOI NrgocCOS Nab DOOVSV CWVTAPXCN io es na
295 aas paNISC, nar D CNCIGOV, 67015 
NcOCaS na noes DocoS nenonconnéo
2)a i oinciornra  QEoecoS ev ois nat povois
nara Paireas duva dns r nat ou DeS, ou
pSO, cd5 Evi p∞A1G~, 2) QuOIOTHa TCOV ∞
300 DopoV nat ipOOV, eV 2015 3)a DEPEOI
Eideon otSVrcer Noycov. KadoNS pd yd, ExaGOV
FCV DV04 doISLNCON NOyS ZVOS HEHOLNCOVHEV, EV
TE F NIVOEOT HO+ F LCONCINVatS Ina5. 05
EP L’oocor pdi duva) ociada KaTA X o
NEFGOV, ev avrois EOIS E Es, nat 20On nat
ocornela nai nar ont ar e s upeor O m a
mropoizo 55e3u (9 dEn D oixctas duvapEcos
E cov  2370 evdEXC), P XaVTa Est Za evarra
Fcor cipnedicor, nat eoS X Xcipov Exovra rlev po-
rle. AM, Bi cdi TcV avrS ~ VAyS aMOrco-
HNCor NvOECOV, S ouvee rai pnrE 3 no1S S NaE
aurlu, pnsc X nov 8, De rlio asaohar, dej
a duv apEr  de Tcor ev 5015 eideor.
ToMEtGOV, avas pEDOECOV. AVra 2 de eiow, et YCo)
TENCOTSPCOV, eos Epad, NOsI NOZIHCOTEPCOV F25 DV
0d5 co5, D pev ZcoV DetcoV, oit ZCaV SCaVicoV
Emi de reor Dunrcor, ai rer av decomvcor peNs stium; in morcalibus, humanarum maxime ani
Luxcor or povIS ExarÉPOIS ra etequercor,  marum. Ouippe dictorum urrisque, Tolis, (prae-
sHS AECITHS HAL TENEIOTOTHS UHOECOS, EPTESI rys ter eum qui primus est pertectistimusque mo-
XaTO ToroV, En not ∞ nogmors Eivas oyube
CyuC. Karae Patverey r, nat déirrvon.  ovor oior
nibus qurdem, persectiores na-
turas fortitis, inest: maxime
autem conspicitur in anima.
bus humanis, e caelestibus
motibus.
rationes disterentiarum COrUM quae audIUREUE;
aeque haec le extendat ad ermm, qui ex (pecu-
latione e exercirio altueris oritur, decorum or-
forro ell, quod lic necesse, facultatem hanc ((i-
cuc alias) eis omnibus inesse, quae uccuncue
in se habent principium mocus; praelercim re.
ro, e quidem poristimum, eis quae pertectio.
rem et masis rationalem participane naturam,
Propcer Deculiarem originis sux conditionent.
in quibus icidem Colis monstrari pocest (uni-
verlalicer de manitelte) conserrare (quam tieri
Dorelt maxime) similicudinem rationum, qua
in speciebus divertis) Gracum ee concinnum
taciune. Oniverlim enim, omnia quae natura
gubernantur, rationem aliquam parcicipant, cum
in moribus, cum in Cutjectis materiis: OuX
quidem ratio, in quibus conserrari potelt secun-
dum proporcionis exisentiam, tic in eis gene-
racio, nucricio, et conserratio, omneque id
quod praeltantioris compellationem Tortitur:
Duando autem haec (ratio) sua faculcare de-
stieuitur, in eis (ubi hoc contingic) omnia
Tune dictorum contraria, acque in deterius ver-
sencia. Verum in eis moribus quibus ipta ma-
teria alceratur, non conspicitur; cum neque
qualicas quae lecundum eam siC, neque quanti-
tasu (propter ejus inconstantiam,) determinari
Dollic: Sed in eis motibus, uc plurimum, con-
spicitur, qui circa FOrMAS VerTanEE. SuNt au-
rem ni mOtuS, COTUM quae nacura funt perte.
ctiora (uti diximus) e rationem magis parei
cipancia: ut puca, in dirinis, corporum caele
tus, localem Scilicet,) Continsit pOrro, ut ra-
tionem partieipent. Apparet autem, monstrar.
que (quaneum s  caceus set HOIO
CapeC
CAP. 4. a F. decst tupir. bG1O. Popar. c OT. cacis bis. d AB. = plins. e C. rluo. F. decM rois. fNa-
lin aoxois
5. B AB. ces PopoV. IV. iis. L AB. 000v. CI. duvaah. n ABCL. - - purat. VF. -- per
n AB. decA 5. dCD. ror. P CsIV. narr esi aravria. 9 61. db.  OL. dccor. (fi. iht. AB CbIC +0
AB. - - Xer.

## Folio 134 — 867984570:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
CL A EDIIETOLEMAL
CaP. 5.
capere potest) secundum harmonicas Ponorum re esir ardpcoco naEiir Tlo nara V ap
rationes ordinatam administrarionem. Prout vi
dere licebit, poltquam utramque speciem sepa-
ratim diviserimus: FF primum quidem, eam quae
verOV5 Teor 63o7lcr nOyXS Soinno cos EC
Y OxOrEV et peec denopevoiS Exrepor eid ∞ nat
RECOTO, Y naTa TaS ardeconvas VoyaS.
spectar humanas animas.
Duomodo coneruunt consona, pri. Ilies Epapuo et Tà ouu PeVC 7C15
mis animae differentiis; cum
Reciebus suis.
Cune urique, animae, primarix ParteS, tres;
 Iocellectira, Sensicira, dt (quae inanimis
etiam communis) Continuatira. Prima vero
Onisonorum ee Consonorum species, itidem
cres: Dia pason, Cunitonum;) et (Consona,
Dia pence, e Dia tectaron. Ur congruac qui-
dem Dia Palon, Incellectira; (plurimum enim,
in utrisque, limplex, e aquale, ee inditterens.)
Dia pence rero, Senlirira; es Dia rellaron, Con-
tinuacirae: quippe cum, ad Dia palon, propius
accedit Dia pente, quam Dia. teMarOn; (urpore
contonantius, propier excestum ejus aequali
propiorem:) acque ad rationalem, provius ac
cedi senticira, quam concinuarira; (eo quod
e ipsa perceptionem quandam Tortiatur.) POr.
r0; quemadmodum cis quibus inest parcium
Oncinentia, non temper es sentus inelt; nec,
quibus sentus, cildem semper et incellectus:
concra vero, quibus sentus inest, cildem sem
per inest continencia; eo quibus incellectus.
eisdem semper et continentia es sentus: limi-
liter, ubi elt Dia cellaron, non semper elt e
Dia pente; nec, ubi Dia- pence, ibidem Temper
et Dia pason; contra vero, ubi Dia pente, ibi-
dem semper e Dia cellaron; eo ubi Dia palon,
ibidem temper et Dia pente et Dia tellaron:
quippe haec sunc imperfectiorum concentuum
e conlicionum propria; illa, pertectiorum.
Ouin e, Adunacirx parris animae, tres esse
dixeris species; tocidem quoc sune iptius Dia-
cellaron: nimirum, qua Incrementum, quae Vi
sorem, et quae Declinationem spectat; quippe
hae lunc illius Facultates primaria: Senlitira,
quacuor; cocidem scilicet quor iphius Dia Den-
rc: nimirum, Vicum, Auditum, Oltactum, e
Cultum; (liguidem Tactum, omnium commu-
aoegrais 3(9 p opais d Vugne, pes
Y OnEV cidV.
IZn sot vuuv ret di necora D L uXIS 2 pepr
rSta roEpOV, ajeDnNOY, ExnNOY Ta  rec
 F ouo Dcorcor 3 oou Dcorcor cdn. reca 10 4
D) a HaSCor Opo DCOVON, CC ∞V DaVa 2 7E ) ∞ 7EV
Ten i  ∞ D)e T acV. 125 e ED appi  Eod 8
edi D) a SCV, FC VoEpCs CNeiGeV id eV ExarEqCO
∞ a conSV, X iocV, 3G a X) à POpOV ~) 2) a nEvrem
ra ajodnnno ∞) Na TOSAPCOV, TWD EHNNCS. Y8
E ud Da nocor, cysuripco ∞ Ha NEvr naea x
Ne OaECOV. is5 ove DcoreOr, 2) à X Ele inepo
Xlo nores ea exv 8 105 CC S vocp3 x a
Dymor eygusceor Hae X exrmon, 2a X pE
Xd vos nai avro varan EcS. CEn ), isav ee
eo ois idi EG15, 3 navrcos adnors B Sde, ev
eis audnors, i VSS HEVZCOS aveaNW, cv oiS
arcdnorS, CC eEIS XaVTCS noy ev ois vSS, Nat
EEIS nar acnorS TaVTCOS 82C05, o78 W ∞ 7)4
760SCCCOV, 8 HarrCoS nai ∞ 3)a nerre So d́n ∞
∞ 2)a nEvre, nat X dia MaSEV TEVECOS ave
nan de, or_ x du nerre, nat x di seoSapcoV
XaVECS. Na dX 8 X dio MaVCOV, Nest ∞ dio HEVZE
nat ~ dha TENS apCOV XaVECOS ent ra pdi X a
NEGEECOY ESM EPOPIEACICOV ZE Hat ovyHe ioECY L 12)9
ra des r reNCrOEpCV. Kast pleo 8 edi eurus ~
2fVXHS, reia _S dv cirot ra éidn. 5015 8 da
rosapcor ioue Qua io re nara Tlo aEno, nat
Elio arulio, nat rlu  dion avrui qu’aurs reco-
ra duvapes T8 de aicdnnnos sa ex 215
 dia perre orpPcortas ioue ua o  nara
Elo oW, not Tlo n anoiv, no ryy  o DeyOI
na Eleo revor et x rys a ps coce imo
nem stacuamus; guippe, sensilium tactu quo. vor deinid rarcor, extet P res asdeadas ZCV
dammodo tiunc iptorum perceptiones:) Incel. aicDnrcor inovoui mouvras Fa5 avrines les au
lectirae vero, tepiem ividem maxime diteren. redr Y_ devocps nuto enta 2 ra palsissae 3a De
CoVa
X F. Cr Dcnona. y GL. onoxtuo. C AP. 5. a CF. decst pipn. B ABCVF. decst rd. cOTO, ib5 F. d CVF
NaEe. O. exd  anorscegr. e GIO. in A. CRVI. exedi. F Ouid eEus haec, e duvaps cnnni, Videatur Sal
mos. ad Simplicium, praelertim pag. 302. 306. e Cic. de An. lib. 5. Paulo ante med. 8 6I. bdl. B Sie
distinguo, quia sic in praecedentibus; sed codices omnes aliter; ABV. maircos ; aranann. C OIOF. d avier-
CVF. on est ru omilso quod sequitur csir. L CF. deest 18. lOI. ~ S. m Ol. ciplo. 1 L. 6B pV tOLI
P . 0CF. iinurram, sed in mareine iinaviir UE LCllI. ~ C. bL. 4b. q . aceht u.
AL
deius
dares
eta
roD
1d0
descor.
dit

## Folio 135 — 867984570:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
u 
de
ox
Na
e
Cap. 5.
A A R MONTCOROM LTE
porra, rois  dia ascor eideon ioie ua Par
tes; tocidem nempe quoc Tunc iplius Dia. paloi
Specto: Tmaginarionem, on sentibilium cracli-
tione, Mencem, ob primam ipsarum imprel.
raciar Wdv, aec s 2 aicycior 2) ad vor
apa Elu  Worcoderrcor naroxu CC pornulue
Xavorar ), aec Ti avanoNno  Eyrnor do
Car de, naea ru ’etenmonys cinaoiat Loyot
de apa ri oedri nes Splo dE, XaCO
r a. Nnddar in rluo naraean LW. Er NaT aMoV
reoor Xarpuons D VoXS iucov, eis Z Y 
Nogrmor, i doumor. C Srodounruor x 
Nogmor, 2a ras opoias F cipn dvas D ivor
205 ajrias,  a Cod av cinorcos red D9
arcor X de duumor,  ouveyoV XCoS avr
rCd ∞)a HEVE ∞ dde Bdvunor LONaTCO
EaYWOV, FC 24 7EOSaPCOV. T~ qd à Ma
 Et raS aia  2aS Ep EIOZAS àMyNcoN
OopBECnHSTA, WW DWENHOOS aV B XOK TBTCOV Nn
Odein naj ras nab enagor  oineicor apercer d
Parete5 DDopas, oueiduss av eoeod 
ReV F nab ExaCO Eid (O X AECOTCV  ovpPcoVIV
d7  74. deztov, ∞ pd EppedES, cri 715 esiv
aoFcOr ~ DE CKCIENES, nanta CC  avasve l avri
2Loxcor n ed dC EppERCI S estr auEcr
expencra de n nanta nat novor ev auPOpOI
5015 Eor x  nudor 2 pEpCV. ev 7
NaTa DVOW ERO I ~ aVO PLOGO, ev ZC naea
quor.  Fier N ov  8 ido Brdvunins, ra
ipEi BTa- Tellaion. Nam c alta, Gua csla
Tea P D aperis ic, raea Tlu Ha asapcr rantia, in contemptu voluptatum; Concinen
oquocoviar aocopporum pd, ev rn nara pperiod
2 ndovur Eyxearta dE, ev F Louovais TCv CV
descer oideos de, ev E cvnaEcais 7 aig ecr 78
de duums, ra resae  decrys edn, apa cl
Ha erre oouocoriar neaons p, ev E aven
Saoats00 egns aDobia de, EV F aVEK CNH
Gtats 2d rcr Wes doncopicor denior ardpeia
de, et F nara Peornoco rcor uduicor naprieta
de, ev F OuaS TcVCovcor Ta V N En)a 
NaTa X = Nogisimor aperus edn dor o ecurne
edo n ncet ro conivyror coquia de i nes
reoduro ayxivoia de, n mes r doparns cu
BxNa de, i net io nermor oia de, n nees
ro decopnror Dporyors dE, i NEe ZD TECNTMV
cundesa de n srees to aONHEmOr. HENW, coa et
Si S nouosus, engadas det Tas rar quo consequenter ad has, Contonorum et Concin-
Pcercor ane 1 6co0d5, = Eib ExEC TOVTIS T45 FCV
ovPCNCON (C FCV EpEN Cr 105 28  Da SpaXp
2008FoV ev 5015 Ena Bo2 NegoiS 2 napadi(orrOS =
uE) O, door er 5015 pei  oor nat uve orepois ra
nan F Yuxais, a’exto edu neune ra voyrma
LOHCIMI; COSHatIOneM, OB IMPTCHIOTLIM FCtEM
tionem se memoriam; Dilcurtum, ob recolitio
nem ec inquilicionem; Opinionem, ob supet-
ticratcat consecctram; Rationem, ob sectum
judiciu, Schenclam censque, ob vernalem a
comprecentionem. Porro; alio adhue modo
lacla ciritione anima noltrae, in rariocinaieM
iralcentem, et concupiscentem: Ratiocinancem.
(ob limiles jam dietis aequalitaris causas) ipsi
Dia paton recte accommodemus; Trascentent
te; Concupilcentem veto (Mersus Oalan,
des corgue MrICM ConpicxS spcctaes as
dentra limilicer ex iltis delumi poltunt; et De
culiarium, in lingulis, rircutum insigniores au
ferentia, inreniantur itidem numero cotidem,
quor sune, pro lingulis Speciebus, Prunate
contonanciarum differentiae. Onippe, 8 5010
rum Concinnitas, elt eorum quadam virtus;
ae Inconcinnitas, ririum: e, (conversim,
Animarum Virtus, est earum quaedam concin
nitas; et Vicium, inconcinnitas: Ft, versque
llolo iuolc Dalclula Coculdo ellu
quod linc secundum nacuram, utrobique; in
Consruitas, quod prater nacuram. Ouinimo,
Partis Concupilcentis, rircuris species tres TUnC;
(prout in Dia-cellaron contonancia;) Tempe
tia, in suctinendis indisenciis; et Verecundia
in vitandis curpibus: Trascentis autem, quatuor
rirturis species; (Ticur in consonantia Dia. pen
ce;) Mansuerudo, ne ab ira commoreamur;
Increpidus animus, ne calamitaribus impenden
ribus percellamur; Fortieudo, in contemmendis
Periculis; e Tolerantia, in laboribus perteren-
dis: Raciocinantis item, species rircuris seprem
(ut in Dia pason;) Acumen, ad expedite asen-
dum; Ingenium, ad faciendum apposite; Per-
spicacia (sive sacacitas) ad prompre discernen-
dum; sudicium, ad rite Aacuendum; Sapien
tia, ad clare speculandum; Prudentia, ad re-
Ete agendum; Peritia, ad prompre exequendum.
Rurlus; quemadmodum in apcandi negorio (seu
ad concentum redicendi,) principem locum ob-
tinere debene Omlonorum accurationes; dt
nOTUM; (quippC eXISUUS CETOT NON tantuM-
dem in minoribus racionibus cantum perver-
eis quancum in majoribus praecipuisque:) si
militer, in animabus, cum natura compata
cum est, ut parles ra e rationales
prin.
VSV de napos TW) rGCT IO oV ervorar de
AB. - 02. (CF. did X. F V. ned. V F. disjumctim is ens nonis. X F. Eingsicer. y F. decst d. Z V F, 2d ex -
gnor.
iiom sect C
B GI0. DapaCondv. CVF. ap
G1O. naint. hG1O. -aror. 1G1D. uini
ucecor quod melius.
c
roct ttbo 0 t. C. VF. Mlbe
V. Eicv av
le.
TF
e
BOI. avaspe
3IO. cidu
V. Eid do.
rclc
EL inas 3. a AB. maps
OTC
rasaotas.

## Folio 136 — 867984570:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
CL ADDCL PTOLEMAL
CiaP. 6.
principatum corriantur in reliquas e Subor LKoyLMa PIEE TCOY NOIEON j L’CBOrTCY uCO
ae betas de NCrO derrai, eS x nar
Regor 1o5 n, D CV CMEWOIS apapaS X V,  n
 REIGOV EXOVTC EaVrOIS. Kaj dNCo5, 
neguom d Yuxus 2)a deors, 8oa ) drravoorum.
rissima apia dilpolitio, ultiCa  COL Wo pDCOVIO HS EGW, CIWW EP ZCOV MEpEV AVTCOV WEBE
Tonanria quaedam elt; utpore iplarum partium aMna nara r d r uve scoripcoV enYSvO
incer se apositio, Lecurau Lactone guixe in
primariis prassuel. Cuippe, qua ad rectum
regor rcv id naeq ilud B evrocar noi rlin Ev-
NoztIaV, EOINOTCOV 5015 quo DCVOIS TcV a
rlei cuardnoruer i rs evehiar, n rl audpciar
ie, rsi oco Deoocolio, 5015 00pD CSVOIS. Ecov i 
Ta HoIIHNa na)  ra MIETEXOVTa,  Fr appovicor
DETFNEHI, CE quIa HUC ADECLAHE HALHOMIALIM 5OIS EdEOr TCV EENCoV oanS de rys piN
cunt alsmaliun.
P8 H)a DEoccos, dan mrn rod TeNEtS ousqua
205 apuoria rcor idi d pepss   0. 6ONcoV
raOSOUCV, Nari TE raS ouuDcortas avras n
ras aBErS P rs de TBNSIOTaTHS, NaTa ud
A ocviscepdulio Ex HaSCOV FCV oouPcOVIcOr, nai
NaSCOV ZCOV DCCZCV, oouPcoriar rva nai Exexlo,
VXINCOV.
natas; cum ec majori accurarione opus elt ad
id quod secundum rationem (I; quippe Gu
illae penes le habeane (vel in incegrum rer
cati elt. Aeque omnino, ca qua c Praltan.
maximam lalrem Paltem) quicqua sit els pec.
meneis e rationis ulam Deccal, O al.
limilantur: qua ad tentuum habie Corpo.
ris bonam conditionem, vel du o
e temperanciam, Contonto. Guaycue au elctira
peCiebus Concinnarum: totaque philolophica
dispolicio, tori lyltemaris perteeti harmonix;
lactis quidem collacionibus parcicularibus, secun-
alus iplas Consonantias et Vircures; collatione
veco completa, secundum quandam, ex omni-
bus conlonantiis atque omnibus riecutibus com-
Policam, Consonantiam et Virtutem; tanguam
vircucum ee contonanciarum, cum melodicarum, cdarce decrcv nei ouppcovicoo, ecodhucor se n
Comparatio inter Concentus CC. Tlacabonn Ese TE rod ipuoo pds gE-
Virtlibes Spelbano.
AM ergo, cum sine in ueroris Virturum
Regno, Theorerico nimirum et Practico, cria
genera: in Theoretico quidem; Phiylicum, Ma
chematicum, ee Theolosieum: in Practico rero:
Fchicum, Occonomicum, e Policicum: quae
quidem poceltare non inricem differanr, (com-
munes ueique lune erium generum virtutes, at-
que invicem conjunctae;) sed masnicudine, et
dignitate, e modo apparatus: Apte comparen
tur, utriris generum criadi, eria (aequivoce di-
eta) Clarmoniae genera; nimirum Enarmonium,
Chromaticum, ee Diatonicum: quae d ipla
magnicudine quadtam, e clationis seu contra-
etionis mole, disterentias Porrira Tunc: quippe
veor nei esS nara raS coegruS
apErCS.
Y AT roivus nab inariequ rcor deercor
dexlio, TBTeSt ds Decoprrulie nay ruo
ecuuluo, retcor ourcor apcor s di d decopn-
TnS, S r DuoiX, n 8 pa uanns,  S deo-
A03IS CEm ) D AERKTIHHS, 28 TE ydiv8, u
F3 oinOrOuIKS, nai TB MNITmE rn pdis duv ap
FErcor pin 2)a DEp VrCeV norat qd at reov  reICV
Ducor decraj i cmncor exopdvai perc deni
aEia noy rn coebonu D NaraONSnS. SHa
eabaMOIT ou oinetcos EnaTEpa FCOV  ruCC
ra narco ru aeroriar opcoripcos nansida
reia in Nerco de, to TE crappeoviov, nat X 2EC
cale quid, cum politione, cum poreltare, ibidem parmor, nat sd Vlarorivor uer Tivi, nat
habet Spillum e Non spistum. Enarmonium avra, nat  res nares rd exypidior n ouves N
isitur, (in priori triade) cum genere Phylico,
e (in posteriori) cum Rchico, conterendum est.
ediior oruco, ras Da Dopas canDora L 701
eep Y1 nemorde. nat Deod nat duvapet,  
propier communem in his, ad alia comparatis, noxror et avrois nai ro emonvoV. F0 idu m Xy
eraepuorior, res re quomis nat res ndiuco nea Banreor. D)e s nolud naea r ama rod
nera. Cug iua primatis
plez
CV. naridor. d GF. B, sed ad mareinem i. 0 C. cavris. FGL. rd. GVF. hmocav. B F. eodnviar. ; V.
nneEiar. s AB. deest mc. Y Sic distinguo, porius quam (cum codd.) peregorre Y aexoricor. m V. en deletur.
F. Ha egnNcor
rui
p. GT. ri. 9F. ouvesapil. C AP. 6. a G ICD. Ertegr. B K VF. deest  auar
sF. exci. d C. deest retcir. eCTO cdessonn. CKVF. aeg boXn. AB. adeco0Xn. f F. nags Z LB. A
noir -. B RO. rscgerar. i CRVF. Emaripavis. _ Cl. Y. . otot. ut V. _CC 6.  V. Deet ny red nst.
Ct.
m
190
UEr
ac
Su
a
utd
30
vie

## Folio 137 — 867984570:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Cap.
vyt
Cap. 7
H A R M O N LCOHCUM L
pegedss enaroon i de XiaronNOV, re Dcoe magnicudinis inMMMUIIICH. Dlatonicum verO
gonco not TCO MONIEMC, 2∞ TlW ~ aEcoS nat F Cum LACBIOSICD, i LOIICO, propier ordinis
PesCCNCBTHrOS QuOtBa 5 dE ZECOaFINOV, TW 
pea DypocoZINC Naet TC oinevoprXco, 24 Eliv ~ oe
ra a_e_ pCEOVHTOS KOWOEHTa. FO TE jd ua uaTI
nor  B Srrconeis avac pé Dery nav T OVoIid
autem, cum Machemacico, _ Occonomico:
Propeer communem eorum medioeritarem inter
extrema. Ouippe genus Machemaricum pluls
nan res Deopoginis ro re oineroumor perext nai losico: Occonomicum item parricipat, cum
58ndms nara io idicormor nat LoyVor,
Nat TB NONLTIKS NOTC YO P HOINCOVINO nat deXL
nor to Te ZECOIATIKOV. oumet XC05 nat r
NaTA I EvaQOVtON avEod XaI pANONOTHEI nat T
Nara ro VLaFoviNor PrspoOn nos ouvrovte; Weo5
ExaEpOr aurcor Darcpor ruodvor cos n pcon, coees
per 2 Weco nabarocvor, o r D)a rascor ehi-
rep6. oeds de rlio virus rcov rcEpbON acV,
2c0 2)0 Haocor Bapire 
maticum demum, cum Fnarmonio quodammodo
conjunctum est, remissione ee mollicie; cum
Diaronico vero, convertione acque intentione.
et, cum eorum urroris collatum, tic reliquum:
quemadmodum Mele, ad Proltativatoneton,
bolaon, Dia Palort Elariol.
ee magnicudinis similicudinem: Chromaticum
mum vertatur, cum in Physico, cum in Theo-
Echico quidem, quantum ad condirionem prira-
cam, acque lubordinatam; cum Politico vero,
quantum aa COMIHMIOMCMI C TCGMHCM: CMIIO.
est Dia Palon acutior sonus; ad Neten hyper-
TIcos aei 3 ipuoouus ucraebonai coi-
naot rais adeanai ess luxcor
METBONCS.
RegHoS d au Dapod ra
ev 2015 ovsMuao XaTa CFV FoVSS pE
rabonas, E rav L uxcor 214 Tas BICo
rinas Euos pera boNats. Ses qd et enet
VaIS, rOSPEVCV FCOV CoV TCV aUEWV, Zver V
Ei so pEN O CraMagi rapa ro cSV toS
Si cor noierras rlo Erepzdar 2)∞ Po285 Eiras na
ras EDeEnS nar occonds napobave d’eramazus
XTCONaV F BICOTINaIS paCoNaS, Ta auro edn
scr Luxincor Had eoccor reErerai Xcos eni p)9
ycozas  arovoiss. ouvex va, 501s ndeor T
NaTA KaICSS NONtTCICOV, EA TaS WCGS DOpCOTEpa
avreis varaesaods. Onotor ovpbaivet nat WEi raE
ropeodeoras B avras, pr Dappio Copercor noM aNIS
FCOV VouCoV C95 7a5 oinetas F HaTEXBOCS ZVX C5
Duomodo Concentus mutationes
assimilantur animarum muta-
tionibus pro diverso rerum
statu.
CTmiliter, eas quae sune in Systematis, mura-
tiones secundum Tonos, accommodemus
animarum murationibus pro diverla vitae con-
dicione. Nlam, prour in illis, recentis generi
bus cisdem, Fic in cancu variario, eo quod loci
quibus tiune sint efficacia difterentes, e con
FinuOS ConTucrOlque admittanE cranLIENS: Simi
liter irem, in humanae vitae mutationibus, ex-
dem dispolicionum animarum species, propen
dent quodammodo ad inltimuta distimilia; in-
ductae quasi, a cirium moribus cempori accom
modaris, in conditiones ipsis congruas. Ouod
ipsum ctiam in lexum lacionibus accidit; cum
trantmutentur Expe leres, in eas administra
tionum Formas qux rebus subinde orris con-
reniant. Ouemadmodum ipitur pacaex tem
porum condiriones, cirium animas ad sedatio.
Araudooias. Kadarep Er ai per eipleomat nara rem et aequiorem temperiem inclinane; belli
5uo5. Em x cades ceor nat Suemesceor reersor colae contra, ad ferociorem e magis contu-
ras rcer nonr L opercor LuX_S ai de noneumai meliotam: item, inopia, et eorum qua Opus
suarrir, esi so Dearuripor xas nara Ppornrinc
TEpOV NOs NW ai pev Erdeto) Xa  aves rCr
Shrmdetcor, Eri ro n ScoD POVNCEEPOV Na ptNeON-
vereeor at de er eora nat Erso, S
ENDDECNOTEPOV n aNONaGOTEpOV nam TCv ccoV
araNegr ZOV aVZOV reir, nat naZa rs er
sune indigentia, ad trusalicatem de partimo
niam; rerum aucem copia e atuentia, ad
liberalitatem et luxuriam: atque in aliis s.
militer: Ad eundem modum, etiam in mu-
rationibus harmonicis; eadem magnitudo, in
tonis acurioribus, ad exeltaciorem temperiem
apporia pera bonas, 20 avEo ercs, et per ros d vrepois  FOVOIS, NEe C5 Zo degeprimio
incli.
PCF. nona. CAP. 7. aGL. - oope. b AB. - on. c. VF. Eamari. d VOF. Euthazas. e V. moia. fCKVF
ocuirno dva 7oic idcor. B AB. decA abtah. B _ B. oto portona ipor = . d. X D. dect rirois

## Folio 138 — 867984570:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
melinat; i srarioribus, da LebrelLIOreM: TBOV CV ) FoIS BCPOTEPOIS, CCS X LNaTAEAN
quippe Acucluou i socto, Cit idgIS coaccirum.
Crarius, masis relaxacirum: OE hic, merico
mect Consus Gut etrea Dori  hcclocit.
bus et secatis micuris consetatu, deltores
vero, qui ellea Mixolydium, commottosibus 
eHficacioribus, grariores aurem, qui cuca l.
Dodorium, rettoribus s LeMobus. Ouip.
De iptis melodix efficaciis, eridencer afticiuneur
anima nostrae; aenoscentes quasr cognationem
quandam in sux consticurionis rationibus; mo-
cuumque impressiones suscipiences qui sint ipsis
cancuum, propriis affectionibus accommodari:
uc nunc ad lacicias es lui dilatationes inciten.
tur; nunc, ad miserationes es contractiones
Tui: nusse utidem qualt al flaredinem et 10.
Porem compolica;  Comlala alsu l-
rucorpor en u x idv chvrceer, et 2015 6d07 e15,
m ocVTaNNNESTEPOV + dE BapVTECOV, XO NCSM
TeBOV ed5  re CinercS narrav)a cV pd pee5
20185, nG Wet  dcdetV,  96 Cad F ME
reiais C nadicadvas )47co7S 60V) ihy
22085,  i nara Y prZoruchor, F NEKodsaS 
OpasINCOTCCIS. PCoV) BaPVTEPSS, I, Hara1D
dcvetor, F arcidcS  VCoDEpaIS. F017e  rot CC
F Crepyeicts avres  pencodhas ovp nel  3o ijucv
orrmers ai Voxai ru oorruciar ccoce d
ZIVciox Bo)  D idhas OVSLDECOS NOYCOV, CC 2VA8-
vaei nor uenquaon 2 oineiois F X peN cor idhreO
cS eos renore p eis idoras CC 24Xvod5 à 
daj HOTE) ets oiNrSS I, OVGON_S X nOTE V N
PSada) XCo5 CC HoraenOtjut C eeda, nore) n
aa ie drexeipeodas i nore edi eis novxiar rvo
i naracoilu reexed nosc ) eis oispov Cc co-
2d rationum similicudines compolitas. AIque orapoV àMOTE BMCS S MENS aVS Z pera
hoc iplum credo exchacoram consideralte, eum CaorroS, C ras LuxaS ehaovo5,  rs ex
Tualerse, ut primo mane exluleitati ancequam ~ quovrHTOS X Neycor ouVIaS Na DEodS.
inritemus.
Orip ojua) n Y AVDayOCRV NATaVEVONHeTa aBat
vEv, eqa Eco X) aVaScrTaS, HC V opEa) at 
VO ercercias, usons ed n puencodtas eco-
7185. ONcos, ∞ dso D degEooccs Y uxvcr vEi
245 Luxas raCXdES, WegReNes naraSa
ou cinme un nai reasnla reraydulee pesaba
NoV, EvapOVS avras nai ooPCorBS, Dit raS
= ijusenoras neaECS,  go a n. Aone dE
por i ∞ C6V des5 p pSonS OS Srmanda
i pcdcodhas, eiov opercor E. CC aoncov, n Fcdr ai-
WW7tANCNV TCIYCVCOV, EUIDaIVeN, om pE REaOTHTOS
EVSS ExanSC avV WOASa TCV CVXCdV.
Cap. 8.
CL AVDTLPTOLEMAL
perselactae; nunc item ad quielem a eem
consporicam inclinata; nune, ad altrum ee Fu-
rorem: acque alias aliter, tum cancu ipso mu
tato, rum animam excitante, in dilpolitiones
actionem aliquam auspicarentur, mulica ute
renur, e blando cantu: quo, ea quae ab ex.
cirarsode a fomno animas occupet perturba
rio, in lcalu lincerum et mancuec otu
nem plius conversa, bene compositas de ad
conprutam temperiem redactas ammas, ad dI.
urnas operationes paratas praeltet. Juin e
nil videtur, hoc iptum, nimirum deos ip.
10s cum mulica quadam ee melodia invocart
Tolitos, (ut puca hymnis, ee cibiis, aut eriso-
nis Agypciis,) id indicare, quod los albre
ces noltras cum benigna clementia audiendas
C A P. VIII.
De sm PerCc  TIEeL D OLOIVTOS B TENCIS OVEHULaTDE
tis, es Zodiaci circuli.
n 3 218. Ueoror 7 (codicev neXN8.
ue dicam) reperta TunC, OMIIOaMCa  CON
2 edi Sr reor avdeconivar Luxar ceis
nopcosuverincicvods, 29. FSxcor iuiV
reroetooaer  oW Endd HEB, ocVENeVE ci
Conanix, secundum primarias Animarum par. TEiV, eipé yoar eit pdis  qpocoict (C oop pcortat
res ordinaca: Concinnitatum vero species, se. Teray diay nara ra necura p’en Fr L uxcr
cundum species Vircurum: disterentixe item, qua at de TCoV EUVENC IdEaI NaTC E9Gi d es ZioV
Genera Perrachordorum spectane, respondent apercor ai de vei ra Dn riov rereaxood co
ipsis, pro Dienicace ee Maenicudine, Generibus Na Poegi roisnara aEjar  uirchos Qucor ridt
decrcov
Smanarum igitur animarum, cum con.
a Cenu hatiohico, congruencia, hactenus
ob oculos politxe funto: Ouippe, (summarim
IV. naraessosaNr. m R. ocuranncorepor, contentius. n C10. 5. o C. C, reliquis decA; retineo camen
quia sic in caereris clautulis. P CF. deest clautula r35y =- vaZESipaS. q AB. oincicos. r GI. -- vaS. (Cfi, van
Gl. coeer. v GIVO. div. F. ngera rotios. X VL. . b183.    L. 8. i 1. Balic 0r 5. b O10. eo gantaso
OIO. nar
FAnTOI

## Folio 139 — 867984570:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 130 lines, status machine
Lidt
H
5
50
1005
CeV N
C ap. 8.
apercor at dE NaZO CSV 1VSS t Ba 25
FCOV  SCoV CD F BICONNOS WCaVEO WDaMa
E A R M O N ICO R CI M LIB. III.
Nspdas 11785 i cdi ns ipeiv  esce rcov epod co
NOIn HADTCOV, n od Copet n de nS idha nab
EHaSOV EcV e oS Nauarcor necon de i
recorn noi nonn a apXerdE msOS
Hecoror edi roiruo avro, 5, en 2)aSquan Nt
vnod porn at CdD OS AEpaIVEda Xat TaC
rcor SCavicor S, p  Sb a MOICONNC
D Sorh pberaboncor W DanONSXo aurn.da
bavisnos HCo5 ∞ coCCOV. En Nat ∞
Fas  TCV aIdECNCV DEIOdSS CYKVKNISS JE NoaZ
civas xat seaai nat TaS Icor appovinc
OvcnaFC DTOK C (453 Opots E∞ V. E. nd HBE
n ido TaTIS nat TaOrS rcV PSo En cudcta
ar coarce donoin weener n de duvouts, n
∞ Xcos Exe WeOS àASS, OEp eEW ider auxcor
nECGIVET rE Na ovyRNcie) WoCoS paV na 
avrtin eiodor, KaTO,   EYNNIS KoEc
Regor arE dn. 600d pc oE erda O
zuouerns deXn5 Déos depover, d CoV EDeEn
3On85, aMOTE ICOS pELANapISBVOMEVS. LaV
VSV 23  a pcocoV ZCOVCCodCV NoXNOV repco
r noyc, aute creeor rcor lonpce rcor onpeicor
Nat, conEP aVA TNCDaS, EDaCn rio dis 39
HaSCV ZENetcO ouSquan XaT loa pvn x per o
TunTor TCor tonuEC ErcoV VOIT t KaTO d pe
TS dE TETPUEVS, ~ pIEV erEPOV TEV HECQT COV Vd
ra Y Wegonapibarovor, ∞  dE erpoy nara 
scor cis ninner nalanauras, rn duvepcr, no
ouvartas P rbo a TC WoC9S aICaV-
perco, cov d0 d07 (85 ercoon chapereod pev)
∞ EONCIGOV D10orn cd ∞∞ F05 aMaci OTt TEZ
rilcucum: mutationes denique secundum l0
nosu mutacis afectibus qui pro HIIanX VIca
circumstanciis contingunt. Cum vero reliquum
Sic, ue ostendatur, Coelestium item corporum hy-
vocheles, secundum rationes harmonicas, con-
Fectas else: tractationis ejus Pars altera, exit,
omnium communis, Calcem plurimorum; altera,
Tingularium particulatim Cumprorum: prior au
tem, ea quae prior est et communis; unde ita-
que principium Faciemus. Primum igitur, hoc
iplum, quod moru solo dialtematico, seu pe
locorum intervalla, cum loni perticiantur, Eun
caleltium corporum laciones, (nulla inde con
sequente mutatione quae alceret subltantiam,
contirmat quadantenus quod est proposicum.
Deinde; quod caelestium rerolutiones LnE Cir-
culares omnes, de ordinatxe; d limiliter item
se habeant harmonicorum Cystemarum rClLIEU-
tiones. Onomam, veue Conorum ordo e ten
Eio, secundum lineam rectam procedere ridea
TUT; Pocestas tamen, eorumque ad invicem ha-
bicudo, (quod iplorum proprium cst,) termi-
natur ee concluditur uno codemque circuitu,
ad modum motus circularis: cum neque HIC
ex nacura quidem, ullum est principium; sed
ex insticuro Tolummodo; alias alibi, per loca
continue lequencia, varie sumptum. Siquis igi
cur, qui est per media Signa, circulum (z0dia
cum,) in alcero punctorum aeguinoctialium (ra
tione secuerit, a qua explicatione sacla
cundem acconocare (d
Syltemaci perfecto Difdia palon: punctorum
aequinoetialium, id quidem quod non est sectum,
ad Melen congruet; ejus aurem quod sectum
35. AO1 S dE erros d DsHa) Nat FaS FCV
aurtio ev rn   ot 6pso Corcb. ZWV15a). 8
∞ CVnogoV Y ciequErS L 20 D4 bONnS, Xat 24 2
XaTa Y HVINOV 5CDD, 2015 8751 8 39 X aSCOV dA
ded tuot ae nd diconaor  nos. et udi
EIEXE , 8 OAB KVKAS NEOS Y ALIKVXNICV nat
)GErebV, CHEP ESW apXN D B QAaToS 10021
estu extremum alterum ad Prollambanomenon,
alterum ad Neten hyperbolon: Sin, iptum
Dif dia pason, in circulum inflexerit (vorclta-
te,) _Necen hyperboraon CuM LTOITaIABAHO.
meno connectens, duos lonos in unum redese-
EIE; erit haec unio ex diaMCITO UE DatCE OPDO.
Cia ipsi Mese; ericque ad eam in Unisonantia
Dia paton. Contirmatur autem haec compara-
cionis dicta cum racione contormitas, quod Ia-
metrali in circulo potitioni similia contingant,
eis qux jam oltensa lunc in Dia pason: Quip
De cum, inibi continetur, torius circuli ad le-
micirculum racio dupla; cum plurimum in hac,
Deae aliis in circuls rectis, aequalitaris: tum que
niam, in circulo, linea Diameter Cola Per cen-
trum necellario transir; unde principium ha-
becur aequalitaris in schemare: cum quoniam
quae aliter utcunque ducantur reetae, utut pel
pheriam toram ul aseures Gllotcunque partes
W7TOs FCoV L EGONaICOV. FaV  XE ∞ di5 3)a n
rotaun cuva n dnnoron i peEo éscs de neoS
ra Dgconnora ovpiBEbnNE n caprreuu
NVXNS XFS evreS porco aro Mer is
vidunt; ab clalclel, Ell adeam iplam, CUI
De  Osebat. Onde elt, quod
705 vas on ai per ancos chazosdvai  nar rles
e Deeccar oxleo eis iochaspeson Y oovouis
diremerine, non tamen ee Tocam aream. sic di
sut
an 8 nut s S dov n de 3) auErS 
nat avte ut tud e peberaer quoicos eder  oi
unc.V: -- pbirs. e GIO. isi. fCKOVF
KOV
perae SoNnS.
r e NS.
rOI. deest r
ucr. e. huois aliguories occurric i
95.
5C
d C. B V. rerspdvas
l. 3. PMalim, rt
i GI. woezoddr. L OTC
nslu  repooncijcor, quippe hanc innui
CKOVF. rn a alauires reliqui in aquirea
Od recinco quia 2sa
nribus. + Sic CKV. reliquis desum ro ee 
V. bo
b (+L. OEEnd

## Folio 140 — 867984570:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CL AVDTI PTOLE M A Y
id D. 9.
qui, in Zoudco, ex diamerro sune acterismi nara W) auErEOV Tcr asÉc 2 e rod Ecochains
CxTeTIS, (conjuncs viribus) COODeranEuE: SI
aquarsuo Erepat grerr rcot a
Ncor coe ep not rcv DD on cor oi OISNTES nEOS
à M 7d85 ∞ Na Xaocov.
14C
Paton.
(seu consicurationes stellarum) plurimum, pea
cur e Ponorum illi qui invicem Faciunt Dia
A P. IX.
Duomodo qua in Llutnanacon
centit sano cnjona e Disso
na sumcdet se iddi e oilo
in Zoaraco.
Dorro; quemadmodum Cantuum Contonan-
ciae ad lectionem in QuaTUOF PaxLES CON-
Tiltune; (nec ultra procedunt:) eo quod earum
maxima, quae est Dis dia pason, quadruplum
habeat majus minoris; minima aurem, quae est
Dia cellaron, majus taciar quarta lui parre (
Perare minus: Ad cundem modum, cas quae
in Zodiaco considerantur Rationes contonas at-
que etticaces (Aspectus dictos) absolvune cir-
culi diritiones in quatuor usque parces. Ouip.
De si exponamus circulum AB; cumque, ab
eodem ejus puncto aliquo, ut d, diridamus
primum in duo aequalia, recta nimirum AB:
deinde in eria, recta AC; tum in GuaLUIOE, rC
Eta AD; demum in sex, recta CB: Facier, AB
peripheria, llacionem diametralem; A D, qua
drangulam; AC, criangulam; acque C B, Tex-
angulam. Peripheriarum icem (ab codem pun-
Ato, nimirum A, Tumptarum) rationes, conti.
nebine, cum Unilonorum rationes, et Conto-
norum, cum ec Fonicam. Quod videre erit,
si circulum supponamus parrium 12, ( quippe
qui primus elt numerus qui parces habeac Di.
midiam, e Terciam, _ Onaream.) Erit enim
AB D peripheria, partium carundem d; e
ABC, parcium 8: icemque AB emicirculuS,
parcium 6; ec A DC. peripheria, Parrium 4.
e AD, Parcium 3. Oux quidem segmenta,
rationem duplam (quae est primi Oniloni, leu
Dia Palon,) extribebune cribus modis; nempe
JIcoS ra B ip ppe dopsone
NEXe+ D eis TaC ronS isaV), D4
∞ dui  id pEZtSyo C dis X)4 S cov
tore aco C Ex du Y pet C ova. 3 en a Do , 
 EMaXISm naI 319. ZO CpCOV Y pr et CCVO OLCN TC
TETaBTCO EaVTB AEPet 2 W EpEX OV (∞ 8 En a T C 6 2
avroY TGONOV, Xy 245 ev 2C) CCoH)CNCO Nosravevon-
advas ooDCVBS (C dPaSMAS 50045, ar(BOWV,
oi pezes 7 cis roaCq _ nuxAS qeouot. Lat
ed exdcucda XuxNoV F a B, n, dhencopdis av ob
dero  aurs oqueis, eior  à, cis pdi duoou
Tn àB eis) rela ioa, in a Y cs) oa
1oci, En a d. eis 3 eE 10a, rn BY B. n id aB
E Depcra nomod rlu Z)auerer sao n de a d,
o oraYcVOV n de 0. Y. Eus reircovor n de
YB, rl et aycover CC WEeEXon oi Négot Tcov do
3 avrs onueis, 2SrSt nNW S a, napBavoco
EoE DEPCICV, 785 TE rcov ouo Dcorcor, nat CoV FCdV
OvsDcorcer, i Ert Y roViCjeV 1os EEEGCI ONOTCV,
20derdiios n = ninnor Fumuarcor 1β, 318 x
TSCoroV eivas 2 aC, D NOV TBTOV TCOV i p10V 3 281 -
TOV (C TETAPTOV EXOVZCV pEC . Escy qd L aOECOV
n pdi a (3d E Depera, d. i de a BY Et DE
ectae H _ N ∞ edi M aB HLINVKN1OV, 5
de  dy e Depet d in de a d Depe
Y.  Kaei moi3d ree Tumposrae, Y pdi dconaorer Ne-
tocius circuli partes 12, ad semieireuli Partes ZWV,  8 NSCOTS FCV ojo DCNCOV, 78τ15t 78 3)9.
6: item peripheria ABC partes 8, ad peri
pheria AC parres 4; icem peripheria ACB
parces 6, ad peripheria AD partes 3: Ratio.
nem aurem Sesguialteram (quae est majoris pri
mariarum Contonanciarum, nimirum Din Dente,)
AaDCOV, ~BIZ105 Z_ Z F8 ONS NVKNS +B, 20C95
ra 5 T8 HLLIUKN1S _ 2a ~ P a BY E, DEperaS
n, reos 2a d D ∞. Y 1, 2a 5 d a Y B, rEoS
ra Y 8 a d. Tor 2 de ipetoxcor Nezor, 8 peieo-
V(G) TCIY ZECOTCOV OVIDCOVICOV, 287E5I ~ D)g HEVTE,
He X1V
cale.
aDCV pt Cet 106G eV Tlet
(ANV) na deore ai Z pencor oupcortat
a Cl. decst ini. b GI, oporor . -, C a P. 9. a O. dech n. b CV. p. reliquis decst; retInCO LAMEM PTOPIeE
3 sequens. cV. ext. OI. deest egir  puciEora. d V. decst r. F. ro e OIO. io. f AB. rCDCCLIDE ioa quae fo-
rent ioa rn aB, ipsi AB aequalia, (pura peripheriae AB;) Derperam, credo, pro ipsa AB, nimirum recta secante
SCVF. B7. Forre tamen haec rora clausula (eis) iE ioa, in 7B,) melius abesset, (adeoque quxe mox leqyi-
Tur, n 3 7B, F Eazo) quippe pr recta, non est ab eodem a puncto ducta: (ue Tutius dicetur ad NOTaS X, 7
an b, lequences:) Procedicquo sectio in plures quam quatuOr ParteS. B AB. 3. I K. r. V. Y. L C VF. +
avras. AB. decA mn. in Gl. ay. n GI. Scholium act S B. B. hOC ell, CB, partuum 2, acide, CD,
ucu. V. 2 cestrer. P CF. ar. 4 61. ol. bis.

## Folio 141 — 867984570:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
a p. 9
CeVa
0vp
aet
1e1
rectas
C. aP. 9.
AICNW 281ZC3 Ia B 1 BO LDKNS 1(, NEOS Ta
n D a BY oe Deeetasi n
DEpetaS, OS 3a 5 ∞ a 
EE Depet, 5O5 ra d D a  T0V 2 de dere1
20V, D EA a HOV O TCOV AECOZCOV BVUDCBICOV, T87251
DX)a FESaEcOV, Nara ra abTC 581XC5 Ta  mirum Dia cettaron,) similiter cribus modis; ni
75 ONS KVXAS +B, NEOS
20 d ∞ a (8 BEIDE
pciaes CC X0 n ∞ a β
Et DEpeta, n805 Y0,5 
a B. nai ra d D a 7
Et DEpeta, pOS T 
F a d. En de nat Y idio
relconaoror negoo, ~ N
4SCoV Xat Z)a HEVTE OVp
Dcortas, noino+ = dixco5
T_ Z F8 oNX NXNS 1B.
7p05 50 d D a Y co Et
Depetaes V. 2 nat Ta d d
aBd EDCEIa, XeoS
7a Y ∞ ad. FoV dE 
reaconaoror, 28 dis 319
Cev ouo DCoVS, 2 pOVa XCOS. Ta τ8 oNS VoN
1β, Xp05 Ta  D a d E DCetaS . FoV de a
n Xp05 Ta Y, 8 2)9. Xaocor nar 29 TNS aC
OopDCoVIaS, pOVaZCd5 Ta n _ a B Y ncC DC
pet as, 7 (05 Fa Y ~  d. T0V Ede Eoydoor, 28
EorS, nbN poraXS 2a d ~ a Bd me DE
eetaes, Xpo5 Ted H ryS  a BY ios Exson at TcoV
 Dancqudcor ae Ducor, et rn varaze a D, X
Dopaet. FCSOITO N av CC, en TIV aTIV, e
ad XIa NEVTE TCOV HBCOTCOV OVpIDCVIIOV, NaTO
rlo retYcovor suon n de X)_ FOSCpCOV, NaFa
riv 72 CycoVOV na d LC, naTa x dcodena
ryure eV. A Nat o p XUKAO, Xe05 x à β
pLIVHNIV, NoIEt da NaoOr Regov 2870 dE 7 p05
ElO _ V, 28 ZORYCOVS HEC DEPCICV, OIE r uio-
Nor aorn dE xpos T a d, 28 TTEaYIOVS 
expcectar, t Siireicor rcoceoxn 6 s aurcor
in lesece
FT A R M ONTCORDM TIB. HII
SD
aBdcEt
nai ra 5 D a s
T4
tribus icidem modis; nempe, cocins Circuli par-
tCs T2, ad peripheriae ABC Parces 8; item peri
Pherix ABD partes 9, ad peripheria AB partes
6; item peripheria AB Partes 6, ad peripheria
AC. partes quatuor: Selquiterciam vero, (qua
est minoris primariarum Consonanciarum, ni
mirum, tocius circuli par-
res 12, ad peripheriae ABI
partes 9; item peripheriae
ABC. Partes B, ad periphe-
Fix AB semicirculi partes
6; irem peripherix AC
partes 4, 2d peripheria
AD Partes 3: Rationem
vero Triplam, (quae cl
Consonantix. D.a- Palon
_ dia pente,) duotus i
dis; nemoe, tocius circit
li parces 12, ad periphe.
XIX AC partes 4; IFCM
Peripheria ABD partes
9, ad PeriphCFIX AD Par
res 3: Guadruplam velc
rationeM (qua CIL OMI.
Foni . dia Paton) unico modo; nimirum, 10
eius circuli parres F2, ad peripherix AD partes
3: Racionem vero octonarii ad cernarium (quae
est Contonancix Dia palon et Dia- telTaron) mo-
do unieo; nimirum, peripheria ABC PaFtCS S.
ad peripherix AD ParteS 3; Racionem deni-
que Selgnioctaram (quae est Foni) modo ici-
dem unico; nimirum, peripheria ABD partes
O, ad Peripheriae ABC. partes B: ProuE le ha-
bene numerorum in descriptione extribitorum
Differentia. Disponi autem ex eis poterit, (ex
primariis contonanciis) Dia Dente, in Catione
triangula; ec Dia restaron, in Patione quadran
sula; item Fovus, in duodecansula. Ouip
De circulus, ad AB semicirculum, Facie ratio-
nem duplam: hic autem, ad AC crigoni pe.
ripheriam, lacie rationem selquialteram: haec
autem, ad AD peripheriam cecrazoni, ravio
nem selquicertiam: hatsC AMICTCHIa (PrO
V apios
F. n 5. Male. W. GLC). additTnros S jumornis, non male; led ex lcnolio, credo.
ecum irreplic; quia reliquis codicibus abest; _c, quia in praecedence clausuta (ubi cadtem crat Falto inse.
rendi; nedum porior, quoniam ea prior est,) non habetur. _ C l. (ec O. ad marxinem) reixos tribus modis
propter noram sequentem. y CI. (_x in O. ad marsinem, quali ex L.) hic interieur C rà 5 S numondis e
a B ris Y B cderpepetas, item semicirculi partes 6, ad veripheriae CB partes 2: quod quidem verum est (dt
proprer hanc insertionem, modo dicebatur recxus tribus modis, pro sixas duobus, quod est in reliquis codici
buS:) Sed in religuis deest; e quidem merieo; quoniam hie agieur de eis arcubus qui hune rectis ab eodem
A puncto ductis: quo non pertireit C B recta. Idem incellise de mox dicendis ad notam a ex b. Z CF. decst
eDepcias. a GI. (eE O. ad maroinem) sigos duobus modis, proprer notam sequentem. b G1
(e O. etiam in cextU) hie inseritur, ny ra n d a B y ae poas, coees ra B d YB ades pepcias, item peripheriae ABC
partes 8, ad peripheriae CB partes 2; quod in reliquis Codic bus melius abest, ob caulam modo dictam, quia
CB non pertingit ad A. ec quidem, li haec inserenda esenE, uc ad notas n e u; similicer inserendum eset
oro ratione Dupla, Peripheriae AC partes 4 ad peripheriae CB partes 2; e peripheriae CB partes 2, ad peri
Pheriae DC partem L: quae itaque quinque modis extribenda diceretur: item, pre Selouialiera, peripheriae A2
ad peripheriae CB partes 2; Quee itague quaruor modis exhibenda diceretur: O. in _, pro tripla
dicendumm porro eHet; AD partes 3 ad DC partem Y; (quae itaque, non trifariam, sed quadrisariam
es
hibenda diceretur:) Trem, pro quadrupla; AC parses 4, ad DC partem 1: (quae itaque extribenda dicetetu
non bisariam, sed trifariam:) Frso, vel haec iridem inserenda erant, vel illa omitrenda
Y. C CVF. n n, _ deest C P
1X
dens.
V. ro. C. e iucrot. lzor.
B AB.
rV. a. CCodd. omnes tabent d a B, pro quo subsituo a Pd: pon quod haec sit alia quanritas, sed quod
C10. d. dC
sc ab eodem a puncto.
utde
b eto

## Folio 142 — 867984570:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
4
CLAADIIPTOLEMAI
dP. 9.
ves
Dia PaTon.
B
ABD:
CB
:
Dia. pato.
dia telaro
AB
AC
Bla Dence
ABC:
Va clTarom
Dia. pale
_ dIa. DenE
AC
AV
De
DiI. ala paTOn
(55
ves
oeg
q HEVTE
oe95
oC95
ves
1ro dle naoco
 NErE
35
toe
des
oede
20e35
ABC
AD
DCi::
Earpcor
litli
 LL
dego
Al.
abe
Fonus
V apio5.
8 rp.
Aries.
Taurus.
H AstuoI. Cemini.
69 nopuire. CanCET.
St REcor.
Lco.
ne mepdiie. Vireo.
o2 2vybs.
Libra.
m oabemer. ScorpiuS.
+3 70EbT15.
Sagirtarius.
i airbnepeos. CaprICOrnUS.
ii esporee. AquariuS.
H ix ducs. PiICCS.
uinne B aB7 a. 1B 22
dicibus tora Pabella deest.
non incesrum circulum delignare. sed solummodo (qui mox sequitur) arcum abd. 2 LB. abod. V. apro.
 Deest in omnibus n ad y. sed omnino supplendum est. I CV. decst ro (_ similicer in sequencibus,) AB
m V. aBa. OIO. aBr. n GTOV. ard. 0OIOV. adr. AB. aer. P OL. aBrn. V. abro
ABGIO. adB. r V. aB. CCV. aerd. EV. ad. n CV. enoydo. AB. Y enordbon (NCIADC, PrOpTeY noui quod
trabetur in vercice, adeoque hic incelligendum est,) CIO. n inordior c80 pocius substituo roie, ut hic citulus
sic reliquis contormis, ipsique cextui.
nAsteriseis nOtata, (in his tabellis) codicibus omnibus ablune; (nec male, propter dicta ad NTOtaS B. H.
Y an b; quia nec YB nec dy. ducuntur d puncto a; licet rectis inde ductis intercipianeur:) repono tatet
quid n yeB habetur in textu (nescio quam bene) codicum omnium; cademque est racio sequentis n dy a
item aB coegs W _ asY roeis yB, in eodicum aliquibus (VE aNCC HOTaTum,) eademque est ratio de reliquis
nemDe aY WeeS YB, _ ad coees gB, ex yβ woeis dy. e ad Wdeos dy. e an weis dr: ue vel paricer apponenda videan
cur haec omma, vel pariter delenda. Reliqua, passim deprarata, ex analosia relticuimus. In quibusdam Co-
1
eo D)e naocor nOC.
n
ret
eoe
ens
a5 d
ad Exte

## Folio 143 — 867984570:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
1No
rCP
Cap. 9. IL A R HAOAICiOROM LIB. III.
143
Est, nat narO F LvoV, n Y d EpDepa dcodE Tono nimirum) est CD peripheria, circulI
NaSQOETON HEPIEX SO~ T8 NIKNS nat, = naF et
NOTa NogoV, a 29 dWodEKO, NVEPH Y TcoV Q codicoV N
XNOV ocCVESHOBSO i DVoIS on i ∞ dis X)a m
SCeV SENCtV ousqa dudena torcov eYgta, 107
20VIC)OV EDOpE TC DcodENaTCO S NVHNS. OaU
parcem continens duodecimam. Bona icague
cum ratione, natura, circulum Zodiacum, par.
tium duodecim constituit: ex quoniam Syste.
ma pertectum, Difdia paton, ese conorum duo.
decim (proxime;) circuli parti duodecimae ap
tarie conum. Mirum autem, quae una parre
pcoicos) nai, ra edi di eros dcdenarquoeis duodecima, in Zodiaco, distane, (Contona qui-
orjueto  eo rus ScoXanco, ouPcra pd Con es, dem non elte, Sed) ex Concinnorum genere:
aM O pEVOV EY FE FCV EMLNENcor ver 
21
erre deodenarquoe icor, ZSVaroV, et re Y Cn
MENCOV aocndera ZE Y _ NaN SiVa nay eVTa Y
duvac. AI es d rs uoudvas duo
CONETA VerO, quae quinis distant parcibus, ex
genere Inconcinnorum; qua quidem de dicun-
tur ee sunt (quoad poceltatem) Inconjuncta.
Ouoniam ad peripherias binas quae d recta tiune
circuli parrem duodecimam subrendente, cireu-
e DEpea, o ~  dodenarquee por Lrrsons lus rationes Facit, ut F2 ad E, aut ad FF; qua-
codctas, noiei neY_S =o nXC 56V = FC TB rum uraque est a Consonis aliena; Led non
eo5 F a, n Y 1a 2 edi oouDcorco aMo item, d Concinnis: Ad factas aurem periphe.
reiBS ovras, YC de EIENcON GonEN neos d
ras gropdisas duo E. Depetas en D ra nevra
dcodenaquopia VSonS cv Detas, OV 7C
7805 Ta E, n    _, F ovDcorCOV, na) TC
EpOPIEACOV a MOrEISS ovras. Xe X pen Suopiov
rias a recta subcendente parres quinque duo-
decimas, rationes facit circulus, ut +2 2d 5,
aUC ad 7; quae cum a Contonis, tum a Con-
cinnis, sune alienx; Cum neUErA (E vel FU
perparticularis, vel mulcipla; neque ex uIIIs,
quiae ContOnAnEIS apta LnC, compotita. Su
n naCNCOTON EKOTEPOr Cvaj, nTE oceo Ex muntur aurem ab omnibus punctis ad cireuli
rvcor oinetcor sope Dcortas. Aronapbare N Er partes duodecimas (. sive duodecim sienorum 20.
nEoS nor 7015 EoS 2a 7 Scodena diaci initia) apposucis; Pecrasonorum quidem
quoC icOV S XVXNS oqueicor aycorco d eidn
Teia pova, 2015  2 a aeco oopcorras on
pibua TerYcorcor de, a pova, 2015 5 29
Species duntaxat tres; totidem nempe quor
t
Tunt species consonantix Dia Tellaron: Trigo-
ROTUM verO, Quatuor; quor sunt species con
Tonantia Dia pence: quia Colis his, ex conso.
HEves oopDcorices ioup. Dua 8 ∞ i povass ra naMtIO COnTInSIE POtS este.
ais r ooupcorior b aoru derois eivas orpl equevas.
Teircora C
Ouaruor Priangula.
Tersaycova reles
Tria GUactatE Ula.
x V. nodingra. y COV. decst C. Z CF. deest o minno. a CF. p 3. S Cu i an quali a PrO
Duncto eHet, non PrO nuMerO. CGIO. s. d GTO. ny - -. e CV. woees  fCO. Tsimuoetor.  Ouippe
reliquae omnes consonantiae sunc ex aliis compolita; puIa Z = 3 x 3; _ B = Z YZ; d  = EX3; _ Z = 7x7.

## Folio 144 — 867984570:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
L AVDII
PTOL F. M Ai
. 20.
Duod Stellarum motui in Longi. On in naeru unnos nnd es ase
tudinem, assimilatur, conti-
nuus in Sonis motus.
F mou iraque circulari quae contideran.
da crane, in uraque harmonia, (sonorum
nimirum e caetorum;) ee quae, communi urris
que appellatione, tigura Consona Dillonaque
vocantur; hactenus detinita Funto. DC Cis pro-
rime dispiciendum erit; qua primas Caelestium
mocuum difterentias (seu species) Spectant. Ouo-
rum quidem cum ereS LINE species; altera, PFOT-
Cum de recrortum, sire in Longicudinem, qua
ab ortu in occalum, vel contra, curtus ablol-
vune; altera, in humilius aut lublimius, tive
in Alticudinem, qua nunc à terra remociores,
nunc propiores, mocus perticiunt; alcera, in
obliquum, live in Lacicudinem, qua nunC PIO.
Dius ad Sepcencrionem, nunc ad Meridiem pro-
Dius, cranlicus continsit teri: Primam quidem
Speciem, qua est secundum Pongicudinem, recte
comparemus cum illo cranlitu qui elt a gra-
vioribus ad acutiores lOnOS, aut ab acutioribus
ad grariores: (quippe similis est, in utroque
mocuum, concinuus procettus.) Ouineriam Or.
tus acque Occalus regiones comparemus fonis
Graristimis; quae ad Meridiem lunc, (seu Me-
dium Caeli,) Acuristimis. Fultiones enim or-
riva e occidux, Apparitionum principium et
tinem concinent; illud quidem, uc ab incon-
spicuo; hunc aurem, uc ad inconspicuum: Pa-
ricerque Grarissimae centiones, principium e H
nem Vocis concinent; illud quidem, ut ex H.
lentio; hunc autem, uc ad silentium: Ouippe
quidem, Giraristimum, est vocis cranelcentia
proximum: Acucistimum vero, inde remoriAi.
mum: Onocirca qui rocem exercent, a fonis
Gravistimis cancum ordiuntur, ec, cum desiltune
in eos detinunt. Sed quae funt ad (Meridia-
num, seu) medium cali positiones, (utpore
PCeV, 20 EDCE ev ro15 d077015
EomEV.
A adi So  map avrtud rud exuinnuer ui-
 roi decoesida Nar apDOTEe_S rS ap
poviaes, i ra nOIrCS NaN SIda SVuDCoVa Z 
DaDcora T aquarcor, d  r SroV duoedio
Ta3) cei ras recuras Ala DoegS 7 SeicON KI
voccor, EEn5 Soneneor. E Tetor roiv d =STCOV
S0cV D  M réeoco noy onisco, CC nari pn-
105, nab iv, an avaroncor e duoas, 3) 
PoCaS ouVTENSrC, I TEvarOV n ~ d x -
ndverepor in vlnxorceor, _ nara Bados, nab qu
droytorceas Bi OTECGS NoISVC rS v-
ods C Ert D S r CoNaa, nai NaTa WMaTS.
nab ir dexNNCOTECS n pconqSPINTEpaS o
Cajuet Jveodat 2a5 rapod 85 Tlo K idiv pco-
us, i nara pnnos. D aps od av ei noycos
Tn eoS 285 oEVTEPB5 a coNCS n BaCVTEpSS F
Odogtor nueraba x id EDeuS ouior CsV
 EV ExaTECO Z uvoEcoV Kaj en Ta pd avaro-
Nma Ce durma uepn, F BapOTAS FdvEOI: Ta
DE RaTa TaS pcoSCanos, E VaS. Ae
d avaronixas se C durvai Paioss, rus dexli
TOEIEXSOI ZEV DaVTaOTCOV, na) ∞ TEN 9. Elu id
P 15 ex S à parss ∞2, cos cis Y à Daves
Ai De Bapra) Z 10dS, Dlis deXl NEpIE XS02 F
DcrnS, n ~ TEN O; ru  cos dro D orconi
x  cos d rs orconli on x idi Baebra
egsorarae 8 ~ Dcorys à Pariops 2d) ehvrar.
ancorurus dinE oi DLNAOKSVTES, aEXOVTCI 
pencodeir dero rur Baeurarcor doyscor, n nata
avodvOL AyYBOI Ex aurSS Ai de pcoseav
od5, dire dy ∞ NeiGOV à nEXXOC) Fcr à Par ucoV,
uX a nOn Comparentia, sive orriva, sive occiduar vara r8S e VTarBS ar rasouro D DoySS, CoNC
lonsissime ablune,) Tonis acuristimis accommo-
dentur, (qui ee ipsi plurimum dictant a Silen-
tio.) Porro, cum loci, quibus formantur vo-
ces pravistimae, intra sinc; supra vero, quibus
acuristimi; (unde centiones gravistimas, ab ili
bus proterri dicimus; acurillimas, d tempori.
bus:) Cinique humillimi quidem Ortus acque Oc.
GOV I aVTBS CAEXOITAS FyS OrONIS. FM 3, end-
DyEp ZaS _do BapOTaraS ZCV Ocercor, ot NaTC
not nolSoi 2a5 de GVraras, oi arco dis n raS
pdii BapOTaras TaS dero Ter Nazorcor Dée
pardis ras de oEvraras, dro FEr xpoT DC
cior de in randrora) udi ai avaronai  at dods
calus loci; altiltimi rero, qui ad medium cce. iiLyN ora) de ai proscarnods avry udi eiré-
li: hi quidem erItO COPaTENEUT Tonis aCU. TCS dV co abdMoro rois ourarois OdooS
exciras
CAP. 10. a R. nar. BOIO. novra. C ABOT. hic ordiuntur capur praelens; ancecedentia quippe ad Anem
preecedentis relesantur: CKVO. conra, ab antecedencibus faciune inirium hujus: quos porius act, ut
reliquis su contorme: quoniam alibi solet, praecedentium anacephalaeolis, sequentis capiris initio poni. dO
declt rSTaV. e (,. 70 nS -. O. Y NE - f ABCVF. A9Boea. C10. 19∞0eg5. S CF. decln We orces. BCVF
interitur ipuir. i C. --das. b fi deest p. YOI. deest annas n. m OTO. in naraoet. nt Gl. c inarceas
oAB. avaronai re C duouis, ortus ex occasus; COTOVF. arxronnai re ny donnui pavoes. P F. deet iis. 90. c.
r COTOVF. Perperam additur in oEvraerat. SV. naeg banoO.
COIOVF.

## Folio 145 — 867984570:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
P.
dest
CiaD. TF.
TI A R NIONTGORDM LIB
Ercivas de, 2is BapVrooIS cos re n ras pti ciltimis; illi vero, graristimis: Adeoque, qui
S 70 EoSCaa (G. XIVYOdS ZCV aGEpcr oi TunE (ab orru) vertus medium caeli sellarum
XcS F do ZCOV BaODTEOCOV ZaDECIV d X95
dEvreeqs plabaosor rcy dogcor  2a5 de
Deto TCdv pEs SC arHOECOV, ave eAW, F dito FCdV
olpripcor et rais Baeureeas.
mocus; apre relpondene illis lonorum eransi.
rionibus quae fune a centionibus srarioribus ad
aCuLIOTES; COntra vero, qui sunt a medio caeli
(versios oecasum,) eis qua sunt ab acurioribus
ad Grariores.
Llcis n nara βa Dos nnotS EsS aSE
Plev, 2015 et apuorice gucot g-
BaMMETCI.
Duomodo, qui est in Utitudinem,
Stellarum motus, Generibus in
Farmonia, comparatur.
HN) darica  Aa DopaV. nay naro C Ecundam vero moruum caelestium (speciem
B0do5, ouoicos Exzouer cvenoodo rn 2
na Spdicor Qcor apoa NVrI Z Id NW rC
id eas EEX, d T Craeporior, 3G i ZEcop
uleo, nay  Ts Zarovmlée Nexcoe odvas tu
co rCV ev 5o15 20r8 aX 1dO15 Neycor nanenn,
reCiS IdEa DcOSOTCOV, Es Te NaTa ∞ EN aXI
5OV, 3 C = XaT ∞ pEooV, 3 r nara ∞ pE
31oV . ogMEEPSIa C avraS ZE NoV Tu
deopuor At adv ZV nara 1a5 pEoaS dirosuos 
podos, coV psoBS vavror HEe C X Soa) dpo XS EY
3t   DgBaMOIT OV CinOTCOS 3015 Zecoa
nOIS ucon or Nav TTOIS aj NXavOi pEo
ra rer e axoda srSon ai) vara raS EMaXISS
XeirodS, Eaev 52 2015 B roOrOIS ditosaO 
egnONS Do, CaV Z 2015  MEPIAOTEPO15, 7015
evapuoriois enddn. sa duo Z)asuara ouvau
Porcea, 3 NOIS, noISoV Enos TOVa, HaTa ∞ No
NSpdvor rouvoV eid O. ai de nara TaS paS
L seu) difterentiam quae est in Alcicudinem,
Timiliter se habere comperiemus, atque Grene-
rum (quae dicuneur) Flarmoniam. Nam e haec
cursus (FTarmonia) cres concinet generum (DC.
cies; Fnarmoniam, Chromatieam, ee Diaconi-
cam; rationum (quae in cerrachordis Tunt)
Ouoco, inter se distinctas: Acque illa (motuum
differentia) cres species distanciarum; Mini-
mam, Mediam, e Maximam; quae e iplX, Cur-
Tuum Duocis, invicem admenTuranEuE. Ouip.
De qui TunE in mediis diltanciis CraNCEUS, (me
dios quamproxime cursus semper LeneNLCS,) re-
ete comparentur generibus Chromaticis : quo-
niam in his irem, Lichani, cerrachorda quasi
media secant. Oui aurem lune in minimis mo-
tibus, (sire quod sinc in longinquioribus a
terra diltantiis excentri id conlequatur, live
quod in ricinioribus exiereli,) seneribus Fnar.
moniis: quoniam haec, duo simul interralla re-
riguo faciunt minora; secundum quod Spistum
rocane. Ouique in moribus maximis, (sive
XnodS, Ear TC MNW 5o15 doorepois dirosuo icerum hoc consequatur eo quod sint in remo-
DDgNONSDCON, EaV TE TOIS HEpIYCIOTEpOIS, ois cioribus d terra distanciis exiercti, sive quod
3Jarormois 28 ∞ undapos. et avrois, Fa in propioribus excentri,) Diaconicis: guoniam,
duo 2)asquara 3 NoS zvecdas Edrlova, nara in his, nequaquam tiune duo simul incerrallâ
∞ naNSvO arorvor eid O. Kaj en naDoNS
∞ pd evaeuorior q0, (C F opocov o EN aX1GOS
ovNO 207X arci ∞ idd, 8 pE185 Y dE
reliquo minora; secundum quod rocane Non-
Spiltum. Ec, quia univertim, cum Genus Lnar-
monium, tum Cursium MINIuS, Concactra
Func; (illud, melodiae; BIC CCCMaLB. ) SHNE
8 FaxXS x) Harormer  B, i 2 deoucor o aucem cum cienus Diaconicum, cum Curtuum
pEz15oS, Hasaa X dE recouarme JO, Maximus, Exvansira: CenuS vero Chromati
nai Y dpoucor o pvos, Y pera EV NcoS  arpcr cum, et Curtuum Medius; incermedium quali
et cX30r rbnov.
lOCUM INtEF CXTTCMA FeMEnE.
C AP.
ECGIOVF. HeraBavess. W GI. rajs. C AP. IY. a F. eo ri. b VF. decA rlv. c Suppleo rtui, quod habeit
in reliquis membris. a V. narauers e CH. - nor f ABCOIVF. habeNE (Brater MIOreM) Nexavap BIO
quo (quia nulquam alibi occurric) resticuo -voi quod in unico O. comparet. S NCMDC, In APOGCO EXCCNEKL
Plarerarum otus cardiores quoad nos videntur, quam in ejuldem Perigeo: propter, aequalium arcuum, mi-
orem anxulum ad oculum. h In Aposeo aurem L piercli, celeriores quoad nos videntur, quam in ejuldem
Periseo: quoniam, in ApOeO, motus Lpiereli (urpore in caldem partes) superaddieur motui LXCeneri; Con-
era vero (quia in Contrarias partes) in Fpicyeli PCrIe CO. 1C1O. ar vnror. L GIO. ronvor. LMalim o, RetPC
pouucor et a
C aP.

## Folio 146 — 867984570:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
CL AVDTI PTOLE M A
a L
I
CidP. 12
Duoa stellarum motibus in Lati. On  n, TCIS n MaToS xDedo 
tudinem, concruunt, quae sunt
secundum Tonos mutationes.
JExcia denique, quae superest, caelectium
. mocuum disterentia, nimirum quae est in
Laticudinem, comparanda est elm murationi.
bus secundum Ponos. Ouoniam neque hic om
nino consequitur, propier conorum mutatio-
nem, ulla generum tranctario (seu transius de
genere in genus;) neque illic, propter transi-
cus in lacicudinem, ulla percipitur sensibilis
cursuum anomalia. Comparandus autem Cx his
erit, tonuS DOriUS, (ut qui InTET CATCTOS MC
dius est,) crantiribus secundum lacieudinem
mediis, ee quali in Aquinoctiali circulo cujul.
que sphaerae posiris: Mixolydius vero, de Hly.
b
aSEecV, erapuo  SoW, ajngr 68V
201SS UErabONaI.
AN reirlm de CC Noc T se qvicor ssvi
occor 3a Doear. Nerco) ilud nara cona
205, EDaCMIOSEOV Z XaTa 20D5 50185 EraSONCIS.
Endd irrEp, CZE evravda  dgnONSDet S nuvTCOS
oEi ra Dion perel sAcoors, X4 Tlu F ForcoV evaN
nayli d3r exei no (aNa pbdrE HS avcopa
Nia oei rous desuss aicdn. Ha TaS naTo
ToNaroS 3d 8S. W D XCNyOV de, NoV Y82OIS,
Y pdt dcoetOr LOVOV, MEOCATOV OVTCL Z NOL COV
F pEaS NaT O ∞ codaroS rapodotS, n nara F
tonpece vov cda Sp, ev exdGn T0 DaipcoV, 8 -
Podorius, (uipore Fxtremi,) ad Boream e AU. oouars: Y de perhonuchor, n Y odcopior, 1o5
strum maxime vergentibus, ec tanquam apud
Propicos considerats: Religuique gnacuor 10-
nis jam dictis incermedii, cranlicibus in paral-
lelos intermedios incidentibus, inter Tropicos
et Aquinoctialem; qui ee ipsi quatuor existunt:
ex circulorum obliquorum diritione in partes
duodecim, ad instar duodecim lignorum Z0.
are85, F BopetOTarS, I vOrICOTa TS, NaTa T85
TOmKBS coEe, vosaiS 285 dENOIT8S 
ouea ZVSS, i perao Z ciendcor, F nara
20V5 pcra ZV en 180S EMHABS, Y YE TCOM-
neor (C = S IonIEPIS, TEOSOPaS nay aurYS ouvI
cadBS rn 7 XoECV NXNCOVeS dudena  dt
diaci. Ouippe punctorum quali cropicalium péod, xara rlu aurlui aronsdiar rois  S c
utrumris, unum constituce parallelum: atque
ab horum ucroris aequaliter urrinque distancia
puncta duo, unum icidem cundemque alium:
uc omnino quinque existane, in duodenariis
diltanciis, combinationes, acque per illas, quin-
que paralleli; adeoque, una cum duobus FrO-
vicis, omnino seprem; cocidem nimirum quor
lunc Ponorum mutationes. Disponentur au-
tem qui sune Dorio acuciores TONI TrES, PrO.
pier melodiam eleraciorem, secundum eos qui
lune vertus Polum eleracum cransitus, et quali
altiros: Hloc elt, ubi polus Boreus elevatur.
qui sune ad Aretum; oppolitos rero, ubi AU
DanS dadena muoees. Ecer pdo qd oiorei re
mucor onpeicor Excrepor, eva nood  DeanXoV
OTa dE LoOV P DNDZEOS ZLZCOV E Enarepa dnnoT
duo onuera, naNV, era n Y auror cos re nerre pdi
ouvis nora TaS dudenamuoeses a: uos.
ovEvyras, (C 20V5 4 nae auEcr W DaM NS5 Nv
285 dE vaS,  Yduo reomNcoV, Ena, F X +
vcor pE (aSoNarS 10a eiDuSS. TEZOGOV) de oi ido
iEurepot (S dcoes rovs, 2)a ∞ =uErECOE SSEPOV 78
NENS5, F reoS Y V’EEqp dvor nonov napsdOS n, co5
av = dcevais TBTESW, dn 8 ud o  spdoS Y eEeruI
nod05, 2 F C g  TaS apXTBS. oS de ovenos, F
avret
CAP. 12. a AB. deest ry. B AB. C rli. cCVF. Vdd. d CVF. Br 3 nar =. e CF. rd. f Nempe; quem-
adter odum, pro Solis motu, circulur
noctialem secat circutne e
quem Solis Declinacio (seu Lacicudo ab Aquinoctiali) aestiatur:
illis est quah Aquinoctialis,) secat (in Nodis) cujulque Planetae cin
Obliquus, Zodiacus dictus; secundum
diacus, quo aestimatur eorum ab Feliprica Lacitudo: quem quidem Circulum obliguu, MOX SupDOniE, in
duodecim quahi. Siena secari (ad instar Z Odiaci,) suolque habere quasi. Provicos, de P’arallelos hisce: ue in se-
quentibus patebir. Hoc ucique malim (de Planetae Orbita, ut ad Zodiacum sive Fclipricam obliqua,) quam
de Obita PlaneEX ut ad A quinoctialem obliqua incelligere, (adeoque de lacicudine ab A. quinoctiali, quarr
Declinationem vocamus.) Ouanquam enim, lic, Ptolemaei Collatio laris constaret; (quippe quae est ad Z0.
diacum obligua, Planetx orbita, est ex ad Aguinoctialem obligur; perque ejus duodecim sectionum puncta
rice sumpta, coridem extribebir ad Aequinoctialem parallelos Declinacionis, quoc ad Zodiacum parallelos lari
cudinis:) Ctamen hoc voluisset Prolemiaus, . quinoctialem dixissee (ionureon) non quasi  quinoctialem (ion-
ece nor cdarcp) nam idem est, in omnibus sphaeris, Planum Aquinoetialis. S V. raEoucS. B AB. revaeq
2C1O. 285 n. CF. deest 2_5. L CF. Z conpremam non recte. VF. noccaV. m OV. -- 4S, DerDeraM. n F. 
C0d)a.nu. 0C,I. rd ) iocr. P V. amreps. q AB. si. r VF. deeA duo. sOI. rd. + ABCL. pETEaPOV. CKOVF
-porepor, quos sequor propeer ronverepor intra. u Cl. eEneporpo Force pro eEnernuloor. _ Cl. -- vay
AB
icioras. CGIVF. icrienraj. VO. EEea: nempe; illi qua E ab isapa vel haipa: ilti quasi ab eapea: hi denique
quali ab icapriao. Z CIO. nis. a C IVO, 285. ABC. nisr quOd POTIUS rETINCO BrOPEEK ruis aeurois, postea in
b
os
OMibuS.

## Folio 147 — 867984570:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Cid
do
(
X01ND
enta
Cia D. 13.
EI A R NIO N FGORVM LIB. III.
arnncdats i de Baxureot 58 dcveis, 2a x Arinus. Ouique lune Dorio Graviores, pro.
TandvesEpOV T8 pE185, F reo5 t à pam  noov
aeodo15, n io5 av C XcevaS TBTE
172
ad o vorioS  EErp) noNOS, F 9 F apMTo
e avrieais
pter melodiam humiliorem, secundum eos eran-
StuS qui Tune vertus Polum inconspieuum, et
quali hyemales: Hoc est, ubi polus Austrinud
eleracur, qui Tunc ad Arctum; OpposItoS rero,
ubi BOreUS.
Deeivos nomno
naegtanas rd dcect
racendmae red ionueur
o ionucervos
gan r ionurer
g rd xeiu
xerucerros ronnos.
Wdece
C A P. X
LlEpt n araenosas  nadedr
Ne ex icde ed horbot pMolit
OpICOV.
Oran de n raZIs T et reo rehetco ousua
nya Xa (a DaOC) Lut U aCaNNIOV ToVCOI
EPappo Coudcr F TE dro F novbecor ci ra5
Daods X)aSCDEOI I F aKCOVINTOIS n  aVOE
plevanats  de ouvantorzcor doysor ras duo
 Terpaxied cor ou vytas,  8 FE 7 pes cor 
rnS no EvrS Y delLydcor F D naree
E TSTaV FEF CaYCVOIS saEOW, ios S D OEX
rys eo Z dixorouors n o edi dro avaroNS Exd
58, C xara Y rECoro poquocidn. GAanS uoS,
oDaban) T Tur LarcV TErpaxoNd 2)a
x rus axxleo nomleo eivat NW, X D avaro-
A75, na) Fcer Baporarc ∞doycr O de EDE
E75 F TBTB, H HATA F AECOTOV aIPIRVETOV Tu
TCOV pEScoV TExpaXopdCO Kat nXW d pdv, l 7o
do  orrncdins  Daorcos, 1os  e cep C
appodtrus.  n dero P ~ axpOVONTS, 2 na ra 285
De analoria quae est inter Te-
trachorda, e Aspectus ad
Solem.
DOT rectat, Tecrachordorum ee Fonorum
diazeucticorum ordo, in pertecto Dis- dia-
pason Syltemate; limilis ostendetur ordini qui
elt (conficurationum seu) Aspectuum ad 50-
lem: Accommodando nimirum, Tonos Diazeu-
etieos, distantiis qua lune ab Occultationibus
ad Appaririones, et stationibus Aeronychiis aut
Dlenilunaribus: Sonos aurem qui binas tetra-
chordorum conjusationes connectune (nimirum
Flypaten melon, et Neten diezeugmenon,) eis
quae urrinque ab iltis lira lunt Ctacionibus Te-
tragonicis (seu Guadraturis; ) urpore, in Lu-
na, cum dimidia cst: VE nempe, qua eA d cu-
julque Orcu (Behaco,) acque speciatim in pri
ma Luna phasi corniculata, contiguracio, com
Paretur cum Hyparon retrachordo; eo quod
ucrumque principium sC; alterum, apparicio.
nis; alcerum, conorum grariltimorum: Oux au-
tem huic proxima et consreuratio, atque in pri-
ma Lunae phasi sibba; cum cetrachordo MelOn:
Oux demum proxima AC, rel ab apparitione op.
Potita, (ut in Mercurio et Venere,) vel d siu
NOIT8S EpS ZcoV CoNarcopcor n dero ~ d acronrchio, (ut in cribus reliquis planetis,) vel d
ApSOCCOS, eo5 oealins, n nara X devreper decremento (uE in Luna) adeoque in secunda
Phasi
TEr paXed cor TE (C FoVCOV, NOIn FH X0
Y reoS F iNLV g qua cdV  E01
l. ouo
VF. deest
KVF. ni dori du raEsts. b O. coinga pavrioera. ABC; L. cosnya nara parriorru. CV F. orvis
narapavns. CCKVF. Davcegs naxasous omisto Nysdocor.
520. YC
D. ini rc.
VF. 8 virus. CR V. ZETS CF. risios. B CIO.
i. m AB. vocas. CKOVF. avaroRus. n CVF. eni.
d F. =- rcKatS. CCKOVF. Et 8. ex i
0CF. deest n.
CKOV. EErV. ABGI
OL. 85.
3E
SCKVF.
L AP.
GI. nonar. CGTOV. eo gdum. CF. gd porencx. d AB. BXS p o BopC D lpra NO, rais voncorce
 rais amucidiar, eodem senu. e AB. dupraj. CC LOV F. iEenrat. K. cEipruras uE lupra ad notam

## Folio 148 — 867984570:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
TAE
AL ADDILSSOLC MA. L
Cap. 13.
ppasi sibba; COMPaTETIE Cum DICZCUBMENON auPiRVBTOV gCM ZC FEV de  yidiscor
cecrachordo: ut quae faciant, illa quidem con-
fieuratio, ad Lunam corniculatam primam, E-
cum ex diametro oppolicum; hoc autem tetra-
chordum, ad cecrachordum hypaton, Dia- pason
Onitonanciam: Oux denique polt has sequitur
ad occulrationem usque, aeque in LUna COF-
TETpaXDBd C a noSO PoS Y ECoTOV plvOe
dy, nat D TCV aTCoV Tex C_ZOpdO,  TE
pEt PEV 5COI,  Y 9 HaOCV OUOODCVOV O
de EDeES T8TCor pexet D nov  EcoS, nai n
2a  7 devreer plvocidn, 2W Y 2 Ep6O aiCOV
niculata secunda; cum retrachordo Hyperbo. Ter C9X Opd co,   noISo n avra, oegq  e
laeon: ut quae faciune, ad primam sibbam, ac
que ad tecrachordum Melon, (illa quidem con-
Rieuratio) licum ex diametro oppolicum, atque
(hoc tetrachordum) Dia palon Vnilonum. POr.
ro; tunc quidem ha, cum quae lune ab occut-
cativiribus ad apparitiones, distantix; cum quae
or a IKOPTOV, _, X FCV peocor Y rer egxopd ov
Tus Ze XauereOV cao, nai ∞ Và ascor ous-
Daevor. Kai cioir ai idi Tcv xoi LEcoV Es 25
D40d5 X4540d5, (C NOTa YaS aNCOVKT85, = at
dsro Tcr CaEeoN avaroNco em raS evas du
sune in titu acronschio, (ab orribus relperri. 0d5,  n eit Tcor Parroudicor avoenlcov. y
nis ad matutinos occalus,) aut dum videntur
Punae plenx; quasi unius Signi, proxime;
quemadmodum et Diazeuxes, lunc unius F0.
ni: Reliquarum vero quatuor contigurationum
sinsulx, duorum lignorum cum Pemisse proxi
me, lieur e lingula tetrachordorum quatuOr.
sa dcodenamuoeis, na danee eit Tuv  dae-
Gecor Tovratai d ExaGOS dE TCV NOICV nO
pcor aquanopcv, duo nat c iuioc  Eyyt5a
dcodENOnqOC iCOV, Co5 Nat ZCOV ZOSOPCOV TETEO
Xopdcor l’exacor, duo nat  iquioc B cygr 
TunE conorum duorum cum semisle proxime. Vcov. EX de, B em s ocpliens, nat ot 314-
Denique, in Luna quidem, etiam qui ex dia. NVErPSVTES à MAXS QquanOO oVaIDOTEpOI
metro Tunc oppolieae contigurationes duxe, unius 2od cres cior nara rs 2od’ons Parraoiar oou
inceorae conspectum junetim complent: Picur
et qui Dia pason diltane Toni, unum itidem
propier similem urriusque perceprionem) et
ficiunt.
connecormoi na dunep xat oi 3)9 nuour Ddoy-
Jon rod eros nara ouotar arriamo aca
51O1.
Finis TTarmonicorum
Ptolemaei.
TEn G esis ILTONEUE
Laporbato.
CCKVF. deest a noivor coeis  aoesiror plmocidi. C rd X resarir nreuxopdor pro quo, habetlu colletr letiti
orra coeds  oesiror plvocidii. C ro  arar rersaxopdor in C IO. utrumque habetur, (inserto perDeram uTOBIque.
eponair DOst EaTEr.) HOC POrrO perperam addito (saltem lOCO non (VO.) nosr C auros WeS  WerOV a
nopror C rd Y pcoaor rerEC. xdo. Y CKOVF. deest C. u C F. ro, e sic aliquories. X AB. deest
CROVI
roccor C auros. y OI. rereg ropdur. Z C,I0. C A95- -. a Sic ABO) (. sed CK V F. derd X elicor duoecor erit rus 
etss avaeronas. a maturinis occasibus ad ortus vespertinos. b CKVF. hic habenE, n’ent ras panopdias naroe alu 85.
as ori re dodenamoe AB. n ci Y Papoplicr navoexlicr ygsa dudenamoeis. C,IO. uerum que habene; sed, ir
posteriori, parum mucatum, n ind x Panoptian marocalivr dusdenam poetcn irisc. C CKOVF. Mescioecr. d RO.
nad Engso ex in LL. decNC ROEATUT normiv. CVP. Rornor ; ot nad EyasoD Y ZEa --. e CVF. -- occos, BIS. FVF. En4s 
eF. nyini. B CF. decst ovux aypunngi. i OIO. rlu ortm. k Sic in CVF. De quo vide sequens Scholium.

## Folio 149 — 867984570:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
b
eet
corat
lae
uare
el
n
Ciap. 2C
EI A R NTON
D
KaT EVaS av coCgTSS aeuE
_AND CEV, oi B TEN ES OVEHUO
roG ESCores D 307701, 5ctS aoCPoTCIS
 ev rd nooue opcipas.
A pdi SV roNCS eD apuoEoudvan F diro ep
MEACICOV Za DOCaIS, C 55 T SCGVICOV NI
vHOECOV, DSd Y d TOVSZCON EOpONCSOECV uNIS à
na Tavonoaqud Aornor; Sione aa i ra nab
Exagor mdavcos ar Syen Derra, 219 FcoV Zvo
pdicor ae Ducv, CCX τ87015 C Ep etqdicor
NoycoV. TEpIrOpdS Id S HaVTOS NXNS eis EF
prospaes Enddor nara 2)a ersor en Dn Fi intco
ocilion, n ZCV D arcOdIcOV a ÉPcor 6510 SV, 8 =lvI
navra n pcraGo asaorS X porpeor P 
D D KVXXInS roSidcor auxcoV DE DEpCiaS
aora d dconaoia odva aa202 Y8 aVS
NOXNes ae DuoV, Néyco dn Y ZG. onorE noa
Teercovor à myNOIS vor anor
S onara à Pisa nezou av an a
NcoV, 2)a SMO pOICOV PX, ai qd 2Nora
advat a naprSor Y &  arToS nxNS à euor,
Néyco du Y =G onore ) au nara rere aYcovor
aquauor a a MNcorvoro, B vina-
a  arxNcor avrovs disa Da 3) aisa
Srei D EE, DEpCtaS pOHCV Z, TErGanIS qd MaNB ra
E Zvor) ouotcos FE onor  a na chayc
vor, 2or rs rocaurbus D JaSo E Neroud eivaet
pOrpCor, EEaNIS g Ta E zvorra aodiS FE
Oana igitur in communi ConGruune.
Conellatum, alque calestium mocuum
ametentus, ex suseo altimilationibus ma-
sime intellisams. Rcltat, ul Comlideremus,
quae (parcieulatim) commode obserreneur de
numeris ex instituto factis, rationioulque qua
ab illis comprehenduntur. Secto enim ince-
Sro circulo in partes 350: Ouando Soli ex
diametro pervenerie Luna, auc errancium (CEI
larum quaelibet: tunc quae incerest distancia,
Cst Partium 180, in circuli peripheria consi-
deratarum; quippe qua, duplicatae, tocius cir-
culi numerum conticiunt; videlicet 360. Ouan-
do aurem aspectu eriangulari constituuntur in-
vicem; cunc eos invicem abesse dicimus par-
tium 220 interrallo; quippe qux, eriplicata,
s Lare de cctalitus ill lccla, osil
ricarum, ad hunc modum; puca, Prostambano
T8ToIS  oui  DabaMoS 2d rNeS ~ psomnS, ousqquaroS, a Sndvov ei rur Pdoycov
iscores rn saodd Torcovi rcor de Bummir dusqpircr, srcooi s o pdio coeso na pbaerod 
menOS,
decuncum quos primos nuneros;
comparentur, Soni stantes per-
fecti Systematis, cum primis
in manao opatS.
corius circuli numerum absolvune; nimirum
360. Duando aurem Cune ad invicem a(pe-
Etu quadrato; cunc inricem distare dicimus,
interrallo parcium, in peripheria, 90; quipDe
quater 90 fune icidem 360. Quando aurem
lexangulari; cunc distantiam eam dicimus este
Parcium 60; quippe, lexies 60, tiune icideut
ma pertectum: conterentur, qui uc sor
Scantes, cum harum sicu distanciarum arichme
CAP. 14. a Ad principium hujus capicis Fg. in C OdicibuS CI. hoc habetur Scholium; quod placet hic in-
e t
DEor aVEM NHECDE Ed CGOOVTOS, Ex TE Y AgPOpV  ELBLEACIE C en X SeaVIC XWOECV. POIXS) on ex et rod aCOV Ea
Eadior o HroEpO, rinet rod BIS exenoa. 10. re coegdevat C r ins aaa doa et ri nivant Woesi ). 1. Onoior ) y A et
Scidus opiroe exenordes Y qd renobrajor  iepar nozcr a s rEc)  )ae sd enen . exenolimon yd eereo voo zen
p  coedonru. Oa ) C r urzahes Baorneius ru iExureor gea porn ouveon e qd aury ro n onoo de
ercholrnoe C auris aever niocor d’aurlu o adenpos avr o Tenee   NVanS. Haea oror ) C o Feres en B aeovro
menoinue B 6dis, oudeis ex d caurs Nevoius re neirortes npuaa Zeia. (restituo autem Fer -- DrO Perr-ubique, et
coegadenu DrO = may) FIOC est. Praesens caput, e quae deinde sequuntur, sciendum est, in omnibus antiquis li-
bris deesse. Ob quam causam, nescio. At Doctissimus Crecoras, animum attendens capitum sequelae; institut
quod deerat, supplevit, ex concinnitatum differentiis, motibusque celestibus, comparatis. Videtur autem Ptole-
maeus, cum ad hoc caput pervenerat, vit ae finem sortitus, antequam addiderat sequentia capita quae in tabella
sibi proposuerat. Duemadmodum contirit Aristidi Rhetori: et qui ex suis sacris sermonibus, ultimum perfi-
cere nec ipse potuerit; prius ulique moriem obivit, inexspectato morbo correprus. Idemque maeno Basilio, Le-
xaemeron scribenti contisit: Duippe priusquam illi operi, quem proposuerat finem imposuisset. mortvus est es
ese: Quod it aque complevit frater ejus Grecorius Nyssenus. Similiterque fecit, in praesente libro, Crecoras:
consiciens, ex invenio proprio, quae desiderabantur eria capita. Icem, in Codicibus C VF. ad fneM Cap. 2Z
(ANtC Cap. IA.) SCTIDEUM COPATCL ZEAO  SHroNCuajs dre covN Tarmonicorum Ptolemai Finis. b F. 5XG ae
AB. dees n. a Codices omnes habent roniram quod itaque retineo, licet in genere Foeminino, uE TSTcN
Sic AFCV. sed G L. quader despordicor. . iuaderne uuur. F AB. recanooias PrO +E MOced
B AB. decA et d xunncuns vos pdar aurur cerectas. I C F. 3io--, B1S.
in ABVO. A av. CF. Al do. 3 V
CF. 
Eu
k CF. - par. IABC. F. deest narris
serere. Ouam aurem sidem merieric, haud certus lum. Lo napor xspajor ny ra aEns, istov, us dro naircor ma
Rcpcor B. GAtO Re SOE 32 oido du li ainar. O pdv 291 00DaroS Ypn30 C9S. ExSo
P

## Folio 150 — 867984570:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
EL ADDTI PTOL F MI A. Y
menos, eum tiru partium 180; Hypare meton,
cum licu parcium 120; Here diercuomenon,
cum litu parrium 00; Nece hyperbolaon, cum
Licu parcium 60; Ouique tonum diazeueticum
continent duo loni stances, cum sicu unde Hc
hicium dictarum diltantiarum, sive eo l0c0
CiaP. 15.
In 51od ECdV P X proipcor n de FCdr peo cev 
n, rn 5a0 FCdV B H peoipcov H dE Vn It 
qdo supponitur sicus Solis, aliutre Rellarum escores Ddoygos, En oder n dexn rar cienpE
crratiearum, a quo disjunsuntur, in vtralque  , nTOI CV Cd TOTCO Vociny n =5a
eneuli parces, diltantiarum mentura.
sorati et habe at  udtet y dE ryt
TCoV rEeBonajor; tn 5404  FCOV E uoipcet
oi dE o Ia OV DEIEXEVTES 2OVOV LoV
ors 2os iNiov n a o VOS TCoV CNacoCN
asipcor, e oi daevrruor.  d nonsor, ra rcor Sldsdsecot pete d.
ei AP. XV
Duomodo, per numeros, suman. TIcos ar nauhavono, 29 e a et
tur, suorum cujusque motuum
rationes.
IS ita se habentibus: Tetragoni distan.
L cix numerus, 90, Tumptus incermedius
inter parces 120, (numerum distantix Tri
SOni,) et parces 60, (Hexagoni,) bina facier
racionum incerralla; selquialterius, ee selqui
cerrix: ad similicudinem, in FTarmonia, dua-
rum primarum Consonantiarum; Dia pente, et
Dia cectaron. Ouemadmodum autem, in Mu-
lica, hae duae primx Consonantix, Dia pente
e Dia reclaron, compotirx, Faciune Dia pason
Onilonum: Similiter, hic, dictarum duarum ra
cionum intervalla, compotica, se squialterius ni-
mirum ee selquitertia, Facient rarionem du-
plam, Dia palon Unitono congruentem. Fil
dem autem comparatus, torius Circuli nume-
rus, parcium 360, Faciet quidem, ad 90, xa-
cionem quadruplam; congruentem, in Musica,
pertecto Systemari DiFdia Pason. Sed ec alio
item modo, ex iptis Zodiaci lignis, siquis id
animadvertat, similem inveniac analogiam:
Ouippe, partes 120, quatuor lignorum incer-
rallum concinent; 00, trium; et 60, duorum:
EX quibus ternarius (medio loco politus) ta-
Etus ad quaternarium terminus Lubleguens, xa
tionem etticit selquitertiam; atque, ad bina.
rium antecedens, rationem effieit sesquialte
ram; (ex quibus ucrilque componitur racio
dupla, nimirum quaternarii ad binarium;) cui
icidem comparatus L2 Signorum numerus, (10.
u, (d tV onelcor nunoccer
20701.
Ourcor) SrCS exerTCV o D rxCaYCOIIHS
2)aSaocOS ae, DuoS, 3 = , pEOOS Xy
DBcis TCOV T PH uorecor  3 2817CorZ 7) 45 aoECO5.
CC Ent rcev Z, D  S et aycors, noinod duo N
Squa 9. Norcor, B re juuionis, n 8 Sreirs nab
ouotern (a Fcv D apuortas dVO NGCTCOY OVLDCOVICO
 TE A)a HeVE, CC ~ Na TEOSapCOV. SOECdE
exi d psorns, avr ai duo necr ovpDcoriat
n re D) à erre CC n 2)a TapcoV, ouvn dedvat
o1SOT ∞ D)9 naocor ouo DcovoV 8TC, n, evrav)a
ra Fcer cipnudicor dio noycor Dasuala ouvri-
Depdua, 28re iuronis dunadn i 28 Sareirs,
noinoor Y dhonaoro nogiv, 2 20 24 Xaocov
d ouoDcerco areNogor Fm DEpo O 3 FBTOIS, n
OTCr S ONS WVHNS FE psipcoV a euoS, no1od
coegs Y Z, Y rerE a coNaorer NogoV, 7 reo dis 29
XaScoVE D BOINS TENCS oVSqa ava Nogor
Kat nab Érepor 2V, e aTC C TCV FS(C-
Haus dcdenamuoeor, epot ls ay is quoiar
avaNoriar SIONONCr at qd PR porea TENSa
pcor dcodenauBeiCOV en C XSO2 2IaSqua ai dE
E. Terdr at de E, duo cor o Y necd 
ueoos, es idio Y d ccobroS ZodvoS,
notei Y enire1roV Negor Woe5 de Y B coeino
205 3wo O, noiei Y ipuronior nezor et con a
rius nimirum ambitus circularis,) taciet qui. Doripcor o dconaoros  suyuera neges, 28 d
dem numerus hic ad 2, racionem quacruplam;
prout exisir, in Mulica, Syctema pertectum
Dif dia Paton. Fandem rero, quando tigu
ras mulcangulas, nimirum criangulas, quadran.
Pnus oed5 F B. ois e DEpo O X 0 xcov 1β
Ecodicor aeuoS, D oAnS XVHNnS coeudS, nonod
n avriS, nEOS Y Y, Y TETEa CONaorOV Nogov, na
ra rlus opanouilio a2g 8diar 2od dis 219. n a-
sulas, e sexangulas, jam considerarimus; sior eri rod ris pSOInS Tenets ovs 
Eei ge pleo nohoycorcor curnadnede, recrcrcor dynadi. in rereaycorcor, i iEarcorcor quarcor
eirero
AB. nd. g F. ai 3. r V. raor. C AP. 45. a V. Z. mendole. BG1O. rois. 5 V. d’ini. CF deest in
a RVF. - rar. e C1O. deest X.
fF. 8. S CF. x h. h Cil. dee privos. i ABY. deest noret un coeoro  
rop.  C F. ourgurus. L 3IC O. reliquis deelt8

## Folio 151 — 867984570:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
CaP. L
rre
av. 10.
II A R M O N ICO R IM LI
eirero melvrcs, n  rCr ycotor aorCr, nas omnino segueretIE, UE, Siquae alix TuPerSUME
e dy   coegolio crepor, deiEas optos cov ri mulcangulae, ex carum icidem angulis octen-
aCpCVIa WCSOMOVaS NOYES aMa, WeS Y a
2E D Zectas, ru Werdcvaer dener 
deremus, quae harmonia conreniane rattones:
Sed quoniam sulticere rideatur (quatenus prae-
sens exisit necestitas,) quae jam exposica elL Ta
POTA OPPOrTUNA.
ovos Eod oV,   e GONB. C ZoS apva ctatio; reliqua remitimuS in majoris Or C.
adio coeats.
Tices ar ai es  narcopsscor oi-
NCICSDEIS bCMONTO TCI es
Ddo77cev.
AHUS) orecdco,  pdi 3 dios DDoylev,
 exaripco  Pcorcor, 3a bouxconras eim
rai + de D aDectrus, porco d ri D ocdleons
Enddy o 2or O SK ESW er noyce ovuDcoa OIT
adio id D ocplraNS rerover ajeEoccoS o) E
dios, FKaTANENCKC rS HNLaNNS Nara aoa
ENEt 3 X )opONIcOV Exae O 9907(G, S Exa
3ECO ZCoV ay )orocOV,  Eli Na pcOV  oIt
ooupcoriar o adi K D viruS TCoY CCBONaicov.
28 xpers, co e95,  Y D vruS FaV dCLY dicor
28d1s o3 D virus Y ocumu dcor, 28 a ec
reos Y D pcons. D a ppodhrys m yno XS)no2 )
Duomodo Planetarum proprieta-
tes, cum eis quae sunt sonorum,
conserantur.
Z TFmo autem mirum putet foris Tonum, eum
Le sono ucroque luminarium (Solis nimirum
e Lunae) in Contonanta constirui; (Did. tes-
saron, ad Solem: Dia pason, ad Lunam:) Ve
neris aurem, cum Lunae (olo. (Dia tessaron; )
eo quod Tonus (quo sonus solis à Veneris sono
distare censetur) in consonanciae ratione non
censecur. Hlic enim (Veneris) sectae Lunaris
factus est; Toris aurem, sectae Solari accensetur.
Similiter; cum planetarum maleteorum (Sa-
curni e Martis) POnuS acerque cum utroque
beneticorum (Fovis  eneris) conIOMANCIaM
faciat Dia tellaron, (nimirum Netes hyPerbO-
laeon senus, qui est Sacurni, cum sono Netes
∞ iy Y u  rX neors D iNaS pMor ajeE- diezeuemenon, qui elt Toris; et Netes Cynem-
ocaS Qed Y de 28 P a p, ~ QoEAla Wenon, qui est MarrIS, cum sono Meles, qui
H7S. LIO na) FCOV QHUaTIOUCoV,  Tcor idii 28
apors EoS dia, arras aaoros nadisada
OvuCEOnNE TCV  = 2 ReOVS GOS nNIOV, uoVSS
CSV TeYCVS, CoS ZEV ROINCV OVMIDCVOTEPS.
Ouoicos dE, i TCV FS  apC B, EOS E T e po-
eAt Veneris;) hinc sequitur, Sacurni sonum, le
ctae Solaris magis esse; Martis vero, (ectae Lu-
nariS. Acque idcirco, aspectus Sacurni qui lune
ad Torem, benetici centeri Polent omnes: a(-
pectuum autem Saturni ad Solem, Coli Fri.
Soni; ut qui eaeteris lunt Consonantiores. Si-
dictus i ri oenlcleo, uon navras xr ama militer aucem, et Marris, ad Venerem d Lu-
orSS ENS NIYCVSS. T0 = S evarrior, 285 p nam; non omnes icidem, sed soli Frigoni. Con-
neors reos rud ocdleoleo ne appoctrum, vras ira vero, Sacurni ad Lunam et Venerem; mali
Pavn85 285 N op D reo5 Y  i 1v  dia
arra5 o DaNeis.
Omnes. Marris aurem, ad Solem ee Jorem;
omnes incerti.
m Cl. Far X n avTC. n F. coeeociv. Videntur autem, in hoc Capire, verba multa tidem tacere lcholio ad
inicium cap. 14. Dotito: ut guxe a Prolemai, in reliquis, utit rarsant. OEp. le 18 a nosot  ost
r (dum sua cradic) cautus evitat, ut Rriltozeni,
lasiuara pro quo Prolemaus dicere Colitus est, nozor Napoan Vel raceozan vel ella con homenque Desi-
bis, pro Pcolemaei dydoron. Tem posoruns cer, quo senlu Prolemaus dicere solet apugrtas. Item avaenozor, bis, quo
senlu Prolemaeus dicere (olet anêne Jor. Tem cesrozos eE vuronogos. (quae alibi in HOC OPETE NON OCCUTTUNBE,) PrO
Antecedente ex Consequente rationis: Nec quidem PEolemXeIS (WE recentiores) vOCCS oquionON, dENcrOV
ex horum smiles, (ut ab nusoxor, Exirscror, eC. Contradistinctas,) usurpare lolet; sed (verbi gracia) (rC 3, 2
sive 2, 3; indiscriminatim dicie rationem Sesquialteram continere: itemque 4 3; auC 3, 4, selquiterriam: de
in reliquis similicer. Irem, in Capite praecedence, urnaira ex rsrar quae hic alibi nON OCCUTTUNE. Oua
omnia testantur, cilum horum capitum, a Prolemaei silo, diversum esse. C aP. 16. a C1O. n Navou B ABC F
ravoncorts. CCKO. o. V. declt. d CTO. deest sd. e 7I. qegovevaj. f V. HaeraNENNN)
5O. -n ear. BC1O
inseritur (ex scholio credo in LexTM) jou ra S dios, C ruo d appodirns. 2 C,IO. deelt noii. L CF. vin. l C1O
Loev. n AB. deest i.
00. decAt3.
P C. apecos. qV. oedbons. r AB. Y. (VF. ion dta
ABCVP, deest 8. V BC. apcaS. X C. J. y ABCVF. decst r. Tinc liquet, quas Chordas quibus Planeris
altionaverit. Nempe; Sacurno, (omnium supremo) NIccen hyperbolaon; sori (proximo) Necen diezeu
emenon (stantium proximam;) Marri, Neren synemmenon; Soli, Paramelen; Veneri, Mesen; LunX, FIy
paton melon; (cabiles omnes, ee concinue sequentes;) Mercurio aurem quam altignaverie, non hic liguet
Adeoque (in hac harmonia ccelesti) Sacurnus, ad forem, consonat Dia tellaron; ad Marcem, Dia penre

## Folio 152 — 867984570:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
E A UDII PTOL E M A I
CdD. 10.
 arorem, Dia paton; ad Lunam, Dia paton ee dia Tellaron: ad Solem vero lonac Di C. dia resseron, dist.
nanciam. Suxiter, ad Solem, consonat Dia cessaron; ad Venerem, Dia- Pente; ad Lunam. Dig- paton, sed ad
Martem, Conac Tonum. Mars, 2d Venerem, consonac dia- testaron; sed, ad Solem, ionac quasi selquitonum,
(nemDC conU Cum lIIIaEE;) ad Lunam, Dis dia- TeNTarOn. Sol, ad Lumat, ContOnaL LLa- CHIC, al VC.
tr. Nete hyperbolaon.
2 Nete diexeugmenon.
SNere Gynemmenon.
OParamele.
P. Nelc.
C HTypate meton.
Prois exredire puraveriin, ut Fypate meson altienaretur Mercurio, et typate hypaton Lurae, sque seu
tem Coni Rtances, continue lequentes, septem planetis altignarentur.) Id aurem impedic, quod lorem dixe-
ric eriam cum Luna consonum elle, quod rix foret h Luna allignaretur FlyDate BypacOn. Forcasse Lunx
altignaverie Prostambanomenon (nam ee sic cum fore consonaret, nempe Dia palon e dia- DeMe,) ut Mer-
curio conveniat vel LEypate melon, vel Lhypace hypaton: sed cul  enoru ltantium unus (reliquis
interjectus) manereL Planeta vacuus. Ouoniam vero, de hoc, nihil ceret HIC Coe; ego, nihil hac in re
statuo. Jonannes Crerardus Vollius, cap. 20. de Scientiis mathematicis, allignat, quali ex Peolemai sententia,
necem, sonat TOnum. Venus, ad lunam, conlonat Dia Tettaron.
Seturno, Neten hyperboleon; sori, Neren diezeusmenon; Mlarc P’araneten diezeuxmenon; NercuriO
Fricen diezeugmenon; Soli, Paramesen; Veneri, Melen; Luna, Hypaten meson. Ouae cum hic cradiris,
Catis conveniune: (Mars urique in NVece Synemmenon diterre ponitur; quam eander esse volunE, in BenerE
DIAIONICO, CUM LATAHCLE SICLCUBIEHOM:) nli quod MerCUTUS lupra Solem lOcetuT, eique altignetur soulle
mobilis.
Rnavdis PronEuajS apuonso 7 E se
 SClta eA).
armonicorum Claudu Etolemaer, in tres hbros divijorum, libro
tertii Finis.
Z CF. ro reiror. G I. ad red  reire B enis. O. ret   P Hodepaix de pemmum Bbhiar reti. V. K avdis I de parjs
nenginar rea. aque. Ruul  L357. ancicamS quo ApOPraptium illud deseriprum tuit.

## Folio 153 — 867984570:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
M
Veterum FTarmonica ad lodiernam comparatu
VSTCAM (pvomleos) Peu, ut lo PTOlemRS, P. X7. Bdop Bir inquit, lo Era
Scientiam cantus, eorumque quae circa cantum
contineunt; laciori Centu intellirebant Veteres
Graci, quam quo plerique nunc dierum vocem
eam intelligimus. Ouod ex AriltoxenO, p. Y
(editionem incellise Meibomianam, Amltelocam
aliisque, discimus; ex Meibomii Nocis, cum ad
hunc, cum ad Fuclidis Ineroductionem Mulicam.
p. 4.T. qui Cx LOCCMSIIO) MS ParLeS HHCTaL
FTarmonicam, Khichmicam, Meouo S ula
cam, Poetuum, TErpocriticam: EC Johanne Gc.
rardo Vostio, qui (cap. 22. de Scientiis Machema-
ticis,) Partes ejus tacic LTarmonicam, Rhythmicam,
e Metricam, AIGHE AI PICS HIMIHUI, P. P. Ari
ItoxenuS, P. 32. tribus illis subjungit Oreanicam
Idemque Vostius (cap. 4. de quatuor ArtibuS
Popularibus) cous Mulica Tracticae tormis
Flarmonica, Oreamea,  Faranticae; quar-
eam subjuns Orchestriam, seu Saltacoriam.
Maximeque ex ArutIde CMMMatO, P. 6. qui
alioru dCHHIEIONEM FExil ASETOVTOS EY RcoVaIS n
aornocoir. (rtem decorr in vocibus  motibus,
ampliac p In hanc, vevoi S apenorses d ocouao
a nirnorom (coenitionem decori in cotpotous 
motibus: Cujus item pleralque partes P. 8. Cnu
merat; eo i tua Mulica, PercurrIE ipIC.
Oam hodic Mulicam poristimum dicimus.
dixerune iIIL POltIS (apuorintu, Lurmonam
quae (ut Ariltox. D. L.) de Systematis  Z0
nis, (orsten sur s n rorcor) Pociltimum axIE.
Verratur ea cirea (porlu) Vocem, prout haec
secundum Scumen e Cravitatem (oEvrrrd n
nj. 3 auror EnEXCV ZVOV. EE ArICLOXCnUS, P. L5.. (N=
vis Acoois 8 puav raois 5 edoze) Sonus, est vo-
eis casus in unam censionem. Ec Caudentius
similiter, p. 3. Nonnunquam _ (sorO) tonus
dicicur, seu certus vocis Fenor, (ut PIOL. D. 26.)
nap er eicts 20 d raorus cinnppdio una tensionis
specie sumptus. Sed HaeC VOK nonvonuos est, ut
quae alicer alibi significat. Fe prior illa (edoy-
20) Speciatim aliquando dicitur de Sonis illis
seu Chordis, cerco numero detinitis, in Syste.
mace Pertecto numeratIS: UE SunE Prostamban
menos, et qui segunneur.
Vocem prout ab acuriori ad grariorem (0-
num, auc ab hoc ad illum, exanHE, (scoreiad
Noveri dicunt; ec quidem (nara reror norei-
aac) moveri in F0c0. Ouodque inter unum
e alium acuminis aut praviiacis oradum inter-
Jacet, (sinor) Locum vocant, seu sparium per
quod mOVCET VOX. UE apud Aristoxenum,
D. 3, 8, 9, 10; Ariltidem, p. 8, 9; Nicoma-
chum, D. 3, 4. Caudencium, D. 2, 3. Euclidem,
D. 2
Duplicenque icidem, Faciunt, hunc in Joco
motum (X NE ronor nirnor) Alterum (ouverû
Continuum (dum Vox locum aliquem continue
percurrit, nullibi incerea se Ciltens;) Alterum
(_lesnuanulu) Disjunctum, seu Incerrallis di-
linctum, (dum Vox ab una in aliam cationem
trantiliens, nunc hic, nunc illic, aliquantisper
Se Cltic.) Illum volune ese (s Blencyouhicor)
Loquentium seu Disserentium; quam xirnon von
cant normlu, (Rationalem interpretatur Meibo-
mius; malim ego Sermocinalem:) ITunc, (dss
usncod srrcor) Modutantium; rocancque (virnosr pE-
noctuli) motum Melodicum leu cancui accom-
modum: (Ouippe, qui hoc Faciunt, non negesv
Baprura) consideratur. PcolemRUS, P. T. (edi- disserere, led astar canere dicuntur:) Acque
tionis nostrx) ampliori signitieatu, feor dicir, Hunc (non IIIum) hic conliderandum docent.
de quocunque sonitu; ee TTarmonicam detinit, EF PtOlemauS, p. 16, 27. Similiter, foers avivore-
potentiam perceptivam, 7 ev rois loos, asei 1o oEu ros (sonitus inaquitonos) diltinsuie in ouvexeis
in io Bapo, Depcor differentiarum in Sonitibus (continuos) e suvecouters (diseretos:) illolque
secundum Acutum e Grave.
rocem in certo aliquo Acuminis aut GravI
latis oradu contticutam, Sonum (pdoror) voca-
(apucormns atdieseiss) ab Fharmonica alienos; hoS,
(oinciss) hujus Proprios, else docet.
aristides Ouinmlianus, P. 6. duobus dictis
banc; quem detinit Nicomachus, p. 7. garus cu. Mocibus, cercium incerponit Medium (uirnor ue
penuis cnari ruoim vocis ad eantum aptae tensio. onv) qualis est recitancium Poema. Ouod ip.
nem, larituginis expertem: Ariltides, p. D. Tuo sum a Boechio citatum deprehendo cap. X2
morectulud axvellac (consionem metedicam:) et dib. L. cub Albini nomine: Quali idem Tueric
Albinus
QuItUE ATItOXeNUS, P. T. (Wel uNBS
Stisiitalio) de Canta Screnciam, vel
AE ArILCIdeS OUIMCMTAHIIS, P. 5. (873-

## Folio 154 — 867984570:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 131 lines, status machine
A P P P
Albinus ille, acque Aristides hic: vel hunc L a-
eine exseriplerit ille. Albinum vrique, ut Scri-
peorem Latinum, citat (ex Calliodoro) Gerar.
dus Voltius, cap. 60. de Scientiis Machemaricis:
e Bocchius cap. 26. lib. I.
A Grariori in Acutiorem locum, Vox tran
Tiens (Etrreireada) Inenai dicitur; ab Acuriori
in Graviorem, (aricadus) Remitti: Moculque ille
Teu Pranticus (SraoiS) Intensio dicitur; hic
(arcois) Remissio: Ouodque Incentione FI, (oEu
2ns) Demmen dicitur; quod Remistione, (Bapi-
rns) Gravitas: Kam aurem rocis Stationem (uo
rlu ni suoer porns) quae sire Incentione sive RC.
millione acquiritur, (row) Tensionem Teu ro-
cis Tenorem rocant. Sic Ariltoxenus, P. 10.
T2, T2, 23; e Ariltides, P. B, 9. Caudentius,
D. 2, 3. Euclides, P.:
Hac autem ACuri _ Graris Distensio (~)er
815,) ucur cua nacura interminabulis (sive Ma-
onicudinem Cre Parritarem spectemus) videa.
cur: DTum tamen li consideremus, omnino ter-
minandam ex detiniendam volune; (live ad id
quod Sonat, sive, ad id quod Judicat, relario
habeatur; Vocem scilicet, de Auditum.) Ouip.
De nec rox Hlumana (aut eriam Organica) Di
stentionem rocis auc immense Magnam, aut su-
pra modum Rxisuam, exhibere porelt; nec Au.
dicus de illa judicare. ArilTOx. P. 13, 24. Ni
Com. P. 4, 5. (nec mulco aliter Prolemaeus, P. 15
26. nisi quod hic Audicus, quam Vocis, termi
nos ampliores taciat.
Adeoque haud minorem Distensionem in
ulum recipit AristozenuS, p. 14, 20. quam est
minima Diclis, quam Facit ille Poni quadran-
tem; (ee similicer Aristides, D. 13.) _ vix Ma-
jorem, quam quae ad Dil. dia palon et dia cella-
ron excenditur; aut etiam ad Dil. dia palon et
dia pente, (non aurem ad PriFdia- PaTon,) si
rox lumana spectetur: aue, ad Pril dia palon,
E spectentur alia Orsana. Nempe, si unius
LD
Incerrallorum autem varias enumerat Dilere.
Dancias, D. 26. Ouippe, secundum Magnicudi
nem, alia aliis majora Punt, aue minora. Iiem
alia contona, alia dirtona, (ovuvora, épra.
alia icem compolica, alia incomposira, (oudder
aouidera.) Alia item quae ad unum, alia quae a0
aliud Genus (Ve) Spectant; puca, Gienus Din
conicum, Chromaticum, aut Fnarmonium. Alia
denique Racionalia, alia Trrationalia, (enra,
anoza.)
Fademque Facie Syctematum diserimina; (nist
quod Systema Incompolicum, nullum sC:) sed
et alia (Syltematum) dilerimina Tubjungie:
Nempe, (licum quod spectat) alia sunt inter se
Disjuncta, alia Conjuncta, alia Mixta, (Se evy
edia, ounepia, cuxra.) Iiem, Syltema Conci-
nuum, et Pravosterum, (ouveges, icocsbarr. Ttem
Simplex, Duplex, Mulciplex, (ander, smr, NoN
nanior.) Aliaque ictiumodi, D. 17. Nec multo
alicer Ariltides Ouincilianus, D. 12, F3, 24, 15.
26. Gaudencius, D. 4, 5. Fuclid. P. 8, 18
Ex Sonis e Incerrallis tic (urne) Cantus.
Non modo Sermocinalis ille (nozeosts) qualis in
Sermocinando auditur (nam habet et Sermo
Juum Cantum et ACCenTuM;) Sed (ro npuoopa
uenes) Cantus FLarmonicus Peu Modulatus. Nec
tamen ex quibuslibet urcunque sumpeis, (nam
e quod arapuosor est, et minime Parmonicum
Sonis ec Incervallis constare potelt,) led quae
aptam ouvdcom habeane, et Compositionem de
bitam, pro cujusque Cancus ratione. Aristox.
D. 18.
Ouipre Soni, invicem comparati, Fune (pro
Interrallorum rarione) vel Concinni dicti (eu-
prneis) quasi ad cancum APEi, vel Inconcinni
(Enurncis) ad cancum Inepri, adeoque hine reji-
ciendi. Sic Pcolemaus, D. X8. aliique.
Ex Concinnis, alios Consonos (ovurcorrs,) alios
Dissonos (3saecorrs) vocant: Illos quidem auxi-
bus grariores; hos rero, uruc non plane incptos
ejuldemque hominis Vox spectetur; aut unum minus tamen gratos.
idemque Organum, puca, una eademque Tibia,
Filtulare. Nec camen nepat AriltoxenUS, P. 2T.
erium ad Ter, aut Ouater Dia Palon, aur eriam
ulera, extendi polle Vocis Locum, li plura com-
PaTENEUT: Puca, EI vox Puerorum aut Fcmi-
narum acuristima, cum Virorum sravistima.
comparetur; aut Tibiarum incenliorum acuril
Tima, cum gravistima remissiorum.
Quod duobus Sonis (PMois) non eandem
Tentionem (noir) habentibus (respectu ha-
bito ad Acumen _ Graritarem) terminatuE,
Incervallum (X)esqua) rocat Ariltoxenus, D. 15,
16. (aliique.) Eodem sere sentu quo Locum
(ronor) ante dixerat; (sed uc plurimum Axi-
etiori sentu usurpatur rois pro Crictiori soni
sen (u.) P.Aque, inquic, quasi Tensionum disse-
rentia; Teu Locus duobus sonis interjectus So-
norum CapaX, (Zleepopa HS ZuOECOV Ni rIO SEnNoS
dorrcor dEvraecor e a Bapureas  deivocur id ruorcor
alesnua Bapuripcor d  s) qui craviores sint
quam intervallum illud terminantium aculior,
acutiores quam terminantium cravior.
Consonorum species, dictas irem Consonantias
Covuprias,) enumerabant; simpliciores quidem
acque impertectiores duas; Dia teparon de Dia-
pente, (quas aurium tancum judicio aestimabant
ambas Ariltoxenei; Pychagorei vero, illam ra-
cione Selquitertia terminabane, sive uE 4 ad 3:
hane ratione Selquialtera, seu uc 3 ad 2:) acque
ex binis his compolitam (perfectiorem) Dia-
pason (cui itaque Pychagorei racionem Duplam
alligMANE, DEODEEF 3X 3 =2:) e, magis achuc
compolicas, Dia. pason et aia testaron, (cujus ra
tio
2:) Dia pason e dia pente (cujus
ratio Tripla, prOPter 3Z2 = 3;) e Dis. dia
pason, (cujus racio Ouadrupla, PrOPteE 2X 2 =4:
e liquas alias relic quis adjicere; ue Dia ressa
ron, vel Dia pente, cum binis pluribusve Dia-
pason compolicas. Pcol. Cap. 5. lib. F. aliique
Unam tamen ex his, nempe Dia pason cum
dia testaron, pro Consonantia non admiccune
Pychagorei; eo quod ratio ejus neque sE MuL
uplex neque Superparticularis (quales illi lolas
pro confonantiis admicrendas rotune;) sed quam
Duodque ex pluribus Incerrallis componitur, admirtendam tamen contendir Ptolemaus (. CX.
ceptione
Systema (oisn) Vocat.

## Folio 155 — 867984570:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 142 lines, status machine
neralL
st
nOId.
ilia,
rimina
1M
tixta
tet
e
1
Jac
IOHC.
Ct
quide
plane
cextione illa posthabita) cap. 7. lib. F. EO PrR.
sertim arsumento, quod Dia palon, cuiris ad
dicum Consono, Consonum taciat. (Ouod et
Axistoxenus anre llatueratus P. 20, 45.) Pcole.
MXUS DOrrO (ibidem) prae exreris Consonan-
eiis, praetert Dia pason, de Dis. aia pason, (au
ex pluribus aclhue Dia pason compolitas,) qua
Deculiari nomine (suoporias) Onisonantias appet
tac, vel (ouoecora) Onisona. AlII aerrpCOVA VoCanE
Unisonorum nomine squitonis relervato
Aristid. P. 12. Gauden. p. FI.) Tidemque naeg
pora vocant Dia pente, itemque Dia pason e
dia pente, (aut etiam Dia pente cum pluribus
Dia pason compolicum:) utpore poriora quam
Dia cellaron, aue hoc cum uno pluributre Dia-
Dalon compolitum; qua generali tantum no-
mine rocant ovupora. Sic Bryennius, in Meibo-
mii ad Ciaudencium NOcis, P. 35. PseIIUS d
Theo Smyrnaeus (ibid. p. 36.) Dia cellaron, item.
que Dia cellaron de dia palon, pariter ac Din-
Dence, e Dia pence cum dia palon, Paraphona
pzaris inarss (eropuories, gecouaru s érore
nce
In pocor raponarn pocor nzaros peocor (erapuorie.
recouanum (9.70O) uon rern oumupsicor aparur
ocompdicor (Erapuorio, Ra Sie tOV) rnEi
ocnupcr. quion rern selcuydicor Heegrurn sti
Eduticor (erapporr recouamen, Bar) vin A
Edreiicor. relrn ispboacor. gin vdebo aucor (Erap
porios, recopan, SaroVOS) virrn vxbOacdr.
FF
limilicer fere apud ariltidem Ouincilianum p.
9, 10. aliolque.) Lademque nomina L acinis
etiam uc plurimum recineneur: Prostambano.
menos; Bypate hypaton; _c.
Nec multo aliter apud Nicomachum p 27
e Graudencium P. FF, E 18, recenteneur: Pros-
lambanomenos: TEypate Bypaton; P’arypate by-
paton (enarmonios, chromatice, diatonos:) Li-
chanos cypaton (enarmonios, chromatice, dia-
CONOS;) Erpate meson; Parypate meson (Cnar
monios, chromatice, diaconos;) Lichanos me-
son (enarmonios, chromarice, diatonos;) Mese:
Trite synemmenon (enarmonios, chromatice;
vocane; Sed Dia pason, et Dildia palon, Anci- diatonos;) Paranete synemmenon (CnarONIOS
Phona. Caudentius tamen p. 77. Per Paraphona chromatice, diatonos;) Nere synemmenon; P a
intelligit, ea quae lunc quali Consonis et Dillonis
ramese:; Frire diezeuemenon (enarmonios, ChrO-
intermedia, ut Ditonum, Friconum, e horum matice, diatonos;) Paranere diezeuemenon (enar-
Timilia.
Duarum vero primarum Consonantiarum
(Diareltaron et Dia Pence) difterentiam, Z0.
num rocane: quem durium judicio aeltimant
Ariltoxenei; Prchagorei rero, ratione Selqui
octara detiniunE; (propter
tX 8.) Scd
quem in Consonanciarum centum non admiE
monios, chromatice, diaconos;) Nete diezeu
emenon; Trite hyperbolaeon (cnarmonios, CHrO-
macice, diatonos;) Paranete hyperbolaeon (Cnar-
monios, chromatice, diatonos;) Nete hyperbe-
Iaeon
Obi videmus, non cancum Zichanos, & Pa
ranetas, sed etiam Parypatas e Tritas, in ExI
eunt vel hi vel illi: ne nec ejus parces, aue plici ditterencia politas, pro criplici Grenere
etiam Ditonum, Tritonum: alialre (praeter ante
emOrataS) compoticiones in Cancum admictas:
Duas (Euprncis) Sonos Concinnos dicere contenti,
(Enarmonio, Chromarico, d Diatonico:) Ouod
quidem omnino Dar est, cum sc hrarum loni,
Mobiles sint, paricer acque illarum. Cur autem
aut etiam (’Epuonias) Concinnitates; Consonan- hoc (de Parypatis  Priris) omiserit luclicdes,
rias non dicebant: Sive, qua lunt minores quam
Dia reltaron, uc Dielis, Hemitonium, TonuS.
Friemitonium, Diconum; RIVe, quae TUNE COn
Ponanciis interjectae, ue Fritonum, Pecratonum,
Pencatonum, ee horum Cimilia: Sic Puclides
Ineroductionis Flarmonica
eundem sentum alii omnes
D. 8, F3. alque ad
Sune aurem Soni (edhnoc) absolure Tumpri, ir
quolibet LOco (Tonc) innumeri, nedum numere
intinici, (quod Ariltoxenus dilerte alterit P. 26
e Ariltides, P. 9; Fuclid. P. 2. e res ipla 10-
quitur;) uc, in omni concinuo, Puneta. Adeo
que e (his incerjecta) Incerralla (Nosuucara
iridem Innumera.
tim elligenda lunt, de eis qua sune hujul
aliique; non rideo.
Sed obiter moneo, locum illum craudencii,
PaS. FT. Ver. T0, quem mancum existimo; (Ic.
ni tallor, restituendum else, oior naponern crapue-
vioS, (ny raponaTA RecoNANUI, ui HapONTM StarorOS, i
Rgavos ErapuoriOS, ) ny Ngaros Recuaru, ny Rguros ca-
20V05. CUI COnOEIIE quod habet idem paS. 18
V. 2F. Nempe; cum modo dixerat, Sonos mu-
tabiles, esse, Parypatas, Lichanos, Tritas, 
Paranetas; e propterea, ad nomen commune,
adsumendum esse quod est cujusque generis pro
prium; exempli cratia (neravos ueocor crapuorios.
ngeVOS NEOcOV RecouLEnEH, RgaroS ulocor ctaroros,) L.I
chanos meson enarmonios, lichanos meson chro-
matice, lichanos meson diatonos; Tubjunsit, (d
) avris noyos ny aiei s racavs 76, ny Xap MO. r
ni reircor,) idem dicendum est de Paranetis, P a-
rypatis, Tritis.
ToenauM TC LBa VOCCI HBH TarO
Tubriceri; de Paranetes similiter: vE Cum, pro
Fichanos meson enarmonios, dicitur Cmplicicer,
Meson enarmonios, Sed Tubaudita voce Lichanos:
_e in reliquis similiter.
Irem in voce Prostambanomenos (generis Ma(-
Dui hoc ordine ab Fuclide (Tneroductio- culini) respicitur rox odorsos. in reliquis, Ly
rregonaplavopdre t ors. magonurn reres.
pare, Mese, ec. ron rch. Adeoque repucanda
est n pegaros, terminim generis; et similitex irax.
porio
Verum, ex eis omnibus, eos tersunt Musici
nar Ecoxli Sonos dicendos, quos (edors cue
acis) Concinnos, seu CiaHCI aptoS existimant.
(quo sentu ehoros de hon concractistinguit Ari
ides p. 9.) Fc similiter, Dialtemata, specia
modi Sonis interjecla.
Tales in unoquoque Cienere, (Diatonico.
numerabant Veteres
Chromatico, ee Fnarmonio,) Sonos Octodecim,
nis Flarmonica D. 3, 4, 3,6, B) ACCCMTCHIHI.

## Folio 156 — 867984570:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 124 lines, status machine
e
E
+
TI
NiriOS, SurrOS, PrONEHIC OCCUTEHBE. (FS uti- lorum; co ordine quo a Grari in ACuTuM
que o ryn eropuorios, e o nyn cdroros.) Sed apud
Beyennium, (et hunc, ni Fallor, Colum) habe.
tUE oegnapbavoudin.
TECM VMTM TaPUrn, vurn, racaruru, pro NTomi-
nibus Subltantiris habentur (per appolitionem
cum voce ropct) ut paret ex Creniciris plurali.
bus circumtlexis, irarss, rapuxars, vurcor, egentr
led urocor, reiriob, ounuuticor, s Vy Wcor, Vp bo acov
Pro Adjectiris. Ouod ad Cap. 5. lib. 2. Prole.
maei monnimus.
Fadem, quae supra, recenset nomina (pro
genere Diatonico) Martianis Capella (Edic.
Meibom. P. L70.) adjunetis irem Latinis nomi
nibus d le formatis, (quam accurare in omni-
bus, non dixerim.) Nempe vessnopbavouoS Ad-
quisitus: onarn dnas. Principalis principalium:
raponern onars. Subprincipalis principatium: una-
ror Saroros, Principalium extenta: indrn peocor
Principalis mediarum: roponurn ucocor, Subprin-
cipalis mediarum: Veocor caroros, Mediarum ex-
tenta: peon, Media: recrn olonuulicor, T ertia con-
junctarum: ounpdicor seeroros, C onjunctarum ex-
tenta: vien oubnudicor. Oima conjunctarum: na-
papicon, Prope media: reirn sril dyudicor, Terria ai-
visarum: Se vyedicor Sieroros, Divisarum extenta:
vin Siardcor, Ohima divisarum: reirn rbo
naccor, Terria excellentium: p bonaicor Seeroros
Excellentium extenta: rirn Epbonaicor, Olrima
excellentium.
Pro lingulis autem hilce Chordis, Sonitre:
habuerunt Graci (in lingulis generibus; Rnar-
monio, Chromatico, Diaconico;) Tuos cujusque
Characteres Seu Notas (onpeiae) quibus designa-
rentur. Ouod ex Bacchio, Ariltide, Boechio,
aliilque liquer: sed praeserrim ex Alypio, et
Graudentio. De eildem rideatur icem Voltius,
(aliique ab illo cicari) de Artibus l’opularibus
cap. 4. 5 20; _ de Scienciis Machemaricis, cap.
2
24
His Noris restiuendis, bonam operam im-
Dendit Mcibomius, in Cuis praeserrim ad AIy.
Dium Nocis; apud quem habentur conspicienda.
acque has quidem Potas callere, magna pars
erat Praxeos Muliea; quo possent auditam C’an-
rilenam noris delcribere, ee descripiam canere.
Ouam Aanorandi artem, vocar Ariltoxenus (D.
39.) egonuarmulus et Meibomius ad Alypium,
D. 66. onvercomiliis.
Pro Nous hilce; haventuo, in hodierna Mu-
Fica, (pro Genere Taltem Diaconico,) Scalam
(quam VOCaNE) Guidonianam; uE quam invene-
ric Cuido Pretinus Abbas, circa Annum Chrictis
alcenditur. IIF aliis ad hoc NTocis non (II OpUS,
quam ipso Sicu. Ouippe quae porro conspici-
cur, in noltra Mulica, nocarum varietas: (Puta
Dro Larea, Lonea, Brevi, Semibrevi, _c.) non
Tonum, sed Tempus Spectat secundum quod
vor aliqua Productius Contractiutve canenda
sic: aeque ad Mutiex parrem Rhychmicam Per
tinet, quae est de Phychuno leu Modulatione
sccundum Tempus, brere e longum; non ad
Parrem Tharmonicam, de qua jam agitur, qua
elt de modulatione sccundum Tonum, acurum
et gravem.
Duo aurem melius percipiatur, quomodo in-
ter le consentiune, Hlodierna Scala, et Vererum
Diaeramma, (Pro Crenere Diatonico, quo (ol0
jam ucimur;) utrumque junctim exhribemus. fit
quidem, in Vecerum Diagrammate, SonOS quos
vocane Mobiles (linea punctata) d Stantibus
seu quielcentibus (recta continua nocaris) di-
stinximus; et pariter, in hodierna Scala, Sonos
qui in Spario (ut loguuneur,) ab eis qui in
Linea, nocari Colent. Orrobique obserraris In-
terrallis, sive Tonicis Sre Flemiconicis, in Ge.
nere Diatonico censeri Toliris.
Acque harum quidem linearum (quoc opus
cH) aliquor, pura quaternas aut quinas, (live
ex imis, sire ex Cummis, Cire ex intermediis,
prout cujusque cancus ratio poltulat,) depin
sunc (omiltis reliquis;) quarum unam aliquane
(Duta, Lfa ut, auc c sol fa ut, auc 8 sol re ut,)
Deculiari noca (quam Clavem vocant) designane
(ut innotelcar, quam Scalx lineam ca reterat; )
reliquaque, ex licu ad hanc, aeltimantur.
Non aucem ita terminatur (his cancellis)
vel Vecerum Diaeramma, vel nostra Scala, uE
non ulera pollit vel in Cirave, vel in Acurum
procedi. Sed, quemadmodum in Scala nostra
post seprem (alcendendo) liceras A, B, C, D.
H F, G, (quae cocidem Cbordas Peu Voces de
Tienan,) eadem secundo, e tertio, et (s opus
Clb) Pluries recurruNE, (quas repeririones, quo
invicem diltinguantur, mutaca licerae torma (0-
lene diltinguere;) e limiliter in Grare (delcen
dendo) ordine inverso; (ubi, pro C diverton
Gracum P Tolent pingere; unde tori Scalae no-
men tactum est F uL, leu Gamma ut:) literaeque
similes (puta A a, aue G 8, ecc.) Dia- paton
Terminant: Ad eundem modum, in VeceruM
Diagrammate, poltquam d Prostambanomeno (in
ventum ell, (quae Chorda, eadem censetur cum
recurrentis in alcum diagrammaris Prostamba
ut docet Joh. Ger. Volius, (cap. 22. de Scien nomeno,) rCCUTTuNE, We PrIUS L Bypati
ciis Machemaricis) rono; Peu (quod ipse pra-
Parypate hyparon, ecc: et limilicer, (descen-
Ferr, cap. 4. de Arribus Popularibus) 1028, ex denco in Grave) intra Prostambanomenon (quae
Sigeberio. Hane Manum vocant alii, (quia, eadem, elt Nete hyperbolaon intra polici Dia-
in manus Forma, memorix gratia, Solebant eam
aliquando depingere; quod apud Merlennum
Grammaris) recurrune li opus est (ordine in-
ver(o) Paranete Byperbolaon, Trite hyperbolaeon.
aliosque videre clE:) AuC etiam Gamm ut, _C. (uE in Cap. TF. lib. 2. Pcolemai:) similia-
(lumpio nomine ab ejus roce prima, seu gra. que chordarum nomina (pura Aesen Mese; aut
vistima.) Oua nempe Pineis aliquor (ad inltar Paramese, Paramese; aue, quae Pro eodem na-
Scalae gradarim ascendentibus) de Spatiis inter- BentUE, Prostambanomenos, Nete hyperbolaon
rection delienant loca Sonorum (adoror) AingII. _C.) Ditdis palon conrinent.
Voces

## Folio 157 — 867984570:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
M 
non (iG
EO C0
rietu
undui
ec
Thmib
10d1
nuM
que
oblet
conieis
Quinad
tulati
1
ManC
Aed
i1io
crave
oii
cente
A
10c
A l L L. NDLZ.
Voces quae (in Scala Cuidoniana) polt lite. (Nertennus, aliique, his Sapphicis, addunt Ado
Tas aleripea Lu, delumuntuT ex Flymno quo. nium Sancte Johannes; AIlledius, O patr alme:
dam Ecclelialtico (Pausi cujuldam, Diaconi Ro: led qui, ad praesencem seopum redundat.)
Voltius (cap. 4. de quatuor Arribus Populart tiales desumptic, ut, re, mi, fa, sol, la, pro
Busy) aliique.
mani,) Dro S. FohaiHE BapTIITA; GueM AaDCE
Nra restorum Famuli tuorum
SoLve pollutis LAbiis reatum.
DEqueant lavis RFsonare fibris
FlInC enUM SE NemisELCMMBLaI Bllabas ini-
coridem chordis continue sequencibus, pura
E ABC DB: Oux recurrunt (absoluto Dia-
DaTon) in C a bc de; icerumque in 8 at bb
cc ad ec. Sed omnino dccst rox septima, pro
sedibus F f, roce delticuris; (nam, quod ibidem
Viaeramma Veterum
tonus
tonus.
bemironis
Paranete
True huyperbolaeo
Rele mezeuymet
Scala
Ouidonianq:
Nete synemmeno
diatonos.
ta
Trite synemmenon. fa
Mese.  la
s
tonus
ta
. ....
ronus.
tonus.
hemiionium
tonus.
tonus.
tomus.
dlese
Fichanos meson 6.....:)
diatonos.
Paryvate meson.
sypute meson.
gatonos.
ehanas hypaton D. sol
Parypate hypaton
Hyphe lyxaton.
Frostambanomenos
C
B:mi
Nuc
habeantur fa ut, id est alterius Syzygix:) de utriris addicus facie Pentachordum, seu Dia-
similiter ubique, sire ante vocem ut; lire post pente:) quibus respondent, in lieu naturali,
vocem la. Ouod mirum est Guidonem non (qui est Pcolenxi Lonus Dorius, ee nostra Scala
vidisse et praecarisse. Recentiores aliqui (inter auram) Mese e Paramese; adeoque (quae inde
quos Merlennus) supplene rocem Si, aut huie distane Dia Paton) Prostambanomenos ee Fy-
Timilem. Poruittent (ex Adonii initio) vocem pare hypaton: Hoc elt, in Scala nostra, a b, de
ou Tupplere.
A B; (Dotica nimirum voce mi in B, B, bb.)
Elarum vocum usus, hic est: Re mi conment Acque huic calui respondet Fexachordum illud
quo disjunguncur duo Fetrachorda, et qui curric) in loc0 primo, quarco, et sepriio Posi.
cliu:
tonus
Paranete ut
conus. tonus. non diatonos
eugme d
a
Sol.
emit
omus.
Trite diexcugme
tonus. Pate
Paranete Sonemmen. Sol .. . . . .  sa;
hemironium
Paramese
(quem vocant OrXCI) Tonum aazentieum, et re mi fa sol la, (quod in Scala septies oc-

## Folio 158 — 867984570:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
A P P H ND
3
rum. Conivoe HI calus tres, pro uno habentur; non indigere;) quo casu, Tono ascendirur per
recurrencibus, absoluto Diapalon, cildem vo-
cibus.) Obi aurem mutatione secundum Tonos
(ut loguuntur Craeci,) Peu tranllata mi voce in
aliam lCdleM, CANEUIS MUTaEUIT; re et mi TUNE,
quae Cirxcis dicuntur potestate, mese et paramese
(quameunque ledem illa occupane,) itemque
Prestambanomenos et FCypare hypaton, potestate.
Puca, polica b molli (uE LOquUnEuT) in B, b, bb:
transtertur mi ad F, e; ec cantatur Hlexachor-
dum illud prouc in locis secundo et quinto re-
currit: Dui est Prolemaei Tonus (seu Modus)
Mixolydius, in quo Mese _ Parame se potestate.
Tunc (positione) in paranete  neté diezeueme-
non; hoc elt, in scala noltra, in d e. SIn P0.
nacur icem alia b mollis in hn e; quo transtera-
tur mi ad a aa; cancacur illud Hexachordum
ut in locis certio e sexro: Dui est, Piolemxi
Modus AIypoludius, quo MMese et Paramese
potestate, lunc in Fichano meson ee mese, pose
sione; hoc elt, in scala noltra, in G, a. REque
hos quidem eres catus (nec plures) innuic Scalo
Cruidoniana. Sed recenciores polt illum Mulici
alias adhue Clarium lignacuras addiderunt; qua.
rum ope, vocem mi in quaris chorda (Prour
OpuS CrIE) canendam inlinvent; quae eateris
Peolemai Modis leu Ponis respondeant: (Vr
ad Cap. TL. lib. 2. Pcolemai oltendimus.) Nem-
De polica cerria b molli in an transtereur inde
mi in d; qui est Pcolemaer Modus Lydius. Trem
Dolica scusi noca in lfa ut, cui nacuraliter
(ur loquuntur) convenic rox fa, mutatur haec
in mi, Arque vocis mi lelles in F, f: qui est
Pcolemai Modus FEypodorius. Sed hrinc cran(
textur in C, c, c0, li etiam hic reveriacur limilis
ACuri noca; qui cs Ptolemaei Modus Phryeius.
Acque hinc denique cranstertur mi in F, C, 8.
E ee hic porro conspiciatur eadem Acuri noca:
qui elt Pcolemaei Modus FErpophrysius. Qua
omnia, cicaco loco, depinximus.
Flarum (pro Molh de Acuc) Hocarum oriso
haec est. In Gexeorum Mulica, cum a Proctam.
banomeno (in acurum a(cendendo) pervencum
erat ad Mesen, (hoc elt, ad noltram a la mire,
ambiguum crac an ad cetrachordum (Synemme-
non) Conjunctarum; an ad (Diezeuemenon)
Disjunctarum cecrachordum procederetur: Adeo.
que, an chorda proxima (quae cs b fa b mi
hemitonio (pro trite synemmenon) an tonO
integro (pro paramese) acucior Foret. Priori
casu, chorda illa Grarior ehet Futura (hemito.
nio) quam casu polteriori, hoc est (ue loqui
amabanc) Mollior: algue sl, quam illo, tan-
EO ACuTIOT; hoc est, Intenlior, Lcu BMLIE.
Priort itaque casu signabane chorctac a li-
tera b rocunda, quam b mollem rocabant, quo
calu (ab a la mi re) alcendebatur Leo
per vocem fa; dicique lolet Scala mols. 10.
teriori calu, signabant chordam illam licera B
rocem mi. (HIinc Ac, quod ea chorda bino.
minis est, b fa, b mi: nempe b mollis canieur
voce fa: qua innuitur incentio per Flemito.
nium: B dura, vocemi; qua innuitur incensio
per Tonum inceorum.) Tandem vero, qua ad
Tolam b fa b mi chordam distinguendam delti.
Mata Primu FUETANE NOEX, Mollis _ Dura:
jam cuiris chorda adhibirae tancundem praeltant:
Nempe, qua chorda secus Forer Tono acutior
quam proxime lubjecta; achibica noca Mollis
(hoc eltu Crraris,) Hlemitonio deprimitur, adeo-
que non nili Flemitonio tic acurior quam proxi
me subjecta: contra vero qua secus cllet FIe
mitonio cancum acurior quam qua est proxime
subjecta; adhibica noca Durae (hoc clt, ACu
Ea,) Flemironio aeuitur, adeoque jam fic ince
oro Tono acurior quam proxime subjecta.
Nostraces vero Musici, nunc dierum, omistis
rocibus ut re, Tolisucuneur mifa sol la. Nem
De, Dolica mi in lede lua lic uc innuie elavium
lignacura, Cursum canieur fa sol la, fa sol la
(Dol quas iterum recurrit mi;) deortum rero
la sol fa, la sol fan (redeunce iterum mi.) Qua-
rum quidem rox, fa, reputatur hemitonio acq
tior quam proxime lubjecta; reliqua, cono in-
1e8r0.
Verum, qui Tubeilius loquuneur, voci sot asTi.
enant conum majorem (in rarione selquioeta
va;) roci la conum minorem (in rarione set-
quinona;) adeoque roci fa, pro Hlemitonio,
altignane rationem se squidecimamquintam, (quae
cetrachordi racionem selquitertiam compleat;)
sed roci mi allignant omnes rationem selqui
octaram. Oui vero (neslecta ditterentia cono-
rum majoris ee minoris) allignane indiserimina.
tim conis omnibus rationem selquioctaram, ii
dem hemitonio aflignane racionem limmaris (neipe
IaroS) quae elt 256 ad 243: vel (crastius lo-
quendo) coni semillem, (a quo limma non mul
cum abelt.) Acque sic fere loguuneur Mutici
practici omnes, qui praecer Tonum, ee Dimidium
coni, (quaque ex hiS COPONUNEUE,) nou alia
centere lolene interralla
Scd dimilta aliquancisper Scala nostra; re-
deo ad Cracorum Diagramma. Ubi Oetodecim.
quas dixis in unoquoque genere, chordae, non
lemper lune coridem Soni, led cocidem Nomina.
seu Poceltates (suveuers.) quippe horum Sono-
rum alii eum aliis NONMUNGUAM RCDUILAMENE CO-
incidere; praelereim in genere Diatonico; (NE-
Dore Paranele synemmenon e Trite diezcueme
non, iem Nece synemmenon e Paranete die-
Zevemenon, in Diagrammace jam exposico:) et
rix alibi tunc Octodecim distincti, quam in Cie.
nere Fnarmonio. Nominum aucem rationem,
rem omnem ab orixine reperentes, ordine expo.
nemus.
Ex Sonis hisce (Chordisre eisdem accommo.
quadrata, (quae senlim corrupra est in hanc tere datis) Diallemata _e Syltemata (Euveani) Con-
nocam X) quam b duram vocabant; dieique cinna, leu cancui accommoda, (uc ance dictum
Tolet Scala dura; laur eriam, quod nunc tere est,) Formabane vereres: quorum alia Consona-
tic, omicrebane eam signacuram; quoniam haec alia Distona (ovurcora, _) épcorae,) nominabant.
repuasur Scala maturalis, adeoque signaTa PrOur eranc Sonis contonisy dissonitre (vecoueia)
tinica

## Folio 159 — 867984570:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 130 lines, status machine
I1
1
A PPH
X.
tinica sen certuala. Aristox. p. X6, T7. Ari- mate; crane, pro variis Generibus, alix acque
lid. P. 13, 14.
TIIud autem (alesna) aiastema, (Peu inter-
vallum auc distanciam) quam reliquarunt Guali
menturam taciune, (praelerrim qui dristoxenei
alixe; (adeoque norciadu, moveri dicebantur;) ee
quidem pro diverso horum in Pecrachordo litu,
raria dicebaneur (vin) Genera: variaeque in
his generibus Species, quas rebas (colores) vo-
dicebantur, qui per Difterentias magis, quam citabant. Sic etiam Fuclides, p. 10. Trem, AIy
per Raciones Incervalla metiebantur,) Lonum
Choror) dixerune; (non quo sensu cetcu ali-
quem vocis Tenorem innuit; sed quo certam
qualiclam Ponorum disterentiam signHHCat;) quan-
ea scilicet est (secundum magnuudinem) dua
rum primarum Consonanctarum (Od celtaron
e Dia Dente) difterentia; (n 3 Wetr ovupcorcor
s percdos Agpopa) ArIStOX. D. 2L, 40; Cujus
lincuit) dimidium, eo pars tertia, e par:
DIUS, P. 2. Zcer odoyrcor oi pd cioir escores ny cenniveis.
oi d irpo ny XexnO EscES  Er neyoru on er
rais 7. Rocor Sicespais 3 ucrammvo. xirspdor 3, on et
rals 7 Qucor drapopas praBO eis Cpas ravetS.
Fetrachordi rocem leu chordam Cravist.
mam, vocabant LIyparen (irartu) Supremam
Acuristimam vero Neten (virlu LCu reru) O
rimam ieu Imam; (quod e Flen. Scephanus
aenoseir ad vocem rurn, qui sic ultimam seu
quarta, cantari potest; non autem intervalla his imam dici, docer, ad disterentiam a inirus d
minora. Ouanta aurem Cc haec distatiera, alu Paraneten, axqrirlu, ut ima proximam:) Ouip-
bus dijudicandum permitrunt Ariltoxenet (HOn
ulera de hoc Toliciri: ) Pychasoret reto (qui
vocius per rationes seu Proporriones metieban-
cur intervalla,) Ratione Selquioctara (hoyco exoy
soco) determinabant. (Ouippe, cum Rationem
Dia Pente potuerine Selquia lteraHI, LCu VE 3 ad
2: e Racionem Dia reltaron, solquicertiam, seu
uc 4 ad 3; ut ance dictum elt: Harum Ditte.
rentiam, quae lic l’ons coltisebane sesquiocta
ram; puta, cum Soni unius ad alterius acumen
sic uE O ad B: PFODEEF 3) = (8. Sic Fuclides, de
Sectione Canono, V. 5, Lctem eu7
lib. 2. aliigue.)
Primum CyCtema Contonum, seu primam COn
TOnantiam, (Z SVIPCOrCON Z)QSHICCON noCroV ny Ene-
X50Y,) lecerunE (TCreoropC) Tetrachordum, quam
e (Xa CapCoV) Dia- ressaron contonantiam ro.
cabane, omnium Minimam: (quae aurem (IC
omnium Maxima, detinire nequeunt;) Sic Ari
CtoX. P. 20, 22, 22. aliique (ubi pro vEredos,
D. 20. V. T4. releribendum esle pousor, recte mo.
nec Mcibomius in Nocs; ee res ipla loquitur.)
FlanC ContonantIaI (OTa TCITaIOH) SonIS
quatuor (unde nomen Corritur) in cria inter-
valla (invicem concinua) diltinguebant. Non
quidem guumer; led neque in omniols 
neribus similiter: Sed (aurium judicio doctt
in interralla maequalia diridebant: ec quidem
aliter in Genere Fnarmonio dicto; alicer in
Chromatico; aliter in Diatonico. Atque secun:
dum hanc rariam Petrachordi desene, ila
(quae Vocabant) Cienera Hn) diltinguebant:
Finarmonium, Chromaticum, Diatonicum, (Evap
22. alIGue.
res, ancruroi ipeuerSEs) InICHMCAM duo, Mobiles
(airuso Leu nirsuvor.) tio quod lorum quidem
De qui primi haec imponebane nomina (contra
quam quod jam facims) Grare pro Summo
habuerunt, et ACurum pro ImO. FC SiC NVI-
Comachus, P. 6. o Bapiraros Dden ∞ undrm exaudn, dn
F0V Id 5O aVCSTATOV. HaTeTaTOS ) vearn, ny zd vearOV s
naorar adeoque in Hleprachorda Lyra, YJy
pasen aleribit Sacurno; et Veaten, leu contra-
ete Neten, Lunx. Fc Boechius ubique, in lua
Mutica, Lonos Graviores in Schemaris Summo
locat Acuriores in Imo. Flinc (quae polt oc
CUETCNE) LEyper. Bypate, eFIyper mese, (rpo
quai rcovaeror dictum vulE: Cum LIOICFUS CerEC
quali inepraror, potuerit; cum Porem appellare
LoleaE ineror npciovrcV.) SCa, quo rem M.
lenc; poltquam Crrare pro Imo haberi caeperit
ex Acucum pro Tummo, (prout nunc heri (0.
rec,) Latini (post Marcianum Capellam,  Se
verinum Boechium,) Elyparen, Principalem in-
cerpretancur (potius quam Supremam,) ee Pa-
rrpacen, Subprincipalem. Fc Aristides Ouinci
LianuS, P. IO. Per Primam pocius exponit, quam
Supremam: undm inaror, on 3 aegors Tensazopd
coeorn HDETaI 50 Zd EdCGTON VaTOV ErgNOr oE ranauoi
raponem 3 n rai curtu ncuden Ft paulo poA.
aarura nonerram _e 1d ve + virus neidus 6 s
sarals n virn, 387 ESV Egärn. vearor yd Enanouv rd Egu
3or oi xanacoi. Obi (distimulata ligniticatione
Summi et Imi) Exaror et riror interpretatur Pri-
mum ee Orimum.
Voces intermedias (quxe et mobiles erant) vo
Cabant Parhyparen (raponaru) Subsupremam
seu Subprincipalem (ut qua crac ad Hlypaten
Droximâ;)  Paraneten (racarirlus) Penulti
mam, ue quae in vun (ulrimae) adjacebat.
narn, adpucon,) lunc proxime Graviores guan
Erpate, _ Mesc. (SE FxuSEra AE qui draror
suprena.
Subsuprema.
Denultima.
Otrima.
10
d
imirn
rapomrn
egurn
vurn
Arque sic quidem dicebaneur Fetrachordi vo.
Lecrachordi cujusque, seu Dia tenaton, LX.
EreMM duo Soni (qui EOCLII CLLIIIaDANE Stan-
porcor, recouceruom da rovinov.) Sic AriAtOZ. P. 2T,
tes, Immobiles, LeU BWIEVENLES ILEDANLUE (ESCo
tum ab invicem Diltantia (quat auoous conis
cum lemille, detiniebant Ariltoxenei; Prthago-
rei ratione sesquitertia;) tum Scces in MIO
Sellemare; ltabiles linc, cademque in Giencribus
omnibus; (adeoque necuer, quiesecté dlceban.
ces dum Loctarium ctat: uc in Mercuru (qua
extremis dictantia; ledelqu t sales o sstie. Morcatum Cuille iradir Boechius, cap. 20. lib. 2.
TUT:) Florum vero, cum d se inricem, cum ab _ICHHI) Lyra: quam (Tereaxectr) quacvOF
adiigue.

## Folio 160 — 867984570:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 132 lines, status machine
AP P F
eodem Centu Zichanon dixerit, Ticque locus alias
mendolus,) NOMIILIIIM OTMMCM (CANGIALE H.
Docius quam (quod erar in aliis cocetos) rcoe
cudrant led non anmadrerrebat (quod 180 qui
dem exiltinro) ucons, mendole lesspum else
DEO vruS, (cum hIC, TuM MOX HETIMII.) Ouip
De de ino omnum Oraine, quals  unO Pra
Caeteris letrachordo, pocior ible Ctat Mabenda
ratio. Vetum, liquis lecco altett moraieus
acharere malic, quam mex de mendo conjectu.
rae; acdle uno (Melon) Ferraihoruo, Guait pld
CxTETIS ROLIHIO, AXC aIXERIE LIIHLOACHUS, (non
de uno omnium Oraine:) non tanti res est, ut
relim anxius contendere: quoniam, etiam FiC,
hOc unUM MICar OmIIIN POponitur; cum LiE
de omnious cadem rario. Rcque huic quidem
Favere videcur, quod habet ArIStONenUS, P. 46.
ubi Pettachordum à Miere au lspacen (nempe
MeCon hspaten) qualI alIOrum exeMplar exPO.
nic: uc etiam in cadem ipla PaS. 22.
Poltquam autem Fecrachordum unum, lol1
tarium else delierie; ec plura componi caeperane
Tecrachora: pro Parrpare (fursapema,) di-
cebacur, in quibuldan Tetracholeto, LrC (HEMI
De, rectn o virns) Terria ab ultima, Peu Ante-
penuluma: in aliis vero, pro Paranete (penul
rima) Micebatur Lichanos (NZaroS,) Index; liVe
quod Indice a Pullaretur ca enoilia, (quod
innuit ArilCIS, P. 10.) IIr Quod ego porius
in aliis Lichanon, et Paraneten in aliIS; res ipIa
loquicur. Hinc ell, quod Prirae dicaneur rapo.
limiliter: Orpore cum Fritarum _ Parypata-
rum eadem sic ratio; item Lichanorum e Para
netarum. FE Similiter, qui sune cujusvis FC.
crachordi Toni graristimi, vel FlypatX, vel (al
tem Fyparoides, rocantur. Boech. p. T1.
Polt Mercurii (aut cujulcunque demum tue.
ric) quauor chordarum lyram (prO quacvON
elementorum numero,) tacta est Orphei Lyra
(Emaropsos) septem chordarum (pro numero
Planerarum.)
Sunt tamen, qui docent, Mercurium ipsum,
Lrram (quam d Superioribus acceperat Oua
drichordem, Mercurii Trram dictam) Sepri
chordem fecille; talemque Orpheum (a Mec
curio craditam) accepille. NicOm. P. 29
Sed (ne simus de Invencore primo nimis (0.
liciti) de hoc convenit; Lyram hanc Sepri
chordem (Orphei dictam,) ex duobus Petra-
chordis conjunctis Fuisse consticutam, ita quidem
ue Gravioris vox Acutiltima, tuerie Acurioris
Graristima; illudque dixerune retrachordum
Eypaton (Evaror,) supremarum; hOc verO, Ne-
ton (rnoss,) ultimarum. Ne vero chorda illa
utrigue Tecrachordo communis, Binominis Fo-
rec (Supremarum ima e Imarum suprema;
hanc Mesen (peolu,) Mediam appellabant: Gra-
riorisque recrachordi gravistimam (non tam LTy
paten hypaton, quam limpliciter) Eypaten; ec
huic proximam Parypaten: item Acutioris acu
tistimam (non tam Neten neton, quam simplici
terq Neten; e, huic proximam Paraneten.
Gravioris autem quae Fuerat Paranete (quod no-
men proprer netes nomen in meses mutatum.
jam ellet incommodum) ne Foret innominis.
noronomine dicebatur Lichanos, (aut eriam FIV
permese; Nicom. P. 7. e Mcibom. ad illum D
57.) Acutiorisque quae tuerat Parrpate (Propier
hujus sEypaten Timilicer in Mese immerlam) di
cebacur promilcue vel Paramese (urpore polt
mesen proxima) vel Trite (urpore, a nete, tertia.
Ouod ex Bocchio (ibidem) dileimus; _ Ni-
comacho, P. 6, 7. Oui LErpaten chordam aleri
bic Sacurno (Planetarum supremO;) Neten
Lunae (Planccarum intimo;) reliquilque reli-
quas suo ordine: Nili quod Mercurium Veneri
Praponac; quod itaque, quasi mendum fuerit
mutandum intinuacur, D. 33. (sed et Pariter
insinuatur, aliis placere, ut, contrario ordine,
Gravissima Lunae alcriberetur, Acurissima Sa-
turno, pariterque de incermediis.)
Eypaton
TEypate - Typate.
Parypate- Parypate
Paranet
Nete
Pary
SLichanos
EHy permet
Melc.
SParamese
Trite
alaltble
aliique. Ex sic Fere (nisi quod pro Paranete, naroidcis. de Paranelae, reruvoessis atove in aliis
Paranete
Nete
rislimum et receptistimum) pro quoris Petra
chordo, recenset Aristoxenus, P. 22. 7 1 0vy20.
Sicor, ncioror se Socor ru cipnedilu raEir + A Sa
Pcor ne reX Vocur, ny oropasir istoIS EnesnS aurior cecS
culae ni5 bclv n pcons (legO virns) ny ntgarE H Ha
rus n rarS, gesor quaern roIS anopdOS pSI
rns. Quod lic reddo: Cum plures sint Chorda-
rum compienins, ulccum Su deffuton mneno
continentes, (scilicet, quod jam modo dixerat,
extremos duos lonos labiles, duolque DDIles
incermedios, sintque illarum sineulae pars no-
minibus finita, (puta Petrachordun Suprema
rum, Mcciarum, Conjunctarum, DissaCLatHMI
Ecc:) unus quidam est (omnium commmunis)
Ordo, (nimirum, Netes, Lichant, Parypates.
e LEpares,) iis omnibus, qui Masam det le-
viter altieerunt, notissimus. Nocat ae Muine l0.
cum Mcibomius, (quo Syntaxis contut) vet
legendum on pua, vel (quol sego) ecurara
putaverim) quod Index ll  ToS) t
Tuo; inm, ec quatenus, Molle ht genus aut lH-
tensum: Ouippe quo Remorior CHl, a letracnoi
di voce aeurithima, Lichanos, eo Mollius cente.
tur Genus; quo Propior, eo Intenlius: Ouoe
docet Fcolemaens cav. 2. HIB. 2. P. 34. GupPC
de lonis his Cacuriltimo, eique PrOXIIO,) Quos
derros rous rocat, verba faciens, (corungue
ab invicem interrallo,) Subdie, oi nres oIVOI ras
Ss 10 etCNCTEPOV n ro ouVrOV’TEpOV ards. qu
satiunt (Generum) discrimina, in Molius Ln-
tensiusve. VEE CC; Frisen in aliis Petrachor.
dis, idem ralere acque in aliis Parypaten; iem nemmenon,
Neton (Fy.
Eren
mt

## Folio 161 — 867984570:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 140 lines, status machine
bare
1Ot
uil
110
aHC
et
A P P F W Y
:
macis ante polici, ea Dars qua elt ab FIypate
Falisque jam conspicitur, intepri Dineram. hoc ab eodem (incerpolico Fon0) Disjunctum
meson ad Neten synemmenon: aue eciam at
TErpate bypaton ad Mesen: item à Parame se ac
Florum duorum (live in anciquorum Fepta
chordo, live in Octachordo Pychagora) LC
crachordorum; alcerum Fypacon (quod gra
rius crat,) alcerum Necon (quod acurius,
Lecuen hyperbolaeon.
Polt hane LuCCCHIE (DOLEIABMO Planerarum
NUIETO) PrthacOra Lyra (ox roropesos) chorda-
chordo, neton Synemmenon, (ullimarum C’on
sunutarum) in Octachordo, neton Diereugme
non (ultimarum Disjunctarum.) Ouae qui-
dem nomina (ournuoducor rness, e diydiicor on
rum octo. Oui, ex Heprachordo setentis Fere ut
iplos dixiste non dubito. Ec quidem, in FlCpTA
prius nomo, Prutus omnuim (uE docet NI-
CommeuS. P. 7.) inter duo gux PFIIS CraNE
Conjuata cecrachorda, Ponum interpoluit Dia-
zeuccieum: qui ueriis cetrachordo adastus com
Pleret (nerruirepcdr) Pentachordum; (Cu juS eX
Frema CONIONarenE DId Dente; ) utrique vero,
(Pro Fleprachordo) Octachordum contticui, luco abette posset, sed subincellecta,) dicunt lm-
cujuo extrema chordae extriberent Dia palon
(Contonanciarum praecipuam) quae in Elepta.
chordo non audiretr. (C LjuS exTrema, ne
quidem CTaM COMIOIa.) AdcoquC, quae prius
FuCrAnE una ChOrCa (LBC)C aIcla) jam tactae
Tunt dux; nempe, Tiypaton nete, nunc ut ance
Mese dicta, (ut quae a medio necdum muleum
sCCelleric:) ee Neton Bypare, jam dicta Para
mese, (quod prius FueraE Prites nOmen:) Oud
a Mese diltat Fono integrO; a Frire, HemI
non (conjunctarum) cecrachordum, jam Factum
conio. Ouodque ante fuerat Neton synemme
emenon.
FIy paton
TonuS
LFEypate
=HTypate
Licttane
Parypate
Mese
Paramet
,) GaUenEIUS P. 8, 9, 10, Perpetuo recinet.
(Neque pacarerim, quod senrie Meibomius, id
mendum CHC.) Alu plerumque (ex Gauden-
tius alignando) omillâ voce NNetOn, luE qua
Plietter Synemmenon, e Diezeuemenon: cadem
ratione qua (curre loquentes) dicere item (0.
Jene LEypason diatonos, Meson diatonos, ec
Pro quo incegre dicendum erat (ec pastim di-
CIEUT) Fichanos Bypaton diatonos, Lichanos me-
son diatonos, _c.
Sed intered temporis, UE videtur, (sive 3
Terpandro, live a Timorheo Milelio, live d
quopiam alio,) adjecta ctac (chordis seprem
ante receptis) Octara chorda; non quidem duo-
bus cerrachordis intermedia (ue in Pythacora
lambanomenos, lire (ut Bryennius paltim) Fros
lambanemene, tanquam (PEXter duO TetraChOF
da) extrinsecus Allumpea, quo comspleretur Diz
ra, ex duobus conjuneti Tecrachordis, non
comparebat:) retentis, ut prius, Septichordis
est cetrachordum (asfunctarum) neton aieze
e at
5Vele
Eypat
Paran
Lyra) sed urrique in grare: quae vel (raponum
FEyper. Brpate dicebatur (uc Boeth. lib. X. Cap
20.) utpoce, quam FTypace, Gravior; auc Pro
palon Consonantia (ul qua in Sepcichorde L.y
LIta mmblo: ad hanc tormali
Neton (ale.
Zeusmenon)
Paranete Patanete
CNete
Nete
Falio jam conspretcur, ed Pars Diasrammaris
quae elt ab FErpate meson, ad Veten die zeveme
non. Obi inter duo retrachorda (Melon et
Diezeugmenon) Tonus interjicitur (d Mese ad
Paramelen,) qui, ucriris Ferrachordorum con-
junctus, Pentachordum efticie. Adeoque ab IIy
pare meton, ad Melen, est Dia rellaron; ad Pa
ramelen, Dia pente: Icemque a Nere diezeu
gmenon, ad Parameten, elt Dia relaron; ac
Melen, Dia Pente. Acque ab IIypare melon,
ad Necen diereugmenon, elt Dia palon
Ec quidem, Si, cum Melon tetrachordo, con
tinvetur tetrachordum (Conjunctarum) Sgnem-
menon; habetur (antiguorum) Fleprachordum:
S cum eodem Melon retrachordo, lumatur, post
conum interjectum, cerrachordum (Disjuncta-
rum) Diercugmenon; habetur (Pychasorae)
Octachordum.
Inde etiam patet rario, cur, duorum Ferra. aopar Baporipar.) alceram Autiorem (T dazbes on re-
chordorum, alcerum Synemmenon (conjuncta
7odt nupar oEvtiar) et gulciemm, cum Gravioris
rum alte eceeo acsarum, reu Neten, cum acurioris Prostambanomenon, (ut
aisjunctarum) dicacur: quoniam, nimirum, quae una line eademque chorda,) communi no-
cum cerracuordo Meson, illud conjunctum sic; mine Mesen rocari. Hc Similirer, Fleprachordum
illud
Parypate-
Tlypaion Fecractordum
mi. TIypate
Parypate
sol. Licnanos
la.
fa–
Mese
Tritre
sol. Paranete
la. Nete
Neron Fecrachordum.
Arque hanc paltim adhibet Bryennius, (lib. 2.
Tect. 4. lib. 3. Fect. F. _ alibi.) adeoque FOnOs
Peu Modos luos seprem, paulo alirer dilpone
quam scos lexrem PcolemXUS: Ca lamen ipsi
alcitur (Iludaerous ouraxpses nopa) Lythaed a L
d octachordis; licut illa altera, acteste Hac al.
lupea chorda, (apracbreonos enta  puo
anliquae formae Seprichorais ita e. (IIB.
F. lcct. F.) Quodque vocant Systema perse
ctum, quindecim chorcarum, Comtacum esle
vinc ex iltiusmodi binis L LACI compo-
lcIS; quarum alreram (à lToaBanomeno ad
Melen) Graviorem vocatIlodazoex oura x opoor
Ia. Hyperhypare, seu Prosambanomenos.
Lelle

## Folio 162 — 867984570:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
IOL
A P P L ND L
illud, Hypale HS Pato _ Mele cerminatum, vo. diarum,) sic medio loco potitum. Nempe, qua
cat Mercurii Crram antiquam septichordem ratione, in Feprachordo, mediam chordam c
Craviorem, (Eous recOUIISOV apZIOTSOTOV BapVTEPEY
nupar cntazopser.) quodque a Paramese et Necehy-
perbolaon terminalur, Mercurii Frram Septi-
rant Mesen (mediam;) eadem e, in Trium
Tetrachordorum Cyltemare, cerrachordum MC
dium dixerune Meson (urdcor) MCaratuI. L
chordem. Acuriorem, (Epus recouiiso Entroesor centis Supremarum de lillularum (sen ultima-
ndear dEvrepar.
Sed redco ad prtoreM Mai MlacHordi dispo-
rum) nominibus, uc prius. (Per Supremu,
illud hucusque inteltsces, quod crat Graril
cicionem, (quae pocior videtur; quamque in simum; per Intimum, seu ulcimum, illud quod
Fonis luis, len Modis, ordinandis sequitur Pro-
crar Acuristimum: contra quam nos hodie La.
lemaerS, Cap. 8, 0, 20, TT. lib. 2. atque alibi paF
cimus.) Adeoque es Fleprachordo ee Octa
lim;) quae Fonum habet Diazeucticum, duo. chordo (Prour Neton celrachordum Conjun-
bus Petrachordis interjectum.
Atque hoc quidem, pro ea xtate, Systema
ctum crat vel Disjunctum, Hoc est Synemmenon
vel Diereusmenon,) fccerunt (interpolito jam
perfectum hrabebatur: indeque hanc Octo chor- alio tecrachordo) Decachordum et Hendeca-
darum compaxem, non siour pro chordarum chordum. Et quidem hoc Meson (mediarum)
nUMerO, (prout quacuor, et quinque chorda retrachordum, praelertim relpieit extrema duo
rum compases dixerunc Dia rellaron, de Dia. in syllemate conjuncto, Lparon (Supremarum)
vence;) led Dia pason, quali chordarum om ee Synemmenon (ulrimarum Conjunctarum,
nium. Ouod docet Pcolemaeus, cap. 4. lib. 2, quod diserre dicit Aristideo, D. 10. s peocor 7
e cap. T. Lib. 3. C AriltoxenuS, P. 16.
exopcov Toro Id uvor pru dccoperrat 3 rE resars
Poltea vero, inter duo cetrachorda (hyparon ny ? ounuptcr. Sed nec ale ad (rnrts AE
e neton,) medium InTErPOTUCTUNE RCCENTIOTES,
Cdrucor) Disjunctarum rellachordum reterri
Meson (neocor) cerrachordum: Or jam, non cam porelt (utur non praecile in medio duorum;
chorda Mese, quam cecrachordum Meson (me. acque lic Boechius, Cap. 20. lib. L.
Fetrachordum
TIypaton
Tecrachordum
meton
Ferachordum
Sgnemenon
Tecrachordum
FIypaion
Fecrachordum
melon
FIrvate hypaton
Parypate hypaton
Lichanos hypaton
Aypare melon
Parypate melon
)Lichanos melon
Mele
Frire Cynemmenon
Paranere Cynemmenon
CNete Cynemmenon
Fypate hypacon
Parypare hypaton
LLichanos hypaton
CFlypate melon
Parypate meton
Lictianos meton
Fonus diareuctieus SMete
Perrachordum
diczeusmenon
lParamese
SFrice diezeuxmenon
Paranete dicreusmenon
Nere diereugmenon
Tamque bis dicitur ZIy pate, parypate, lichanos, chordorum nominibus, FIypaton, Meson, et Ne-
addico primum hypaton, deinde meson: quae, cum ion.) Post Neton (ultimarum) cecrachordum
Meseq taciune duo cecrachorda invicem conjun. (sive conjunctarum, sire disjunctarum,) aliud
eta; quibus sErpate meson (quae eadem cst _ achuc (in ACutum) adjiciebane cetrachordum
hypaton nete) communis est. Pol mesen vero,
yperbolaeon (rapbonaicor) dictum, (auc etiam.
Necon retrachordum vel cA Conjunetum (ut in uE Gaucencius, P. 9, 10. vnoss  onaicr) quasI
Fleprachordo) completque lyram (Sena X opSdv)
Extravaeantium, exorbitantium, leu exceden-
decem chordarum, (uc, in praemisto Diasram. tium, (quippe, quae Tune ulera Orimas recte
mace, ab FErpase Byparon ad Neten synemie. dixeris extravasantes,) auc miciori vocabulo
non:) vel Disjunetum (ut in Octachordo) com. (quo e pleriquE VTINET) Fxcellentium. (Ouod
Dlecque lyram (erstraxopsor) undecim chordarum, quidem LTyperbolaon terrachordum, est cum ne-
(uc, in praemisso Diaerammate, ab LTypate Bypa. ton synemmenon retrachordo, Disjunetum; sed
con ad Neten diezeuemenon.)
cum neton Diezeuemenon tecrachordo, Conjun-
Tandem rero, quo Cancus ambitum porro etum.) Ouxe quidem nomina, Neton Synem
ampliarene, (retentis quae jam tuerant ietra. menon, neton Diereusmenon, e necon t syper
bolaon

## Folio 163 — 867984570:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
N.
apud linelidem lesebatut mss subnucrcor, russo
juncto; vel (hujus loco) in Systemare Con-
juncto, (E falcem hoc ad Guantum Letracho-
smenon, adeoque Diazeuxls 2 Mese ad Pata
melen; omittitur Synemmenon cerrachordum,
conulque d Nece Cynemmenon ad Ncien die-
zeugmenon: P. C, vice rerta, ubi haec habeneur:
omictuntur illa. Trem, in Systemare Conjuncto.
rix aut ne vix memorare Tolent Tlyperbolaon
quali hraec non essenc, Tystema terminant in PTere
lynemmenon: Syctema Facientes (non Ouin-
decim, sed) Ondecim chordarum.
Aeque jam non sufficiet (quo designetur chor
Cd) Cespulen, Larspalen, e Luchanon dicere
Cuc prius;) sed dicendum porro, in quo Te-
crachordo; num FIypaton, an Meson: Neque
Sed, cujus item Perrachordi; Synemmenon, Die-
zeuemenon, an FEyperbolaon. Isinc isitur oriun-
tur (acque ob caulas jam dictas) Chordarum, in
Grxcorum Syltemace, Nomina d Dispolitiones.
Pocuissent aurem non incommode (postquam
duarum vocum redierie necelticas pro desionan-
dis chordis) jam rejici (quae quo id vitaretT
incroductae tuerant) voces Lichanos e Trite:
acque ex poltliminio reduei Paranete de Pary
pate: VE (PrO Lichanis) diceretur LEypaton pa
ranete, e Meson paranete; itemque (pro Tri
tis,) Synemmenon parppate, Diezeuemenon pa
rypate, Erperbolaon parrpate: (nec enim mi-
nus commode dicieur Paranete bypaton, quam
Fichanos hypaton; e lic de exceris:) Sed mos
ObEinMIE UE Tetineaneur ante incroducta vocabu.
la; urut celtance caula qua Fuerant incroducta
Sed ad Dia tellaron reverrimur: Peo cujus
raria dirisione, raria qua vocant Grenera (uE
dietum ClF) OPtUNEuT. Duippe, Genus est roi
rerlapcor edorrcor Dgipcors, E. VCl. D. T. Vel XOIA TErSa
ropdo caipcois ny _se desis, Gaudent. P. 5. hoc elt
Eualiter dividitur ex disponitur Tetrachordum.
ejusve soni quatuor. Oc aurem unum aliquod,
lic (in eodem Cienere) reliqua omnia Feta-
chorda diriduntur.
Genera (Non) communi omnium consentu cta
tuuntur eria; (erapuerior, recopuennor, et carornor
Fnarmonium, Chromaticum, de Diatonieum.
AristOX. P. 10, 44. Gaudent. p. 5. FuCl. D. 8, 9.
20. Sed non ita consenriunt, in Speciebus, ub
his generibus enumerandis; guas rebas eotores di-
CunE (zeoae se 63. qrs cictrn saipcois, L Vel. P. XO. )
Neque in Ferrachordi, pro luis Generibus, di
vitione; quod alii alirer, in lingulis Generibus
diridune.
Aristoxenus incegrum Dia celtaron (quod T0.
nis duobus cum semiste constare AacWIE) lic di-
Uribuit, p. 24, ecc.
In Genere Fnarmonio (Nies crapuorico) Inter-
vallum ab FTypare ad Parypacen, icemque a Pa
rypare ad Lichanon (leu Paraneren) Diesin
fac, a quidem (soi Traprupiecor) Diesin
Duaarantalem; ne quam Poni parcem quartam.
scuires duodecimas, continere vulc; vocatque
Diesn enarmonium, sicoir crapuorior acque om
nium minimam; duo nullum canitur minus in-
tervallum: Aristox. P. 45. Inde vero ad Ne-
tonum
bolaeon habentur integra (ut jam dcum est
apud Craudencium, P. 8, 9, 10, 18. Et quicem
st vruicor vust Casbonacur, antequam Alcibo-
mIUS rOCem M ExpunXeriE; Ut MBIeL spC
Meibomius otis luis ad illum locuu, Pac. 0
ad Peolemaeum Commentario. Seul apua altos
plexumque, omnlo (Sed Cubintesseclo) Scton
Edenque apud Porphyrium conspicitur, in ejus cecrachordum, conumque huie praetixum; sed
dici Tolene (smplicier) Synemmenon, u
Zeuemenon, dEperoolaon, tecrachorca
Poltremo omnium, (cum unus adtue declle
tonus ad incerrum Dis dia pason,) additus elt
in grari Prostambanomenos (Ponus ascitns Ceu
acquisicS;) uno cono pravior quam crat Ly. Susticiet, Triten Paraneten, & Neten dicere
pare hypacon. Or jam tandem Mese (quae lic
primicus dicta Fuerat, quod fuerit in Fleprachor.
do Meaia) redear (ex postliminio) in Cuum
sicum medium; justo Dia pason distans, tum 2
Proslachibanomeno cum d Nere Flyperbolaon
(bina Dia- pason jam dirimens, ue pridem bina
Petrachorda.) Pocungue sic completur PtO.
lemxi Systema perfectum (racor) quindecim
Chordarum. SE in prius exposico Diagrammate
Oluis autem (in Eota compase) hanc aut il-
Jam Chordam primus incroduxerit, expedire non
valeo; cum neque id Pat certum (IE, neque hac
in re consentiane Authores: FTorum aliquot NVO.
mina hrabemus apud Nicomachum, P. 20, 35. 
Bocthium, cap. 20. lib. 2. Ouid aurem quisque
secexit, non est uc simus admodum Colliciri.
Constat igitur, incegrum Syltema pertectum,
Petrachorats quatuor, ec binis Tonis: (Illa
timul complene duo Dia pason; Nempe, alte.
rum 2 Prostambanomeno ad Mesen: alterum d
Mese ad Neten Lperbola i.) GHatOI, IN-
quam, Lclactordis, quae lingula nos CanI.
mus, ab ima voce la vel mi, ascendendo in acu-
CAIM Per Ja sot la: LCMDC, Vel his binis con-
junctis (Feypaton _ Luson; itemque Diezeu
emenon d LIrperbolaeon:) uc in Syitemate quod
Disjunctum vocant: Vel, ternis conjunctis.
Firdaton. Meson, ec Synemmenon,) unoque
lingulari, (F perbolaon;) ut in Syltemate quod
Conjunctum vocant, (Propter Pecrachordum
certium, cum Mele, adeoque cum binis primo-
ribus Conjunctum.) Ec binis, inquam, Tonis.
(quin a0 ma roce la, ascendunt in acutum, per
incesrum semper conum selquioctarum, voce
mi;) quos Diazencticos vocane, aut Diazeit
res: LetDe, altero a Prostambanomeno ad TJy
paten hypaton, (quam rocane Diazeuxin gra-
viorem;) altero à MMese ad Paramesen (quam
vocant Diareuxin acuriorem) in Syltemare Dis-
dum CoMIdetr) d Nete synemmenon ad Ne-
Ten Lhezenemenon. Ouod diterre alterit BOc
chius, P. 20. (qui tamen D. 18. Systema COn
unctum, non nili ad Dia Pason et dia tectaror
excendit.) FC Bacchius, Pa5. 10
Sune quidem omnino Perrachorda quinque
et Toni cres: Sed non quae simul acthibenmr.
Nam, quando adhibetur recrachordum Diezeu. ten, Ditonom; et quidem (si’revor eoui deror) Di

## Folio 164 — 867984570:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
164
ranum incomposirum: leu duorum conorum in. Loni: Indeque ad Neten, Duodecimas rixImEL
cerrallum indiritum. Adeoque, polito Tono, duas; (hoc est, interrallum indirilum extono,
parcium duodecim, utraque Dietium erit par. hemitonio, e dieli crientali constans; (CW Cx XZ
tium erium; ec Diconum, parcium riginci qua- es 6 es 4 duodecimis:) Nempe A. f 1. f 22 = 30.
tuor; et simul omnia, partium criginca: puta
3 + 3. + 24 = 30.
In Chromarico Femiolio (nionus) AB HSPalE
ad Paryparen; incege au Llehanon; esi
In genere Chromatico molli (uananes recopiannes) Facit hemiotion, (nempe Sesquialteram Dieleos
ab Typace ad Parypaten; icemque ab hrac ad Fharmonica:;) adeoque duodecimarum quatuOL
Lichanon, Diesin Facir Trientalem (reernuoeor) cum lemisle, scu 43: Indeque ad Necen, duo-
seu quatuor duodecimas. (.seoserarnuiem) unius decimas vixinti e unam; (hoc elt, interraltum
Generum Sp ecu Ariltoxenum.
Cenus Chromaticum.
Fonicum.
Genus Diatonicum
Molle.
a L L LDIZ.
cemus
Fnarmonium Molle. Hemiolium.
Nete
Netes. Acce.
Nete.
Parunele.
Lachanios.
Paranete.
Fichanos.
lTrite.
Parypate.
Paryxale.
Trice.
Parypate
Paranete.
Lirctatios.
Paranete
Lichanas
Nete.
Incensum
Paranete
Lichanos.
Nypate.
ce
Parypate.
Tro
Parypate
18:) Nempe 6. + 6 ] 18 =-30
In Diatonico molli (saerorineo panaxco) AB
Eypate ad Parypaten, Hemitonium, seu bo-
despate.
Sepate.
Bespate.
dervale.
dale
seu ex Tono e Flemitonio e Dieli quadrantail
constans; hoc est, ex duodecimis 12 e 6 e 3:)
Nempe 4= + 43 + 2F = 30.
In Chromatico Lonico leu Lomaeo (Tora) 0 decinids. Id hac ad Lichanon, coni dodrantem.
Eypate ad Parypaten; itemque ab hac ad Li seu hemitonium cum dieli quadrancali, seu in-
chanon; Flemitonium Facit, (parrium duode. terrallum indiritum ex cribus dielibus quadran-
cimarum Tex:) Adeoque, ab hac ad Neten, calibus compolicum; hoc cst, o duodecimas:
Triemiconion (rempuriror) seu Selquitonum, (hoc Adeoque, ab hac ad Neren, 15 duodecimas,
eH incerrallum indiritum ex Pono et Hemi (leu interrallum indiritum ex quinque dietibus
indirilum ex leptem alehous Guaclaanus, nocotans; Ieu duoacctIs 12 _ 6, hoc et
qua

## Folio 165 — 867984570:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
et
ad Leon; itemque ab hac ad Neten; 10.
F 12
Eadem habet Cienera Cuclideo, Pas. 20, TL. LLC. ) Hempe
Aristoxeni, Enarmonium,
Chroma molle
Chroma hemiolion.
Chroma tonieum,
Diaconum molle,
Diatonum incentum,
Sunt itaque, ad Aristoxeni meniem, Genera
(uc apud alios) Fria; Sed Cotores (recac) Sex
(quali coridem Species Tub his Generibus:
Generis Fnarmonii, Onus; Chromatiei Pres;
et Diatonici, Duo.
Videtur aucem (in his Genexibus) Aristoreni
cempore, aut temporibus eo superioribus, Cic.
nus Finarmonium maxime fuiste celebracum
Aristox. P. 2. _ Meibom. ad eum D. 76, 77
Sed quo pertinsere, difticile censebatur; quo
itaque pauci cune urebantur, Ariltox. P. 23
Mcibom. 02. Craudencii cempore, Lolum Fere Dia-
conicum in usu fuie, Graudent. P. 6. Pcolemx
temporibus, omnia Diatonica senera, _ ChrO
ma incentum; sed non item Enarmonium, et
molliora Chromarica, Ptol. cap. 26. lib. T. N0-
 arreudinm n d Mrrcroin, mpas exvoir oc ronot. 
EsiV 6 ed 6 30 Bap, nasumbrus 0 d si +o dEv, 
rare (deleo ze ni napomerus quod S placet, nL
Atra vero xtace, rix aut ne rix aliud quam Dia- minora (ab Hypace ad Lichanon) sune (simut
tonum incensum; aut quod huic suppar (L.
Locus itaque in quo moretur l’arrpate (d
Paryparon graristima ad acuristimam) elt Diclis
tinarmonia, Ariltox. p. 23, 47. Eucl. P. IO. CONTINSIE; LnarmOnIO et TribuS ChromatiCs:
Nempe à Parypate cravistima, (quae diesi qua- cui opponitur (amonror) Non spissum (Martia-
drantali dictat ab hypate) ad acuristimam (qua
ab hypare diltat hemitonio, hoc est duabus hu-
jusmodi dietibus,) es una diets quadrancalis,
vel Enarmonia; per quem locum ragatur Pa-
rypate; nempe, a tinc primae Dieseos quadran
ralis, ad finem sccundx, seu Flemitonii
Locus in quo morecur Lichanos, Peu Para
nete, est Tonus: Ouixre a Mele, leu Nece
non minus distat quatm Tono, (ut in genere
nus Capella Parum vocat,) ubi hoc non con
tingit; uc in ceneribus Diaconicis; ubi sunt,
aue Reliquo limul aequalia (ut in Moli La
rypate, et Lichanos;) hic, laxius seu minus
spille, Aristox. P. 24.
Diaconico incen (o;) nec plus quam Ditono (ut ingredi (nempe FIyBate, Parypate, Lichanos, aut
in Enarmonio; ) adeoque per Poni locum ra-
Eacur, Aristox. D. 22, 46. (ubi prO ronO mo
dus, legendum rone locus, P. 22. lin. 25.) Eucl.
10.
Suncque su loci, non quidem Communican.
ces luricem (uc altet in alletus lemmos De
quae Tunc harum instar, in Petrachotdo quoll.
bet) nvod dicuntur; Nempe, IIy PatX (e a
quadrantalibus, seu ex eono et dieti quadrancali de sic divila. Nec mulco aliter Caudentius, P
BC
Constans.) Nempe 6 + 9 + 15 =
In Diaronico Intenso (ouvrora) AB FIypate
2d Parypaten, Flemitonium Facie: A Parypate
2
5, 6. Acque haec ipla Genera, ad Ariltoxen
mentem, recitat Prolemaeus, cap. F2. lib. T. ICu
numeris duplicatis, (potuo nempe LOHO, Par.
ciu 24; adeoque duobls cumseune, parrium
60; scilicet ne tracllone opo n in Chromate
6 + 48 = 60
6c
+ 36 = 60
F 30=
2 + 24 + 24 = 6c
recticuas, viz.) n net renor e (Nzars TE n mapo.
nerus) ircos coecadco vet ss )  n E n Tu5 geoas
neurior. Oua l lclo, Leque enim io ut
(Parypates d lichani) alternantur: sed com
muni termino connectuntur. Obi enim in ean-
c cnsionem pervenerint parrpate e licbanos
rua qudem intensa; haec, remissa:) terminum
communem habent eorum loci. Fest urique, qui
in erave est, locus parypates; qui in acurum.
Vchani LOcAS. Atque de his quidem (lichanie
Genera e Colores spectant, jam dicendum
Ouocies aurem, Perrachordi, Duo diactemata
Cumpta) minus quam Perrium indirisum (d
Tichano seu Paranere al ele) Spissunt (
nrov) vocatur; (quod in quatuor primoribus
nO, ) vel (uc in Diacono intenso) Religuo
timul majora. Ouippe; illic, spistius seu ar-
Etius connectuntur eres chordae (Frypate, Pa
Oui autem Soni chordaere postune spistum
dum. Dempe 6
cu, aliquid incerreniae;) sed Continui; ubi
allex desnu alter incixit: estque primi (ab FIy.
Pate) hemiconii tinis, cerminus uerique loco
rocid eis Omnes) BapiOnvOI Lals Pala ( apa
ridcis, hoc etF Friex) uroorvuror Lictrani (
agaroc, hoc et Latanbra)avos (Ouip.
ala; hi, in ACUTA PATtE REPCTLUIMEUE:) Dur vero
Soistum ingredi nunquam PoltunE, a rorOI. SunE
ieitur (Sonorum octodecnu Blale) Bary.
communis; (. Paryparon incensistima, e remit. Lo Mele, Paramele, Dere hyperbolaon; (ue
AristoxenUS, P. 23. s gd Enamartoo oi fxoi, ani
Es aurss epas n ouvaeir (quod neseio an editor
Tacis incellexerir:) Sic enia lequitur, erar id 6
DeLon illi, in Spi parce slare, uli, in me
netret;) ec Bisjunctu, (ill, sacet unrumgue 10.
preni quinque, Fypate hypaion, Flypare me-
Melon, Ornemmenon, Diezeugmenon, et Iy.
perbolaon:) Mesopreni coridem, Parypate hy-
paton, Parrpace melon, Trice Cynemmenon
Lia udduxmenon, Prire hyperbolaon; (ur
Tistinia Lichanon.) Acque hoc cst, quod rulc quae sunt ariscis in Pecrachordis Hypaton
rud airlud raoio aivincr rus i T maeporeern ny n negevis
Qua

## Folio 166 — 867984570:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine
AbC
quae sune in eildem Fetrachordis, rapurarocictis.)
Focidemque Orpreni; Lichanos hypaton, Li.
chanos melon, Paranere Cynemmenon, Paranere
diezeugmenon, Paranere hyperbolaeon; (ue quae
Func, in cildem Pecrachordis, nzarocistis.) Apieni,
Tres; Proslambanomenos, Nece Cynemmenon,
Nete hyperbolxon; (ut quae spictum nunquam
incrediuntur.) Suncque Apyeni ee Barypyenis
Stantes omnes: Mesopyeni et Oxypyeni, Toni
Mobiles. Arilt. P. T2. AlypiuS, P. 2.
Acque haec quidem lunt Grenera, secundum
arictorenum, ejusque sequaces, Ariltoxeneos
dictos; qui per Incerralla Cymphonias mecie-
bantur; de Dia rellaron Ratuebant duorum T0.
norum cum semiste.
Pychaporas, ejusque sequaces, Pychagorei di
Eti polthahira Aristoxeni mechodo per Inter-
valla symphonias astimandi, ealdem per Lono.
rum ad inricem Rariones detignabant: e, spC
ciacim, Dia celtaron contonanciam llatuebant,
non, quando Soni Diltarent invicem per T0.
nos duos cum semiste; sed, quando ad invicem
De quibus omnious, quod judicium fecerie
Pcolemaus; _, qua ratione tua instaurarerit
carerisque praeculerit; ab ipso Fuse dispuratum
eltu Cap. 12, T3, 14, L5, 16. lib. Z
Dividuntur aurem, in eodem GrenerC, OMAMIa
Pecrachorda Peu Dia rellaron similirer; nempe,
in Finarmonio, Fnarmonice omnia; in ChrO-
macico, Chromarice: in Diatonico, Diaronice
omnia; ee in lingulis sub quoque genere
(gesas) coloribus, pro Tua cujusque ratione
omnia.
Si quando secus contineit; puta, UE Ferra
chordum aliud Enarmonice, aliud Chromarice
vel Diatonice diricatur; dut eriam aliud (e
cundum Diaconum molle, aliud secundum Dig-
conum incenlum; (e de reliquis similiter:
dicicur haec (urrabonn xe NO) Mutatio secun-
dum Genus; nempe cransirus de Genere in GC.
nuS. F.vcl. p. 20. Oux quidem Commutatio, seu
de Crenere in Crenus trarilicio, Facienda est (ve
Concinne Aac) in uno aliquo ex Sonis Scabili-
bus, (Tecrachordum cerminancibus;) quippe (I.
estent in Rarione sesquiterria. Adeoque, pro in eodem Petrachordo, lumererur P’arypare se-
eribus Incerrallis, quae simul addira conticerene cundum senis unum, de Lichanos secundur
Tonos duos cum lemiste; quaerebant tres Ra alind, Inconcinna Foret ca commutatio. Fiyet
tiones quae (compositx) Racionem constime.
rent sesquitertiam, Peu 3. Et prour hoc aliis at
que aliis modis tieri pollet commode, lic alia
acque alia Genera detiniebant. Prol. Cap. 9.
lib. F.
Nec tamen ad hoc Rationes inditterenter om-
nes admitrebane, pro lonis continue lequencibus
delignandis; sed Mulciplices, et Superparricula-
res; non aucem (nisi coacte) rationes Super-
parciences, e mulco achue minus quae TUnE (ano-
voc aeeuroi,) numeris nettabiles. Pcol. Cap. 5,
25, 20. 11D. l.
P. 21. Ouod iptum obterrandum c in aliis
item Commutarionibus; puta secundum Ponum,
secundum Syltema, sccundum Melovaiam, aut
cancus nacuram; de quibus luo loco dicetur.
Rucl. ibid.
Nam Ouacuor, inquit, modis Pumieur vox
(urrabonn) Mutatio. Nempe, Mucario secun-
dum Genus (uera bonn XHI asi) de qua jam agi-
cur: Mutatio secundum Tonum (XX Lovor) de
qua post dicetur: Mutatio secundum Systema
(x oisnum) veputa cum ex Syltemare disjuncto
Scuruico) in conjunctum (ouvnuuor) tran-
Eujusmodi dirisiones cetrachordi, plurium titur; vel ex hoc in illud; (quam aliam non
Mulicorum, limul extribet Prolemaeus, cap. 24
lib. 2. e speciatim ArchyIx, Cap. 13. lib. F
Ex Cuam iplius cap. 15, 16. lib. 1. Nempe
Cracolthenis,
Enarmonium
Chromatieum
Diatonicum
Enarmonium
Chromaticum
Diatonicum
Enarmonium
Chromaticum
Diatonicum
phuus Pcolemai, Enarmonium
Chroma molle
Intensum
Diatonum eOIl
Fonicum
Dironicum
Intensum
quabile
A P P F. N D IX.
110 in maom ret concia. je matio.
secundum Melopaeiam (X urnorociar) utputa,
latato (ndus Aesarnus,) quo lignatur Magniti.
centia, virile animi Robur, et actiones Fleroi-
ex, ee Attectus hisce congrui; ut in Tragaediis,
e quae huc accedunt; crantstut In Corsannvor
Contractiorem, quo Cacus animi humilior, ma-
silque eHceminacus insinuatur; uc in affectibus
amaroriis, lamentis, miterationibus, et horum
similibus: vel in Pacatiorem (novzasinor) qul
cranquillum, liberalem, ex pacacum animi Racum
intinuac; uc in Flymnis, Encomiis, Contultis,
e horum limitibus: AuE, vice verta. Fucl. P. 2F.
Flanc (r soe urrabonlio) Murationem se-
cundum Genus, tulius exponir Prolenaeus, cap.
16. lib. T. es Cap. 25. lib. 2. Docerque, qua
cum quibus apte commurentur Genera; Fransi.
tumque illum de Genere in Genus, Faciendur
esle in iplo Tono Diazeuctieo, qui disjungit ca
duo Tetrachorda (quorum aCHEUS LIL CMIUS
seneris, ee prarius alierilo,) e uirique generi
communis elt.
28 X 38X E
EX
53X
28X
ZX
3
5
27
EX
1SX
quando ex More seu Grenio Mulices maxis Di-
Sed cora haec, de rariis Generibus, doctrina
archyla,
Bidyn
iX 1ox 3 =Z jam tere ta. ip sam, pex mulea sc.
Cula,

## Folio 167 — 867984570:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 146 lines, status machine
10
staurare
isputa
calio
OnIS
u
Punil
sit
lionem
doct
CHCT
18.
Alat
ribu
cula, unicum habemus Genus Muticum usu re-
cexrum. Ouod tire lic Ariltoxen Matonum
Entensum, per Ponos et FlemitoMta, Laste cras.
lius Loquendo; Sire Piolemxi Diatonum Dito-
nicum, Per Lonos et Limmara (nciplaa) qua
ab Flemitoniis exisuo differune; (cHt TOH Lan
accommodarit Sectionem Canonis Luclides
quem plerique omnes ad Boechium usque, in
deque ad nostra tere tempora, lecur sunt nu
Turzi, Ceu Musici practici:) Sire Ftosemal u
conum Intensum, per Ponos masoles, tes
e Quali hemironia; (de quo qui LuBCH 10
guuntur, nonnunquam dilceptant.) Hon cst ut
hric loct subcilius dispuremus, (se Pon tacturi:)
Ouippe haec tantillo inter le disterune, ut au
rium picieio rix aie se V cSus Bo
e cralhius loguentibus, pro eodem haberi (0
lent; e Tubeilior dispuratio speculationem ma
SIS quam praxin spectar
Acque tactenus de Lerracnordo diximus, seu
Dia cellaron; quam Primam vOcanE Consonan
tiam: pro cujus varia dirisione, varia quae dixi
MUS OFIUNEUE Genera. Duam duorum FOnO
rum cum semille Faciunt Ariltoxenei, PythagO
rei vero Ratione Selqnirertia detiniunt.
Sin Fecrachordo (sic diriso) unus adjung
cur (intra suprave) Tonus inceger; tic (mevris
repcor) ex Ouinque chordis constans lystema
deu (X)a Hr) Dia pente. Ouam Sccundant
Vocanc Consonantiam. Juam ilaque Frium e0.
norum cum semille Faciune Aristozenci, (prO.
Pter 23 +F = 35:) Prchasorei vero ratione
detiniunt sesquialiera, (DroPter 3 X Z
FX duobus his (Perrachordo et Pentachor
10) compolicum, Octachordum (onreirepcor) con-
ficiunt; chordarum Octo CyCtema. (Quippe
chordarum una, est Petrachordo et Pentachordo
communis; adeoque omnium numerus, Octo
non, NVOVCM.) FAque haec Terria Consonantia.
Ouam Ponorum Sex faciunt Aristoxenei, (pro.
Pcer 23 + 32 = 6,) seu pocius, Fonorum Juin
que cum Duobus Hlemitoniis, (proprer duo per
Le Flemitonia:) Pychasorei vero ratione Du-
pla detiniunt, (Proprer:
)
Vocanr au-
rem, nOn (si ouso) Dr octo (pro chordarum
numero; quod tic in Dia tellaron, et Dia pen-
te;) Led Dia pason (Xe naocor. P er omnes;
urpore quod (oisnua reicior) systema Perfectum
censebant antiquiores: (Ariltid. D. 16. PtOL.
cap. 4. lib. 2.) Ouam tamen Appellationem
Peolemaeus (ibidem) nonnisi Difdia palon Sy-
Rtemati concedit
Flane contonantiam (Gulatus Gdal vro Oni
Tono habene; Sonolque qui illam continent, in
Ctar unius Poceltate loni;) consonantix cuiris
(Dia reltaron, Dia pente, aue sibi ip(,) Semet
(vel pluries) additam, efticere iiem rolunt
consonanca; (quod huic loli contonantia
qux neque est Mulciplex, neque Superpartieu.
laris, (quas Polas contonantiis conrenire vo
lunE;) Sed Superparciens; nempe (ut loquun.
cur) Dupla luperbipartiens certias, (propter
= 23.) Ptol. Cap. 5, 6. lib. X.
Quartam itaque Consonantiam Faciunt, Dia
pason e dia tessaron, (Ondecim chordarum Cy-
Stema;) quam Tonorum octo cum semiste ta-
ciune Ariltoxenei, (propter 6 F 25 = 85,) lin
maris, Fonorum Seprem cum cribus Llemito-
niis: Pychagorei ratione 8 ad 3 detiniunt, (pro.
Pter
Duintam Consonantiam taciune, Dia pason es
dia pente, (chordarum Duodecim;) Fonorum
(secundum Aristoxene0s) Norem cum semille,
(PrOpter 6 = 35 == 95,) vel Tonorum Oeto cum
cribus Fremiconiis: Rearione (secundum Pytha-
SOreOS) Tripla, (DrOPtCF ZX 3
Sentam Consonantiam taciunt, Dis. dia. pason,
(chordarum Onindecim;) Fonorum (lecun-
dum AriltOxeneos) duodeeu, (PrOPtex 6 F 6
=+2:) Ceu Decem conorum cum quatuor FlC
mitonis: Racione (secundum Pychasoreos)
Ouadrupla, (prOpter ZX Z=
Acque hactenus enumerando procedit Prole
maeus, cap. q. lib. F. terminos Dil dia palon (-
Ctematis (quod ipsi Pertectum Cystema dicitur)
non excedens: Non quod plureS nOn AnC, (pa-
citur enim nacura rei proceltum in infinicum,)
sed quod ha sibi impraesenciarum lusticere vide
bancur; reliquaque, ulira has, essenc (Porestare)
non nili exdem repecica.
Alii Sepcimam adjiciunt Consonantiam, Dis-
dia. pason  dia tessaron, (chordarum Octode.
cim:) Fonorum (secundum Aristoxeneos)
Ouatuordecim cum semisse, (propier 6 f 6
F25 = 143;) aut Tonorum duodecim cum
Oninque Flemitoniis: Ratione (Secundum Py.
chagoreos) 16 ad 3, (Propter 4X 3
RuE etiam Octavam Consonantiam; nempe
Dis. dia pason cum dia pente: (chordarum NO-
vendecim;) Tonorum (secundum Aristore
neos) Omindecim cum semisle, (propter 6 f 6
+ 32 = 15Z;) aut Tonorum credecim cum
quinque Hemitoniis: Ratione (secundum Py-
chasoreos) sextupla, (PrOPIEE ZX Z X3 =
Olira non extendebant Vocis Locum (ecorne
onor.) Calrem citra Tris. dia pason cemminabant,
(live rocem Flumanam spectemus, sive Org2
nicam.) Ariltox. P. 20, 45. Kuctid. P. X3. Sal.
tem i unum aliquod Inltrymentum spectemus;
uniusre Fominis vocem. Duippe, in divertis
Fibiis Fistulisre, auc etiam Pueri vel Mulieris
voce cum roce riri comparaca, non negat Ari
AOxenuS, p. 22. quin ulira diltendi pollit rocis
ambitus (3)eaS,) Pura ad Per Ouacerre Dia-
Pason, auc etiam ultra.
Rcone eadem est Scalae Cuidonianae dictxe di-
sensio; (quod notar ad Ariltoxenum Meibo.
mius, P. 90. e ad Euclidem, p. 45. Nempe, ab
Are ad ce la, est Dil. dia- palon cum dia pente:
_ quidem à P us ad ce la (unico adhuc TOnO
major,) est Palrem citra cril dia palon.
Sic
urique moderanda puto Meibomii rerba, locis
cieatis;
13. Pcol. Cap. 6. lIb. F. Cao Bocmimum no.
mine dispurar (ibidem) PcoloaHS COnEra PY.
chasoreos; quin Dia pason il Ma TCNATON, CON.
Tonanciarum numero exepratus rellene, c0 quod
Deculiare SatuunL.) Aristoz. P. 20, 45. FuCI.
ratione contineatur, 8 ad 3, (PFOPter ZX 3 = 5)

## Folio 168 — 867984570:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
ciratis; qui diserre altirmat minus caute, ean-
dem esse maenitudinem Scala Euidonianae, nem-
De Dia pente e dis dia pason; icem Guidonianis
maximum Systema, quod scalam maenam e
perfectam vocant, est Teosachordum, seu vieinti
Jonorum; id est, Dis. diu pason e aia pente:
cum LIC revera unO TOnO major.)
Ouxe aurem sic omnium Maxima Contonan-
tiarum, detiniri nequie; pocest enim Consonum,
per iplius Cantus nacuram (uc dictum elt) in
intinicum augeri; AristOx. P. 20. Hc quidem
Dillonum, cum in intinicum augeri, cum in in-
Finicum minui; cum nullum sic Incerrallum ab.
lolure Minimum, (ut nec Linca, ablolure bre-
vistima,) Aristox. P. 20, 46. sed, quod cani DoL-
sic minimum, elle volune Dielin Rnarmoniam
(uc supra dictum cst) quam Toni quadrancem
taciune.
Hlac aurem quae diximus Intervalla, hodierni
noltri Mulici, aliis nominibus indicare Tolent:
Nempe, Dia tellaron vocune Quartam, (quod
Tic incelligendum est; nempe, Lxcremarum il.
lud terminancium chordarum alteram, esle, d
reliqua, Duartam inclulire Cumptam: ) Dia. Den-
ce (Simili sensu) Duintam vocanE; Dia Palon.
Octavam: Dia Palon es dia cellaron, Ondeci-
mam; Dia palon es dia pente, Duodecimam
Dis. dia paton, Desimanquintam; Dil. dia. pa
Ton ee dia rellaron, Decimamoctavam; Dil. dia-
pason et dia pente, Decimamnonam; Tril. dia
palon (qua elt Nona Consonantia) Visesimam-
secundam; acque in reliquis limiliter.
Cum vero, in superioribus, Caepius inciderit
mentio, Consonantias (adeoque et Diltonan-
rias) alirer ab Aristoxeneis, aliter a Pychaso.
reis, altimaras esse: quippe illi per Incerralla
(subductione aeltimanda;) hi, Der Rationes
diritione inquirendas,) ealdem Contonancias
delignant: Pura; Dia cellaron, duorum Pono-
rum cum semisse, dixerit Ariltozenus; Pycha-
Eoreis aliqui non tam caute, quam par erat, Id-
Soras vero, in ratione Selquitertia, (ee in reli
quis timilirer:) Opporcunum exit, hic loci,
ucriusque sencenciam plenius extribere.
Pythasoras scilicet; quique ab eo dicti fune
Pychagorei; Sonum ex percusti Aeris moctier
reputantes; pro raria motus cremuli celeritare,
varium Acuminis gradtum oriri aurumabant: et
quidem, pro dupla celeritate, duplum acuminis
Gradum; quem esse taciune Contonantix Dia-
Palon; Aeque in reliquis similiter. Adeoque
consonancix Dia pason aMtignabanErationem Du
plam; Dia pente, Selquialteram; Dia rellaron,
selquicertiam: reliqualque hine caleulo deriva-
banc; Mulriplicationis e Dirisionis oDe, sive
Racionum composirione. Eucl. P. 23. Bocch
c. 30. lib. 1.
Ariltoxenus vero, ejusque sequaces, nimiam
tiones nonnunquam asignareTanE; quod e cau
lacur aliquando Prolemaeus.
Aristoxenus, indeque Demonltrationes dedueie
TuaS; secus quam Greometra, qui ab Incellectir
tanc CHC TAIBCMIaLEM rari, ad HMITU saCICTUM
provecabant, primaque inde principia eCH.
Sentus itaque judicium, Pxincipii loco habet
incipiune. Sic enim loguitur, P. 33. O  Jd qca
uerens eser genrat ru ~ aduorcos SuVaCI
ecomio gr Stir aprus Exsou razir n 8 adorcos anei-
Cct. = 22 p anon reivopdr ru Y Xgsqor pered
in 3 _groie decopo pd 205 26TCV SuvaepeS. 3mppe
inquie, Geometra Sensus viribus non habet opus
Musicus autem, subtilitatem Sensus, quast
principii loco habet. Auditu enim Interval
Torum maenitudines judicamus: Intellectu vero
eorundem demum Potestates contemplamur. 
Sentuum itaque Phanomenis Demonltrationes
deducie luas; aliolque perstringit (Pythagoreos
Scilicet) uc nimium subciles, qui secundum Nu-
merorum Proportiones determinant Interralla
Kai reror (D)osue nor) SrostiECS rCtCoEda Nereir quo
porsuas rois parouos. Oi ne. dar oi Ee der. oi
axorecoNOyEreS, ny ru sd aiduor Euxnirorres, cos vour
En axpibi vonrus d narIONCVEOUrTES airiaS ny AONOrTES
NogS ZETVas aecus E, n run oees ananna, er oE
20 ZE oEV n Bapi ZIVEraI Mavrcor aMorecorerS Noys NE-
ZOVTES, n Erarrcururos 3015 gacrouos, Pa8. 32. (Oux
e ab Fruditislimo Johanne Gerardo VoHio, cap.
29. De Scienciis Machematicis, citantur; ut ab
Aristoxeno concra Pychagoreos dicta.) Inter.
vallorum, inquie, seu Diastematum Demonstra-
tiones allatum ibimus a (lentuum) phaenomenis
deductas. Non, ut qui ante nos fuerunt (Py
chasorei:) Dui, aliena prorsus huic negotio pra-
ferentes, Sensum declinant ut non saris accura
tum; causasque teunt a ratione depromptas
Dicuntque Numericas quasdam esse Proportio
nes, e Celeritatum adinvicem Rationes, in qui-
bus Acurum ex Crave consistunt: Rationes ila
proferentes, ab hoc nerotio maxime alienas, ip.
sisque Phaenomenis plane contrarias. Nec multo
aliter pas. 43, 44. a Senluum Phanomenis su-
menda docer Principia et Poltulata (aprais 
quonozsua) unde reliqua demonstrentur; non
extra subjectae materix limites progrediendo, d
nacura Vocis, moture Aeris pecenda.
Primam itaque Consonantiam, deprehensam
auribus pratam, vocabane Dia cellaron; proxi
mam ad hanc, aurium judicio pariter deprehen-
lam, rocabant Dia penre. Ilas, quali communi
aurium contentu comprobacas (plexisque no-
minum, ne dicam omnibus, cacem auditu in-
tervalla, ue consona aurique grara xstimanti
bus,) tanquam Cogniras Tumebane. Flarumque
(uE Cognitarum) ditterentiam (quanto Scilicet
haec quam illa sic acutior, grariorre,) Fonum
rocabane: quem itaque ur cognitum, e au
rium judicio dignoscendum, Fumebane
Hunc igitur (Ponum inquam) Lumebane quasi
da volebane, unde deducerentur reliqua. Fru. Menturam nocam (aurium contentu compro-
Ara ette, clamicances, eos qui Rationum subeili. batam) ad quam exisenda cAene caetera Inter-
caces lectabantur; quas d Phaenomens la
valla Mulica; puta, Hlemitonia, Dicles, aliaque
Contrarras MMle, aurium judicio comprobarum minora incerralla, uc Toni Semilles, Priences,
ette alierebant: (ideo torlan, quod ex Pycha. Ouadranes, etc: majora verO, lanquam eX
16E
 L L L NDI.
2ont

## Folio 169 — 867984570:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
erals
od dt
21
ieuI
nel
ete
Fica: Ei, Spectatim, Di tellaron, elle Duorum
tonorum cum semisse: Onde e reliqua inter-
valla (Addicionis e Subductionis opc) cal
culo collisebant. Pura, Dia pence, Frium cum
lemille (uc quod, ex constructione, tono major
Sensus judicium, extremi termini sic inventr;
P, F. Dui quidem si aissoni deprehendantur
non erit, Dia tesaron, aut cl lonts
missis: sin depretendantur consoni, (quod, ut
Ptiaenomenon experimento comprobacum prae
elE quam DIa- TelTarOn;) Dia Paton, tonorum lumit, p. 24.) pura Dia pente; manifestum est
Sex, (upore quod, aurium judicio, ex utrisque
contlatur:) Et lic de Caeteris
An vero (unde reliqua dependent) Dia tel-
Faron luc praette duorum conorum eum lemille:
an ed poxime accedat, tantillo inde dutalis;
dubitantet aliquando loqui videtur AristoxenuS.
Vepore, paS. 2. An DIa TCCTATON Q MIOrum
incervallorum aliquo (Flemitonio, vel Dici,
menturetur; an vero sic omnibus incommensu-
ex duobus ronis cum semisse constare. Ouam
consequentiam lic probat. Cum enim VC sit
Dia tessaron: eo F L Dia- pente; hujusque ja-
per illud excessus CF, nus; atque hic in B
visectus: erit BC (excessus Dia tesaron supra
Ditonum) toni semissis: adeoque Dia- tessaron,
duorum tonorum cum semisse. Quodque modo
ut Lemma Cumplerat, nempe, extremos sonns
FF modo consoni sint, non alium esse Consonan-
rabile: (puca, an Flemiconium dictum, sic coni tiam quam Dia pente; lic probat. Nam 
pars Dracile dimidia; adcogue LHTETVaHL M
celtaron pars quinca; e Dielis Fnarmonia, (IC
Majus est intervallum hoc quam Dia tessaron.
(quod patet, propter excessum urinque addi
eoni pars praeeise quarta; ee Chromarica, ejus tum, primitus sumpto Dia tessaron:) Et M
dem BarS TEFEIA. AC.) H L, P. 20. An Dironum nus, quam Fia pason; quod lic probat. Quod
enim ea binis illis fit execessibus, est saltem Di-
tono minus; (quippe Dia ressaron, minus quam
tono, suxerat Ditonum: in confesso enim est apud
duobus; sed minus tribus:) adeoque multo mi-
nus quam Dia pente, (quod, cum Dia cesTaron
complet Dia- paton,) ut certum sit FF. non ess
Dia pason. Si itaque consonum sit FF. inter-
tiam qualtamre parcem praecile sumi; Led non vallum; cum majus sit quam Dia ressaron, e
tres continue cerrias, quatuorre qualtas. Gu minus quam Dia pason; necesse est, esse Dia-
pente; ut quae sola intercedit maenitudo consona
(sentuum Judicio) inter Dia tessaron e Dia-
Hoc ipsum arilioreni argumentum, summa-
tim recitat Pcolemaeus, cap. 10. lib. L. Atque
voltulat; dempe, vel lautundem esse, vel ab eo oltendie, quam lic intirmum. Ouippe, in tam
erunt (propier aequatia ab aequalibus dempta)
exigui dilcrepantia, quanta cst (de qua quaeri-
cur) Flemitonii a Limmate, (nempe parce Lim
matis   Proxime,) impostibile est (etiam iplis
non distirencibus) ut pollir auris tam accurate
distinsuere. Et quidem, si rancundem errare
Possic auris una vice; mutio magis id tac, in
toro illius Aroumenti procestu; ubi ter Pumen
dum sic (aurium judicio) Dia celsaron, ee bis
Viconon, idque in contrarias partes. Vc non
Tic, in cam subcili nesorio, aurium judicio san-
dum.
Et Fuclides ipse, exetera Ariltoxencus, (qui
Per tocam Introductionem Tharmonicam Arilto.
xeni rellisiis preste insiltic,) in sectione Cano-
nis, demonstrat Limma (quo Dia rellaron Tu-
Perat Diconum) minus esse quam Flemironium;
Led Tumpro Pythasoreorum principio. FF (.
milicer Aristides Ouincilianus (Ariltoxeneus e
ipse) inicio libri 3. Forre nec ipse Ariltoxe.
residua AD, BC. Sumantur demum (aurium nus (qui dubitanter, ut diximus, aliquando lo-
judicio,) ab horum terminis, D, C, duo Dia-
tesaron, (a termino graviori, in acutum; ab
quicur: suamque, ve ridimus, demonstrationem
HIypochetice concludit, Si deprehendantur con-
soni, ec.) aliud voluie, quam, Incerrallum il
lud, quo Dia celtaron superat Dironum, este
(gnatenus Calrem id Auditu aeltimare postumus)
Flemiconium.
Pychasorei conira Rationibus estimabant. 50.
norum
Fonis aliquor, certitre roni parcibus, compo. Tis ila praeparatis; Faplorentur denique, ad
sic minimae Dieleos praecile Octuplum; an exi
suo minus (curpeo rvi Metschcos hy a hedonsce ChaHor.)
tic similiter, P. 46. ubi, Aliua Cu rules Toni
num in eria quatuorre aequassa ctritum canere;
quasi non praecile de parte certia quartare in
cellectum veller, sed quod un Proxe uccedat
(Nis pocius illud hric velis Bore quen cet
sentus non elt incomnos.)
Sed haec torre ab eo dicta non lune, quali de
Partem Cerriam quarcamre luele, d  omnes, Dia tessaron majus quidem esse tonis
hioc dubirarerie ipse; sed quod hoc nondum pason.
demonstraverit (quod polt demonstraturus fo.
ret, p. 56.) adeoque impraesentiarum hoc eantum
laltem pauxillo differte.
Ad hanc itaque formam, probationem inlei-
cuic litam; Nempe, (postquam detiniendo de
terminaverat, Poni maenitudinem eam esse qua
Did pente superat Dia. tessaron,) probaium IL,
D. 56. ipsius Dia tessaron maenitudinem, este
duorum conorum cum semisse, (auditus judi-
clum pro Poltulato habens,) his Fere veriis
nils quod mendis scateat locus, qua sI Noris
luis, tublatum ic Mcibomius;) Nimirii, Sum
Pro (audicus judicio) Dia FelTarOn DuTa AB
auferatur, ab utroque ejus extren, Ditonum
nE AC, BD: (quod quomolletieret, auditu
auxIo ante dixerat, p. 55.) Siqualia itaque
acutiori, in grave:) DE, CY: duorum itaque
excessus (ultra terminos primitus sumpii Dia-
tessaron) AF, BF, erunt (ob causam modo in-
sinuatam) invicem aequales, (iptilque AD, BC.
quibus item Dicona, d Dia cellaron, luperantur.

## Folio 170 — 867984570:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 130 lines, status machine
C
norum ad invicem relationes. Quod Ptolemaeus
docet, lib. 2. Cap. 5. es lequentibus: ec, quibus
sumpeis principiis id tecerine. Fc quamquam id
minus caure in aliguibus Factum Fuisse a quibus.
dam nocet; id methodo tamen (quam iple pro-
bac) impurandum negat; e quod ab aliis in-
caure peccatum fuerar, emendare Patagit; quod-
que probe constiturum crar, contirmat. Neque
aurium judicium refugit, sed inde Tua com-
Probat.
Summa rei huc redit. Sonos invicem com-
Paratos, magis minutre consonos dissonotre, hoc
est, auribus gracos vel ingraros, reputabane, pro
Acuminum inter se ratione. Adcoque Potiores
Rariones, porioribus Consonanciis accommoda.
BanC. Et Speciacim, Rationem duplam 2 ad. L
urpore, post aequalitarem, pocillimam) C’on-
Tonancix Dia pason, omnium (polt aequiconium
Salcem) sracistimae: Selguialteram, 3 ad 2; Con-
Conantiae Dia. Pence: Selquicerriam, 4 ad 3; con-
Conancia Dia rellaron: e, quidem, lieut Cit
contonantiis Dia pente e Dia tellaron compo-
nitur Dia palon, (quarum major lic Dia Pente:
Sc ex Rationibus Selquialcera ee Selquiterria,
(quarum major est Sesquialtera,) componitur
ratio Dupla; (PrOPter 3 X 3 = Z.) Adeoque
Tono, quo Dia pente superat Dia tesaron, ra-
cionem altisnabane Sesquioctaram; (Propter
x8 =3.) Oux tulius prosequitur, lib. I. Cap. 5.
e7. Dux omnia, quacuor numeris (ad hoc
minimis) exponi lolent. 12. 9. 8. 6. Ouippe
r2 2d 6, est Dia Dason; 9 ad 6 (itemque L2
ad 8) Dia pente; 8 ad 6 (itemque 72 2d 9)
Dia- tellaron; d ad 8, TOnus. AEque, ex Pau-
eis hisce politis, reliqua collisuntur.
Hoc aurem eo maxime contirmat Prolemaeus
quod, si Chordarum lonsicudines (caeteris pari-
bus) sine in rarione dupla, auribus extribebune
Dia Paton; si in Selqui altera, Dia Pente; in
Selquitertia, Dia tellaron; in Selquioctara, F0.
num: e in reliquis similiter. (Se Sonorum
Gravitates semper habeantur Lonsicudinibus
chordarum provortionales: adeoque Acumina,
in ratione contraria; ipsisque Lonsicudinibus
aerneordor Reciprocantia.) Ouod tuse pro-
sequitur, Cap. 8 _ Fr. adhibito Monochor do C.a-
none.
Ex his posiris; tacile convellitur corum do
Etrina qui Dia tellaron ponune duorum tono.
rum cum semille; Dia pence, erium cum semicte;
Dia Palon, sex tonorum; e quae hinc conse.
quuncur. Ouod oltendit ille Cap. 1O, FT. Ft
Dro Demitonio, substimuendum (quod dicitur)
Tumma (ncipeuca) hoc est, Residuum, (quod
nempe restar, dempro Ditono ex Dia cellaron;
in ratione 335; quod est, Ilemitonio, aliquanto
minus. Sed neque polle Ponum in duo plu-
rave aequalia diridi (concinna, incellise,) e
qua tunc hujusmodi
Arque hic, credo, modus (Sonorum dilere.
quo pollic sentus pertingere:) acque inde est
quod, qui sic loquebantur, Canoniei (ravorinoi
dicereneur; alii (promoi) Masici
Ouanto autem potior st haec methodus quam
Ariltoxenea (per Incerralla sonos astimandi)
pluribus ostendit Ptol. cap. o. lib. T. Adeoque,
qua Dlesiuara rocat Ariltoxenus, quique cum
eo loquuntur, (Distantias, seu Intervalla,) Ca
dem Prolemaeus, vocem eam (ubi Fua, non co.
rum, senta eloquitur) ubique declinans, aliis
appellat nominibus; Duta, dlueas disserentias.
pors excessus, erdn maenitudines, con species
nores rationes, auc horum similibus; nunquam
(quod memini) Zlesiuara Calcem li ultima eria
Capita (quod innuit Scholium ad inicium cap
24. lib. 3.) non tuerine ab iplo Pcolemao
Scripta.
Posteriores tamen Mutici, ad nostra usque
tempora, (praeserrim Practici) cum Aristoxeno
Plerumque loguuntur; per Tonos ee Flemitonia
mecientes Incerralla: Sed per FTemitonium, in
celligune Limma, (ur quod ab Flemitonio pa
rum abelt;) quod e, ubi opus est, diferte alte
runt; quodque Limmari deelt ad Tonum inte
srum, rocant spotomen, in ratione 2: quod
etiam vocari Colet Femitonium majus, lieue
illud alterum FTemitonium minus. Sic Boechius.
Cap. 27 ec 29. lib. 2. Florumque differentiam
Comma rocant. Boech. Cap. 6. lib. 3. Qui au-
tem Mulicam Speculativam Tubcilius cractant,
Sonorum discrepantias porius, ad mentem Py.
chagoreorum, per Rationes designant. Sed de
his tractenus.
Proximum elL, ut Species quas vocant conI
deremus; quas e Fieuras vocant (eist ny guuarae
ejuldem alicujus Consonancia; puca, Dia- ceH
ron, Dia Dence, Dia Dalon. AristOX. D. 6, 74
Fuct. P. 13, 24, 15, 26. Ganden. 18, 19, 20.
Ptol. Cap. 3. Iib. 2
Ouas ut melius intelligamus; Sumantur Duo
Conjuncta Tetrachorda, lecundum idem aliquod
Genus (quodcunque demum fueric) similiter
dirila: Pura, ab Erpare Eypaton (poteltate)
ad (porestate) Melen; Ouae nos quidem canere
Tolemus, rocibus mi fa sol la fa sol la: rtem
De ab ima seu graristima voce mi canimus (in
acutum alcendendo) bis eria interralla, quae vo-
cibus fa sol la fa sot la, lignamus. Certum est
(ob cerrachorda, quod ponimus, smiliter diri-
Ca) eandem (magnicudine) contonanciam esse,
ab Hlypare ad Hypaten, acque a Parypate act
Paryparen, canciemque a Lichano ad Lichanon,
itemque ab Flypare inelon ad Melen. Cum enim
aequalis sic magnicudo (propter aequalia Ferra
chorda limiliter dirila) ab Flypacon trypare ad
Parypaten, acque d Melon hypare ad Parvpa
ten; quod intermedium cll, urrivis additum
cancundem tacit: pura ab Hlypare hypaton 2d
Hlyparen melon, acque à Parypare hypaton ad
Paryparen meton: Acque, cadem ratione, d Li
pantias, per Raciones, non Interralla, aestiman. Chano hypaton ad Lichanon meton; acque
dy) elt, qui Pcolemxo (cap. 2. lib. L. ) acor
etiam ab Hlypare meson ad Mesen. Sed alicer
apuorinos. Canon TTarmonicus dicitur; (ad quem disponuntur (uc patet) eorum membra consti
subrilius exixancur sonorum discrimina, quam, mencia: Ouippe quae (omnium minima magni
tudo)
1
1
P

## Folio 171 — 867984570:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
TI
sravissimo ad aculissimum, bemitonio se invi
cem superant
alii Ouindecim Ctatuerune TonOs, hemito
2. ec ad hunc Meibomius; quod e nos ex
illo repetimus ad Pcolemaei cap. FT. lib. 2. quos
illic enumerarimus) Nempe, credecim jam enu-
meratis, praemicruneur in acurum duo, Eyper-
raius, e Fyperaeolius
Nempe hOC VOTUnE. LLOLLAMIBAHOMICHON 10.
ni Fypodorii (omnium gravistimi) Sonum este
volune grarillimum quem possie vel humana
vox proterre, vel auris distinete judicare; (ad
eoque grariores omnes non tam Sonos elle vo-
lunc, quam Bombos aut incondica Nurmura:
Prollambanomenon Fypoialtii (seu grarioris
EIrpopheysii) hemiconio acuciorem Faciunt
quam Eypodorii, (adeoque Lyparen hujns, he
mitonio acuriorem, quam Fypaten illius; e
Tic de Caereris;) ut medio loco E Proctambano.
menos Typoialtii, inter FIypodorii Prollamba
nomenon ee Flypacen hepaton: Acurioris TIy
Dophrygii Prollambanomenon, hemitonio adhue
acuriorem Faciune; adeoque tono integro acu
ciorem quam FEypodorii, cum cujus icague FIy
Pare hyparon coincidet. Ft lic de careris, u
videre est in tabella ad calcem cap. FT. lib. 2
Pcolemai.
Conra hos (qui Fonos seu Modos lic au.
sent per Flemitonia) disputat Prolemaus, cap.
36, 9, 10, TT. Iib. 2
Docerque, Modorum rariorum utum, non in
hunc solum tinem incroductum, ut acurior gra-
VIOErO SIE COTIUS CantUS tenOT: Ouippe huie luF
ticeret Cantoris vox acutior graviorre; aue Mu
lici Organi ad hosce renores accommodatio.
FE quidem, Ei huic Coli atrenderetur, polles
quis, Fonis Ouindecim jam enumeratis, Pro ar
Bicrio plures addere, quatenus FIumana Vocie
(Aeiraors) distenrio, auc etiam Organicae, per
miccic: Aliolque intermedios quoeris pro arbi-
trio interponere
Sed eo porissimum sine fuisle incroductum
ue in ipsius Cantus curxiculo transicus Fac de
modo in modum; quam VOCanE (veraboplu x7
evor) mutationem secundum Tonum: (quod:
noltris tic, mutata claris lignatura, adhibiris
Mollis et Duri noris.)
Adeoque prospiciendum esle, non tam ut
aequalibus inter se distene interrallis (pura
toni, hemitoniire,) quam uc crantirio tiat per
Consonancias, (pura Dia rellaron, aut Dia pen
ce, aut etiam Dia- paTon:) Neque ve in proxi-
mum lemper Tonum trac tranticus, (qui Fonc
vel Femiconio distet,) sed lapius (de quidetr
STaCIIS) in alium qui per consonanciam aliquam
Duca Dia Tellaron, Dia pence, auc Dia PaIon)
inde dittel.
Crat. (Ouippe idem omnino est atque, in ho-
dierna Mulica, Ei dicamus mi rocem ponendam
in Bmi, an in b fa b mi, aut bb fa vb mi:
quod Modum nOn MUTAE: nam si horum alte-
rum tiat, reliqua pariter Facienda Lupponimus,
EI CO CancuS pertInSaE.)
Tonos aurem qui plusquam Dia pason ditte.
runt (puca Dia pâson es dia rellaron, aut Dia-
Pason ee dia- Dente,) Pariter habendos (cadem
de causa) aeli ranto ditterrent quantus est ex
cellus ille supra Dia pason (puta Dia reMaron,
aut Dia PentC.)
Adeoque ciera Dia. Pason terminandos ese ex-
tremos Ponos (quippe, qui cousque, aut ulera
excurrume, alii censendi non lunt a citra posi-
tis;) EE propterea Tonos distinctos ponendos
ese docet omnino Septem; Myxoludium, Ly
dium, Phrycium, Dorium, FEypolydium, Fy.
pophryeium, e TErpodorium. Poridemque ad
miccit hodierna Mulica, pro varia Claris liona
cura quod ad Ptol. cap. TT. Lib. 2. Oltendi-
MuS.
(Glareanus tamen justo rolumine, quod ac
sencropcor rocat, pro Modis Duodecim Conten-
dic; quem ridelis. Sed nondum erar, illius
xetace, in ulum reductum Peolemai genus Dia
tonum Inrentum, quod poltea rerocarie Larti
nuS; adeoque ad Aristoxeneorum modum 10-
quebantur omnes; in Fonum, Fonum e TIC
miconium, seu Limma, diridences interralla:
Modosque per Femitonia ausebanc.)
Tlane aurem mechodum acthibet Pcolemaeus
in Tonis luis seprem delionandis, (quam e
nottri securi lunc in murandis Clarium Signatu.
ris:) Ouxe quo melius incelligatur, respicien-
dum hic erie Schema quod habetur ad Prol.
Cap. XT. lib. 2.
Primum omnium Facit (qui est omnium me-
dius) tonum Dorium; qui Mesen Poteltate (ad.
eoque d Paramelen, qua cst noltrorum mi,
hrabeat in sieu nacurali; hoc est, (ut loquitur
ille) Mesen potestate (utour suvavet) in Mese
positione (uion déoes) adeoque Parame(eM POce.
Itace, in Paramele policione; (hoc eltu uE nOS
loquimur, mi in b fa b mi:) d in exeteris li
militer. Cui convenic, apud nos, Claris nude
Dolita, ab (que Mollis aut Duri nota.
Secundo; Fonum lumie illo acuriorem Dia
teltaron; qui itaque porestare Melen habear
(dia tellaron acuriorem) in Dorii Parancte. dic.
zeugmenon; adeoque Paramelen (qux elt no-
Atra mi) in Nece diezeugmenon; hoc eltu (ut
nos loquimur) mi in ela mi: quem Tonum
vocar Mixolydium. In hunc tinem nos, polita
Mollis nora (a Flat) in B fab mi (quo mi
exeludatur inde,) remiccimus mi ad e la mi.
Arque hinc alibi concludit (cap. 6. lib. 2.
Syltemace quod Conjunctum vocane (d ProL.
lambanomeno ad Peren Cynemmenon) opus
non ese: urpore quod laris luppleatur Facto
non cam pro alio habendum elle Pono, quam cransicu (in Mele) de modo Dorio in Mixoly.
cione qua Sonos Dia pason differentes pro eo. chorda in Dorio (ab Flypare hypaton ad Nse
dem vel quati eodem habendos else supra aetum sen, hoc ett à B mi ad a la mi re,) Sequitur
tercium
est Typodorius; qui vero continue sequuntur.
Lonum aurem qui Dia Palon ab alluo dutali
Pro eodem concinuato, aut quali eodem: ea ra- dium. Duippe jam, polt duo conjuncta Petra-

## Folio 172 — 867984570:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
HCl _SCL. da la
Melc
Prostamban. A la
Lat
Atque hinc est (nempe, quia duobus Dia Sustinet Parameses, eo acumine profertur quo
paton opus est, quo iltius Consonancia Species alias proferri soler vel ipla Paramese, vel Nete
omnes habeantur,) quod Dia pason non pro
Perfecto Systemate habeat Prolemaeus (quod
centuerunt anciquiores,) led Dis. dia pason.
Cap. 4. lib. 2. Siue enim, post simplex Dia-
palon, iidem redeant (poreltate) Poni; (quod
ipse contendit cap. 8, 5. lib. 2. ubi de Fonis
seu Modis agitur, corumque nuMErO:) NTOn
tamen unius Dia pason ambitu habentur ipsius
diezeusmenon, rel Mese, ec: Reliquique to-
tius cancus Tohi tuum Corciuntur acumen, prout
carum ad hunc ratio postulat.
Modi itaque, Teu Toni hoc Tenlu sumpri
Tunc quidem (porencia) numero intinici, GCuE
et Soni (quod docet Prolemaus, Cap. 7. lib. 2.
Ouippe, ut Soni, sic et Sonorum congeries, mo-
veri poltune in Acumen vel Graritatem, pluS
omnes Species; quod teri oportere arguit in minutre, varietate innumerabili; cum sic (ut
Syltemate Perfecto.
Acque txe quidem Dia pason Species seprem,
lua lingulae Cortiebantur nomina: Prima dicta
elt Mixolydia; Secunda, Lydia; Terria, Phry-
Sia: Ouarta, Doria; Ouinta, Fypolydia; Sexra,
Erpophrreia: Seprima, eum Locrensis, cum FTY-
podoria, ec Communis. Fucl. P. 15, 26. Cau-
dent. P. 28. Bacchius, P. 18, 29.
Fandem, de ATodis Peu Fonis dicendum re-
Stat. (Sic AIypiuS, P. 2, 785 neyoudES REBTUS TE n)
ante dictum) rocis Locus quilibet, Sonorum
innumerabilium capax, (ur Linea, Punctorum:)
ee prour Punctum, sic Linea integra, in lOcos
transterri porest majori minorire ipacio distan.
tes in intinitum; atque Sonus pariter, et Sono-
rum congeries: ut Ponorum numerus, hac ra-
tione, detiniri non postit.
ACtu tamen, _ quod ad usum spectat; deti-
niri Colet Tonorum multitudo, et quidem ab
aliis alicer; sire Tonorum exrremorum distan-
rors.) Ouippe nro Tonus, quadruplici Calrem eiam spectemus; sive PonOrum InIa eOS ter
TentU OCCUFEIE, (quod nOTaE Fuclides, P. 19.)
T. DTO SonO; uE cum Enaro popE, heptato
nos cithara, de ca dicitur qua septem Sonos seu
chordas habet. 2. pro Interrallo; ut cum Dia.
pente a Dia relsaron Pono ditterre dicitur;
(puca ratione Selquioctara;) aut Mesen d Pa-
ramele Pono distarc. 3. pro vocis Loco quo-
minos mimerum; tire qua ratione aut quo in-
terrallo incer le distene illi Toni.
Tonos, ab origine, Fres tantum Ptatuerunt
Veteres, (ur docer Prolemaus, cap. 6. lib. 2. alii
que:) Dorium, Phrygium, de Lodium; quo-
eum quilque a proximo distaret iono, hoc cst
ratione selquioctara, (adeoque exrremi duo, 10.
dom; uc qui coni, Dorius, Phrysius, Lydius, nis duobus:) Nempe, Modus PhrysiuS Crar
_c. dicuntur; de quo sentu jam agitur; (eo-
dem sensu ab aliis dicuneur Modi.) 4. pro Ten-
tione, ve ubi quis dEvroreir, BapVTOVEN, n uroco rd 4
gcorns rorco negendas dicitur: acuto, eravi, aut me-
dio Zono (Peu renore auE centione) rocis uri
Modus ieaque Peu Tonus, proue hic (nmItur,
quam Dorius, tono acurior; pariterque Lydius
quam Phrygius; adeoque Lydius quam Dorius,
tonis duobus.
Ariltorenus (reserente Euclide, p. 19.) F0.
nos constiruit Predecim; qui sC enUmerantuT,
FIypermixolydius, (qui e FEyperphryeins vo-
denOTAE rOCiS L OCuM, non quo una VOX, Led catur;) Mixolydi duo, acurior e eravior, (quo
quo 1ora vocum series seu Lyltema canitur; acu. rum acurior, qui ordine est secundus, etiam Ly
tiorem puta grarioremve. Vrpore, prour (apud periastius vocatur: eravior vero, etiam FEyperdo
NOS) mi canimr, nunc in b fa b mi, nunc in rius;) Lydii duo, acutior, e cravior (qui e
e la mi, nunc in a la mi re, ec. Sic, apud
Aolius appellarur:) Phereri duo, quorum al
illos verbi gracia, Paramese Potestate, (quod ter cravis (qui  fastius,) alter acutus; Do
cancundem elt acque nostrum mi,) polica erae rius unus; Typolydit duo acutior, e cravior
nunc in Paramese (positione,) nunc in (p0.
(qui e Fypoaotius vocatur:) Flyxophrysit
sicione) Nete diezeuemenon, nunc in Mese, eC. duo, (quorum gravior quoque appellatur Ly
Hoc est, Sonus qui pro eancus rarione ricem poiastius;) Fypoderius. Fx quibus cravissimus
mi

## Folio 173 — 867984570:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
1od1
Eudo) est in unius loco imo (pura quae est a
mo; ee de reliquis similiter. Acque hie diver-
Lus ocdo, leu dispolicio partium, est quae dicitur
SpeCS, Seu FIsUra. SIC CHHM PTOleNXUIS, CaP. 3
Iib. 2. 11535 651 roia deors 2 19.) EnaSOr V 1.X) 
Eorram er roi5 oinciors deg15, nozcr Qvaliter, Teu que
ordne, disponuntur, intra suos terminos, pecu-
tiones. Characterilitedo veto quas vocat in quo-
que Genere RatiOneS (Noyss 1_se oVraS) TUME, in
Dia Palon, et Dia Pente, tonus Diazeucticus
(quent HOS VOCC M BEnamUS;) in Dia TCNa-
ron, dudrum sonorum (ryocor) praecedentium,
Voce la
TOn, ScpCeMI.
Sumantur deinde (quo habeaMur Dia PentC)
duo Tetracborda Disjuncta (interpolto iono
diazeuctico, quem nos voce mi si∞HaIUS;) pu-
ta, ab Fyvate meson ad NPeten dieCusmenon:
cum demuni alcerum fa sol la.
Sunt itaque in Contonantia Dia Dente (uE
Facile cst colligere ex jam dictis de Dia- reltato)
species seu tixura Onacuor (prout ejus rox
Characteriltica mi, sic in loco ad aCurum PPIILO,
secundo, cerrio, quartore;) vocivus (POIt imam)
canenda, L. fa sol la mi. 2. set la wt fo
mi fa sol. 4. mi fa sol la. Duxe autem proxime
Nece diezeus. C la
FIyP.
I)
Flypare ad Parypaten,) elt in alierius loco sum
hares seu characteriltiee cujusque generis Ra
HOC CR, ACLLMMTMMALMM, (Gua nOS SIgnamUS
Flt enim ubi irsuduor, praeccaens, de ACuLO
dicItuL; EE CTOS seguens, de GraVi: UE apud
Pcolema In hoc Loco, _ Cap. L29 L3, 24, 25, 16.
lib. F. Cc alibi passim: Canquam alias, criam
apud coldem scriptores, censenn ctare prale
dere, _ Acutum sequi, uc PtoL. Cap. 3. 21b. 2
ubi vdes ante de graviori dicieur,  ut post, de
acuwBHI. FF Ariltides, P. 20, LL. Grarillimum,
inaeror dictum vule, quali noeror pman, Ce ACu-
Tictimum, vnzor Peu rearor, qual Egaror ultimum
Ouod moneo, ut careatur Lectoribus, quo quis
loco senlus sumendus sIc.
Loc aurem tunc in quaque harum Costoa
ciarum species, quoc lunc Incerralla, seu Ra
tiones, quibus componi censetur. Adeou in
Dia- LENaTON, (DFOPTEF QUaLHIOL CHOTCALMI CIS
interralla) Pres Species; in Dio- peHLe (0D H
Paramete
Mese
Hypare meton
expectanda esser species, in c a e F, canenda
(Dost vocem imam mi) vocibus fa sot la fa:
non esset species contonancix Dia Pente, led
qua dici Coler, falsa quinta, proprer tonum Dia-
zeueticum, roce mi Tignandum, non interre.
nientem; nili, mutata (ur loguuneur) Clare,
(Dolica Duri nota in f,) rox alias fa fucura,
transeat in mi. (NTam vox mi in imo DolIca,
unde ascendicur, innuit tonum diazeucticum in-
Fra se policum, adeoque extra hoc Pentachor.
dum.
Sumantur denique, (pro speciebus Conson
nantiae Dia paTon,) duo conjuncta Dia pason:
Puca d Proslambanomeno ad Necen hyperbo-
mi, ta sol la, fa sol la. En quibus reperientur
(modo quo prius) septem species Dia- palon.
VIera quas E progredi relimus, recurret (octa-
non alia erir quam iteruta Seprima. Nam 2
omnia, acque eodem ordine, quo d Mele ad
Necen hyperbolaon.
milem rationem) Ouaruor species; in Dia- Pa
Species autem Prima, in lingulis, Ca cetcur
quae hrabet rarionem seu vocem Luan (le voar
Charactesssticam, (hoc ett, la in Dia teclaron.
Ec mi in Dia penre et Dia palon, ) Ht Loc al
aCuTUIH) primo; Secunda, quae c; L’er-
tia, qua tertio; et lic deinceps.
Adeoque, in Dia tellaron, Prima species et
qux continetur Fonis (ue loguuntur) Bapond-
avos, (ab FIrpate ad FEypaten,) quam nos CanI
mus (ab ima voce, in acurum ascendendo,
vocibus fa sol la: Secunda, VEoDINVSIS, (d Pary.
vare ad Parypaten,) vocibus sol la fa: Tertia.
oEunvos (a Lichano ad Lichanon,) rocibus
melon ad Mesen (canenda vocibus fa sol la,
non alia elt a Prima, (quippe Codc Oue
recurrunt omnia ab FIypace lypaton ad TTrDa-
ten melon, acque ab hac ad Mesen:) adeoque vxe loco) Prima: ut supra in Dia relTarOn. RF
repetit. Vocem imam, unde alcenditur, in iche.
Sonos, quam Rationes leu Incer ralla HgnaMUS,)
la fa sol. Ouae aurem species esset ab Fypare LXON; canenda vocibus lan mi, fa sol la, fa sol la-
Ouartam speciem non constiruit, sed Primam E recrocedatur; quae chordis A a terminaretur,
mate non accensemus (quoniam hic, non tam Prostambanomeno ad Mesen, CadeM RECUTPUNE
Taltem alio charactere seribimus.

## Folio 174 — 867984570:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
certium in MLoIaIO, ab hujus Hlypare melon
(quae elt in Dorii Mesc) ad Melen; hoc clt
ab a la mi re 2d d la sol re: ut jam cria lint
conjuneta tecrachorda; nimirum à B mi (qua
elt Dorii Fypate hypaTON) ad a la sol re (quae
elt Mixolydu Melc.
Ferrio; cum non possit ille alterum Dia- TeL
laron inde in acurum lumere, quin excedat il.
lud Dia Pason in cujus medio poluerat Dorii
Mesen; lumie (ejus loco) Dia- pente in grave,
(quod aequipolleat sumpro Dia testaron in acu-
EUM; PEOPTEE TOnOS, SiC Cumptos, Dia- Palon in
vicem difterentes, quali pro eodem habendos:
Cujus ieaque toni Mele lic (Dia- Pente grarioi
quam Mixolydii) in Mixolydii Lichanohy-
Paton; hoc eltu in Dorii Lichano meton; ad
eoque Paramese in Dorii mele; hoc elt, ut
nos loquimur, mi in a la mire: Quem tonum
vocar LEypolrdium. In hunc tinem nos (Dol
Mollis nocam ance poticam in b fa b mi) se
cundam Mollis nocam ponimus in e la mi, (que
etiam hinc exeludatur mi,) adeoque mi remicti
mus ad a la mi re.
nili hemitonium; qua propterea est proterenda
Ouarto; eum hrinc in grare non postie ille,
vel Dia Dente vel Dia teltaron lumere, quin an
te dictum Dia paton excedat; Fonum Cumit qui
lic (quam FIypolydius) Dia tellaron acutior:
quem Lydium rocat: Cujus itaque Mele sic in
ypolydii Paranete diercugmenon; adeoque
Paramele in ejusdem Nete diezeugmenon; hoc
est, in Dorii Paranete diezeugmenon; hoc cst
uc nos loquimur, mi in a la sol re. Nos in
hrunc tinem (post duas ance politas in B et e)
certiam Nollis noram ponimus in a la mi re:
quo mi (inde excluta) cranscar in a la sol re.
Ouinco; uc ance à Botio lumptus est MixO.
lydius, Dia teltaron Acurior: lic, ab eodem D0-
rio, lumit (in grave) FEypodorium, Dia. tella
ron grariorem quam est Dorius: Cujus itaque
Mele cll. in Dorii FIypace melon; adcoque Pa-
ramele (quae elt noltra mi,) in Dorii P’arypare
melon; hoc clt, uc nos loquimur, mi in P Faut.
HOS, ut hoc ligniticemus, (omistis Mollis no-
eis,) Donimus Duri nocam (a Sharp) in P Fa
ut; uc, quae secus hemitonio clerandâ toret, et
proterenda fa; jam tono incerro (d subjecta
chorda) eleretur, et proteratur mi; unde pro-
Pterea chorda proxime acutior hemitonio diltet
adeoque sa dicenda; redearque tandem mi (ab.
Toluto Dia- pason) in superiori s sa ut aCura.
Sexto; ab Frpodorio M Bolico, cum lume
non pottir altud in grare a Tellaron, quin ex
cra dietum Bia. palon tranleatur, lumitur (quod
eodem secidi, uore Da Path inde diltans,)
fa: redeunte iterum mi, tire in cc sol fa Lupra,
live in C fa ut intra.
Septimo; a Phrreio sic polico, Lumieur (Dia-
tellaron diltans in Grave) LTypophrygius: Cujus
Dia- pente acutiOr, TonuS Lhrrsrus. Cujus itaque
Mese Hc in Hypodorii Nere diczeusmeton; hoc
est, in Doru Paramele; adleoque s Lalamele
iraque Mese est in Phrygii Lypate meton; hoc
es, in Dorii Parspate melon; adeoque Para
2
mele (qua cs noltra mi) in Dorii Lichano
melon; hoc cst, ut nos loquimur, mi in C sol
re ut. Ouod uc, tiac, (manentibus reliquis,
Donenda est terria Duri noca in C sol re ut; ut
qua (eCHS (PPOPTer E fa ut ance tactam aci
tam) hemiconio ellet eleranda, et proterenda
fa; jam eleretur tono integro et mi dicatur:
adcogne a la mi re (a CF sol re ut acuta, diltans
hemitonio) dicatur fa; redeunce mi in e sol re
ut fupra, ee intra in F ut.
Elis policis; inde colligitur (ue cap. 10.
Toni Plixolydii a Lydio, distanciam Limma
(seu crastius loguendo Femitonium;) hujus d
ehrysio, Tonum; hujus d Dorio, Fonum; Do.
rii ab Hyvolsdio, Limma: HIyPolydii ab F1y
rophryeio, Ponum; hujusque ab Aypodorio,
itidem Tonum.
Tandem concludic; Ilos seprem Ponos FuHi-
cere, nec locum esse pluribus: Fo quod omnes
(intra dictum Dia pason) chorda jam occu-
Patae linc. Ouippe cum omnes chorda, ab FIy
Date meson ad Paraneten.diezeusmenon (inclu
Tire) line alicujus Foni mele, nulla suppetit
quae Mese lic coni alicujus his incermedii. Ver-
bi oraria; cum FEypodorii Mese porestare, siC
positione Hypatemelon; d Fypophrygii, Pa
rypate melon; neque ulla his interprecat CnOr-
da; nulla supperie quae sc intermedii Foni me
Ee, qui (ut lipponit Aristorenus) dicatur IIy
Doialtius, aur Flypophrysius grarior. Quodque
de Mele dicitur, limiliter dicatur, de Paramele,
quae est noltris mi.
Hloc cst; (ut cum nostris LOguaur,) per
Modos jam poticos, rox mi jam occupavit om-
nes chordas. Ouippe, in Aspodorio, habetur
mi in P, (adcoque in f quae inde distat Dia-
palon:) In Fypophrygio, habecur in G, (ad-
eoque in F e in s quae inde diltane Dia- pa Ion:)
In Fypolrdio, habetur in a (adeoque in A _
aa:) In Dorio, habetur in B, (adeoque in B
_ bb:) In Phrygio, habetur mi in c, (adeoque
in C _ cc:) In Lydio, habetur in du (adeo-
que in D e dd:) In Mixolydio denique, na
Detur in e, (adeoque in F. _ ec.) Nulla ita
que luppecir chorda qua (pro alio quoris T0.
no, qui non cum horum aliquo coincidat,) l0-
CCtUE mI.
Sunc qui, seprem his, octarum addune Y
permixolidium; sed, quem alium non esse ab
Eypodorio (unde dictat Dia. pason) docet ibi-
in Dorii Prite diczeusmenon; hoc elt, ut noS dem PTOleMXS. Aique de Ponis seu Modis,
IOgnimur, mi in c Fa ut. Ouod ut hat (praetet
ante policam Duri nocam in l fa ut,) POMKHI
diceta Duri noca in c fa ut: quo, qua cells à
hactenus.
Acque jam unirersam tere vecerum Flarme.
nieam absolrimus; Cujus seprem partes enume
subjecta chorda eleranda crat hemitonio, ec pro. rat FUclides, P. L. ei edorrcor, wel Xasquel coV=
ferenda fa; jam tono inteoro elevetur, e dica- asei qucor, adei ousuaoV e TorCO, aset p raboNS
cur mi; unde isiur dectt ad à sol re ut, non aei poromios. De Smis; de Intervallis: de
Gene
A P P F L D + X.

## Folio 175 — 867984570:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 126 lines, status machine
Generibus; de Systemanis: de Ponis; de Con
murationibus; e de Melopaeia. (tx limilite
AlypiuS, P. T. Aristox
2G
35, 36, 3738.
Oux jam expedirimus omnia, lalrem si Meto
paeiam excipias; quam cancus Compositionem ho
dic dicimus
Huc autem spectant quxe de Consonantiis su
pra dicta lunc: Ouippe, in vocum sequela, Con-
Conanciores Tune minus Contonis (exteris pari
bus) Praeterenda. Uc enim in liceris compo
nendis quo tiane voces, non quaeris quamris
apce lequitur, sed delectu habito: pariter e, in
compolicione cancus, non quodris interrallum
Dolt quodris rite sequitur; led, PrOut CanTUSMA
cura postulat. Ariltox. P. 2
Neque hic tam spectatur, Ouid in Diagram.
matis, aut (quod jam dicimus) Scalae, constru
ctione apre tiar; Orpuca, quod polt duas Vicles
auc duo Flemironia (puta, in Grenere Chroma
cico, vel Fnarmonio) Pertium, in acutum, con
tinue poni non pollit; sed, quod, in acurum
sequi porest minimum, est id quod hisce decs
12, 23, 14, 29, 20, 21, 22. de apud Bryennium
lib. 3. fect. 3. ec. Sed quibus hic immorandum
nOn selio.
Simplicens Canssuue, ce (Glantum quidem exe
Perlencio) nonnili Onius (ut jam loquimur
lonus anrccedens aliquis Cum seglence. Secun
dum illud Ariltoxen, D. 38, 39. en No id rero
h F p XOINnS ouvcois BEIV, aadhoES TE n prnuns. cudare
dac s Y Sei 2o ropor prnuorde d io ZEyOVOS: vg
axtor y reorO EX ES FoIS EY Tn uBOIAn EPGIONSDEIr. LX
duobus enim hisce, Musices intellectus constut
Sensu scilicet e Memoria: Quan doquidem sen
tire oportet, quod fit: Memoria vero retinere
quod est factum: Ilio modo, ea quae in Musiu
fiunt, consequi non licet. Ompre, ex collatione
loni praeterici, cum eo qui jam auditur, Con
cencum persenciscis.
FE, ParriUM (BE LOguNnEuE) seu Vocum dua
ad Dia cellaron; nec minus, in grare, quam rum, trium, quatuor, pluriumre inter sC Con
Tonus:
Ouam (porins) Ouxe continue sequi postin
in Cancus procectu incerralla, sire in Acutum
sire in Crare, cum per Sonos in scala continue
DTOXIMOS, CUm UECUnqUE IntCFFUPIOS: VEpuca
quod post sive Spisse lire Non lpilsi, incerval.
Tum, (quale elt ab Flypare ad Lichanon in quo
vis genere,) minus non canendo lequi postic in-
sentio, (concinchous sucet le, qui simul au
diuntur, Tonis,) Veceribus crar. (quancum esc
video) idnoca. Ouamquam enim cale quid in
nuere rideantur qua apud Pcolenaeum OcCuT
runc, cap. 22. lib. 2. voces aliguor, ontancos
ouyupors, avanno
na ranonim oupua ni oncos n 2a Z
ruxbarss edoror ovumonn (quxe deliderari dicir
Drae aliis inltrumentis, in Monochordo Cianone
cerrallum, in acurum, quam quod elt residuum eo quod manus pereutiens unica (ic, nec postis
ad Dia TelaroM; neC In GrarC, quam TONUS.
Aristox. P. 27, 28, 29. iterumque P. 52, 53,54
Fc hujusmodi complura habentur per tocum
Fere Ariltoxeni librum certium: Oeputa, Ouod
Spillum Spillo appolicum non canacur; neque
rocum, nec quidem pars ejus, P. 62. Quoc duc
Dicona deinceps non PONanEUE, P. 63. Neque
in Harmonia es Chromate, duo Toni, D. 64
Neque eriam in Diatono molli; sed lecus in
Diaiono Incenso; ubi tres continue sequi por
Tunc Poni, non plures, p. 65. Aliaque iltius
modi mulca. Dux omnia ex hoc tere poltulato
deducit, Ouod (in ioro Diagrammate) vel
quarcus a daro sonus lonare debeat Dia testa-
Ton; vel quincus, Dia pente: prout nempe ret
incercedis, rel non incercedie, ionus Diareucti
cusu P. 58, 59. Ouibus poliris, inde coneludit
reliqua
Huc eriam spectant Ductuum, Moruumve vo-
eis, sive in acutum sive in Grave, appellatio
nes raria: UE TUNE ae zcoyn mori Esei, rori Du
Eusq PlexuS, Pettia, Fxtensio; Scc. Ouorum
distantia loca limul pertingere:) quae taciunt ut
plures aliquando chordas una percullas putem
Id tamen rarius tactum puto, in unis auc alteris
lubinde sonis; non in continuis (ue aiune)
Parcibus, (uc Tune, apud nos, Baltis, PenOr
Contra renor, Dilcancus, ecc;) altera alteri Tuc
cinente; aut etiam in Dirilionibus (ut loguun.
tur) seu Minuritionibus cancui cardiori conci
nentibus. Duorum cgo, in Vecerum Mulica
rix ulla veltisia (haud cerra lalrem) depre-
hendo.
Adeoque omnino mihi persuadeo, neque Ve
terum Mulicam accuraciorem nostra tuille; ne
que prodisiolos illos effectus (qui memorari
Lolene) in hominum animos (puca ab Orpheo
Amphione Timotheo, eec. praeltitos,) olim ob
cigille; nisi per audacem latis Fyperbolen ab
Alultoricis enarratos dicas; vel id ob Cummam
Mulices raricatem (maxis quam praestantiam)
apud imperitam plebem contixisse
Ac hoc interim facile concesterim; cum id
sibi solum fere proponant hodierni Mulici, ue
nominum signiticata habeantur apud Duclidem, animum oblectent; pocius quam (quod atte
P. 22. Arilt. P. 29. Bryen. lib. 3. Sect. 10. Irem ctasse videncur Veteres) ut attectus hue illuc
crahiane: tieri omnino porest, uc, in morendis
affectibus, ipsi quam nos peritiores Fuerint.
Adde quod eorum Mulica simplicior, unius
Placia) Frasiea Verba, cum Gectu Pragico
Fragico Carmine, Sonoque Frasico prolara
(quae omnia componebant eorum Mulicam,
nO
Superelt, de Vecerum Melopaeia monendum
SraIS, or SaS. Remissio, Intensio Mansio-
Scario: Trem ouvaen, Ao aC, bCVE15, 6
ouvaen, reovouvagn, naea e cvEIS,  X)  CvEIS: Trem que Vocis, non ita prolata verba obscurabat, ul
nesamtis, inaisis aoeganuuenouis, exupuansuis, ur nostra magis compolica: unde tiehat ur (verbi
RIOCOS, WeonpOS, EnrpSOIS, egrps uoS, Epus, Nou
nouos, spenouds, alesonn. aliaque Luumodi no-
inavors, Exbonn Disolutio Projectio: Trem arcors,
mina quae habencur apud Bacctiium, P. D, ZY,
Vocis: Ul, qui in ea tuer concentus, in Pono-
rum segtela spectaretur; quem nempe Faceret
La vero, quae in hodierna Musica conspict

## Folio 176 — 867984570:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 125 lines, status machine
a
I
non mirum E Tragicos AHectus concitabant,
haud secus quam apud nos in agendis Fra-
saediis;) Pariterque in exeteris aftectibus.
ux autem Melopaei noltri de Compolitione
praecepca cradune, sive Cancuum simplicium.
sire plurium concinentium; adeoque de Pono-
rum concentu sire in sequela, sive simul audi-
torum; (qua de re ommino pauca tunt quae d
Veceribus accepiuS:) neque jam liber tusius
prolequi, neque patitur ca brericas quam prae.
Tentis instituri ratio poltulat. Atque de his ha-
etens.
Tandem superest, quam in hunc locum retu-
limus, discutienda Ouxestio. De Generibus quae
Tupra memorata Lunt, corunque Coloribus, Tu-
pra diximus, Unicum ex omnibus jam a mulcis
seculis ulu receptum elle; quod e Viatonicum
esse apud omnes convenit: (omistis Rnarmo
nio, Chromaticis omnibus, religuisque Diaconi-
cis.) Oubitatur autem, num hoc lic Ariltoxe.
quod ab Flemitonio parum abelt. Adeoque,
ni quod dicieur Diaiomum Intensum; an quod
Prolemao dicitur Diatonum Ditonicum, an ejul.
dem Peolemai Diaconum Intensum. Nempe.
dum d mi vel la in grari, Dia cellaron canta
mus in acucum, rocibus fa sot la cocidem in-
tervalla nocancibus; Ouanta line horum inter-
valla lingula.
Prima sencentia est Aristoxeni; qui (cum
Dia tellaron lacuat ex Tonis duobus cum (e
mille constare) incerrallum fa (graristimum)
Flemitonium eAe vule, reliqua duo (sot la)
Tonos inteoros. Ouod est Ariltoreni Diato.
num Intensum: Acque lic fere loguuntur, ad
hunc usque diem, Musiei omnes; salcem ubi
crallius LOguunEE.
Verum, qui subcilius rem disceptant, per FIC
miconium, intellectum rolune, non praecile F0.
ni Semillem, sed quod eo lic aliquanto minus.
Atque hoc demonserarit Ruclides (caetera
tempora senserunt Mulici. Ipseque PtolemaeuSy
utut alia cractat Genera Diatonica, neque hoc
Aristoxeneus) nescio an omnium primus: qui
(admissis Pychagoreorum principiis, de Sono.
rum interrallis, per Raciones altimandis; et
quidem Fono, in ratione Selquioctara;) OruF,
tamen rejieit; reliquis GH ia LOCUEI lUnE OmHI
buS, hac in rC, morem serens, pocus glan
Tuis iptus achaerens placitis; quod iple docet
cap. 16. lib. L. Acque sic Boechius Petrachor
dum dividit; ec polt cum, Cruido ArerinUS, l2
ber Scapulensis, Glareanus, aliique: donee (exe.
unce luperiore seculo,) Zarlinus (neseio an
omnium primus, jam anre annos centum circi
ter) Kepplerus irem, aliique, relumendum cen
Tverune Peolemai Diatonum Intensum. (Vrut
contra Zarlinum disputer Vicencius Calilaus
in luo de Mulica Dialo50.)
Ouippe, si Dia Tessaron contineat tonos duos
et lemillem; Dia pason (hoc est, bis Dia. ccla-
ron cum Fono,) continebit PONOS SCX. AL
Dia paton (cujus rario est Dupla) minus est
quam Sex Poni. Nam racio Selquioctara, le
xies compotica, plus est quam Dupla. Dia. pa-
on isitur minus est quam Sex coni; ee Dia
telsaron, minus quam duo cum semilse.
8X8Y 8X3X8X8= 362144 = 262144
lemxum lecuri, pro Femitonio vel Limmate
TubstiEmnnE ratIOneM () Selquidecimam quin-
tam; (quod ec Flemiconium dicune ip(I;) ee
pro Ponorum altero (quos ambos ante polue.
ranc alii in ratione 8) Ponum Minorem dictum.
in ratione 8. Adeoque Dia rellaron compo.
nunt ex rationibus 15X8X 19 =3. Voce fa ra.
tionem innuentes 15; voce sol, 8; voce la 8
Ouod est Prolemaei Diatonum Intensum: Idem-
que cA Didymi Diaronicum, nili quod hic (mu
Cumque 3 Flemitonium majus dixerinc; HC
mitonium minus ponebant in ratione 33; ut qua
cum 15, complec tonum minorem 18
eltque ditterentia Terrix majoris (ut loguun
EuF,) ec Terrix minoris. (Mersennus alia duo
addir Hemiconia; Nempe in ratione 138 quae
cum is complet 8 tonum majorem; et 3 Gua
in Turroductione Harmonica, Tonos e FTemi
conia (cum Aristoxeneis) memoret; in Sectio.
ne tamen Canonis, id quod pos duos POnOs
restat ad Dia ressaron, oltendie, Flemiconio mi-
nus este; quod neupa (hmma) deinde dici cae
Dic: in ratione 333
Tercia itaque sentencia est, corum qui, PtO
cato ordinc) habeat 16 X 18X
cum 3 complet 8 tonum item majorem.)
Cum vero haec quae diximus Genera, cantillo
incer le distent, uc Aurium subcilicas ea vix aut
ne rix valeat dillinguere, (quipre ratio 15 d
ratione Limmaris 3S, isemque Poni majoris ra-
eio Z d ratione 3, ditterune rarione 36, quae tan
tilla est ue eam auris ab aequitonio agre distin-
SuaC:) non cam Sentu quam Racione judican-
dum erit, vera sencentia porior astimanda LIT:
(quipre Sentus, ad urramris permictendam, non
erie admodum difficilis.) Racio aurem senten.
Drrvima jeicur elt eorum lententia, qui Bo reorum senientia, Porphyrius (in luis ad Pro-
Pono Pono et Flemiconio, Substimune Ponum lemai Parmonica commentariis,) aliigue. AE
Tonum e Limma: e quidem, liquando Flemi que hine elt, quod chordarum aeque renlarum,
conium dicune, incellectum rolune Limma; juria posicarum, altera ad alterius morum cremit;
utpote
voce Jan henacum rolune Limma; e vocibus
sot la duos Tonos: FIOC elF 33BX 3X8 =
Ellque hoc, Prolemai Diatonum Ditonicum.
Sed jatu ance Peolemaum, ab F velide inalca
cum. Fracque criat LTaLBTCHEMIS LatoMCum,
ut supra dictum clt. Acque sic ad nostra Ferc
cix polterioit impenle tavet.
Ocrem isicur ab origine revetam: Non dis-
plicet eschagoreorum lencencia, qui, dum 5o-
ucul ex perculli aeris cremore orcum volunt.
Acuminis caulam Phylicam a cremuli mocus
hujusce celeritate deducune; adeo ur, quo ce
lerus spilliusque hunc (vibrancis pura chordae)
icus reditulque, eo acurior tat Sonus; quo tar-
dius rariusque, eo gravior. Sic, ex Pythago.

## Folio 177 — 867984570:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
Adeot
concitari acls Mcllala, Mmullem cremorem lubit
eius auribus concitu a chora, Guo latils
(adeoque discrepant Frequentius) eo minus vec; in altera, Octo.
Scate.
quasi sponre lic apca; adeoque, levissimo tactu
fic quiem vel hoc, rel aliu quia quod nu
jus inltac , poneina vuecur pro scliminis
Dia tellaron. Quartae.
 Graritaclo TOMMMLM CauLa LHyHCE
Et Comlequenter ad hoc, (aue ad illud quic
quid denum tuerie quod hujus vice substituen-
dum eries de quo non libet acriter hic diipu-
TarC,) mulidem pecenda exit CBNWMaNCIa 
Distonancia causa lem Phylica. Puta, quolle
quencius duarum choruatum (juxta perculta
dux quidem omnes dici IOlenE CONIONan
cix; Tunrque eo ordine consonanceS (ves
Aurium judicio) quo minoribus Auteris ligne
tur carum ratio; unde es molationum coinci
dentia lit trequentior.
Post omnes autem lonso incerrallo lequicur
Tonus; cui ratio compecit sesquioetara, leu ut
5ad 8: adeoque, polt unam coincidetat
non alia redie nisi factis (in duabus chordis)
vibrationibus sepremdeciu, puca ut ula, NO
rum) itiones _ TEOITIONES COLCMIMM CO SIa
Finc duasue dicas, chordas Aguitonas, om-
nium moslissime aures LCMIIC; Guoniam (daco
quod vel simul incipiane vel aliquando Laltem
coincitant) perpecua erit (quamdiu pertere.
TanC) ribracionum in verisque coincidentia.
uod s, proxier diverta inicia aue aliunde,
Toul. 8.
Num autem haec sit Rcuminis Sonituum rera
causa Physica, (quod non line ratione suppo-
non tiat coincidentia, erit Paltem perpetua R. nunc Pychagorei, et polt illos alii:) licque por-
milisque alcernacio: aut etiam (quod non est ro gradus Acuminis trEGUENLIX VIOTatIOnuM (I
improbabile) mucuis ictibus (mediance communi dato tempore) proportionalis, (quod an hacte
aere) percullae, adcoque Fuis ucriusque moribus
impedicae, sentum, polt paucos ictus, in concul
Proxime post Aqualitatem, sequicur rario
nus experimento saris tuerir comprobatum, haud
Scio;) nolim ergo pertinacicer attirntate. A
cerce Sonorum graricarem chordatum ou
dini (Caeteris paribus) proxortionalem cMle, (4d
eoque, Acumen longicudini reciptoce plopor
tionale) a Prolemao jam oline Orehtum cst
(Cap. 8. lib. X. ) e compiant phaenomena
Paribus) qua minoribus numeris lignantur; pu
tau + Glat 7; e ac Guat 3, saC alttetu quam
3; ee de exeteris pariter. Quod praesenti Tut.
Cu negotio.
calque rationes auribus elle gratiores (exteri
TI COCHHE Scu LimULLANCUM CxeMOTeM.
GuOa.
Daton Ponantes Guao Octubus rocant. depore qua
rum Celeritas, vel Rcumen Paltem, est M La-
tione dupla. ) Puta, cum seccunda quaeque ce
lerioris ribratio, cum cardioris singulis comei
dat; adeoque ex cribus ribrationibus (auabu
scilicer in una chorda, cerriaque in reliqua,
dux coincidant.
Dupla; (Licur, Dolt aguoriao sa Guae Dia
Polt illas, duintae dita, eua a
Secundum hane hypochetin; Post Aquito.
nium (quod an Consonans, an Idem Ponans di
cendum Cic, disputant de nomine aliquando ali.
qui,) Dia palon Consonanciam simplicistimam
e pertectistimam statuune; cujus soni sine in
rarione dupla, ut 2 ad L. Ouam de tam al-
ctam volune esse Consonanciam, un qul Dia-
paton diltant toni, pro enidem habeaneur, ve
quali cildem; ouoecoro a Lcolemxo; e, no-
Aris, Onisoni. (ko quod latio Mulcipla bis
Dia Dalon. Octava. 2.
NanE; QuaLUM ACHIMICM Ave Cclerias aue Pre
quencia redicionis est in ratione sesgulallela
lcu ut 3 ad 2: Juum cerrix quaque celerius
vibrantis coincidane cum cardius vibrantis sin
Fulis secundis; uc ex quinis ribracionibus (rer
nis in una, e binis in altera chordas) dua co-
incictant.
composita, mulriplam taciac; non autem alia
quaro Puca upes Paheacto aut uet ato
Did. PCHIC. Luinta
bis composica, taciat vel mulciplam vel super-
Particularem; quas solas rationes Consonantiis.
lalrem simplicibus, appropriabant. ) Adeoque
ia pason de dia cestaron pro eadem quali con-
Ponancia habent cum simplici Dia tellaron; B
milicerque Dia palon et dia penre, eum simplici
Dia pence; atque in reliquis similiter. Quod
cum Pcolemaus, cum (eo anciquior) Aristoxe.
Pente P
ratione Selguitexta, Teu ut 4 dd 3. UF COIMCI
De Interrallis itaque quil Majora Uint quam
Dia Palon, non est ue hic lntus foliciti; (ut
pason; rert elalla, cum rario COaMCI
Dia celtaron lic Z; Dis paton es dixtellaron erit
nus (locis Supra citacis) cradiderune
pore qua rationes lemper Torriantur duplas ca
rum quas habent carundem excestus supra Dia
ejus.
Tandem Guarra, Dia celtaron Conances; in
dencia sit in Seprenis quabuata (duorum chor-
alactu) ribrationibus

## Folio 178 — 867984570:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
A P P E N D TX
viditur.
tradic Boechius cap. 20. lib. F. Ec (Polt eum)
Sed non ita quatuor reliquos Sonos (roci
Fale Dia palon etto, verbi gratia, quod est bus fa sol fa sol lignacos) vel definivit Pycha
bus la, fa sol la mi, fa sol la: cusus Iaque et
eremi loni tunt in ratione dupla 2 al l.
Soras, vel de eis diridendis apud alios conre-
nic: hoc ellus de Pecrachordo urroris in eria
interralla dividendo.
Tecrachordum quidem hujusmodi in Gienere
Diatonico (ut reliqua superius cradira omietam)
dividunt plerique (polt Fuclidem) in Tonum,
Tonum, e Limma: ita nempe uc incerrallum,
voce fa Tignatum (puca, ab F. ad F, vel B ad
C) Tic ubique Limma, in racione 25; reliqua
omnia, Toni inceori, in ratione 3; (uc Expius
dictum cHt.) Sed hoc admodum incommode
tactum est.
Nam; Praeterquam quod 373, sic ratio neque
mulcipla, neque Cuperparricularis, sed Tupervar-
tiens, (nempe 1-43 Superiredccuparriens ducen-
celimas quadragelimas terrias,) quod, quam Fieri
poltu, in Tonis faltem concinue proximis retu-
siunt: (Euelid. P. 24. Ptol. P. 34.) Id porro
accedie incommodi, quod tam magnis numeris
lignetur, uc, post unam ribrationum coinciden.
tiam, non iterum coincidane nili peractis (in
binis chordis) ribrationibus 400. Quod cupa
aesusor videatur, et valde inconcinnum: Cum
tamen, audiris mi fa vel la fa Conis proximis,
nihil horridum aut inpratum auribus audiatur.
Sed _, polt sesquiterriam 3 = T3, plures le.
quuntur rationes luperparciculares ante selqui
octaram (qua est Foni,) puta selquiquarta,
Tesquiquinca, selquisexra, lesquiseptima, (2, 3
6, 3,) quas omnes haec Petrachordi dirilio ne-
Elisit ut inconcinnas, dum illam Limmaris 
TCLIMCaL.
Irem; incervallum misol,s vel la sol Friemi
tonium dictum, (quas Terrias minores vocant, )
2 b ad d, vel R ad C, rationem nabebit (secur-
dum hanc diritionem) 33 = 385 X 8: quod ea
men Tono (cujus ratio 8) concinnius cAC, Le
Cacur Auris, adeoque rationem exigere minori
bus numeris exponendam.
Similiter; interrallum fa la Diconum dictum
(quas Tertias majores vocant,) ab F ad a, vel
cad e, rationem habebie 31 =3x 3; quae InUIS
concinna elt, non modo quam Poni, sed quam
(modo cradita) Tertiarum Minorum: cum ta-
men, vel aurium judicio, consonantins sIE hOC
incerrallum, quam vel Fonus, vel Friemito
nium.
Cum ilaque camris incommodis ureeatur haec
retrachordi dirilio (quod elt Luclidis e Rra-
colthenis Cienus Diaronicum, et Peolemaei Dia-
conum Diconicum;) muito porior est (. quam
e recentiores amplectuntur, Zarlinus, Repple-
rus, Merlennus, Carcelius, aliique) quam po-
sremo loco nominarimus, quod es Prolemai
Crenus Draronum Intensum.
Elis itaque, interrallum mi (incellige, à Pono
interratta, Dia paton, Dia pence, Dia rellator, elt (ut apud omnes alios) Ponus major, in
 Tomulius hacionibus 17 2 2  lE. racione selquioctara 3; incerrullum fa (quod
PrO
usticit Bia. Pason conliderare, eaque Interratia
quae linc co mmora, e in quae Dia Palo _. Zartinus, Vol. X. Par. 2. Cap. F.
ejusdem dupla 3, de sic de exteris:) Adeoque Ft cale quidem Fuiste Mercurii Fetrachordum,
in Scala noltra, ab F. ad e; quod canimus Voci
Hlatse aurem rationem 2 ad Y, cum III auas
aquales (nAMHL CFTabiles) pareire non pouc
(quippe ninta numeris ettabilis ratio, porest v
Polica dupram praeltare) in duas proxime. aqua-
les (nuitteris quam tieri pocest minimis signabi-
les) diridebant; Nempe, pro numeris 2 ad 1,
duplos ponebant (in eadem ratione) 4 2d 2,
quibus intercederet unus medius z, raLIONEM CX-
Dolicam in duas dividens 4. 3. 2. DUTa 3X3 =
E. Adeoque Dia pason la la (ab l. dll e
dividebane in incervalla duo, Dia pente c Dia
rectaron; in racionibus Z e 3: Nempe, vel in
la mi (ab F. 2d b) e mi la (a b ad e,) ut
Dia pente sc in parce graviori, e Did. TCHaton
in acuriori; vel in la la (ab F. ad a) d la la
(ab a ad e) ut Dia cellaron lic in grariori, et
Dia pence in acuriori; (cancando la mi la, vel
la la la:) prour scilicet tonus incermecius la m
(in raclone 8) vel cum grartort ret cu del
ciori Did celtalon (in ratione 3) Iumatur; quip
Adeoque, ex TOTIUS Bla Palon lO
nis Octo, Faltem Ouatuor (roctous la la mi la
Tignalt) Tune luis inter se racionibus detinici.
Duca, i numeri 12, 9, 6, 6: Ola Palon in duo
DC 3X8
Dia cellaron cum incerjecto Tono dividentes.
Acque hactenus ni Fallor (nec credo ulrerius)
processic Pychasoras; Nempe UE HXC quAEHOF Proxime grariori,) qui est Ponus diazeuctieus,

## Folio 179 — 867984570:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
decimaquinta i5; sol iridem, in ratione Sesqui- rum unus sc Tonus MinOr, (in ratione ) re
octara B, Tonus major: sed la Tonus minor
dictus, in ratione selquinona
modo collisitur, quo rorius Dia pason in Dia-
pente e Dia celtaron, seu in duo Dia celtaron que:) Sin, medio loco poticus, lic tonus Ma-
cum interjocto Tono
(Dura, ab a ad e,) lc (ut Expius dictum est)
in ratione selquialrera, leu Z, nec postit haec (ur
nec alia ulla quae non sic a numero quadrato
denominata) in duas requales (numero ettabi
les) diridi: divicacur (ut pridem dupla) in
proxime aequales (abros maetors) numeris quam
minimis signatas: nempe, pro 3, 2, Tumpris (in
eadem ratione) eorum duplis 6, 4 (quo possie
medius incercedere 5,) eres numeri 6, 5, 4, ra
cionem expolitam
ment in duas, 5X
3 2d 2, scu 6 ad 4) diri
E. Similiterque, Dia pen
ce la la (ab a ad e) in duo diridetur infer-
valla proxime aequalia, la fa (ab a adc) in r2-
tione Z (quaS Tertias MinoreS YOCANE,) d fa la
(dc ad e) in racione 2, quas rocant Terrias vicetuE,) aut vice verta. OMpDe PrONL, in
Majores.
tionc IS: DTOPTeT Z X 15 =
IS; Dropter Z) 3 (15, Peu 2
Similirer; eum lic fa la luc modo l)
in rarione Z; quxe (ob cautam aliquories di-
meris ettabiles,) duplicaris (ut prius) sneres commare es deticie d justa Dia Dente. EC Simi
lrel humtet ) Tonum majorem.
Acque hal Gulaem Cectachordt aIino coac
ligui duo Majores (in ratione 3;) Si ronus ille
InOE SIE medio locO pOsITS (in sol la) Faciet
hic cum urroris extremorum Diconum concin.
num (in racione Z, proprer 8 x 13 = Z urrobi-
Jor; Faciet quidem hic cum altero extremorum
rationem (uc prius) Z: Sed, cum reliquo, Di
tonum inconcinnum, in ratione SE, (proPter
Pro Demiconio centetur) est in ratione Sesqui quuntur (vocibus fa sot la mi contenti) quo-
18=
Ouippe cum Dia pente la la incerjecta mi-
Vel cerat cum uE mi la (Dia tellaron ) MM
ratione 3, et fa sol in ratione 2; si hanc inde
Neque tamen tam inviolabile hoc est, quin
Dostic (liguando opus cst) Ponus major pro
minore substicui (quo Schilina, quod rocant,
cancus ordine, siguando Tonus requiratur co
loci ubi concinsie Flemitonium, aut contra; al
terum pro alcero substicuendum esse, apposiis
Duri Mollitre noris indicatur: Pariter, liquan
do, in Foni Minoris lede, reguiratuE TONUS Ma-
IOr, auE COntra, (quo cancus tiat concinnior,
Substiruendus erit pro altero alcer. Srputa ubi
continue seguuntur sot la fa sol la centeri 10-
lene extremi Poni pro vera Dia pente contonan-
eia; Sed, ue hoc tiat, pro altero duorum mino-
Mer alibi prour res poltulat.
Cumque Eic la mi (ronus diazeuctieus) in ra-
cionc 8, exit (quae releua est) ni san in ra
5, vel 3)5C1
demas, relinquecur mi fa in ratione (ut prius)
etam) dividi non postit in duas aequales (nu- rum, Subltimendus est conus major; secus enim
Nec tamen hie Colet (ut in casu altero, de
5, 4 medique incerpoliio, 10, 9, B: habentur
dua proxime aquales 3 X 8
latu
altera relpondear interrallo fa sol, altera intet
vallo sol la. Fc quidem major duarum 8, lc.
cundum Didymum (nc supra dictum) altiona-
tur intervallo sol la: minor aurem 8 interralo
Ja set. Cioncra aurem, Prolemaus, et Recen-
tiores, incerrallo fa sol rationem 3 altignant (vo
cancque Lonum Majorem:) intervallo sol la
rationem 3, rocantque Tonum Minorem.
Sed e liquando res postulat, ucrumvis lac Ids
Nempe, prout Dia palon dividitur in duo Dia
cellaron cum interjecto Tono; qui vel huic vel
illi acllicus Factat Dia Pente: Sic fa la Dironum
dividatur in duos Ponos minores (in ratione
8) cum interjecto Commate (in rarione &
quod utriris (proul les Ferat) additum,
Tono et Fremitonio,) apposica Noca aliqua in-
Cinuari; (Sed porius vox non monica id praecta
bic:) Non enim cum tanta accuratione proce.
Cux aurem intervallo pocius sol la, quam fa
Ouippe Cnidonis cempore concs itasor a M
nore non diltinsuebatur; ul dec quanta pare
coni praecile fuerit quod Elemitonium dicere
tur; Sed, Fonos ab Flemitoniis distinguere con
centi; num majores an minores fuerint cont
non erant Toliciri; nec quanta praecise coni pars
fuerie Fremironium, led Palrem uc sic prope. u
Aic (quam retinemus) Cuidoniana Nocatio.
midium: FC, siquid curiolius quaereretur, Auris
sol conuul unorem allignarerine, hanc pocilli.
ope lanandum cAlet.
Ouodque de hac nocacione ucentibus dictum
mam fun caulam centeo. Nempe, quum (quod
in Dia pe ) ieo L Con  incellisendum erit de Orea-
NOPCIS

## Folio 180 — 867984570:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
180
rimum lumere necelle habent. Sed haec obiter. tradicis concenci, non ultra procedune hodier-
lemai Genus Diatonum Incentum,) I LoC
Mulica, lic conspicietur.
Achiberi posser similis irem divisio Incervalli
Dia cellaron mi la, (d b ad e,) qualem iph Dia-
pence jam accommodarimus: Nempe, duplica-
eis numeris 4, 3, medioque interpolico; ut n-
mexi 8,7, 6, exhiberene rationes 3 x3 =
adeoque rox nora interponeretur inter fa e sol
(quae diceretur fa acuta vel sol mollis,) qua
cum alterd duarum mi la rationem Faceret Z,
cum altera 8
Trem criemiconium mi sol aut la fa, (a b. ad
a, vel ab a ad c,) limilicer posset diridi, ratio.
nibus 1 x 18 = 23 == 5: interpolita voce nova
inter fa ec sol qua cum alcera duarum mi, sol,
rationem habeat 2, cum altera 15; itemque in-
ter la mi, quae ad alceram duarum la, fa, simili
ter habeac rationem Z, ad alteram 1s.
Acque hae quidem, aliaeque plures, (non mo-
do duplicaris numeris, sed et rriplicaris, quo in-
terponerentur duo numeri, ratioque in cernas di-
videretur,) adhibendae torene diritiones, plures.
que interponenda roces, l relumenda eMent Ve-
terum Genera Rnarmonia, Chromatica, rariaque
Diaconica, quae jam per mulia secula deluererunt.
Sed hodierna Musica, eo Cubcilicatis perre.
nire, non altectat; neque aUE VOX, aUE AUTIS,
tam minura facile diltingueret, prouc nos Cal-
tem nunc dierum existimamus.
GunE,) Pociores videantur quam (quas adit.
TunC) 3 ec 13 (urpore minoribus numeris Cigna-
ex;) considerandum camen elt, quod numerus
currit) lic numerus primus leu incompolitus;
Sed numeri 8, 9, 10, (quibus lignaneur rationes
Dolteriores) sint numeri (ex minoribus) com-
2 X 5) qui linguli minores sinc quam 7; adco.
que quos, in racionibus altimandis, mens prom.
prius persentiseat. Ouippe expedirius est, de
quod animus promprius alsequitur, (rerbi pra
eia,) in duo aequalia quidquam parciri, icerumque
in duo, (uc pars quarca habeatur;) quam semel
in cria, (quo habeatur pars certia,) VEVIE Z quam
4 Cuc minor numerus: lremque, primum in duo.
icerumque in duo, ee cercio candem in duo, (quo
habeatur pars Octara;) quam (quo habeatur
pars Septima) una vice in Seprem: (Similiter-
que; Duplicare, iterumque Duplicare; quo ha-
Beatur Ouadruplum: quam una rice Tripli.
care; quo habeatur Priplum: pariterque Du-
plicare, icerumque Duplicare, ee tertio Dupli-
care; quo habeatur Octuplum: quam una vice
Sepcuplicare, quo habeatur Sepcuplum.) Ouod
nocarie Prolemaeus (in hoc negorio) pag. 3.
Acque ob hanc cautam, hodierni Mulici, dum
raciones 3, 3, (nedum 18, 22, ecc.) nesligune
Ec quamris non negem quin aliquando For-
Tan puca in c intensa aue d remissa, (noca Duri
Molisre, aftectio,) hujusmodi lonum aliquen
Ouamquam enim rationes Z et3 (quas negli
(qui in rationibus prioribus delignandis oc
Dolici, (puta 8 == 2 X2 X2, 9 =
3X:
10
(ut quae numeros primos 7, TF, auc his majores
Postulane quo delisneneur,) quas in Mulicam
RCCCDCTUnE Veceres; admitrune camen (non in
CptC) raciOnCS 3, 13, 15, dc. majoribus quidem
numeris delignatas, led qui à minoribus com
Donuneur. Nullam ucique rationem jam ad
miccune, nisi quae detignancur numeris primis
2, 2, 3, 5, aut horum inter se compotris.
Elinc irem est, quod incerrallum Dis. dia- pa-
son (cujus ratio Z) contonancius reputetur quam
Dia pason e aia pente (cujus racio cA Z,) VEuE
numerus 3 minor sic quam 4; quoniam 4 (=
2X2) es ex minoribus primis composicus. Si
mileque in aliis non raro sc judicium. Onan-
quam, in praeterendis Consonantiis, non semper
eadem omnium est sententia.
tinue proximorum rationibus, habentur (com
Donendo) Jonorum urcunque remororum ra-
tiones. Duarum specimen extribemus in Conis
subeilius teriat linoua (auribus adjuca) quam singulis ad Dis dia paton usque: Ouod est Pto-
Sexipia nocx designane; nostri tamen hodierna
praxeos Mulicae magiltri, saltem Organopai
lemaei Syltema Perfectum, à Prostambanomeno
ad Neren hyperbolaon: Hloc elt, in Scala no-
qui c intensam ee dremissam pro eodem habere Itra, ab A re ad aa la mi re in alco.
tolentu id salrem his Duri Moltisque nocis in-
Einnatum rolune Proterendum esse lonum quen-
niores sinE, quam si (secundum alios) divideretur
dam qui LIc inter c et a quali medius; nec leru Bia Tellaron in Lonum, Lonum, et L iMa, 3X8
Dulotius inquirunt quam praecise habeat ad (0,
7335 =3; Fdeile censebitur, Ei secundum hanc For-
nos adjacentes rationem; Tonos e Semitonia mam colligetentur rariones omnes lonorum inter
(cractius incellecta) numerare contenti.
se omnium ad Dis dia pason ulque, prout nos cas
Ouum inque alicntii cundem sittendum erir secundum alteram diritionem jam colleximus.
novCIS; ut qui his minutis accurate prospicere (neque enim res paricur ut in infinitum proce
nullo modo poHunE; SCd, prO verO, vero PrO. danc hujusmodi diritiones,) divisionibus ance
Dia pason ipicur sic diritum (quod est Pro ni Mulici in Dia Palon diridendo.
Ex luo demum (jam cracticis) Jonorum con-
Rationes autem sic expOLEX, quanto concin-
comris
EOnUS
hemiton.
TONUS
tOnUS
tOnUS
hemicon.

## Folio 181 — 867984570:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
PP F NDI
Sonorum in Dis dia pason
Rationes inter se
E.X his, in Dia Paton (Dura d mi ad mi,) nores majoresque, cum suis replicationibus, pro
cenleri (olent raciones praecipua.
x ad c Aquiconium.
26 25 Hemiconium dictum, Secunda minor;
10
0
6
3
4
3
5
mI Fa.
oFonus minor, Secunda media; Sol la.
8 Tonus major, Secunda major: la min
ta (0L.
5 Triemiconium, (a nonnullis dictum
Semidiconum,) Terria minor; mi
Tol, la (01
4 Diconum, Perria major; ta la.
3 Dia cellaron, Quarra; mi la.
2 Dia Pence, Quinta, la mi.
5 Hlexachordum minus, Sexta minor:
mi TOL.
3 Hlexachordum majus, Sexta major:
26 9 Fexcachordum minus, Seprima minor;
mi la
0 5Heptachordum medium, Seprima me-
aa; la TOl.
25 8 Fleprachordum majus, Septima major;
Fa mi.
2. 2 Dia paton, Oetava; ui mi.
Flaeter has, habentur ex accidentu, aba
quidem omnes,)
32 ad 27 Falsa terria;
27 202 Falsae quartae:
825
64 452 Falsae quintae;
40
27 26 Falsa senta;
ta 101o
Oux oriuntur, vel ab Femitonio in Foni
locum altumpro, seu conra; (quxe adsciris Duri
Duarum secundxe de septimxe omnes haberi Mollisque noris lanari Tolent:) vel a Fono mi-
Tolene pro Distonanciis; religua pro Conso. nori pro majore sumpro, seu contra; qux (cum
nanciis; ec quidem squitona, Octara, Ouinca, sc rancum commaris Eo difterencia) ab humana
_ Ouarta, (cum earum post Octaram replica roce (etiam non monita) emendari folene in
nionibus,) pro Pertectis; Terrix et Sexix mi. prolacione, (vel citsimulari;) in inttrumencis,
res
contonancus impertectis.
Consonantia pertectae
solFa.
it
Eta mi
5tol la
lpetect.
Cim ta

## Folio 182 — 867984570:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
A P P F. ND I X.
ses sic altemperari Tolet, ut tancilla disterentia. Qua methodo, quore ordine, adhibendae SunE
vix percipiatur.
OE autem verx Ouarta e Ouinta complene
in Melopaeia (quas enumerarimus) Consonan
eix, e cum Dillonanciis admiscendxe, (qua de
Octaram seu Dia palon: Sic tallxe Guarea cum re parce admodum crerunt Veteres, Recentio-
Falsis Ouintis; iremque Terrix cum Sexris, e res copiolius;) non elt praesentis insticuri fusius
Secunda cum Seprimis respectire Cumpris: puca enarrare. Oui plura cupie, eos adeat qui rem
Tertia major cum Sexta minore; es pariter de Mulicam plenius ee ex proteslo cradiderunt.
Caeteris.
FTis omnibus (S ultra Dia- PaTON PEOCCCaTUE)
Sed neque libet hic disquirere, quo ordine
pro dignitate sua censende lint Contonantix;
accentendae sune eadem (respectire) rationes Puta, an Dia pente cum dia pason (cujus rario
cum Dupla (Semel, bis, aut pluries) compolicae: lic Z;) Porior lic quam simplex Dia pente (eujus
hoc elt, eadem interralla (semet, bis, aur pluries)
racio 3;) auc eriam quam Dif dia Palon (cujus
compolita cum Dia palon: Dicique Tolene, co. ratio Z;) quod minoribus numeris contineatur;
rundem Replicariones.
Ouod aurem Tertias, e Sextas, pro Conso.
quodque paucioribus ribracionibus redeat coi-
cio: Vel contra; eo quod simplicior rideacur
nanciis habeant, cum bona quidem ratione Fa. Contonantia Dia penre, quam Dia- pason et diz-
ctum censeo, sed praeter omnium Vecerum au-
choritarem.
Dente; licque q ueur numerus major, ex mino.
ribus tamen PrimiS COPOTITS, Duta 2 in 2
De Ouarra quidem dubitarerunt Recencio. quorum uterris minor est quam 3. Similirer-
rum aliqui, (contra quos andreas Papius Cran- que, An rationes 3, 3. (urpore minoribus nu-
densis, ante centum annos, peculiari tractatu meris contentx;) an 8, 5, 15, (utpote quarum
disputarie;) Sed concra omnium Vecerum len- numeri a minoribus primis componuntur,) po-
centiam.
De hac quidem cum Dia palon composica,
non ita erant Veceres unanimes; quia lcilicee
Dia pason cum dia cellaron rationem exigit 3=
riores sint. Et quae horum Cune similia. Oua
de re Mersennum videas, lib. 4. prOD. 18, 22, eCC.
Conrenit ucique, careris paribus, Rationem
numeris minoribus explicabilem, pociorem elle
Ex 2, qux elt rario neque Mulciplex neque Su. quam quae majoribus: Item, in qua trequentius
perparcicularis; (Onam tamen exceptionem re-
occurrit vibrarionum coirio, quam in qua ra-
pudiat Prolemaeus, ue supra dictum; nostrique rius: Trem, ubi numerus ex minoritus primis
nesligunt, in Sexta majore, minoreque:) Ac, componitur, quam ubi ex majoribus. Addo
simplex Dia rellaron, receres omnes unanimi eriam (quod exirerium est ex natura, magis quam
conlentu Consonantiis annum erabant.
Verum quidem est, Ouarcam Tolicariam, in
ex imaginarione noltra,) in qua duarum chor-
darum altera perculla, majorem intere reliqua
cancuum Compositione, rarius admitti: Achioc cremorem. Verum, ubi liorum indiciorum alte-
non ideo tic, quod hac per se non tc Conso. rum alceri contrariacur, ucrum praeferendum Lc:
nancia; sed quia Ouinex (ex altera PArEC) prX. non eadem omnium el senTENEIA; nequC CgO
valentia (quae ad hanc Ponat Dia palon, ex in me arbitrum interpono.
hac quali subauditur,) Ouarcam quasi obum.
Pariter de aliis dicendum est, quorum Futiox
brac reddirque minus idoneam; adeoque par. disquitirio in breri cractaciuncula non ett ex.
eius adhibicam.
spectanda.

## Folio  -  — 867984570:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
DTPIOT
F. I Z. T A
APMONTRA IITO AF M ATOT
Y II O M N IT M A.
BRPIITRIC
T N
TIAR MONTCA PTOLEM A. I
C OM NI F N T A R IV S.
Nunc primum ex Codd. ASS. (Craece C Latine) editus.

## Folio  -  — 867984570:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
Namun
Ie
liem
ibien
aecin
lode
peates
periue
vonnu
Cod
er
a
pa
e
la

## Folio 185 — 867984570:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
OSF editos a CI. Viro Marco hic repetere non est opus. Sed in colla-
Ncibomio Vereres Scriptores Mu- tis inter se Codicibus (quod magna cum
sicos, Aristoxenum, Fuclidem, cura Factum cA) rariantes quae occurre
Nicomachum, Alrpium, Cau-
bant lectiones, non tanta scrupuloltate
dentium, Bacchium, Aristidem Ouinci notare visum est quanta in Ptolemao usus
lianum, (CraeCOS,) e (Latinum) Mar- Cum. Scd quae erant manifesta menda
tianum Capellam; Anno 1652. Postea (Taltem si Codicum alter PanS eNet)
que a me PTarmonica Ptolemai, Anno neslisenda censui, nec Lectorem illis
2685, (cum Tubiuncto Auctario, de ve morandum csse: pariterque ubi varicta
terum PTarmonia, cum hodierna Musi- tes nihili erant, (puta, in de s, rovur
Ca comparata:) Omectum est à nonnul-
ot vrev, pecF pecb  aliis innumeris; item
lis, duos adhuc desiderari, Porphyrium, in posito vel omisso articulo o y o aliis-
et Berennium.
Ouorum desideriis ut Catistacerem, hranc
eorum in me Culcepi editionem, ex Co
dicibus quos habemus MISS.
Commentariorum Porphrrii (in Pto-
lemaei librum primum, et partem secun-
di) Codices habemus ManuseriptOS TTCS;
D, NI F.
Codex D, (quem reliquis praefero;
est inter Codices MSS. Baroccianos, in
que ejulmodi;) contentus, in his, lectio-
nem quam potiorem putaverim extribe
re; cum, de sensu, nihil sic periculi. Si
quando autem Codicum omnium com-
munemendum aliquod emendandum cxat
(quod non raro contigit,) illud in notis
monere soleo; ne conjectura mea (de
emendatione) Fraudi sit Lectori, qui FOr-
te vel rectius conjecerie, vel ex meliori
Codice id fecerit emendatius. Ouin et
Bibliotheca Bocleiana, numero +r. In multa passim quae mutata malim, immu-
Craecia (credo) aliare resione Orien-
tali, olim descriptus; Prout ex charta,
e scriptionis modo conjicio. Cujusmen-
tionem feci in Prxetatione ad Prolemaum
a me edicum.
Codex M, est Bibliocheca Collegii
Magdalenentis Oxonii; (cujus itidem in
eadem Pextatione memini;) pulchre de
Ccriptus; sed non magnae antiguitatis. In
quo (praeter menda literaria) non rarO
omista fuerunt nonnulla (sive Scriptoris
rapopiae, sire exemplaris unde describere.
cur ricio) qua ex D suppleri; (sed e
nonnulla, in Domissa, suppleri ex hoc.)
Codex R, est etiam Bibliothecae Bod-
tata retinco (A ferenda Sint) ne nimis
audax ridear in Faciendis mutationibus.
Lrous incerim lulcepel  MGulis
minutiis, critice perpoliendis, ita inten
tum Fuisse ut nihil desit; nedum locis
aliunde citatis cum eis unde CitantuE exa
minandis ex conterendis; ne, dum (ca
qua Tum Xtate) hoc Fecero, totum pe-
reat OpuS. Siquis meliori ulus Codice.
aut feliciori conjectura, quod deest Cup-
plererit, c9o non repugno.
Ouique expertus norit, quanta CuPX.
quantique laborisres si, ex Manuleriptis
Craecis, eisque plurimum mendosis, (12-
cunis et hyperbatis scatentibus; intersti-
leiana, inter ejuldem Archira repositus, tionum notas aut non habentibus, aut
qui ridetur ex M descriptus, (aut uter-
perperam positas; accentuumque et spiri-
que fortan ex eodem tertio,) utpote cu- tuum notas sulque deque habitas; ab
jus menda fere omnia retinet (aliis su- imperitis librariis descriptis, qui mate.
Deradditis:) sed recentiori manu, multis riam iplam nec intellisebant nec crant
in locis emendatus.
de ea Tolliciti,) editionem ornare; haud
In his edendis, eodem consilio processi erit condonando difticilis, si non omnia
quo in edendo Ptolemao; cujus ibidem sint critice accurata.
(in Praetatione) rationem reddidi; quam
Ouxque de Porphrrio monco, sunt de
Bryennio

## Folio 186 — 867984570:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
186
Brrennio pariter intelligenda. Cujus dicitur Ferro srarius; e, in qua ratione
item tria habemus exemplaria; in Codi.
cibus A, B, M; in Pratatione modo di-
cta memoratis. Ouorum, A B haben-
cur in Archiris Bibliothecae Bodlciana,
numeris 264, 265. unde Prolemai LTar
monica pridem cdidimus: PAquo M CO-
dex Magdalenensis, in quo icidem habetur
Porphrrii Commentarius in Ptolemai
Flarmonica, jam memoratus. Ouem et
duobus religuis peaetero.
Fs et Codex alius, cui notam Facio F,
Collesii quod Dniversitatis dicitur, (quem
Rererendus Vir D. Arthurus Charlet,
ST D, istius Collesii Prafectus, uten-
dum mihi concest,) sed imperfectus.
Duo habentur Ptolemaei, Porphrrii, et
Berennii, Fraomenta quaedam. F.X C0-
dice Forlan Magdalenensi M. descripta.
Oux Scriptor inchoaverat; (cd, operc
nondum perfecto, destirit.
Ouod aurem muleus siE Porphrrius
(nedum nimius) in culpando Ptolemao;
(quod Sonorum in Acumine et Craritate
ditterentiam, Ouantitatem esse dixerie
Peolemaeus, quam Onalitatem dicendam
esle contendit acriter Porphrrins:) Mi-
gravius. Ouamris enim oraritatis In
censio, sc aftectio Oualitatis; cum tamen
illi Cradus Oualitatum inter se compa
rantur, ex menturam subeune; jam hunt
Onanta. Sic Celeritatem, ese, motus
Oualitarem, nemo non dixerit; sed ce-
leritatum gradus, et inter se proportiones,
pro Ouancis semper habici sunt; men
Turamque subeunt, e inter se Rationes,
ut alia Onanta. Linea Curredo, Oua-
litas est, (ad quartam Oualitatis speciem
Pertinens;) sedu quatenus alia quam alia
est maxis curra (tum extensire, tum in-
tensire,) et, in qua ratione; Tubit natu-
ram Ouanti: utputa cum Curritas lemi-
circuli, est (extensire) dupla curritatis
Ouadtrantis; e (intentire) Curricasmi-
noris circuli, dupla eAt curritatis circuli
majoris (duplum habentis diameerum) ut
quae tantundem haber curritatis in (ub-
dupla lonsirudine. Angulumque ansuli
duplum cse, nemo non dixerit, quam-
ris ad Figurationem referendus (iF AN-
gulus. Faque (quam Porphrrius toties
Citat) Fuclidis detinitio noys seu Racio-
nis; Negos est Fcr pegder uoqucor n naras
rum Cs, hunc Celebrem CaLCGOTIATUM MyAMOTHTE EOS aMyNa noid geors. Ratio, est
Ariltotelis Incerpretem, non Patis anim-
adrertisse, ea quae ad unum Prxdicamen-
Magnitudinum homocenearum, inter se ha-
bitudo, (Peu Relatio) nempe, ea quae est
cum primo aspectu pertinent, ad alia secundum nyamerura; Patis ostendit, ea
non minus sub certa consideratione per-
tinere. Arborem, nemo non dixerit Sub-
Aantiam esse: Sed ubi consideratur, quam
alta, lonsa, cracta sic; cA quid Ouantum:
ubi consideratur ut recta, curra, riridis,
dura, mollis; cA quid Oualc. Linca,
quando consideratur ut longa, breris, cu-
bicalis, bicubitalis; eAt quid Ouantum:
Sed ut recta, curra, circularis; est quid
Ouale. Superticies, ut magna, parra,
duum juserum; est quid Ouantum: Sed,
ut plana, curra, concara, conrexa, tri-
queera, quadrata; est quid Ouale, (ad
quartam Oualitatis speciem pertinens,
quae Forma et Figura dicitur.) Et, ut
omnia, quae inter se Rationem habene
(Teu Proportionem,) esse ueron, et qui-
dem ouoin, hoc es, Thomogenea Duanta.
(Cujuscunque demum sint, sub alia con-
Gderatione, Praedicamenti; puta, Substan-
ciae, Oualitatis, Ouantitaris, aliu(rc. )
Cumque Porphrrius (non minus quam
ipse Ptolemaus, aliique erthasorici, 
Sonituum in acumine et graritare diffe-
rentias, ratione seu proportione metien-
das este, alterit; necesse est ut Fateatur
elle pegodn. (Onanta,) sc considerata:
Cum omnia quae LunE MenCura SCU PrO-
Porcionis capacia; Tunt cacenus Ouanta.
Hlabemus Porphrrii Commentaria, in
Ouanta habent suas Oualitates; sic et Flarmonicorum Prolemaei Librum Pri
Oualia Tuas Ouantitates. Craritatem e mum (excepio ultimo Capite,) et Libri
Teritatem, nemo non dixerit esse Ouali-
tates: Sed Bipondium, Ouadripondium,
Cencipondium; Cune Onanta. Grave
quatenus grare; est Ouale: Sed ubi con-
sideratur Ouam grare; eAt Ouantum. Id.
Sccundi primora Septem Capita. Num
in sequentia quid commentatus GE, ne-
Scimus.
Inveniotamen, inter Doctistimi Lanc
bainii Adverlaria, (quae in Bibliotheca
que sire Extentire, sire Incensire intelli- Bodleiana serrantur,) hanc Notam. c F10L
Satur. Puta, cum Ouachripondium dici. cAenius in Dissertatione de Vita et Scrip
cur Bipondii duplum; et cum Plumbum tis Porphrrii, cap. 6. (in libro ejusdem

## Folio 187 — 867984570:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
aVI
R A.
A
ade Vita PrthasOrX) Commentarium ad inicium Secundi libris. roppueis cis ro
cc in FTarmonica Ptolemxei, haberi di dcurceor rcr proneuais apuornior oourqua
cscit, bis terre in Bibliocheca Vaticana: Atque in Prolemaei Codicibus Manulerip
ec Fundemque in Calliarum Regis Biblio- tis, C et T, hoc Scholium habemus, (ad
a checa Parisiensi asterrari. sadir. PNC. Caput VII secundi Libri,) istor on puêxet 28-
cque tamen in univertum apuorncor opus deperor, rlin RopDveis eEngo cu ou. PL
a seripsit Porphrrius, sed in quatuor dun- quidem ego nihul adrerti, sive in Ailo,
CFAXAE Prima Capita. Caerera dein sire in doctrina, cur non existimem,
CPAPPUIS PETTEXuIE. Ita enim in alio ejusdem Porphrrii totum esse quem ha-
CMIS. Vaticano Ficulus indicat, roppueis bemus Commentarium.
etsngnors eis dnECOT HEDaNa ZS NGCOTS TCV
Duin et notandum duxi, quod pastim
apOVIKCON HTONEpa. Sequitur deinde, hic OCCUTrUNE, Negos chanaor _ Ngos d
CCHaTHS Loorqua eis ra dro FS e NDa Macor, promiseve, quasi eodem senu
at pais i ree eeEnS. Addit Lanebainius; (quxe apui Fuclidem, aliosque, distingui
e Acqui in Codicibus illis quos nos OxO. Tolent;) Ouod quamvis Librariorum
nii MSSV. erolrimus eres (Bodleiano mendo (non Authoris) crenisse non du-
ccuno, Barocciano altero, Magdalenensi birem: non muro tamen; quia nihil hic
certio,) nullum prorlus hujulce reire. Periculi eAt, ne perperam intellisantur;
aestigium extat.
cum noys coaoovos (quo sensu hanc ro-
Addocso; Sedplane contrarium. Nam cem usurpat Fuclides) nusquam (s benc
in Codicibus hisce omnibus, habetur (in memini) hic occurrat mentio. Idem in-
tocius initio) Ticulus, roppueis cis ra ae Tellige de retconaoros e reiconavicor et liqua
tovina HoRepatS Lcopua. F quidem, tunt similia.

## Folio  -  — 867984570:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
7
i her
0
nn 6
de x
dudo
1
raros p
den
Hn
LEod
p
pedu
eo
erar
ao
epaie
diu
pr
P7 nEro
urrcon
on
D
eo
1e
e

## Folio 189 — 867984570:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
A P M O N IR A H TO A E M A 1O
A O M N H M a
OL F. M A. 1
EI A R MI O N I C A
COmMHLMAIOS
revco a lis d as E Hlosa
Zooctor CC =WW) AeIGCEErIOV cor X ru doquara 
n noy ruv sco opdva Dairerai C adi yd cy
vorro Tone1SS, Ai edi po 7S ACIGOZEVS oia
EmgercioS, CC AaOVIOS, I FC∞rKNO, Agy
voetoS T Nat TVES aMaj con (C avroS perquOEVet
At dE pEF avror as aMo avezea ar oia n d
25pa B, u, n AYcir B, y, n B1NIONLO, nai
EpuIXmO, naj étrves amai éxod an nege
on de x pcoxcier et rjs cipnudvars duo eveione
raj dyxor ido nai n rcor doxsrrcor avrois pa
dyors. Oux irtsa de, nai Y, ras di à xot ovo
paeros edvcr. ai ∞ Samnajor aparidciors
2a5 dE n co apezoa  non, TCV pEEGEPCV
a i un eo Srisnuas; aima avarege apdia
Haco eadat.
travios de avras. eo Proneua pd, di
ps 78 psoIS DlaKe ivaroS, cv Weonrsduc
2oei aurdr oogseapari Hrouats de C eEera
baerros, ev rois apuorirois n ris an auDoir
coDencrar MdciharrS. Ts r donSoaV XpoS aX
aynas praxlee oup b BavarToS ExpHa, ZCOY HTO.
REuaIS apoviNCoV, EEigno narabaM Eo Fidios
adi undera axet var ruv, don nepe grvonc
TSHI HErOINEra opcor de un evouvoster Soar El
avarvaon, rois uin ras aipeods aPCCoS aVEIAy
Déorv, Ev re rois pa paoir cionY 1dvo1S.
S2V, ev no EG et JegoVCOS, 850S ELHECDNHE
NOM mulex linc in Mulica (de Plarmo-
nico concent) secta, (O Fudoxie;
duas prxe exeteris existimemus principa
cum obcinere; Pychasoricam et Arilto.
Zenicam: Ouarum dogmata etiamnum conser-
vata conspiciuneur. Nam, quod plures quidem
Cum Poro cus guao leccpiet aliiu (AB AI-
remanlerir; oltendu ipla quidem, corum qua
iplis rila sunc, doctrina. Maxime vero, quod
(reliquarum) aliae quidem, tancum nomine te-
nus remaneant, (cum propter lerirarem era-
nuerint;) Alix vero (recentiorum) magna cum
inscicia, quamris non in lcientiis recepra, sCrI
DEx tamen conservantur.
Cumque de his apce (etiam ante Prole.
maum,) judicium culerie Didymus Mclo,
(in anceriori de illis Scripro;) calyle Pcole.
maeus (in Ilarmonicis) examinaverit; de quul
Cic urile in utrisque oltenderic; d apparencem
inter cas puonam conciliarerit: Stacus apu
me, in Prolemxei FTarmonica, Fxpolitionem con-
ferre; Cum viderim neminem hactenus, (quan-
cum Scio,) qui hoc fecerit: perspexerim al
cem, haud laris perspicuam elle or 
rate perceperinc, lincque in Machematieis exer-
citati.
Ouorum quidem alter (Aristovenus,) longe
a oorgeapara  di rpopao p xenocus habicu poricus, lexipta contexuit; exereitii PE.
tuerine, cum ance Aristoxenum, (ut ApigO
Ala Vamoua, Ileracoclea, Agenoriaque, alix
que alguoc, guatum ille mentionem Facit;)
Chistraria, Agonia, Philiseia, Ftermixpia, et B-
quae line alix) elt quod dicamus. Quod au-
rem Principatus apud duas illas, quas diximus,
lectionem, eis qui non diverlas lectas accu-
texcum
OA AS N aieeoecor socor et pomn, coe
73 ipuoopds, id Fud ohc dvonea
a MF. FoAE sed D, evdoze. B Aotazocro _x Hchazieron in NISS. nostris, Pere promileue scribuntur; sed
Audazopeos in MF. Plerumque Nudazetor. Sa Pc auter  Guat ehonot Quo
e na vel isrintum vel cqniranu nam haec omnia dicuntur.
ME.
delete ticum et
de
Forte

## Folio 190 — 867984570:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
PORPTIERe
rexrum ractus ab anBIIIIS. Nam Aristo- NaOcor  D Tur HeEOBVripCV  SX idtov Id rcoV
zenei, non muus Guant Lfeliasotet, achibue
in Mathenta LICI IOTCILLL CHCCM COPIOTIS MUS
Clt; Ro quod rationabile Crirerion, ad nUmerOS
illum invicaverit (quodque est in illis errori mi-
nime obnoxium,) pro mentaris eorum qux
sentui, citra rationem, comparuerunt.
Vuo altem me ad hanc adesit Lxpolicio
nem, id vel unicum est, vel salcem pocillimum.
quod Prolemaus hanc, de concentu harmonico
Theoriam compleretu, Non tam per novo.
rum Addirionem, (nam omnino pauca lunE qua
vereribus superaddidic;) quam per Judicium
Factum de Lheorematis, qua apud illos crant
Cxitieus enim erat (liguis alius) e cleneticus
rerum Cartate u sue llaclatione; ex pura (pC.
culacione. Scleiumque culu de omni eo quod
ab ipets crat contentiole dictum (tum de Cri
ceriis, cum de criterio aellimandis:) ca de
monstrans, qua rite dicta erane (rebus ipsis
earumsue CrIeruS ConbHa;) et recte con
Cicuens: Idque non ex eo lolummodo quod
crat ex eorum peculiari nacura facile percepri
hile: Nam in omnibus tere quae conscriplit
ille, calis erat, ut, non carcum le oltenderet
exercitatum elle, Mastas de habere in Mache.
macicis altuecudinem: sed e ex Philotophia
(praelertim Vecerum,) incirari. Ex qua cum Py.
chagoter cum Ariltoxenei selehciticam Cuam co
snicionem juxcim auxerunt.
Cum isicur provoluerimus Prolemxi FTarmo.
nica explicare; ex abundanei crantisemus Dlu
rima, una cum iptius symmerrix investisatione
Siquid aurem corum qua apud alios ante nos
exltant in Commentariis nollris usurpabimus
non i nobis objiciendum exie. Flt urique tem
Poris Parsimonia, ue tere occatio, ea qua ante
Parata Cure si urcn acrere. Nam mihi sem-
per recte vilum elt, pro communi Mercurium
dici; ue sic communio sermonum, omnibus in-
Tervientium: Grarilque ambleionis accusaverin
eosqu qus perrextere de immutale reline, quae al
aliis dicta Cunt, ut tua propria dicere rideantur
HIoc e non tuerie, praeselentiam rebus ipli
exhibere, (Guati slacra Verbis indisemus;
sed velborum statia Les po UTurParC. FSC
vero, cantum abest uc declinare relim eorun
utum, qua ab as Prode acta tuerine, ut OP
carerim omnes de Chucs cadem dicere, atque
(ut aic Socrates) per CacM, Et ut minime
Foret hominibus, de Reous, velbola contentio
Sec _ IADENUMCTO nOn erO LOHLHLIS, COS de
nomme cicare, quorum uror cenltrationi
bus: cum ec cum ipsum quem explicaus (P 10
lemaum) plurima quidem, nedum LCLC OMMIA
ab anciquioribus sumplisse reperimus; et nunc
quidem indicancem, d quibus aCCeDerIE demon
strationes, nunc Elentio praetereurrem. Ouir
rvfaropercor, naet oi Aether, 15 2)  FuV apt
DpecON ZEcOV  
AVrOS). ex D eo rois poquao rrEX Ca
baCdS 78701G ZFgO_WVO) O.TE na) 8 n
s Athepo, avidv. dA 285 aC pudS ngi E
eto sev dAaatOI, eiS a perea 2 in ajdot
bAtoReplaio. il oei  neqoo cici
decejar renecorai 8X = co rn 20eg0d eos oniga
3P Est HaVTEELO a YOIS NajoIS S WCGOEVPE
cos rn weiod Y  avroIS DecopHuATCOV. KeIn
nos nd CC ENEYHnNOS F igucor, et naj n5 a 
eo in reaquarta rabEn regover en vodaes
pei i decoetasi ry drone ivaes, nay x PinoveicS
nEIS  r npre CC ra npmopdva,  auTcor
cipnedor emidcihas) r nancos cienudiva, sou
Dceva 5oIS TE H C_Y uaOr 3 +015 FETCOV NOIrne 1O15
s  ev 287015 XaroD vo 8 qovor aurcv ∞ eu
coErrorroV D Qúorcos r oixelas. napeqe aedor 
et no eis ouvezea e, 2018705, 2dE ∞ jqu-
prad, nai nmlu etr eo rois patuaon exdo
a Ma n, Y Cx D1 10VODiaG, petNISa ~ Y Meud caudv
coppinodaei a D i5 nai ei HVdagoectot n oi Ap
Eoherior x puorinev ex rais decoeiass occomu-
Eyoaev.
Heonon o roivu ra apueviud E Hoepa
EGyYCdai EHEPZOSda Id 2a NCIS, p E
50X aeoda D orpoperetasi Et de  7 cg 5015
eo npucor eis i EEignon naraxeod XX
2006on eyxnnrior nuiv 20 5018roV vcdco de
3 2CerS, ev ois Evest, zenouodat 5015  gona
opdvoIS eoS  Zenoqor Paro gu’e pot aci na
Nos EdoEE, X, noov cirai Y eeponv, Nerec io5
NOIVCOVTA Z NCYCV HO ODCINOVECOV dcule re ∞
Nompescer vaerervcer, 7 a areendo n c g. De
Scw EdeNovrcoV, r aMoIS cipn da,  2S de
neir 12)∞ Neger F870 qd Eu lu, r cegrouiar
didovrcor 2015 reayuao, cor evena C 2S ne
28 Eden ncd 2)4 de X Deq̀ c praMO, nai
2015 egy paor na axocopdicor EYco dE 5008T8
deco c aircio, 257 da 7015 vyuos non cien-
1d o1S iosc nar cuE aqul ar narras ra avra ne-
ro, et F avrcor n co5 o Zconearys P aone, X 
TCV aVTCOV XO Con ar lu avaMIPINEKTOS M
TCV XCauarcOr 2S ar d eoIS EpIS. O napr
5co DE noMaXS, D En croaroS ploVCV, cor o
F drod cihEOr XeHOCOPIRI EN e _, avroV 28TOV, ov
eEqysucda a idi concisa, e nar un qedov
eerrae, eNnDora C Dg TCV NBEOBVTEECOV Evei
ouop nai ors per erdcmridvor rap cov ei
ane sas drodeisas oxs de ouorn lnaxexe
advov
runt a numeris demonstrariones.
ebt sen Danocesico a pesepnoriOS
EVHDE DE ME COS  Ehyor,   povo
AlEer aurem (PythacoraS) plO ea qua era
edhee. debll XX. it  aon. B a . lbbt ob . B tot la. Yotoaub. t. lotser eopespor. _ l. 1d.
exarot

## Folio 191 — 867984570:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
C D LM I L WV T A R LV0.
ador 20 y3r adopS, nee D DoegS FHoda
155 250n 8 plageaPcov, 3d apX r8r0 purpliov.
XEV n aP aMcoV aMa pE(anDEIS; NapnNdEO
in cos Sadccord Kat con ar US avror 
r8ro na (EprL apTo, 50IS NaNCOS crenidvoIS, ios
OtVOIS SOI HVECOV HEXonudCOV. A per EV avay
Nator le pot CCOCIEIV, Est Fa. HaeEiS de00
neiveer s ehignon, crra der apxoa 18 cCget
pers. Y Errov Dov apXa A +8 PH FS Et gHoIS.
e Didrmi illud, de disserentia MuSICx PNCha
soriex ab Aristorenica, quum mustis modis ex
leribat, id nequaquam inaicac; quaeque ab aliis
alia mutuacur, lilentio praeterit; (prour octen-
demus.) Eequis aurem ipsum de hoc repre
henderies quod, probe dicta, sine quasi omnium
utentium communia. Acque lxe lunt quae prae
tari mihi tuic neceltarium. Cumque cibi jud
hinc ordior proxolicum. Fu c lestuS
Explicatio.
candum permilerim hanc meam explicationem:
20eCiS pSOIHS, eOS ta ACGOTEDD, RaTa NoN
E F 8. a
AepOrN est duva pIS  (G. Kyin FcOV et
2015 1oDo15, net X dev n x Bapo.
X)4 D opcod
HN uSorrn auravaer, draipeir eicodaon, eis
22 r àpuoriuleo nasslu eayuarar
eis r F peburleo, 3e F pretlw, Eis rE Y op7
vixleo, i, Ts idicos nar Ehoxlio nommulio na
Nspdiblio, i ru Taurns Lvonenulu Msomo
2d REgor) cerrS Oi HEC TaVTa TXVIT) TO d lenCITUM pEXterCantuE: De Parmonica conti
Su àMa uton D pNoS ra v napedc He
3~ a epornS oXENEOV. H 2a Ct di 2 ZC
pcon duvapr ) 501XCOn NENEN). Decopnnl
Y XpCOTCOV SeaV Er pesomn Taura dé es DDoyo
re CC Hasquata C ra Cn r8TCoV ovsqua ( a
X 287015 S Dauo dVa Pon CC mav _ VO OUVE
gei XpoS Ts TCOV TENetcoV NEgopdcor oVEHaECOV
Sgocoor.
Oeilorray aorli, et pdi, esulco decoenn-
ulio, P s nepopds puorcos. oi deus ehio decven-
ruleo, 55 3)asqua rm S pEN 85, I FCV F8TW 0Uu
BavoVECr OrEp idicos iouo pdvor CaEVE)
pencod Sdvor d Y rehetcor ousquarcor à dr
TCOT8G TE n ZOT85 KaNEW Eico apd OdEH
Neuar O, duvapar aurii dEdCoHE Na (a XN.
ulco, 2 ev 5015 oD015 net ∞ eEv noi ∞ Bapi
3)a Dopcor Dis ravzo de ouvrerenr donson et d́eoi
H X gd na _N duvapS, decoprn s E
EG15, n avry de n Srison nar l aiav
renorr S oruaros D SsunS ju ROWVEOS NOa
AAS COV TCV DECOPHHNCOV egono OV EEECIV. T0 T
rcor ev rous aoDos ne x o n X BapVZ
Dopcer 3d er 3)a Depct regiv et ~ 23 ipuoouers
Duorcos, n 28 2IaSqua X pEN85 EK gd TcoV FS
E 6 , TcV 58 BapE  daDoeur, ocuvisa X matiei. Nam ex Acuri Crarisque disterenriis con-
nepos piever. o dn naichasualmor HerAn) ue.
Ourco per u EErySuErotS, Eis X avro ouvrive
doSon ot opos MyO apIBESEO, o duva, I
na (gNnuluo, drchd35, Y ev 5015 aoD015, HEC
 dEo nat x Bapo, chapopcr on nat Ens-
circa acutum de grare ditterentiarum; quod Ct
NTEOS, avECOr FaV ori apporulu decoeiar magis comprehientira omnium sub Flarmonica
Et  L Lc
 F Tarmoniea est, Potentia perceptiva cat atta
quae in sonitibus sunt, circa acutum et
srave, differentiarum.
Ae llai Oulncta clrideie Tolentus In ClaLMO.
L nicam (dictam) cractationem, in Rhychmi
cam, e Metricam, in Organica, et (specialI
nomme eminenter dictam) Pocricam, hujusque
Fypocriticam. (Nam Musici, vocantur, omnes
CIrCa HaeC ArTIlEX.) Aliae Muliex partes impra
derandum cst. Oux ordine prima renit, e
Pocenciam habet elementarem; qua est Princi
piorum in Mulica primorum concemplatira
Haec aurem Punc, Phthonoi, et Dialtemata, (So-
ni, e Intervalla;) _ (quae ex his conttanc)
Syltemata; quaeque in his conspiciuntur Gene
ra; Caque omnia quae concurrunt ad Pertecto-
e (qla dicuncur) Syctemacum coenicionem.
Flanc detiniunt, alii, Scientiam Theoreticam.
naturae concencus Hlarmonici: Alii, Hlabicum
Theoreticum cancus diastemarici, corumque qua
huic accidunt. Ouod speciarim dicitur Her-
molinenon, (seu Concentus Tharmonicus,) elt,
quod pertectis Systematis melodice cantatur:
quae Modos _ Locos dicere Tolemus. Pcole
maeus aurem hanc, Porentiam (seu Facultatem,)
elle tradit, Percepciram carum quae in Sonici
bus sunt, circa acurum de grare, differentiarum.
Idem aurem intendere videneur Detinitiones il-
Ix. Nam Pocentia perceprira, est habitus cheo-
retieus (seu speculatious,) quae de Sciencia d
citur, secundum recerem hujus nominis, (Scien-
tia,) utum; quam communicer de omnibus habi
cibus Speculatiris usurpabant. IIludque, carum
quae in Ponitibus sunt circa acurum ee grave
difterenciarum; non aliud dietu ell, quan, Ha-
turx Concencus Harmonici; lire, Cantus diaste.
Itac Farmonieus Concentus; quod et Diastema
ticum MelOS rOCatT. Sic isitur exponencibus
in idem ridentur cendere detinitiones illxe. N
Force accuratior li, qua locentiam Percepei
vam, esse cradir, carum quae in Sonitibus lunt
x Forte legendum rrxs. + FTaec clavsula, Franlcriproris esse videtur, (non Authoris;) quales in Capitum
Eiribus, principulque, in codicum unO auF alrerO sape comparen, non in omnibus. LD. eubunnulu

## Folio 192 — 867984570:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
PORPMTBI
cheoria cadentium. Non enim est Bujus (0-
lummodo Theoretica; Sed hujus quidem prin-
cipaliter; es consequenter, ipsius Congrui, (seu
tocius quod ad harmoniam pertinet.) Neque
spectat melos diastematieum qualecunque; lec
vocem concinuam, d dialtematica, distinguit.
Ouippe non modo Phthongos percipit, (ex
quibus conltat Diastematicum Nelos, e univer.
tim Concentus Flarmonicus;) Sed Sonicuum inx
quiconorum Continuos, a Phthongis discrimi
nat. Onivertim enim, omnis Scientia, et AF
omnis, non Tolum eorum est perceptira quae ac
sciplas speciatim pertinent; sed ee quae cum
iplis conjuncta func: illorum quidem principa-
luer, horum rero per concomitanciam. Ouod
que magis universalicer cradiderie, Plarmoni
eam, elle, Pocenciam perceptiram earum quae
Tune in Sonitibus, circa acurum de grave, dit.
Ferentiarum; (non autem aue Vocem aut
Phchonsum in detinitione poluerit; sed Soni
cum; qui elt, quam Vox, generalior;) accu
ratiorem extibuit detinitionem. Porentiam ve.
ro incellisas, non prout a Pocencia naturali
(in Praedicamento) Tic dicatur, (haec enim
impertecta elt, e nondum Hlabicus; scd ad ITa-
bitum conducens:) led prout d suvado (P osse
dicitur, eo quod jam pertecte poris sc ea ODe
rari ad quae (a natura) ordinatur. PL, secun-
dum hane ligniticationem, Hlabitus (ipsasque
modevecer Oi dd pevor decopyrnn, a a YSTO pEV
CGYZ UEVCOS, NaT EX aNOMSgnoW dE, Nat TBEVa
oSS OVdE OROTCITI ∞ X)aSquanNON uEN
orotev aM a CC Es ouvexn Dcorlu, dro 4
SMaMnS, doneirei EnEt SdE CFV 0d02(SS u
von naraNapSav, eE cor ∞ XaEanNOr pE
29, nei orcos x nepcordiver a i 2 Vo
DCV COV OLVEZEIS T aVoOcOV, Dero 7cer D63Y
Ycor  Harevet. KaDoNS gd, o sin C
nebou reXn. S povor 2 na d cavras eioi na (a
Arodenam aa n TcV Ei avrs: et CC 7 pdu
egnYSducoS, TCV dE NaE ENONSgyorV. O di
noiver poV dod 85. E apuorculu, narannenle
duvapur, 2cer ev 2015 1oo15 ei x ov nai
X Baev _) Dopcr nai un de rus pcorlu, pr
d o Ddoyor, eo ri opco rahaesi ama Y o
Dov, o5 ris Dcovns Esrava bEGnSV ON CABEGEPO
ou ein HEnOI O rlus dedo. Ruvap de
axscor, oi rl cg En duvapu neropdilees
arenS gaep n sola, nai 3co idio  EG15
crruda de coeis rud eEu ama, dus a 
x duvaodas nenanidule rco, oiav r Eivaet cvep-
yeiv ndn reetcos es d nepouer nad d or
pcao dvor, nai rs eEcs, duvepeis negoedi, i
avras drisipuas nai n apporiun ezis neruir av
Sciencias) dicimus, Porencias. Atque lic, La. duva pIS.
bicus Farmonicus, dicatur Pocentia.
Sonitus autem, est, Passio percussi Aeris:
ec primum  generalissimum Auditu
ob ectum.
Sonicum enim, non Vocem, in detinitionem
altumic: Duoniam quid generalius est Soni-
tus, quam Vox. Melos autem non in Cola V0.
ce contistii, (quae, secundum Aristorelem et Py
chasoreorum quoldam, proprie loguendo, Ani
malis elt, e quid Spontancum;) sed _ in Or.
sanis inanimis. Oux, cum Sonitu, communi.
care dixeris, non item cum Voce, proprie lo-
quendo. Tnanimorum enim nullum (aic Aristo-
reles) Vocem edit. Non enim Vocem emittit
Tibia Lyrare; sed, lecundum similicudinem
quandam e meraphoram, dicitur, Vocem
edere; non proprie quidem. Aliaque quor-
quoc sune inanima Tentionem habent; hoc
est acumen de gravicarem in Mulica. Hlanc enim
Fentionem vocant. Ouxque hanc e melos
parcicipant, carachrestice dicuntur Fuphona
(vocatia,)  Vocem habere. Dialecto enim.
inguie smilia sune gux Tensionem habent me
lodicam; cum et Vocem videmus, talia ad can.
cus habentem idiomata.
Sed et Pychasoreorum plerique, qui de
ac VoD de  aep  20A00S
lc xe necuror noi dpiucraror rcr ans
5CoV.
Tor Vovo id cianpeo, i dlo Ocorleo. eis 
ocer on Roincoreeor p, VoDO, DcornS Z0
d Nes O con et Paorn uover ocsieani i Kara
AeLOTENM n WVOS TeV Hoharecicor, uveicoS
Ecos re leo, C nad oeulies amo le ev a l xo15
opgaevois A VopS idi norcoveir, e Dcorns de
con au Nézorro nveucos. Teor ed à L uxcor, pnoir
AC15OTENAS, _der Pcvei 48 gd Pcorleo eoiE
ama voree rva opoterra y peta Doeav, avnos
TE i NuC Neger Dcorer 8 nvesos pdi rot 36
Naet do aa TCr a iXCOV  ON EXCI 7870
de es. vrn  nar Bapum ris er psomin
ravrlos yd rao neyso Oou SV raVHS pEreX
n 8 ps 185, na tA XenSIMOV Ev PcoVa Negera
n DcoVle EXCW AIQNEHTC suep Dnon étoiE du
reor Exor (a nara ∞ pd O exei CC Elio Dco-
vlio raora oecopdo exsour ra iduopate narid ra
MENn.
Kai  HoDazovetcor ) oi coheisos, na d 25 Ta
Symphoniis tractane, 2 Sonicus cheoria Or. nara ras ouuPcovias napare   o
diuncur in expolicionum principio. Ouin et P5 7 Juve jar evisarro  E ngivecos Dexovo
Oysr
blbor. Resticu o  1
in Se restituo, quod scribitur _aneiver. _ SIC TCIEILHO, BIO CO QuOA ICHDILM CI DLHC. LISPRCIIEY Ecor
led D. nvescos Car. MalIM, Ccc. p F. Pareir. q D. Sdt. nMF. deest naorr ix rr de ism iime ny Bapinn
+MI

## Folio 193 — 867984570:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
t
OVSo ENOS AdpaS,  NoN CSI HV- AdTAIES PeTIPaLCLIeNS, hac secundum Dotha.
SuS Cxnide O, geaDe EN et pENoS ad
aV. ) abs 06 Ocorn is e nao d
Pcorn. 10D∞. 0) VoD,  E15 ae  v
nconvidua ferticas Darceer, cos npepetis idt
Son5 et  dc  SK Wd ppo1 1d. 8SC  361
∞302a) S 3 0D0dpaS 
pC COV nX D neEpajas) pIOS H i SV aj
, 8 drodouvcy Y ôpor  apovnS 2)∞ 2
20D8, odem. AVror; 2 L0 poV, H 5o3 C o
drodedcone as ut soidt 8 100 aeot
ev ZCO aOS auor derocdova, WoNNS dcBO
Ellis  1d1 (9. D Soras WEge a DCV, et 2, 2
dem Lcioo, e ono omto, i vex.
omnisque Vox, Sonitus; Sonitusque, percuntio
aeris ne trangacur impedici; maniteltum elt.
quod quiere in aere exstente, neque HeE SonL
e entlllaaus eeb clatlo etta atle a ea
cur Flarmonices detinicionem per Sontum (non
Pocem) exhibet Prolemaeus. Iplum autem 5o-
nicum elle cradut, l’altionem perculli aerls, pri
inum ec generaliltimum Auditus objectum. 50-
nicus quidem Fssentiam detiniens, cum illum
elle perhibet, Paltionem perculli aeris: Flujus:
objectum. Cum Cu Aeris paltiones mulla HMI;
et dirersae, ur Conrerti, Compressi, Tenuoll FIL
enim Sonitira aeris paltio, in Percultione, (ta.
Sed quia percultiis esse porest quando non 10-
vat; addicur propierea, quod oporreat eAe L
C OM MI F N F A R I
rodens et  aceg, raxeras dV5 dorENeira
E ei ad _A o OB noMo nai Doe 
noi Loxopdus, nai deppaerodus eonc, 
onnoouS T jd X VoOno s aEpos, nu
Jos ev cor nedvOr AM Enet noi connosopdvOS
Ed ôr 5 oDC, CONCI) Xa pdV F8TO, ans
5ov deir civaj. Na ) oMa nay àMa eiras ans
OEt MECOTOV ZE NaI ICOaTOV L CMBSCOV 1dOE
qd Lops, in Dcorri nai ravrus esir idincorepor,
o noro5.
rCd apXCa C Dgpe OTCOS pHTE etS TW EB
oesar nco, doro wos DcornS n NVoECS aE
eo5 apXopdvos E au, codorceco napnOVTSS
oMa Y oincicor co  aN arcopd AIa 2870 qd
xat duar as cunoycos Xeoneard on ey
XcenoaS Ep 7 DaNexTNCV a  uarE
ro DcornS aexera Ouder oiopd5 eivaes, Wees r
2aNentinc, = 8 Pcorns à DoeuoV, on ’esr ae
e05  virnors 3dE Zl p raor XapEOW, o71 E
 Pcovns, ∞ edio 2013 =V, eiov E geCppIECOV
oonea ∞ de roISroI, oior en 2)4Snud ZCOV X
Xar ODoyscor Tara jd civas ravra, à Moreta d
danennS nat Sder aMo EnNderas = 3ZCOC
a odvor ~ oxE VEcS, a n neosdheieva vac
decoetas, oe 8 canentrns, 3dev reos aurlu
ouva 1 305. Oi pd roL HVDagoe 1OI ois EE) 
rois coEicots  FLTON EplsOS, Zro 8 Soas Y 0
Paor nat D Pcorns, nexorro _ decoetais, si airiar
ElodE EKBa MOVTES q ∞ D anons ne ppOV co5
nEOS W Con Exéq vor d X op Dcvor na A
Leco5, Si Y negor nos Flu Dl8 F de Bpucor nei
om à DiVSrrO Eset TolVW X TENOS, vt at ovp
Pcovias er ouryor VeDcor i Bapornor cos C Ex
a5 Expos aNa ouvtsrr dEus de nai
Sclactt, Calctach; subsunsit, Percultr. Lxat
licu actelibllu. Llam Gonuuo, quadata esc
SOrmo.
Nionet quidem Aristoxenus univertim, uE
capcum elt, perlererandum esse; ut neque in
sixluperantiam incidamus, (a voce aliqua lei
rico reprehendille ZenOCratEM, quou, Cun
ipe  seris aculcto HactatoeM 
ucet a urlect abecous contiltane: licque.
acuminie
Pcorn, dio sdc Pd07 O. HNZecOS  WosCOS 
2NHOSOLVS, ~ AECOTOV X QVINCOTATOV L aNSSCV
NECDTOV I AVIKESTATON ECV aNSSCoV ecrat
reeropdX, Y nai ngodis noi  Nenturondu
Soreos exponens, se scribit; Cum omne qui-
TuS, negu ro ace OSCS. CIII
ler est, Phchonons tc aCutIS; S tardus, Gra
vis; et quidem s violentus, TonuS major; 
ollis, LIOr. Acque hac guent Caula ct,
que ehencia Proprieratem deseribens, hoc ad-
dico, quod uc primum ee generalistimum auditus
bilias daanur, quod LiC, primum ee generaLIL
dibisc. Sed quoniam et alia multa ine audi
cleo et r. Cacu aa auxlo pecialis,
 ut mpe Xa. onS deiv, c
motu aeris exorli;) neque ctiam, Arctius con-
tracti, mulca proprie pertinentium prXTCLMME.
tamus: Loque nomine, quosdam non imn.
eticas nhil acrinere detinitionem Vocis; (quoc
SIE NOTuS aerIS;) nec postea ejusdem CMEO
tionem, (quod Cc, in Voce, aliud Guau
Prout ex Liceris componitur; aliud, pioutla
Dialiematis ee Phthongis:) Ouippe haec elle
omnia, a Dialectica, aliena; CrGUC MIMIL aLI
coisse, qui sic agorelito ct considerationem
Voce inchoarerit, Laaeo det les al
quam quod qualcat prosecutus sic speculatio.
bant. Verum Pychasorei, (quos u ee
sequitur Pcolemaus,) a Sonituum Vocgue et
Tentia speculationem Cuam incaa, OB Mane
causam: Cum auris judicte LescletsI (ut
ad sidem faciendam, non idoneum sponlorem,
perunc, illudque uoes Per anctos sucetuu.
Cum isitur hujus Pesscello, e symphoniae, in
fonituum acuminibus et Sarcalibus, Gualiter
nes artce sascclica qua au ca e auta
perceptionis comtenerc, ca scutionem se rece-
TMF. foiis. D. Epmpuias, Sed legendum nesquias. u M. coealas. d V. asst I. MI. aor. led legenduM pUTO recm-
Forte reiboulus, actrici
NicuO mvats pr0.
   . B.  Lacta hy Aet Boropera. Z D. abtt cit .. d 2. abotaz. b MC. -non. C RC.
ob raota

## Folio 194 — 867984570:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
PORPAIZRLS
acuminis e grabtatto cauta, celeritas e cardi
ras, (ur in posterum pluribus oltendetur;) ce
leritas aurem ee carditas sine in mOtU: MeTHLO
inquirebane rocis Tonicusque cMentiam, quae
nam Tc. Cumque cam invenerint in motu con-
sistere; (est enim Sonitus, percul aeris pallio:
Sonicus, quidem in genere, adeoque d VOx.
Flinc, celeriracum _ cardicatun  locibus Sym.
metrias, e lmetriarum rationes, cautrebant.
Cumque omss shmetria (sel oans
in quibuldam Numeris conspiciat. Cuu M.
venerinc Conlonantiarum Syntucltatu, nume
rolque ex quibus symmeerixe raciones sublistunt
pro numerorum accuratione judicium tecerun
de Contonantiis; calque horum (numerorum
rationibus metrebantur; auditum Prxtereuntes,
ue non sufficientem calibus judicandis. Prat pro.
Prerea necenarium (secundum C05) ellentiam
Sonitus Vocilque considerare; aeque, ab ho-
rum perceptione, l lacete, ad tocam il.
Nam inveltisacem COMIOM, PEL WOCHM. Cum-
Baeuros raxuris aina nai Beadvris, 105 d
que pro Poltularo habuerint, hoc per Numeros
e Racionent de Simplonus felulteluum; hinc
exiltimabant, quod, sentum, pro horum canone
principali, achibere (ad Clarmonici concen-
tus conceptionem) Ec alienun, lgue multo
Tatius, iplam Ponituum vocilque naturam per
scrutari. Flaec itaque hanc habeane solurio
nem.
Folemaeus autem, quod in plurimis ad Py-
chasoreos inclinat in Harmonsca lactatione,
procedente Termone tusuus ostendetur. Tmprae.
sentiarum aurem, id ex iplis (Sristoxeneis) cla
rum cll. Ouippe cum omnes (ue verbo, d
cam) Ariltoxenei, in ipso doctrina principio,
de Voce comutantes; non, qua lit iplus Na-
cura, (quod agnitum est ab ipto Secla AU-
chore;) led, quales habet differentias, traden-
1C5. Culinque detimrerine, Flasmontcam, cosnt.
tionent Vocis humana, Orsaniexque, et qua
his adsacene, quo modo nalulaltes moventur
propriamque pertectionem aseguuntur; Proxi-
mo Ctacim loco extrbene, iplas vocis ditteren-
cias. Duplex enim, aic, el hujuce mocus:
Continuus qui dicitur, _ BaleMaleS. Con-
tinuus Guidem, quo inter nos colloguiur; qui
e collem sensu Sermocinalis dicitur. Dialle.
maricus velo, quo calsinus et modulamur, ti
biaque _ CIthara LUGIS, Us a Melodicus
paulas quodamniouo attectare, ad lingulas pro
XyoE VEEpOV 29. CONCtrCOV i dE Ta X Vy5 na)
irod H30S 3 aEp )OOUVS 0 oD
2co qiet de +oO, Cn Dcori TBrrader ras oop
puereias T naras saes uwnods axcor noi Beg dvr
FCOV, H CdV NOYSS TCV ODAIHIETEICOV, EOKOTSVTO
Tâons de ooperetas ev depsis Voi docoesns
Eveorres ras ouppE eaS  oouOcoricor, n Co ap-
duss ez cor D oouper ehas oi négot ipisarrae in
 ae ucor ane Beiae exerer ras oupcortas, nat
5015 TBTCOV NogoIS raVTaS HPEpIETESV HapeVTES II
anolo, io5 SX inarlu zoaV ReiVe TO TolaVTA
AVaYKaTN SV lo NaF avc dlin soiars o-
D8 C ~ parns decoeer n, aexeda deto ∞ 28-
rcoV na (a. NH LEcoS, Woe95 nav d _ ooupcors
pEorr _) a Evs nirnov. F0IS W DgIESIdvOS pd
ilen Ha 2 apibucor iy r8 noys necom ~ oou
Davias avroder ahisor, rn aiednod varevi zey-
ou TSTCV, io5 apxocidei, ev rn 8 ipuoodu
na. (a N L d, amorSIOVC ZVEraI 3G noPCO HaVTENCd5
∞ rbi Soicer 7 Lopcer n D Pcovus epdvar. Ta
C adi Sr rotaerls éxt Ti dvor.
OdE HTNEMaIOS, on ev Mois egs CV HV-
daroeiss droxniret, nara Di aporruleo rea
ruarciar, dcix doc) ui S neys coegiorros pan
NoV vo dE C do ZSTCOV ZVEc Pareeor uy
FCoV gd, ios EnoS einEiv, F AC1GdE VicOV, na 4 (X45
∞ didaonaNias. DEi Dcoins oxonSc 3
Zohas aorns Lerco) id 2820d 3 nady
ZEpoVS D aieEorcoS notas s Ext _aPoCgs diro
didorrcor Kai rlui idi aepoviulio, quedorr Ocorns
ardpcontons rE nat opzavinns naet D raVaS Wg-
netdonS, HVa TEOnOV nEDUNaOT _NS dva Ovor
neds avaspEpeoda, nat 3 idis WEZWEaZ XNS5
op. C opdcov 205 dE ~ Dcorus 2) _. Do ea5 iEy5 ave
1ScerECOV AVEn gaep Dno n TaVTHS XirnorS. H
adi neroedion ouvexus n de 3) asquatin ZuVE
XiS edo, xad in coeos amass chanegopda
ider naet NOn OUVCErIOS KaNeirai Masquamn
de nab li adoudi  nat peNodSd, auxS
n ndae lopd odev n pencodtun coegoa PEVE)
Tys dhapoeas aurcor decopsidions Ot n edio ouve
XI5, cieps Lvos, C TaxSS nara Tlo We DoCaV
TonvornroS r nat  E aNS poeicor E cr
CUVESMME, Parraoiar eygea zos ansson Hde ca
SquaME, NeV =ErarTIO OV raxVEyTOS, 3dV cipus
MET eEvroS dElvos na aNEMa pEpISS EponiC
narannr ASE acNCS oapBaveN, on 
di oegrea virnors D DcornS da  nEOaI
Peorr Ex  undaps sirai nara pvas YSI TOS T
Red ajas deoorcos is) C Y ichor deouoV eEYE
ruj H) ddripa, Pine rcos cavamavcad, i, nab
EHOGOD
194
 t  Eercos lo soicer  Pcoin
ad  th est La eododtch
dicieur. Hlac iplorum difterentia consutura
Ouod COnmnuus, Connextos Cuseam d ce
leritaris in prolatione, parciumque ex quibu
contac spilsicudinis incer le, phancaliam inselle
rat auditoribus. Diatuematicus rero contra, non
ceteritatis, nexutre; led, cum acumte Guouan
percepcionem Facie minutistimae partitions. Oc
plane supponamus, priorem illum mocum le
Rinare, propolicumque sibi habere nulstor co
Liltendi; Colisque cerminalibus lilenello le Cltit,
curtumque cuum absolvit. Sccuindum vero
et tal uns. e Malum girrah. F Id. irerr.

## Folio 195 — 867984570:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
C. M M L. I L A R IV 5.
pet Eia, HOEpHONO, CoaEB an aanS apXn
aNWV apXE) Rat Zen En re cavaravod, na
Fi nEODoe, B pera o Da purav, eraMaZ. _io nat
nara prr ∞ Negio, eiisada x noentS d
popta OVEXBS Id OCOVS WCaNONS neet 1E
50. Oder Nos CoV peV SV Zi da NEga, duo F opX
xat NaZ onigS deGaS seraS, io5 pin nodi
rrspueres 8 D NaNoS idh saos Verod 28
De Mar nars raSuErSS CodaS, Xat 50X aNCS 
ea DEpOVTAS XaN Con ErquSuV. Kar zap 2C
pNSC CaVToIS rexVI doEVOI ciraq nat duono
2c05 ader am Er oucos adBo, 8 XCopIGioS
naei x pe C Da Fleo mouverira, naet rv e
uo Ereear Ocor oogeris pedv OIIV, eq nuovEV
Orco per zap av raXuOn) nas NarEnaivn) x uE
XO,  oxigor ouvexes avarna opdvor ciras
KaNOTEX 1co s av avaBESAnIEVOS XapEX
un) nas Beaduon) ou Des nai verre avor Dasive
NCL pIDMOV CVQnOVSV FOVSTCOV SV QEdoV  
NaSL 20IS Ae15OZ EVIOIS Regoercor EVdiS NaaPX
  Et D apOrInS ONECaTS OMTONENaOS raU
enn) Tyu M apuovixur Xa 3 108 i00
reg as am 3 ∞4 DcovnS nadNE 501S AC
5dEeriots e)o5 neet d 8otu 8 1oD enéz dr. 0
NOIEL pEV soIS HVDaye 101S W DatrSdvot de F8T0
et ax Aerdhers Daivov) AMo Tavra pier ne
 napEos rardpos ereneds Zueneer de o. net
28 veine is ens exayt, reàpcor ravra.
Kerreta uto 3V, 8 povoV F nEeI CdV 0P85
dhae popcor, i D FSTCV apuortas, adno , nege
oi aaut Enderro aM a Nai HaVTCOV quoicS T
aidurcor ra pdio hae norco nprondva, in martes
vat aidnod revea ra de ardnod, avrcoS na
noyco. AiDno dE  Nogv CxaNSV, 3a5  duva
pas D Loxis, nao aido Nerco nat rir
Nogruleo, nat 25 25105 X duvapeur Kat ciras
per eidss arrinm w, net nara rluo aidnoi, nad
naZC Y Négor’exet na eidn eivas var rlu a
Dyornai 4 Nozov. AN ndn 8 uer, aurs pors
78 eid 85 arrinapbaroda ios ovpbebnue cyz
vec rn van rlo de, noro. c aanW D VNHS.
28 gaee Ed 85 n adeors nado Evonor nai jue n
NEr p OcuaS nat XaDES nEr eis orn
NaE Eviss de, 8d mO  ESW, i XaIS, Co_E
come nas o Pronepaios rca Ode, aadcs nat
una pollaliam, alternarim. Adeoque, loguen.
do, eritamus pluries conticeleere; (hoc enim
elles melodixque proprium cst.) KL, canendo,
nobis habemus proposicum, particulas non con-
nectere: (hoc enim est continui mOLuS pro-
Detum.) Indeque C0d qui Lune alesendo ast-
ticiles, _ post paucas roces haelitantes, nos
(ut non alléquences loquela proprium) aver.
Tamur: Contra vero, qui odas nimium contra-
hunc, ee curtim proterune, non laudamus.
Ouamvis enim sibi rideantur maxime areitices,
e cum aftectarione caneré; canune tamen in-
distincte; cancumque (propter spisticudinem,
atque cum alcera roce altinitarem Factam,) de-
decorant. Prour enim acceleratur _ nimis con-
CItatuE CanEUS, eE tantum non coninuus coxi-
tux, imperici lunt arcitices: pront autem pro-
ferendo procrahitur d retardatur, claruS per-
Spicuusque apparet cantus, magilque decorus.
Cum isicur ab Aristoxeneis prove omnibus
haec cradantur, stacim ab initio cractationis de
Tlarmonica; Prolemaus eadem postulat. IIar.
monicam autem cum a Soniu describat, (non
Roxenei.) AEque HaC d Vi PTOPOULO, a1.
Crirerio, proxime prolequitur; Hac scri
benS.
a FTarmomae que Criteria quidem sunt, Au
alus e Ratio: sed alio atque alio
 modo. Duippe Auditus secundum Ma-
et feriam, e Passionem: Ratio, secundun
ec Fiormam e Causam.
Criteria igitur, nOn CarUM FanTU qu_ SUNE
de Sonicibus differentiarum, (harumque IPar-
monix,) poluerunt Veceres, Sentum d Rario-
nem: Sed omnium paricer senlibilium. Ouip.
De qua quidem Ratione judicantur, non ea-
dem omnia e Sensu judicari diverint: Sed
quae Sensu judicantur, eadem omnino et Ra-
tione judicari. Senlum aurem et Rarionem,
vocabant, ipsas animae F’acultates, (Sensiciram
scilicet _ Racionalem,) carumque faculcatum
Lxercicia. Et quidem Forma (seu Speciei
perceprionem elle, cum secundum sentum, tum
lecundum Rationem: (cum ee P’Orma TinE, tum
Sensus cum Racio.) Et quidem hanc (Ratio
nem) solius Formae perceptionem habere, prout
continsie Ineste Materix: IIlum vero (Sen-
sum) Prout Maceriam Comprehendic. Senfs
enim, de Forma judicat, quatenus est Nare
rialis. (Senlus enim eum corpore de pastione
ad perceptionem movetur; eltque, secundum
aliquos, nil aliud quam Pastio; quod de Prolemaus videtur Cacuere:) Ratio vero, absque
Pastione
Suasor cor neoPepe) poeicor ASoc, eo dis ipe latorum parriculas detinendo, statim quiescerc:
cumque quiererit, ab alio quali principio
orconar codnS qd nas Ncocta 1olor 1850 La ta
de x ade, norse 8 oa oS ouva nlciv 7
cγ na ZO Y avroV dE 2 aa y pe
ano
Kat xprrieia pier aeportae cnon, naet Noo5
a da rio inlu nat x na)os 0d
 nogos, co De x cidos vat x airior-
rurtus ordixi; Oricurque paula et prolatione,
2 Voce, uc Aristoxeneis mos est;) de FL
sencia Sonicus disteritur; (quod taciune qui-
dem Pochasoret, sed omitiere videntur Ari-
eta sunto. Considerandum cst; quaenam, de
Bleo. elt ua raes. B RepOnO sus prO -v. i M. decst inci Ce cidu enay nn rlu ajdnon C H nozor
AME

## Folio 196 — 867984570:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
EOR PHXRL
2
BxTione e COrPOTCITaLC OPCTATE; Fsentiam acuacoS creeyei d soar es aines eide 
ipsam in immateriali torma es operatione com.
plectens. Sicuri nos isitur, cum Detinitiones
secundum tormam et eslenciam exhibemus; alias
quidem facimus secundum Formam iplam; alias
secundum Forma cum Materia mixtionem: quin
e (xpe quaedam tiunt detinitiones materix; sed
Dorius, secundum materiam: quia P’orma reci
Ditur, estque haec (materia) illius reCePtacU
lum. Ouaproprer e uplices lunc detinuio
nes: Alia quidem Incelleccuares, qua tunt iptiu
Lornx; quas porius Fsentiales vocal Aricto
celes; AlIX Matertales, Ittas recam seoici tan
cum Fllenctales; AIa Gubau utrumque; quas
maxime recip Arcuslas. Suncse a Omnes
quodammoco iptius Poca ss. ded
alix ejulaetm Colius, prout spu CosIl Ma-
reriae inesse; alia, lecundum insuper. altumprio
nem Materiae; alix secundum ejusdem Tolum.
modo lesceptiritatem. Sic enim e Vox let
tur; dlelturque Sonitus; Ec, Proprium allclls
rentitHC; _ Aer percultus, motivus auditus:
iplaque percussio, motio aeris. Vr igicut hae
cum linc iphius Formae definitiones, diverlimode
exhribentur: lic e Phylica Criteria. Sunt uti-
que onsia ipsius Porma, ec secundum iplam
morentur. Sed Sensus quidem, quatenus F’orma
Materialis eAt, (hoc est, in materia:) al
vero, iptacs d materia leparans; (BC est ab-
strahens. Acque inde quibusdam ridetur, hanc
(Ratione) iplius esse FiCentix Criterium. (Hi. L-
Tentix ehim Pormas existimabant VCreres:) II.
dum vero (Sensum) Psenciacorum ese; L. F
Tentiata vero, ese, L’ormas una cum Materia,
Teu in Maceria. Adeoque non Hlarmonix judi
cem ele Sentum; sed, Clarmonici COnCCnTUS.
Dittert enim, ab Flarmonia, Concentus FTarmo.
nieus, u Numeratum a AMeto. Lunictacum
enins elle, Numerum in materia, seu cum ma-
teria; e Concentum Flarmonicum, etle, LsalIO
niam in materia, seu cum materia. Ractottem
aurem sensibilium juale ete, o TOTuM
quoad Formam, sed e quoad Lautat. CuM
aurem mulcitariam dicatur Racio: dicitur enim
Ratio non minus Physica illa, qua ec est L’acul.
Evepreia nenmu 9. Paep Er (C C6V ox5 nar
tacis deminalis; eaque quae elt secundum coOr-
dinatiostem operationum iptillo Nalula. et
cunt autem et Matheinaltem Muntorn Kalto.
nem seu ratiocinium) qualis elt Praperetica:
eamque qua est homogeneorum habicudinis in-
ter les in analosiis: Ratio isitur, maxime pro-
pria ee principalis omnium, elt, quae limul a
habicudinem habet, e computationem phylica
collectionis rerum: Ouam quali imitatur ipla
anumae ratiocinatio; elt utique ea materiae lpe-
x eid ∞  rlio soier derodiderres 285 idi lvaci
NISpCd, nar avro x eid O. 2YS de, nasa 
prihio 3 ed 85, neoS dus valu X nM anS de rot
 vans rvorrai rveS desousi paMor de, paTO
rlu inleo O dexc) 8 eid O, naj ésir aurs den
riner aury A1o C rGeIS ot ogos Oi per ErronEmOI
ot 28 ed85, 35 ua OV SOdCS NaN Et ReO
An5. Si devnmei, 85 oi Z rcoino1 Xa N S0r pevor 8-
orodes Oi dE naTa Y ouvaNDSEpOV, 85 pL N 15C
O APXVTaS anEdEXET KaI NaVTES per Eior rSéOV
rva 8 Ed85 AM oi per airs ovS, cos ouuSE
Enuer cyuea En vnn Oi de nara wegae
ayu d vans Oi de, para e dentuor povor au-
ns. Ourco qd nai n Pcorn Depc) nat o Lo
Negerai nost x idtov ainoV anOnS Nat o nE
CdNHYVE O arp, uirnOS anOnS. Kat auri n
EoNA3. nirgors 28 aeoO 25 3V 57o1 25 eid 85
Erres, 3a Dopcos aned o our &rW CC Tà Duorma
NEITHerA MarTa per 78 Eid BS Est, i NaT auro
xverras à n per adnors, n’eronor x eidO
o de Negos. Xe (cor avro dro d vans Erder C
donet hion, Y uer, 8 Zoras eiras nerrner 80a
rd ra cidy nat oi narot rene ubavor El de,
 Y Zorcopercor Sorcopdua de Eivaz ra Eidn ovv Vnn
y er va pende apporras su noctule civas clo
aicdnon aa 2od neuoouers NaDepet ad X
nepoperor appoia. n X apibpnso api du
eiras id x uer apibno, aerbuor ev vnn i ouo
vnn x de juoeror,  aco er dan n ouv
vnn YreXC dE F Noror 8 povor NeiElui ZCV
ajednrcor co5 ∞ eid O, aMa iy co5 X ajHoV. HON-
naXCo5 20d Noy8 NerodS. NEgC) 3X yHtoV No-
70 nat o O00mo5, d r 8 epatirns duva-
NEcoS. Nat o nara ouvra EW, Fer avris D P-
OccoS CreprACV NEYBOr) n, si pa qamO Tcdv
ee Bucor NogoV, 0.65 est C rE_MECHBNOS 3, FCV
 rcov quoQucor oeds ayda gcorcoS, et raS
ava NogUS. AId (C RVEAESTTS  vrCV aden
7S1doS Est NoyO, a apa Z El gEo ExcoV,
i F orp fn Doer ~ ovEDa NaoEcOS  D0-
SIKnS TEV NEaYPICECOV Or cocE ppspon C
o d Luxis ogropos 8r O de es 0 ~ unns
eidenis eidemieir que n v’an na dune ee
Duspdon Ce nepanarsidion, pd ouvra  EcS D ceS
a TCN Wecocyoducr avrn radcor nai
N4edEoccor, norco Fles coeds Smna aurcr atoi
cifieatira: Speciticatur autem materia, canquam nai oruDcoviar con avanoycos ouvaquoeoudcor,
enumerata ec in summam collecta, una cum co-
ordinatione (quae est inter se) ipsi adjacemtum
nara X raS enas cor anceors, i, riv S raVToS
pastionum e dispositionum; secundum eam (quae inter se elt) habicudinem et symphoniam; qui
bus julta Proporcione comptatis, secundum luas lingulorum operationes, coriusque Oniversi
roecoxiv,
L MP. decst non ainis ) iy r dans ruorrai mes iete poi asindor ) nes rld dsoliv. L RepOnCO angis PrO ngij. _ i pro
 bis. m PrO id lid repOHO F -- Y. n ReDOnO aecoiav PrO ila
tt

## Folio 197 — 867984570:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
a dna dinerrai c enny noyco nar continentiam, administrantur omnia; qua uEt
nozouco, nadanre ispar excor Prisiuuleo n, 21
vonorr, o F dNcov ipicor decs n, nab or n Duorc
EuaGa E CD TW NEOpC NaEX CrI Kat SioS est
o 2 eidcor Nero5, 1o5 Dnoir o Op V O, ouvE
orcregopd 6 pd er ros  éppasI, i co Ep cY
rerpopd O. Et a SOS). n, avex Dodvos
NarA FaS EKESHS DuoEcS Crcertasi EyzqovOS
 rara pesponoir nav 20IS ZCXVIKIS decoequasi
Cd5 XaV τoIS ∞2XVIKOIS avroIS doNEsua, Nat
263 ~ γ) aVOnHKHS DegrnoECOS X odPIaS Noyisuco
nab ov eZL NoE estv o vSS Srs Dea CrI. nat ∞
 qu eiraj. Etas co nahoet ZCr re X, 5 X cui Nest
o opoS o irodcntiros noy 5 est dyncoliros
ROt gap 0 op1 p3S, Con aMo it EsW, n KaDCOEP
EEaedunois r erayidins, ouve nispdion
8 X∞ DOES Tcor nBaYaTCOV Kar i dodcisIS
coce ouvaycom  e en descorcr eis x aur
Z narO Y oolOV OuVENNVDOTCOV WDG.M ay
MaECOV RIo nat ZS ovuSESgNoTS EDamEy ZO
oMa, TaVa ra dnE FC  oec paCV Za TuE muICa adeoque discabane ea. In detinitione
ex D Soras eidn ouvartr avarnaior 0 edi rap
derpos rio Parouilo aioco Y Qcor, eis
Ta eidn CC raS Xg DoeaS oorW Ov,  8100
Nat ∞ inaNLNOV, eS ZiV diNcorIZ8  no evai
Otor, or Esr O XVCOV EcoV exaxtiner H de do
dci715 ds doaS 205 da Dopas nat pou odvas,
ouvar reos x auoor, Eu arniar avrior 
oudeocos Snozouin OJe NeycoV. HOVX
Bapo xarc Deperoi n de in est Baecia KaTW
ae PEc)Ouder àmo cenuer, i ri artar
ort noirco Peecrai 3)a P X Baeciar sivai no
on ge n in narco DéeC 2 re Baect o ESM
1cp oe avrrS H qn dap  x, Duod 
NEOOV LOV ExEXeV, Scopa O dE poOS Es V Ev TC
NoSpcO, o norcO Ata puer dn TaVa, CC 74 28-
roIS opcore cor coaren ra 7 nanaicor ovyge a
para o RegoS HaVTaXS NaTA ~ Eid O rran
xar ~ airor i peer 5oi V a 1∞15, 29 7a Eipy
peva, nara tyr valeo nat x negor rnl de
LvX eret CC Mavra Xa 2DBESGNoT WCCOE
XcoS bna T Ex avaBbnNOTCV YXC gap X8 nat
VAOS VSS NezE) naice cor arus scoatinn
Vnn on, 28 duea der nat Ex ava bebnneros v8, et
rectae D oixetas erepzetas, cos Van ErvyXaver A
5E ne 1od5, oncos Cnre Srra o Deis Quo dva
inaryo rois on deiot XOpeSst FiV paerve caV Ty5
gaeE VNyS EidOnENOErS L 28 enderros ncy8
ryr Loxio oqubebyus 7ois Som episae xat auribus adsistentem, (iterumque tormas a ma-
oior dea civaer aodis o Fy5 unys ra eidn nar
Dexoueoleo eis eaurqu’nat reonor lva dironadi-
Scivar Eis X ovo zveaas TIV nelsW Z0 pe
ae necora. do rus aiedoccos n arrinm15, oiev
GOMME NTARTOS.
tur ratione ec ratiocinatione, (ut qui lacram Ad
bec arcem ee incellectionem,) omnium condu.
etor Deus; ec secundum quam, Nacura, ea PrX-
Ctac omnia quae in mundo (UINE. Acque haec est
Formarum Racio, ut loquitur Thralylus, con
teminata quidem in seminibus, ee quali abscon-
dica; explicata aurem ec croluta, secundum luas
cujusque naturx operationes. Ouxque inest
Dei imitationem, in ariticios ea, UL
et in arciticum opiticiis; acque in omni intel.
lectualis prudencia Capientix que ratiocinationo:
secundum quam id omne, quicquid (I, mens
consirnat, quod rei entitarem (seu, ipsum Quia
est) ipectat; e in unoquoque detinie trmac-
que: ee secundum quam, Racio cum detinicira
cum demonstracira elt declaratira. Nam detr.
nicio, nil aliud est quam quasi Pnumeratio, (cal-
culo xstimata) ordinacx cujusdam rerum dif-
ferentiae. Et Demonstratio, est quasi quaectam
ex diltantibus in unum congresatio, carum, qua
secundum detinitionem una concingunt, diver.
licatum. Ouamobrem ex accidenti connectum.
aurem oporcet poristimum ellentiae Formas simul
colligere. Nam Detinitio, generum qua con-
spicitur rarietatem, in species de difterentias
componit. Ve, Animal de Lacratirum, ad Cx-
plicationem iplius Ouid est: puta, quod A
Canis, Animal latracirum. Demonstratio au-
tem, differentias distances, e incermediis disti-
tas, in immediatum collisit, conjunctionis co-
 Cauan latione concludens. Nam qui di-
cir, Omne grare deortum terrur; Sed terra
Sravis est; Deortum isitur tertur: Nil aliue
quam caulamr dicit cur deortum Fertur; nempe
propterea, quod graris lic; de cerra deortum
tertur gravitate: qui est quati ipsius terminus.
Nam cerra, natura Cua, corpus est medium lo-
cuu Oecupans: Medius aurem in mundo locus,
ele deortum. Propter haec itaque, de horum
limilia, (quorum plena sunt veterum seripta; 
Ratio Temper secundum Formam ordinatur,
ec Caulam: Senlus aurem, proxter jam dicta,
secundum Maceriam, e Patiens. Sed, mate
riam Animalem; (quippe omnia Subjecta, val-
lim dicuntur, Maceria inluper- accedentium; nam
sic quodammodo Nens Macerialis dicitur, quam
vis materix corporex non immilceatur; uE qua
Tic quali materia, Forinsecus d Cuper-advenien-
tis mentis, seu coeitationis, in operationis lix
exercicio.) Judicia vero (cum perspicuum fII
quomodo perticiuntur) idoneum dictis celtimo.
nium extribebune. Nam cum materia est Z
dicta ratione specificara: continsit animam,
teria abstrahentem, atque in sciplam recipien-
tem, e quodammodo in immaterialiratem re-
Cticuentem,) judicium Facere. Nam priuo
ea qua est a sentu perceptio, rem quali
accin-
OMF. dees idir amo cenver, n suo aistat s no.a . P L. 2 BaCc. HIC. 1d BaGera crap, DFO QUO LCDONO
Faeciad crcy. q M. deest ra Baeci. Y D. dcelt r 4u0c. l. Cntr docu lEd l. Fccluo erexr.
+ LcBC

## Folio 198 — 867984570:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
LOAPIYRI
accingens, conatur formas eas lulcipere, calque
EH∞DCopdn FB OVTOS, avaen auCaveu avra nea
a C oor coayeeor l  o es tut 
enunclate, en Gual  ala oete, tan-
nuncians iplum, animxque inlcribens (rationI
ipsi inell. LeCa VetO, BoI Hac, cl potencta
imasinatira idiomatum, et vere pictoria qua
dam, aut plaltica, seu phantatia; non concenta
ipla narrationis, ee delcriptionis imagine; sed,
quemadmodum il qui estingune, navisio appel
lenres, aur Cymbolis consociacos, ipsam limili
tudinis accurarionem colligune; sic d ipla, rei
Formam in omnibus collisens, quando id hoc
modo accurare peregerir, cum hanc in animam
intert imaxinem. Ligue ac e ea noioscu)
cogitarte, qua indica et Lumaca Ceat Ca
scierea dilpolibre, at ul ad le extiliente
lux accenditur) mens illurtatur, TatGua de
curala rilio, ad apputum aut set Guett rete ett
Atque per hanc quidem perceptionc LIICIBICH-
l anima; acque cdocta (Det epoe)
eam qua elt in materia peclent, (Ge sect
eltus aeque, a monstrante rem montilatai CoM-
monclalta;) per phantaliam aurert tale quia
Porro absolrente, sccundum iconismum, Guase
est illuu quod extra cst: per intellectionem au-
rem (seu coeitationen uret perventeme
ad immatertalem cxhibitionem spCCICI; DOIE
abtr Let ob E,, p TaVTa, duva pIS et
novisn Y idicouarcor  orrcos Ecogea On US i
odamn, n Parraoia sn aensuin, re r WCO
ropavoecos eidet, in red rnS avazea pys a or
HrEp rCOnV, oi Cr na (a CoNEOTaS CIrOV EOVTES, i
Nara rois ovpICONOIS WDgNONSDSVTaS, dd ane
Ecar FyS ouOIOHTOS CKNOOV) irc n aurn
2S neauaroS axao Eld pop Div ExNogCopdin.
onore 5870 Y 2807OV aupibCOn, TorE aEdero ev Tn
Loxii x EidO Kat F8TO YV n’erota, y5 eyy
rouns E CC Bebascodeions, n rys Crsuens eyg
Wemq Nadeors a D n5, con ep dro ropos rnd-
oarros etaDDer Deos, o 185 ava DatvE) oior nEp
oris axpibis, eis su coegobonyu rl d x oy
5005 or Kat Da edo rus arnnn VEcos aphadins
2y5 a0X15, noi ua dSonS ∞ ev En vnn eroxa
Xor Eid O 219. 275 00NBCC15, or 2BF EsW
aoro,re deizarr x dexber  adchadns. 210
de rnS Darraoras, on noy ToIOV Z WCOCr
SpdonS, Nara Y EINOVIS UOV, orotor yv x exrS 
quam, scientia ex intenta applicatione tirmica. Se ry5 errotas di X naDons pereN DSonS eis ru
tem adepta, puram deinceps per omnia menrem aixor dero)con r3 edes ucd yu, en Xys Sbo
intentam CapIc. Onamobrem d INLeHeCHO (jeu
conceptus) tic ejus cujus elt scientia, a HOL
(Seu intellectio) Speciet, qua Cota LOTMTAN sPRE
macecia praebet. Fltque quod ita Fic, canquam
ligulo annulo ex cara sculpluta lisutationeM
nacto, indeque impacta lignacura eminente, hac
cadens lterum imprimeret alii materia lignatu-
ram; erit haec limilis sculprurae annuli, lecun-
dum tenacuram; quippe hic, ul ad a,
Specie jam exiltente incorporea d materix ex-
DertE. Poltquam vero maccta pacla  IpC
cies, ex incorporea eradit corporea; portalie
ab amima iterum recepta, procinus recditur im-
matesalis d inCOrPOrCa. AEque iplum guICM
His ∞ BEBaIOV WeBONaSSOM n Drn, No.)aPoV
2 endra nadons ver Dylinor napSave A1o
i o v85 zivery Exetvs S Bsn noy Ervoca 28
Eid 85, 28 XapEXOVT O rur oXl qepur rn vnu
Kat est Y yvocvor 701SFOV, cia ep av éiris diro
nolans ravOis danrons eranroncoderro, nai
eranoua XBetonS ZyS ∞DeaidOS uErEPB, Xe NW
auds a enurns roncoder eis eregr unlu rr
oDearida ne) ue ouoia ru yvO ESdan
NS, V nara rivoDeaida i yd erraoda, oior
do danonS, 28 eid S5 ascouars (e auxs 
Xorros endol av drouaxbn rn vnn x cidos. et
de rebus judicium tale elt. PertT autem prom. ascquarS SCQaTSTaI EiE aodis naN avaNn
Peilline unicuique per sc, de Commacinem
ad plures habet mecrante seu,  VOK CX-
cipius per dictionis arcicllaltore relis a
sinem, e quali consruit spus alenelspis
SpeciebuS, eilque qua LMIIC HaLUIM PALLICIDES IN
mareria. Acque ita rursus, quali s SDCCIen
Tensibilium, ex incelligibili, agitur ipla rerum
Obeo rn Luxn. nab avro uyve) ainev re aco-
Varor Kar i pdi resors F orrcor eir aom r na
rolarn AgC) de eis WeX  Enac naB
cavTor, n noncoriar rlus neos CoV not 85, Na Y
aidrorcos endexodions D OcornS, En 2 chaedpo
 NeEecos, Y D  Pcorys cinora n cocor ce epapuo
imaso per audicum; quemadmodum per vilio. (Sons, rois deXerinoIS avroiS eideor, i, 2i5 FSTCOV
nem, cum candem quis dictionem deseripserit. pelaq son er rn vnri iy srco nur na du eis
aidyo EidO5, CK VOHZS, agCT ∞ ZEOV OVEcON
cinorispa di aroys, coarep ar nat di oVecos, endol au aurlus ls ri nesir avarepn 
adi
quam ductor aliquis de introductor; Postea
que, tinara lcep (det sensus commu
nis) illud quod incrocuctum elt suscipic, an
XuV, 3O5 IS Xat cioYCOZEVS MET OC
ravru n Socasmn oonS rdEXC) eo
Xber, WesouEVBON arrd C avage ̀ D So 18
   dev etS  ZeapC OV CVOTa
Ope,) canquam in seripiorium quoddam quod
Lexendum Forte donasimn. H MF. rui voxlio, sed D. rn FoX quod LCLIHCV. L V. WnoY. L TOrLe rectiUO
UE SC, justa proporione describune: nili quod eodem codicé (uc in reliquis) mox sequatur ennogis opuion. y M
scribendum purarerim 5 panis
E ru apcanda C id crraita, oior diri suxrunix. Z MF. Dadpo sed D. rectius AgC dpcives. FF Pro + uxs. xC
Pro.

## Folio 199 — 867984570:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
C OM Mt F. H L LL L +03.
idi dn r3r0 ouDe5 3dEV, XC5  Rego
325, 4 Nogov X, TW aDnon, T aiednrcor Ti 
aidno   vn Ce X os neiver onider
0 Y ) Nogev, EdD4 x eid 6 (C X arHoV. TN
xer ad rd XecTyPtOV, u, nadunnov, n adnois. Ei
dror 3, i, cos oder n nivnors i x Eivas arrev,
Regos oder n edo TC GCI ReiVSOU, CE VNINCS
onoqSeCdS n ES doV OV ∞ ajodnToV XVT C’On Na
anapebara, na) F8T pusvor pleovei 0) reo cvep
reir cidno (C auncos, WeCINDdS eoNE
ar x nenopdvor, nai aiov Excor ∞ eid 9 p
cavECO axpibos Z EyFXIS, ny axpiBec  i
ev 2015 aejedrrois decoecirai Odev na X CMNetmoV
airs eiyo o Negos. CC X quaprnudor c
Duvei Oux ar  rara noier pin coesexcor eduva
T0 AIO NaNCOS O pSOIOS, Ln pd, EICOV, X aupI
6105, Ehcoder CC ad d4 8 Nys didoodai nab cav
lin ad ciras onogeeEs. Tco de nap cavrs pd
WC) civat Y ap1BES, EEcodeV de X onOgEpES anay
a 237251  D4 F ajd HOECOS. FOINE yd
u aidnon  F Nozov, BaorEt n ayNC T
Adv, MVa WegCINnDOT, i ccocdo apISS
na) Erdor Ha EaVEE CV ZoIS oixEtOIS BaONetOI
NarSiCOrT T0 dE, pover C6V, ZOn 85 avanau
Careu duvardico r WoegodphEcov, 1 28785 cioay
gEDRCIV, EIS dDOV ANCTOHCIOUTO, Ti apXOrr Ka
dan E SV, D FSECOV, S ayeNS onogEeS V
XOTSS Y deq derrcer pleovorros, o BaomeVS a
eoercons oarla, 8 povor x cioayze der par-
Dares oM, et nato a aYZEMCor S axPIOCS Edi
NcOE, nat oncos naour rlu ousxor r8 pluvder.
205. Ourco nar e rs Noys nat r D oicdyorcos
o nor O, raocer ris ~ aizyorcos arrinm w eidcos
EveioNE) Nar aneibe Epor n cncun ra aidyra pon
rocr eduaro Est pdi Sr n aidors coege 28
Noys, eo rn F aicdurcor queood e pleo 2)9
58r0 Xpélocor 3 Ney8, vara rus necor Ou
door Cxemn XaCisnO2, 2870 NopCaret 6 Noy 
Oirco nd’avleo, & reouco provor vsce (9 o Nogos
aidyoEcS, aM n duvaper OCNDCS) ae
EaVTC Ta MEEVTA, NSCES ouV Ha DuHEp ev nEO)oeOIS
eo roi5 scopaoS opzavois ri aidrnuluo duva-
u Exd rae i5, doo a xaYEMCNEduVaT, Na
Carcor avris  aueibes nab cavor cejoet
desorencor n rabrus, en roees avror ouusoe, aux
Ceeeq A di aeisaS i o HrE ,  
3015 recerppdvois, rea Det ravra.
cOH C nadONS 7  aidnoccOV 1dlIVE5I ∞8
pr ade3, CpEOV T8 dE axp1685
adenor. 28 dE Nys, ∞ d idi
oveu5.  adentiniv 28 de arp. 6o5
copctinor
hc Sexibit.
Elinc ueique clarum recditur, quomodo qui Cri-
ceria dicunt, Rationem d Senlum, rerum len-
sibilium; Sensum quidem secundum Maceriam
ee Paltionem judicare Cacuunt; Rationem vero
secundum Speciem _. Causam. Criterion Ma
ceriale et Pathetieum, est Sens: Sed Speciti.
cum (seu formale) ec ut Cauta unde tit MOtuSS
et iplum HHe, elt Racio. IInde quidem ille
(Sensas) Pariendo judicans, et Materialiter;
Crallo. modo, e quatenus lensibile impreserit
recipit, illudque solum ut nuntius indicat:
FIaec aurem (rasio) operando Formaliter et im
materialiter, percipere deprehenditur omne id
quod judicatur, et quasi in le habens speciem
(Sei sormat) accuate quaeliti, et accuracis
guu in sensibilibus conspicitur. Inde quod
i oentu cret supplet Ratio; et quod pu.
cacur, corrisIt. Vorum hoc, nise prius illud
habuerie, non poslet. Ouare recte Mulicuo,
cum dixeric, illi quidem (sensii) iptum ACCu
Tate, Extrinsecus e d ratione dari; quippe pet
le convenit, Crasso modo: ITuic rero (Rationi)
a seipsa, prius esse Accurarum; Forinsecus au
cem quod est Cratto modo annunciarum, hoc
esc d SCMU. Assimilarit enim, Sensum d Ra-
cionctum cs e Nuncio. Alteri quidem (R est Y
ut qui anre obtinuerie e praescirerit RCcuxatC,
acque intus in Regiis Cuis versanti: AIICrI VeTO
(nuntio) ut qui ryvos tancum rudiores potIL
accipere indicantium, cosque (quatenus impres
Tionem acceperic) Principi annunciare. POrro
isicu quemadmodum, nuntio cractius indicante
efeserum conspectarum, Rex, qui omnia anre
noverit, non rancum id quod nunciatum est
edilcir; sed (etsi nuneius non accurare enar-
raverie) eorum eriam indicati Ctacum: Simili-
ter, de Ratione e Sentu. Ratio toram sentus
perceptionem seire deprehenditur, et quidem
accuracius quam porelt ipse sensus sensilia in-
dicare. Fst isitur Senlus, in cognitione senf-
lium, Racione prior: non tamen propterea Ra
tione pocior, in judicando. Non enim, cate-
nus Tolum pront Sensus praesentat, id Rario
accipit. Ouippe si hoc toret, non tantum
Tempore posterior esset sensu Ratio, led e
Poceltate. Sed cum ante perceperie pel Lesprau
omnia, adstantem quali prae toribus in corpo-
reis organis facultarem habet senlitiram, 2 qua
(quatenus ca nunciare postic) accipiens, al-
curatum per se invenit ipsa, eamque accura-
tiorem redait hocum ca consleu. d rite
prolequens Prolemaus, proxime polt jam dicta,
e Nam e universim, Sensumm proptt est
ec propinguum; quod acm aecurarum est
ee aliunde accipere: Rationis autem, aliunde
it accipere, quod est vero propinquum; 
ec quod accuratum est, adinvenire.
E ACCUTatO OPPOnItUE: Quod quicens LaVe
e id quidem invenire pesse quod est vere-
ZuvegsuS negc) voogEpeS CC TCd ane 1 6et av-
ord dy cuxjoxe pyoir ichor Eras ry5 ai nire, dicit, provrium esse SCM. FrOpriun
diocus idur de cen r aiodioccor x onvaeees nurem sentuum, dieic, Crallum illud: quo
miatro,
Vero provinguum, dicitur, quod Crastius est,

## Folio 200 — 867984570:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
200
OuTHLAI
ATaM, quaMCM alt SCIPIOS,  Cu IPIOrum orI NaD cauraS CC oncos na Fiy EauEur Quo
nacuram, cales habet crassum illua perceptiones.
Non autem eos mihi, qui Tunt à rarione simul
exercitari, (quales lune artiticum sentus,) it
contrarium dictorum inducat quis: Sed iplos
per se, absque rationis auxilio, consideret: RL
modo ingenuus lic, es minime concentiolus, illi
quod dicitur ut vero consentiet. Proprium
igicur est Senlus, id quod est vero propinguum,
e craltius Cumprum, non accuratum, invenire:
Accuratum aurem aliunde accipere. Dicit au
tem acceptionem aliunde, acceprionem ab alio.
nOn auteM IAVentIOneM peL IC. ACCUTatum
aurem ab alio accipit, nimirum a Ratione: qua
est accuratione, Sensibus praestantior. Contra
vero, Racionis proprium eAt, hoc Accuratum
per sciplam invenire; sed vero provinguum et
crassius capcum, torinsecus d Senlu accipere
Ouicquid enim quod habet dans, quod ab co
cui dat non accipit. Habet enim Ratio ACcu
ratum; Sensus autem, Craltius captum. Adco-
que qua sunt urrigue propria; alterum ab al.
rero mutuatur ad judicium Faciendum; atque
ab ambobus pertectum tu sensilium judicium.
Sentu praebente rationi crassiorem judicari cog.
nicionem, (quali ignis incitabulum es princi
Dium:) Rarione rero judicium perticiente
Tenluique, ad accurationem, magnam ucilitarem
exhibente; Et urrisque alterueris mutuo com
modantibus, id quod illis opus est ad judican-
dum; tum ad inchoandum judicium, tum illuc
tandem accuratissimum perticiendum.
ce Jummodo Materia quidem à Torma: e
Passiones à Causis motuum: Suntque Bo-
nata exiler; Paltiones e Det le intinicae de
indeterminatae. Verum Forma (seu Species
Maceriam Anie ee terminat: Caulaeque motuum
tiniune Pastiones. Nam quantum morens mo
vet tancundem movetur motum. Estque Sen
Pus Materiale quid e passirum: Racio autem
quid Formale, e Cauta, ut d quo Hc motus.
Merito igitur Sensibiles perceptiones d judicia,
olauaS nEu) 2a5 avrNV (5. NIn gap pot 3a5
2o Nors ovysoura ScioaS, oia cei Z TEXVITCOB
 7315, c XeV F ciencr DaC
ataS) na EaVaS, avd 2 ∞D9. 8 2078 d
Sioecos. Oxoretrcs C av  curvcopucor n pin P1
nevem  n, FC Neropdico eos aanda ovr 00yXco-
Pnod. Ichor 3r  d ajdoccos, ∞ = suvergu5 19t
oNoq Epes,  un ane BES, veloncir ∞) ane.
bes coad5xca 1C7) xdoxlio,  nae
amS Doxlo, n pin à D CaUTS EVpCOI nae àX _
 x ane beS dexery 20d Noys dyNover d5. 
axpiSctaS, WGEGHNE Y aV HOECOV. EuNaN dE S
Noys idtor, 2820 edi expibes na cavroi evei
oncir x de ouvergus i onogepeS, eEcoe 
D aicoECOS NapSaVEW ENaGOV d d EX) dd 85.
o un nae cnchrs es didcoor napbar Exdeo d
RegoS X axpibeS n de aicdyors, x’ onegcees 
ra enaries idha enereper dan  eras c d dare
Ps, reos rlus necor en de oupoir zyvera in
TENCia T aicdnEior necors Ty5 d aidoccS
aBEX SOyS, TW Neyco, Fls onogEpeEpar Sgvcoo
in oior aidoqua n dexlu  veroudis crdid sons
8dE N5y8 E NeLoW ZEN SVTOS, (C ss audyon
AOS anCLBCICV CONESNV CoDENCLCaI HDEXOVTOS 
aupoir 8 i qeciae nos rs neton, no) 2 crepies
dareps neoS TE X aph D nesECOS, nay Y e5
Ee O raorlos aneibesauan.
a endd id dejeras nai nexivera povcos, in
cido vnn rao eidei ra de na, zois ai
oIS FCV voEcOV n Est 18TCV a pdio
ajdnoccos oixcra, rà de noys Hapyno
XSGHOEV CtnOTCOS, Y nat 25 aicdnNNOS
NaNit a5, des codas C, neeqvecd 5
CXogMaIS 12CaMSa d XPCoTa.
enevass, ras onogspes cpor Napibarope
Evasu D)aDoeaS, dtt g +0 ZuV aidu–
orcer vonror xpeoazodas l’i enc
Evcor, D ras cxpibes  ouonoysdvas.
H vnn NaD Eauu andeoS T not ao1S O, nat
ra nadn de nad caura andea re no aesa
oupBebnHE F0 idis 701 cid O vat desi l et  na
neegrot du vnl not 2a arra Y nwnorcov, oes
Qet ra ud EP oo yd ov ro nvsr xwnod, 2
OBTOV HIVEITCI Y XSvOr PSt  y odo adn
ors inmer  vat nednuer ò de norO, idhrer
rE nat alV, cos oder i uimorS. FIMorCOS SV na
cum per se sint indeterminata, d Rationalibus ar aiodnrnat 2)aNy Va5 vaive 1od5, nab cavras
determinantur c Perrictumcut. Quod A ve-
rum AE; necesse est duo poni PTarmonia CPL
ceria, Auditum e Rationem: e non, (ut qui-
S0c) ad BeGBI des Corrat rais Noais naneg
vor). Et dE 2SEEV aAndES avarun duo dec
aprripse apporias croleis renat Negui vat 3X, ids
aot5
c Cum enim finiuntur  dererminanur 10
acrum altera (Materia l LalIones) Sen.
a jiu accommoda; altera (L Oa _ CaulX
Rationi: Ture sequitur, l’erceptiones Sen
cdsibites a Rationalibus finiendas s e
determinandas. Debere nimirum priores
uc illas (lentibiles) Estis rationalibus) sup.
peditare Conituu ayserentias, crassius
a sumplas (ab eis quae sensi unost pos.
cc sunt;) ab istis autem (Lacionalibus) eo
perducendas ut accurat d demum evadant
inaubitatae.
Materia quidem per se infinira e indetermi
a LTO dOTSHSSI RCDOHO ouveruS. Mal n aiodnotl. L. hu t
a Rhebono

## Folio 201 — 867984570:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
GOM MI E N Y A R CV S.
CoNCOVEE et O ATONENICO, ajno povov. Eidcoq
) ousonos, Noguas 3 ( N 15 30_S, noy end
ajdyoecor, orias at Ei F vsAEcoV, Pnoir, S
aicdurcor, reciar crat r1 Nyco D aid goccos CC +
D9 raorus 1 0060)75 coe95 ret5 D)9 Ni I 15 3a5
ei aorcor Ai id aicdnrm netods, CC, 105 3705
EPn, X∞   15, F NogNaIS dei ovray rejocor
nad cavras 8o adhesol 2820 de din unmmat
T _, Na )na, nosra I EaVTCV L pX 80r DV.
o PEygoaTo), X XCdS F NOytHIS deCOVT
neiscon TroNaSaro pdi id oi aidma nes
05, 2a5 oNog EpeCCV Napbaro das 24Do45
7 aidyccor, FC Noyco O) N6y O EveCOV X axp
CEs, coegoart NoinV, i, ras aicdunnas xept5, eit
a5 aue Bets n ouonoysivas Xecia d rC Ne
7co 8 nara rus aicdnon neneis sei l onoepe
SEPOV FBT γE, a M Éx et ge 7 di aicdyoecoS vonTC
Ai aiodnoccos) vonra vo est, qucocdem av, ei x
vONTOV NOEI X 135 NCyC) W ot  AEZE) totvuu von
201, Idhcos, onor avrlu rs Zorar dhevnroxs F ai
Dnrcor cos est prva r ascopala vorra nna du
a E 3oc un ocopata ENEgero YBV o  Et Z r01S
cor 2D9 7o15 dXaioS NoyO, Et 7 vonrc
NE3C) EsipcoS vonoV, d duva) Siscors quea
3 v8 i arrinm s 3rco) i ∞ aicdnov Esc) von-
Fov n dtar gc Oude id 7870 Y et concoS Ney0
ducor. AM 8T, duvai ar, aicdyod Quecoy a
Onor, nO) WoesoEn x ex D soius ou r aidnscdr
NaV LLD SuIMPOTTS cavre aon 2)∞ Devye du
aidnon F idicos vonror nego), 2d coess prorluo rui
8 18 quvor ipesnés. n de aidno 3)∞ Dev
Wor 25 7a d spxpernros enpegovra rlus a
Dyo, ronra us pard cvai aidnra de s Ke
Dao SV vonToV, 1B, sE OI COOZV FCI VEI NOISV avriar
L i x ehco D Y audurr  apxo soias C
2a adi D aidnoccos, X duvarov, 214 de 5
13 porcos meDuxad avrapBrdai ANCoS
dE _ ∞ ndn vonToV, na) id SsoN ED EaVTC Ka
d de x devreeor ZV onpcavo voV, Net ret NOsra
Cv. DDoyos aisdrra, est voyre on duvar
nar et TSEcOV O Ney O Srsnoas ov nOVOT
per ei narot nat vor coeconoessor ErEt dE nEOS
Elio 2STCoV upion Zeeta ZCoV ais. JyoEcoV Xeo No
Yco AIa FST ravra 7, di ais Dyoecos vonTa na
Netra.
tiert PerCePEIO. Omppe altera illa bonitica
quancum ad Phchonsos, Sensiola lunc Incelli-
EoS edsuct, ceds I5 drorvou B eo +So bulcam aliis videtur, qui Pcolemaeum in hris
c2r de on r idu nézor oopbee 
FOTENH h SEtaY WOD, h _E NEOS Ta au-
Ta CooNOTCOS EXod ud dE aidnon
e VAyS HEEVTOTE NOurySS   po
5y5 cos D Ia X FaVrHS at sa roV, pesE ravrn
CEON EV T eivat C d 1 7850 dE a-
redundare praecendune) sensum Tolum. Ve-
rum cum scirerie ille Muticus, quod sint dif-
ceptationes rationales, etiam ab (que sen sibus;
quales funt de rebus intellectualibus; aic, quan-
tum ad res sensibises, Rationi opus esse Senus.
ejusque quae ab ea tie repraelentationis, ad dis-
ceptationes de ipsis faciendas. Nam lenlialia
judicia _ (ue ille loquitur) disceptationes, d.
aletis racionalibus FnIUNEuE, cum ipCa LINC per
se indetinita. Ieque eo quod linc ex Tua ipla.
rum narura matertales et pastira. Lxpoluerat
aurem, quomodo tiniuntur illa judiciis rationa.
libus. Hlaec urique judicia senlicira repraelen-
tanc, Racioni, sensibilium difterentias crastiori
modo captas; Ratio aurem, cum inrenerir quod
aeCuracum elt, perdueir quod religuum elt, ipla.
que senlicira judicia, ad accurata e indubitaca.
Opus enim habet Ratio eo quod elt à Sensut
judicio, quamris crastius fic, Scd quod lic de
rebus sensu incellisibilibus. Ouod autem (UInE
Per Senlum intellisibilia quaedam, cognolcatur,
li discamus quocitariam dicitur Incellisibile.
Dieltur enim Incellisibile, proprie, id quod
Der plam essentiam dittere à Sentibilibus; quo-
induo incorporea Cola sune Incellisibilia; et
uc verbo dicam, qua nON LuNEC’OrPOTa. (Ad.
coque, qua elt de rebus hujusinodi oratio, re-
ceribus dicedatur, De rebus Incellisibilibus.)
Alio sentu dicicur Incellisibile, id de quo eHe
Dollic Mencis applicatio et perceptio: Sic autem
ee Sentibile exir Inrellisibile, ec quidem unum-
quodque. (Neque enim hoc elt, quod unica
Migmiticatione dicitur.) Sed et tieri porest, uE
quid ne lenlui sic sensibile, etiam( sic natura
lua quid sensibile; nempe, li prOPteE Parvica-
rem Tuam omnino senlum fusiat. Porro, id
Proprie dicitur Incellisibile, quod soli Mencis
coeduioni Tubest; sed sentum Fugit. Acque
C, quxe propter parricarem fusiune sentum,
lnccasibulia dieimus elle; non autem sensibi-
lia. ticto isicur Incellisibile, cum id Guoe
quomodocunque tacit menci perceptioneut, lell
est exrra senlibilium essenciam; eum lo, cujus
per lculum non poltit, sed per Potam Mentem,
cione, id Incellisibile ell, quod lid etL quantum
ad seiplum: Sed in secunda sieniticatione, et
sibilia. Quoniam de hispoltut Ratio cosnolcere;
quau (rationem) Veceleo coe. Ecat
Mencem dixerunt. Cum vero, ad hOC COruI
judiet, Racioni opus sic Sentium; Propterea
rocantur haec, per tentum incelligibilia.
Aeque boc ideo, quoniam ita à natura com-
 paratum est, ut Ratio quidem simblex
Esit,  mistionis expers; adeoque Et j
a perfecta  vene ordinata; atque ad ea-
a dem eodem semper modo se habens: Sen-
e sus autem materia semper conjunctus, qua
e est multimode mista,  fuxui obnovia
ec adeo ut propter hujus instabilitatem
e (maceriae) neque omnium (hominum)
sersao

## Folio 202 — 867984570:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
2
OR PHXR I
a sensas, neque corundem omni tempore
ec ad subjecta sinter se habentia, idem
ce servetur; sed indiceat quasi scipione
ec quodam) ea qua à Ratione est esst
c matione.
CvEcot, (ATE TlWO ZCOV aWZCOV aet, 4G05
d opotS LONCIVa mecia l a
rl ao dcodas, na darce rVos Bax
eta  ex 2 1070 dg costo
l5.
Rarionem enim urpore immacerialem existen.
tem, etiam simplicem esse dixerune Veteres; d
propterea per le non impeditam in operationi
bus Cuis. Ouamobrem _ Veritaris particeps
est Ratio, ex Accurati indagariva. Nam _ VC
ricas elb quid simplex e purum: Faltum vero
CONETA. POrrO; Veritas el quid tirmum, e
limilare, ee unitorme: Faltum vero, distimilare
quid, intirmum, ee mulcitorme. Racio aucem
est quid tirmum, ee limilare, et uniforme: Sen
lus vero contra. Adeoque Racio eMt Verirati
cornata: Sentus vero Fal particeps. Plt er-
80 Mareria complicata, adcoque isnorantix cau
ta, iplaque instabilis, e semper in motu; ad-
eoque verilimiliter, id quod accuratum clt, per
se non apta percipere: Racio aurem, immate
rialis cum sC, est in Ce perfecta; hoc est, ex
Je sutticiens proprium libi tinem exquirere.
quipre a le mota. Sentus aurem, Materix lem-
per conjunctus, mulcimode miltae et Aurui ob
noxie. Quapropier nec ad eadem subjecta li-
militer tertur, nec elt idem omnium, seniS.
Alius enim alirer ad idem fertur; hic quidem
contulius, ille icidem obculius, neque corundem
temper in eildem similicer. Alio enim cem
Dore, idem aliter de eodem judicat, secun-
dum sentum. Cum vero, hujus instabilitacem
ait: Cubaudienda cst materia. Trem, Neque
idem omnium; Tubauditur Sentis. Tremque,
Neque corundem semper; lbaudicur itidem
Seulus. Ouod isicur aic, hoc elt; Ouod non
idem omnium serretur TenuS, Propter materia
inltabilitarem; sed indisee a Racione auxilio.
licue, qui per le Rare non vollune, lcipione
Racio enim, ad eadem similirer se habet. Ouoc
aurem inducitur exemplum, cale elt.
et Quemadmodum reitur, qui solummodo Tn.
acruitus ope describitur Circulus, satis accu
ac rate se habere, saepe censeatur: donec cix
a cutus secundum Rationem factus, intui-
a cum ad aenitionem perducat illius qui re-
a vera sit accuratus: Similiter si Auditu
ec solo capiatur determinara sonicuum diffe-
cerentia; illa quidem procinus videbitur,
ae nonnunquam, neque à justo deficere, neque
ae ipsum superare: ubi vero huic comparata
a fueret alia debita ratione sumpta: redar-
ae guetur illa prior, non taro, ut secus se ha
abens: ipso Ruchiu jam aenoscente, colla-
cc tione facta accuratiorem hane este, 
a quas denuinam, cum illa spuria compara
cc Tam. Duandoquidem etiam (universim
et factius est de aliquo judicium ferre, quant
e ipsum efficere: puta de certamine, quam
econcertare; de salcatione, quam salcare.
ce de tibiarum statu, quam ipsas instare; de
Ainer qd + négor ovrae,  oi Naiet a CM SV
eDaoxo ciras C areumd nab cavror, 2oe5
ra5 Creegotas 219 7870. 110 n D à Andétas o Ne-
Jo5 perox 3, CC 8 ave 1 685 cipermos AENV
id n axi)da C na dapor ∞ dE Lcvd O rivar
riev 110SdE 287015, i pdv à N1) DéSaIV, Nar
opotor, CC provocides ∞ de LcvdO aroquoior, i
abEbaor, nat noNV DaVaso O de noyO BE-
Caior re, j ouoer, nas porocidés i de aidnors
ra crarria O ido aea in aandcia ovy uis in
de s Lds5 perox  en qd i u vayope
TONONOS, in 8 arvoias lu orra aur  aSS
nai aei Depoudin cinorcos or idane bes eneir nab
caorlo 3X oia 7 O de Ny O àuO cor, au
T0TENHS Esi 28ro dE EN, aurdexns cavrus cves
OXCV X oIXEIOV TEN G avronivnros za’e. H de a
yorS, E VAnS MEEYTOTE MONVIYSS r CC pdnS
AIO NEOS a avr Loneua Sy ousicos DÉpe
ruj Sr n merrcor aidyors ANcos qd à M 6 ∞ Et
x avro xiverrs o u onogceesceer, o dE n ZSTZ
auBRVTEPOV ZTE Y aurir act ev 7015 a 2o5 ouoicis
o gd avros SMCTE_NCiS WEI TaOTS neivI, naE
adno. F0dEFaÜTHS aSaTOV, anSEOVem D VXnS
Kat ∞, pnre Tlo marrcor, ansceor audnon. Kat
N, persE F aorcor aci, ansor aidnon Et
EV, ire ZCV HaVECoN oidnors S meciry n avrn.
2)4 5o D VAnS asroV M a dciry ∞ W 9 24
nors Bondéras nadinre oi suras nab cavcor uun
duvadvon, BaNTS O gd Noy (O nEOS Td aUTO
corarcoS Exc Kat X enarouvor de 2 ad cy-
pecu ocivisnor ∞ ouotov.
TXN O, anebS Exe Ed oZC MoMX EMIS
EcOS ar o ru Nerco nomdets cis enirco-
om aurluo perazaerot 2od re orn anes
685 oirco nar urvu in anon anodu
Us oecordin 3 Doea Vocor, dohet
edo codos eVIOTE pur erdeir s ucreis
Ur CxdeSaMC E Dapuions dE 
xara r oixeier régor exapcharodons.
aENEYX DoEr nodR CNIS 3X 8TC05 EXX-
ou FyS anonS SircooSons n 
déort rlu ane beg, ios ar ci zun-
oiar rva na eneculc vedor Enddn C
EradonS x nevaei n, rod nomocy so au
ec  Ep 8V o r H d Et deEEX SEIS d-
20, pcsor Oior ut, 50d Nanai
daj nai oexnon, la oexioaadas nat
aonnon, rod tui nat eor, rod
E CaI G baC.
aa
Morn

## Folio 203 — 867984570:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
C. O NI IB L, LV L AL AL L V S.
eem in o ocar non , o nalaa
Do O aro 246HTS OS X dONEV En orVct
ciras DE DEpES di STC VErevexdeis donci d
Eira anes ByS rn aidyod AM orar o  noy
DEISVEXDEIS, 78I5I o TC axoIBEI X) aGHEN DSTOTE
ncodets, co aredi a isa d n adgors r8
WWeGF EPX aurcoV i aMoreIS eotery de r d
S NoYS eopederra, ios F OrEt FBTV orra Y no-
XNOV Exerver de 3. 15 ToIVU en Fur NaTa Elu
cexom exd Xrc n ert 7 VoDcoV Y NaXa Elu
aroleé A1a DEpSO  q cniNcor oi VcDoI Ba
peru ae eEvrri TaS deouppssia F Bapori
TCoV NOt Z éEVTHECOV, aXEcoS Nat onoqcecS na
caurle neran anoi 28r0 de 8 gyvconet, à M
oiercy eiraes x axpibEs Ola de i nara cor Le
885 or pepereio XaFa Y Nogor à Dop1d, EN CY XE
ed ∞ doxEr Ciras axpICES, cOS naTa  adn
o pEander de nadyors, pos x a poee
220d S NoyS cos ex oneior aidnror O adi s
eveioncor x cedor, nat àDoet cor x apibes, lu
dnogos x de neiver x cvecde 00S NoYS,
aicdgorS. HaTaZS DE C TaVZS 1o KeVaI, 2E
NoLOC), pa GIOV, X NCIVaL HEENCIOIV, ZE HNa
ou paor nat x nervarôexno, 28 opXad ed
MLACEGEPOV OVTCOS SV Xat ~ EveCir ~ nuOpero
Nai o Doeto) 205 5CV V cPcoV ∞) ∞ P035 0DpBIE
relaG, 78 Nervat dvonONCSEpOV TOret Toiru o No
g05 neivet dEn aidnois n TOIaVH, ZOSVVETCOV
EiSoc M av S, un o Kat EveiONcOy Hat XpIrCOV
o negos i, id ipuso puevor; Oux avol puer tot d ai
dyoccos Opzaeva gd r8 NoyS i a1d 15 S5 3Y
arol 7ptOV D SN av X elo O TEKTCOV, 8 pEV 2o
24 7850 F8 7 plev (6) ∞  ps C civ Cvépmua .M a
2S rero 6 214 28 rpior 6 Vrco pernore avcs
aicdiorcos con au pin necdein ro neuosperor ou
per 50t  aid oEcos ov cin X xoirew, aM a 28 No-
28 2)4 8 cidocch.
1a
tur concentus, non tamen dentus ops cut su
dicare, Led trationis per lentum.
Solo incuitu cireumtertur Cireulus; qui de-
XP05 EV ~ ZuCopIOC Y  ∞DOpOV O, ConCS.
in ∞ un 3a DEpOV XeoS avras, S 
noni au Napraeravos d aan detasi Oud
ab pos  decoeoc T45 rcdv D)aDepoV
TCV 2 E8OX45, 205 78V Cv pet 60t pE
eEoW cer Eist Nap CaVOuEVaS. Em de tv
Kar ExaHora poeta eoboncov, n etle a
ouvazoiro Rat ndn Xa a DCop(O, aVS
eKas roiruo in rolairm rcor aioduoecor erdett
xaet pesra ov Ent F psA AEMOpEpe EEcot
2o jae di. un eis id aineibes étrurs udvor
aidyoecor, nai n rolavrn aurcor erdeta eos pe
Scripeus ab(que Cireino, quantum quidem 2d
oculi judicium videtur Circumterenria; es
quia Sic CireUmFeFEUT, apparet Sensui aCCU
raEIS. Onando aurem circulas Ratione deseri
Deus (hoc est accurato circino contectus) juxta
ponitur; recedir senlus ab corum priori d
alieno, atque accedit ad hunc julta ratione re-
verrum, ue qui revera sic ipse Circulus; non
aurem ille. Jam vero, uc se res habet in eis quae
ad Visum pertinenc; sic ec in Ponicibus, qui
Audicum spectant. Ditterunt quidem inter sc
Fonicus Graritate et Acumine: ipsaS autem GTra-
ricatis e Acuminis Cymmetrias, pinguius de
craltius per se judicat Auditus; hoc aULEM
non dignoscit ipse, sed putat accuracum esse:
Ouando aurem ea quae elt in Ponicibus symme-
ria secundum rationem decerminatur, redar-
suicur id quod vilum elt accurarum quancum
ad Sentum; _ cranstereur Sen(us ad id quod
elt Racione determinatum, ut ad proxrium Ten-
sibile. Oux isitur rectum lnvenit ee accura-
tum Decerminai, Racio est: Ouod autem ju-
dieat id quod a Ratione est inveneum, est
Sentus. Omnino autem, de eodem alique ju
dicare, Facilius elt quam iplum tacere. VE, de
cercamine judicare, facilius gnam concertare:
_ de laltarione judicare, promprius quame (al
rC: Sic itaque, concentum harmonicum inre-
nire, ee ditterentes Ponituum Cymmeerias de
terminare, disticilius elt quam judicare. F.Ai-
Cit urique Racio; Sentulque ut talis judicat
iplum Simmeerum. Tultec force quis, Annon
Racio elt qua cum invenit, cum judicat, con-
cencum harmonicum d Sed, inquam, non abl.
que Sentu: quippe sentus ett rationis Instru-
mentum. Se isicur absque Serra non Pcindir
taber, non tamen Serrae opus est scindere; sed
Fabri per lerram: lic non lune lentu judica-
Fic autem Sensuum desectus, in dienoscc
do simpliciter, numquid ab alio differat
et an non differat quantum ad ipsos, ut put
rimum a vero non aberrat; sed nequi
ipsorum, quae inter se differunt, excesse.
e considerande in majoribus quibus con
ce stant partibus sumpios. Si vero mino-
a rum pariicularum collationious abtrescat
exceCS major, jam ipsis  
aependetur; L’oque masis l raler, que
IIIud ucique, Ouod Sentuis non perveniat ad
accurare led craliori modo) quod ditterane
ea qua ab iplis TuHC SCaHdA; nON PIOE
u minores sunt illae parricula
iplum accuratum: eorumque haec deficientia;
ad dionoscendum simplieiter (hoc est, non
X qucdpios d. Co n Co5, T87251 pin aupiOCoS, a M oN
_E8C5, 20 2) a DopOV Y HBOS aVTCOV Nesopercor
Con et rravo 2quaeros sde narapcop  avrais sus aberrat; neque ab iplis deprehencicue
a LCDOHO norc, PrO dor
haec
ErC

## Folio 204 — 867984570:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
2041
HXC TUa In HIS detICIENEA; led neque majores
disterentium exceltus iplos fusiunt, led ab iplis
deprehenduneur, Propter magnicudinIs dIVexII.
carem. Onde corum, in his, deticientra, non
est iptis obserrabilis. Sed in illis quae parum
differunt, major elt eorum aberratio, eo quod
huc non perringant; acque sant propra pou
deticientia in hisce deprehenditur: d Mags
quidem in multo minutoribuS. Stacm Ilem sIL
Theacris hominum retertistimis, omnigena d
imperita curba repletis; vicere ent cuutelat
ces, E cibicen non consonum inflaverit; nec
Os comprimat cum murmur aut inconditum quic
cecinerit. Pc quando quis in Phychmis, per-
custionem, aut motum, aut vocem, temporibus
incongruis tecerit. Verum minutas dirertitates
in hilce, sentus non discernir. Ita quidem.
simpliciter et cratto modo, Denes sensum om-
nem est distinguere, in erratis ee correctioni
bus; sed ipsum accuratum in his, aut in mi
nucistimis aberrationem, non ica tacile est sen
sibus determinare. Caulam rero unde hoc con
cingac, exponendo persii Mulcus.
abta  OiCIOV CVDEES Esi de 2 onigor Da
AEMEEGEPCV AVZIMO N, CV τOIS 2ONVarD pconOTa
2015 SECFCO15, e 90pb CNOt  aVTOdanOS d aplSbb
3X105 PsW idcir dopuBSraS, erar auxyrs aco
DaaVEN ENVEVON un MEOaS x sua DouNsor, in
exprdés n avnnon Katdrar s eo pouois nes
on, n niryor, i Dcorleo, et aovpIETEOIS noinor
 2e0r015, 05 pdi 2ot ptMC45 Ed g.M a3a5
Csu au n FETCV DCNCIEr adnois Ovru 
adi ocoNCoS H) XaXV, Xaons luo Bgucorat ai
Dyocco5, Er  F NapaS i EF na ropDioror 20
S aneibeS EH TBTCOV Ny HAT pEIXPOV H X apyX-
payiduor. Ever leo pâchor F aidocor à Doe 
Arrionoycor de X ovuBaIver O pBSmOS Ex aYM.
ae piror dé or x  Dy Ti axidear, na
daa BeaXira or BV pdV S ON
Cgans proudvas copabonaS, edEnco
 lin Prouvarcoylio d Beaxe, ai
drrii duvar roieir ev de rys ZoNC
CC vaxS, arionozr ndn CC rarranao ei
ec xe a vonroV.
P OR PHIY R I
i oineia erdera Bi FSTcV jyve) ide plio at
MEgnat L EpoXat 2 Z)∞ DCBeVECOV maectoI au
5 xara Dcopot de a Zver S,   Ha enA
NaY(dVOVZ8 pEZC85 030 et 18701S aVEMSC
povrcor, coeicor av qbotro avrajs n 2quaenan 
pen Eurea uto  non n oixera aurcor Evdetc
et T871S Xa PCo O) C Kor St TCoV p O
ci factis collationibus, notabilem jam es
si omnibus observandam taeit concerratio
ee nem.
e Causa est; quoniam id quo à vero aberra-
 sunt est, cum, setat sapao Aedus
c mum sit: collationibus pauces jactis
e pondum breviculi hujus concervationem
efficere potest sensibilem: at in pluries
ETAM REVETA FFFALUIM, NON FANEUM In MaBHZ
collectione, sed eriam in quacunque consiltit:
nam Verum, praecitionis racionem habens, omné
id quod cale non est, ostendic Faltum elle. Sen.
Tus aurem minuram illam diverlitarem non po-
eis est percipere; (eo quod minurum omne, len-
Tum laceac:) magnam aurem poris elt. Cum
isicur, non in magna cancum diversitare (IC er-
FOr, led ctiam in exisua, (nec pocis lu sen
sus minuta percipere,) Sentus in his deci
DITUT.
c Trem bifariam secare, aut duplicare, in
 promptu item est, (sed non pariter in
sC prOmpeu;) duabus solummodo factis col-
clationibus. At vero si itentem sumere
ec oporteat, aut triplar ponere, difficilius est
quippe cum iria jam existant membra
it coneruentia. aeque eudem ratione, id
a praestitu semper difficilus est, prout qua
ac considerantur sunt ex pluribus commensu
a ratis partibus composita. Dunmodo hoc se
Oiscosg  ed acodO & peovor ao pa rus
uezaenleo  dayagnv, a o  W 9 ElW 20XSoUV
ocviscC) AXBCTHTOS g NogOV EHEG OV + Andes.
NaV ∞ pon 201820V es PaNudver diropaivet H dE
aidusis, ri pdi pernear a gar nata
Cdrer eX oiae se RIa x xon aurlis x prxpor au
2aenardarer. Tlo dE pezanu oia 72 F qvoudinS
Sr 8 poror raeq F pzaN agMagiv D a pap
rias, aMa C Haeq Y ue ar 8X oia X 300 Y pus-
nearxa a apbarer n aidnor aa) CD FBTOIS.
c Fudctas YBr dodcions, ena ora  avrns
i uciora naSE, In ord TCOXCIOa
2oV Oux on eroV er CoNCr X 701SZV
am onnain Wabonn pta. Kai dixai
de  Hotconaota EOxCICOV E
nor un opoicos duo percor ryrodcor
Tcv cogCona Ld TeproV dE n NabCiV
in retconaoir DEita LANENCoTEPOV EpicV
Byon ouVIGCMErOV  aba ZCOV ED apO
gcor nai XaTd o aet to
CPoV, ent Lcd et WACOO RaTA (IEEPHOEOE
douor, n id EMaconasto naes pen 38
uocor adCxCIPOTipCOV os orar io pier
ordoor
decopovuercor orat uio na avro 50
Mryrsiduor napourade oior  
a Dala isitur recta linea; minorem quidem
cc illa aut majorem sumere, maxime M
e promptu est, vel ipso intuitu: neque hoc
ae gantummodo, quod latiendinem boc admit-
a rat, sed  quod unica facta sit collario
a cundum ipsum quae situm jumamus; ut ad
partem septimam, aut etiam septuxlum
e non per quaedam promptiora; pula, ac

## Folio 205 — 867984570:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
GOM ME NT AR IV S.
ec dydoer, ro coesreper X ijputod.  1 8t2
∞ iptoV, 2G E7t F8T8 ∞ ijutov ∞ ) ex a
CNaOOV, 7W0 WCpoL Sconaoror
C FBTB X drconaorv,  En 28T8 ∞ di
ce partem octavam, primum tumendo dima
c dium Bujusque dimidium, atque hujus
 demum dimidium; eo au etapiait, p
cmo sumendo duplum, hasasque duplum,
es hujus demum duplum: quare sunt
ce non sumetur unius pars octava, vel dctit
ee dupia
L NeorOr OUX Es yd esa x oydoor +
Evos, n x ou a oaoror cinquidvor aa
Tonetercor aviscor re ipion CC sit dhconaoret.
2d  9 + doderte de por i uer 305, n 15 8r
n avZc, n peSV AM, or r ououcor c aBaN
ReW, ENego dodeins YBV ev Deias, ouvouoc pet
Scra, i Exaasova, i ouctar I a WoNaOI 
Baner NEYSOI Z0 roiru rn dodeton eudeia uet
Leva n Exarova co DaBaNCIN, WCOXCVEATr On
om civai ∞ de NEOXCpOV, 8X on x qclora n
Enartova  DaNeiv, ar et conard, Da x acti
eGV, Neipd vOV, E paBES  NCS qd n pora
Enartora nabe erai a o CC pua
Eo da bonn, H NEOS 5o 20XoV zigveodas Wesba BNH
raj BaNW  X n dixo reUE n din naoa
duo, idi E3t inoay co96oNes Kai yd o dix:
2a ipcev, 10cdoa) 2a pENn i a D4baMCN à MyNOIS
BSNCraj i o duxnaordoas, dis r aurs nabeir
ioer AIS SV perecor, o dXo caspcor, CCo dna
ord cor, duo eE avarnS norra 5 96ON as
20 dn 201850 oXCBV   pen  oudicos 2d
à  NC pEt Cor n Ex aTto EDa 20 idi ot
EpeiS Cd DaBONOS noIa rot craipEra eis Tesa
n TeNaore crt non duoxonor ai id epa
pogai erraoda ndn  Ret8S. Kai naxa Negor; dei
Ea Cv NEsOO HCgBONaIS dVOEDIKtq O
plio a et ge 287o AN drar aurâ Us nob caUTa
NapCcr F~ ZnF8 VO: oier à Euor on (G.X Navraoa
X nXVaTeV, n X oydoOr NabEr On LGnZCD E
ad 2)a nNCV WVEOXCIPOTEPCOV, CON ÉCC XANENOV
Didaonet), oncos XI9. Z WEOXCIPOTEPCOV CON E
ZaNenV depe zae r8 on TanuX5 O Denew nabEtr
x oydoer 20 pdi Sr auroder eis ourcd iou pues
oap ng) 3TCO NaCSIV +o yZVaIOV, Con EopapES
24 20 CKTCO ZWvEc Za5 Ha C46ONa5 20 de dii
Peer dixa, oer rereanX notoar l8: nai mxer er
Z TCgXEcV Es duo drnxvara entra ev Tc
drmxvatcor cereir dixas nat erco naber x’oy-
door cvprapes Depe de on (A.X Masido coegnEi
so ryxvaroV T3 id SV auroDEV, NW Con co–
papes dis, Na ri cipnuilo ajnar 20 d
dinastaoc reorepor C roinoc dnnZvaior E e
3 580 dex Nasrasas C rereannxu derorenérai ri
NN F8FO, naI roinocut 2d  C CNDEr SBpapESE
Por TpeiS zue ai naeabona, i con oures Oi-
EC Zap noIEVTI, ConEH  X oydoor cvos E
rdous et rc presopco in 1o en ta. Nasior et ru
Dacum numerum seu magnicudinem, vel X
gutale, vel augere, vel minuere. Sed (quoniani
maxime in pronpe ee cel. u propeu all.
tem; non modo quod majorem aUE MINOTEM
conterre (cum lacicudinem hoc adinittat, pro.
erer indecerminationem,) sic tactu Facile; (quip.
duaS FaCCrC COIMPALALIOMICS. LVAI GUE VIaLCaLA
diridie, vust HCMMBra aequare, d incer le COIM
nomaxnasiaspuo adx, ci edi od urespis HoC C uc e u HaBMI
cudinis pars octara, dividendo; auc, octuptum, mulciplicando: Sed, dividendo, plurium in-
e plum: sed plurium inaqualium dimidia
ta recta; huic coaptare Masoteu acoetum
aut timilem pluries ponere, Comparare (seu
Conferre) dicunt. Jam vero datae rectae majo-
rem aue morem conterre (seu comparare
FIOIHOSCHCOLU CR CICUIE comparationeM) da
De limpliciter majorem norenre lumere, pro-
posicum est:) Sed etiam quonum unica Cl col.
Lacio; acque ad quodcunque tieri, prODOMLL
LIC. Item, Bisartan sccare, aue duplicare, elt,
Datale. ae qut duplum tacit, bis eidem aequale
TAMIE. Ouippe cum bis metiatur qui bitariaM
sccac, auc duplum facie, necclario duas tacit
collationes. Fltque hoc in prompeu; led non
pariter, ac simplo adaptare majus mmulre. Ve
rum tres collaciones tacere, (live dividendo in
erra, Cire criplicando,) nunc elt ditticile; nam
prcceo jam lunc congruencix. Atque eadem ra-
tione, quae pluribus adhuc tiune collationibus,
Tune mazis expedieu difticilia. Verum hoc non
Semper: Sed quando quis ea lumar secundum
ipla quaelica. Orpura, liquis velie cubicalent on
Situdinem octuplare, aut, tonss Olortum
cubicorum, octancem lumere: Ouippe si velit
Per expeaitiores modos hoc lacele, non erit dit.
ticile: Docerque, quomodo id, expedirius ld-
ctum, non erit disticile. Puta, si velit quis octo-
cubicalis Loneitmainis lumere parcem octaram:
Ilanc procinus in octo parres aequales dividere,
acque ita lumere parcem cubitalem, non erit
hoc expedicum; proprer octo sic faciendas cor
lationes. Sed bitariam diridere, adeoque tacere
lonsituainem quadri cubitalem; icerumque qua-
ClL. Cubicalium alceram in duas BFCcotcares, Polt.
eaque bi cubitalium alceram bilattan secare; a1.
que ua lumero partem octavam; res tactu Fa-
eilis elb. Fsto cum, ut propolicum Tc cubita-
lem longicudinem octuplare: hoc itidem pro-
cinus facere, haud tacile est; ob eandem cau-
Jam Sed cubitalem primo duplare uc tat Bi.
cubitalis; acque hane icidem duplare ne Fie
quadri cubicalis; acque hanc icidem, ut AaE
quod erat proxolirum; res est expediem tacilior:
Ouippe hic lune eres collationes, non octo.
eLTO i rePOO (lemu POILULAHEC) sun 3
aquaLIUE

## Folio 206 — 867984570:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
206
aequalium dimidia, (pura octonorum, quater-
norum, e binorum;) quo octonorum habea-
CUF pars Octara, (nempe Vnum.) L.C, mulcipli
cando, plurium inaequalium clpla, pella
Onius, Duorum, e Onaternorum,) quo habea-
cur Onius Octuplum, nempe Octo.
e Cum ereo, similiter se res habeat etiam cirea
Sonitus e Auaitum: Duemadmodum In
e spectiones ad ea quae diximus, indiseant
e Crirerio aliquo Rationali, axtorum In
e strumentorum ope: (puta Resulae, verbe
loratia ad rectum; e Circimi ad circu
a tum  aequales partium dimensiones:
e similiter e Auditiones (quae maxime
ic post Inspectiones, sunt ministrae illius
Animae partis quae Speculativa est  Ra
cc tionis particeps,) indisent (ad ea quae
ce ipsae haud satis valent judicare) Adjuto
aerio aliquo, à Ratione petendo: cui non
ce sunt ipsae refracatura, sed assensurae pe
ce nitus, rem ita este.
Vc isicur, in magnicudinibus, non tacile est
Inspectur, per Ce, deprehendere symmetrias; ita
nec, in lonicibus, tacillimum Auditui per sc
percipere concentum Elarmonicum. Ouemad-
modum isiur Inspectui Ratio exeogitarit pro-
prium auxilium, adhibendo Instrumenta, (ut
ad Recti excentionem, Regulam achitens; e
ad Circuli circumduetum, et partium dimensio.
nes, Circinum:) Ad eundem modum Auribus
opus est aliquo quali Instrumento, à Ratione
adhibito, et Adjutorio, ad ca quae ip(x non
valent per sciplas accurate judicare. Cui Adju
corio non Cune retrasatura, scd altentura rem
AeoS p abto id E0)d, D SSpnS DEpE
etAEIV NEOS DE F KVKNOV, naI 205 7
EpreCoV d (. PET enod5, & na exirs Te au-
rdv 7(010 h, 3 atOd13, dtaNOrOIS 8-
aiSaNa p F orEcor, S dEcopHNNS
, NogoV ÉXoVZOS pEp85 ~ LoXS de vos
15 Joro 28 NCY8, reo5 à un mpinaorne ver
C an + 6CS, EPod3, rEOS iju Con ara
ropHOSOIV, àN ouodogi so, 3TCoS Ex v.
25 8V, Cy 7015 puegedeon, con copaees ru oeg
od nab eavrlis Deaoat ra5 oopper elasi s rc
nar 7015 LoDois S pasor n ouon di avins naa
NabCr 2o jouosdvor. Kaurce Sv rn 0pôo+ d
Rogos éhevee Bon)ar cinciar, esdcis ópgara oier
reos pdi sud r8 cvdeO droraor d85 5ad pl
rpos de 2d 28 nonns cEingeS, ny TaS FCV prpcY
Na Ta puEF enod5, Y NaCKVOI XOV aVTV FPONOV, 
F axgats det rvos oior oezoers co 9 28 1078, ni
ED0d8, po5 a in Ponaor nal cavras ane
Cc5 neiven reos u ÉDodor con aruaproen-
ita se habere. Nam hi duo Sensus, Racionis osoW ouonogo3ot de, 3r05 Exdv. Lu0 rap ai
pocistimum miniltri a nacura dantur, ad Specu-
laciones ejus, Vitus et AudITS. GUAPEOPTEF
Racioni maxima cura est, ue his miniltri luis
sine lapsui minime obnoxii: Oc quae Vitui de
derit organa provria, quibus qui ipsi accidie
defectus corrisarur: Audituique exeositarerit
quoddam Adjurorium, cujus ope nixus, redda-
cur, ad lonituum judicium, laplui minime ob-
ay paNca aicdrods rCOMPETNaI 78 NY8, He05
ras decoesas avrs, didor) cd D Dvorco5, dea
SIS I anon AIO n noMn PpOVIS ZOVE F NyC
oncos e. X)anlcorot aurdv eier ai r’ cpendes. Opa-
0d edo d’erri opzara oixeta, di cen 20 wedoor au
En EMVeS Envrop DZrui Anon de escvee ve epo-
dov, di i5 egisou, e X)erdioros gveras r eos T
noxius. Duodnam ixiur sit hoc Adjurorium, vecsw rer vopcr X15 3 eod , C ts na
et quomodo rocetur, subjungit.
Nerras, Enart.
A P.
2
PO R P E YR TF
ANeorcor urto ot 1a poto, 8toB l CtC, i rOS a=
pcor,, na) duo, ira F cXTCo XnOn 1067000 sd er
En dE 3 HOMCNNaSLAD US X Reorcer artocot
dimNe oiev ro _ B d, ivos en ta navl
evos vinras, Ta oxres.
.Lcot qpuoicor SV n, o et CoV oD25,  rad
anoleo, ovpbebt nascG 
oir, du m coeos exeiva neneis
N0zmoS, 3)9 Fer oincicor dezcercor oior.
ac FDC ieitur oreanum (seu instrumentum)
bujus Adjutorii, vocatur Can Luimo-
enieus; a communi apption sumpie
ee nomine,  quod Cutions instar) ad
Sensus defierunt.
Reanum (inguic) Hasutori quod excB
at ipsam veritatem ea dirieat, in quibus
cur Canon Plarmonicus; Sic dictus a communi
TarIt Racio, dedirgue seMtibus, ad regulan
da ea qua ip(Is detieinne ad veritatem, voca
L16 tat endar LCPCHO Y nactatio
8.
1C 70 pdio SV opzaevor  sold 5 008, d
NEITCI Navcor appormS do  XoInS
namoeias, (C τ8 KavovIC cV ra F ai
Dyoco evdEovra,  05 su aAnsta
peand .
O ôpaevor ~ 50d3, 1o, t bs Ecop
En dedcone F adoco poS T0 nar
vi CeV 2d. evdEOra avr5 X805 T ) a, Xa
rer nadeiras aeporios. dro d renns namgopias
E RepOnO
ueie

## Folio 207 — 867984570:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
Ci O A C. N L A L CDd.
0
2B CVCIOKOTOS OpZCVB, FOEAINOV Z a1d HOEOIV c
tu axeIBCAV d NANEITOI KaVCOV, STCO HEKNy-
idi O. Haev (a 3 Za X po5 28ro Brridca op
rava F aiedOEOI naNerrai Ou ra du narcor
2dE xavorix:i aicod EDOd (~, HEKN), n XaTa
rus apuoviulee decopiar, dord 23 B ~ Xs duegS Xa-
NSedVS KaVO, erha caivor) ai pdat AM
ei Tudaropctoi, oiseo n pecnisa Eud EDodor eipor
naveraleo edi exansr, nu vui seporrlu xero
ed decoptar, ouvcoripcos Kavora de, 20 d op de
THTOS TCEV OOPLIETCICV VErCCV, opt C OVrai rVES aV
FCVETCI Karcov Es, pereer oe dorHTOS, Tar ev 2o15
OBolos nepeos percor chos Popeer, eet deco pEv) ev no-
3015 de Ducv Fea Dat 3 501 Et T8T8 H, HTo-
neprais i Koplvata, er rn rudaroenn d pS
n5 501XCO, ravra H SV vavorinn nea qua
Ta; Kara rvas, pa mor es nadens nara cor
rodaroemss. lu gap vuo aeporinlio nérordi
Excivos narovulu orcpa Cor A  O) navoriulu
avru xeyour; OuX, 1os évior ropuil 801, dir r8
naver opzars naecoroua deivaer aN dro 
EvdornToS c05. Na raurns D neaquat 20
oe Dov rS NOYSEVOrOS, CC Ta F8 ieEr g
iua Ta. Kavorixleo ge rot vaNsor y  Sit
oveiricor n aoncor  TCV acor aruaar
Kat 501 FBTCor pon XarorXCor ovrcV, aM enet au
appeltaciae Oihaulu laeutcallo la ucu ACl
mus, illi Canonicam nominabant. Onde catI
Cationicam dicimus. Non Cut Gucat eas
ManE) ab intrumento, Canoite MClO, CeNO-
minatam; led a Lcctcte. MpDC quod, Per
Hace tractationem, invenerit Rano Rccuudi
hem, aplaque Concencus Parapesmata (statottu.)
um e, Canonicam vocant, etiam cai cla-
clationem quae est in Filtulis, Fibiis, aliilgue.
Ouamvis enim ea instrumenta, prOPriC, CanO
2015 oNgot CC ra decopquua a EPapus (XOI varorixo nica non Linc; cum tamen de his nonnulli ap-
 TaITA WEGORZOPEVXOI. Ma MOV SV x ’ópravoV deto
E HAVCVIKIS TEaYuarSiaS Karr corouadn Ravo-
vines de est adonS, o aeuormos, o  et 8 ie.
pooiis nonsi O CoV. NoY8S. AIaDEpSor de ps
orces y oi navermei MSomei p qd négorra, o
doro 7 aidnoEcor opuco DVOI a porIOI KavOVIKOI
des si rudaremoi ci appornoi Pior) ex etrepot
Te isci usonoi Ois Eraz KaZ EpcoOI N CC
derexe corr H Nora Y ravores decoeta, en trcor
VVyXCI); Ex r naea rois usomois onco
Xa) CK Y NC∞ 2015 pa nuONOIS NapSaroucor
Est de ra nae q Fol5 somOIs oda, 0
ac  aidyoccor rapberson oi ravornoi Oior
20 civait Uvo ouuDcovo i M Dcova 3)∞sua (
xaei, ho eaet ouo deror 20 Z_ HaS Cv, EM SE FE
29. reaSaBCOV (C 78 3)a TEVT Nat, Z0 eiva) FovOV
rlu de ocxlo 28 He Mevrs naea 20 X
rOcpc i ra opotai To, dE Haea roi5 pa d
uanmois neplaropdva, dou idicos oi navorinst 
XWnDEVrES ObV, 20 etat CD a e coV XogOIS a
DaSqaa nai, 20 civat eZ ap bucor a
= Do2 ov 2 Ta Co g. coN Hot 105  B. SEb 15 8V
Bu2S C ro gecouCreiaV.
carerint cheoremata, appellantur e lxec Cd-
licis lupponuntur; et eis quae a MatheallCIS de-
lbs dcelt ad accurationem; quod Canor dici-
tur. (Omnia enim qua ad hoc tensibus ACHI2
Tune Instrumenta, lic vocantur.) NoH enIm
Canon, auc Canonicum lentus Auscoe Gutou
harmonicam cheoriam spectat,) e recatur, ab
eo qui in Cichara rocatur Canon; unde dilten
duntur chorda. Sed. LVaOTet (u Pocnli-
um hoc inveneruat dsucor) Canonicam
rocabane, quam jam (Cectem tentu) vocamus
Farmonicam cheoriam. CanoneM VETO, qua
est mentura recticudinis Cytsecatum, eorum
aliqui lic detiniune; Canon elt MenHTa re-
eticudinis earum quae lune in Contos Coh.
centuum differenciarum; quae A umerorum
Lacionibus conspicinnet. LldC urigue de hoc
seribir Prolemais Cyrenaed I Mulices In.
Leitutione LShasoICa.) Satau ivitur. elt C a
nonica cractatio. Ouae elt icccttum aliquOs,
leu pocius Omretn secundum omnes Pytha
SOrIcOS: Juam enim nunc tlatuonicam dici
nonica. Adeoque hoc Orsanon, porius a CaHO-
naa cractatione nominatur Canon. Canonseus
aurem (univertim) est Flarmonieus; qui de CM-
centu Clarmonico verba Facit. Differune acem
Musiei de Canonici. Mnlici, Tune, qui LTar-
monici a Sentibus incitantur. Canonici, LaM
Flarmoniei Pythasoriei. Orrique rero, senetali
mine, Tune Mulici. Ouibits ubss slem,
(per Interrosationem e Reipo) Ld
Gux est secundum Canonem LHCOLIa, CX GUI
Dulnam componitur? Resp. F. X els qua d Mu
TUIUNEuIT. OuX a MuLICIS IIPPOnunTUE, Ca
Tune qua à Senlibus sumunE CaHOMICI: VI
Porc, Ouod diastemata quaedam LnE CONIONA
_ Distona: Ouodque Dia Palon componitur ex
Dia teltaron e BIa pente: Ouo LOAUS,
elt, FxCeMuS ipTIuS DIa Penle a Dia. Tella.
ron; aliaque limilia. Ouxe aurem a Mace
maricis deLUUnEUE, ea LHNL la CaoN.
proprie, ex ratione specura, Seu 10.
lummodo occationibus moti: Vipote, Duod
Diastemara sune in Numerorum rationibus;
Numeros ee Geometriam.
norco dEw SoW, Cx Y 2 arto ar ustor
D NavovnS, deloder an IS LCPXCIV, En 
ei rui pomleo dnun, n rn aei cdv ap
Ouod numerorum coltisione tit Phchongus;
acque his a.  CHOHCS L1Y BO
cheles, detinirerie quis esse; tum in ea quae elt
cirea Mulicam sciencia; cum ea quae elt circa
S RCDOnO rns PrO ni
e Har.
h Malim

## Folio 208 — 867984570:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
ida
cc istimant plurimi:) Pariter ac Astrolosi est
e conservare Caelestium motuum Eypothe-
ec ses, conformes transitibus observatis; qua
 ipsa quidem Desumuntur a perspieuis
ec sa crassius observatis; Adinveniunt au
ac tem rationis ope, Singularia, quam fierr
b potest accurate. In omnibus enim rebus
a contemplantis ee Scientia utentis munus
a est ostendere. Nlaturae opera secundum
et Rationem quandam, causamque bene or–
el dinatam, esse condita, nihilque temere aut
a fortnite ab ipsa factum esse; e maxime
ee quidem, in apparatibus hujusmodi maxr
cc me puleherrimis, quales sunt sensuum ho
rum (Rationis maxime participum) V2
 jus  Ldutus.
ae FTarmonici autem hic seopus est, omnino con-
 servare rationales Canonis LEypotheses, qua
sensibus nequaquam dadersantur, (ut ex-
Y R I
a poporms d’au ein esdeors, ∞ Nada
ver ∞, unda n pnd apS F ajd hocom
paxodvac Nara E Y coNeS Cor 
SCGVicOV XtVHCECOV 3, 60V3
HaVarn, raS NornoS odeoS  na
EXylWV cd5 2GpONOYS, X D)40 2a52
ac F rermenducs meodos Finnu duas i
  avras, diro  Crapy cor n e og Epes Epot
nara pep 9, o Vudos tor ane1 6C5
EV araor id idtor es S SECOOnTAS d S
5po B, ∞ dcirruc 1 t Vc3 
A X78 WOS, CC reraY S aina, dn
ec Paropdicor FpoS des ru Neyco, ra
16 per8e78 dva  pe C posoC CoB E1B
De his, Prolemais (in dicta Incroductione)
haec scribit. Pychagoras ejusque sequaces, vo
lunc; Sensum esse quali Rationis anrecellorem,
inicio quadam accipere, quae postine iplis quali
Incirabula praebere: Racionem rero, hinc inci
tatam, per sciplam operari, d sentu remoram.
Adeoque, li tractarionis Syltema d Ratione re-
percum, non sentui consruat; non retractant,
sed inde appellant, dicentes, sentum decipi:
Racionemque invenisle per le id quod rectum
elt; sensumque redarsuere. Contra vero te
runtur aliquiu qui sune ex Ariltoxeneis Musici:
qui quasi per obserrationem cheoriam (ulceDe.
runL; _ Organica praxi protecerunt: Ouippe
hi Sentum uc Principem spectarunt; Rationem
vero tanquam Pedillequam, Tolummodo ad uri
litatem. Secundum horum sencenciam, non
protinus sentibus consentiun Canonis Lypo-
cheles rationales. Conacus aurem elt Prolemaeus
oltendere, quod nullo modo sensibus advertan-
TUE (PEOVE ipSI COSITaNC) Rationales ha C ano.
nis Aypocheses. Elque hoc pocillimum in
ejus cractaru Flarmonico; Fc in cum tinem mu-
cario tacta est Diritionis eorum hominum.
Idemque in Astrologicis teeic. Existimans, quod
hunc oporteat Astrolosi Scopum elte, conter-
vare Calectium Mocuum Aypocheles, contor-
mes cranticuum obserrationibus: Sumpras qui
dem e ipsas d claris ee crastioribus Phanome.
nis: exhibences aurem, per Rationem, (sed non
Tolum,) parcicularia, quam tieri pottu accurate
Dicirque (in principio Mathemariea Constru.
ctionis) haec verbarim; Iorum quidem lingula
conabimur demonstrare; Principiis (e quale
tundamentis ad inrentionem) ut, Perlpicuis
 MSIVOr O avNS RCI uaNIE
t ∞ E STCO HO. IGCS na l4 OXoai5, ondiat
C+07X aVZOW ai Z NOZINCOTEOCON ajDnoEcr
6s orecos ng) angn5.
REC) FSrcV yeaDC n Pronepcaisieo ru cipnedi
cloaycoyn raira rudazoeah, n, et 21adehadvoi-
BSNOr). Tus pdi ajednor, cos odngors noys, et
dexn cDave vee5 x dioret corve e ua
gcdora aVToIS. FoV ) NegoV, Cn 78TCoV o
pndera nab cavror reoua, drosrsa 
ajedroecos oder, nav x ousqua x d Ney
Eopeder, e reaquartas under nouvadu en ai-
Dyod Con dspe por), a d BrnaNSO, NegerES.
ilui edi ajdnom coar ) Nogor cipquerat
nab cavror ~ ôed or, CC aneNéy2d r adno
EraritcoS ) 287OIS, Evioi Z an RecerSS
neor DÉeor) ooot nara di oier errocar, decoeja
EnaCor 2o) opavinns Eecos weonéavres Oy
ot qd ris pdi aio duo cos avelar edécourro 
Nogev, cos ipenopd OV, CS qover x 2uod Es
Kara di r87S5 cirorcos, _ navraexn at Noginai
2oDeos S navor O, ouuDcro  aicdocon 
J HroNCpCI O EElC g.) und a po ponda pocss F ai
DHoEoI paXONdVaS, nar 225 FBTCOV 0X 85
2a5 07o5 0 Déods S navor , Budcihai n
S avr3 pe Nsa e aiperor ~ aqovirS est nE
Zuartaci n 3) a 1820 napMay dvor, 8 7 enet
vcov avdpcdV X)atEOECOS TaVTO C ey 2oI5 aGpONO
ruois neminuer Hy S1  acponoY e deon
deiv ciras, ∞ 3145coc 55 Z SCQVICOY XIVOECV
odeodS, ovp. DCorS F rypd dvais nodo E
Rqprdia di nai aras dero Z CvaCYCOV T n oN-
_EPEGEPOr DamodcV EVPSOUS), To Noyco, ra
Nara pEPO, Spovor, EDovor duva or aue coS
Phanomenis: ee indubiracis (cum vecerum cum Kat NEy ze, eo dexais D paquannS a
noltris) Oblerrationibus, quique hine conse. Quaretas, TaV Nar NeEWV ENasa de TBECoN
quuntur conceprus accommodantes, per demon. ndeqousda demruvai ApXais Wdi, i iso es de-
ltrationes lincaribus auxiliis extribiras: Vereque pentors eis rus eipeo. 2eopdvoI, 7oi5 cvaeo
oltendere, in omnibus ese proprium Theorecici,
ParodoiS, ngj F odh _NsOIS, TCoV daicor nat
scientiaque ucenris, demonstrare, NaTuTA ODCTA rcr no uas, menocuor as de EDeEyS Tr
na tambecor Da COrTS, 2à Tcor et ns yequais codos ddésuor deds de  pa
vat et oraor idior cirai od Decoenrmed nai Suo , x derruvas, sut n5 Duorcos ćega 
noro

## Folio 209 — 867984570:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
C OM M F N T A KL0S
y under cirn, nDE CoS C7VXEV, drvTEN SLoV  
aorus ENero rd nai oi rVdajoe 1OI n s
nev,  cirn, deir, n des  HarraK set nen
B18, Nan  decoea, NaX Y n Ecr CC unda
pcos eivas ev 2y ∞vrd, oieadai O nai aurn, e
DirDTENCOpa, X ) S’évena, nai DJar, evres KaN
nisas ) r aio dioccov, deom nai axoleo, 4edo
cvres oi P1 100DDOL ∞WY ZCP~OI 3, NOZINaS ZE Evio
Noy rvos C rerayidins airias dyurspysua
cui LLacton gnacam a Dele Oraala Caula
esse condira; nihilque ab illa remere e Fortuico
factum. Dixerunt enim Prchagorii, ec enun-
CiarUME, OpOrtere Fortuitum omnino extermi
nare cum ex Vita, cum ex Speculatione, tum
ex operibus; quodque nequaquam in Natura
Tic, existimare. Ouippe ipsa (Natura) cujus
opus est, perpendie, Cujus gratia, e propler
na danE SroS, naNSOI OI aNIS avrcME
indes eisi, veos ri oietur decoetav, rid Nyco
quid, sit. Sentuum aurem pulcherrimos esse,
Visum es Audicum, Fere omnes Philosophi con-
cedunt; aliquilisde Cu ite) halcorlalio abp
lanc: eo quod hi line Rationi maxime lub.
Servientes, ad propriam iptius speculationem.
EKO NEOPOVTNEVCI Nem Zn X CS Z
251od, nai rn LiNn CC aè Noyco D ais du
occos reon coegaovres oi de decopynmeo
CFEPOV ZC FNCL WEGDEVEZ DEVreS. 37o o o
C rac Zy ~ anons Wn na TaNONS
ac guoaerres. EDyo X)a DoCaiS 2 d
DCV NoYSS, avoieSS oIa XS 1015
e ParvodOIS 1o5E 2, 2)∞ BON EpNOIO
CC ZC 701STCO nemeco,  O 2015 E 0d0
CC2015 Oi o ACE  WoMCOV dOV-
1C r5 2015 2]4 8 ais Dyoccos no. (9. Na p CaV-
pdoS, od S napepreV OS ER, Karex ooar
C FC NoYCs n nve avroV, i c de x Da
vocver Hae auror pdi, ent pin E rc
 VoDaV 3a DoegiS EDapuoBSL CoV a
C piduSS, FBFESI DaS movas X Neycev, à M
2015 a3  abrat HaC_ ∞ Davo
advcV , or n T8S78S EH avocicov Y
Cais HnnNaIS oogna ToroI W 4baM8O
FC preSpCdv 2V ExaSoV eZ adrcoV F ENEVe
Znooeicov Esc) dgNCV saV WeerECOV, 
 oruvroivevrae oe95 ri rcdv ED et yS C 9
NONS)yO dopIOIS HVOS ZOXH.
TEC FErCOV cVEoUIOS pdii nat n Kvenvaeia 1VI-
neuais éreqer, er n coacoyn EiNdena
Aidv O o p∞OmOS Z)∞ TN etorcV, EV TCd c et ~
XIa DoeaS Z Ap1GDZ EVICOVZ NOL HVazoescor HciS
de ra ap poir avage d opd, oniza 8 ne
Eecos, oceVroptaS EExer, Ed DgNSVS. Tpe pet de
n edo DrREpCIS radE TCV et En pssin X9
nec Vavrcor, _5 n 2 Doed; Oi pd qd r nege
esexpvar avroi oi de ris aidnon ei de ro
ouvapi DerEpOV. ZOV pi NOYOV WCGENCIVON aVTOV
Tcer HVayoe icor d0ot pMOV EPLK OVIXHOCV, 4E05
Cor pBSISS, renecus oui audnon exbame Z
dE novor, ios aVrapHES NetrypsoV na saUTOV, eis
Depe ENEYXOV) de ProI vrcos  aiednror
apCaverres er deX no Srinardaroidior.
Tlu de aidnon oesexpivar oi oezerirst Ois n
id apucos errota docoeias esero, n acderis. TcoV
Ela et e Cooat. Lorum
c. TadS dn D eDE, Ot CN 8dONCOS Eot-
1C paNS_ ciev, ot rE Hv)azopetot iy oi Aes
eTTunC sane Scopuit al gulae dest sunt.
lum exereitium, nuduques tutoas
e experrem sensus excrnatione alten
: Mi, more masis speculativo sinem
prosecuri: (dui fuere potissimum: et
quidem, Prthasoret; illi Aristovenei: 
srrasse vero utrique. Nam Pythaco.
et rei quidem, (non in omnibus, quibus
cc operiuit, Auditus monito satis obsequen-
res sonicuum differentiis Proportiones
eillas accommodarunt, quae saepe sunt Phae-
enomenis inconeruae: eoque opprobrium fe-
ccerunt hure Criterio, apud eos qui con
cc trariam sequuntur sententiam. Pristoxe-
nei vero, plurimum tribuentes eis quae
a sensu tradica percipiuntur, obiter quase
ee Ratione abusi sunt: cum praeter siu na-
e ruram, tu  praeter id quod expt
ec mento comperrum est. Praeter suu na-
turam quidem: quia Numeros (ratio-
num imaeines) non sonituum Differen-
riis applicant, sed eorum Intervallis. Con-
tra Faperientiam vero: quia eos illis
adjieiunt Divisionibus quae densuum te-
stimoniis minime conveniunt. Quae qui-
dem sineula ab eis quae posi adducen-
tur, fient manifesta: postquai ci qua
nent, fuetnt aesma
ommino non considerasé; ad manuale so-
consecutionem continue tradendorum atti-
Sdheveios pe nott Oi ado id
ce HV) aropcioI, pe ob et  araaior lu
De his, Brevicer scriplit Cyrenxa Pcolemais,
(in Incroductione.) Accessic _ Didymus Mu-
licus Fulius, (in libro de dilterencia Ariltozenio.
rum et Pychaooriorum.) NNos ex ambobus de-
leribemus aliqua, locutionem (breritaris sratia)
parum mutances. Pcolemais haec seribit; In-
ter cos qui in Musica excelluerume, Duaenam
est ditterenria? Resp. Nempe, Alii Racionem
iptam praeculerunc; Alii Sensum; Alii, utrum
que. Rationem iplam praeculerune Pychaso.
riorum illi, qui, contra Mulicos, maxime con-
tendune, Sensum planc ejiciendum este; Ra
cionemque, ut Cricerium per Se sufticiens, in-
ducendam: (Redarguuneur autem li, qui
sentibile omnino pro Fundamento altumple-
rUnC; e deSCrUNEuT.) Sentum rero praetule.
runt Organici; Guouo au plasse a alC CXI.
vero

## Folio 210 — 867984570:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
POR PHX R I L
vero qui utrumque prxetulerint, Ouaenam est di-
versitas: Resp. Alii quidem utrumque parirer sit
munt, Senlum e Rationem, ut aeque valentes
hac in re: Alii, alterum ne Ancecedentem, alterum
ut Consequentem. Archytas Parencinus, utrum
que pariter tumit; neque enim sensibile per le
constare potest ab(que Ratione; neque magis
valet Ratio quiequam praeltare, non Cumpris
2 Sensu Fundamentis; Finemque (seu P erfe-
Etionem) Speculationis, Pro contello, cribuie
Sentui. In quonam aurem rule ille sentum
Praecedere Rationi. Resp. Ordine; non Pou
stace. Cum enim, inquie, huic (Sensui) con
cingie quid sensibile (quiequid demum LE,
eunc oportere nos Rationem item accommocare
2d ejus speculationem. Duinam autem pariter
vcrumque Praeterune: AC)p. Lfcdsoras, ejus
que lequaces. Volune enim ill SCMICU aC HCa-
cionis adctorem (se antebepore) u Penciplo
cirabula: Racionem vero, ab HI LHCICaCaIII PEL
 ro ouvape Ds repoV CGe VevrcV, HS n 3)aD
eqt: Oi pdis opcotcos ap Dorcea ionduva pErra aDE
naber, rlu se aejodnon  F Nozov oi  Y éxcoer
esYSVOr ror) exceer enopduor Oudicos pos
auDoeq APXVTaS d TaCAVTVOS. S id ajodn
ror duvar ovsas nab avro dixa noys Sre
RegoS 19VTEpOS Cst c 345oC , on 2S apXd5
nabcor co D9 D ajodoECOS nai ∞ =X C e deco-
equaroS quoxoyScvor raa rn ajodod drc
d85. Y1 de paMor BSNCry coeongoraday rlis aj
Dyou 3 Noys; En rahe, & rn duvapci Orav
rd, Dyor, ruorn x aidrror ocvo pi, oinoiov
nore est, ior deir quas in  negr cocor eis
Elu 28T8dEcoear. YiVES x ouvau Doreper quoicos;
Tudazoeas nai oi Dad chavo BSNovra) yd au-
2o Ts pdii aidnor, cos odnger 8 noys, ev deXI
Dgapbave ceos x oievei (corveq Tva n
cacidoras aur. ) nogoo en rercreeun derla
na Eauroi nayparvda, droscevra 8 a1s)
Occos odev, nav X suSqa, ∞  8 NoyS expe
der, D rearuantas, unnen ovade in aiodyod,
Ou SrpE DeV) a CHEYKaN SOI, NegoVTES, us
edi ais dnom copardodai 2 de Nozor cvenneras 
opdor nab EaVTOV nai aMENEYZeV oi ais o
TIVES CvarrICOS 285015; EVIOI Y an AesoEVS
pSO ooot xar pd rs ervotar decoe par ena-
Cor doo de oparrns ehEcos Wegnolarres Ourt
Id rui edi ais non cos nvejar edcour  de No-
Vor coa ce EnopdvO eis qovor ~ ZeCodES. Tair
adi 3V 2a 2 Koplevatas.
0de Nidop D es eaCodO SV. X to 85
reaD raora Kadons roir 2 di psorl
ExDorrcor, oi pd ais do povov WOEBOEG OV, ZEN EsV
raeevres  Novor Ou Xerco ), 10s 8rot dixo, 8
NeYS ∞ ouoNOV, n 3X1 Nara N0785 LvaS eo-
nCXoTaS 2IS reaYuaoI, ) ais ul ne jou
ErDIEVTO aM on, nara x CNeGoV, duvauor S-
d’apcos avrois derodeihis n  Noyor ava Doe
Es ervero n oncos anoNS decoesia Ppor
peon de Xa ocondetas aorns erevonion ai
odinui reibi névorra 2enas ot de oervixot
idhcis 201SroI nai oi Dcoraonxo, (C à onCo5 00o
En ny vuo oconDcos Tn aNoyco 1Cn NeYOV) 2ei
Daj Oi de Ds Cvarrior TBToIS oppenoaevres, 2 udi
néver egeriucor neplus in de aio dipt coner
8TC WCGCXOV,  doo eis à Dopul qovov Ena
neon rd diro Z ais )nEcor, va o néy O evr̂ de
H)aespedn Ovrot dé ciorr oi Hodareor Nap
vorres qd eravots as na exaso naqua 
Ex 28rcor Sousepdua decopquarae re noyco xal
aUTOV, ORVISCO SNEn WdCGOEXOVTES En ais dyod A10
CC dedo) avrois nr iuin aV neNS)OV NogICS
provor
altumele, ut ipsi adminiteret quactalu Gira MM-
Sciplatm operari, d Sentu abstraLLMLCI. HCO-
que lcet hoc a Ratione repertum peractonIs
lystenta, non item Sentibus Contal HOH la-
men inde recedunt; Scd, appesa CICUMIC
Sentum errare, Rationemque invensié pet l
quod rectum est, Sensumque redarguere. Oui
nam aurem hilce Contrariantur. Resp. Mulico
rum (Gu lune ab Ariltoxeni partibus) non.
nulli; qui oblerracione cheoriam nacti lunt;
Sed orsanica praxi procellerunt. Nam hi Sen-
Tum, ut principem constiuune; rationem vero
ut pedislequam, ad ucilicarem cancummodo. AL
que HaeC TUNE CyFCNXX.
Dldymus rero locos (aut modos) expendens
haec leribic. Onivertim aurem, ex eis qui ad
Mulicam accedunt, alui lol Sentur accendun,
Raciolle penitus praecermissa. Non autem hoc
dico, quasi hi omnino ablque Lactone, judi-
rationes aliquas rebus Ms. seu quo
niam, ue plurimum, non apud eos dominetur
demonstratio; auc au sationem relatio; ullave
omnino cura theorix, ration contentanex; lo
laque, qua ipsa consuecudine aequiritur, exer
citattone senticira ul dicuntur: Tales spe-
ciatim lunt Organici; item PHOHAKCKT ()et Do
cium lenticirum fecerine, aut non secundum
eis exercendae Macistri:) a lmpiteet quo
quor etiamnum (pro more) exercitatione, ra-
tionis experte, dicuntur uti. Alu I Vau MS
concrariam impulsi, Rationem praetulerune ju
dicem; nec ultra se senlui sc addixerunt
quam solummodo quatenus occasionem suppe.
dicatu a sensibilibus desumptam, ut ratio inde
deducatur. Suncque hi Pychagorii. Ouipse qui
incitamenta quaedam, in quaque re, nacti; qua
ex hilce a Racione per se Componuneur co
mara, constiruune: neque Punt, ad Sensum, ul-
cerius actenti. Elinc est quod ipsis nonnun
quam actribuitur, quod (quando quod ration
Aexuras repONO PTO Aesit. B Malim ouvpi. I R epOnO ri prOr. LFo soos legendum. ILC
L. DCt
perperam sequicur, ilud erauriuo rurus, Duod irreptilse existimo d verlu mox sequente, adeoque delendum;

## Folio 211 — 867984570:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
COM M F A F A R TVS.
uovor  de aidors arraprve comonum elt recinetur, sensus autem retrasa.
Oux axecior M av ein napEKBaTCp
tunc tolum admictunt, quando rationi non re
Fragantur. Cumque pluribus quod dictu CtL
oltenderit, (quae loco magis opporinno pott
adhibicuri Cumus,) Sic procedit; Alii autem
TunE qui verUqUe PONUnE, SCHIIMI _ LaO.
nem: Sed Racioni cribuunt Prarosatran. IH
ter quoo en AleetatuS.
Krit aurem non murile, hunc hujus locum
aM nodon ZCd Nevc  alon ch cn
rcopdiolee aenaven  e na)opot sor.
dro r Epinde sus avayouols. WedéXer) povov
drar in FC NoyC ara PZOpH. EMdcitas dE, 319
ToACtONCOV, ~ NezodveV, OIS VEEBCV EVNCIPEGCPOV 28H
oqucda érart AIot de eioir oi appereq d
ndeao, audno   Novor, non de 2 Noya
eOroptaV Tva drodidoaon Cov EsI (C ACXESpaTOS
FSZS O_CyVIoa) Y 2bHOV, EVENEV dEspuX TcV vui
iro reccodcor A Da   Id 8705, ~45
civas coV. oupxarras 0307 (85, Baeurorrer, el
TONvOV, auPirorvr BopovoV ed, à D S n
revor es, de x Baoo devai Oturonvor des evar–
ricos, et 8 roxvoV Es, d x oto devai AuP
orver de Y piETaGV ZSTCOV Éxorra anoir, codé
Xca C ev eri DBoCo pErEXCD Endu duvaro
Det cone185 2dod5 2870 Kat  Cn uEO auras
evo5 etd 85  peverros Soras nos olev TaS a
DOrEpaS naj CD9 NEV, CC TaS HONS raTaS
oEvronroi eior PDorgon cos au On exeiO. 
oopCaire dn 2870 Zenada adi C in adnod ne
nesco EnE, dlxa ad bon ut Pann exasor
i cienedicor Dior, o  Pd 17,  x cva reC5
et rouveo uovor xcopas aurs BebaISy yd F870
2)a 3, TouVS coeoS nonvco un Ad, pnre onon
penre pes  ~ pdi rot decoequa onov, noNoS
ounry Fà re qd  DBoylcor eidn. o’ t IaVE
Est Neyco decopetra Eret  Z e5 etoz rives D ge
Occos aurcor Pere orpreeq ios eirer 8 deco-
eaToS OdDIICOTEPOV ov, ∞ Nerer X eid C po
dedexc crrader
2aexc Ovro5 j a  7 decoenuarcor par
(digrediendo) ilultate, Pocumnandis eis
hic altirmarerat, tres omnino elle Lnogs,
baryprenon, oxypyenon, et amphipyenon: Ba-
eypyenon, cujus Pyenon Tic in Crrari ponendum;
Oxyprenbi conra cujus Pyenon ponendum in
nicent; Cum tieri pollic hoc pluribuis tenso
nibus. Fisque pultabimus, eadem manente (pC.
cie, ellentias omnes; puta utrasque, et, circa
Mesen, omnes; cruntque Phehonsi OxypyenI
ut ille LOgnitur: HIIIC NIOB COHCMIDaL ACTLWDCHCS
Sensum suce; CMM aBIGHC HOC, HON POIHL
Oste
Pyeno restoles efco. Comac C lib,
in tocO Sire in Parre: quod integrum cheorema
ratione colligitur. Pmonsorum enim species,
quod tales sint ratione ostenditur: Tunrque Tub.
Pica est. (aut captiosa) dicendo, Specietis selam
lisibilem. Manifectum est rationale esse co.
tum. Rcque lic quidem modus ille oltensus
Ccto.
ambo criceria; Sentum e Racionem, (estque inter
eos hic ipsC,) LOLLMACM ALCM GUIL PTACEOEHLIaM
cemonuata velo Chebicata Racioni. Illo-
rinnigee (priorum) Tolum Sensum ait elle ju-
tur,) cguati OD e duen Ctto
scune; Led, ratione perluactente, sensum ut de-
cepeum, rejiciune: Paque quae sunt ab illis, qui
experimento ducusteur, comuet sccepla,
quae nobis nunc lilui sune fucura. Cum enim
Pieri polie alelc, uc in uno Phchonso commu
ACurO; Amphypyenon, qui sic his incermedius:
PhthoSS SIC, quodque treS TancUM SIHE I
eo quoa LyenOn Dyeno non apponitur, Ire
ordinationes quae dau Ma VMMI CaruM. Ouin
 Theoan Conclutio (ut dicam) SOpIII
esle Fhctonsum, cumque sic relinquere Mct
vor ∞00gter, X von rir S ZCOS DSONLAEIV avToV K
NoV cos Est Noginor oNoV Ode 3 8505 0 75075:
NoinoS dE eSW, d X HeOIa Ad EVECOV dH
505 5705 deXci CC T Weongno cuiore dudorrcor
Reliquus est, corum qui ex aquo PONHDE
auPoree rui re audno C F négor o de au
en aidiod a Da Y negor Ev co ngi ACIEe 
vocdva cioar en épondemn audyod 20 de da
quandoque concedune sentui prae Ratione. In
quo est a ArIItOXEMUIS. LIIC CHMI THCOremA
tum LHanomena alcrIBII SCMIAS CAPCLMMLMLO:
nrdva TC NorC dEcopaTa Kat Y  nEOr
pcor. Eli dt non perlee eivas Dyoir necripso Lcot
devcepcon os Anaario de, 3d aucos 28
duvace ev rcd n ici lau dE ∞ et aq poiV
ee neutrum horun aC auc e. e WITHI.
que criterion pariter aute  IlO genere.
dicem; horum vero (polteriorum) Rationem:
Ouando aurem st quo ML Ex ambobus COn
Rationemque iche lequi. Nos utique a Pha-
noments odiri, statut, Accidentiaque insu-
per a tacione connectenda his consentanea,
Phano.
FOV IEdE na IOWV EKCTEPOV ZSTCOV X uerneoV
on en de  Nogor en 2a  e Rereadat idi q
uas d rir Darouvct La de dopebebnnora
junctis consideratur; sensum vult praecedere,
ouvesorcor decentut A u aio dn
r1d Noyco, Phrouvanen anonSdcS quonoysva
in Locus perplexus est, e mendosus: sed repono ini Pro ist; _ xnicos PI accot; d plvovros PrO palico
b5; eE dcur vuroi cior 8) oy701 pro dli xonvor cios )or205; e mox cienpion pro cinnulvar, ex vixdum lenlus e
Sic enim Ceribitur, Eradi duvario est XneisS rveS ZErO Kai xnecod avrais cros eid 55 pduer nos soius Ans oior e
HBoricas in naea peaetu, C nis nevas Tairas dei rouriv cior 4) ir305. a
EiC
tat
PrC

## Folio 212 — 867984570:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
Stenc. Talia enim, inguul, ciscere lingula, prout
quodque per senlum conspicitur; nihilque (up
Donere debere Rationem, existimat, cui non
consentit Sentus: Neque enim Machema Tolum
Racionale esse Mulicam; sed senlibile Pariter
d rationale. Indeque necellarium cHe, neutro
neglecto, ut qui rire procedit id Donat quod
Sentui apparet; siquidem inde Rationi ordien.
dum est. Nais Greometra Gutem Costcettum
ect, currum (in abaco) pro recto supponenti
cheorema ablolvere, haud impedice, qura nil
vensi haber ritat de Lcticudine laltolacere, dum
in materia terlatur racionabili: AF Mulico
qui Dia rellaron esse lupponit quod non ct,
non competit qulequam deceiter concludere:
quoniam incumbit et hoc leni pertualum Fa-
cere, rationemque accommeltare Phanomeno
consentancam. Adeoque ci Hoc non recte
compareat senli larionent a verq aberrasse
Estque hic modus judicioru lecundum ArI
Roxenum; ut pesspicuum clt Cis guI HIICHerUnE
in hujus viri tractationem, maximeque ex eis
qua de Criterio dilerte proteruntur in prOC-
mio primi libri Elementorum Flarmonicorum.
Ouamobrem hic de Criterii difterentia Termo,
Pochaxoriorum ee Aristoxeniorum, hactenus. Si
mul autem, quo res inceore ablolvatur, alio.
rum item Mulicorum de his suppolitiones ac
jiciamus, obiter recensendo de generatim.
Falia sunE quxe hrabet Didymus de horum
virorum difterentia. Videbitur autem, ex eje
quae dixie ille de Aristoxeni secta, quod ejut
dem cum illo opinionis fuerit Prolemaeus: Ve
rum haud illud recte. Ponir enim ille criteria
Racionem e Senlum; sed non eodem modo
cum Ariltozeno. Rarionem quidem talem po-
eius admictens qualem altumebant Pythasorii:
Sensum vero, qualem Aristoxenus. Juare mix-
tus potius est ex utrisque modus Bic, per de
lectum eorum quae ab utrisque sunt proprie
dicta. Ouod ex procedente sermone manite
Stum erit.
Tumus, Sicubi quid habeat oblcurItatIS. 0d
de erthasoriis dictum est, Ouod non, quod
necellarium erat omnibus, auditus monito tue
rine obsequentes. Hloc est, Omnibus MulICIS.
aliisque hominibus omnibus, necessarium el
Senlui oblequi: ue, de odoleSlato e HGratO
de dulcedine d amaricudine; aliisque multis
sensibilibus, (seu porius omnibus,) neceltarium
2015 DaWopNOIS, I BdEnDTE CVarnOSATSVTOI au
2015. For qd negor crraida, x pdi Parropdver rn
aiednos, a duvaro arronogoai AIVTEE T37
auro nsevror qedor civai Fa de oousaiverrae ett
oroner nara x aicdyod quoxoysidvor, i x dr
=ENpa dE 701STOV decoecir; oior cirai ouvador
seen W En aicdyod RLSNEE CVTEMETa), an es CSV ua
Nisa a Porce ra ereta Tora id Boir
ar épeir Exas oior DatvE) avro X) à D aicdorS
 3dEorE0 Decdai n a h101 2 Nogor, eo pin opo-
Nogrod in ais dnors. Ou qd civas nognor uosqua
uovor ri pxormle ama aua aidrror C nogt
nor Oder avarraor Civa n drodIE da
 zonoros nea quarovor derat X In aicdjod
Paroduor. cxp eurci der esir apuror  Z Noyco.
LEcopEren di qd CvEsc D S abanos, x n
XNOTEpES erco id5 Cddo, X)aerver x Decopn
pae oreurodISCo5. NIa ~ a pOVTISCi  eoc Ti
orli ei 8 code , nogculeo valeo dezagerri
Nteomio de con ésa, co  pen 2)g
TOSaCCV, Decoenoci t deovrCS ot WegONog
dlva r8r0 Déor est rn aidiod, n Y nezor x ano
Nsdor rid Pavern ouvanter eder, un nar opdor
7878 ouvoD Derros rn aiedod, iy r negor 2) apae
ocad 5 a2yd85 TOISTS du na) o rEOS TV
Aeoherico nemecor io5 ouDeS roIS eyuexvI-
neor Tn neaquareta F avdxos,  uantsa et ior
auroneei (et nevinéss, et T Woegouico  re
T8 Y a CNOVINCOY 5OIZ CtCOV, CODEE) Nionre o et
8 2)aDoCaS S oineS NogS, 7 7 TVdayoe cor
nai APiGdhericOV Errada. Anne a e5 ~
ENTENES, HaPIGDCMMCOS  F45 T  ) cor pixorncor QV
noTEPOV, DEt TaVd 100X 15.
Tocaira pd i, ra _ A1duuS Et ~ 3aDoeqS
ardpcor Nohet de, e cor avros  et  ApIScEEVX
Eipnner aieeoccos, D avrus evat deEy5 i o HTONE-
pat 6 aurd. Con est de 287o anHdes Tider
edi sue nerruera, + Noyor n, r aio duorr 3 pdi
201 CdoaVTCOS TCd ApIGcErC AMa Y edi Noyov
2018 ToV Eyxe srcor paMer, vroior ei HVDayoptoL CE
NepeCavor ris s’ais dnon, oiar APsher . A10
e pIXTS US por et a Dor, naF CnNoylu
ZcoV a qu DoripoS idicos eenucor O dit na)
Auo dEros neZWWS ILoNeMaS  reoncudilu
oa DlIEOV, et ois av Exo aoPcas Z0 dy nego
pduer neei Fcr Todayoeicor, unde er ois avaynarov
lio aXaor, Tn D anOnS nEOSBONN KCLZOKONSoV
T25 787 E5W, eN aOt 2015 orXOIS, nat 7015
SdXOIS ar decIS Esir naoIV, avayn NaN
Asnoa en aicdod oior es eucodhas in duocodhas.
Nat nce YAOEO n mNPEEO vat 
otacor aiohyrcv, pMor DE MvrCor, araynaior
d. X a0.
212
OR P TIY R I
Phaenomenis comprobata, eisque nullatenus ad-
verlancia. Racionem ctenim non polte, sen
Tuum Phanomenis contradicere. Adeoque, de
hoc, Sensui tidendum este. Accidentia rero
indasare debet, secundum id quod elt sensu
compertum, taleque interre judicium quod sen-
sui concinac. Omppe ila TaC HHCMIHOIE,
UE utraque cricessa sem quat accuralan pla-
Nunc autem Prolemaet ce expCaL
reoicrio T8 20YB, Ec OuDES.
 PrO asonost LEVOHO amionomoai. M al cradtionosiba.  L. tat Rozcor, le A D. rd Nov, quod
tELABCO.
ME

## Folio 213 — 867984570:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
Li O MI ME N L AL1O.
Saot b a En aicdrod AN ei Auda
peooaer, oaryoV GDEN Deor Sudeirrvor N ravra
est omnibus sentui obremperare. AE (Uquit
Denueto lonituum differentiis rariones incom
modas aptaverine, paulo polt oltendet.) Ad
eoque I CaMIa tuerine opprobrii tacti Criterio
30ec20t, Pno pbsb Et 015 H  a avaNatOr
rHS EOOBONN CHEOKEDa SACS dE HoZS
3~DotS Feor oDcoV, NoYBS aryeS eDi
VOV MENOINOSa, L 2 Dg. Ja nat alo suon erapyco
DecopBow, ev ois Etor RoyCIS ny aps uois. Oi d
Aetoheriot Ta Weinaubaroda 00 rcv 4BeY
2)_ TONCIOVCOV, 28 NOyS HaCtEVTOS. LEN (O 73
Tunt Contrasentientes, dictum elt. AristOXeneOS
incutat; ut qui Pratt LaLHEH MC SCCMTHI
ee Peaeter ca quae manitelte incidune quoad sen
Tus Fria ad DuO; 3: _ ist aILI LIMISIIer. Cy
chasorii vero, Phehonsorum ditterentias con-
Tiderant, in quibus sunc Racionibus et Numeris.
Ariltoxenii vero mecIMI ca quae a PhEhon-
(Vrille, in proccsu PIITIBUS ACMOMIHaBI.) L1OC
isitur elt corum, Peacel Rationem, Erratum.
LC COntra sensi MLAHSIEHA, LapIOS COS, aIE
3 vEPanatS. AEXI TZ Y ReDaNaIS. ZyS Toiruw TCMa, M.
et 201s t opo15 3a Popa 5.
aMa OOTHEES. Erret gapcha Doea i aurq 
Dcov avros de Lo p_ CC naons PcryS dexue
airia n niryais xcor de ryoccor n pdi aXera
n de Beadera E da Docgis TaUS TCV Xv
occor, 2a5 net cov c5 capopas avenidcour
Airia de, n ui raexeia Dopae cturrros n de Beg
Deta, BaproS 20dErax CC Beado. decope
ny Er noc i dEvrus aeq  Baevrus e noco.
Fea pa dE NaIHCaKNEdnS Na MEe TSTCOV, Et
in pessiren cioaeycorn. ravra Tudareah, io5 Dy1
XevexparS, EipoxE nat Ta ev pxomen casqua 
8 Xceis apibus rleo eoexortai Es rap ouy
XP1C15 NOB NEOS nooOV FONIEIrO rot vuv, Yi1(6
oouS atreVTOS, T8 TE ouuPCVa Vve) casa
nat ra D)àPcova nat nar ipucspdvor nat avée
pocoV Kat avendcor St rl veoW ~ DcoVS.
EDy Soet EMet ri ex D iooryroS ouuPavo P aNS
Dyocadas, xirno du rua edai n dE nvIS
con av app Zve) o ’appos, con a
HDOOTHTOS: KeVoECOS dE Dno Eidu duo x u
Popa X de aMoicoSIS. Kas Dopas pd eion duo
n pr eo ninnco, i de ex codi Kai   erni
Spectantur; adeOquE ACUTIES EE GTTAVITAS, ItEII
in Ouancirate.
Pychasorei non in quibus erat necellarium om-
nibus, sensui fune obsecuti: neque, in nis, iplius
Fuggeltioni se accommodarunt. (Ouodgue (X-
rationali a COHCALONLIENLIBUS. Dumam autem
tuum differentiis non aptarerint numeros. (Sunt
autem numeri, Racionum imagines: Nam, ver-
Tum. Praeter Rarionem quidem; quod Poni-
Di GTACIA, KaLIOMIS DaPIa imaco, CHt numerus
rn aidiod Ha TAno 1S )o 3ol ev F8TOIS Fn ra
dn 2 3)a6ONyS EOVT OIHOI, ZW NOZIKCO KeITH
etco, 0 Dg 2015 ErEpod oh015. Tives de si Erepodeho
Eienrato T85) Aet, dE er18S ain), 105 c d9 F Ne
oorra Ha Cg NoyoV p, o pn 2 7 
Pcor X)aD0C4t5 Cd0 opoB EHoa ob
i B IOI EIKCVES Y NOYCoV F8 gap DEpE drconaoro )
Noys cincor, o duo Woeos x er aepiuos Not F8 ip 10
213, o reia 5 ra di t ∞CoV cdadIo
Duo ad Onum, =. ∞ delgut altCrIUS, nume
Oi de Tudaripior Ta5 Fir Ddoytor X4 Doeg
dcor 24 Conciercor drod etZCr. 2820 idi SV 
EoDaNda Pnon, adtoV,  (C85 7015 dasudot
oDgnapBa pSS, 215 XaTa Za5 aidn
od5 pEptopoIS SX ouoNoYSOW ENeyGa SC  Tr
sis incercipiuntur Brastemata; iphlque Bialte-
MatIS ACETIBHAHE NUMCTOS, PEaetCE rationem
eo quod, quos Diastematis accrituunt, numeri
iplis secundum senlum dirisionibus, non con=
senciune. Ouod ille psiribus item arOUCE PFO
cedence lermone. Finis secundi CapitIs. PFIM-
cipium Capicis cerrii. Cuur Sonicuum ditte
rcor casuaa na aper I i 5015, casqua
GoV a eBuXS dTOVESOI W DNoYCOS Cd5 ABOEN
 Novor aurcor apa Maea de ra eraer
Lohorares i e Baporyres, at Fcor aô Pcov.
2015 suscto 8 no10t eat EdOKS
cicates. Cum enim sinc lonicuum Ditterentix:
Omnis aurem Sonitus, omnilque Vocis, caula
principalis est MOcS; Moruumque, hic qui-
dem Celer est; ille Tardus: Ilis Mocuum ditté.
rentiis, acrribuune differentias Sonitmum. Fs.
Quemorus Celer, Acuriei caula; Tardus, Gra-
C A P. TII.
Cronituum ACumIa e Graritates, PNthaso
Driis ridentur esse, non Oualicates, led Ouan-
Scribit autem de his Fleractices item, (In
Introductione Mulica,) haecce. Pychagoras (u
al LChoerates) invenie Diastemata in Muli
ca, non linc Numero originem Ila LOILa.
Aleiebat enim, Ouo continsente, Diastemara
tiant, Contona, d Dillona: omneque Concin-
num, et Inconcinnum. Atque, ascendens ad
rocis generationem, ait, Oc audiatur, ex A-
qualicare, Consonum; Mocum aliquem tieri. NO-
tus aurem non fic absque numero; nec Nu-
merus absque Quancitare. Mocus aurem, ait
dux Tune Species: Latio, de AIeratio. L a
tionis irem species dux; alia in Circulo
F.Ct enim comparatio Ouanei ad Ouantum. PrO(
alia in Directum, Ouaeque in Circulo FL:
Sic N.F.. P ME. angnoto. D. aubo. que lequo

## Folio 214 — 867984570:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
LORPAXLI
ventur sol, et Luna, LCua allta:) alia.
Lct n oEnlion, naet Za ~M a apo; n 8 EV 1OTC
2T.
pore quodam insenlibisi el, propter audicus
intirnularem. Ouemadmodum e in Vilu tieri
videmus. Saepe enim dun nus (seu Turbo
converctur, licque punctum alsguo in Cono
album grumre; videri, continsir, circulum
in cono concolorem: ltemque, unica existente
linea, alba nigrare; moro cono, contingie, to-
tam superticiem talem apparere: Sicuei color
ille linex, per le, non ulla pars censetur, nec
punctum circuls, iel ea luperticiei pars ulla:
Ted vitus non valee illud accurare diltinguere
Idem aieit e cirea auditum teri. P. (tque ma.
sis in consito o Alteieus, quom Vilus. Si
quis enim (inguie) cum chordam extenderie
Dulsareritque, hanc relonare permittar; tiet,
ne cum ipse quosdam audirerit Sonos: ipla
adhue chorda moreatur cremula, muleaque Fane
in cundem locum ribrationes; (uc ad oculum
magis perspieuus sE chorda mOtIS, quam au
dicui.) ad quemris autem appultum aeris ab
ca perculu accesle ertt  masis magilque sem.
per ad audicum pertingat quidam Ponitus. Si
autem, inquie, hoc ica lc; manifeltum est quod
chorda qualibet mustos ehiclat Sonos. Si igi-
cux SonuS quisque in ietu tat, tiacque ictus
non in tempore, sed in temporis termino.
Frunc (in intermedio lua pro lingulis 50.
os lilentia, in TemPOrC eXHLMIA. Audicus
vero silentia non percipit, co guou non lint
auditus morira; Ouid quod a erralla parva
sint a impercepeilia: Sont rero, continue le
quemlesu unius lonitus Paalatu Faciunt, Per
rempus aliquod concinuati: Ouemadmodum ea
et5 70HOV CN 707B, e15 EVGo, CM 2 D anoyS al
Drnesor Deeoudion Tangus yd eEcodeo coeso
ednS, do  CnS, Dcoin DEEa HS, pEX15
av eis ∞ D anons à Pinn) at Durnetor a poun
) Cxirnoc us cxol (C aiednorr aveoinver Y Z
in 3, Pnoiv, er Xdevt ZEOVCO EGW aM ev épco 2eeV3
78 _aPENNVOTS I TB MEMOVTOS, Oure yd, o
Wego Deeat ns egonesocr, o urndu oangui
STE VTE MEV aM a EV TC pETaEV S TE pIEMOVTOS
25018 (C F3 aENyAVDoroS esir n coaygi oiovet 7
pin s 3 Zeors i coeis pS Kadine gue, Pyo
et geon rrc  mdov. er Sderéec ned
es n geapopin ama de a Dorepcor est T d
redcorn reapun 8Fco _ n CXng, Sou X vo, et
SdETEOCO Y ZGOVCOV Est S HABENHNODOTOS  pEMOV-
205 vaetve)). pyoir, n coanin ev reorco rvi ryve-
idun avenanrco, 2)a rlus ~ anons adevecar
na dune C dt D orfecos opcopd gyvs cdor HoN
NeerIS gd novS NSX, 51ypnS E SOnS paS E
S ncors, nobrns i peNatvnS, Datvedas oupCaret
NVKNOV ent 28 noVS ooxoBV En EYun CC MLXIV
regpns povns ex Sons, ndns n ucNavyS, 28
XcOVE Sd. d oup Daa oou
Cairet rlus roiaurlus paiveadas oior, av n CC X 
DeapS Recoa nado pep O 3d cEv, n cerun S
NVXNS, Patre) Sde er n geappn.  d Parchas
am orfis ∞ 1S Zane bEr S duva) Onor de
∞ 701350 CC Ei rs anelco girved. Kat p M o
eo rapaXCo esiv i anon, iep n os Et que is
Onor, xopdlu na larevas n nesouS. euon aurs
anrxeir ovp CoE) er idii annuverat  dogtcor
i de ert ureicdas odopdulo, CC ent Y avror ronor
avanepert e5 noicudai   pdu o, m
uirnor D xopds. Parcear pamer n en anon it
Wcc Kab Enasm dE coegoxesoN FS aceos onto-
edis L avris araaN esc pMo aet n
paor Tn anon neca ie ZVO nXOV Et dE τ8F
Dyorr, 3ZcoS ex Parcoor on Exasn Fcr xopdtor
ronesS neoienu PBo7 (85. Et ZV enacos Do2 (O et
ri cnn ZyVC) cnngur de civas ovpBEGHNEV, S
Ex 2e0rc0, aX Ev opco 280r3 dyNor or ava pÉV F
nara PBog(SS CoNHYCOV, orcoa av éinoav, et 250c
VrapXBoCI H de anon 7  crycer 3 ouvard aV)
2)9 ∞ pen Eiraj WW X aS D anoyS: àM a CE aqa r
245ua a prNea or  I, unara Nyma 20YX avcWV
Zuvexeis de orrs oi 8lo7bo1, ivos uX V m1XV) Parravius.  grroudiis em noir Eva xeerer nsdumr
nnco i edio a eis FooV en ror S DepE), cos o NoS
pd orX, cos oi HiVSLdVoL novot i, o DajGC)  et 2
idior aEcra Tn5) eis cido Doeas, conctovet es
alia quaedam aa locum ex lOCO FErEuF (uE mo-
in eodem manente loco, (uc morentur Conis
vus nuIE dictu non est opus. Supponatur ist
TuE (AGuiE) quod, quae circa sonitus elt, lit
latio quaedam ad locum ex loco, in directum,
2d Auulcus sentorium lata. (Nam, percustione
extrimecus facta, ab ietu lettur rox aliqua
ulque dum ad audicus leMorium verrenit:
Cumque eo perrenerit, morerit auditum, sen
simqule fecerit. Pit aurem (inquit) ietus, non
in cempore aliquo, sed in Termino communt
remporls praeteriri ee tuturi. Neque enim, dun
quis aecedic percullurus, cum tt icus; neque
quum cellarerie; sed in iplo intermedio tem-
Poris sulcuri praeteritique; quau temporis sectio
quadam ee disterminacio. Sicut enim (inquie
li lined lecer planum, in neucro planorum el
linea, led linea est amborum planorum termi-
nus communis: Sic ietus, (qui est iplum
NuNC,) eAt in neutro temporum praeteriti fu-
curique. Videtur autem (INGIIE) letus in cem-
Sphaeraeque, circa proprium axem.) Lacionis
aurem in Directum, plures Tunt Species; de qui
 det ad don corlohuo rao nerir. T2oet 
ZV, Pnov, on et 25 Dopa, n Ei ctir 0007 (85.
gRexonO eis pro n5. Lcctque iuppleo sisi quod dectb. x LYO NWEGTEOAer TEBOHO NegTENOHENS. Lu
nalto . Podto
2

## Folio 215 — 867984570:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
GOMI M E. H L A R LVB.
i et 2C 28 ducopdiss ncors reappin. elu So
Darerar ouoxezr onl emiet Dairecz. Ou s oun
auaoons  oEcoS, onor naD Exaso tono
00yon F1 neirco Daivorro n reauuir cM
219. rax D ~ Doeas Parraoiar NauSaVNTCON
ipecor, Ex MerTa a pEen 28 XESVS XSIS
reopS. Kat Flio ed opao eDaour ves iE
7. NOtHCV arCD HOECN IS NaTa NEGWV RexVTaS, C
2 cd et optas Ze_ DaV codC. F0OSTV V) a DEo
od Dia, et BEVTEOT F01S ar D BCONVOIS E OypCTEO
25 oS ed aidaoicor ocopearoS: NooS). V
X5. Olis qd dboNeseq jy noNVcdeseq T
Scor adadr Esi Kat VoO, VtaS x dect
Srin eairor. EK de X cienudicoV, gedov, 2a  
ExaTE F aDyoccr eraroS nPon cygvea
perco de rn oegod CC rn aron. Ou qd nadance
épaors, nepr soa d x onciudvor r o
nora Wadoon, 1o5 Daor oi paquarmoi n av
n lu noterr 8 LcnciduX Zrc HS nai
aron AM, cos pnor s aquones, endoxeior p
Dcorcho pdiet rus Ocorleo arrots dule nde
zd cione ve) i creci. ap lu arrar, n darior
arolu CndEx  ud Rp DIO
Sy Eraerricos mDVNE ExarEa Hdi qd oilS
2a Cxros oea, dba Sou avrois cor Flu arnan
Iw roieiraj Aeyco de emi re pet  or O C es è Tovoq
2)aSiaToS. Kas 319. 7820, décar con anidavo
ieciv, 28 aurlu decoecir sa ev geod, apext EH
DE D anOnS aV TBVarIOV nEDWHE zyvea Ou yd
edvct ra D)asqaTa = CnroS iocE Tlu adnon
SbeMeu avrois am a eiseei rn anon Occopi
Erras aicdiods pn escous, a ev ra exo ouE
 x’ ane bE5 pen na la Nap barsous endean no
u iscon ouvider  rior pdoycor appogr
Eset qd rcr Ocorcor at pdi cioir expeneis, ai d
EppSAEIS EKpIENEIS per inous raXIOI Tl oit
dnom ucor n avcopncoS O nadune  Pen
or ra duocodn n olW ra 28 avrs dss opar
irco di n anoluo, HaVTa r 2a XEO. 3, EGEpM pEr
28 WdCGOVB5. EpLPENEIS dE eist Pcorat, ai non
vels ro CC Nétcr AEtrVV) de on o Pcoina
ae Duor WNEtraY RaI Est nOIVOV pEV aVTS, i NaT
aeuor nivnorS idher de, 8 pev x EpENEs, 8 de
D CKHIENES. ZNOHEV SV XPH, rv 3) XE0O QuOUEV
2015 a , D O15, ∞ 701BTOV SooSaet E DvaS
E Et ZV ouuPcaVEt 2015 de, DuoiS 3der à Mo n Nego
quae est in circumacti coni superficie, linea, 10
tam luperticiem tacir concolorem videri; Vul
interim hujus non existente conseio, cum in
Quoque loco, limul cum cono converta, con
Spiciatur linea; aue etiam quia, proxeer cele-
ritarem lacionis, nos linea phancaliam concipi
mus in lingulis mori coni parcibus; Visulque
uc dicunt aliqui, reliquos sensus ducat. VI, di-
Perce, Archytas, (in libro De Sapiencia,) Sic seri
bens. Fanco dittere Capientia in omnibus hu
manis actionibus, ut Vitus prae sensibus corpo-
ris; et MenS, animae. EIL enim Vilus incen
Lior, e pluritormis prae caeceris sensibus: de
Mens, lupremus decori arbiter. L.x dictis
aurem liquet, aftectiones utrique sentuum con-
rrario tere modo inesse; Vilui inquam ee
Audicui. Non enim, ue Visus, conspectum ad
objectum cmictens per distribucionem (ue 10-
quuntur Machemariei) objecti perceptionem la
Cit, Sic eriam AUditS: Sed, VE aIE DCMOCTITUS.
recepraculum existens Termonum, vocem expe
Ctac, Valis instar; iplaque (v0V) insreditur et
irruit. Ob quam caulam, celerius ridemus quam
audimus. Cum enim tulgur de conicru limus
tianc; illud quidem videmus quumprimum Ht:
hoc vero auc non audimus, aut mulco serius:
(non aliam ob causam, quam, quod vilii no-
Itro obriam occurrat lux; lea conu du al-
alterurri. Vilus etim que etira sunc conspi-
eit, emittendo quid ad ea quorum conceptum
tacit: dico autem in majori minorique diacte-
mate. Et propterca, nobis non improbabilem
reddit senrentiam, quod visus speculatur ea quae
Tune in habirudine. In Auditu vero res ett
plane concraria. Non enim extra manene di-
actemata, ut ad ea sensus aliquid emitrat; sed
irruune in audicum. Conspiciens ergo Senus
non Cances esse, sed in commorione exiltentes
nec iptum accuratum percipientes; Conatus est
ltanci cuidam Rationi, cribuere Phchonsorum
aptationem. Cum enim vocum aliae sInE inCON
cinna, alixe concinnae. Inconcinnae quidem qua
Tenlum noltrum asperant aut inxquabiliter mo-
vent; uc oltactum odores ingrari, ritumque
quae lune ejulmodi risibilia; sic e audicum
omnia alpera, et luavitace delticuca. Concinna
vero roces, quae luares sunt ee molles. Ollentum
aurem elt, quod rox omnis secundum numerum
oretur. L. Ique ucriusque vocis commune, quoc
Secundum numerum moreatur: Unius veropro.
prium, Concinnuu, alerius, Inconemnum. Di
spiciendum isicur elt, Guola MleIS luper.
reniente, Vocibus hoc continsat. Cum igitur
Numeris, nil aliud consonet quam Racio; Ra
tione isicur, vocum mocui, superreniente, tic
Concinnum. Acque sie demonstret quis, propter
Racionis causam, hoc quod dictum est, evenire
verus X ExpIEAES. Kot 3FC5 av  SadeiZe 9 Elui rod Nors airiar, ouubaiver x eienpever
I1
decorde in ansorde ApanS yd nai BeoVrS aa
dicum accedat; audien expectance dum adre-
MIaE FONIETU.) Ouare contrario modo se habent
quocdins u  op aa ZCO EE. rd db
Con axso, n es nodV aNSOI S  Mo
ovpbaivor,  c d4 ∞ rn cv o d ipecor a n ar-
7av ∞ D1d5 rl de Boorrlus  Wec Eht 
Pro imnectir
e  ce.  D. evib el L. Cntos, ex credo rectius
reDONO - -xpajuar. = Odra RCDONO PTOSoC. u Sic D; (Cd MIF. slu edsi o nucr aearrier ro pos
y Prc

## Folio 216 — 867984570:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
216
PORPHLaL
In his autem indicatur caula, cur PychagoriI, EV On 78701S eten) per CC n dista, ol n 
in judicandis consonis Audicum recularerint.
s Racioni Coli accenderint. Dictum item clt
quomodo Poni continue sequentes, unius Poni-
cus phancatiam taciane, per aliquod tempus con
rinuari; nempe, propter celeritarem lacionis, au
dicu id non perlentiente; cum camen in quo
que Phchongo, Tonicus una cum Phrhongo mo
veri videatur. Celeri iritur ee contertiori voce
Facta, Sonitus tic acurus: carda vero et laxiori
fraris. Quod enim faciunt Chordarum incen.
tiones et remiltiones, idem Faciunt celeritates
ee cardirates. Incensio aurem facit; in PhFhon.
30, sonum acuriorem; remissio, grariorem
adeoque e celericates acuriorem, carditates era
viorem efticiunt lonum.
ConatuS est _ Alianus, (in secundo com-
mencariorum in Timaeum,) idem Itabilire. C1.
jus cexcum transcribemus, qui sic se habet. Vo
ces autem incer se difterune acumine de prari
tace. Videamus igieur, quaenam lune, hujus
ditserentix Ponorum, causa principales. Omnis
autem vocis cauta principalis est MIOruS. Sive
enim VOx lic Aer percustus; percuslio motus
Clt: Sire (ut rolune Rpicurei) percusum sen
Torium Auditus; (a vocibus proticileente (0-
noro quodam in sensorium auditus ex quibur.
dam influxibus;) etiam SC, Mocus ClE causo
pallionis. Dispiciamus isitur, Ouaenam (ic circa
motum disterentia; Qualisque motus EE rocis
hujusmodi causa; ee qualis, illiusmodi. Oui
isitur anre nos tuerune, Phaenomenis primitus
intenci, acque ex hisce principium Cumentes,
quaelicum hoc inquisiverunt. Invenca enim clt
vocis acutx caula, motus celer: gravilque; tar
ditas. Atque hoc iptum conspicere licet, per
ca quae ex hoc concingenei apparent lensi
bus Phaenomena. Siquis enim duas sumat Fi
bias, caritacum lacicudinibus aequales, co-
 noxb 1438 oudadavo
MEVHS F aO1S 01oEE EdoD oed do
ad O 20 6d07to o nx ivoo LaZetaS pEI
Zy i ronvorepas  Pcoris  gvopierns, ey5 gve
o VoDos BadEta dE n XaNaPCOTECaS, BapVS.
Once gae at darsaots i est avEodS FV XOpdCV
2820 ai  axvrises u Bpadvrres noiso y de
Exrraors eurepar emiet Wes OByq, CC n  ave
or5 Baporepar issC CC ai rXVIITS eEVrEpaV, C
ai Bpadorrs Baporeear Flu nxli dovreN So.
HIENEIPa) dE i AbKtaVOS, Et 5W dNTEOWO TWB
Eis Y FipaeV EngNnNCV, EdD XG) ∞ 11STOV
i rlo nehr o Dagear bou, exzoar SrS. a
de Pavat ZaPcexon amiNcor dEurn nat Bapi
yn Iocod V, Eres eisi ~ 2)a Dopas rcr Doy
rcor dexyzoi airiai Réons du Paris dexnos ai
na ESV i rtvOrS EITE ZpES Pc n HENAY
pEr O, n WoNZIS uirnors esir eire, cos E po
DeNsor x d ancys audre or dero Tcor Pcorcor 
EDg DaVS  DaZWOuErS, Em ∞ S anois aiedn
rue cor, ex Tircor po parcor n 8 FCS i nivors aira
Zyve) r8 85. Tis Su n oei ryo uirno _a
Doea decoenscopde nai nota nirnors.  oad
Dcorns arra, na nola D aSdE FoIS SV PaV
MEVOIS Ta MECITa nEBOEXOVTES oi e ucor xat Na
Corres do 28TcoV ruv na. (apXnV, ~ Cnrs, dvo Em
Cioavro Hveioxero zep D per oetus DcoVHS, y 7a
Xeia nivyors airia D de Baectas; n Beadvrys
Fot rero ouvideir Esir Em Fcor Parrouercor F ai
Dyocor 28 oopSaivortos. Eav zaep av N 85 nabn ris
dem spirieu usus, eadem spiricus vehementia duo raijs cveurnor ECV NoICv 1085, Nat res aurid
eas inflaverit: exaudietur a majori (seu lon-
siori) cibia, gravior tonus; d minori (seu bre-
viori) acucior. Estque manitectum, quod (pi
ritu per minorem celerius transeunte e adja-
centem aerem feriente; perque majorem; car-
dius aerem in longiori cibia contentum propel.
sente proportionaliter; acurior Tonus Hc Per
tibiam longitudine minorem, Grariorque PeF
lonsiorem. Filtula item hoc perspicue mon-
ltranc, quando ex magnicudinibus consicudine
naequalibus hune filtulae, sed aequalibus cari
ratum lacicudine: Nam tistula longicudine mi
nor lonum edit acuristimum; maxima, gravio-
rem; quaeque sunt incermedix, IONANE PTODOT-
eouan xenocpdvos, Epipuoron dro uros duva
pEcoS TB EOpaTOS EhanSoe 3)4 idi 28
pe or ( avNB, Bapore 6 D6o( 1a y r8
E1∞OV , dE O Kat DaVECOV EA TZ HVEVa
205, X9 pEV TE EN aoSOV O) saX 1OV X)aDEOVTOS.
nat   Danvor aepa CoNCarToS Da ) 78
Net COvos, Beadtor Z EY ZCd pXMPOTEECO avNCd WELE
Xoudver arpa nEooOS nara Négor dhvrepos pet
o Do7(0, 219 28 r  per ) pomporéps auNX
zve) Bpaedore ) 2)4 r8 parporées. Kat ai
Ovp173IS) 28ZO eraeYCoS dyNEo, erar e aviscor
HEY 20IS perNEOI pergedcor poV oi aWNtOXB
iscor dE F Y NOIKHCOV EypernON O  pIESTEO)
ra puruer aunion O, EEu raeror Ologsor diroreher 0 dé pegigos, Bapureeor Oi de peraEo, avahoritas
WrX S02
juesot rlo anu, 95 145 X 1015 F0opc
veW, HnT SVH EC dE NBYCO pVCO NEBOEIXOV L
en) de (C, Hcoh avexeis orres et ∞doy, 
nXS notEV Parraesiat pe V sit o
y ero maxos, restituo ragos. Z Sic D. sed ME. aeqions. a Non contentiunt codices, sed neque L exico.
praphi, de vocum harum accentu; an scribendum sIE raxur
durns Beadurros, an Begduris Begdvuros. Cumque hac in re VarIC
holtri, non inter se raneum, led et
codex idem, nunc hoc nunc illo modo accencum pingendo: Sed Codex D. (quem reliquis praesero,) poste
riorem modum uc plurimum sequitur, cundem eE eso pleruIqUE lequor. b PrO A)giesOIS, FCDONO acors, lCH
id poctulane. cD. in sed MI. r. d Malim eoiusi.
M
e

## Folio 217 — 867984570:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
GONI M E N T AR TVS.
XS a  cest NabyS duo avAXS, s tionalter. Tterumque, li Tumas duas cibids, lon-
Situcine aequales, sCU LALLHAMHIBIS CAVICaLUI
ditterentes; (ut le habent Phrygix ad GTrXCaS
comparatae:) invenies limiliter eam quae am
Pliorem habet caritarem, acuriorem emictere (0-
num, quam qua habet arctiorem. Videmus
urique Phersias, cavicare Arictiores exiltentes
TOnoS multo grariores emittere quam GIraCaS.
ii et quae meacum ansustum habene, spiritu
disticulter tranteunte, de meacus parritate presto,
ed penXEOV 10CD5 201S dEEVCVTHOI Z XOIXNCON 2)4
Déeor 9S Kadanep ExxoW oi Deuyot We5 cor
EHLMSS Evenods Wd DgTONHOOS Y EVOVKOINIOI
urceor WesiEdor DBoyoVS GEVOKOINIS DECPS
pdv 76 Tot CoV _p318S GEVBS F NOINLCIS EvTaS, C
rodC BaCVTE85XSS WCCaOVTaS X CM levincor
Kat Sit F8TCV  ∞ a 205 ~ vvOECOS a VHOV EN
edi d T GEVOro_COV, dvood SVroS _ EV p CTOS, X, T.
pIRPOA T8 nopS DN CoS, Beadvrcea ninor
airo yvE) Em dE TS CVEVTEEO Tn VOINIa HE
renus, dire dn undeuos cyos rvoidons.
n duodo5 78 ADED(a to3 a ZDFCpd 00Bet Rat
E Eros auN S o aVrI NOaVyON) dUVaTV. ESt a
id reno 9 WC95 Qor oEcoV Ce Baeecor Dhoysco
unxarqua A10 ad eyjorata r D yNcocdo
TEHUO (_ TBFESLF aVCOTATCO, Z_XIEV F8 rearE
di aorcor eis  exros aEpa B exmorroS. d VE
P0 6 6007(9 2VE) AId de F roppcorEeCO TEH
parCor, BaeVaOS Oder car BSNn Dvor oE vreoV
dioreNeoc PBo7lor,  du arcorépco renuara avoi-
7802 T DE KaTCTEPA KNeSOW FoV de BaprpO
D evarior HoISOI. Kat d T evrarcor de oeravco
~ au ro a oxONEr Ct j tot manat X 251
Ycovor e avtocor 5015 pnncor zoed cor enoinoar a
recrarns d D naocor eEcorario odepa de
raerus d cagoior 7 o Er codorépcor n coCS En
rcovia 28 oears na udicor, nonoEcorEpcoV 2015
punEon Lo0naXeS s Erolr ras Zoedas e u
ndEour XcoTaS Z ra XEcor Z)aDoeaS AIo n ouve
CanEras p puneorepas xopdas conniopduas, eE
reor dorener i Do ov raS dE paporEpas, Ba
perceor Emi pt ud r paxporspcoV Xopd cov, Bpa
dcia Z WvE) n arrisors nas ouoicos Bpadtior
_ X CNHEIr deroNarsor Oder o are Bpactei
rd  Xoedn5 conn2O, Papuo derorenci 7
Dogor E dE Y BCaXVEEcOV XoedcV, 2aX10
Hive) i Z EoNEIS n n D ONaTSCSIS. T5EPOV S
Errerorn, Cri Tioquncor Xoed cov, T F HXEC
D)4DoCaV, ∞ TaXOS D uwnocaS. Xa d Y N
Zurepcor xopd cv Beactor zyveadas 3)a dET neno-
prrpcor, Dacosor Ka) di ostacor) noM cuv X avro  d9
ocu duved O, va pun ru yea l capinsn
notco, DenED nou_ 2015 cien IS EV gd 2oi5 20
MIICOFEEOIS, ane CcS nrra deduNco) ijuir Ty5
SV raXciaS _voEcoS ajrtas 3015 8 76604 ov esui
dOTNC i) Beadcias  Baeru Zou PaVES
or e7 15 Pbog5, diro S Bapureps, 2) asqua à De
snver n n ∞9D0C4 8 ol vrces a g Y BapVr
cardior etE ejus MOcuS. II Ca vero qua cavi-
dimenco, (piricus crantitio  cceo. 
in una cibia porete c Ootetratt Lla tota
Tonis arciticia. Nam pet ea quae lune proxima
lingula Foramina, HOC CM IaPellora, celexins per
Foramina, grarislimus. Adeoque li acutiorem
habean Praru, ae  ateS PeT CIPIaC
per Pogser, C S Bapurces a Y o Vrepo, na misturam non CoMIONam, Contonamque: Nobis
Nerrs 7) 4 5Hpd L. AEt OE6 hus 6105 680(9 C
BaeVS, NaTA P aVro KeSouVOI, svuPcorOV doNSOI a et  avrur, Ex8oI T ereper dme
TXrra, Cd 5E He) ri anoleu aevrn api baa 78 T aoouDCVS XPa po pLaTOS, N_) S ovuPcr LIBEC
Itaque
Acque, in his, celeritas mocus, elt causa. Nam
tatem habet ampliorem, nullo CAMLCM sPe-
mina, sunc, pro tormandis acuris graribusque
ea crumpna spcu il exceriorem aerem, del
LIOE HE IOHAS: per ea rero quae lonsius absunt
veline etticere lonum, superiora aperiunt to
ramina, _ MIICTIOTa CTaHAHHE: Lin GraviOreM,
controrium sactunt. Idenque in organis Fnta-
tis (fidibus instructis) oblervare licet. Vete
dis lonslllene inaequalibus; omnium longisti
ma quidem, gua extima est; Breviori vero, et
Proxima; Ci(que qua InEETIUS CTANE, pFOPC Or
sani ansulum policx, lonsicudine decurtatis:
a que crallas aurem taciebant chordas; non enim
spectabant cralticierum ditterencias. Unde conti
Sit, minores (lonsituaine) chordas percultas,
acuriorem etficere lonum; lonsiores, gravio.
rem. Nam in lonsioribus chordis; tarca elt re-
Tiltentia; pariterque cardior polt ictum recti
rurio: Indeque aer, cardius d chorda percultus;
srarem etticic Tonum. In chordis aurem brevio.
ribus, celerior tic, cum percussio, cum reltieu-
tio. Post vero animadverlum est, in chordis lon-
sicudine aequalibus, pro crassicierum ditterentia,
celerirarem motus fieri: In chordis urique cral-
lioribus, cardius tieri; in rennioribus, citius.
Poltem item ex aliis muleis idem contirmare;
ne tamen Scriptionem prolixam tecero, conten-
cus ero jam dictis. In locis enim magis oppor-
runis, accurate nobis omnia declaranEuT. Cum
isitur motus celer, causa lic, Ponum acutum et
ticiendi; cardusque, gravem: Manifestum 1I.
mul est, quod lonus acutus, a graviori, Dia.
ltemare quodam distac; aselea o ac
tioris a grariori, graviorisque ab acuriori, ap
pellatur Diastema (distantia.) Cum VerO non
omnis sonus, acurus gravisque, simul pullati
Consonum etticiant: led ex illis aliqui alterun
res enim creanum Prisonum secerune ex chor-
eMF. Post rsronadditur in sed in D. melius abest. fSuppleo d4. 8 Sic D. sed MF.. cvesavi tTS. B PrO
Beaduo, relcicuo a

## Folio 218 — 867984570:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
LORPHLaI
218
itaque hXC aCUTOrIS a GTaVIOEL ANCAII VO. quit n Hded 18 0E Vrce8 007B cd  
catur Dialtema (onstantra.) Aeque lic desut
cur Dialtema; duorum distimilium Ponorum II
acumine es graritace differentia. NOn aUTEM
quod Dialtema, universim sic Consonum. Quod
si Consorium lic, illud etiam Dialtema Contr.
nec: li vero lic Vialtema, non procinus et COn-
lonum exit. Semphonia vero (seu Consonan-
tia) est duorum Ponorum, acumine de grari
tate ditterentium, in idem coincidencia es com
mistio. Oporret enim Lonos, limul DullatOS
unam quandam aliam etticere speciem, IOni
diversi ab iplis sonis ex quibus ca tic contonan.
tia. VE, liguis velic Oenomeli (mulsum) con-
ficere, altumens aliquantum mellis vinique ali-
quancum; uando ita tiat mistio, uE neque
vinum praedominetur, neque mel, led provor-
cione quactam tiac miltura; tic cercium muctum
quod neque vinum sir neque met: Sic, quan-
do Tonus acurus et graris, limul pullaci, unum
aliquod audicui miltum extribene, non alceru-
crius lonorum poteltatem lui propriam olten
tancis; sed tertium imprimie auditui praeter il
lum srarem acurumque lonum: cunc appella-
tur Simphonum (Consonum:) Si vero auditus
perceptionem magis Faciat aur graris, aur acuri
Asimphonum (non consonum) ele hocce dia
ltema. Acque, haec quidem secundum Ailianum.
Poltquam durem consonantias poluerint Py.
chagorii in rationibus arichmericis, urputa se
quiteruis aue selquialteris, (talibus scilicet ut
in sermone de Contonantiis accuratius expone-
muIS;) explicando, quomodo menluretur mo-
tus qui lonum acutum gravemretaciat: sic seri-
bit. Cum vero demonttrarimus, quod motus
celer lonum eHficit acurum, et cardus gravem;
manifectum item est, quod morus, leu celeritas
mocus, quo tc (in tetrachordo) TonuS acucuS;
ad mocum, seu celeritarem motus, quo tic Ponus
sraris; est in rarione sesquitertia. VE autem
nihil lic praecermiltum, etiam hoc perspicuita
eis gracia, astruetur, Ouomodo dicitur, motus
unius celeritas, ad alterius celerirarem, esse set
quirertia, aut dupla, aur qualemcunque ratio.
nem habens. Si enim duo quaedam sint inaqua-
liter mota, eorumque alterum in eodem rem
pore duplam alterius celeritarem habeat; fer
ut illud quod celerins moretur, distantiam ab
TOlVeE duplat alLCLLU. CO retei graria, qua
d celetius moco abtorricus ducantia sic cubito-
rum decem, altera cututorum guinque; lic
dicitur celericatem habere duplam.) Sed et alias
considerare licet hane esporionem celerita
cum MOCS. F.SO ISIEUE ut Cau distancia
puta sladiorum decem, oltencat lacta d ce-
lerius MHOTO duabus HOrIS; Q caTMUS MOtO, in
horis glatuor: quam Habet lactonem tempus
OVpCOVOV eiVai A2GE et id E H Est ovpDcoro
1660C s pla CdCtCXet Et dE 7bCS a
 rcos est ouppcerer Zup Pcorta de est duoir
Bb3 cor, eEurHM i BapOr D) aDEPOVTCON, Nar
x auro ncvorS i nedors Det gd coV. D02 (55 00y-
resderras er n ereper aidos DBey diroreneir map
xcires et con Pogcor n oouDcoria regover. aEP
yd et HS BSNOLTO OIVSENL HOIOCI Novor W IIE N 17O5
NaSCor nai nvov oirs orar Xrco Hegon ciGE pn
Prinegereir Y oivor, penTE ∞ peN à  e nI oo
poretae negdii retrov zve) nequas d pura
oir O pnE MENt ESW OVTCOS etaV dEVS  BaCVS
Dogsos apxderres, ev n rn anon npagior nea
pae, n M’éreps rcor Dbogscor d idhar mecu
Daivorr O duvapir àMa retror n etuxn En
anon,  d  4 ehuo n  Bapuo D doygor
ZUTE HONCC ouuPCrOr Far de n anon s Ba
eE6 peaMor arrinn lu noverras n r 8 dEeos
acupPCVEV Est ∞ τ013TOV N)aSMua Tavra pd 3V
 AIXIaS.
Eret i) râs ooppcoriaes et negois àe nnois
Erderro ot Trodazoesor, oior Srsrots, i puioNto15.
20187015 1o5 ev r D Et 7 oouCaricor anecood
Noyco  EGrySOS XES aV pErenden n nvorS
n roiso 7 osuo n Y Bapuo PBoyror, reà pe -
ZCOS ENEt de aEdei ad o n aXCa virnors
oEuo drorenet pDi or, n de BCgd ca Bapui ou
Dares or i xirnors, n X 2X O ~ nwyoccoh, P a
n5 o 05v5 p007 (9 ziver 95 rl nirnor, 
∞ 2xO. D Xiroccos, a n5 o BaerS Ier
∞6o2(, ev Mhrreirco Est Noyco Xaer id ro1 
ponder co _NEMEDDap, X, 7870 o Plveras reE C)
XCoS NEgC FCX O KWOECOS, 45O5 ErÉC8 701X06,
Drerror Eirai, n dconaor, n oior dynor négor
Exer et id dio en ra nnsva aviocos.  
ErEpOV aVTCV et TaUTCI Zeovco 3 Erips, dconaeiorE
rax recoro Ecaj  3 darior rrsidis d
naoror irvo der Hasquua _ Erp coc x adio
DEpE erreir quuo udver Masqua 2d Z8 ZaYioy Y
rsd_ nnXcor dexam ∞ A ÉrEPEV HNXCON HEVTE
STC NEZE) donaoert FaX nexena. Kat aHCoS
de vocir CES D eEO D F raXCor KWosCS
vépe qd X avro 2)à qua, oior denasachor,  d
s raxir rerspds er copais duor dćiuvo) d d
r3 Beact, er coeas ereaon or néqov exlo xee-
quo cardius motum absolvie decem ctacia, ac r, er co x BpadEcos S or djovor a ra d’exa
perepev, X)aSna KaNCtI Kat 8.X C05 oet E) 
DGpa dvoir BoCOV avouocov, oEut CC Ba
 d t B AaVZCO5 ∞ D)45 pla 2
5a. 24
 Sic MIF. Sed D. orpopariar igdr.  R eDOnO , PrO . V L ego apasop el . g dy, Xeg pg ret.
m ME. cEaeaxi sed D. EEnxI quem seqUOr. n MF. Y Bapuv CC  dEui. 0 MF. cEursvor. D. .-10. p Suppleo
vor; rlet  Surior norsplix coess ro rx  NerioraE
ux is (uc mox) quod hinc excidisse videtur. Q D. deest r dina su Dla cess  Rsiror er in ro rapicos nrspdvor din
N

## Folio 219 — 867984570:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
1405
 AtE LVL L. LH = +L R IV S.
547)4, 3503 t  E d  TAZECOS KISNVOr TempuS quo celerius motum ablolrIt candem c
dirvvoc, ∞ avro N)aSO, 787EGW ai TEOSOpES iopat
505 245 dvo, 2870V eGCt Y Négev, 2evarTicoS
∞ TaXO D nnorcos 228 dartov uS, nEo
∞ TaXOS D KvOECS, F3 Bad ecoS XVSIS ENE
de ot 7E 250r01 d Y ouveXcor Dvorcos cior i 70
Vanouva Lo T vivSpdiicor 3)aSMLaZCOV, 28
Fe5t F0 pCC, Hy Z0 aVTO Y ouvexcor est dy.
NoV, on 4G0VOS à MNOIS ovyre vodvo ouocis
cioi i To mosida Hasquala ouordon oiev e
deraes TE nGOS Ev Detah, Hy = WVNNCON SE, DECCIC) NEDS
Wet DeectaS. FIS ondeo dE SonS D TounS r ouVE
Xcv a pdi cior oupersa, à de aroer
Ta pdi oippera 218 Noys aepuor decopei )
ra de aiWMEra, bo E er Nogois opiduor
∞ N’avro , Mt T raXCor 2en vocir C ot C e
787015, 7a pdv Es ouuCra, 24 dES Rat d́XE
edio i X Lraxior svyupIoIS et ooupr decoec
2aj. Nogov Éxet Ta FaXn nSoS amyNa dv cet
Duos reos apiduor.
Todaroeicor a1co 15. C on 245 chaepoee5 7 1o-
Dcov, TaS NaF oE Vrya H, BapV, ev nooei
Erideoaer ois o HTONENLAIO mONS)NoeV. L1a d
raortos i airiaer, Ta onna pE N8S  pvuS
3X ercea na dunce Me, rà aura ararnaior
lu avrois  dd exeodai En de ap Poir, ~ 400-
Gorces, raxuris C Beaduriis atria AId conce
5o1 5 ap. B pen m O15, 785 N785 Y ovpoIETSICoV coCgou
mopdis ev irco norco, nai drconaoievi, Ce iputonico
nderres es Oircoor den F oppcovtas oi rV
dajoerot cov ae unss NoysS ecornov.
EV ZCO NECOTCO, CEt ouoIECOV, Neycov raa Ka
2a cdi 2 cov vavorinss, puta gedor C n aurn
3oret Est pobus TC ny pEN 85 ois 20rE dEV = 2aX
donet, i  Baeo Begdu i nadonS dn x ip
pospdor, nvioEcor cer oopuEret  Ev NogotE
a e Ducr sa EMLNIEA N)aSiara CSE ernce a Nn)
2a ZSTCoV NEgoWa Donei  noMoiS i Eudo
nivors ardpaon eior de vai oi pibuor navres et
Rozois voir aeibucor oi pdis drconaoios, oi de 10015,
oi dE aMoS noI THS aurS DVoECS doECEV d
Evas pEA O  pobuoS. Kat nW doE2o1 de n
Oi HEEVOVHOI OLDEMPLAPTOPEI ∞ aVZ 7850, Neyco de
TaS oopDCorIaS (C C6V HodMBS N0Y85, ÉZCW X
Menturabia Vero, HOI M MetO Lacto
DeS; (B0c est, non ut neras ut tat. 
tC dd.
Aco Mmccidus (iM Deimo De limiluuaimibuS
haec dicens; Ouod ad Canonicos lpcetat, uHa
quali eademque ellentia est Rhychmi et Can
Ejuldem plane nacura ridcantus Calens eb AA.
chmus. RurtuS, videnEL ALCM CaL HOC
ipsum acteltari; symptionias, inGuam,  ra
Toneo Dectato, Labt u   CON
Juncctm. Spa C LACLIaHE LUD La-
libus rationibus continert: Puca Dia tellaron.
sub selquicertia; Dia pente, sub selquialtera;
Dia palon, lub dupla; Dia paton et dia pente.
sub cripta: Fsquo Onitoni, racio aequalis,
iplIS
Stantiam; Hoc esF, uE BOrX quatuOr ad duaS;
eandem habebut rationem (rice rerla) celeri
tas motus celerius moti, ad celeritarem i
cardius moti. Cumque tempora, concinuorum
natuTam TOrciantuE; Timilicerque quae a motis
absolvuneur diastemata, (hoc estus magnicudines)
sint continuorum nacuram Torcita: manifeltum
Cs, quod cum cempora inter se comparata, LaL
homosenea, plaque qua absolruneur diacte.
ta e Hecca, (Duta, ut rectae all
ectao, aut eneusates Peripherix ad periphe
riaS.) Cumque in intinitum procedat concinuo-
rum sectio; lunt alia commenturabilia, alia in-
commensurabilia; ee commenturabilia quidem
in numerorum ratione conspiciuntur; incom
tee eclal potet in celeritaribus considerare;
non lint. Ec ubi celeritatum comparatio in (ym.
metria conspicitur, habene illae celexirates inter
De rationem quam habet numerus ad numerum.
cua Facta est Pochasoricorum sententia; quod-
Que Tonortm aiterencias, in rcumine de gravi
late, inter Ouantitaces poluerint. Ouibus et
PtOLCMaLS accedIE. RE, propier eandem cau-
sam, constructiones Cancus, de Rhychmis non
divertas (ut volune alii) sed easdem cum illis
admittere necesse habet. Sed e utrisque, con-
Ricutionis causa est celeritas et tarditas. Oua-
Bope, ue in Arichmeticis, Cimmetriarum ra
coneo cepeus, i rarione aequali, dupras
escalcetau qualdam Ponentes:  e sfula
soriei symptoniis adaprane rationes arithme.
socta liloca dela lc ComMeMabIICou alla
FTis ita d nobis parcicularim expolitis, perspi-
Rationi etiam Puum adhibet testimonium Dio.
tuS: Quibus, Acutum, celere judicatur; et Gra-
28rcor nuir dmp dpcopdicor, Parced Vover n 2
Maerveet de red Norco ny Novio O o usos
ovQues (C oincier Les  s copocoria 0
te, larduis. ec univertim concentus harmont
cus elt moruum quorundam Crmmetria; _ Con-
cinna diastemata, in numerorum rationibus.
VE, A Vera SInE quX ab ip LIS dicuntuE, (quod
quidem muleis clarisque viris videtur; Cunique
Rhyuhi omnes in quibuldam numerorum ra-
cionibes, alii duplis, alt auasoto, alI alIIS:
Xoycor 28rcoV zyveada voput (801 2l pdi 314
TENQCCOV, 20 28 CT eIES Elui de ∞) a nEVTE
rd 58 ijusonis Y  ob 19 3ao cor, 1
drcnaois  de 3)a XaSCOV 3 ~) HEVZE, V
r8 rs1CNaoiS o  s 1003 10305 28 qdcorS
rME. minna adet BiDEIG, FOrEC prO minnam aerpip quod restito. D. CosICL onto ppetar. V. Maxo
_ WOX nogn
C. ccocos. DM. Sis carEp, legendum puto sio ciavce. W EAF. Norv. D. degur, quod porius ridetur.
Malim
MF. raxci. D. rectuu raxo. y Suppleo (quod excidilte videtur) ro i dei naviom, rd 3 dm nuoi

## Folio 220 — 867984570:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
220
OR P H X R L
ipsis praparatoria: PF Dedes LLHSLMMIIB CHI-
dupla, lelgataltela, plerique es maxime genuini:
pauci alicscotu ratione lelqui terria, et cripla
Duae isicur Peaetari oporcuit propolicae discepra
cioni, (cum recitatione virorum ante nos il-
Justrium,) Naec lunc. Reliquum cAt ut Pcole.
oyXavor nara pii x ioc  ocNaoV, n, MuI
NoV, oi coMeiGot C Ei OVEsaroI ORgot DE WVES X Ha
adG8EB CNE E OREPIPaTOS, pes gA
aEcoST reo jucor cuxorrucv audocor es aA
nor ) rlu netm S HroNEuai_ Happcoo is ava
vasouns, C i HINaECOVOS Et TErcV doa,  n
AP1GOTENSS nod dx oc . Cod barPTa CNeI
co peanudos no. ta Daive). AeXn  reasat.
oonasmos esit adToIS. Kat et p
des, nara CSV acV TSTSS Noys5 canenodio
 Bureiror CC nara Y TELCNaoV. A pdi Sr exon
cc Fy5 rovew ed sol5 10Do15 X)aPoeas, na
plicato, cciam Platonis de ls Optuto c Arilto.
celis oltendetur; 2 quibus hic rir mulia vicac
MuTIaCuS. Principium Capiris cerrii.
dem rarionibus conrinentur; Ntempe, aequali,
maei texrum parriculatim exponan. Ilo ex
 Cum sonituum Differentia ul e aliorum
ec omnium) in dualtate pariter e duan
ac titate consistat: ea quae Acumen e Cird
 vitatem spectat, in utro dictorum sene
Frum statuenda sit, non est dictu prom-
cc prum, priusquam hujus simptomatis cau-
a je in considerationem venerint: quae mibi
e quidem videntur eaedem esse, qua  va
a untur.
Gravitas e Acuties lonituum, Cunt Conituum
disterentia. Sonitus enim per se consideratus
non contigniticar Acucum aue Grrare: (licui
nec Corpus, Colorem; quamris C orpus semper
lit cum Colore.) In quo isitur Genere Po-
nere oporteat Acumen et Graritatem num in
Ouali, an in Ouanto Hloc, inquit, non tacile
elt decerminare, priusquam inquirantur Caulx
Acuminis e Graricaris: Jux quodammodo
communes tunc cum causis diverticacum in alii
percustionibus. Cum enim Sonitus C (generali
Tuia nacura) percultio; Sonicusque ditterentia
Tic, Acumen ee Graritas qua elt in Ponis: in
communi, inquit, considerare oportet percul-
tionum ditterentias, quibus difterentia Ponituum
continebitur. Quod aurem, Sonitus, etiam in
Oualitare manitelle differant; in sequentibus
oltendic ipse; Conirus Molles et Asperos, aliol
que aliquos, infinvans; quorum difterentiam
esse secundum Oualirarem, elt, per se mani-
fectum.
et Oriuntur autem inde l’assione salversa, pus-
cc rum eorum per qua sut pereussio: e par
ec uum propter distantium percussi corpori
a principio motus. Manifestum enm
est caeteris pariter se habentibus, horum
et quodlibet peculiare quid circa Passionem
+s
Ouae lunc a percussionibus paltiones, cont
municer contiderantibus, dirertae sunE PrO.
prer haec cria; Vel enim, Propter PerCutienLS
rim, diverla sic percultio, acque percussio.
Set eo Tus Vinta nas  Babda; aea  eo
T icO, n ev ZW mo; 2850 de, Onoir, C cirat
paector doroplea. neu done  acd ro aina 
DEurHTOS Nat BBaPVTHTOS ANOWA NCoS est Nat Z ev
Z aMaS CnS WDgMaycV. Fnet gd olc
∞05, reô vc, Wonngu 203 de _la Doea, n oEvrns
xat n BapornS n ey 2015 nX01S Novcos, Dyoi, d’et
Soxe LaD TaS connycor 29 DoCaS, ev ais nai
in nara cFr 2boD85 3ta Doeg WEIAD)or) 2 or
DE nai nar avrox noiov Wes Parcds a DEXorLo-
Dor auris coegicor BrdeiGer RetS at raXEIS
085, naet rvas eS5 cd dandes cor n da
Poeq aurd NaT noITa Eivas ODZVEXen).
Ed d4.  ru 28 cIOVoh Btat CC c g
2)a Depor SS, A9. reIa raVra n gd 24 2
r8 cNHEIorzoS Bcar, ca DopoS i WNHn ZyVE) C x
nis diversa pastio: aliter enim terit debilis, 8 guS oS ANCOS d o aEVS WC
aNcos
aLOIS ao oa Wi tat idet ha
eEurras Nat BapaS, CV onorEpc ie
arietatum quae in aliis percussionibus ori-
ee tum propier vim pereatamis, pattum
e propier conditionem tum corporis percussi
effivere, quando id quocunque modo dis.
rcr apnedio setem bon es atopliva
ada CXcipcoS, reV o aodaq ra
 aira 20d 201328 ovun pla=  à pot
Dorei nora co cirus t et b a Muth
onaB co DgMaYCV.
H BaeruS a, i oEvrs i F VoOcor, 3)e Doe
Lopcorcior AVros qd nab cavror duosioe
o 1oD, s ouvombamet u caurS x equ n
∞ Bapi ios 3dEx  Y Zecoa et nat re-
T115 ∞ oca  78 qeoarS. EY tvt 3V uet
et Fiveras id ra e atut a  dapora
245 5copa rIXd S 0054015, 78 TE ToknHo-
idix n, 28 O cot H con H hat E cd e9
os droxl 16 WoKH HOCZ OS n a
Xo D ungoccOS Z a DCS id, Z a acor imo
ndicor rcV aurcov, EaGVTCV cien dcr
ac idior n nolei set Y nadoS, orar avro de
verun. nador nva SV rGenOV-
Ta CK FCEV CoNHycaV e dn, novcS ono SOIS.
Maim Nommesetior. L Dic D. sedt WIC. muraco ordine r r isai o anis. a MC. tn. b Apoiirrerono, pro caesui
MF.

## Folio 221 — 867984570:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
Ci O M MIE N Y A R IV S.
ODZXPSOEOB TCoV SCOICECV. TNiEet de, erar puoi
nabor eva Hon0D0dpoV con Ep ot aVEuOI.
AdrEea SV E5co XI9 DOeg, H cdet taS oaaS
reos yd Pepe avoyza osar  nyosd n ces
aMcoS XaNNOS, Ndor n odneor. Ex reircov dE X)a
dS NCIGOV CNEZOVTCOV CTA GKCOV ∞5  287
NySorroS Xat 78  Ny20E Zn 7 Kygr
amcs dE ex Enartor. EnE yd aduvaro, i55 Dyo
Net ACAGOTENHS, EVoS orros, Nyyleo QuE APoS
et gae n XXyg; i Do  , et VI; Aet dE CC
2a Tn O avayens i 9 Els Biar 3 ronovro5
DaPoeor r connyluo ziyveo i  d9 2a50coplb-
ninas ovsuots 28 connouS, n 8 ot 3H M KAZH
n er naeq i 2)aso noy oN cOS X noppcodevn
ergodev cirai ∞ Xnntodvc, 18 mnoccos na
DXOVTOS. ZaPC05 V, 2 ncor l aundv on
aducor, Exacor E cienedocor idist  noterra nae 0
∞ 3) à PopoV a EZCE) )os   PopoV) anep-
guCC) o5, erar avro 2)a Popov n H, H apy Mo-
redvor nab era Y cipquucor ron cob 20 gd, erat
avro dheveyun. anSsEOV avrt 7S, vraer auro X)aN
nartor n 3)aDoeor on) Arveruer qd Negoude
ri aerlu d nantas on n pdis coDehei n) Bne
es Kat dnverver iden neahis SdED rea hECS.
Fo chevexxciv, S HAVTCV FSTCOV, arit 78 X]9
Deecir nai en  X)a ap t.
(I Uo OubIIS) BIO, crretiu a Variatum
elte.
acet lo: Vel propter corporeas constuu-
 nai anAodva S poro sa GEBEa DEFEOV civa
3dc x idcoe e  x nve uovo, àma ny r aée
lida dicendum elt; nec AquaM (vetDL Gratia)
e Tonem tantum; sed et Aerem; (nam et hic
ciolleo pereu, esusgue per quod st DetCHMIO.
Percutiencia vero et percusta non lolum (o-
elt ex Percullorum et Percutientium nume-
ro;) ee non, unirertim, percullorum corporum
omn  luto Lucet se CoBL.H. PercML
acos oiqvés n ∞ dy rs ocopannas ovscos
23  Ny8odVX, ig r8 di S n rayg RNySovTa
Ecer gd anEouducor Xai  Nn DovECoV KaI _TS 
S HVTCOS 3 TCoV  AnEoucor ev F eiS nNa
Dopos Zyvor) et XXnga. Nat naea r) droxlu
hemens; ut renci. Elto isitur secunca ate.
rentia, qua est circa corporeas conditiones per-
culti, ec ejus per quod tic percultio. Aluter enim,
(rerbi gracia) sponsia lponslat lelil ale taltat,
aliter aes, lapidem aut tertum. Ferrio autem lo
co, diverlae tiunt percustiones, propter dictan-
aurem, spiricus, quando impetu concepto Hc re-
005aod5 r8  Ny EouS, nosi 28 di s i naugu àt
78  Ny2opdVS, Nat T8 alS Y HAnguS ANCo5
in magna incer se distantia percutienris et per-
custi tic percustio; alicer in minori. (Cum
enim impossibile sc, ut aie Aristoteles, unico
existente, uE ietus Aat. Ad quod enIm CrIL
ictus: _ d quor ee in quor) Oportet autem
necellitare quadam, TUm PTOPECE DCTCHHEHES
rim, divertam tieri percussionent, cunt proplet
corporeas conditiones percusti, ejusque per
quod sic percustio; acque etiam propier distan-
ciam, ee omnino proue procul aut prope sit
Dercuctum ab eo quod mocum inchoat. Ma-
nifesto enim, (corum exteris cildem (uppoli-
tis,) dictorum quodlibet proxrium quid esti-
cir, unde diversa producatur paltio. Direrla
aurem producitur passio, quando diverta clt
aut rariata in quoris dutorum modo. Id
enim, Ouando id ipsum ditsert; incelligen-
dum pro, Ouando illud alceracum ant diver-
Tum tic. Difterre, dicimus, Vircurem a Vicio;
quoniam illa prodelt, hoc nocet. Lt dittere
actio haec ab illa actione. VHerrO, MIIIentes
tiam percusti, ee caula percuctionis. Aliter enim
Ec Zcor du bopcor, n pdi raeg rs ovao 2Z
Eanslocts dia Dopa in scb oncos av 3t
quorro, n con aidren n Xa X  r
aepcov  gMayle 3rc5 Exd ad rat
audnom.
Cum cautas communes aIVelMLaLI PCICUI.
lionum recenluerat; Luoshisa gulaum de
Sonitibus, (Func enim h Pelcuoco, olten-
dens, Ouarum pastionum sint, in illis, effecti.
va; et quomodo inter se ditterencium. De
inde, cum Tonitus, sic, aeris percultio; lintque
consticurionum aeris mulea ditterentix; quip
De alii calidi, alii trigidi; es alii nebuloli
a puri; mulcasee asta eencta aelto Gua
In sonitibus autem, cu qua a diversa
ac rentia, aut omnino nulla est, aut non
 sensibilis; quippe quoa  sie se babet
a conditione corporis percussi estet disse
a5 rOIVaS dtah Y dlaDOPaS TCOV Z XHY COV Ka
a Bunoc d O, endor naD Exas d Zcor Vo
Dcov  Angaei zae CC XToI deXWS, HVceV Xa dco
ex avrois cior noninat,  CS aNcor dae Depor
rcr Eix Endn argu li aep  o op, cion
de aecoV oMat Na SusO ca DoCg et g oi
adii dopuoi oi de Voxpoi nai et pdr orxnd 15.
oi de na daeoi nai àMa) roat X)_ DoCat a’ Épcor
pardarsocu u don Fa5 di 2STCOV X)4 P0
pas, pndeuar Lopcr diroreneir gMaylio
3n ge aiduro, C) SC, F naea ras ocopa
riucis ovscois rs  Xn Doudv XIa Dopcov, ai 78
propter perculti corporeas consticutiones, Der-
CuAI
aeris diversitas respectio sensao.
sentum Fusiunt: Ias aeris difserentias, nul-
Jam Conicuum diverlitatem efficere, Paltem non
sensibilem, aftirmat. Adeoque ex disterentiis
d ME. DeeA Aa poeor ) meaC ados. e MF. reo
sME
sot. e D. Hovum, quod praetero; sed urrumvis, non male.
CMF. decst a S s S i X Xyyi HNistorta 3 C X Xrrio pda.

## Folio 222 — 867984570:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
cussi aeris ditterentia, quatenus est aer, nihil
etticiune ad Conituum acumen es graritatem.
Aliorum vero corporum consticuriones difte
rentes, direrlicarem Faciune; ur ille polt osten-
der. Fst autem, inter aliorum corporum per-
cultiones, etiam percultiis aer; eltque omnibus
Fere Tenlibus interriens, ad pastiones quae ca
sensibilibus ad eos perveniune. AC ejus d
constiturione ditterentix, nullam diverlitatem
Toniribus interune ad acumen de gravitatem
Alia vero quas faciune differentix, mox le
queneur.
aquae autem provenit à vi pereutientis di
 vertitas, Maenicudinis solummodo causa
cc est, non autem deuminis aut Gravitatis.
ce nullam enim inde oriundam videmus ta-
cc jem sonituum alterationem; puta, sub
ce missius aut clamosius lequentibus; item
cc tentius stantibus e pulsantibus, aut ve-
bementius robustiusve: sed solummodo
a quod à forciori major, à debiliori minor
c consequatur.
22
P O R P H Y R I
gosoudi aO Ma Popatue ai not door ane
Sder weos is rcir oDcor o vn a  Baeury a ou
TNSOI Ai dE FEor aX CON SCOICTCON Na DOOt oV
SclodS, oo aas ios vpo dei
Hv de, ev F FCV _ACON SCOPIATCOV HAngeS, Nost 
are XnnEod O. C gedov mbocys  aidocot
OUVEpZOS, WOC95 T_ CN TCOV OIHZCOV G05 aVFLS
IOVTa 3 AIa esi p aVSS naa OVSaOV H
Poeai, Sdeptar Wg Mayes eis oE vrya i B0
purn (G Epo1 3O+ 2015 LoDOIS AI dEFCV a MCoV cs
n01 351 319. DopaS, per odigor duE c1.
aH ) naea i r con rdovros Biar, pegEd85
au em prover airtes, i Con ehvrnos n Bae
7HFS. E gap rcdv aur cer 8deputar opcoido
rocaertes e Moicoon,  et V L 85, d
gvoudil HovXatrepor DEp cineir DBCy
goedicor n geycoVorEOV I NWV PECCIOTE
Gor EpVESVTCOV (C apSoVrcoV, noDodporen
adperepor AMa ptr  
poVEodvOV C t p et  t161.
Vis, inquic, pereurientis aue debilicas, magnis
cudinem auc parricarem Conicibus interre pocelt:
non aurem diversum reumen aut graritatem.
Porest enim quis leniter proterre acurum soni.
cum; Acque, si vis ea parum proculerie, re
hementer aurem cum vi plus effecerie; Non
ramen haec magnicudinis es minoricatis diver-
Ticas, acuminis e graritatis toret difterentia.
Atque hoc oltendir inducendo, inflacilia, ren-
filia, s pullacilia, ec animalium vocalia. NTam
vis rocilerantis cundem Tonitus renorem, aut
lenem aue rehementem, etticie; sed acumine
aue graritare, minime disterentem. FEL instan-
Kat 1a 5d SCiVVo, EA tV Sa I EplnoS 2 
Errara, (C xpSodva  2a 0Ccocor Darsdva
H gaep Bia 3 DcoVEVToS, 2 auror nX01 28 1oD in
Dodpor n necuae apE) nar  un(a den
rium ris, ee rehementia, aut dehilitas, acurum Bapurn (a 3d apcos Xa DEpor . Kat plio Zcoy eu
quidem aut grarem sonum neuriquam etficit;
led rehementem lolummodo aue debilem. R. L
in pulsancibus similicer: nam torciori insequi
cur plus sonicus; debiliori, minus. Ve prO.
prer rim aut debilitarem percutientis, nOr
tiac Conicuum in acumine due graritace dit
Ferencia.
ipis conditionibus corperis; nempe, pet
quas aut rarum est quodque, aut den-
Jum; item tenve, vel crassum: item le
ve aut asperum:) à Fieuris item; L6
et quid enim cum percussione commune est
nvcorrcor n Bia r ∞6Podpor, n n acderera, osui
pdio n Baeu r nxor 3d aucos dirorenei 0P0dpor dE
n aEV LLOVOV. LH TE ECOV EEPBOVTCO ONOCOS TCO
edi BIcIBTEC EEra) ∞ pi( CV 28 Vo 8 rio dE
adeves Epco, x EMa ToV ASC naea pier ri Biar, il
i acdeverar FX CoMEIerTOS, Con an Quorro X)∞
Dopa, Nar dhuryra rcev VoDcV n Baporyra.
ce H DE ndpa Ta d cov at n Anz Ed ds
HBia, Dnoir, i r8 2on H EovroS, n n dubenaos sut
rh    tors foDoiS Wernoiem duva
 b OEuri (   G BOKCBS
E5I gue  oruo vFpoV, noeuo pdi Dep
Kat caV n Bla popoV dcoddora, 0D0dp15 ) ou
Brae pere orer Ou ple n nara EZ)OS n pcodi
Ma oEuroS lo na BOCVnS 3∞ DOpO
a Diversitas autem quae ab eis est per quae
ce funt percussiones, hie desumitur à pri
qualitatibus (uE Loguuneur) paribilibus.
puta odoribus, saporibus, coloribus:
NaCaVE) pEV EVTaIa apa ZaS nECOTAS
58 seuaros ovsuots 185est et d5 aror
EHAGIV ESWN, n TONVOV CC NenOV, in XaXV
In Reier, n ZCaXI i ETt HaCa Za gn
pa Tg T1 gd F _A)MNCOTECGIS nouO
arpois Nerco, C Xvp, at o
791V0V coe95 Ad
rnnEocduor uer lu o ce MX aP T8T8
8 (seu perbussiones) une Sonitus: Fa vere
per qua horum percultiones perticiuntur, Tune
corpora inter se occurrentia: e quidem ea ipla
oi 20D01 e cer dE ZSTCOV X Ny3C) d OTE SV), es
a Scoal ovrue Sevrae a M  NOIS ver dynoron C
aptum percultum, est Aer: Fujus enim pla-
avrd
FNC. oes ie. D. ie  GC 16GABI.

## Folio 223 — 867984570:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
aua ova. oee D  Z entos qucor, quae corpora percucta. VE, inter ca qua LUHIL
x t oB coeoin x Qcoor X)4 ~ demerasi C
2015, 2 EpVonc T0) oep (O) cnn SOdVS, 
T OVYKCSOVTA SCoLOS 20S ME CSTS H DVOINCS
NOS VETO, VIrXqLe VOCIS, PHHCITHI IIEuS
(seu primus motor) ciL IprC Lupcs ad eden:
dam vocem: Conturbantia vero (seu au moram
concurrentia,) cum spiritus naturalis, (quem
emircie animal pel asperuss altelat) cum
lingua; ipseque percustus aer; Spus a
Lacto, pel aeceliam (ue per cibiam) emilli, at
que a lingua (DE digitis) eHOLMaLI, inHacO:
circa cum perculta, tum percuckncid corpora.
Cum isituE OCCUErentIa COrPOTA, PTIMaS Phy
Tormata; necellario peculiates Mreorgue ctti-
clune lonitus. Acque hae quidem LME illa CON
lticurionum differentix, quae ue effecctra aC
rencium percultionum, pastionumque in Percut
Tionibus discrepantium, altumendae lunc in pro.
Dolicam disceptarionem: Non enim Ia Leus
Tumendx sunc corporum dilterentia Gud luu
lecundum qualicares Pacibiles. Oualicates Pd.
C OM M F. L L LL LL LV S.
.313o1, CC 80  deb opoteo   X, F Cco0n5
DCoVHS, 8 W L LOECS E3Nn opjn.
5  Dare u) ata cHoa, 505 ZDEVuO
TEVVarOS, 2∞ D Demea co5 di aonS, etoVTS
aquanuds 200 D yNcons, 105 7o15 daNT
rorva n DeAo, n aXea nNcia, n TCaXEa n XCds
Eaquanoidva 1dh8s 1o85 n, Na DoeSS e a-
vayins docrenci Tauras pdis ras 2) a DopaS T
OVSCSECOV, Cos DiNOTENESIAS ConnYcor X) a DopcoV.
aDcer ev F AngS aMaY Wucor, eis T Woe
ncdleo c danneor ove W OVNE   X, 2a5
NOTa TaS HanaS noas ovas Ha D
Pas YOcOUAFCOV, C XNEOV HanNOS y noi
n aS NEy, a5 n APIGDTENHS CV F naryoés
220d 251F8 85 D nOITHTOS ETZEV, etACOV TepTo
de VoC IVTHTOS. a)na noneS C nun EC
de Za 101~dE, oier YNvrvnS  spVvoEnS, Ce narl
787015007un En dEdep ,  hc
NoLIXOrS 3 MENarENS Eirae Dyor naduna de
notonTES RegV) 8 rd avra ra dedeyidua 2a5
noteTGTaS EODevas Z. OVTE ZP  ∞ ENt ZW HE
novdera  NEZC) YAVN STEF a MCoV F 1ISTCoV
Sder quoicos de TBroIS ny n depuorns iy n luxeo
ryS Xaat Negor), 8 rW avra ra dedeyiduc
nener Deva X Te de, nara ras aiediods, Exdsn
FCOV ciequdicor HBIOTHECV, d85 civay nomnuli
aDyliat OISTHTES Negor ). H ZC JaC YNOVEHS 
Dos et nara rli qevon cunorei CC n deeuorns nara
 à pleo ouotcos) n at àMas AoNerTeS dEn
peNaria i ait amai de 250101, 8 Y auror re onov
3015 Cipn LVOIS HaZyNNaI HoIOTHTES NEgoV), ama
r avras 0ds reon zirvor) zae 2)
ad85 nodcit pera Sonat recopcrcor Hahlinat
adi Er miorrS at roraai NO EEL at NaTa TaS
eocodhas C duocodhas rerayidvai ZVI aoWr ModcS
duocodtas Gd. Coo tu huta 1300en.
Xpcopa 4. OC, 1 ha d  oegoW. AVy zae XO.
ocy ai 3DoC 1o S) t etc st H
occov 3G 0b866p804, 22004, 00 pn0d CINOTCOS
ZCV HOFa CdV 0085 cMYcoV etEt  aMoo
aet Y an 3. 3 vet 1o1t LaE  , St 1a5 2510.
185 3∞DoeoS 7cor 10 0034d15 Cudas
licas cotituriones habe ntereo, Hdecu
dut rara existentia, spillare; aut tenuia, cla-
Tare; aut laria, alperare; aut quacdes et.
Cbicou Cdo roeatu guas hcucoleles, lu eiales
i yncoosa d ampo rontod O. T8 cdv DVOrHE
∞ EEXVda)  Xp OV G. H, ra nPXodva. OCav 8
005ao5 Exet 2) a Pop85 FBFCV n Mara ovra,
exira nos, lapides, de ligna, limiliaque: intra
illudque aeris percussi, eo quod circumtutus (E
rus, in cerrio genere Oualitacum collocat, et
cens; Ferrium vero genus qualicaris, Pacibiles
qualicates d Pastiones. Sunt aurem hujulmodi:
uc dulcedo, acerbitas, omniaque his congenera:
item calor, e trisus; albedo item et nigredo.
Deinde ait, Dicuncur aucem qualitates patibi.
fuliantur: (Deque enim mel, eo quod patia-
cur quid, dierur dulce; auc calium quipplatu.
similiter irem calor e trigus, patibiles dicuntur
qualitates, non quod quae has habeht Baltatus
quid.) Sed, eo quod, ae selitto, GuatDet a1.
ctarum gualitatum HE PaHIOMIS CMecra, Lal
biles dicuntur qualitares. Nam dulcedo paltio-
nem quandam Crustur Mett, a Caibe la
Ctui; alixe que similiter. Alhedines autem ec nE
gredines, aliique colores, non eodem cuu 
etis modo dicuntur qualitates patibiles; sed,
quod ipsi a passione tant. Fiune enim a pal
ione multae colorum mutationes. Oualitates
ergo patibiles, tales Tunt. Sed ec qua ad odo.
rem sratum ex ingratum perrinent. Ptolemaus,
Timul omnes complectens, Fumos vocat, qua-
ltates eaS qua OdOTEM STAEUM AUE ingTaL
spectant, et omnino omnes, qua OMacCL In-
terune pastiones; Sapores irem, qua sultut;
Colores, qua Vilui Ompe ines a eitle.
rentix, (cum sInE CCLOI SCMC PLOPLI.
e risui, gustui, oltactuique conjunctae;) om-
nino alienx sunt ab es peceos Iua se
Ffficit
OHLTONEa O po  H, a KaFO FaS
Or o1 SoaS a XVuSS de, TaS NaTa Tl revon
les; non, quod qua has havent qualitaces, quid
nos spectane;  qu tene audicui peculiares.
Cum isitur expoluerit, quae line, Ponitibus uri
les, diversae consticuriones; lubjunsic, quam
EKCGM WdELHOLEI 2015 0P015 Xa )05 dWa).
quaeque po o  pate.
SME. achor, Sed D. aesir. B D. râ pito. LMIE. icdor. Sed D. icton quod recinc

## Folio 224 — 867984570:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
24
P OR PAZRTI
a Fiffieit autem, rarione Fieurae, (in eis gud
a sunt Bujus susceptiva, ut sunt Lineua
 Ora,) Reurationes, tanquam leses
ac quasdam Sonitibus positas; quibus ex so-
a nitu fineuntur stridores,  colsanes, e
ee voces, e claneores, talinque innumera:
 dum nos scilicet (proxiet eum quem ha
ac pet homo ductorem unu tum ratione,
e tum arre, maeo) Sutu
etiones omnes umuur.
cc 7
deconor.
H Nara 4 npua X9 PoC4, narne ib un) ulv, cv
 HaDoCaV EuIO1SOO]5 7015 Po13. not DE, p
HaaV CivaI 20C95. 7870 Dhrndcior pesrluo de rui
olei 3. 313. pdi S aeuaeros.  pdi Y
orcr Mdexepducor, oiov Z y NcoOScr (C
EEor EoucTCOV, QuarouSS. aEp vas
vous5 7oi5 o Dors, a 85 erouaroto1 8V
Oux est in tigura disterentia, recensetur, in-
ter ea quae Sonicibus interune differentiam. Rit
autem, non omnem else ad hanc rem utiliter
adhibendam; sed eam Tolam qua O5 e LIn-
suam acticit; ec maxime, hominum. Poltu
mus enim omnimode linsuam et 05 figurare:
indeque conicus ditterentes edere. HIt enim
lingua orilque liguratio; quando (puta) COr-
vosu aut cornices, aue grues, aue aquilas imita-
mur, aliudre aliquod voluerum aue animalium
senus; aut diverlilinguium voces, aut lapi-
dum trasores,, aut alienos Ponitus, aut tremitus;
2 natura comparati ad omnimodam tiguratio.
nem, Propter eam quae est duetricis nostrae ta-
cultacis nacuram indicacivam. Verum quando
talis lingux orisque tigurario non est acuminis
aut graricaris lonicuum per se constiturira:
Sed ut aitu tigurationis lolummodo in Ponicibus
caula; (quos speciatum proprie nominibus vo.
camus, Aridores, d collisiones, e voces, e
claneores, aliaque quibus calia imponimus no
mina; non autem acumina auE PraVItaLeS nO-
minantes; quasi hac tigura disterencia talia A
Suremus:) non cst ea, qualica acuriei e gra
vicaris eRectira. Ouaproprer de haec CorDO
rearum consticurionum differentia praecermilta
clto.
at qua Tonirus quidam cognomento dicuntur
a laeves aut asperi: nan hae sunt itemo
Paeritas, inquie, ee aspericas corporum, Lunt
Tolummodo qualitaces proprie dictae. Ouaeque
propier has tiunt corporum percultiones, lo-
nicus solummodo Ouales eficiunt. Sonitus enim
Faciune ant laeres auE alperos, non autem gra-
Ves aNE aCuTOS. Ouod aurem lae vitaS e a(DerI.
tas qualitates CIInE; Sed qUX FaNCUIM NON CON
Ricucionem tuam in quanto habentes; Arilto-
celes in Caregoriis Ptatit. Sed rarum d den-
sum, item alperum ee laere, rideantur quic
Ouale lignitieare: Verum haec aliena sune a
dirisione secundum Ouale. Nam, inquit, par-
tium policionem quandam, ucrumque porius vi-
2850 +op25 drdido LXarOoS a E
da, n repcovas, n gEpaVBS, n accV, i 2 4M0 Z
OeVEcOV, n Y Ccocor n CrepoYNCoDcOV DCoVS, in X
dcr deauss, y oss àmoiss, n Beou5
DurOreS NEOS arroior aquaropor, 39 T 78
iEUOVIKS iuco EIipenSOY DVOW AN OTE NIOS
aquatiouos D VAcorus , S as,  l ecu-
Tyros n Baeuryros Lopcor NaF aurd FSr d
SOS a, cce pnor, aqualious qovov rois
20Do15 ∞1n ∞, 25  oquarropdvot orouaoud
idicos nara Y85, 3 dXI85, i Pcoras, C nnay
ga5, Nat ZWa OVOILA TOHOISVTS TOLAVL Ou pl E
3 Eurn (45 (C BapVTNTaS ouaCOVTES io5 En nar
Quua X4Dop. TcdV oicordE QuEdai OVX
lo oE vrnoS nai BaponoS E LATSInS DOTE-
Reopiaerui AIo ngi aurn n X4DOC_ F ocopa
ncdr rapedco ovoccor.
 p aa FOCOaTCOV, CdV 2085 n13S
pbVoS LAEpha COVTuI A Yd ReIBS n reaXCS aud
oebr, S  Bd C45 n 0Ea5 OM dE nai n
RciOTHS L H FBaXVTHS noIOTHTES cioi porovXXI de
rlui ouaoN Co oN tHaI ACLGOTENNS CDZ
KareiaS EPisOr TO DE MaVOV Na ∞ HOXIOV.
nat D rCaXV var P Néior, d’éEcier pdu ar mier 
oquaireir nv dE aMora ravra D CEI x noior
X)aHpEDecS. Deo gup rva, Dnor, PaNE) a MON
detur indicare. Densum enim dieriur, quod rav poeicor euarceor dynsr Honvor idi yd, rio
parces sine incex se propingux: RaruM rerO, ra poera ouser uE civay a MNOIS parev de, r
descras
eb rago1, X, d8NoL n, Dcova CC HNaYzaI
Ce pveia oou a spespdicor ipecor
Cx0.5 85 Fcor qto  Noznorara
(C TEXVINCSTaTOV, aCi EXeir 20V b.t
nara x squa C rlu yncortarerropdioleo  pra
N.a, T ardpcocor Marroicos ad aqua e rui
YNCotCV 3 F Eqa duva psib,  ) 4Pop85 nara
YNCoTInS n SouaToS, Ot E NoCGNaS prpecopE
a pia de rus D RCtorHTS, i XeaXVTHTS, nio-
n (9. porleo eX V, a nu opcorVICOSH
zorra Neiot Tves aXeiS. Ol C avrai
motyes etot adesh.
em, eam solummodo efficit differentiam
a P er laevitatis vero aut asperitatis qualica-
H Acierns, Dyor, Tcor ocopecit tGn reaX VTHS,
roleryres eior pover uvescos Haea dn rras at
ac proprie dictae qualitates.
. durio rero, sed D. auto to, tr at. L an CBBHO onuairopdvor, e, idias
Dro idius
n Malim

## Folio 225 — 867984570:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
Ci I I L. LC ALIL CDD.
Evdeia ch a pdel acta TeaXV3, 1 
r EpEXCV, Y DECMELnEV. H, NECOTV pdV, 8
2) aSOCOZ C  O. MpNcev n  2C pdV EYg05, 
pCetOV nCI D HONVV OV 3 TGaXVTHS na) NCICEHS
aVaXS, EE arcopaNtaS DeoECOS na) OuO, NÖENTS
Nevrepor de, duva) à CXC pors 1o SEOB e
Pov 3 E2 adt ssoor cira sON Ep X, S
7870 Negoe, dM. oNcoS Tus aeqcoo n N 
rrceorv, surre con nai X)aneron ndcdo, n em
TSFCOV ONCOS Erai i D) ZCGX VEHTa H, NetoY A
In Tcr prceicor Weounouo Déod  nONoY OV e
avayrns c Ddexoiucta rolornres Sr nai avrat
PKat epDCS FE pSOIKW eten) a WEt TSECOV AN
jucis idi n ∞ Ncior i X XaXV, X X uavoV  Z
roxvor, oa evas ciprina des 0 de, Y idis Neror n
D TC~ZV ovyXCopeI povor eivas vota r0 dE pavor
3 ∞ HONVOV, (n pEvOV NOID a M a Nai 8 mo S uE
X Av doDaIvE) YeDcoV XTC.
oesaera)  à MiNcor Ka AetoV C, TC En GuO aB IHVICCHI AIILEHE. F E La VC GUIIACH, quoc
SV CC a Ma ipyer pd n Deors. ENE) de
parres line juat  ccc olla. alperu
vero, quod haec excedat, illa detictal. VelunI;
primo quidem, non ab inricem dultantis, d
proximitate, dicitur rarum et dentum; Negue
asperitas et laritas omnino, ex politionis inaequa-
bilitate e aequabilitate. Secundo vero, pocest
quidem inicium tacere Cola policio localis, aline
vero ab ipla quid protectum esse. Uc ridere
ecuto, icd inluper acce os a Gaa
tem: Pariter isitur et hie; praecedit quidem
parcium Policio, led inde lequit as,
quae est subjecti alteratio. Nam (I hOC nOn
dicanlus, sed raretactionem de condensationem
elie Scilicet pariver admierendum est;) OualI
cates isitur d ipla. Aeclegne laec a Mulico
de hitce duta LUnE. NOS auteM CI la ve 
alperum, tum rarum e dentum, Oualitares elie
aujocoror s copn apxsoa Wi i tormlee
Brymroplco de rs narâ x moir nirnon erc
AoIBEHS: à MoicoOIS Sou  LoN Et yd pur
XVENTOS n NEmoLHAC HotHaS Naus
CeNW oucoripcoS, Nerocdi a c85
murS n XaIrSS Nar HaXcs n iqvSS
a Na de D paVOEHTOS n HONVOEHTOS, CC D N
xaet E Baeuryas Craosa nat VEn 45
O xat F cienudcor ovsaoecor EnarCg, roto
Fy5 SOU, W d4 X mvov jeqove D soiah.
est in augmeneis; inicium quidem Facit motus
Cacuamus concrerionem et cctecioem aut CX
hilce prorlus elle: asperitarem item et laevi-
catem, parcium politioni actribuamus: (MTEUM
diximus. IIle verO, Par _ aIPETUM, COncC-
dic torummodo qualitatus cHe: LCa TaTMM C
densum, non cantum Oualitates elle, sed ee cum
alo Parricipare actirmat; lic seribens.
sicier aut renuitaris qualitates: secun-
ei dam quas alios itidem sonitus cornomento
dicimus spissos aut laxos: item crassos
c aut exiles: eravitates porro hic ee acu–
acries esse. Duia dictarum conactionum
e utraque, utut qualitas sit, a sadstantiae
Quantitate oritur.
Rara de denta, item cralta de tenuia, alas
ait Ponicuum ditterencias efficere; quin de eos
Ortales sacere. Ouapropier lonitus quosdam,
aer raritatis vero aut densitatis,  cras
Dnor 2a Doeas dirorener T Locor nat rd ro1X5
avco noicir na b o nego oucoroucos tras Ve-
DES NONVSS n XaIVSS nat naZEIS n iques notEI
de a Eipnuda naet oEeis n Bapeis cor Lo85
Nat HOIOTHTES SV DOTENSV) avrois LeoIS ouce
ropOt F Z TOISTCON SCOIIAFCON NOIOZHON AMC. No
BaGUEHTES CVTaVda, F8TE dd FBTCOV, nat eh
THTES TaS de ouryras not BapoEn (45, EtTE NoI
THTES eto, EirE aMo M, 3d Éx co pds gucoiper diro
2 inderrcor duxberros de co de e detorek err
o DerS Na DiScVC) et nolco Dvet WWyX VSO SoU)
Tcr de cienpducer ovsaeoeur enareear pyoi pia
edio rdeis ovcorXio, uavem (G. na: nonvoru (a ExE
egr des XaXurn (4 net nenorn ( ExaXEeqr oaV
DnOI TSFCOV Z OVS L̈OECOV NOICZH (C pd Eivaej dTOTE-
NEiodas de  De ∞ novev Y Soias N1o Nat ToICoV
zreodas aitiaes, at mocor Tcer pdi notcor, nara Y
rorrss i parss Zwecdas i HaXEIS n Nen 85 Cr
10685 Scocd  dEmOCOV, naris ∞ BODEt
Ta paVa Xat HONVO Neb. Hd. XC NE 1 C 003
cognomento dicimus densos aut laxos, item
Facere aCutos aur grares; adeoque lonitibus et.
ticiuntur qualitates cognomines ralibus corpo
rum qualicacibus. Sed de Graricates hinc, (HoC
eltu ab hisce,) Tuneu et Acuries. Acumina veto
et graritares, tire qualitares sinc, sive aliud
qusel, non est a dictis indicacum. Sed cum
in quali genere sinc constituex. Diccate reto
conditionum Vcraque, inguil. Certans cique
combinationem ponens, raricatem es denlica.
tem; alteram, cralticiem de renuitatem;) veram.
que dicie harum condicionum, Oualitarem ene:
Led a substanria Ouancirate ettici. Adeoque
et Qualium caulas elle, ee Ouamorum. Oua-
lium quidem, secundum quod denti auE Pari
Sine Conitus, aut crassi cenvetre, contideratorum:
Craltos auE exiles: dictaque haec, TOnITUS item
VIcenlum LiC, d quo CHICTME, Maniteltae hunE,
Ouantorum vero, secundum quod graves sint
actt altit. Malletlutu Bilu ellus quod Lonorum
GraVITaS
 d+E1S AAMCV SV, cos n BaeOTHS Z Pe2 oV iCat n
in Malim . N LFO orsaoroT SCPOHO AeSNOOI EC HS PTOro. ML. 1rOI. D. naver reponen um censui noiron
P ML. deest ny desaos.
Q H0cS

## Folio 226 — 867984570:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
226
P OR P FI Y B I
Graritas et acuties, ad Guantilatem seducetur.
Hoc aurem non procmus, alcat Guto, Cx Hac
ratione concludirur: Sed, ue nihul impedie quin
Tubstantiae Ouantum, Tur Oualicaris caula; lic
si Ouancum, lic, acuminis e graricatis cau-
Ta; non prorinus duanta dicenda Tunt, ace
men ee graricas. Fieri enim pocelt ut Jua-
lia tinc; cum ponatur, non modo Ouantiraris
led et Oualicaris, substantix Ouancum, caulam
elle. Ouod enim per substantia Duancitatem.
etticianeur dicta Oualicares, docet iple, hac
scribens.
ae Densius enim est, quod in aequali mole plus
e habet substantia: e (similiter constitu
ec forum) crassius, quod in aequali lonsitu
ee dine plus habet.
Sic enim de alii detiniverine; Densum illud
statuentes, cujus parriculae fune inter le pro-
pingua; Rarum vero, cujus tunt diltantes
es concrecionibus es separationibus actribuentes
raretactiones e condensationes. Sed e ipse
limiliter accribuie; Densius, inquiens, alterum
altero: quando moles aequalis eademque elt, sed
in altero plus substantiae quam in reliquo. Sic
enim contingit, (eo quod partes hujus sine
incer se propingua, non aurem illius) quod
altorum plus habeat substancix, alterum minus
eadem exiltente mole. Item Cractius (in limi
licer consticuris) dicimus; (ut Chordam ChOr
da crastiorem, et hominem crastiorem homine,
e lionum liono;) quando aequalis est longi
tudo, plus aurem in altero Tubltantiae. Fs isi
cur lecundum substancia Ouancicatem ditteren
cia, densum e rarum, item cenue e cractum
Suncque Oualitates, raritas  densitas, item.
que renuitas d crallicies. Nihil isitur impe.
dit, quin Ouantitas sit Oualitaris causa. Ad
eoqne non concluditur, acutiem et graritarem
Onantitates elle, eo quod substantia Onanri
tasu sE earum causa. Sed videamus qua sib.
jungit.
ae Sunt autem Reutioris effectiva, Spyssids 
Fxilius; Gravioris autem; Rarius e
Crassius.
AdeOque, COMBIMALIOMCMI, LECOMIOIMALIONCM
dico, unam, denlitarem ee rariratem; alteram
vero, tenuitarem e cralticiem,) partes alte.
ras Rcuminis, alteras Graritatis, esse caulaS.
Nempe, denlitatem e cenuitatem, acuminis.
raritarem aurem ee cralticiem, graricaris. Ouin
igitur, dicat ad eum quispiam; Neque propter
substantiae Ouancitatem etficitur acumen et gra-
vitas, sed proprer Oualicates. Nam PrOPter
substantix quancirarem efficiuntur, cum den
tas e teniras, cum raritas e cratiries; ne-
que tamen Tune Ouantitares, secundum Cun
iplum, eth d quancitare Fane, sed Oualitates;
paror, S descora j ovyne ocor CC DIa déocon ava
Derres ras paroodS Nat oOS Kat auros roi
ruo cooaVTCS DerodEd CONE HVKVËTEeO CiNCoV crpe
Erips drar o pd oyroS isos n vat o avToS, ToNcic
n Dareps 8oia ~ r8 érèps Ourco zd ovubavet
2)4 x ra s pii poesa ouverS eivay à MNcor-
28) un x pd concico exer soiar, ∞) Epario
78 aVFS oVT (O oyRS HIOAW, MaXOTEPO, ev 7o1S
quoioos, neroud oiev roedlio zopd75 Xa2
récaV, I, aVDPCONOV a D PCOS XOXVTEPO, n ZVNo
GuNS orar ud pinnO ioer n. concor n soa
 ErEpS H nand novor 3r D 80as 3a Doea, ~
onror nat ∞ pavor, nat x rentor nat ~ naxi
rEdEGNOE Xat eiOr HOIOZHTES, n paVOEHS  y NO-
MroTHS,  n NEAOEHS KaIn XAXVEHS. Ouder S
NCONVE, Y noir ainor XovTuTcOV zyvec 25
cuvare, ∞ rlus o oFn(a Nest BaPVEHTA CIVAI XO-
obrnras, Eret X NovoV D Ssta aurcor airtor it
zueraus. 1d copdv de nat d exciyt.
(25EF 00icor ReYcd) ouCvaS u ove
n n parem (a eregr de nenon (a X, naxun (S
a  ErECQ uEen oEVTHTOS, 2a i Erceg Baeurn
205, yvea airia. Elo id ronvoru (a CC Eus NE
orng churnros  paren a C naxn (a Bapo
ryTOS. OWNEn SV, Doaj e 75 20C95 au rov, 3dE 2d 9
∞ noir D Soias doNetr n oEurS X n BaeVmS.
àma W Dg noIB (GS Maeq p qd’ x nvor D S
orah, n TOXVOTHS , i NesABENS, i n pavorus i i 
XVrS AENNSIT (C joaV S MOVTNTES, Nar auror
FSTOV, ei i Ex novorHTOS CzlverTo, 8. M O oIETTS
SEiens. eis rud nvorntes avaexsire) rer de 3
coaDEE, Y nvoV Cd EnconvEro D Sora nolB
zyrea arrov OD3, et X OOOV aIHOV ~ 07D3A
705 i D BaeVTHT∞, Z XaVTCOS E n oGVFHSC
n BaeVrnS EVdEXC)d ciras XOta EAELNEe HetTaI
82 705S psVCV, a Ma  2 701S, X nvver  o
gyreada ajnor OH jaz 214 XovorH C 4 8
HarF COS, Dain av nS, ouvay en 8 Noys AM
sias, ai en  at, abtoq
didaone, recDcor rade
AC HIURVETEPON zp es, ~ et 1C CO ToN CIOV
Ex 3oiaV ot naX D, Eot UOOU-
suercor, ∞ et o possat costorio xb
ac 3oiar.
Ourco qd  aot coelouro x  MOXVOV, X
ouvergus aincot n pbesa totS X de
ee RaIESI F8U S eMO,  
Rvorepor Nat X NEporepOV Y8 de BaPVTE
(8, ~ paVOTEpOV Nat X XOXVTEpeV.
Qa e noiv reponendum cemuI BIO noir eC roir. Y duppeO B  eC DTO F 3 FCLO6
Oura

## Folio 227 — 867984570:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
COMME N TARTVS.
Siras de, olotoS SdC ainas Zyver) ∞ dsvrys FIX VerO OValIales CMlenteS, Tunt eau Reu
minis lonorum et staricacto. Adleoque necelta-
, curs qualicates sine qualiracum csectira,
cciam qualitates erune Aeucies e Graritates:
2 6307 (cor C + (0. pVH7OS. CET VYHAS, CLAEB
ai HOIDTHTES NoIOHSCOV CO SENESINCL, HoIOTH(9
eirat 2a5 dE F 155 3 245 βOpVEn(9S At  no.VC
Eo ∞ ∞ 700oV ~ 8oraS DPISCErTO, COn CNCOKO
Eivaes HoIOTHTES Fus o SaHsc
NEXOn) OHTONENOIOS. Zen5éer de 7015 d 1 
elt Ptolemaus; en aemibenda qua a veteribus
dicta LumI. Illa, Perequam complerimus expo.
Littonem eorum qua ab illo dicta lUNC, apPOnCMUS.
Ouxe quamris proprer substancix Ouancirarem
constituaneur, non inde prohibentur ne sini
Oualitates. Rejicienda isitur elt ratio qua usus
a euinimo,  in rebus aliis, Acurius ideo
sic ese alitur, quod sit Fvilius; sieut
 Obcapus, quod Crassius. Macis e
Enim sufferte feriunt, tum Exiliora quia
e possant celerius penetrare; tum Spissiora
ec quia masis.
NaICOV Cien W  O OB(LCONACCOOAVTES  on
Fcer 161c, a 95400 .
cc Hdn de, nar rois eb moIS, X o, lo NCt
TEBCV Civat, NEgc) 5018FOV is aV EP   cop
ENVTEPOV, TCI NaX Vrepor TINi Stet W0 apB
GEpOV, 5a d nEnoreg c9  surio
duvrei duvad  onvo 
∞ pD MoV.
Tad In arria nai oi mnaror ExocorrO e 
METaBESHHE apetS E deCaV. Tlu qd raxvin
a ainar  duryros andoar n rl Beadi
ria, ∞ Rapvryos Ka Cinp ev noscon raXvin
CC i Bpadvrns ainor pdi x voor o venos Ce Bapi
2y2o5 doin av 5 ou pluo VZCOS CK Z8T875
ouvaz), ∞ civaj 3 S  eG uy  2WI BaeV
Tn(a Ei pdi 2ot derc AeGONS. Kat HNarcoV
Con anOV ∞ TaXO Erdero  oECO àm auro
oEV, 2aXV nat avro ~ BaeV, Begd1  em aV 23
noS ∞ dEo nos BapV, etE noc Y TaXV na1 Z
BeadV. trae dE00 Py5  on ) i TE LLNaTCOVOS n, Res
502 85 do net pd TOI i, ra 0D YSTS Nego
edua, ert pamor ava nuxbn, D re cegonHSonS eE
ruvecos Zox vEeE ra S HINexcoVoS not ra 8 Ae
502285 et 28rcV inderra adcouEda.
Ody HNaTCOV eV TC Tquatco, CEL TE DCVS XC
anons, AIg DoCaS Z DcVS HaNejou , jea
Da ravra Telror de aidunner et iuir pee)
BHoNOSon, X Cet n anolies di as airias ra
Ei avra GouCaa HaquaTa RCKHOV, ONCS
adi Er Ocorlco dcido, 2s di corcov, 0 a 9
EyuEPaNS  xast aiu O, uexes L uxiS, Wonn
Yeo  H)achdoudilu. Tlu de r aorns virnoin
dero  neDaNnS di apxocdlo, renZovaV d
2et Ti S = pr o  ćdpar, anolu Oon de aurn
axea, oEca bon de Beadorćea, BapVre Tlu
Deperar oua Nle Ze Rétar Tlis de evartar, rea
Xeiar MegNq de rui nonle don de evarria
oqXpor Ta de D Et GouPcoraS aurir et TOIS
VsEPON AEX ooLVOIS arayn en vaj EV DETSTOI
dHNacV, Ts idi Dcovleo EOn ciras Conygnv, 
ae  pdi Zroudino, di corcor de n eruc aN
aipae O pexet LvXS 3) achooudinv. 25c 
coangus dixcos negocdions nara re X ConncCW, o
Ftac cauta eE vecereS vrebanEUE; ad quam
trantiir ille, relicta priori. Nam celeritatem
altisnane, acuminis caulam; de carditacem, gra
vitacis. AEque si in Onanto lit celeritas e
carditas; concedar quidem quisviam, Duantum
ette cautam acuminis _ GraVILAEIS; nON FAIeM
inde procinus concluditur, ad Onancitarem per-
EINETE ACUMeN S GTaVITaLEM; Prout exictimat
Ariltoreles. HC Placo, non poluic Celere A-
curi cautam elte; sed iplum Acutum este Ce
lere; ipsumque Grare, Lardum: Adeoque ad
Ouancitatem pertinuerine Acucum d Grave, l
Celere de Pardum lint Ouancitares.  Ve au
tem perspicua reddatur haec Placonis et Arilto.
telis opinio; aeque ea quae ab hoc (Ptolemaeo)
dicuneur magis achue expliceneur, debicumque
examen Tubeant; ABC, quae a Platone et Arilto.
rele dicta FUNE, aDPONAIUS.
Placo quidem in Pimxo, de Voce de AU
ditu, rocilque Difterentia dilserens; haec seri
bic. Terciam aurem in nobis parrem sentiri-
vam conliderantibus, quae est de Auditu; dicen-
dum elt, ob quas causas continsant illa qua de
nis Tune Pastiones. Omnino isicur Cacuamus:
Vocem, eam esse quae per aures (ab aere) cere.
brumque ec Tansuinem, ad animam ulque di
Aribuitur, percultionem. Mocumque qui ab ca
ticu capire quidem inchoatum, de circa hepatis
sedem terminacum, Audicum. Onique RujuS
(plasa) motus celeris elt, acuta; qui tardior.
SravIOE vox est. Onam aequabilemque, laerem
divimus; concrariam, asperam. Magnam dici
mus, qua mulca est; qua Conra, parram.
Ouxe illarum symphoniam spectane, in post
dicendis dictu opus eric. In hisce Plato, Vo-
cem aic (placam seu) percuctionem este, ab
aere tacta, per aures, et cerebrum, de Pan-
suinem, ad animam usque tradicam. Adeo
que, cum percultio bitariam dicatur, cum ut
resDicIE PerCULere, quod est in alium age.
e erceycir eis amos iis negopeda cnas didovas re, (uc eum dieimur, plasas dare tamulis;
cum
SWc: deete claciuta eon ab  e Desdv. 1 ME. Eouloanet. D. oorincapes.  1. 3eto dopeptio. b16. X L50 dnarer.
IH 2
P.
Cefta AAoco1oh.

## Folio 228 — 867984570:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
228
POR P H X HL
cum ut respicie Percuri, quod est ab alio pari; rois oinérasS Nar TE ro WoN E Code, d’ est ng ei
(ut plagas dicuntur accipere, qui verberantur:)
Plato, Vocem perhibet, Aeris plagam; non quod
Percutiatur Aer, plagam dicens; led quod Per-
cutiar, ec plagam ipse interat audiencibus. Non
enim aic Plaga aeris; sed plaga AB aerC: Ten
lu actiro capiens plasam aeris; non sensu pal-
liro, ut ipse percuriatur. Ouod nelcio unce
factum est, quod non incellexerine Platonici ad
unum omnes; plasam aeris, exhibentes Vocem,
secundum Placonem, non pront ille nos pereu-
tiat, incellectam, ue ponit Plato: Ted, quoli ipse
Dercuriatur Aer, plasam aeris exponentes; quod
in expolito cexiu non dixit Plato. Hloc enim
elt d torinsecus arguere, et non ex Platonis
dictis incelligere. Ouod sensum nostrum per-
curiat aer, cum ante tueris percultus ipse, pla.
samque ad nos deferat. Hloc quidem unum,
nocarum elto. Sccundum elt, quod hanc ab
aere plagam ad animam perlatam, (Der aureS,
cerebrum, et languinem, uc iultrumenta,) cA-
cere dicit in nobis mocum: atque hune mo-
eum, Auditum este; ab eo motu qui plagam
illam ad animam pertribuerat, tactum. VC pla82
illa ab aere, per ea quae dixit Organa, ael ani
mam PrOpasaTa, Sit rox: Ille vero qui ab hac
tic mocus iplius senlus, sir AuditS. SeQUITE;
Oui quidem Plagx, (hoc ct Vocis,) celeris
elt motus, is lic ACutuS: qui autem tardus,
Graris. Oui a multa voce tic, is Magnus SiC.
qui a pauca, Parrus. Ab aequabilis Laris; 2
distractiones habente, AIper. Manileste isicur
Placo, in hisce, vocem celerem ponit ACuram;
cardamgue, Grarem. Non aucem, Celeritatem
elte Causam acuminis; aut carditacem, gravica
eis. Adeoque, si cracticies de carditas, Ouancitates
linc; etiam acuries et gravicas, secundum Pla
tonem, quancitates erunt.
Aristoreles aurem (in secundo de Anima
ee Coniruum differentia dilserens, haec Scribit.
Differentia vero lonancium, in ipso qui actu
est Ponitu, manifestaneur. Nam licur, absque
lumme, non ridentur colores: lic neque, ab.
que Ponitu, grare _ acurum. Dicuntur autem
haec per Mecaphoram a ractilibus. Nam acu-
cum, in parro rempore, sensum multum mo-
vec: prave autem, in longo tempore, parum.
Non tamen celere est acutum; nec cardum.
Grare: Sed illius, propier celerirarem, fic talis
mOTUS; ee hujus, propier cardiratem. PL vi
dentur proxorcionaliter se habere, acuto _ ob-
cuso quoad cactum. Nam acurum quasI pIIN-
sit; obcutum, quali crudit: co quod mOrea.
 eiv avror Lat connEa. O dn Con oida, oN cos
giv a ep, KaTa LINaEcoVa, Y dddorres niy Oc-
vii 8 Y Nar Y av ToV WN OSV quas exansodoluo
cos HINCTCoV ror TyVDENaTA FaVTOV HECONHX )a
 aeeg, conngiv a ep () c6 n78 dvoi d 2) 4 ~ Cx
netdionS ASEECOS, CDD CIOANEV D HNCTCOV FECoDEH
gd nu 00mozi cad, i, con Mx T cien dicor e anser
2d copgesd jucdr ? siv asi D nor o arp, XXgeiS XaV
avros Woegrepor, i, 3)a DEecoV riV  angiv eis qudS
Er ado dn 2820 DmoconuarDco Acureper de, en
rio  aep  angio Xacho oudilio cis Luxiv.
di corcor n EyHePaNS nat aquaroS, id5 decercor
Euroveir Duoir et iuir nirno Faerlos de civas rnt
nivnoru, anonv Tiv Ld ryo nangio D Hado
Detons eis Voxyr, drornsidem 25 rv idi W Nn
guo riv o8 aepos, di cor eixuer opzaercor, 1)g
Sidoudino eis rio Lux, ciras ro Pcorni Tnv db
in aurus zropdun virnom ~ aicdioccoS, civas ZV
anoyr Nouor de don pi ra XEia D N AnguS, 28715
 Pcorns, Eirat raurlus eEctar don de Beadeia, Ba-
perav. HoMS de gvoidin d DcornS, Eirat auryV
pczaen oxigns de punear KarouaNys pd, retav
2J aspa ( dE ExSonS, reaXCiav 2aP15 8V d
ANarCOV, Cv 787015,  raxeiar Pcornr, 1) eceiar
i F Beadetar Baeciar AN Z Y raxVryra airiar
rivec d oE vrisos, n+ Bea durra D Baeuri05. 25
eirep i raxuris C n Begduris moerrres C nes
ruS, n i BaPVTS, NaTA HNaTCeVA, MOOTHTES av Eiev.
ACorENS deg er r ddroco ei L VX 15, et
 319D0pd5 r Lopcor diro did 85,  a De ravra
Ai de Na Doeat F VoDSVECOV, Et ZC Nar eréerta
20Dc0, dya8V) av eo qd ava DcoroS 3X oparat
ra Zecopo. (e 3r1o5s 20b ard Lo D id BapV  20
eEv Favra de Negoras nara pera Doear diro rut
ancor 20 pdi gd oEv, nivei ryu adnoer oxyci
Reorco di noni io de Baev,  no EH oAgo.
Ou dn axo 2 oEv, 2dc Bpado ro Baei ama
Weres, 23 1di, 21a ra X O i virgors rocaven 8
de, Xe Beadvenra. Kat comer excv avainogor-
re cei rio a Div oEet nat auie T0 idi qd
oEv, oior verret 2o de ap 6NV, oior codei 2 2
cur in parro sempore alcerum; alterum, in nirett, id edi Ev oxirs, ddE et noC l
multo: ue alcerum, celere; alcerum, cardum LIC.
Illustrandus autem est hujus cexrus. Sonirs
ooubatres, 1o per rXV, 2d de Beado Eirai. Za
Pyvisior de nat riv 53r8 nehW. AIaDoea5 
2 8)S cos negor) cAnaS excu, o  D DEv
HES OTINaTCOV CNHIV ; 1dEdCHC  DC-
plec 8  nata  AECoNnX F aceq, rest
ToAnu aMa Ei nara ∞ CNjaSCV, CC avroV EvEp
zeiv W ConVes CV onserras Ou qd ÉpM, EN
in aep  cann od dee  n nod t
crepreir conngu aeeos napbarcor  riv vara 
& orrcidor oi loet HaVTES ONSaNCS, W) M
Pro ruxmderres, revono erres. y D. droderns. 2 O Proon dicitur; et in D. u melius abest, a Pro C.
revono si. b Malim p rangis. c Pro ropdins, revonendum cenlui nnouin. LC OX nd PrO rd
AME.

## Folio 229 — 867984570:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
Sen. rs Eom a C rui Bapomia Aa- enim diltetentias, dicit, acuriem de gravicatem.
Differentia vero est Ponitus, actu quident Cal
ReHCIS, HON POLCHIa. LNaMM del pet IC CtL II
Porentia, Tonitus; Led ex co neque grave per-
cipimus, neque acurum: Sed cum demum Cun
quando percultus est ac, seque sultinendo
C OM MI E. N F A R IV S.
D0eg3 46, 16 abt ercesiar. 8 8 duvaut
Oudo rd ane, na cavror, duv apoct 10005. 3. M
Ex 2S7S _ BapEO 1oDS arnanoucda, 82
dEe . Cn Wi 501 7 F8 ndn rqvoudis Vo8 Fi
que) de nar créprtar LoD , orar conyruo ane
 Loucin 2)4ZVdEIS EV TW SV NaF cicerar
oDco CC nohcia C n Baecia 8 Vo8 diro
rnorS. aEp zd XceIs Pcros, Pyoir, 8 duvarat
rEcopaa dea )vaei der gd Das EExV oi
oppaori oar aros deEn xa OVTCOS
38 ovd 10, 8 t e scCXAaV, No: ndn 3t
rocS, ∞ oEV EV ZSTC u X Baeo rceo
5 pn duurcicaeco pde ar s oap
ee grare, non aishocum. Scueut altet
haec (inquit) in TONAIDUS, (HOC CIB ACUTIIIM
e grave,) ab ea quae elt in cactilibus, ditteren
tia. NTam _L ACMTHM (GuBaC CaCCII) si Pas
exveicdai Ourco, 3 nara cr LoX5 ocSe TuM: GraVIS, In muIEO TeMPOrC, d ParUM. F. N
2dEx BegdV~ Parns oS Baeu TIpoS qd exei tarem motus in percultione; e GTaVC, PrOpteN
ver raora dircretve) AMa x pd oEV Zve). 29
∞ ra X 9) 4 Et rn connr Doegs so de Bapo,
Ha ri Beadvrra D nis cose ohciar idi
Pcorleo dororenctaa F Det Y aECa KIWOECOS u
Xisa ggroudins Bacciar Bpadeasi Aveneri
e Extr n idi oEcia, ri nara rlud o plu ohei
ocuar n de Baecia, râ nara s à plu au
CNci (25 gd 50 pV O nidet 1 ata Hd.V, Ev on1
yee pdi 2eerco, Dis nonv de Srcos n ozeta Dcorn
X9 raxVEra D Nuins gyouErS, SREO
Shixverra D axonS (5 dE 20 aSNV nVEi idi 
aidnon, er n netovi poer 25orco. ex ongor dé 3)
20 coder pea MOV, aMa pen XIarÉVEIr OUECOS.
Baepeiae Pcory, D) 4 Bpedvrnra D X Nnjus 3 aepoc
Zrvouerns. Ex oxigor D anoys duxverrai E pe
SV F a ncor ∞ oE XV, nai 20 apNo Beadu
Di dE F LoDcoV,  r0 2X O ~ eEVryroS air
nai n BeadornS BapVETS NaDEea de, in ve
20 airov, i F0 mo1SV iea 20 ouubaivor in ei
MIOVEL LCMICIMI II LOnGIOIS GuE cperE, sed
circa causam, e id quod etHCIE UE hOC pEOCC.
dac accidens; vel circa caulacum, et id quod pa-
FITIT. Aristoreles, circa causam, aic hoc Con
tinserC. Et propcerea, in Conicibus, celexitas
ictus aeris, qui est caula Tonicus, etticit (secun-
dum illum) acumen: In cactilibus vero, acu
TOCIHOTOV iG Id eOV Kat o APIGOTEAnS, Et men, puLA FerrI (quod caula ett) ettieit cele
o ainor Bnon eivas r0 oopbasivor Nat 3) à rSrOer ritatem. Aique de Graritace e obcusitare. Simi-
per 2s Lopos, i raexuris D xanus od ae liter. Placo vero, circa cautarum. Nam celeri
805, 05 u ainor 8 VoDB, roiet naF aurov riv e
ryra EV dE rois asois, i oEvrus, n sei F odypor Depe, d5 iv X olTOV, notEt TyV a X VEN C di
 Bapiruros nat   draS: O deMarcr met ro ainoror Taxias per ga
existence
2b c0. tic Lonitus. Fit aurem aetu Conitus,
distulus. In Fonieu isitur actuali, sc acura
Srarisque, Tonitus, procreatio. Or isitur, I
G1IE, ab (que lumine non polTunt colores CoH-
spici; (oporret enim lumen oculis circumtim.
dius quando colores oltendic:) lic, ab sque 10.
nicu in aclu, e fat exssente aeba in IP1O
AEZC) de Onoi raira dr X V DCV, F8Y5I Y
oto naj X Bapo, dero 7 ancor 8. XaDoeaS Qu
adions 25 Yd ∞ oEV ara opl, er ontyco zeo
vco, nat en oairor à apdvor, D nonv nivet rus
recempore, (Palunque cactum,) mulcunt o
rec lentum: Crare aucem in multo cempore,
et pacum; co quod non celetuet lulte, i
eius e tarde adveniat: Sic II TOMLLIOIS, A
cus, in parro cempore, seu bret 
aejedgon T0 de Bapver C C Ex onigov, XIC
na ∞ oEV a es am B codr CC BeadES aD
d ajedno, er oxiyco zeorco, Dt nonv o Ba-
carnem lecet, ut deutun lca, lect cuat p
isitur celeriras, acuminis cautd; _ carditas, gra-
ed5, er 3otCo, E oRgot LdXVrn5 d 3V ai
vicatis. Non aurem acumen elt celeritas; nec
Graritas, cardicas. Platoni enim contradicens,
arc; Cclere, non cleacutum; nec lardum ele
rocis genus grave: (Haec enim contra illum
incenduntur:) Sed acurum Hc Propter celeri
a dhontos  Beadors, Bapomos 0u pluo
n oEurnS est 3aXVry5, 8d n Bapos Beadorns.
AVZNEYcor qd FINaZCor, Pnoi Ou dy XV807V
percustionis carditatem. Ita ut rox acuta tiac
ceterrie laclo oa delto, sect Etaris, la1d0.
habeatque analogiam von aCuta, CUM COrpOrE
ad cactum acuto; grarilque, cum eo quod 2d
cacll A OBMMI. OE Cm corpus acutum,
Sic rox acuta, propter celericatem facti ictus,
dentum moreu in paero cempoce, lea multutu:
multum penecrar audicum. Ur aurem obculum
Parum, (quod impellat porius, non dillecet:)
e tarditas graricaris. Ditterenta auM est, vel
lic ron clartou floput calutatem sact nselo
accto Pat PCHCCTAL aMTEHM. LU CaCLLNS
iditur, acutum est celere; et obculum, cardum:
In Ponicibus aurem, celeritas est acuminis caula,
a MF. rn sed D. rectius 3, nisi malis 5 rr. e D. disozrosoth. M L. arsb.  PYO aVTII FCDONO curois
quicur (perveram uc OpinOr) in coine rao. G  C.  1b. el  rd. B15. L Suppec
Suppleo, ex superioribus, rd 3 Bapo eo nonco: S MF. cosum led D. as G  BOIUS, rerinco. BFTiC se
jrio
E TXa
quod excidisse viderur, rd rayos 8 devrn

## Folio 230 — 867984570:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
230
existente roce, acutam ipsam esse; carda, 3r2
rem. Si secundum Platonem, uc etticie etti-
ciens, lic paritur pariens; et vice verla. VF
ea quae circa caulacum contingune, praeexistant
efectire, in caula: Acque hactenns inter se Con
Tenciane Philolophi.
Eis urique, ee Pychaporiis, accedens Prole.
MXuS, crantit ad ratiocinationes circa celeri-
tates e cardicares. Antam cransieus inde ca-
Piens, quod cenuitas altignetur acuminis caula,
d crasticies gravitaris: quippe quod, in tacti-
libus, cennia lint acuta; d cralla, obcusa.
Acura aurem e obtusa; quod illa quidem
contertim Feriune; haec aurem non; Conterrim
aurem teriunt, eo quod celerius permeant. Si
militer aurem, e tactilium denliora: Acuriora,
quod ferianc contertim; Contertim aurem se.
riunt, eo quod magis teriendo permeane, quam
rariora. Sumuneur autem ea de conterto quan-
cum ad aerem, ab Ariltorele. Inguirens enim,
urrum sonet percultum, an percutiens, an u
crumque; scribit. Orrum Poner, percultum, an 507285 AropCOV Zap, nos eor ODEt 20 vniod ver
percutiens, an utrumque, sed diverlo modo:
Lst enim lonicus, mocus ejus quod moreri po.
lt; eo modo quo quae a laevi laliunt, cum
quis pullaverit. Non aurem (uc dictum est
omne lonat, percultum et percuriens; (ut I
acus aecum percuriar:) Sed oporret ut illud
quod percullum ck lic aequabile, uc contertus
der sic _ quaciacur. Trem, non est aer prin
cipalis causa Conicus: Sed opus est ue sC Toli-
dorum percullio, cum inter se, cum in acrem.
Hloc aurem tic, quando percultus aer ictum Lu-
llinec, e non dissipatur. Adeoque P Tubito e
rehementer percuriatur, Tonat. Oporiec enim
ut mocus rerberantis praecedat tractionem aeris:
uc liquis cumulum incondicum arenxe percuriar L ap D) avas ru virno r3 paiC ovrsF Pou
celerier lacum. Alumens autem Ptolenaus,
quod renuiora e denliora Ponitus efficiunt acu-
Tiores, eo quod celerius de masis permeare pol-
linc; cractiora e rariora, graviores: Procedit,
de particularibus mareriis, oltendens quod dixc
rat. Ouid enim aIE.
ee Fsinc est, quod aes, quam lienum, acutio
cerem edit sonitum: e chorda, quam li-
ec mum. Duippe densiora.
EIac urique ex dentitate. Cautam VerO CX
tenuitate, subjunsit.
Arum autem aeque Spisorum, e longi-
ecudine aequalium, quod Fxilus est. A
que aeque Spisarum, e lonsicudine a
equalium, Chordarum, ea quae est Graci-
Chor. Pt Cavam quam P lena.
Porum quae sune ejusdem cum magnicudinis
Lh AHF(S) Xa TE UEZEdBS FCV aVTcoV
cum densicacis, E. xilius, est irem acurioris Poni: e orrcr, r0 Nen Térepor, nat oE Davoreeor Kat Fa
OR PHYRTI
n
LMorreo restituO PrO cretr ipor.
Son5  c, cciad avrli rnvecdai Bpablocs
dE, BaPEtar Et dENOITA F HNdtCr Wh hobet 6
o1SV, 8FCo megd io neV, i EUX aNV Ein av
ra neet ro ainaror ouusatvorte WeyipXo
n CoS eo FCd airuo Kat raorn ous Pcovot Etet
av a  NOIS oi DI NeoDDOt.
FErIS rob ruv, 2 rois Eodagejois. Eropdos o
HrorEpaI O, St sas Nara TaXH XO+ Fa5 Begd
HFas atnoNoziaS peraBEBHHE rl veo Dao Na
Ccor D pera Sdoccos, dord 8, rlu Nenorura airiar
Eivas d vrnros droddrai nat rlio XaXirura, Ba
Pernsa Kat zap, ev 5015 a 015, ra pdi NCla Eirat
oEeas ra de aXEa, aNea OECa de nai au
Cdec red ra per  Nn DcV a D pSG EpeV, 20. de un
adespor de rancte, cg ro dartor dunveidai
QoaUTCOS) nas T aneor ra nonvoripa OE vrepa de
reo Ncu abpSEpor abecpeV dE   5o p. N
Nov  Nos duVEICS, iNEE T MaVOEEB FINHN
de n  nees r8nara Y depso abpos,  9 8 A01-
n ro 20 dov, i nai a uDco, geà p Horepor de V0D e
20 2 hlopdvor, n r0 ruptor, i (C a u Dco, 2e0noV de ’er-
por e rapo opo5, n nirnors r8 duvapiers nivei-
aa) Z FGOTOV FBTOV CVTTEP 2a a. Mouua d’ro r Nes cov,
Encv ris aSon. O dn mar are Eien) VoDEt, 2-
23dvor n 200V t EaD d EH Tus BeNor
Benorr AMa det 20 romopdvor oua Nov Eirap, ioF
 aepa abpcor oDEtNEaZ I oEIECD Kat H_NWV CdX
251 0PS Xve, D o ane ama dEI GCCECOV NNygV
ryrcas s amna, nai 2e35 Y aeeai 2870 dE
2IVC) drar coin  ayycis o anp raei pen 2)g-
XVdi AIOEaV raXEcS C0P0dpcS  Nryn, VoDEi
28 c O coavEe et SCPOV n oVODETOV aS oet
is Depd uvo TaXV NabCoV On oHrONCUaI O, on
Ta NEMOrEpaN Ta nonvo repa oEvrP 85 0985 dir
renet, a 9. r0 dà ror nas uaè mor dunveia, dua a
ra dE MaX VrEpa I parrEp BapVr85 entor 2314. Y
Nara pEpos incor, dduris ro eienueror Tiza Pyor
E Xat ) a rBrD, Xadves r2, YBN, L ô er eEi
Taïro per ex D ronvermros. Tl arstat M
dE x nextornros, encrt.
TEpOV HOIEV _ L E s
Ec Xar Te quoenonrer nar locor xanucor, 
XCTZOTEO Nat FCOV OuSIONONCN Na
10cor X00d cV, n 19C. Kat Fa XO1 Na
c 2 vaScot
X01Na
Ouiolam

## Folio 231 — 867984570:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
40a des CEVDCVOSPa F vaSCov, AI9 Tlo Nest = Cara aCULIOrIS loni quam plena, propter exil
n( Ka) rava roirees rlo araroyiar einnver do
ad NesorHEOS. EE a DoI, D MONVTTOS Nerco
 NEmtornoS, ajnoxoycor enure
at Kaj ret SV Y aprmetcor, ai morevorepat C
Be Neoepa), oEvrovco p
AMa pexes idi TSECV, Quonoys dva 2615
ErapZCO NEgi Tn NONVOEHH (C Tn NEN ForHE dio-
Sid 35 Elo oGorirae 7 VoDcor: a de eEn5 ear
detrus Ssaoecos Nege raep
exorcor du enaesor, 8 di avro x nonvor n ro
Ner ter uvescos aMa D)à so evrovor ort
7025 Idi 201TOIS EVroegS cvaq oou
BECHHE T0 dE CVTOVCITEPOV CD F C NHa
Zvercs oD0dporepor 2850 de a dpBGEpO
26ro s ecurcpor
Od qd ravrcos ro Nen Tor, evrovor Ae c yd qu
ver) Paovat nos di aroviar Katerar eNigor n 1d5
Dyoir ACBOTENHS, Id EVua E0 Cnnior. 110 n
X adlcor 2vor), noi Z YuvaCOV, NCI FEVVSXCOV
Opotcos ) nai 2 2)∞NENVDcor D)∞ vovov n nover
s duvaer) qd’nonv ro evua, Na Elei à dertar
exrépondo AnNoV dE Est na  7 Xod cor dio qd
Z XCH ICor, nC) sa Dcovta ZVE) Ne O no) SEV NgI
rexcodri dio 5o nai  a ep O rleo n anguo rnveos
nara sevor Ojas yd av ras dexas excor D rv
occos, at 8 aép )  Anguei, roI aUTaS X raiS DcoVaS
orplairet zyvea coegar 1n (800S egs rlu arolu
oior aparS, i HOKVaS, n paNaNS, n OX NC45,
REas, i MaXetas Aet yd o Erep O ayp, Y Erepo
KIVEOV, cosaVECOS notet Flu DcorV à naour quotar
Kadun ext nai ei D oGurnoS nai d F BaeV
THTS (C gd Ta rcXH TC D H NS, Ta ErEp ~ 7015
erepois ouvanonsD Erra, 3a DuNaTe FaS Dra
7 dCXaiS m oolaS TaVa CIPHHEV O ACLSOTENH5
ev TC0 WdEi aXBSCV & nai nar r0 cirleappa
avarajoTaT LaPXCV aDg Ta EVESMOTa, VSE.
eer  9.3100. TINy àMa Davepor, on n udi
Ner JornS notes ryv oGurn ( Na, et BSNera US, Ne-
DETC Z)a THV TaXVEHTa TaXEIC Zp i NC7 OX15
8 eti 501 2) a FHVEVTOVIaV Td e ZP HDKVOTEPOV
Es co EV roVee BV 2 de NE OrCPOV S MVTCOS Ev ToVCo
reeer Ened not 20 a d oB Epor 8 a ep , oDodpor
per pdsi eivas duva) 3 per rot τ05D0dpor nat o
uVrCS AS Nas aurus deConTCI HTONEpatCO, Ev F
naeq ryr Biar S X NyDorToS XaDoeaIS 20 puer
oDodperpor W DadiEauerco, 28r8 de yx encada
Paperco 20 oEV aMa paMOr ZD pEI COV HCoS S
errai )a aro) 8cS ezaeo, on ro E rovisrperer F
AngiS rigvera) ∞D0d porpV, 2870 dE apEGEpOV
7820 dE oE VrPOV; FY dE aS OC aS exo-
ido0 exart rade
et Ttenque, Arieriarum, spissiores e minet
cegiores, sunt acutioris toni
Acque hactenus quidem, quae in contesto surit
perspicue loquitur; dentirari e exilicati auri
buens sonorum acuriem. Juxe aurem sequun-
tur, considerationem merencur. Ait enim;
a At Borum quodlibet, non, proprie, quod spis
sum sit aut eracile: sed, qma tensum:
uoniam qu’a ita sunt, solent esse ten
siora. Quod autem est un percussioni-
bus) maeis rensum; idem est ex maris
a vebemens; atque hoc, maeis suffertum:
et atque hoc demum, masis acutum.
Non enim quod exile, elt prorinus tensum.
Sune enim voces exiles, eo quod RnE mInUS
cenlae; e quando, ue alt Arilloreles, parum lit
pus quod exear; a proprerea tales lune
Puetorum, et Faminare, ee cunuchorum vo
ces. Et timilicer debilium, sire ob morbum,
are ob laborem; non PolTune enim, PrOPICK
debilitarem, multum spiritus emittere
tercum item elt in Chordis, nam ex cenuibus,
tiunt soni renues, angusti, de quali capiltares.
Iucessle elt, quod deris uitus in ansusto sic
Qualia enim habent principia motus aeris per-
cinutbieo lates e roces lieri concinsie qui ad
audirum pertinsunt; ulpble raras, aur denlas
aur molles, aut duras, all cenues, duc crallas.
Semper enim aer alius alium movens, parirer
rocem omnem tacu lumilem. Ouemadmodum
le res haber in acumine d in graritate. Nam
et percustionis celeritates alia aliis succedentes,
conlerrant roces prinespus contormes. Haec
dlen ariltoreles, (in Horo de Audibilibus:)
cusuis inceorum sexiptum, utpote ad rem pr
Tentem maxime necectars, Polt apponemus.
Sed urcunque perspicuum Cs, quod cenUirIS
CHtieiE acumen; ee sguts velic, dicar id esse
Dropter celeritarem, (Cecns enim elt renuitas,
Ted non propter centionem. Densius enim elto
tentius; ac cenuus n procinus intensius.
Cumque quod aeris elt conterrius, pollic et
rehementius ette: Hon camen rehemens, el
C OM MENY A RLUS.
catem. Acque lxc quidens proportionem Tuan
capiune ab exilitate. LX uHGee vero, densi
tate inquam ee exiliate, lacioeinando persit.
Procinus acurum. O  ipsi placet Prolemaeo
In difterentiis quae sunL PTOPIET DerCUTIENEIS
vim: quippe qui, cum rehees eIIC OILLH.
derie led dixerit non inde sequi, acutum este;
Ica pocius Majus. Ouomodo iscu Ile recte
conclulerit, quod cst. in percultionibus inten-
lius, id esse rehemencius, acque hoc contertius.
it Oplgias Lublllao BlO oriciadi.
acque hoc  ace vero inadver
renciae pa usB Halle.

## Folio 232 — 867984570:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
ec NIo i, aacS n ein ev rovés reper, siov is 5 OX AH
a Ft propterea, siquid, alaa gadis ratione
ee puta, quod sit aurius: ant quod absolute
ec seilicet (in duobus quorum utrique inest
ae potestas tale quid faciendi) unius, supra
e alteram rationem, excessu, (Teu praepol
alencia.) Orputa, cum aes. quam plum
et bam acutiorem edit sonitum: eo quod
e majori proportione, id ipso durius sit, quam
ac hoc sit illo densius. Ttenque, majus ut
a ut sit e crassius aes, acutiorem sonum edut
ec quam minus  eracilius, dummodo ma-
onicudinis ratio minor sit quam crassitiei.
AES acutiorem Ponitum edic quam plumbum,
quoniam densius cA. Poluerat enim denliora,
acutioris He Conitus, quam laxiora: e con-
sequenter durum (seu risidum) quam laxius.
Cauta isicur acuri, ellu propeer dentum, non
propter durum: Cum contingat durius, non
icem esse acurioris lonitus. Or viri lune pue
ris duriores, led gravioris rocis; ee laeminae
quam riri molliores, led voce acuriores; hoc
aurem eo tic, quod graciliores habeane trachaas:
Doluerat autem graciliora esse acutilona. Majus
aurem et cractius aes, lonum reddir rehementio
rem ec majorem, quam minus ec renuius; non au
tem acnriorem. Posuit autem de hoc ipsum, aliud
elle rehemens ee magnum; aliud, acucum. NTon
autem hoc dico, quod non, ubi est intentius, sic
ee maxis acurisonum: (Bos urique maleulus,
acutius music quam taemina, eo quod crachea lit
centior:) Sed quod dicta exempla, non ab co
polutis rideantur prortus congrua. Fotum au
tem majus aic, quando duo TUnE ~ra, quorum
alcerum majus lic _ crastius; alterum minus
et gracilius. Focum autem majus est alterum,
quoniam e mole majus LuPPONItuT, d longi
iudine; neque alia Cuperest comparatio le-
cundum quam id aequer alcerum. Pol hanc
deseripcionem, Tonicum prosequitur.
cc Fist enim, sonitus, tensio quae dam aeris con-
rinua, ab eo aere qui ab eis quae ictus
a faciunt intus comprehenditur, ad illum
ee qui extra est, transiens. t propterea
’ quacunque ratione tensius quid est, eorum
e quae ietus faciunt, eadem celerior e acu
et rior qui efficitur TOnUS.
Aer, cum In le unITS HC, Cos item qui ietus
efficiune circumstat; acque ab his miltionibus
Hc continnus cum eo omni qui extra cos ct,
propter unionem. Ouando isitur corpora in-
cer le occurrunt, iplumque collidunt; ec non
prius dissipatur aer, sed ictus suctinet; disten.
dicur d vi percuctionis; donec mulcus inde tran-
seat, ab aere qui circumseprus est corporibus
diort nonveree O lio. Exstro de ra nonveree q ev
DCVTECQ Y paVOTCOCOV CnoN diod dE X oX Nyes-
rEpOV, TC puto repco. IL ajHa 3V F8 oE eco5, 319. 8
Nonror, 8 3) a 20 OXNyeo Enet evdéxe) x oXKy
porepor, i pon eEv DcoVrepor Erai co5 avdpES aidcoV
OK XypBSEPOI, I BaEVOCOVETEPOI NaI YuVaINES ardpcer
UaNaNCOTEPaI  CC oGV DcoVorepai 2370 dE 2)4 2d
Nextorieas éxd ras dernesasi exdro y ro nerto-
eper oE i30or O de pet  cor i M X VrEs O X a N-
105, 78 EAa Ho  C Nem )orEpS sDodporEpar d
nai pei eora nxli deredidcoon eEuréear S
Exdro de n, ravror, à Mo civas ro Dodpor , peie ov
aOZO CZV Ra) 3 787 NevW, dn Con Es OXS
rd EV TOVESTEPOV E5W oGVL CoVOZEpOV B55 Vor apolu
On etas OGVTEPOV UVNa 3)a Lo EVTOVCSTEPOV V de
rnecas am on ra cienua adua la, 2015
un avrs redeion, & ar n ouvcoda Dajue) e’oxor
DE pci Cor EOn, eraer dio coor Xa. NNOI, Cor d érEpOS 
Et C CoV XCL HaX VTEPOS. o dE noy CN es ACoV X NENE
TEpOS PONOS p pet (cor d érEpOS, on nay vara
oyrov  nCI) pet cor, n, vara  perc)es i Con
e is airopdim surneiors nab lid 1os avrd s
Eres O FEy5 di 05, + VoD encrt.
et T aorS  HS Est ouVEX15 T8 a E 205, 00605
Dord 28 5015 745 WANZCES HOIEOIV Epe
NapCaroWVS, dijusoa Weds r exros Rat
D)9 2850, X0 oiar ar duvap EvroIC
reeor ExaGo n F di cor ct codnu de dicor
ETC Nat oG uTEO DSDTCNEIKI.
Oanp, nVCd OS CoY eV avr, CdV TE T45 20XH
3oh HapeL act to F put EECOV FBTCoV
OLVEXIS ESt HaVTI FW CKTOS aVTCV, 3I∞ 20 jua
ai CCar Sr Ta scopa  a MyNOIS oopninTorra
nai r8ror ounaeatri nar pin Ddasus XaX vbn
aa 7 CAVor LCquei MarEvers d 8
Bias ~ CoAnuS, axe noS dunrsidS TaUEHS.
dro rB EpCENa pBarodis aepos, roi5 Za5 ConH
eorepov, i co5 oncos CoV, 6t o
LoDer neaTSONS ED con aIDOTECOV I
espX ) 3i 3 quois NOInNNOV, D Nara Y ETE
PEV NoOV L EpOXHS. 25 OraV O XaNNeS
oNor err curs onnneore , in 5rO
Excivs nonvorep KO pCCoV et
VXOL i NaXVrEPO XaNNoS, 2S enoso
O na) NEhOTES, otet L0DOV OEVTECOV
 draer o vara x peschos hosh, pete cot 
20d nara ∞ ux.
XaNNOS oE vrepor +oP 1S B atoreNet,
3a5
ce tensius sit; acutiorem edit jonitum: ut-
a majus sit, Teu Dexpollens; praevalente
nPTOY rebOnO ni. 0 PrO otvrceg qu  C LCB asLMM LMIL IOTLaH MalIS oM AnpOTIeG.
P Malim odcos. bi5. XMalim penM95.
APrO

## Folio 233 — 867984570:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
CaA M L. L L A15 L00
s EIrISO Scoco, 20(95 2 CMTOS at cb. Lo, ictus tacientibus, ad cum qui extra ele aeleu.
3 pecvos raspovr es avrnap bavov) r8 VoP8, av pt
Eor ZaS aNO_S BCGNapor aMa nai oi nvor
ZSTCV aDESCOTES nat aXeS au S dunvnny n su
ors a DpV) O pVSOa, dTOTENEITC Nat 3)aEvet
LcO. Em lucor) nai arravan narj HXCo 7 e
Dgor o ACAGOTENHS, Wea, eraev diro r8 a ep 
Evos quouers, 2)9 τ0 ayrciev 20 deisar nai nco-
Nivar doviva, noaw o aie dodn co’uve
6DaIpa.
CNIA TEDn FBTCOY Z OVSCDECV, EBIKEV H XaZa
70 otv naet ro Bapo F Vop cov ∞4P0e4
c moorHroS Eid O Eivai U.
Aa ZErcor, Pyoi, E ovaoc dn Novon, X ua
Ta F3 TONVOV Nat ZO paVOV, nest NEn TOV NaI MXV
EVrVEV TE Nat a rOVOV, à EXCTaI NVOENTOS. di con
anErENetron oEVEnS nas n BaPVEHS FaV LoDcor
derod eirro) Wooryros civas Da Doea n oEveys na
nBaCVEHS  S nooS. EnEd cia M ucis
XCoS ZSTB ZK e avayunS eE) adiZad. a
 nvernn pdi 8 Soias ounisa ras cienedias
Ha DopaS, ras nara rlu nentornla n ronvorn a
J Et BSNC 2 Evrorar E  naXVEna Xat pa
Vornra Na aroviar ZaVra dE Civaj OIIZHZaS XaX
avror, nab as ouvisa F Vo PcV FaS eEVryTaS
3g 345 BapVHEaS BTE NOCOV, aiTCOV eVTCOV WdCBDE
X1d5T8 FE OEEOS HG BapEOS, a Ma notcoV 8Y et nODE
ZoS F0 nvor lu arier ~ 7 o Pcr ZOIAUTHS X)4
D0p5, E araynS N et B atHaTS SS CIva ODCi
NOVTOS TBToIS pV SV (C aKBIBEG EPOV auTOS SoS
AceroonS de airias Ert oN4Ycov 2)a DopaS, 4
2o de iis droso 28 cnnopdus cees rs de
Xleo D nvnoccoS nEeL TAUTHS NetHE) noinouo No-
qui Fior zap dirodo deioas avred airiat X 3) a D ópc
EoAHYCoV irse co g Ti YS CoM H DovroS Biar nost i
naea Ta5 scouarmas ovscots, 28 7 d n5oud 18
nat 28 di s n nangu AINSV dE207X1ElouoV
nat zap oaene, 3 2as d Doe35 00saos W Darr
a, 105 95 daDoear  Nnycor avemendess. na
70TCXNiEtor ocal, Woe95 20  NyElCaC, 1400
neiudver Teirn de lu airia, n napo rlu deroxlu
28 XayEouX coeos rus apxlu ~ uwnoccos. Sv i
pdi raea ruo Biav, agesos leo, CnbebAqueM r
ios ponder orvres zoc nEoS Fle ehuryra nat Bapo-
ryra Y VoDcr H de aoa TaS ScanMOS ov-
5c0d5 r8  Nn DopS, dmperro, els X FaS rS cepos
Ha Dopas lio raep nat SrOS Z X NH Douevco Net
Et5 Fa5 T GEpCV n e N cor scoparcor 2) ∞ DoeeS t
NWV TB CEpO ad Da Derros, ai scopalinat ovsu
015 78 =E X XyZ CVZOS, nat ZNnEOuEVS HIXHTIOVTOS
rentia, quantitalio esde quam Spebad.
Propter tas (inquic) conditiones; nempe quae
spectant densum e rarum, gracile et cractum,
tentumque et laxum, (quae Cune cum quanti
tate conjuncta,) per qua conticitur Fonituum
acumen et graricas; oltenditur, quod Ouan-
citatis lic ditterencia, acumen e graritas; non
OualItatis. Oltendimus aurem nos, non, hinc
Accettatto lequi, admicrendum ese, eo quod ex
substancix quancitare consistane dicta ditteren-
cia, quae spectant sracilitatem et densitatem,
_ (A velis) centionem; crassitiemque e ra-
LHaleM  TaXHaLEM. SCa hXC, qualicates eHe
lecunerum ipsum, quibus consistant sonicuum
acumina ee graritares: Neque, quod caula pro-
xima acuminis ee graricaris, Cine Ouancitates,
Sed Oualitares: Neque, li eMset quanciras caula
proxima hujus fonicuum difterentiae, quod opOr-
teac caulacum esse Ouancitatem. Hlis itaque ac
curatius insictas.
Cum autem achue restet causa divertitaris
ictuum, qua est propcer diltantiam percussi d
principio mOtuS: reltat ut de hac rerba facia.
mus. Jam enim cradiex sunt ab ipso caula
ditterentiarum ictuum; nempe, ea quae est d
percucientis ri; ec ea quae est a corporeis con-
dicionibus, cum perculti, cum ejus per quod Ft
percultio; (duplum aucem est percustum; nem-
De Aer; cujus differentes conditiones praetermit.
eic, ut inidoneas ad ietuum differentias; acque
illud quod cst percutienci CorpOri, ut PerCU
tiatur, subjectum;) Fertia vero cauta crat
quae est d distancia corporis percusti a princi
DiO MOTS. FX quibus, ea quae eA d DerCU
cienris vi inhabilis est, acque rejecta, ut ni
hil conducens ad Ponicuum acunien ee grari
tatem. Ouxque est a corporeis condicionibus
percusti, distribuitur, in aeris ditterentias, (nam
ipse est c percultorum numero,) et ditteren-
iias Colidorum aliorumque CorDOruM. FX qui
bus, sepolito iterum aere, corporea conditio.
nes sunt, cum percucientis, cum percusti.
Percurientis vero, (non ut ris nostra per
Des 2X cis i Bic ijucor r Xi Sd avry gap enbebamo cucit, haec enim rejecta elt, led uE COrPO
q Pro unmiao reponendum centui obrnav.  M. Scett ro e narria in eguomlae in aroriav. SRestiruo +
N20 rto.
 Morsoar
Adeoque, non tolum qui prope adlunt; ton
cum percipiune, (si non sinc auribus lxeli,) led
e qui quadantenus ab illis distant; et, quo-
ulque DErmeaE CacuS iIC NON InFerTUPES, COn-
tinuatur et permanet Tonitus. Sed et d qui-
busdam rebus repercucitur. Aic enim Arilto.
celes, quod Fcho tic, quando ab aere, uno
exiltente, proprer concarum Guocatis actetMI-
llaus et prohibens ne rumpatu  seDet
litur aer canquam pila.
Ft propter haec, videtut e quu est secun-
idum acurum e sude soatuum disfe-

## Folio 234 — 867984570:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
PORP HFRTI
234
ris issius per quod pereurimus;) dultribuuntur aM cos di S CoNo OcouaTS deSVTO, EIS 
in densitares et laxitates; atque gracilitates et
crasticies, atque laritates _ alperitates; acque
tigurationes, quibus contisurari putaneur: ad-
dicur etiam tentio et laxitas. Ex quibus, in
Tolis raricacibus ex densicaribus, acque renvita-
tibus e cralicieous, atque tentionibus e laxi-
aLibuS, elt cauta acuminis e gravicaris Poni-
cuum: in reliquis conditionibus, non item.
Cunque nos jam consideravims, de Ca per-
ceprione, quae elt a centione ee laxitate, (quam
ille poltremo loco adjecit;) quomodo eam al
Signat ut caulam acuminis e gravitatis; cant
vero rejicie ipse disterentiam qua est a vi aut
debilitate, (ut qua fonicus efticiar rehementio-
res aut debiliores, non autem acutiores et gra-
viores:) cumque ibi dictum (II, d rehementia
(seu impecu) non sequi acumen; sed d ten
lione, seu firmitate, (quod de impetu negatum
CTaL) deumen sequi: Elis isitur consideratis:
de caula reliqua, quae cst pro distancia percu-
ciencium e percullorum, verba taciens, brevi-
W0IOWCV HOIS VOS F XozOV, ouvTouCOS Enay +45
rer inducit apparatIS. RO quod haec maxime naraoxNeS AIa ~ MENISa TaV MEnaTHaday
allata sic cauta ab aliis ipso prioribus, e ab
omnibus objiciatur: nos item, quali praeverten
res, in orationis principio produximus; Ca DC
nentes qua ab aliis dici solent hac de re.
Fit magis adhue ex inaequalitate distantia-
rum, percussi e percurientis; barum
ac enim quantitate evidentissime continetur
eomippe ex minoribus distantiis, consequi-
 tur Acumen, propter vehementem impe-
et cum qui ex propinquitate est: ex ma
et joribus, Cravitas, propter eam quae à lon
cc oinquitate est laxitatem. Adeo ut so
Enitus distantiis (rCCIPFOCeNtuT. Peu) con-
ec fraria ratione respondeant. est enim, ut
ec principii distantia major, ad minorem
ita sonitus qui a minori fit, ad eum qui
ec fir a majori. Duemadmodum in aqui
ponderantium momentis; ut est appense
ee distantia major, ad minorem: su momen-
ec jum a minori ad id quod à majori de
e pendet. Quodque hoc manifestum sit.
cobviam observatu est, in sonitibus à lonei
et fuaine quadam factis; ut chordarum, e
et tibiarum, e arteriarum. Acutiores enim
ec omnino fiunt (caeteris eodem modo ma-
e pentibus: in cbordis quidem, qui in mi-
et noribus (fulerorum, (cu) sub ductoriorum
distantiis sumuntur; quam, qui in ma
goribus:  in Tibiis, qui ex foramini
 bus ab Eypholmio (hoc est, a pereu
es tiente) propioribus crumpunt; quam, qui
a remotioribus: e in Arteriis cracheis.
qui initium percussionis habent superne, e
ae provime ad id quod pereussum est; quam.
d D1 2015 WO aVio, nat 4OEOMHadC Cd D
nao cos Dduvarres nat quas na aeXoS8 Ne-
rs apesiocs d derres rat cico Dorae negeadas ro15
e. 1615 cdet r878.
Ec K at Mer Cn D F droxcoV, 28 7E X nyd0-
e qui ex profundo.
ras ronvesod5 nai paereoods NCnOTHTQS Tn X
2n (45, RCiorHTaS T H9) TeaX VEH (45 785 7 9
parO plSS, CV OtOV) anaE WOESEdE
n i Ed od et n B FOVIC S2V eV praS Y paronot
naet monvesoeor, Nentornor T (C MAIXIZHOW, Ev roVatS
TH5OS ev dE F aMaIS OVSUOEO, GoNEH. LMISH
ourre jucor  et D norcd Eu Evroviar n arortaV
Eo DaN CC5, l VEEpOV WCEuE XcoS Tau
 airiar der dE urnros a Bapiryrs. dus de
TE CC aroviats, airia.   enros 7 VoDcor i Bapi
Ed r Biar n dtar naerret ro 319 D
ios oDodporiess di n acDEE EpBSSa 
1oD85, esvre5 de Bapvress Coneri rio
S EVTOVS VGCPOV, ~ FC ∞Dod p doDEVTOS, EnEda
deco enei idi en dersos n Encc  ec  d dE
eEc9. TSTcoVSV rdecoen ducoV Et D NOrIS
airiaes D harae rlus 2a) ab L onor ct 1e nat
ANo l 16 sMMblOrioE. artdotrioE Tld
 70OC TBTCOV CCCaTa oUVISOV. La1S
ioG t 6 et E EZoFAIOS6OdPOV F
Sc pere eot E Faporntoh. A ilt l da
ancor EnABOI 25 cvrio sera
cc 2 31450 600 1085 LC) 30, co51
Vet cor dorozn D apX13, co t enarlova
atot charior 6 (0D, 1503 1 610
uc CovOS. Ka DaEp dM TCV PON CoV, coB
A pc (cor DNOXH TS derto, M05 
EtostovoS, i diro D Ena rovos ponn nS s
dero D pet cv D Kat 2870 dE on CS,
AGOXABOV, deo FCV 2)9 W  pnNBS Zvo-
pbelcor LoDcoV 1d5 7 X cob,  tut a
CXaV, Nat TCV aprnejicov DVpot ap 3t
NOVr HaVTCS, TCV _ cor Xa VOVTCOV
ECV avxCV estt Z 2CV 2 eV t 1d. 1d
EMa 285 3) 95 a05 XcoV 2 a) corecor Na
BaVOIDVOI ZCV naT pei85. Na ZCOV
avNcor, ot 2)∞ FCoV EY VEéCoV 28VDout,
78715I 2od H NHEOVTOS, TGVNGUIAZCOV C
HETOVTES, TCV 2)∞ TWV WMCd pCd Nam
rcV derne cdr, oi r d ugns
EXOVTES avcoripco C ouvego 16 H N42l-
adio, rur dro Bados.
HoiBRI FEBONO PTO o1IBa. W NE. 5 ab.

## Folio 235 — 867984570:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
ToMetSS   oDodporra nnarTo, , T E NV
vir a5 av ~  origns X)aSCOECOS, 219. ∞07170
0od porce av rs cdrlee cepzai (oudins, C 218
2570cEVECgV D dE NMHS, E AVTOV, 1, 31 4 τ87
BaPVTEPar EHCXaNVgD, noMO S nopicoder d d Et
y  et ∞ 0D, dpor, cos av en 28 eyguder d duva
pecoseynontordva Ta yV oVBEN, nay narra
ra En a DEod coepy orra, deray 8 mpico dev WEi u
duvapui, net  RCSOTENSS SmaE), cos per
onigor Sadesihop Tiva, Suoi coneiss apriar diro
dedconor, 8 rbis pdi noicoder  Nnylio Baporear–
us de erzodeo ryvedas vrear; Tlo Beado
rira, Dnut, X, Elus raXVTIrC ent re yd Y xoed cor
rcoV Quoicor, raS pOS vripo doe
Poygov 29S ) papOTEeaS BapVEpOr N9 X
Beadear B Z paxPSFEpcOV Zvec Td a
o oder, Bead urepor Ny Dodvor  aec. Bapres
diroseNer F O Doglor. D ) FCOV BCQXVTEPCOV, Ta
XeiaS D TE X NyGECOS, D Z DNOHATASUDECOS ZVOpIE
vis, osueo ziveas + Lo por. En TC F avN CoV, a
ergorarc D yNccdos uaa vrpe doi
didovaz r LoDOr, WTE raZVTEpOV S meouaroS d
aurcr eis Y exros aeca exmimonros N4 di 2o
Tcrnopc COnquacor, Baeurceor 2 LoDov 
d0c. 3)a dE Z KaZCOTOTC, BoPVraTOV T Bpa
Pciar 219. FSTcor =bn déhodor zvecd  veoua ro5.
EM FE ZCoV demescor, orar di x X DoV nEqua
oV WoegoEEda, avcoder CAEn), nai EYgoS n
2SZE X N47oudVX a EPoS (C D aZaVECOnS ZW meu
pati yncocns, oruo r Vopor anorencias, 29. 2
eyguder orar de narcoder, CC en Bad85, Baeui
Fe oppco eivaes x X Ny Elopvor S  NcovTOS, Nai
2)e 28r0 Bead ctar Hvec Flu NnOIV AVTIMENOY
daom 31 aei 2)a5 ao15 7015 VoD015 25, Si TCV
Corcor, eit poraes E dero S aprquaros 2 i pdis puet
Ecor es a Tova noii rs porqu n de enaricor, peieo
vai Emt 3) F VODCOV, n ZRCICOV D SOSCOIS 78
laxam, adeoque STartorem: Nam, COncra, mul-
ta longinquo incligent ad rehementiam; quali
ex propinguo riribus destituaneur. Quippe ja-
cula, eaque omnia qua emiltione operancui
indigent lonsinquo ad vires; idque ab Arilto-
rele innui, e Mox e. LCGCI
igitur plerique caulam reddicerunt, cur Gra
rior lic a longinquo percullio, e ex propinquo
Chordis enim limilibus; breriores chordis aeu-
ciorem lonum etticere, lonsioles slatiocem;
Propres cardam in lonsioribus lactam relilten.
tiam; adeoque cardius percullum derem, gravent
clicere lonu: in brevioriblis dilem, celert
tacta cum perculsione rum resticurione, ac
Peer celeritarem Spiritus per ca in externum
tiora, srartorem reddi lonicum, (e quidem
per intima, Gravissimum;) propcer cardum per
Mlcto LBCo. Maset allala Mlo CEI DOH
clto,  Mlliolus Clascto. al Colllctocto alcelu
GOM MI F N Y A R TV S.
Emi rcr Mascoccor, rur eriu5 re nae) nopico
In distanciis, (provius, e remotius) pleri
que non altignant pro caula rehemenciam et
laXItateM: GItaH PaEVA CXHLCMLE AHLAHHa, (PrO-
Deei Parrum illua,) rehiementiorem, icti M
ciente, et propterea aeore, Majore vero,
acucior. Palasate al, c celeritatem. In
tieri Tonic. In Libus item, Loraia .
sula propiordu acuciorem Tonitum cdere, pro-
aerem crumpencis: Der FOraMINA VerO remO.
ed Spiricus ExIcum. AEgue in AETerIIS; quan-
do Dercutiens quem adhibemus SpIrITuS, Tuper-
ne emitcicur, eltque prove cum ad percullum
aerem, eum ad LInGLaM (pIFIEHI OCCUFrenceM;
acucum ettici lonicum, quoniam ex proxinguo:
quando vero interne, e ex protundo, gravem;
Co quod lonsius sic percullum d pereutiente,
aee latetuS Hat MOTIIS. Reciprocantur igi
tUr (seu contraria ratione respondent) TOnt
buS Diltantia: Siet M Soa fil (q
fiat aequilibrium,) poncera as ab appett.
B rcr oueicor Xopdcor, an SCW ZCoV NegodcoV. 
tentaca, accs Proctacla, demiorem Tonun
major diltantia inchoaneis ictum, graviorem et.
tieit Ponitum; minor, acutiorem. Ouam isitur
Jor ad minorem; canaemr lactenem Mabet qui
in o  aa omo, de Ce e L
tibus: VE major distanca appenu ponderis,
XuS NarapXerroS, BaeurEpOV nosei F Lo POV
de exaricor, dvrepor Or Er Nogor Ext n peil co
aroxn D XAnguS coeOS TW ENaTora, 2870V Éx
Xeror o do D En a 2Io (O a oX5 1, (95 7
Doro D pci Cor O. 125 P FCV por cor 25 n pc  c
anoxn ZS derjuarS coes r Ex aFlOVa
A aNo 2
Exarter O ponn oeo5 rlu eno D e (orO. Nei d
rationem habet factae percustionis diltancia ma-
majori. Podem modo quo in Aquiponderan.
ad minorem; lic quod ex minori pondus, act
Id quod In Majori. OpOrtet aucem, de Cho1
eo moo, arcta incellisere: LIN MIHUS, CON
trarium continget. Ouippe eadem chorda Cx.
Cat, no StarioreM. Cattra C sB cCACIOI
QWecdas 3)4 l habI.
hac piopiei centioneu.
eras nas 3 Bapvrepor Airiov de, F Remloreeor aurleo
de pen. Craerrir E oupeBoE) i qd aurn exnodeioc
C Ne TBr pei cor Quordin. eE VrEpe
Llaru
Cl
 pciar. Sed e locus videtur alias mendolus, tallem oble. M, HOC cil. Ha.
sor distantia (d cenero P ibrx, seu appentionis loco,) postulat pondus minus (e minor, ajus,) uc tantundem
pole. Bllau Bipondio in simpla diltauia aqupodea  eutalla AUP Ia.
diste v
_ ME. Cnnor I. sed D. inor J. urumvis non male. y Malim coegicusta, ue alibi. Z Suppleo, quod esci-

## Folio 236 — 867984570:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
DR P HIY B I
e Nam, Tibiae cuidam naturali, simile est
et AuNco ga ZB QVoro, i  Eo Et 2 5 dee
Eoer eV TTCO psrco  Mt  OT
e pd Z aoNcoV, 3 NaTa ∞ , Xy7ICV 1
XB (dvorrOS, 678 XanctopdS  
pei, co Dg F EYgVTECOVn W WOTECOVS XM
101705 Cx D Srexvnoscos 7 rCunqesr
CEm i FCV deMCsEV aVATANIN, T8 Nar
∞ X N9F O∞DVOV LO S COVTOS, O ZYH XHF
701705 4XCopC, E 9. Y Eygorepor 
atXCorEpOV Z8 7 Nyr)opdX Fcor ev iuir igE
peovincor, in oouPorco psorn, davpaoicos
O pL H WOCDX CIPCOS, EIPIONOVECONTEH, Napl
aC CarVECOV, EaYCoECOS ~OOV, Cor Set 4
 apriesas 1on 85 e  cor, at nso5 Y CntoS
AC aEeg D)aSCNS, aVENOgeV EaUTIOV F VEPO-
XaiS cnorENSo raS  
F0 XNyEJor Esiv, Dit TE TCoV aunCoV, (C d ZCoV
a 20X Xnr oudvor ). E cor pd, o avnes 
cor N, n apmeca AM S per TcoV avNcov, ∞ per
NIEIOV nEqua, 3 i KaTa EXI D an FCV aVN S-
o s panaorri 20 paXcopet dEo aNoS,
quod cirea LiTerias concIneIL: B0C S
alsserens; quod in Lebus, manente pei
ae curienris loc0; (puta, in ore Aantis,) lo-
cus percussi (in toraminibus) ad propio.
rem vel remotiorem à percutiente trans-
cfertur, foraminum artificio: In Arterus
ii autem, vice versa loco percussi (acris) ma
cenente, locus percutientis transfertur
a percussi Joco; ductricibus scilicet quae in
a nobis sunt facultatibus (intellectu scilicet
asentuve,) per musicam nobis a natura
e insitam (mire simul e expedite) inve-
a mientibus  sumentibus (subductorii in
cc star) eos in arteria locos, a quibus qua
ci sunt ad exteriorem aerem distantiae, siu
cinter se excessibus proportionales efficiunt
ce jonicuum differentras.
Verentiens, in Fibiis Arteriisque, est, Impe
tus, Spiricusque quem cum impecu emittius.
Percullum aurem, in alceris Libia; in alteris,
Arteria. Sed, in Tibiis quidem, Spiritus per-
cuciens, principiumque percuctionis à fante ta-
Eta manet idem; Fibia vero transtertur, arti
ticio Foraminum, aut propius ad principium a
percucience tactum, auc remotius; atque sic dit.
terences cdit Ponitus. In ArteriiS verO; arte
ria Perculla manet eadem; sed Percutiens, qui
elt spiricus cum impetu emillus, locos in arte.
ria naturaliter invenit, e ad hos cran(it, ad
modum Subductorii. A quibus, quae in exTeF-
num aerem eveniunt distancia, luis excellibus
provortionales etticiunt fonicuum difterentias
Falia quidem lunc qua Prolemaus habet de
Fonicuum acumine ee graricate; parcim ab ipso
exeogitata, partim ex aliis iplo prioribus de
Tumpea.
Oportet autem nos, quae polliciri sumus, gux
cioni apponere; quamris in mulcis hujus com
mencarii parcibus, iplorum sententiam jam ante
oltendimus. Ouod quidem hujusce caulae red.
ditio, anciqua tuerir, e d Pychasorieis passim
celebraca, in superioribus oltendimus. Nunc
autem adjiciantur quae habet Archytas Pycha-
BOrius; cujus sexipta dicuneur maxime genuina.
Dicie aurem, (in libro De Machematica, Ctarim
ab inicio cractatus,) haecce. Bene mihi riden.
L 13 o pe 1 HH roS, H opplo Ly 3Ta
diae pops5 anodid Bon C0V 10885. LM FE Fut ap
nescor, n  An sop apned PErei 80b
 XnF)OV, C7Ep lo X na oppil ED CdD E 
Demelas Ton85 ev e pond Dvorncos, HaI ZSTIS N
eaXcoPC acoOS onOV AN cor, ei raea 
ExToS aEC CnSo dascoS, oranogor ca
TCV VAEPOX a15, anoreN 302 2a52 Vopcor da Dopas
Let dEX nS, ESc, dHG
reo  EtCe oIS po D EEnnoccoS
Ol peV ToIVOVn D TolaVnS aIrI_E aod DOrS, a Nat
Eus le nat naea 5o15 HvDayoeioiS nonNSer, vat
De Tcer Euceder per andcihapd Haegndco
DE nai rus, ra ApZ Vra 20d TVdazopetS, 3 uaN 15N
iy Wwiora Neys) cray ra voyge aqual. Nert des
eo red ei pauaenns, eodos eraexod ∞ +8
ux (Pribasorii) quod Machemara spectat di. noys, rad E KaNCoS psI = doW ZV, X  Et r. pc 
enolcere, et (ablque ullo abturdo) recte de
ua t cazvcoras nar 8. der à ronor, oedios avcor cet
quoque considerare. Nam qui univertalium na. Exaso Decopeir Hcet rd ràs rev oncor Ovoros na
turas bene dignoverine, vellent et partieula. Ncos darvorres, EueMor nas cEI TV NaTa e
rium, quae sune, inspicere. De altrorum qui-
eO, oia  erri, orca ICCLTE dy 745 TCV 
dem celeritate, eorumque ortitus e occalibus, spcor aX aroS, Nest Sronar, na dvoicor nae
cradiderume nobis cornitionem: Deque Geome. Sanar apir Zaucon nai nes raucretas, nat
eria, numerisque; maximeque de Mulica. (Duip aes Ducir. Het OuX i_ISa KEeL pSoInS: ravr
ae
deneicor, n oppro n oppu act
Ne D STExVOECS Tr TOqaTCV, n’eyjos F
Ta per dn 28HroNeuaIS, coEt D vara CoV  o5
oEvrnros (C BapVHTOS, raÜa  per n ap airs
Dhvon evra, ra de n ne a T reo ars cinquvera.
rlu caorcor Odaoarres non gueoulo adc.
a Ronsn, hoc est donson nempe in dialecto Dorica, qua uritur Archytas hic CITatUS; de pariter in sementi-
Burima) PI Entron.
DuS. BD. it n. MC. eo n: sed legendum errio hoc est cior cMP. eri ri nun manitetto mendo (qualia CunE
et t

## Folio 237 — 867984570:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
30. 18. pa dquara donsrrs Eiu ad eN Pcos Fearo DC haec mathemara videntur este cognata.) Pri
C O MI MI F N L IL IL LOD.
Ya Baereb o110+ F 100 at OE LOst  XVFCSG
equeco5 osui. Ou povor de nar o 2ero quoin
uan PDeyovor En dE 2870 oVuaiveI,  ep
pE) Ta dE aVercos, E7705 7015 gd 1q Vpco5 DEpe
pOrS, paMor anSet o ae roIS de adevcos,
noscr T8r0 dEn F Pavais oup Bnor)  ra pdi
C BapEta AM put at 1610 ostp op
ud isiur considerarunt, non polle tieri loni-
cum, nili facta quorundam inter se perculsione.
Fercultionem autem tieri dicunt, quando qud
moventur inter se Occurrunt. Metaenla eut
dem, contrariis noribus laca, MIIVICCM OccHI.
Feruneur, (seu ad casden purs,  nOU
aequali celeritate, (deprehenla ab insequenti
bus,) Pereacta en tacere. Plorum quidem
flos quidem, propcer ictus debilitatem; illos ve-
rO, propter longinquitarem distantia a nObIs
nonnullos autem etiam propier iptum magni-
Tubire posse Ponitus magnos; sieur nec ansulta
cum, nihil intundieur. Forum igitur quae in
TCMTUm MMCICUME, qua db ictibus celeriter ad.
veniume, apparent acuta; qua lalde de ceo.
ter, gravia vicientur esse. Siquis enim, Cumpto
naculo, moreat trusim de debilirer, ictu faciet
Conicum grarem; si vero Aexim et Fortirer,
acucum. Non aurem ex hoc eantum cognolca-
ImuS: SCa _ GHAHO HOS AML LOGIIAINuE auE Ca
nius, si magnum proterre e acucIm, vene.
menci spiritu proterentes ucimur. Poro
idem concinsit ut in jaculis: Foreiter entilla,
edti Er cone arro, ds 3 duva ser es eids o Dev
pen don Ses   o a Ad. No LLNO-
rar dE EDaV zivecd. oxna Ta PEeoVDVa a rarru
pou Deco onrne Corra avra adtots bos
rentia, inter se collidi: Oux aurem similiter
Garra SkAIS LOP AEHC  CarraV D-
Ncr Ta A oueicos Deeouv n  10co de nX
Eaada ne TcV 
Con EsW qucor ra DVod oiss r ZroN CoV
edi 2)8 rav a devetor raS cagS 285 210
∞ pgNOS FaS B a apcor dirosuores as de C
mulcos non tales esse uc a Hodrs holcantur:
2a FaD LCEBONaVZS uErCoS s id  Dadica camis excellum; non enim nobis in audicum
eis TOV esxear apsiv, 2C05 przeNco5 Fcv + oD cov
romopdua noveir L é Por. 110m 35 pd dn aurcor
co Ep 80E a oVSOL ZCOV ZVXEcoV onno monu briticia ralorum; quando quis afFundat mul-
US CyXEn 3d Wv CYXerTaI Ta pdi SV nondovTa
nort Ta do a edio do ZOV CagaV TaX
aDEcS, BapEa donSr ip est rap is p
Daze), Ce eEea DatvE) 20 de Bpadecos noi
SernabCOV, XIVoI CodPCOS  CDEVECOS, E4 CoNa-
aa  OnNa auES n NegorreS n audOVS, ZenC
PBES, et plesio DerEa CC oEV, 0D0d e ru 
rd TW 1g OpCd TC MEVCaT (O) Depoa zN
renedo n  CdEB, puIeq r
P ropOCOFEV Nan SOCquES xpov de, esos.
AMa pCCV X, EV Z_ Z015 aVNO15, Y CM ZWG0uaF (6)
repor à Xo a Pinor aes de r0 noero Baevrepor
S2GEdnAS O7 a TaXEIa nHo, ba OIEI 0, 0c
BpadEta CWO Z ∞.XOV AM∞ p 3G 101S p0 (1VOSIG
7015 ED E EMETCIS XWSMIEVOIS, ~ avro ooubaivet
novZa per nr S dvO Bapui à Pier aXor iqu.
ecos des ocuis AM a plu ny dr~ à nenapIBS. Ena
Es avrd x naECO pepOS dDea eu PVSN à Dy
od rua apir Pcovar at de C es X iuroo y dsos
aep  avrcd, dEv DderEErai 20 yd adto Areopua
2)a pier lTCO paNCO FoNCO, acd eves 
lonse teruneur; debiliier prope. (Nam Torit-
ter emiltis, magis oblequitur aer; debilicer, i
nuS.) Taem e in Vocibus continget: Oux
el Torri Spiritus impetu proteritur, magna
esse, cea; quae spiritu debili, parva Se gra-
vis. Sed ec idem rideamus TOr LLO HGnO:
Nam eodem Ponante magnum, a longinquo au-
diamus; parrum vero, ne quidem prope. Sed
ee in tibiis; qui emiccitur ex ore spiricus, in
Foramina incidens quae prope sunt ab ore, po-
pier rim rehementem, acuriorem sonum cull,
in remotiora, graviorem. O manstelu 
quod morus celer, acurum Tactt; lalclo reto,
lonum grarem. Sed de in rhombis () ect tou
Iis) qui in saeris inicialibus moventur idCH CoH
tingit; leniter mori, grarem emitrume Tonum,
FOrrITEE, aCUEUM. Sed _ calamuS; signis, aperia
parce interiore, inflaverie, remutat dabic nobis
vocem quandam; si vero parte medis auc reitso.
ciore, acucum lod. Nain piltus idem,
D BeNcor 2a p S aDicva, neooco DE-
2075c0 epltce 0rt FC at sco psio pito
a lonsiori Loco, debs letur, LCu MHOrI, ve
hemencius. Cumque plura dixerit, de hoc, quod
DEpova C5 pdo Za y73  Soa (OS rEV
uara pioV, D ∞ 70V 14 u 2aV 660daV, 
rocis mocus pecalaalta cldie calcl
matim recollisu: Adeoque, quod deuls loni
Da de ra po, oodper Fincor de C ama reet r
Daspauleo Eivas ri ~ PvS nivoW, WVYHEaNa  Noqv cos o per du 201 oEe15 ∞17g01
celexius
 ME. Eo aptiao eoociu (D. crriav,) levendum puto cravriar popar. C ML. 1ous. D. JCCHIIS 101, Y PrO nor e
unuo reponendum pucarerim (proprer Dialectum) auor e une led non muto; e pariter alibi aliquories.
PrO a Pavai rCDONO a apr. B PrO oiSu_ FCDONO oiso I, PrO Begdea reHtILUO BaeCa. L NF. paisor, led
D. rectius pador. LD. novoir. EAF. nvois sed legendum pucaverim nvos. in Karaxure sulpicor mendole sCri-
PEM; FOrEe PrO nara rzo re. n Tin PrO i CeUa DOriCC dICtU DuTO.  Mendum suspicor. Fortan intelli
sendum est de Signo duco in obsidione loci munici. P D. nococher. sed MF. nocon ). 4 L 10 1s, reltituo is
Sic D. sect ML. nov za pd. SPrO id et Y. repono ri ror quod est Daum pro 
et

## Folio 238 — 867984570:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
PDILL ILT RI
20X1OV coc Os dE (aDEIS (3PadtOV (DaVEBO
apt CM HOMCOV ZEZOVE ALa pVEY dn ZSTCOV, C 2CoV
celerius mOvenEuE; spareS, tardi, la MIcis
nobis tactum est maniteltum. L. X HIS iSIEuT
cilque porro qua prius proports, quod Py
chazorica sic haec de anciqua lentettera, (Glar
exhid Prolemaus, uc quam parcim ipse ctabo
ravert, partim undique collectam recCHHIETI;
Cuflicienter a nobis oltentum est.
Cum vero dixerit, non tantum d Guanctare
etfici acumina e graritares, sed e spras elle
quantitates: Perpendat quispiat, an hoc re
raritas; qua Oualitares lune (secundum illos
non Ouantitares; led neque locales potitiones.
ConlideTane aurem aCAMIMIS a gravitare diste
rentiam, nemini cenlebitur haec elle tanquam
magnicudms majoris lupra minorem magnitu
dinem exceltus; aut ut majoris numeri (upra
MINOLEM; aUE uE Paris a sPalL. divertitaS:
Scc, Quaca Somcn Propruclas, ee secundum
alterationem diverticas; e pouus ut albi d ni
ero diletentia; quam ut quinatti a cernarie
diverlicas. Neque enim ditterre semper dicen
cur Ounique 2 Lribus, Buvous iis quae Fri
bus adlune; sed anseri porius et excedere. V0
eis aurem Acultes, Hon ett Maritatis Auomen
tatio, sed porius Alceratio. Porest urique quis.
retenta praricate, rehementius proterre; e, re
tenco acumine, lenius; et recinere tamen di-
verlitatem; quod non Onancitates lint, sed
Oualseates; lieur augere quamularem nigri, d
album minuere, manenle qua C Lectm Co
lorem ditterentia inVarrata. Lque Cridenter
Der Consonantias, quod dictum CM a Nobis
ostencetur. Nam proposita, verbi slalta, a
Palon Contonantia; Conccalo, Guou poltit quis
rehehentius percurere graviorem Ponum, de le
muS acutiorem; ita tamen, ut, editi TOnIUS
vehementioris; (a graviois) contonancia ma
neac inrariata. AC, l MuaMtateS Cllent; (au
cto quanto, aur diminuto, per alcerius rehe
raS CiVaI EMSHOdEV aV 7S, K∞) Op SCdS AE3E) F
or deEcorr drd 3 Baeurars à Xet 28 oGVTaTS
noorcor dei dea Na Doeas, à  SXI HOLTHTCOV
MAMOV, HOODTHFCON NaI NOIOTHECOV ApXn edi qd X
ooor et rE US F DbCq (Cor NegAV ED ENOI, et ZC F D)9
SIdECOV iTE TaXVTIS Z vvoEcoV i, i Begd vryS
A). Oi raonS, eGurnS na) BapoS F Oo or
NOLTHTES Eto2, n S HOOETHTES KaNCoS r) 8 Ae
50rED85, aias pdi, oGunTOS nai BaOVTHTS, Xa
raxy nat 20S BegdvirraS  4d cEa unne
DE WeBOEIdS, X TaxOTT Eiraju nTaXciarre i
oGerar Ocorlu n Beaderan, rus Baperar. Kai 2d.
dni D aiznoecos, narapx u n romun virnors
Mzge) de ravrn n nara x nooir Con Son5 
TOTINH5, 135 50I5 an CABESEC 915 Ed onCI, naZa Nvvor
Kat ovyne ibEcoV na) X) aNe hoccV iYZpercor Cy
zea =aMorcodS OiOV MONVBENS H, paVTHS, NOI
TrTES 3OCI NaTa T8785, nai S ACODEHTES S dE
xara tonov Déods. Znon Euerco de Wv. 20d oEE6
nEoS x Bapi 2a Doear Sdcvi WeGoiMe, 37 105
pet C ovos prgeD85 neoS Ena Dor pEroS coEpOX
372 co5 2oNetor O a euX nEoS en a TIora 3= 1o5 n
S deris nEOS EON c DgMagn AMa nS idisEnS
VoDcoV, n_I NaF aKCICOOV ETEPSEHS Nat qaMOn
cos n 3 ABXS nEOS x uENar 2)4 DoCg n ios i Y Y
erre nEoS Ta reia cDgMan Ouderd 2)aDE
eer a et en Dein Fa HErTE Y revcov roi5 dus, aje évesi
et rois retoir a quenada pa Mor i roeee X
H de cFurns D OcorS, Oou li D BapVEnoS aEn
Or5, aM e MOICOOS aMCr EVESI YBV, TypEVa Tlu
Baporyra, oDodpuver nat Tlo oEurnra, noua
es DEpe C oucos ryoer rlu  dmaylio, ru
pn 700OTn(45 Eivas aVTaS, à M a Kat XOEyaS
cos aZCWV ∞ HOSOV FB pEMar O, nai pctdV ~ Nd
nor, a nara rluo xearcha Dopas dvSonS es c 9N
NaNTS ZaDC5 dC iuir, 7)∞ F ovpeDCOVICOV, ∞ NE
2ocduor, Sid dXioc) TnS Id H∞ NaSCOV DEBE
ovpDcaE LZORCErS CYXCoPSIS, 0D0dporEpOV
WNyeer rov Bapirepor Ddoyzor, neeua de rov
oEvrepor naet opcos rod 1o80od pories diro
didouero dro od BaporEc, perion in oouDco-
via à  DMaNr G. ei M jour rOSOENTES, au
Eyderros ra rovos, i percoderros. X et 8 000
dporge 6
En WeE io aucor, on HV)aroeoS Cn
rai l aorr y5 NESGn OHTONCuasOB
ra edi auros epao , ra y Sroapor coh
NOnNCodv aoraipncos iuur  Sdeddurato
ENEt S 8 povor  HoBOTHTOS DNOTENCicdaI 205
OEVTHTaS EPn K_I T~S BapOTTAS a. X O, X9) 700d-
7018TOV Ka) dNCoS eis Y REgo VOV 1o2OV ~ DCoVHS
ete dicatur; OImmIno gMacim I rois (qui di
Citur) Locum (quem a stann usque ac
acurillimum DerCUIFEIE,) Bilctencias, PonereO
Porreal, Ouancitatum else, non Oualicatum
DuE vocius cum Ouancicatum cum Oualitatum.
(Plincipium enim differentiarum clt Ouan
cum, lire quis sonorum dicere rec sire Dia-
Stematum; ipta scilicet moruum Ccleritas e
TarditaS.) Sed, qua hinc elt, lorotum ACu
ties e Graricas; Qualitares Lunc, nol Maici.
cares. Ouidquod e Ariltoreles, Caulas Guidem
acummais et graritatis, admilerit, Cctelicates e
Pardicares; led non porro dixerit, Vocem aeu
tam, Celeritarem esse, aur ctiam Celerem; aue
grarem, cardam. Nam et in Rismencatione
principium quidem ducit mocus localis; huic
autem luperrenit motus ad Ouantitatem; qu
quidem ad Ouancuarem motus, HoH ett lu
accurate contiderantions rcut) os localis
Irem; praecuncibus concrettembus c ascrerio
nibus, luperreniune Alterationes: ut dentitas e
+Pro dieas, resticuo diza. u MF. dirodidtiurap sed D. indrodiasat. Guc TCt. i MIC. amoiuors, sedt D. re.
Etius ae morionis. y ME. 8, sed D. F. quOd retiHEO prOpter mi rsia quod sequirur.
Z SuIciPOT

## Folio 239 — 867984570:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
GOMMEN TARTOS.
oporutos deurees, Con Er av Euciver n oouDcoria 
n BaporuS dio na) 5HC∞02 Tuis EOS aMNa 319
Doeaer cos penav neos 2o Non nav 2o pdi 
nXVa 1013 10 8 éoor 2o 000s. KaZ Sl qd arriar
n aMOtO, nav EN aXiSn Pion) cegodun n o Dat
consonantia; lublata scilICet LimIHCHCC. OH-
de (creco) claristime oltenutur, quo a
Vitas SIC, acumen gravitalque; acoqu coe
vant eam quae elt inrer le dilterenciam: Sieut
Niorum _ AIBUM, quaMVIS ALLCLAM HL CUBI
talC; AIECTUM, BIOMLIO inSta. SCCHHACMI au-
ecors 83 abto ro NnHos n oxgernS. Tus naro tiac addicio rel ablacio. Sed ejuldem vet MIII.
HotOEHTa, Con Ehisnor Xa DopaV. HNava de 20
groca aeuois Hor , NegoiS de Bponmois. S
ryvor) rocoEnrES, cos daor) oi rudae oI C
TeVTCeV arrot oi deuoi aN 3dS avra do
24 2810 Et a luo a HOSOTHS DEpE n BapOFI.
tate differenciam. Antorsea, quod lu-
perveniat Numeris quibuscan,  TacOOUS
Arichmericis. Verum his luperadrentum clsat
Oualitares, quod exHa Lfae, om
ncera rd neco, oto adEDetOnS EG n5
duvapect, n nata 50 (CpV nopvO WA XopdH, noS
ExiDuois, par n a ascor DEDE ev dconaorot Ne-
Vco decopetra, dero 8 evo5 ∞oS darps 2098 roV
Lepex RegocdS; OM dei pdi n nara rluo noio-
THTa airia EoCgOEIVaI.  E DEBE na  Oba-
Dutais 7 Dappancr avo id perecor nar apiducor
aduvaos y ovsaors  oucos novons l n zo5
deuors na F ooua Souon Ourco
ad naet n 7 D007 cor oEurHS r Nat BaeVTHS cinat
TE NDOCO Y CoNAYCV SE) am airia 3, 8
30~OTHS CoRa NoLOTHS. EmSyoaS dE HS Tn DcV.
ou Ds etoE). Odu Jo i oEurnra nat Tl Bop-
Tn (a Sior Exrao n ov5oIl Kat raXVTITA n βed
durira Idhoryros dE c Dgman, nab qu Nest ev F
Nogn Ocorn à M idi eion ei exraos no ovG
Nat Tcor oMaSCr at rE paxporyrES nat at Beg
ZVEHTES aMas dE ai raxuryres nat ai Begdur
TEs Ma DE OEVTHTES KaL BRPVEHEES A1D F idi
renrain pobumn F de n peremn E de n ava
Zcosn Wet El NO1V CDOEEV ZCV NE GEcOV
rearuar ouin Oncos deZcor nara ras aidod
DecoPSpErCV aICDNTCV, EV NOSE NaL XOISVPIS
Mercor pon peovor 2a5 Cnr ao5 , F450050N es 5
TE TaXVaS Y ce Doer  9 ra5 Begd vrraS
nd es ev roco, i doa T87015 5V501Xa à M a n, 205
vevod, pOVOV ~ nOOV NaZa Z0 aNBS W DaNapCd
veWV 20 ) NOIOV, CKKACie dero Z8TCOV OV gd n, YaE
ReOTHTaS 3 TaS TGOXVTyTaS, CC et lva roiaura
Ei rcev VoOcor NeZC). Hceaoer S iaro F
25 o72 TLToNEa aFOHCS Tld p NOnvOa
P HOOEV D BOIaEOISCaS, 0dX C H01.
MIIIGIE CAUTa AMME LNMMHCIL. LNOH ale Cd
onira  Zuanictares, qua proput HoC coc-
Numeris, e Dia palon puta in rarione dupla
spectarur; unusque fonus dicatur alterum tanto
cractiones Pyllabarum, algue sengaulines de
or evaere ( Daeje), notorys Sou n dEurns ne
duo ar nore aoDor Bapeis Xy∞Berres, i dhconaoior
mentiam;) non permaneret quae est per cratin
Pam et caula Ub altelati, et vet minima
citudo Vet PatiCHao HOH COMICUL  Sal
nuint. Si enim quanticas lic, verbi gratia, Gra-
ritas; duo torre Cumpei Fonitus graves, auc qua
in srare aptacur chorda duplici et perculla,
lonum exhibiura ellec acutum; (Paliet de quae
in acurum aptatur, simpla ri perculla, Co
exhiberet aCEUM;) leniter aurem, e a minoi
Vi grarem. Quomodo autem Contonantix in
Ocioae dEui av sETNCoE F Do aaurcS de
nat n d 50 eEo neuospdin. Bia idi nedodcioa
osuo arcdids r nxor neepa de, nar d duva
pccoS Enarto 5), BapuV. HICd5 SV ai oou Pcevia) CV
excedere. Oporret ucique secundum Oualita-
rem hujus adesse causam. VE, puca, in ponde-
racionibus medicamentorum: Nam line mensu-
ris numerisque non tieri pocest talis consticucio:
Sed tamen Oualicas elt, qua ex his numeris e
commenturationibus exorieur: Sic ucique ee (0-
norum acumen gravitalque; quamvis ex ictuum
Ouantitare exOrIatuT; Caula tamen, non ONan-
oEurn (45 i, Ba V5) 9.5 avd) cob C3 F hobot K10d-
DEo, n MV CnEe _V 1S oVYXCopC Civa) D NoISSHTOS.
C paV (a, Las KC MOT HCL HXVTT, 2d D
citas elt,s led Gualias. Juique roel altendet
clare conspiciet, quod non quantitates lint acu
men et gravitas, (ut est extenlio aut contractio,
atque celeritas aue carditas.) Sed elt LlOpI
caris quaedam divertitas, secundunt ettam in
voce termocinali, aliae Tunt Cstetones et con-
breritates; alix vero celeltaus e calutates;
alia autem acuties de gravitaes. Sppe aliis
utitur Rhychmica, aliis Merrica, aliis RCCILd.
tira, de qualicare prolacionis dictionum occl-
Data. Cum aucem, univertim, qux quoad sen-
sus spectaneur Sensibilia, in Ouanto et Ouati
consiltane; ille qui non modo extentioncs
concractiones, itemque celeritates POLLOHUM
ratione cardicatum, in Ouancicare poluerie, quae-
que his cognata; sed e acumina d Gravitates
ad Ouantitarem reduxerie; Pethe  HC
Ouancum Lolummodo admiciar inter Auditus
objecta; Onale aureM HNaC CACHICaL. (LNatI
laeritates d asperitates, et Siqua LCIHE LMMIIId
de Conicibus non dicuntur.) Conabitur quis ad
Ouantitarem redueere etiam omne id quod quil-
piam concette ae Mamale Pelete. Ol iC
Prolemaeus absurdus LIT: Ouippe qui dentitatem
_ raritatem, itemC LMIaLEM C CTAIICKCII AI
Tubstancia sul leo, concellerit elle
clatlateo
2 Suspicorhic decsse aliquid, quoed cona  LuIB I VettME PtC. I LCtMB novoris, PrO neviriris. B Sup.
pleo, quod excidisse videtur, C Ngnormra

## Folio 240 — 867984570:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
PORPII LK L1
240
qualitates; led (quae denlicate de tenuitate, ra.
ritace item e cralticie, quae qualitares lune,
contistune,) acumina e Gravitates, non item
concesserie Oualitates esle, Led Ouancitates: c0
quod carum caula, in substantix quantitate
contiltant. Ablurdus aurem, quod in quancitate
consistere non nexaverit, (quippe, in celeri-
cace  carditate;) adeoque quancitares esse ne-
cerre est, quae inde constiemuneur; acumina e
sraritates, quantirates esse existimans. Inspi-
ciac aurem, e in aliis sensibilibus, acumen. 
graricarem, cuinam horum generum Tubji
CIaI. Duare, ut quis ab clementis incipiat;
Terra quidem quae est crasta, e trigida, de tar-
de mobilis, ee quidem per sciplam immobilis,
est Graris: Tonis, aurem, qui est tenuis, e ca
lidus, de ciromobilis, est acurissimus. Nemo
aurem, Panae mencis, dixerit, ignis secundum
acuciem considerati, difterentiam, a terra secun-
dum graricarem considerata, Ouancitaris esse dit.
terenciam; quamvis (ic, etiam in Elementis
Ouancitaris divertitas. Juin et ad guctum
elt quidens, vinum aliquod dulec, sed cractum;
aliud aullerum, led renue. Non aurem dulcede
et crassiries; nec austeritas tenuitas, sed folum
modo dulcedo simul adest ubi cralticies, et au
Iteritas ubi renuitas: iplaque crasticies existiu
ubi substancia quantitas major est; tenuitas au
tem, ubi quantitas minor. Ouid isitur prohi
bec, in conis, (etsi tenuioribus pura chordis
acuti conspiciantur soni, etsi celerioribus moti-
bus, ecli cum ictuum quantitare communicet,
quin tamen acuties non sic quantitas? Neque
isitur acuries, neque gravitas, est quid Ouan
rum; sed pocius quid Pale: Neque aequale aut
inaquale, scd limile auc dissimile; secundum
urriusque proprietarem: Dux quidem, non Ouan-
cum, sed Ouale delignant. Icem in Odoribus;
acuri a graribus ditterentiam Cortiuntur, non
in quancitate, sed in qualirate. Aeque sic qui-
dem acuro acurius, et grari gravius; non au
tem acutius, dixerit quis, srari acutius; neque
GrariuS, acuro GrarIUS. F.A isieur Conicuum
proprietas, tum acuries, tum gravitas; ue Tunt
vilibilium colores, et Capores sultus, ec odorum
illae differencia quae oltactum spectant. F.F uni-
verlim, nihil impedit quin possint quaedam in
diversis Categoriis contiderari: Or tisurae Geo.
metrica, quatenus magnicudines Punt, in Ouan.
citate TunE; quatenus vero talem Lubeunt tor
mam, in Oualitare. Ouid isitur impedie quin
Tonitus, quatenus in celeritaribus es cardicati
bus contideraneur, sint in Ouancitate; quate
nus vero in acuminibus s graritacibus, ditte
ranc Oualicatibus. Num isiur plures tidem
fecerint huic rei; an, sosus iple noverit:
Nunc aurem similiter alu Prures mihi con
Tenriune, quos pro scriptorum incercitudine,
non poltum de nomine compellare. PTX OM
nibus autem mihi placet TheophrastuS, qu
multis et ralidis arsumentis, uc c8o mihi
Xeg, aua n, BCad uxionros, na caurtis  nat
avnoE, Est PapBha 100CAOP MCMOD C O a
Deppcor, C Ta XVNIVTOV, EstV dEVraNV Kaj 8d ei5 ar
Eo Dporcer rs) _ rropoS NaF dEuma d Doeav  C95
Fleo F jus vara BOpTTa, nos _ av ermot civai X)
Dopaer, naj 2ot nara moor Est IS ∞ Dg Main 2S
501X E1015 KaI pen n9) Xara Flo revorr o idu S
oivos ESt VAVVS, a Os HXVS o dE asypoS, aN
Na Nentos nat XX i y NONVnS ledE XaX VryS, Co
ausneorns NeneS, àM a pov n Y NVVrnS cCOn
On HaXOTHS  n aognecrys, on NesonS aUE
TE n XaX VTHS VDIS~To, ED 8 X Nodr D Sorus li
coeter i) nenorns, E 8 ∞ modo ena Hor X1
ZV nconvet  S T rovcor, et C F Nenerepars Dep
Xopdais et oseis Badecoprra Doyroi, et not 2
TaXCiCIS NVOEOIV, et ngi FC 300C0 perE X L Z 2Xy
Ycov uin cvas rlo oE vrya vorna; OudEgd m
oov E n cEurns, 3dEn BaCOENS aa rosovdE pN
Nor Oud ioov n avioer, a  oustO n avouoior
nat Exarcequ idicopa a din v roiov, a N  ∞
nDOV, XACGNTNEL(EIV EHEPONCI. EH TEF C6pcdV
ai oECic) F BapCCIS, S NaT XOvoEn (C VeNTluraq
rlio 2)a DoCaV, aMa NaTA XOIOEHLQ Kai QvoI
edi au oEEO oEVrpor, CC BapE D) Baeureecr con
ar de x ôGurcpor, Bape G av Negotro eh vrceor 3d
 Baporceor, oheos Baporepor Idlvrns quo est Lo
Dcov, nain oEurnS, _, n BapOTHS cos oexrir at
250181, XVpoL ZE ZE VOECOS, Nat ospcor at nosra Ta
05DCaVra N4PoCgi ONCoS E Eva CoN enCONVETO
ev con CiBo Decopetda naEneLaIS Kadi Xa
recouerema esquala, na do pdis puczchu E2oy X aver
orra ev 700c na do) roconde uop Dl IaPCIXETO
Cv Not. Ti Ev enconvoe i, cov Lop85 nado idis
ev raXVro.v i BC∞ d vrio DecoPXV), eivaj et nOSCo
nabo) ev oE urnor ic Bapornor, Nooryor caM a Ddvs
TINESS  av en napégor nis oees x neayua
Et pov ) avToS CYVCONCOS CrVY XaVEV;
Po N i5co5 pdi na) à Mot CoNeiSS ouu Déporrai
pot, 85 dea 7002ea ppa TCoV CoN ExCo na a-
REgV EN OroaTOS AVI TaVECOVdE pot décoNet
Deo pasoS ) 4 co) Curcor il ias oeciv, id 5 e eavrir
retdcon
n(45 205) c9 r ronvorn  nat ACM
MAVËTTC TE KaL HaX VTHTa, NOICZT45 80US, IDIa
edvas duas CC BaporyaS, nuen did 85 civat
ToIOTHTAS, _ M _ novaS TC aS aj astt
o 4 ∞ Moboy D 3oras, vDiSarai AYoNS  C meg
ido x  pen deroziréooncor ocvisa S
d aXbou C Begdvista  noat obors 
ava) S a5 Soumspdas, avras oE VrHaS n
BaCO G3, d7ICoV Civat OVOETAS SEa DEh
F acor aducor, E vr  ru Bap
t  ad Y Qucov raro Ounouv vo lis do
GorXercor a pEurat, n adi in XCa rC 0, 3, L v
CdIC D. quem leguor, sed MF. axiruros, aos qporuros dex romros. d SiC D. MC. naruaagi

## Folio 241 — 867984570:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
C OM NI F N Y A R IV S
darceco cei psons, i rs détu avazsanteor,
aror CV LepS NoNEaisaSS cudire
Ta Rejopdva, EXOVTa ~FCO5. ESt gd x quopdvor ut
rqua pexcodnmor, et rli Luxlu, oDodpa a
ne BES. Orrar Dcorn ÉDCNnod eopeqveven auor ree
nd ido ZWdE. Tpend J e oor oia  est T ON-
z rEELa nado edenct. H5 EI ane sBCa LVES
EsEbaNOV, Y es CV axibuXS avanÉund, nar
CV eo TBTOIS NégoiS rW axe Bcta T ZasqaC
Iveadas DHoaVTES. Eva qd nogor civas S X) a Xa
Ocor EDaV, ios no) Y S diconaoior C C E+ s
D_ nEvTE, 105 Y 8 iuronis (CB 7 8 719 a
ecov, co5 Y 28 BreITS. H Y e  cov Y) QSMIA T COV
ararrcor ouoicos o Ep CC 7 on cor deDucor ene
50V icor. Ourco r er noern r usornli civat
Endon apa rude aj ja Doeat. A dy NEgOVTES
GWWDEFCOTEPOL NOI EDaVOVTO, Z SePOVIKCV noy at
DnOd XCNNOVZCOV, ZOIS ZCV vonZCoV ae Dcr NogoIS
Deue iverres. Ot con ndcoar, on et di rot no
Tn5 Esr n XaDopa Iinve) aom naea x moent
XIe DoeCV, naV pEN O, n pENES peoS ein idnc i
et 253a ZeoaG voEn 7)∞ DEpOL. OnEe ava Vi
Nar MEN O n pEN 85 = pEpoS em, et 3E X uE N∞
ngi x 2asqua, auss. nat 29 7 2xD uor ~
NEd O, n, n 25dC 24 Dopa Kar yd, ai mar 2)
sqa Windos 2, X dE pe O ex  3Ia Doecor
PBoysev X pet C) on deos  roievr av éin
AM et ponder eo o deuos, mr debpenrov pE-
FEXOI aV n_I NENBS, ioer nat api AuS Et o ios
TCd rEcopan ovuBEBHHOI X _NDoS, et  co evTI n
5015 Porgois Est n eMo D0(O, net aM
Ei avror Nydos An ei ané n Do (O in o
euoS, na) o BapVE 6 no+ o eurpos ∞]9 DEpBOI
aMNcor n cos PBoYg0, n c05 ∞ ∞1) . E, pdv P id5
∞ ∞n)d, xat Esi o oEVr6) 701STOS TE Woneiova
deDus vercia, na) o BaporepoS ZW MMeTBS 
aso x ichor D Dcorys av en; Paoae id arrn
, xara P dFV, n NaTa ∞ BaPV Esi Hao qd Pcov
E5W, 5 pd dEviceg, 15) BaPVTceq iocE n5 idi
Ena sov x conndos, i5 de concior cosc axiduos 
aipocdiis. it X droncrovor ein aN, nabo D
vi; H Pcorn de oEvrce g vo5, n Basvieq esV EX
∞ moodv n Dcorn, ei de eso si COn En e DCo-
in Es 4 et dE ids DDoygot dieioovo a MHNCoV, 
dEcis nat BaPeIS BcH n 1)o5 dEHSOUE
dai i gd avrcer o A(, tc5 Es ) e13
2
dc S dequaros dea ud atomar, et teo persuadeo, hujus dozmatis ostendit absurdira-
iem, (in lecundo de Mulica,) cujus verba
transeribenda; ejusque dicta censenda sunt, il
los corrisere qui Peolemaei partibus tarent: quae
Sic Se Habent: Fs igitur, qui Hc motus melo-
dicus, quantum ad animam, ralde accuraTUS.
Ouando velit Vox iplum exponere eam con-
vercit. Verrit aurem, (quarenus possibile est
rem irrationalem vertere,) quoulque relIE. Ca-
juS ACCUTATONCM I HOC ConseceruM Monnulli
quod numeris accribuerint; in horum rationi
bus, diastematum accurationem tieri attirman-
ces. Unam enim rationem esse dixerunt iplius
Dia pason, quae est dupli; ipsiusque Dia pente,
quae est lelquialterius; ipsusque Dia rellaron,
cam quae est selquitertii; acque aliorum dialte
matum, prour elt reliquorum numerorum cu-
jusque proprium: Aeque sic Mulicam in Ouan.
titare else; cum secundum hanc sint ipsiuS diF-
ferentiae. Ouxe quidem qui dicunt, incellisen-
riores nonnullis visi TuNE, quam PTarmonici (e
qui sensu judicane,) numerorum incellisibilium
racionibus dijudicantes. Oui non riderinc, quod
si ca differentia lic quancitas, erit haec (eo
quod sic quanticare difterens) aut melos aut
meli pars; (ut R color a colore differat quan-
EitatE:) Ouod necelsé erir, si melos aut eli
Pars (Ic; li aurem melos, eriam diactema elt nu
merus; de propcer numerum melos, hujusque dit
ferentia. Fcenim si omne diallema sic mulii
cudo quaedam, e melos ex Ponirmum ditteren-
ciis; toret melos idem ac Numerus. Ouod li
a alel lic Numerus; omne numeracum etiam
meli parciceps cet pariter ac numeri. Si vero
Colori (puca) contineat mulcicudo, qui aliud
quid siE a SonS; aliud quid elt SonuS, de quae
ad hunc spectat mulcicudo. Sed si aliud quid
sir lonus, quam numerus; gravior acutiorque
difterunt inter se; vel, ut lune Soni; vel, ut
in mulcicudine. Si, ue in mulcicudine; (estque
acutior talis, eo quod per plures numeros mo-
veatur; e gravior, quod per pauciores:) Ec.
quid aliud elt quod sic rocis proprium d Omnis
enim vox est percepcibilis, vel ue acurum quid,
vel ut grare. Omnisque rox est, hac quidem
acucior, illa vero grarior: ue hujus quidem mi-
nor sic mulcieudo; illius, major. Pront est nu-
merus. Duo tublato, ecquid reliquum est quod
sic aliud quid, prout est rOX . Vox aurem est
quam alia, acucior, al slatet. Malutatem
r0 e quantitas, rox cIl. St ae u SoHI.
inter se difterune actus c stares, non e ui
quidem habet vox, liquod aliud, Scd non POr.
cudine indigebimus. Nam iplorum ea quae 
natura inell antetem, lutticiens exit ad can.
E TCoV podtieot sEot, ebt Et or5 Ecc 7 da
Popcor Oiner haee éoovrat daspoocit reea ra
cuum generattenem; ersique ditterenciarum spc.
cificacira. Ln etu Mletencia secundum
Mlitetbe
phlans eco aBoblcurus videtur d plursins nencoo, de e  eme eecte.
pleo as, quod excidisse videtur
pdorzi prius dicto a pdri cis ro ndi BI. Y MC. poosat. e D Telerito frdiot.
d. c
C Sic D. sed NIF venacinor. f Suxpleo r. ∞ Tor resitO PrO ~. B Mler B reDONO PTO , L. I NF. n sed
Suxpleo pe , quod videtur excidisse. LMC.  I (CaD. a n. m F. 2aBoegr M. D∞Poear, sed D
4Dopcv. i MF. 201I dE, sed D. rocor re. 0 Pro arxsis, subltiuendum censui aerduis. Sed corus hic Theo-
Sur
D. oi i n. MIF. et ; oi. LeBendUM pUTO à d is. uE contradistinguaEUE à y o
sMI

## Folio 242 — 867984570:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
ORF ALaL
24. 2
mulcicudmem, Lea scclluaum spam Vocum pro-
priecarem: licuc in colortolo. Legue ettim
color simplex, a simplici colore, Gantule
dittert. Si lint enim aequales guantitates; 
Duta, SI COIMICCaTuE nIgrum albO, Xqua
albi. (VE neque (rnoxvumbor) dusec amarum;
CUM VETMNGLIE PTOUE OraMTaLHE aequale.) Sed
et mulcicuco, duatet oretnata, secundui
Droprictarem liram. Sic, neque vOK aCuta, ex
Dlurihus constar, aut per plureS MMOVCTUT nu-
meroS; neque gravis. (Nam de hac pariter
id dicamus ac de illa; cum ee vocis sravis (Us
sie propria magnitudo.) Sed et manifestum
eltu ex vi quae a modulancibus adhibecur. VF
enim vi quadam indigent ad acutam vocem
emictendam, sic ec ad lonandam gravem. TIic
enim, lacera contrahune es arceriam extendunt;
breviorem propcerea vi coaretantes: Hlic, dila-
ranc artertalut, delebse Berus actume Coltum,
amplicucuse lonsicudinem contraheni. Plelem
limilis concinsie ris in Pibiis: Ad intlandum
arctiori, petenera opus ell; led et ampliori, ut
impleatur. Ec masis quidem in LIBIS; nam
Facilius et aetuum, guia pet sepelsora tu to-
ramina: Grare aurem ri indiger, et quidem
majori; si quidem spiritum per toram emittat:
ut quantum accedit longicudinis, cancundem ac
cedat vis SDHLCIS. In Chora IdCM elE vErOque
relpectu manitestum. Ouanco enim intentior
elt cenrioris censio, canco remicti videtur
CraLTIOE: Aeque ita, quanto Forrior est ConuS d
renuiore, tanco gravior alcer. Nam ab am
pliore, major est qui in circuiem Tonus. 9u0
modo enim contoni torene Poni quidam, niti
Foret aequalitas incongruum enim est quod ex
cedic. Duod enim est Tupra menturam, est
manitelto supra mixtionem. Adeoque eis quae
lune in miltione Forciora, plus ex remitto ad-
milcetur, quo tiac aequipollentia. Indeque con-
Fonancia est e aequalicas quadam eorum ex
quibus Hc. Si enim acurus per plures movea
tur numeros, quomodo tieret contonancia
Duin, ue aiune, longius auditur lonus acurior
co quod longius propter mOTUS acumen per-
inGIE. Sin propier muleicudinem id tieret;
nunguam conlonus toret lonus hic ad gravem:
nec quado auctL, II II Malque sit conso-
vantia; HC quando startor deticit; neceste
enim ct u propat cace eriam, non
porro audiatur; e maxime quidem, non audia-
tuT uterque: Ouippe tunc rehementtor elt acu-
TuS, quando Tolus est ee lonoius pertinsit; ad
eoque praevenit gravem et praepollet; ut len
Ni aMa apa rlui idumra rir Dcorcdr cos-
RaVOS TCdVB ANNS ( 8TC5SdE ∞ Y RVKVIKOOV
exasor nd na do Mureran) ioer a.M est X WNy
905. Ex ior Cerrcray cvor, nara x idhor.) ou-
2co5 3dE n oE C0 DCOI CK INCONCOV OcVEGHNEV, i
7Ne18S deuSS nverrai eE n Baecia cier  q
naj raolus NEgdo n NancirV exdn idi  pE
dos Bapetas Est DcornS. AnNCV Cn D B1aG D Quo
1dS, Et CoV pENCodErraS 25 zap Ev  dedr)
Duvauccos, eis ~ Tls deraV Ex DCoVOO 8ZC NaI
eis x rlus Baeciar ODcyad erda pdu qd ouvé
780r ra  d eq CC rlu apmesar enrevsor dio
Beg Xurepor Bla drseverrs Erda C do prixor
rlu aprnelar, dio Beg. X VTEBOV Y 2G a XH NOV XO1BO2
x pnOS D CVeVTHTOS ovaYSOHS. Z0 aurn eme
ev 2 2015 au NOIS, eis X EuNVEVOA) Pta, ZW SEVC
repco duvapccos dEi nas Eis ~ TCdEIPVTEpCO, ra
Nypcodu Kat yd dn X, uMoV CY 2015 a BNoIS
droveereeer yd X ev, Tes 2a rer arco zyveadas
requarcor Bias:) deodvorx Bapo ny peio
et di ConS ∞ NEOa NEpTOIT (25C 100V S  BS
Cgde 200OrdE no mEoaOS iqV) C9
derai Ev) F xopdais, ∞ ioo nara darceor dn
Nor doco dd Evrorcorepa n D NC dOEEpaS orS, 20-
ocodEn aveia donsoa XVTEpO Ourco  esus
iquporep (6) d n205 ex D NenorEpaS 200dE Bà
eVTECOS d’ETEpO. EK qd eCOVOS, O XXelCOVNO 
eiE nXOS HCS qd au ouPCVOL EyiyveVTO Eves
D007701, ei pn 100m5 lu arvyretoV qd X XNCo
ve Cor T03 CE pErBOV, Lep Fl ptZir 3) a
Synor zyve) _id rois nara Flu negoniqvooté
poiS, X avecusor  Neter Mmpurvo), eis x 100duva
pnocj SE Est US ovpDcovia n 100rH5 F eZ c y
WE). Ei gap o oGuS,  nelBS nvetEc de1S,
co5 av occvnXHoIS votT; Kai zae, ios Daor nat
noppco repco ansery d oE vrep 6 D063(5, To nodoco-
rEeco 3a Tlo D xvOECOS oZ yra Sxvet  F
Dae x ados gyvers con av noxe QOIO Su
Dcovos 3205 coe95 Y Bapui Oub orE a n36), et 3
et a DOEEEOIS i oouDcoria. Ou d’ors enneind à
Baporce O avarun gap, nara Elio Xexdyar
Exxd ir, pnnEF anSES OVTE paNI aD
m arevorrai nat toTE  0EVSDodpoCS EW
dira olos i cor n nijico  dunveirai Ddairet re 3v + Bapuo nai nangver, isst opereE cadat rud
aidnon,
nEp ev o Gc E  Reco a CNSV
a 20s 32ECoar, 100oTH  et 1da) X
av eier ai ooEH, s  et pp M ct
nocO, 16CO 100V Cdn aV ot 8 20 d.Sop. 
3 pes Nat O u ToRetBS Néroivro, 3o av = ci 8 pe
li aequale; non iptuS alos CCaNCuT numeri
Dlus ele quam nigri; neque iplius nigri, quam
SME. ocipa Ls, Sed D. rectiuS Z BS. +NF. deest ar n ME. MAcior. X MF. E. y D. corum ilsud ixoz
dt rd exc. (ulque ad sras idt n quod sequirur) decst. Z Pro inrirara repon mntu Propter id quod se-
quitur. a PrO emrerareio rexonO --or. B MF. _ (C_ D. TCCHUSn. CML. ACCHS. a MII. aun. led D.
invorrus. n Pro dimcias. repoendum cetut oumcitat
corn. C F. a S. SNF. neguret. D. nearo. E D. pnN95. MF. pnxss, quod retinco. B MF. n, sed D, 8. : PrO
no rePONO C. L Pro aum. reponendum certui 3r. Me rei led D. Enher pa. m M. amborap led L
PrC

## Folio 243 — 867984570:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
C OMI NIF A L LL LL, 1VB.
ardyor, au  pleo pcrovent SvroS o BaovreS
Foir DBoOrHS Est Y dua uECOV, Xa DÉpSoC
=n idorn EnaFEea Fo rap d vrepor Duod du eudn-
Norepor, Con ig upereoV, noppcorepco avrnnov Est
S BaprEpS cdaEC X NneV, P eM_  Zecoa
305 n Et Errpor 0 3X1 ∞ Darepor nr ov Eivaes, d E
DUNE pXOV arAeV EsV n ∞ pr X∞ CoV 1585
aeuo rverodai aO D pD Mov TCdEn Fud
Sba Elu aucdnon, 2)a Tl WC95 a ne
avouoIOEa OTCIS cixverra pdi  o BapS n
anon sacter avrinapSave. Na rir idhoryra 
5EeO, 3 2)a X cv aurid 2) 7 )os. Kat yd dn 3EE
2E, HppCOTEpCO Cniverro, S D)4 70 CoNEtSS verada
apibless o dE urep O, ama 3) a ro aqua enid
o pd d=V5 nXO, WecO pMov DEpE) C’avco
de BapDS, HEC. G NOF LocV pCMOV LNov dE j en
T opzucor 20 pdi qd ionéeas i i oui rio ZaX
neopat, d CXoTEa  FC8 1XB 104, 108 cet
av grods. Kat qd eins oh derzod0
num, amborum aCallo ono ascatate,
Aqualicas est volcna Guatu utaque sI
Sua iplius proprietare diffetens. Acutius enim
cum sic nacura manssess, o otIS, elt
auE quod NON pet aGHTALLS ACIIVCTOS LSTCaE.
Sed quod sentus huic potius quam illi se ac.
commodet, propter eam qua ell, ad ca 9
circa funt, diltimilicudinem. Sic co Guille
Pertinsit et graris lonus, Le a CIEIS Per-
Cusee,  cltans sosio uoreae, o euo
DeL PELES NUMIETOS mOveatuY acutIOI, led pIO.
Dectam: quoniam lonus acMcus, prortum
Douus es lurtum sertur; grars altie polius
aequaliter undiquaque. Sed manstestum HeM
est ex organis. Nam quod elt Tubcus. corneum,
e quod cum aramento, funt masis cireu
2
Bapru at avoiO av dMOV, d 20d BaB
8002, 2n Zce  det no nA Ca nOECOS
Kav 3 op3 MXCN, ta mpato, n
ayncorO. OnorE r Nntyv Zot, CC ryV F8Ba-
pEOS W COETCHV nt  t MOV, E cdei
2o NVTOS OECOS, onrE riv 78 BapOrEpX 2onot tectram; rursus persencier magis, motum circa
nxS ceEnU Eis    igtramenti carum; quando gravis soni effecti
invetra nee E d dE dus Weco, n eis d BIE)
FdeYrouvOS Et ON OSWO NEOSWO KIVEL OCZVS, 50-
aerde det nar nvorro o BapiS, con av enaBS _I
vorro depbos M on TCoV avnn dnNo
DaP MaXPOTEPOS aVNOS, BaPVTEPOS, eY CI I NEiOV L
neoua, E Et d Hav n virnors. AN 3dE rX ov
3)4 PEo0 0 oEVS WVCGKaTNapBaVErO gap div rn
100ra X Bow a SXI SV uo lives aviooi, 2
dae Popeer Nogivoo ai de Dus zolaide Pcva
Diod oconepsspas Soa. Oude ue ra dasuos
cos lwéc Paorr, aina  da poecor, dio e 2eX a
Enddi. (C TBTCoV Hapa NerodCoV, Zve) adE, ana
28 Eivat 23X Cos NOVSVTa, à M O coS IIN KCONVOVTa
Oude jas n enpenca d Eupsncias airia, enddn
Corc ar orro EpopeNcta, et pon il ExpEAc D
Eponoiro Ouct av  e Mo Bsnuovinor QOLO 
in rSVaver avenisquor FS Sersuo C, c Ma
DgEpInDvOV, 20d n NCONVeV 15 sdE ra
2)aSquaTa 28 pEASS aina io5 noterTa, a id5
Ed OVVEZES H, COV METaGV 1OT85 a SV CnpCNH
coegioiro? Pcovijo; cov 3V pun  i sepono ct
AM Esa est poo, 1087a dnNSr ape poir
sum sibi praeripiat, graviore semper in deceriori
conditione existente. Sed cum sic quid conto.
lonsius percepcibile quam grarius: ut Album
allo Guer coiore, seu altue quid; Non quod
alterum minus li, hoc  Masls Percepcibile;
cipit, Propuet aetter peculiarem proprictatet,
non propiet eam qua in illo elt muleicudinemr.
PBEYger antorro ~ aurs conobeas entrae mn Lonantia; aequali Pono, requaliter undiquaque
Dec omsa sacto. Nai sgus deen plole
rens lonum, lacus atciserit luum; polteaque sra-
vem; magis persentice manu lua, ad Ponum
sravem, morum circa lacus. Aeque si instru-
mentum cCcisCxIE LyFX, AUE COrnULi, AUE ancO.
nis; cum tenuem perculterie, cumque praris et
ram percutit: quaquarersum enim in circuitu
axonr, cos pin zyocoda ouOcVOV E DE Wvey
Pertrantit scaris Lonto. acus aucem prortum,
live quo rim luam dirigie proterens. Si igi-
EUT, GUANEO DFOTLU IOVCTUE aCUTUS, TANEUIN-
dem quaquavertum moveatur graris, non per
minores inOvetuT numerOS. Quod et ex AV-
lecieis manifectum est: Nam longior ribia elt
Srarior; in quo elt spiritus copiolior, ee undr
quaque motus. Sed neque celeritate ditteHL deU
EIIS. Praoccuparer enim auditum, ita ut non 1
ret consonum; li aurem SIc; ae que celeres funt
ambo soni. Non isicur numeri quidam inae.
quales hranc differenciarum rationem Faciune; lec
tales naCUTA (UA VOCES TIME, qu_ TUINE natuTA
Sua COaptaEK. Neque enim Diastemata, ut aiunt
aliqui, lune difterenciarum causa, adeoque prin-
cipia; cum, his omistis, caula tiane quod illa
Tinc; non autem ut eftectira, sed ut non im-
Dedientia. Non enim inconcinnitas elt Concin.
nitatis causa; co quodnon Lolel Coma M
inconcinniras carereu. eue a quid to-
ret Scientiticum, si non contraria fuerit inICIa
Sciencix; Sed amota, it Ho spetal. Ila, HCC
uin HCONVOra Et gaep IS aqqa PDeygoro nari diallemata suntmelodia caula, uc etticientia, lec
uc non impediencia. Siquis enim simul pertona-
veric concinue e Per WOCoS MCCTOS, aMHOM
inconclua eolltct occut Mo  
omistis
oPro in (quod redundare videtur) rexono suliu, nisi malis ut deleatur. P Pro an S, reponO atas
vinveor 6.
, ulo
E. secd IN DMI. decAt 3X. x MP. avenisiuar, Sed D. -- 10r. ML. aCCL Parto: eet 3I pon naegme poroplvan enpuinesa
Pi

## Folio 244 — 867984570:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
24
P OR P EYR I
omittis Foret inconcinnitas; annon, his omillis,
expienetae znvorro a 8X,  YBTCOV  De. M1 
concinullaos C6 suba lbi alcuDt Iua 10
rent impedicura. aga  C MCa
nis inter se congruis: Verum hi loni lunt caula
melodia; praecermilta vero dialtemata, olten-
duntur inconcinnitatis esse caulas: quibus, prin-
cipia dicuntur; non principia concinna vocis.
Ouando igitur dialtemata non line concinnitaris
causae, (led hujus manifeste impedicira:) neque
crunt numeri causxe, quod inter se guantitate
dilterane Coni. Alias enim, aequales inveniuntur
Traves acuris, quatenus aequalis elt, in Contra
eium, labor: non enim minus laboris fultinent
qui grares, quam qui deutos proterunt COnOS;
in concrarium nicentes. Od altem elt Mu
LICa naTUTa, motuS anima, del Ma al
quae lune a Pallionibus; Vel,  HOM AInC. AC
que haec quidem funt Pheophralti; maxime se
cundum naturam de ditterentus in deme c
Graricare ratiocinantis, quaeque contonanctas pC.
etant exhibencis; ec unirersint oseacnas
quod non in Ponorum quantitate, lea gualcale
et proprietare sua consiltat melos. lta Opor-
tere censeo, (cum ance repreltendet Lu
mxun,) qualtioni sic adjicere.
Dietum irem elt a Panacio recentiori, (II
tractari de iIS, quae sunE in GCOICITIa C MI-
lica, lationibus, et diostematis,) de lIS BreVL
cer; cum rationabili apolosia pro arctguori
DNS, B AOCLRIA de NIA NLMIIHETOTAII. SiC enim
Seribic. R  Mica, quod dicitur Flemito.
nium, elt abulio nominis. Oui enim pucave
rit, quod est inter acurum e grave diactems
bitariam diridi medio quodam lono; similis el
ei, quus quod intermedium cle inter album e
nisrum, auc calidum ee trigidum, bitariam di.
ridi dlsCtu. Non enim cst lecundum Ponorum
magnicudines cractario de consonis, sed secun
dum qualstates. Sut alcem ex Machemaricis,
cum dicune, Dia Palon esse in ratione dupla:
non hoc dicunt, quod masnicudo Coni Netes, Lic
dupla Magnicudinis LIy pates, alc vice ver(a. 900c
ninc constat: Si quis enin terller perculleris
Chorctas; unat Gusdet magls, alceram minus:
diallema idem elt; led gua magis percucitur
chorda, MaperemCe one, ut rideatur non in
magnitudine antanera cCl. Ouomodo isitur.
Ei in Chalicatibus cl, cetem, Dia Palon in ra.
tione dupla; Dia tellator in selqui tertia; 
Dia Pente, in lelqur altera, Dia palon et dia
penre, in cripla; de Difala palon, in quadru
pla. Onia cum neque VHII POtS elt judi-
care, ex magnicudinibus, qua sunt commensu-
edva CMHEAetaS aIHa C5N O15 3, dCXat Resot
ry5 Darodva X. 87C 0i de1b poI atHOL Zn 300O7HH
Eveionorrcs oi BapetS 2015 dEEor, a d0 n 0  6)
ioos nara Feraror s qd ictor, 7 66V dais Oboy
edvor eis TSVarV MNW. NIa; OuorS D pSOTInS.
3)4 ra n KaNCOV, n et pn liv. Torava di 
8 Deo De9 58 nun Duornuurara ei D Nar oGy
in a i Baeum 9. dia Doeas ainoNogorVTOS, n re
2 Et F 0opDCOVICOV 20 DG5aVTOS 3 oN COS3X i5 e
nodey DBo Ccor, aM ev nois n idusnl verrs ~
pEN.S, BdctharoS. A ZCV oipaI, nor poV eney
Eaer a  HroNepateV, STCS eyXoeV TC Cpriua
Tcir NarC gEcouEriar na) pol NoycV, nay ca-
SPSSTCOV, DEV ZONCOS HEC Z8ZCOV ueZ cunóys 2
Noztas Drco necobVreco CC dudaonaNtas 
nar 285 deu_S ZeHoccS Pe_ Dd code Kat
rata; led, achibira mentura qua menturentur,
commenluratas judicac: Neque Tactus pollit
ctae DEpe a M 185 oV ∞g B5 Kar àMoqd 100
785 Pde7opducor, ei ooV Baecis norSoi BIaC5
nirnors D. Luxy5, i nara deovon gyvocion, 7
Fipn) DE (C HaVAITIC ZW VECdTEOC, et ZW MEes
Narae psorule de 2O NEgOVOV nLTOVIOV, HaXCZ BH
oIs EsW eropaTo5. O yd oisidvoS x  3) q
oEc D  BaecB, dixorouende proco ni porco
Quo O) CsB ZC ∞ pErahV NSNS n pENavos, i dep-
us Ce Loxpo, dixoropcis negorli Ou rap co a
ra uczn rcor Oboycornnes  uOcora naY
parea ao nEe S nosonaS oi de do TCN
pahnudrcr, enddar Neycoor rd 2)a escor ev d-
To)ao NeyCo S TBTO NeySOW, or 20 perc)o5 18
PBogs Y vrns doNV est 28 perd 85 D imebrIS
n aresaNw Texpne por de, cur 2 Us zap00oda
EoNHEA TaS XoedaS Edv re r pdi paMMoV, lu
de iior 2o d Xleisqu TaUToV n de pmor
N15 oudun X0edy uct Cova dOTEN et XOV CoGEEOI
ner. Con eo perc Hd ro 3)aisquua Negcod; FCdS SV.
ance ev noernon e 20 cdi 3) ∞ Xa~ CV, ev d
Naeoiov Neyco NeXc) 20 de 3)a c apcoV, et B
reIrcO na) 2d D)a HEVTE, ev iuronico (C i0 2]9.
ascor i N) e HEVTC, ev rei naoro 2o de dis 21
TaSCoV, ev rerea Naoiovi; Oli, SrE ~ oEco5
IquoVonS XCIVEW TO OVpETC_ FcV pegdcr
de ponderibus comparationem discernere; sec ai cipnuo VEFGOV, C KaTAHEDEOIV, Ta
oupeeq needa  puer Ovre d à piS iq usons neireir rs narO. Ta Baen ouynecon am
copuudia
in EpopENda choci pon co DgN DEtEV NcoN voerEcOr
Meza SV oDEN O, X cEisad rarys is pnc
diar, conE rd eionc V0V ouOS (NO5 1G3
a  4285 DBogi u Stot pdji ajrot 3 pEABS
ovres, ra) NaSquaa  DgEa dNS
av, 37+ ~ EppIEN85 CVH AI 8V 8 sc st
quod his circumltet melodia, pro inveniendis (0
siaa alrra D EpeNcta . Ma BNaninC ad
remdadion reDOO raream haroion
E PrO FErO repOnO rSraN. u Suxpleo s, quod excidisse vicetur. X MIE. monsis, sed D. airnors. y Pro +
a L10
BMI
parus (quod habent Codices) reponendum ceut  BOHLlatC) F Mns. L L1D H TCBOHO U5.

## Folio 245 — 867984570:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
GON ME N YARTOS.
cipqut 567S, Es neive) ra Bapy. Aronov dE do-
nei Ts ai, HonD aDEVESEpaV LÖEXSOUV Z
Cematum contona judicare. Oui autem senstL
contidune, vocem quali ex propinquo audientes;
similes videncur eis, qui, ab(que mentura, 1010
orVeco5, XCCLS pErS VOS  navor O névew t
ouuPcoros TCV ZJaquaCV Oi qd aurn aicdyod
WdCGOEXCVTES, Cd5 CK 2ForcoV DcoV CN SOVTES OuOtOL
Cinors, axZa 1 OIS 7015 FVDayoe 1315, nai Ct
7015 diro T pa sipulstat, nos t ZWaG X755, d7
7 ovpe Dcorcor DI45HuC F COV, Cn Y 7) ∞ DEpOVECOV iba7
nocorusae DDocor, ptos Zyve) regors CC d etEpas
XoeduS conMXOcions, i oupDcor O ooyu n
PONEV FCHFBV, et n raisa iCLTa NCYSS EN aXIGOV.
ovpbaiver NCEp Ct cor NoF as cPod B5, 
ZCOV CCGTEPOY CHFSVTCOV ∞ cegeOV. d t i NC
rocdis naver O. Or ereo Ce r Suoua oipeet égn
nerai Erct vere or est, S nara  anelu et
2015 oopiDcvoIS ZvouS XXnDoVS EVPIONOV, Xop.
dns dapions, Ce 8 acorcos nara rt d
risu plonustesant de Ca ita est TA magnIE-
rationibus contisetm. Onamobrem, alis Dot
liverint hoc propolicum, in eo (qui dicitur)
Es
quoad auarum consonis continsit.) Turete
sectione Tubalcto,) cotam du aurlaram conto.
Xorouiar LaBErZoS,  oxl ces i jui- nare Dia pason: luo quartam vero partem lub.
odaerouu Dcrso x X) a aSCV Yno dex résapror ducto subductorio, locant de les patles quartas,
rcaXBEVTOS, 2B CNd 1G05 Ta Fe1 EH, ovp
DcOVSOCV ∞ )∞ ed apc 11G05 9E  teraCTOV
20 dis 210 ncd cot Rt 100 50 55170V, El Onto,
7re05 edo Ta duo pEpn, oouPcoVSOCV 20 ∞) à nErr
OS dE W FeLFOV, 20 214 3SCOV 3, 2) a NEvTE Y
de siver ev enoydeco, o n oA SOS ZC CUTCO, 3)4
Sques rotei X idtoV. AInEB, End d ar NEYCoOT +0 28
ascor ey ch Naorert Noves 8τ820 Neysorv, dn o
Odon(9 3 PbogB dimnaoroS a on at Z00ab,
e D cev ci DBo sot oi no1SVTES 20 Z)_ HCOCOV, TSFOV
dos cha suuaros, uEoos aeva nozoy 3x És ev ap, pois
Oude, nara rui navorrulu decoesar, T rovor Dar.
DixOs rEpVEodai LIOEP, 3Z d) ZaS NOIOTHTAS
avae DEpOVTCoV, 3 D rlo navormli decoejar,
ut FoVION pCOV Est T3 τVS AM∞ Horae XPyod ové
OudE gd Co T8T015 EVESt τ0 i (10V TB DCoVErTOS
20 nu1oVT8 0r8 Hee.  Er 28 éo varaxenod
Nerca, Y dm NaooV Z ngI B YSI Narior Negor
deihacs a8da (zon Od 3a  orXcov iit arye, 2Y
avros, 32 ei neo airs, F rsenOV τ870V cilevey
adior Nerco de oi r Hronepatco opcoicos de
res coravareendr Sixceui d d’eyua.
Dcovcer 8 poveV ENEd pa V oK , O n Z Ceb H
Quarcas a PatoH. Tub tercia parte subau
Canonica cheoria, tonum ant blala debalI.
Adeoque, nec secunaum eos eus au qualitates
sione cantum nominis dici; ut cum aicitur Se.
Hegue CMMII II AIq est Dimidium vocalis, aut
Dimectuim aliIII. De hoc sM (netDe pet
Tufticere exiltimo, qua sat ela . ide
aurem a nobis prolixius (unt producta, conan-
tibus reritatem ex pluribus olteno. Non
ric qua disterenctam vocum ammalium (pe
etant. sed in lonis e lonicibus qui ab ina-
VoDcoV TCVEs d FXa SCV TaS LcdEEaS nimis tune corporibus, demonstrationes in-
Cicuit.
inventa libra, qua pondera judicentur: Absurdum
rideatur, audicum (qui quam rilus multo est de-
Bilior) absque HCMta Guactati C canone, dia-
dinibus Cymmetria: plerique a Veritate aber-
Dastver) 5015 XcoeIS uErS, _)a 8 oVEcoS, et
 nara a pucy oouuereias d Danodvos: o
ranE. Magna aurem habita est disquilitio,
Pychasoriis primum, et deinde a Machemari-
cis; secundum quas ratIOneS, I CoOIS DId-
Ctematis, ex pluribus qualicate difterentibus lo-
nis, una facta est comiltio; EF, cum alEerd
perculla Tic chorca, huic consona limul mo-
reri apca LII. Duxrebant, an haec in minimis
alia medus asibs, ab ets GuI PrAE MGuI-
noIot a DaaCTVBO D aNndetas yu dy noM
Canone: lSuem cso hoc nomen adeptum pi-
b quod Crsterium lic, ejus mulcicudinis quae
runt, (centa chorda, e subductorio in ejus bI.
consonare Dia Tertaton; ad unam vero parten
Eto, Cat ac as Parres tertias, contonare Dia.
son c dia pence: Fonum vero, in selqui octa-
ra; quia cora ad octo partes nonas; dialtema
taciac hitte proprium. Ouamobrem, cum di
cant Dia palos ette in ratione dupla; non hoc
volune quertestus lic loni duplus; sed quod
chnu, d quibus lune Toni tacientes Dia. pa-
est in numeris medius proporcionalis: neque sIL
DENCC: ad UInaM VerO Paxtem cexEIAM, Dia- P2-
Pon, hanc habeane rationem. Fr de reliquis
TABMIHCI. IM MLaILCMaLC VeTO SCIGHEOCTaVO, HOI
reterune; sc ces qui ad Canonieam ched.
riaM; FLEIITOMTEMI elle SemIIEMTONI. Led abu-
mivocatto, d cum mula dicitur semi alinus:
Ex502 Y négor C d rBNcor QuoicoS En de enoy-
aroS NEzC) povor xodince jui DcovOV,  iuievo
inara opas civas ra cieneda Favra d’ijuuir choi
ATRCIOVCOV pEEpONW), CM NONNCV F O AnDES ev
CatacMeH alet, Laltonem cuprat ce cplati
ance cum hunc moc MMUXerUNE: II(OS, VO-
enim eit vir concennenes alit iple, auc qu
10, qui cum ecolemaeo tencumb; quorutm sC
Furanctam LUSCIPIIMUS LENTEMEIAM.
Cum vero PcolentatS non ea tancum aNCHE-
ENEt dEOHTONEaiOS, Za W Ei 8 d oCS TCo
BMF. 3. D. io. Sed reseribendum cenut no. CMC. dCCH 18. de Lar 10Y ett  ovul
HECT NEV.
d D. rectiuS Z:nS. C D. decHt ad3 3 20 LGITON ro A)
at Na5nuarar. a MIF.
e12
vocor C 20
D. Dosip
ero roean hic loci reponendum centui purar, qui voci ropur hic contradictineuitur, lonisque
ntaruen
manis

## Folio 246 — 867984570:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
246
siric. Aristoreles autem quodammodo exCUT., CVESHOUTO APIGOTENHS  TW TGÖTTWO EHEEHNZEV, S
xir, de Voce Spontanca procedens, postquam
de Voce doctrinam inlticuerat. Dicta vero Tunt
etiam de Contonantiis, qua utilia erune ad cum
cui de illis polt habendus est sermo. AgC.
ut hujus etiam addamus nonnulla (sed, propter
Pongicudinem, abbreriantes) ut hanc etiam com-
pleamus promiltionem. De vocum ditterentiis
Termonem faciens, (in tractatu De Rudibili
bus,) aic; Omnes aurem voces tieri continsit,
Ponitusque; auE corporum, aut aeris ad COrpOrd
impingentis. Non quod tiguretur aer, quoc
Ducane aliqui, led quod moreacur limiliter, con-
cractus, e extensus, e circumleptus; led 
concutiens, propeer spiricus chordarumque per-
custiones tactas. Ouando enim contiguum dc-
rem perculserie spiricus ipsi incidens; jam aer
hic vi Fertur, acremque ipsi proximum timili-
ter propellit; adeoque rocem eandem undi
quaque distendie, quoulque tieri contingit ae
ris mocum. Diftunditur enim in plura vis mo-
tus ab eo facti; quemadmodum renei a Rumini-
bus de a regione Aances. Vocum autem alix
Funt oblcura e nebulola, quae ab eo ufocan-
EuE: clarae vero alix, quae lonse distenduntur.
omnemque continuum locum implent. Spina
mus aurem omnes eundem aerem: Spiritum au-
tem rocelque emittimus diverlimodas, propter
Tubjectorum instrumentorum difterentias, qui-
Dus enjusque spiricus transie in externum locum.
Hlac autem lunE, Arteria, e Pulmo, e O5.
Magnam isitur rocis diverlitarem etticiune, cum
aeris percultiones, cum oris tigurationes. Ma-
niteltum ucique est: Ntam Ponorum divertica
ces omnes ob hanc iplam caulam oriuneur. LOL.
demque ridemus imitantes, cum equorum ro-
ces, cum ranarum, Lusciniarum, sruumque, et
aliorum tere omnium animalium; eodem uten-
tes spiritu e axteria, eo quod aerem divers-
MOdC CMIEEHNE eX OrC. Sed e aves mulix
quando audiune, imitantur aliarum VOCes, pro
Dier dietam causam. Pulmo aurem, cum par-
vus e dentus et durus est; neque porest mul.
tum aeris in se recipere, neque iterum toras
emitrere; neque tortem aut robustum spiritus
ictum facere. Ro enim quod sic durus, den-
AlANOS, erta E DalCpE)c ra  ravrs Mcon
econors coul u crayzeniars rces du 2 nara
ra5 Dcovas HaDopcor notp Regor et Ce
ax8SCdV, Pnoi Ta5 dE DcoVoS onop
zvec naes cdv 10D85, n F OcopaFCoV, H8 ac
20C95 Ta SCopara W CGOIMIOVTOS. S ZW Y aEC gH.
peaEC, naDcHEO CtV LveS a FC ve
coDa TONHOCOS aVFOV, OVGEMvor nai exrdvo dvo
noi na tanapbarodvor En ) oornesor a, dio. 205
TB HVEpaTOS X, F Xopd cov rvouta coksus 
avtlu, E oorV 00ub apet WVea na) T8 aE0OS WHI
nirnorr AaXerr rep B WoNctova n B10 ∞ Nivi
oEcos airs gyvodns esace  ra epara ra
doro Y NoSCpICV H d D XWCaS D NNOHVECVC. LCOV
Ocorcor, DNai pdi eior nai VEDCd e15, 0020
Xaro aur nasa a napnai) Soc
opice 2) a. TetVBO2, n, Mrra Z NgPSO2 Y OVEZI ZoNOV.
AvoEod), Y pd aECQ HAVTES F aVTOV 10
rveopa (C 2a5 Paoras, Enreuropdu amoias 28
s T Condcor ayreicor ca Doeas, di corené
50V ∞ HEDua ECaIS ABOS Y EhCO oOV. Tau
 dé Esr, in e deneios noy o rreopcor i x soa
TIncism pd Er chaDoear a p  oV) d Dcovis, at
TE 78 aEpoS 7 Nn3a (C oi τ3 souaros auuatio poi
Parceor  ési nai ze  Doycor ai da Doeai 
ocu Zrver) dia Taor u ajar. Kay CSEF  ay
285 opco  purpex1d X5, C In ncor DcovaS, CC Ba
reaxcor, _ andorcor, C 3c e qrcoV, CC F à  cov C cocor
aedor anrrur ri aurd 2ecopdss epat e
derneia c 9 ∞ r areg da Popcos ennepndr au
285CK T8GoaroS. HIOM a dE NaI ZCON OpVEcOV, drar
aN3SCOO, pSr) TaS FCV SMCor Pcoras, S Eld
fus, et constrictus; non porelt admiitere dila. cipnutileo arnar. O de veopcor, erar n pempos xas
rationem in locum multum; neque itCrUM, ex
onvos n ondoqpos r dexea  ace duva) n
lonsa distantia le contrahens, spiricum cum vi duo cis avror s ennepndu nnw e 8dE lu
exprimere: quemadmodum neque nOs ex FONI
buS, quando duri Cunc, e non tacile poltune
vel dilatari vel comprimi. Hoc enim est quod
Facie Spiricus ictum robustum; quando pulmo
ex lonsa diltancia serpru Contrahens, Torriter
exprimit aerem. Manifectum aurem hoc est.
angur iquear 3dE cupcosor rieiod Elio 28 vev
paroS Due zaep. ∞ Civae) oX NneOS n nonvoS na ou
dederd O, 3 duva) napEare Tl cragonlu Sit
0D WO XNOV SdE HENW, Ex noM S dhasiquatoS ovra
Ycor eaoror, exdniSer Bia ∞ neouas nadun
Neque enim aliarum parrium ulla, ex parra 3d ijueis E Duocus5, drar Cdot oxnnegt, nt pers
diltancia, Facere porest ictum ralidum: Neque caseMea pi me cad duvar) padicos TBro u
ESt P NOISV rIV TB MVEuCBTOS  Angiv EopCOGOV oraV
de jue rav àmar poeccor idev, en pumpas drsaos, duvar mieids  r anguvig upar Oude
a
OR PHITRI
nab depuo, coegie , Ocorns d didaox
Nao noOc  O. NICNEK)) i ei ouupcordi
a 2210r  aCB E pe TAVTA NE CA aVTCOV Eo
edvor norWV REpC,   1618 oud epVOVSe, 19 F
id EEDEEHS aEg 2dAC  EOV a
red dao   Exopdvo airoe Woegc
Deor ouoicos ion aten as pcblu aret 
aADEbCOV Ex nHS casiuaros ouvart cuto ed BatcoS KNoV dE T8TEGW, 3
k D. deest aurss.

## Folio 247 — 867984570:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
ap Tc oxENes duva es, SX En ZCeI Maraa
090apc5,   I MoppCo 20 H Ny V, EcV pun
IS a ToV Et C SCo, MM 1OIB NaBH D X NH
Zive) IIa o ouvroriar exbrd) 8 duva
noppco 20 H XH Gsp L. 1tC ∞D Ob AC HCK Sa paKPaV
IOnso IIaL ICCIIS IHSCILHI. SMMIMIIS, CS
Doulus Ia quod percullum elt, procul projicere.
GOMMLE N TARTOS.
35 riV ava sab. L dEp G L n XN
n oxxypor, C pon duvars  neponteods, ponde ruis not potI,  P  t
ararcoyte n vol ea napbave, D nou ono
EaV DE pES OVSICOV n, 3 paNaNeS 3 eV rorC
on 2 aceg duva) dexca. i T8roV ennepond
nr apodo ( cos au  BSNnraI, 2)0. d
P a NaNOra, 2 2) a ∞ padhcos aVToV OVSEMC H
de apryesa panea d vrav n H, SEVI, XaNEX CoE
CMHEPN SoN EEco  Ocorleo, noss p BIaS OMnS
D)∞ 7o ponnOS D  eaOS DoedS areo de et
Rar (a 30p 3c 285 55aXy 185 Éxor 4. paenp85, PDeY
zovres B1ostco5 Oiov, oi XVES, 3, gEpavOL, X, ONEN
reVoVES MaMOV dE Z870 n0. Ta Pavés esir D T a
TCV HAVTES Ga ZANEHEOS CMyPSOI CoV PBou
ponas, nat C) ouvroVaS oS, dia 20 pnNOS 
dSoECOS EdEZOvEa, da T GEVOXCeaV
drar erros dnCodvor cis 4 r eCo Cnncon, 9
257 pc D)∞X Crr  OaEd a) Na Sc nat sa
peoua T9. Depordva d r cveircov 2 pin duva
a lii Ocorted ooprdivcr, uonde Daraver 
NONWWI ZOVOV Apa dE xas dusapuiaror avar aV
TcV FEr To1STCON Eirat Z0 veua nat pin padieos
Cinypereir Orcor dé est pezae ro dhasqua  de
metasi rirde rolsror e pd repaiso oupebaire
ro neipua paedhcos erros de Pepouuor chax ciodai
cha Elus cveuxcoejar nai ri pcorlu riyvedd verlet
nas un ouves cdour En de un duva a Mlaspeida
TE XVEpat T85 2018785, dia r0 un ouepeidEodai
 Denepar avrior Oscor dE E avcouaNcoS na
un arroder ext rus chasno ouoiar, TETSS aray
naior a rascor pcrexdv X duacesor not ze arco
pacoS avroIS ararien 23 Eveqpa L’compereir n
DNbEa nas nab Erceor FonoV 2)aXCad  a NW
Bpaxcia de r Dernetas Son5, TaXV pd avarun 70
veoua Cxnendr nai rlu dangin iq vorrepar 
queada Fl 2B aepos navras de 285 r018res et 
repor Dcoreiv, diet 50 2eX05 ~ TB AVEuaToS Dopas.
Ou povor de orpbairet TaS T aYreicor X)a DopaS.
aMa CC Fa  a )n X avra, 205 Dava5 a M o1 SV. OCat
ado a coor Vao CoNHen oM HS, d rE XVeoucor
narn denetes Za ary ro nvequa, na s duva
AlS recipere, cunque Lierum emuciere, cilpen
teria est longa e angulta; dillicuse C
Omnia enim quxe habent Lonsa colla, Tonum
sallinacii. Magis autem hoc manifestum elt
(Ticur Auenta qux per anouta Treca LCTM.
existente arteria; necesle elL RE IDIPIEUM CMI.
tac celetet, aeque pelcne sorius na l
ctiones omnes. Ouando enim multa humict
Tus e humidus a non sace obs, ut II Ca
carehis ex cemulentiis. Si vero spiritus licens lic
a Epaia eS Y EGCO TOOV ouVEXIS. cha ro omnino durior erIE VOX, d diItTacla. CohIbCI
degone e, nat zoeas axui nat ine orna duo- enim aerem humiditas, quando venuis est, taciique
nivrros nadince nar ncet r_s narapiss nei rais pedas Eeir de Eypor n Fo veipuc, rrred es oman
poriea n Pcori Yirreod nat dicar ao idtin ocvexa id i voris. rar u neria r aeeq, nul notci rva
quandam
enim crure aue manu postibile est, violentum
ietum interre, neque id quod percultum elt
lonse projicere, nili quis, utroris id faciens, de
quidem tic ietus propeer incentionent, leat non
Cuts cgue Calapesed Poru tonse postecte,
duvarras , 3d n b dVTE 207OV aV
tere per mulrum elm. Si vero magnus lic
pulmo, e mollis, ee o Pre  de-
PatS HB VOIHEIH; propier molliciem, e quod
Le Doltit TaCILC CONTTAHeTC. OUandO VerO aI-
vocem, et cum e musta; proput ot
nem lacionis spiritus. Maniteltum aurem est
riolenter cdun. I AIeleS, d Grues, ee Calli
ex illis. Omnes enim difticulter implent sui
TUTA, _ CUM MaGHO CONALI, PFOPTEI IOnSITI.
dincM Macta, LCe e SPIMIS, PTOPICL CanSI.
cus angultiam, cum (intus comprellus) crum.
Die Lerdo Blonmus diftundicur e distipacu,
de non Pol spIrIcuS permanere conjunctus,
neque au Mulcum locum pertinsere. Simul-
que necesse est ut hujusmodi omnium spiritus
lic dispensaru dilticilis, de non tacile obrempe
rec. Ouorum autem masnum est diastema ar-
teriae, talium quidem concingit (piriCLM exETa
cransmitui facile; sed intro latum, dittundi, pro-
Pier tranticus amplicudinem; Vocemque Hert
Manem e minime consistentem; itemque non
polle cales spiricu dividi, eo quod non intixa
lic eorum arteria. Quorum vero arteria ina
quabilis elt, nec ubique similem habens distan-
ciaus, necesse est ut harum omnium disticulta-
cum hunc participes; nam necesse elt uc his in-
aequabiliter Tublerriac e comprimatur spiritus,
e in locum alium diffundatur. Breri autem
Letsce omnes acutius roci FCranEUT; PrOPICE CC
leritarem lacionis spirieus. Non aurem vaso
rum Colummodo (seu cavitatum) ditterencias,
vocem alterare contingie; sed alias iCH al
spiritus, nec pocest in excernnu oe co
tinue crantire; eo quod ae tacese Ctat
tace impleneur, puline a alutsu, ccanieur
IPrO onie repONO oniheL. M ME. paueot, Sec D. paregi. malim pansor. n Sic M. sed D. nauncas. L. 3 ct
IcaZ. OMIF. B3Noc2O
D.  et .  rect tepbriendum cersui pigo
F. Booonas. q MF. 2o. D. 5. Subincellisend0 iceg
SIC D. led est l. Wvetoncor.
Si

## Folio 248 — 867984570:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
POREETML
quandam rocis limplicitatem. Valorum isitur
disterentia, paltionumque circa illa concinsen.
cium, cales relpectire roces ee. vellu
aurem eis in locis este videntur, in quibus re
spectire FOrmantur. Audimus auten eas OIC
quando in AMALCUM HOTCLUM MMCHHMML. ACI
enim, ab utu propullus, tettus aliquoulque
concinuus; post vero, paulacim magis pertur.
batus. Indeque dignolcimus omnes Conitus;
cum qui procul finne, cum qui prope. Mani
teltum aucem est; Si enim lumat quis vas ti
etile, aue cibiam, auc cubam; camque ad al
cerius aurem applicet; perque illam loquacur
ridentur voces omnes esse ommino prope ad
aurem; eo quod allatus aer nondum dislipetur:
sed conserretur vox limilis ab instrumento quo
concinetur. Onemadmodum in pictura; qu’an
d0 quis coloribus efticit ue sic simile illud qui
dem remoro; hoc, prope exiltenti: illa qui
dem picturae pars videtur a nobis remota; hac
vero, adjacere; cum urraque lic in eadem (u
perticie. Sic in Conicibus, voceque: quando
alia quidem in audicum incidie ue jam dilto-
luta; alia vero concinua; cum ad cundem l0.
cum perreniat utraque: alcera videbitur ab au-
ditu procul elte, altera prove; eo quod altera
Timilis lic a longinquo venienci, altera d PrO.
pinquo. Diltincta aurem vocissimum tiune vo.
ces, proprer Lonorum accurationem. Imposti.
vile enim sonorum non pertecte articulatorum.
roces distinctas esse (licur annulorum sigilla,
li nOn aCCUTaTE iMPTIUNEuT.) OUAPFOPTEF
neque pueruli postune diltincte loqui; neque
ebrii; neque Penes; neque qui nacura balbi
Tunc; iique omnes quorum linsux ec ora Tunt
moru difficilia. Or enim aeramenta es cornua
limul Tonancia, Lonos ab orsanis taciune minus
 Dcorns No. Tcr pdu &V aygeicor a
diltinctos; lic ee in locutione, multam obseu-
ritatem etticiune qui prodeune spiricus, quando
non similiter efformantur; et non modo Der
se obscuritarem quandam interunt, led e 10.
nos articulatos impediune: distimili ab illis ta
Eto ad aures moru; Adeoque cum unum audi
mus, melius intellisimus, quam pluribus simul
eadem loquentibus; lieut et in chordis. Et
707∞5 AnSO ) HarCOV aOECOV, cra nV de
multo adhuc minus, liquis cibia simul d ci-
thera canat, propter voces lic cum alteris con-
ME6cot WdC95 tl dnolo Ond codcis 2d 2 WX-
tusas. Maxime vero hoc elt ex contonantiis
manifestum. Orrosque enim concinsir lonos
a Se mtrio occusaHI. Llunt isitur Voces ob
scurx ob dictas caulas. Clarae vero. tiunt v0-
ces, sicur in coloribus: IIlic enim qui maxime
Dollune oculos movere, eos colores eAe con-
Ms MP, pEXe N NO DEBE) oEZnS En
NaTA PUIKCOV aCI XLAKWVEIT pAMOV. KaI TBTC0
tinsit Clarissimos: ad eundem modum, quan.
rrcoxouo mrras cov 1085, CC CoV nipco 
zropdsS nai CdV EYgVS. AyNOV dEEsW orar YaC
Eis nabcor neequor, n aonor, n ocxmgla Wegd ets
TE eripco co C95 ri axoin, dia T8Tcor NaNn naoat
Dexor ai Dcovas, TavreNcos erat connoier d aroys
dia x pin oxcdarodat  aeeq Depodvor a Ma
Varnecicdas rlo Dcorio ouotar o S WEIEXOVTOS
orars. Kadcrep i ei d rea Di5. drar Is 5015
ZECopO, ∞ ad oquoior oIOn Zco mojoco, 2odE, T
NoV ~ d nr aranex coperas donci D rea
Dn5. ∞ dE ErEX auPorEpcor aurcr ovrcor d
avris DDareias Ourco nas  7 Lopcor n 2
Ocoris. eraer vap n ui ndn chanenvedion ceo
n coe95 rui anorv, n de IS ouvexHS a uDOrEpCOV
aurcor a pursdcor oeo5  aurov zonov n idv
à DEsnEra) nóopco donet d anons, n’ civas ouvegsus
Da x urlus pi rn nopicoder opoiar eiraes, ruid de
 AnoloV Z0 DeiS dE panis eit Pcorat Zyverr
oa run axeibciar T Porlcor Aduvaror Vap
Un ZENECOS FBTCOV =X dmpBecopdcV aS DCoVaS, ci
vas oaDCiS Na DaE nai raS T danronicoroDeg
zidas. drar pn daroncodo an 6CS. NIOnEB
37 2 d10 duvar) dtaNey oa Dcds oude
oi prduorres sde oi geeorres oul ooot Duod ra
Noi 2oYX OrSOI orres 3d ’oncos docor cioir ai yNCT
ti ra Souera duoxivra AaVED 7∞P HC) TC
XanNi_ n T0 NECg (G. ounX 3V g nolet 785 dero Y
oerarcor PBoyS5Y aou DE E85 Ourco noi d 
diaNEKTS, nOM qV a’o Pcar Ya(C) Ta CxM
Merrae rcv xvo uarcoV, orar pen Z)aron co Do o
psicoS OV poroV EaVTE TVa n pEp DairSoN aors
Daur, aMa i coV dmppcous5 F ∞007 cor Eumo
di sor, arouoias aurur qroudins, & neet rlo a
neleo XWHOECOS. = AI H pSMOYEVOS AXSOVTES ocVIE
Idv, n oD CoV aO TaTA REZIVECOV Na DuE na
dhi 7 Xopdcor Kai nodv nAor orar WCaVN IS
ap CC nthaeEn. X4 ∞ ooYXcda 3a5 Dcova 5
LD Y EFEecOV. OuX inia de 2870 Em Y ouuD C
ViCOV, DaVEPOVESWV apPOTEPS5 3ap droxpE 785
cum ad rocum Claricatem: illas putandum est nX35, ovpBajva r a. M  NCoV. Aoc DeiS pd EV
Dcorai znver). 29 ra5 cioncdvas aptias napna
gvor) nadio em  recourcr Ca Cne  pani duvada ras o ls uiveir, raira civas
ovubaivat Y Recopccrcor naproegrata  avror reinor F Dcovcor, rabras l’Nqlee eivat  Nas pc
reras.
24
eat n dart etta abto sistouncor, roca
dah etena icbus ecora dorekBoi. ab  cora
donzor idi ciras na d 85 ar er exasn uyverrai
u MI. rno D. ry. F. rto, quod DOtjVS retineO, uE rtud p respondent sequeni rui DI. FF prO pirro 1ec 
n. a D. repetit pn sed redundare videtur; X in MF. melius abCIL. y L1O ocps 65, LCSCHOLA PNTAVETIN
noapesipus, aue excidise per. Z HC. C id    S orrepB. a AApCOEEITAS FCBONO PrO naq
6N
erila

## Folio 249 — 867984570:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
aras. dous pcixisa duvar) cesainlsoy nveir magis elle clatadus quae maxime postunt, cum
ur aniq TocaV) de sion ai o DetS, i oxvat
 nadaegi, in roppco duva dvat X)areIVe. Ka
raep ev 2015 e. M otS aiodrrois dHOr, a q upoe
 nonrotC_, n_I XaDavoEE_, OU DEGEp_S NolCi F05
aicd 0d5 Not ), X ga NSrjor, ai Dcvat 
oa) Zvor) oDat, 8 ae O ndn cha Zcoud 8. A
Nor de Est Na F au Ncor Fd, gap éxov e F d dr
Pcor FaS YNeSaS oaia aNoncoe u
dercchd coot es Pcorlu, 3X quoicos de napore qv. Y
rap vei p Depodvor ei Decos eis cypuXCe aVE
nenei n CdMEH DEpErcI SaBto, BOE OUVESMOS.
lunt longe pertingere. Nat a II aHIIS omni-
bus lentitulibus, qua lene torciora, e densiora,
e puriora, masls aclas sucu ematios.
e non diucius tertur comibuus, e como,
GONT ME N Y AR CVS
Napereat F Ocdrcor zct) 8 a3 vas at
Haci Ha eO  do So S XCSOS as ut Noncor at
rGCOCVP N EXtaS, aMer appO et E CL
TEpC) (C putNPOV d0VZHEXVIBCI, IG n MarEK
Copdvor dusaepuorov 3 Yap Sarcivai pactor ios
BSnCr US, ST arierai F dErcor c M
ai Dcorat NapOSCt, I TCV aIcor epy CrcoV, erav 
3g 3 eEcoder aep O solactas rsu.  okAH,
3 po N15C 505 DcoVCS, S MAa Sues Cd-
ous reos rlu anolu io Ep n 205 oppS, X, X
PaS, 3 205 deuon (46. Lat a Mortio lavra,
decioreeq Paroua 2505 rlu ano, auorpa
Virveraj Ka Danep , oi XuNoi nea Derres r vdat
(C Ex EC915 XVN015 TOYap CaVTB HEX aHo
aoa Deis EnoSCO notet Z45 oua p L dE TCV
M cor oYarcor ot ZCOV HECGZ COV nXOL TONVOI y ouVE-
XES, nEOS F aEC_ WCBOI MOVES, d1SO2 T45 DCo
adEHoECOS, oua Nleo nat Nerad, nat A Ta XECdB ex
dedpapennijar Avarn a pan nest La
verepa YigVEc T~ TotaVa t nt  785
Eivaes, duoauhnri Duon, undemv ouupuon Exav
TourV, Nat oxNnear hs  adon Vap
av vesonon Depod ∞ onX ato; Kap
2OV IdGE Ncd 83 Xt arcopi85 Et I MIeV 185 H-
Duando enim ea pua I CALTCMOTUM UnO.
XX5 Ex FCoV τoISTCoV NEpar cor Ol de n Dopa Vyvery nara r cidomelar, Parepor es En rcor 15 cor
Kat ONCOS E TCV ZVNCOV ZCOV pEY CNCoV, oraer aur à BaoaC cooN OaV W XPSSCVO CM S ETp axps,
LOnuS
incidune, audicum movere. Tales aurem TunE
quae dillincta, ec denla, e purx, quaeque pol-
Ot et ute, Guou roces MHes Cra-
dunE muEx, quando aer jam ditunditur. Ma-
Difectum aurem est in cibiis. Oux enim habene
lecundarum linsulas obliquas, molliorem edunt
Tonum, led non pariter claram. Nam Spirieus
Deolatus, ltacim st apren cta CIIE;
Led dislipatus. In lingulis aurem compactiori.
bus, rox tic durior e clarior, liquis eas masis
comprimat labiis, eo quod spiiscus recte
eius Feratur. Voces isitur clarae liune ob dictas
caulas. Juin et non deteriores perlpicuis (seit
candidis) videntur quae vocantur voces tulca.
aMa dconEd a vr eV OE S OVYHPOTEpCIS
yNcoesatS, Dcorn yve) oRNneore H NO p
reg, ar meon S auras aMd tol3 XciNEor
2a ∞ Dea reopa Brausepor. At p S
lraut de Pauiones excilandas, et aetates lcO.
resu masis conveniune roces asperiores, et par-
lum contulae, e qua non nimiam habent per-
Spicuam claritarem; quae que propter firmita
tem non sunc paricer insensibiles. Ouod enim
Oc X XaUnEOr Ea Aua SE i 2 Tlo ou cum ri protertur elt dispentaru distieile, neque
ToVar, 8X ouoicOS ctO aaDES. FO Va Bia DE-
tacile incenditur aue remiccieur ut quis volue.
ric. In cibiis aurem tinne voces clara, aliisque
organis, quando qui emictieur (pirieus est (pis
TuS e inteNEuS. Necesse onim elL u externi
aeris cales tiane percuctiones, maximeque voces,
CnrOY ZVEDLC XOKVOV n N ouITOVOV Ava  neque contnteS du al CantuC; II
omnia, prour ad sentum apparent rariora, sunE
naNSiVDaIaI MEOS VaD Yd B, 9 1d5
cur impetus, e lumen, e calores. Nam haec
LEnObIlIOEa: Heut a lguoteo dslla cepetati,
aliisque liquoribus: nam quod suiiplius im
Percuc lentum, cujulque poreltates rectdit minuIS
perspicuas. Ab aliis aurem organis; cornuum
ram habet auomencationis (seu extensinis
aquabilem, et laerem, et non celeriter exeut
rentem; necesse enim molliora et laxiora herr
Taria Corutta, adeoGue dissipari PonOS, et non
continuos ex illis prodire. Nec pariter cano.
LOs, propter mollitiem e raritatem pororum:
item nec eAe naTUTam ejuS extenat MC
lem, nec compolitione Habere deMal d
duram ee imperriam. Pront, enim impingit
dum Fereit Tonus eus, atam pacieur, ee non
Toni, Spis e connum i actem Mecenues,
voclo Lacum oblctras. Suppe cornu nacl
ves auaveas Aio du x népas rluo Duon éxer d
nX55ca a nat pon ouvexeis exrenen di au-
rcor unde B gercorer ouoicos. 3)9 Fluo pae Nan-
rna neet rleo apaiom (a reor nopcor Unde rea cransire persit in exiernum locum; ut muri et
inaequabiles ex hujulmodi cornibus prodeane
Toni. Ouod autc son al at recto ILI
nere, mansteltum cit sa m malis, ee uni-
verlum in Maglto lo cacto mapiotali Cd
EI Naranavoi, Naet ConEn nEpaIB reOS Y e
BME. Nenot. D. nencio, sed reponendum censui uneir. c MF. ap AC V. er. a ML. 1ncon. led D. Mion
D. sed NF. C
NF. Nacr aonads. sed
MF. duoxonor led D. duopoeor
ED. vena
Asearaah. 8 Sic D. led MF. zuzorcion h Sic D. sed MI
Si
ojico

## Folio 250 — 867984570:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
POR PHXR L1
Tonus ad alterum Fertux continuus, S nullam vara x Érepor o nX DepE) ouVEXy5, Ear pn I
habeac tracturam lignum: li secus; cum co
perrentum elt, moratur ibidem dissipatus: cir-
ca nodos autem Aectitur, neque potelt per COS
recta procedere. Conspicuum e hoc elt in
aramencis, quando limant exruberanteS ruZaS
statuarum, aut alas, connrendo; unde srido-
rem cdune, mulcumque Tonum, Srepicumque:
quod si quis ea cingae tascia, celtat PonuS. C’un
enim hactenus procellerie tremor, quando in
molle impinsie, ejusdem facit cellarionem. Mul
ea item coltio cornuum conducit ad cupho-
niam. Nam cum masis colta Pune, lonum na-
benefictili limilem, propter duriciem et exustio.
nem. Siguis autem ca minus torreat, tenerio-
rem propter molliciem sonum cdunt. Non Pot
lunt aurem clamorem cdere, propter detectum
ex aetatC. Nam Peniorum cornua Tunt LICCa,
e Porola, et lara; juniorum vero omnino ce
nera, mulcamque in se habentia humiditatem.
Oporcet aurem, uc dictum est, cornu aridum
elle, ee aequabiliter densum, e directos habens
meatus, ec laere. Sic enim maxime tic ut qui
per ca teruntur soni line spissi  laeres, et ex-
terni aeris perculliones tales. Cum et chorda-
rum lxevissimae, lune optima; e gux TunE per
omnia maxime aequabiles, quaeque operationem
ubique similem habent, e nerrorum commil-
Turas non maniteltas: lic enim evenit ut aeris
percustiones faciane simillimaS. OpOrtCE item
cibiarum linoulas esle densas e laeves e aequa-
Viles; UE gui per eaS FTaNHE SpITICUS, SIE lavIS
e aequabilis et non dissipatus. Adeoque juga
madetacta, ee imbuca Paliva, Tune luarius l0-
nancia; licea vero, insuarius. ACx enim, per
madidum et lare, moverur mollis e sequabi
lis. Manitestum urique; spiricus enim iple,
cum humorem habet, mulio minus in juga im-
Dinsir ee distipatur; liccum vero masis adver-
lacur, ictumque duriorem Facie proprer vim.
Diverticates ergo Lonorum tiunt propier dictas
CausaS. Durx vero lunc roces, qua violencius
in audicum incidunt; adeoque maxime inferune
molestiam. Fales aurem TunE quae TUNE mOtu
disticiliores, ee majori ri feruntur. Nam quod
facile cedit, non pocest magnum ictum lusti.
n ra ilepozta, 20 ooppiveir dio eote et no notu
nere, sed prius resilit. Patet aurem: nam tela
praecumida riolenciori feruntur latione; et Auen-
ca quae per angusta Freta teruntur:. Nam _
haec violentissima sune circa iptas ansultias;
urpore quae non possunt celeriter obsequi, led
magna vi propulta. Similiter aurem hoc eve
nIE, circa voces  POnIES. Patet autem: Om
nes enim sonitus violenci, sunt duri; ut arcu-
i XoV à Diaor 3 2oDOV AV dE 75 aVd Ta 
dion raseada ooubajret Y ZOV ECS yd 78T8
WCDENDCoV d TBOUIOS, OTaY WCGHOLn WCOS Y a
NanOV, aUTS HOIET) TIS Na TCECOI HOMy de CC n
onorS i Y NEC a T COV 0DpBaME) CC GOS EV DCoaV
larum ee cardinum, cum violenter aperIUNEUE;
MaMor idi rap naronn Dertae a Dg roNyor Y XCV
exsor rioncequco, 2) a ri ox Nyporysa C rls siy
navon Far de lus aura naradees epor oon, am
Ncorceor udi à Pinor co i panaxoryra Y nXoV.
Ou duvaras  reycoreir ouoicos, dio C ras Hns
 ExXoV) Ta pd P Y ZEpoVT COV Est Zyeg, N
EopOda nai Xaira 2a ) X VEcoV C Na Havre
NCo5, n roleo exerta er avrois vgeaoiar du de
civap no dance éien), ~ Népas, Eypor  oxvov oua
ANcos, na) Eu Durropor, X Netor Ourco ga e aV pNISC
oupCaejvet na) GoV 1X85, TerSS n NEtBS Deceod
di aurcor na) B EEcoder a Ep(O) raS WNHaS ZyVE
a TOtaUTaS LNEt ngy Y Z0ed coV ctOI ai NCtOTa
BENNScI _ 5OIS OQaNcsTaTa, Nai Elu NaX-
Epaoar EXSoC Mrroder ouotav, i 2a5 oouboNaS
adiNSS TaS FCV revpcoV Ourco jaep oouS ajvet Nai
TaVTaS HOIEIC Z45 F8 aEPOS WNnaS OuOIOTaS
AEt  nai Y aox co Eiraj 2a5 Y NcoraS nonvaS na
Acias nat ouaNdS dncoS ar nai ∞ EOa X)a
HDCCVE) di aurcor, neior nai ouaxor nat un d-
aopdor Aio nat Ta Bebeeyidia rcor C Lycor
nat Ta  MEN ConEra X chaNov, ei Dcovere g jiveras
Fà) Enex nonopcorai o yae arp cha vgez vet
NetS DEDC) paNanOS nat opaNos Aypor de nat
yap auro x mequa drar éxn vonda, nonv ydo
oesonOet  C95  Ccogn nat D) a O x dE
Erpor paMOV arrNapBarE), (C Flu Woanguo P otEI
 ouxgeoripar 2)∞ Tlu Biar Ai pdi Er 3]∞ P0-
egt rer ixcor zvor 3) a ras ciendias airias
Zuanegt dé eiom J Pcovcer, ora Bratcos 5 lo
anoleo coegoSor dio nat pNICa EXBo 
niver Tocaur de eion ai dvou rnrorep a s
codetsus DEeo vas Biaes 2d gd vreiror ra Xeco5, 8
duvaras rlio coXuo e aM dnd
WoeGreper. AyNer de, a yd rcocea rcr BeNcor
Braurarus Déperas rlo Doear nos ra peupara
eris irem e terri. Nam ab incude tic durum, Depodva X)9. Fcdv cv e ex cor Nat gap ra yVC)
oDodpora(DEt avras FaS GroyWepasi e duva-
pdva raXEcoS Vncine, aiA a L 2o noMS coD Sua Bias. Opoicos ) FBrO oDuCivat   9. Fa5 P covdG
nai cor op5. Parcpor déesi merres rup oi Biavoi, vor) onxneoi na ap nat rCV Xlbcocor Nat
rcor cpo Decor, orar arerger) Braicos.   XaNWS CC ordip Kat d diro TCV aN WNCON ZWE OXNneos,
nat
Exn orreHa ∞ GVNOV Ei dE pn, pEXeL 78TE
WoedoeNOCor aurS KaraaE) Daaacdeis ce
xaponet )  cov o85, ny s duvaros di avrir
EbSOOBEIV. KaO) 283d Et GSM T XaKhllr
drar piveoor ras cnyernuvas 50Nidas Z aroptavcr
l 150 05, lCC 1. 3E0(O5. m PYO CKAEZOI) rCPOnC nt S.  D. dECI L. inam. D D. deelt roira

## Folio 251 — 867984570:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
nas uananos drar exairaor nar loyuvor nat
nsspordn 2 odnpor En) diro X pivns. drar pt
vaorant ZaeacoO Za ordrpea, nat CV etora
ENEt IGF BPODTCOV at BIIOTATC, YiyVOVZaI OK NypC
raraI has 2 vdarcrra vansva pardara rle
Biav. H Ado gap 2 Ta X VrIS S ESpLaTOS notet ri
Daorled ar, n de Bia OR Nypar coE S qovo
ovubaivet 185 aurX5, ore poli dEvreear ore de e duriorem de molliorem. Ouippe cum prae-
BapVTECV CMa M,OXNHHOEECGV HaI pCSMCNCOTE
eav Kat rot ives LonapCrsor, X9 Tlv oX Ay.
porn a F demetor, 2a5 Pavas ryveds onnypas
NaMIaPFAVOVTES T8ro pti zae Beaxn oopbaN
RETaI NCS a in rod eoaros rirvodir
TodHn Biata cos rd3 meopOVToS  es za
GOM M F N T A R TVS.
at ra ocopala Fut ur i igea nai uanana
evpcor dionep rcet  pahanor MMnlet 2
eopa rar dE, or Nypor nas Blaor Enei diont z
rleo dernecar acti, pl par Tvae ovpebatVeL MPEXE
a duvaun, pachor ouvider Oudeta zapes d
resa oMayea torS auNoiS quoicos  ernor
Si airs C TorcoV DECONS TB eaS, et
adi panancos absson, o de oXNnoCS LnNoVO
28ZE9 XaI En adrys D adyorcos nac rap arcta
inris ∞ nocopa anteor, eo DEcos n Pcor rirve
Zat oxAnporepa 2)a ryr Biar, Nar n MaNaNCOTEpa
etum samque durum tertumI. TeM a lima;
quando limane et lculpune terrea, e serras.
Cum ee conieruum violentissima, sune durissima
_ aguarum qua VOCanEUE CrupEiOnES, PROpTeK
vim. Nam Spiritus celeritas rocem Facie acutam;
et vis, duram. Onde non modo eoldem contingit,
nunc acutiorem, nunc srariorem proferre; led
Lumunt quidam propier arceriarum duriciem (0-
nos tieri duros, crrant. Hoc enim parum ad.
modum ad id conducit; sed spiricus percuctio
riolenta uc a pulmone Facta. Sicue enim al
rum corpora, lune humicta de mollia; aliorum
vero dura e firma: Similiter e Puso. Hc
que, illorum, mollis crumpit spiritus; horum,
durus ec rioleneus. Quodque ipsa arteria,
exiguam quidem conterat vim, facile est vi
dere. Nulla enim elt in cibiis arteria dura:
nihilo tamen minus, cum per eam et per has
Pariter teratur spiritus; alii molliter coras II.
Aane, alii dure. Manifestum autem e hoc ett
in sentu ipso. Nam siquis Spiritum intendit
violentius, statim _ vox AE duTiOE PFOPtCL
rim, etiamsi molsior anse fuerit. Podem mo-
do e in cuba. Adeogue omnes quando tri-
DuCianE (aut epulantur) remittune, in cuba,
srumentis. Nam e Cooa chorca, ut ai
Tor avror dee s duzo dio nai ctum elt, voces laclune duriores; e altata
merras draer ncopd  cOn, ariaon et Fu ou NrYZ
riu S meiparos ooupcoviar, dcos av noicist 
i ZOV CoS pCNANCSTETOV. PavEpor dE est nat C TuI
opzaercor. Kat yd at narespada repdai na du
nEp eten), daS DLVaS NOISOL ORNHEOTECRS  r
arcomna F NECaTCV Kav ann) rcov Xopdcon
F Xceor Braicos n pin panancos avavren vet, rus
avranod cor, abtas S HNWW WCetap
ai) ictornapauda CC ra coporceq ruV nECg
TCOV, 245 DCOVaS NOSEI (LANANCOTEPaS. Kat Ta a
apora FCov opzaercer At qd s de O conngai na
BapUEeat naI paNaNCEpat ZyvoV ). Xa Ta pentr
ZCV ForCoV Ai M Em rCV BapoTEecOV On Nneora
D)a T naTaSLO Tcor ZopdCr XyNor dé esi nai
qd airs S opzars onnneorépas ovubaiva juyvecdat
ras Paovas, orar un nara proor ri emn) Fiv Xop.
dcir, 2a Tcr paMor aorcv Ta WCGS a TW QV
yio nai ru Xoaraa. Zuubave:
Ta vap ina FCor opzaercer 245 DcovaS Éx (V a
RCrEpas. Oi qd  XOL EOS uaNaner WeanOVTES,
cornua; e liguis chordas cangat manibus vio.
lenter, non molliter: Necestario item C Contra-
rio, cum illae Tonum emittant duriorem, illae
ra: aeris c percuntones, ce starions a
molliores tiunt, proprer locorum lonsicudines.
Sed in gravioribus duriores, propter chorda-
rum consticurionem. Pater autem hoc; nam
ejuldem instrumenti, duriores hieri contingit
voces, quando quis non juxta medium chor.
das tansit, quia carundem partes illa quae
Tunc proxiores jugo, e chordarum rentorio,
magis intenduntt. Contnsit aucem ee instru-
menta Darthecima (pulsatiha) voces habere L
Hetiores. To enm su on eo On
ita cum ri resiliunt. Asperas icem roces Feri
contingit, quando non unus HE cBCS delIS
ictus, led mulcitariam in parras partes dirilus:
nam simul quaeque particula in audicum in-
cidens, tanquam ab ictu altero existens, sen-
Tum reddie distractum: ut rox altera deti-
ejat, alrera rioleneius incidat, tactioque au-
Ex quoicos dronnd or  Bias Teaxu; ouu dicus fiac dissimilis: sicut quando quid aspe.
Caiva Fa5 Paoras, orari conygu un pera donnu s
aéos ars amà nax nara pmpa  adion nal auro id éxasor rer  a ep  qoéccor
coegavinte neos rui anoleu, ios av Diro conngus erepas  or, dear aspule roiei ru audnon sc  ad
tancindo + Pcorteo, ) cesavieu Brcurepor, in zigreaz i apl r ansns airopoiar asce drarurcon
rum
Fav de ounypa nai ouvrova t avror onor nat
cum suerit molle: de quando Feriunt Frigeta-
piricus symphoniaum ic lonum laciant quam
mollissimum. Perspicuum de idem est in in
qua minus TunE COntOTEX, d cornua crudiora,
roces FaciAnE MOMIOTeS. Lcem Orrana LOMSIO.
Sic D. Sed MIF. DerpEram raxumroS.  SiC D. sed ML. rob uaroS perperam. SML. nou a. D. - EVoI
SiC ME. sed D. coesin B. W MMF. o led D. ot

## Folio 252 — 867984570:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
52
PORPHLRIS
rum nobis in cutem incidit. Maxime autem
Hoc eridens cst in lima. Nam prOpter aeris
ictum limul factum, per minuta et multa, l0
ni alperi ab illis in auditum incidunt. Pxx
Tertini cum in durum quid atterunt; quemac
modum in ractu: Ntam dura et alpera vetre
mencius sensationem Faciune. Manifeltum aurem
idem elt _ in Auidis. Nam, ex omnibus hu-
midis, olei Conitus est maxime obscuruS, pro-
Peer eam quae est partium concinuitatem. Pc
nues aurem Tunt voces, quando paucus cA qui
exit spiricus: Adeoque voces puerorum renies
lune, d Kunuehorum, corumque qui debilitan-
cur morbo, aut labore, aut inedia. Non Pol.
cune enim spiricum muleum, propter debilita
tem, emictere. Manitestum item elt in chor-
ais. Ntam a chordis tenuibus, voces itidem
tiunt cenues, et ansultae, et quali capillares
eo quod aeris ictus tur in ansulto. Ptam qua
lia habene mocus principia, ipsa aeris per
cultiones; tales tieri continsit voces in audi
cum incidentes; urputa raras, den(as, molles,
duras, tenues, crassatre. Semper enim aer alius
alium movens, timiliter Facit es vocem omnem:
Ouemadmodum se res habet in acumine e
Gravicate. Nam percuctionis celericates, alterx
alteris pariter consequentes, conlerrant voces
Principiis similes. Percultiones autem aeris, d
chordis, tiune mulex e diltincta: Sed propter
Parritarem incerjecti remporis, cum non possit
audicus persentire distinctas perceptiones, una
concinuaque nobis vOX apPaTCL; Pariter atque
in coloribus. Nam e colores distantes, (aepc
nobis rideneur se mucuo contingere, quando
celeriter moventur. Idemque iplum concinsit
in symphoniis. Ko enim quod circum com-
prehendantur Toni alii ab aliis, limiliterque
tiane iplorum cellationes; interjectae voces nos
Simul latent. Pluries enim, in omnibus con-
Tonantiis, ab acurioribus Conis, tiune iplius ac-
ris percustiones ob celeritatem mOtuS: POnO
rum autem excremitas nobis in audicum inci
dic una cum eo lono qui a motu tic cardiori
ut, cum auditus non possie persentire (ut di-
ctum cst) intermedias roces; limul rideamur
TBCXECOV HpLIV WdCGOIM E05 F ZBCT. Aib
3 noa 25XB   aGISOaA ad
E a dgre bOV) na dunep nat d  à Oy5 r qu
omnne q i reaxca Braiorreon noiciry Els aaon
AyNOV ) 2850E5I (C d7 2 pouaTCoV 28 qd Exa1S
Iive), nonv Harcor  boDoS adHNOTPO=
3) à Flii ouvex daer 2us Tcov de t AEmat dE etot
7 DCOVcer, dar oNzo n ~ eoua X Cx X1 X toV, 160
i ZCoV = dicor ZvOVTI NEXICvo, nest EC EVVS Z CoV
ouoicos de n Fcor X)4 NCNVdicor X)a veer, n novor-
n arsopiar 3 duvar) ad nonox meoua, 2) à ryo
àDererar, enrépendr. Nynor dé est n em Fcor XoP
deor dero ud rcor Nerdcov, i, 2a Pcovta Jyve) nesda
neet GEVa Nat 281X C1d1, D)a Xat S aEp (O) TW ∞ Ny
zuo grvead NaFa GctoV. Oias yd av 245 d745
Excoor ~ vorcS, at 3 as e( WNnga ToiaurTaS
ie Fas Daoras orubaird zyvea eSoS nS
rlui aroleo oior decrds, n orvas, n peNaS, 
OnNneaS, n NCMaS, H Xetas. A et raP depoS ce
Y ETEPOV KIVCOV, WOCVZCOS oIEE  Ocor a ou
ouoicos nadare exdnarem d dvrs na Ba
7y505. Kat Zp F0 FaXH Fa D CA nguS, Ta ErsCg
7015 ErepOIS oWVaNONSDSr, X)9. DON a Ct 20S DC-
vas F apxaeis ouoicos. Ai de onyigvor) dio
28 aEPo5, d 7 Xopdcov, oM et n, NEXCoeSdVai
3a de prmeorn a 28 peraho Zéovs, 8 avons 8
duvapdions ouvard aveo ras XaNV 45, pit o. Webs
OcCBEXS npetr n Dcoin Daiverai XadnE  Em ZC
ZSCOpOECOV nat zae τSZCOV Ta dsnnora, donci
noRaIS ijuir ocsa den aMyNOIS, crar DÉpcoNTa
aXEC05 Zo de avro oouC asvet 7870 Na) 2 Et +45
orupcorias Ha rap ∞ cevy Napareadus
CoV ErEp 5 X85 Ld TCV EripceV, nat Yiqvec F45
na (a avods aurr apo Nardursocy uas ai uE
aEo rocdva Darat, TINcoranis do ao eo m
oc F oop DcoviatS, d rcor o Vrepcor ∞03 CoV = at
amborum Lonos continuo audire. Voces autem 78 dépos Yiyvev) coda dho. X = a xo5 D KWoccoG
crallae, contrario se habent modo; quando spi-
ritus copiolus _ COnFerES eXIt: Quapropter
virorum voces craltiores Tunt: e tibiarum lx-
rium, praesertim quandto quis eas spiritu im
plec. Manifectum autem elt; Nam signis ma-
dis comprimat jurum, acurior tic rox e le
nuior; ec siquis Suberahat Fistulas. Ouin ( 10.
∞ de ren srjor Fcr ixcor aqa oouSaiver Wega
cio iuer neos rleo anoleo, var Y doro D Beadu-
réeas ropdvor cost d anons s duvapdins a
Daveoda n dan eien 25 paG PcvaS.
qua donsude auporcecor rir pdorrcor anseir
OuvEXCOS. HIOZCia) dE CioW ZEV CCOVCOV ZEVaVTOV
cum LumaE; major F CUMOx VOCiS PrOPter drav n x meipua nono nat adpcoco exnintor d
mulcum spiricus; ut in chordis crastioribus. Xat Teor ardpcor eior raxurepai nat rcv NetcoV
auncor nar paMOr drar CoNypc’on S auCSV r
neipar D Pareoor de esi Kat gap av non nis rà Jcoyn, uomor dhuréea n Duon virverur
naet nen JorEpo nav narau don niS TaSoeEYS Kov de Sinabn V, conecor a oyn y
veraq ris Dcorns, dia x cndO sod eouar . na durip nat em rEv HaXVEépcV Z0ed cor
Hazciat
de 2870 00u Dares esir e D piry5. Na yd ∞ c
S a ep  copryle apuae ryvecde, nara qd Y pspa
2CeV nEOS rs a C pa X oV OtaV AG05 OK N C
LMIE. ao neinem Sed D. rectius F nc irc. y D. mpor. X ME. deest mydlar ginoras derras. 15. a MI. avts.
led D. rectius an 3. b De. nbiaterdon. led D. narario
CN

## Folio 253 — 867984570:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
COMMIE NTARTOS.
HaXa de Ververry Nes TCoV E a Z evrcoN Nat
Zcor (007 LCV TCV NI p CoV dEuereS, dha ry
ca avrs WeoolB arcNeic T Dcovlu
ie Napebave oyHOV i, pansa dhee Elu vgeorno
TS SCopaTOS Argopai dé eior Y DcNCoV aj Nestai
Cract
cedite, reca n BBVOMILHS; propiet
eaXvn d aprmelas nat du x pon r’eaye
axeidcor, n ai T ondorcor Naj oNcoS ooS Nemais
30ce5, pon Deis e dnore105 1X05 C DAB Set SCoh
3 Cd E5V 3 et nco DcovnS ∞ RgopoV, 8F et
voIs arrecdvois na Bdecon, St et o
Cci. AIO na) Z oprarCoV Z KCHIC Lat OEVTOVC C pun
BOrIS. Scridula aurem roces, qua lune renues
alpictae; uc in cicadis de locultis; item lulci
niarum VOCeS; et quidem, nCS OILIbUS,
non alius conren touco. Mret enim,
neque elt in tumore rocis, cu, Heque
in conse Slaribugue,  IH PHCHOM-
sorum nexibus: led pocius in acumine, tenui-
teula, et cornu non habentia, roces hiabent
magis stridulas. Oui enim tic ab aquis sorton
2xor 4 HEDch, 545 D CevaS EXA RigorpS. Ogd dro e univerlim quando a quoquam tactus hunc
Eid ara 1X35, C dncos erar dro vos groueres comitatur, conibet lonorum rigorem. Voces
 Darons ounexd ri cexeibeaer dus X Obog cor
Zabpat de cior noss ape psuxjaet Z DcoVcor, doc pEX
HOS DEpova) ouvEXEIS X) GV Cor) PaEPCoaTOV
78+0E5W d3 _ repepS S o  CN TANHS
paycis noset Y nXor ou d por, 3Ja copdns d nv
Raccidae seu fiactae, ee ditAuenres PunE, qua,
quadantenus conrinue lacae, tum distrahuntur.
Manitestissimum HOC CHC IN Vate HetH; quod
percultione rumpieur; sonum facie Aaceidum,
motu prove ictum distracto, UIE nON POTTO PrO.
Jeant concinui Foni. Sume com Ila
Occo5 c nossa  CKHV, CoGE pnNE zve coV Etis cornibus, e in chordis rupris. In omni-
Cxnin lorTaS nXSS DEXCIS OuoicoS:) FSTC ou- bus enim hujusmodi, sonus quactantenus fereur
Faivet ngi DEPCOOECON REPATCN ar  TCN concinuUS, POC BaIL, PIOML AIIBsCCCNI
Xopdcor vero ecOV En nvrcoV Wd Z 201SZ COV.
pexe ad i O nXOS DEPEZCI OUVEXHS. Endrae
Da ay na. don avn un ouvexes x inoneudvor
coc pen utar zyvec W, a da apdul
i Datvecd F iXoV oabpov Z Xed ov 30 E Da X-
Ora 207X arSoI 30C) F 5aXCiCIS XNlio encira rem, cur LveHnE in plures partes. Den
ad etom an aMACOV NaTC pLINea pEEn dicosa
opduai rcov oubocor at XNCsCI, 2a5 pdi deXa3
EX3Or oUVEXC15 Endr ets H Rel EpH s ACspeot
RapbarSor. AaOEC dEctor t Ft 00c5 EsCd-
Der x meoua su Decos ouvexbam opd 1) 5 Pbo cov-
n viNaet de cior FSVarOV, doc y voV) Xe15 8 78
Biarer aires  anguv apo deC, 3la x ret eg
ruias i derneiar aurcor iqp3. 8 du tj X
res, concra, quae tiune ablque Spirsus CMMMIoe.
do non pOlUnE MCS aetCM CuM Ietu emit.
tere, sed qui cirea pulmonem corum elt locus
ob diltantiam resolvitur. Ot enim circa crura
EE HMCrOS FCIOLVI CONtINgIE CXFremUM COnFeH-
tione: lic de locum qui circa pulmonem elt
Mucus enim elt ad ede p, Guol
Ouid quod e aligui exilLIaNE, PEOPECE IPITI
tus exilitarem non posse spiritum crantire i
Cacr locum; in eo crrantes. LaI Clo.
ntiune coces etiam custiencium et Fau-
asperitarem arterix; e quod non subdueat id
quod impediat eterri vocem, ee tumorem al-
linvere; et maxime propter humidiratem cor-
rst TOrVI Na Screp nai d Y Z DoYcoV nay ZCV
tate, et rigore: Adcoe Mea leluta,
a DOiS oMa pCM OV oEVTHN nCy NEOENN  aMPI
unus, Sed pals, Lonuque appareac Hlacet
dus. Similesque tere Tune hx vocibus a(peris;
Praecerquam quod illa sine ab invicem per mi
nutas partes leparatae; Haccidarum aurem plu-
 e Co, M, HOH SelS IaC
rimae, inicia quidem habent concinua; post au-
la se aspiratae roces  Gubto SPII
ad a TLaCIH CTa CMIEH OIO CHIICLHICS. Le
TIlidi (aut interrumpi) concingit Voces, quan-
nveuuaros ExCoNS. poopv ouuSaivet 25
exnependu, aM OEI Z NDEOOVa TnOS aUTCV
oCOS OWZCONCI D EL F NDEDLOVa ZONOV. KSDOV YO 
quod, cum eorum arceria trat ralde alpela,
non POsTIE SPITIEIS EXETA FErKI CONEIMUUS, tell
distractus; adcogue aurpIa Hant corum voces.
Dcoras draer pnnen duocv)  aeeg p) XXugn
8Hlasoccos exrodi race gap X, NaraonEn
3 CoV CopSS CxNVECdas ouBivet ~ TCNSL TajOV oVV
E5m eco Depeodcu x meoua, 3)a ∞ uin girveodat
non toletter tiac ipsius percustio: simulque
DEDa EtCO DEpEC OVEXES, aa deavapdor
eos aepa suas zvea  a5 DcoVaS aTCV Kat 70b
Eves oibt . AdbEoaoS yt
qui guallem polu, econ clamare; eo quod
non, cum incentione, hiab dello Dece, sed
LOguANEuE canCum, quali SpITIEUS eX GUEEure
EMIITatT. Exiliter aurem loquencium, aut hae-
neqpa  dua mepas Wei r Et co ZomoV. X4
sitantium, neque ut veno, Megue aetertio,
macrav o) ut vae, aM s dudat
28 Papores X veoua B1aCondvor. Tct ob iquo Dcorcor, ZT a et ra5  AEb ah. 3F cd et ra5 cierne pac
vicium
ycoreir, da X un yiveadas  ouvroras lo 2S aépos  angir à Ma psvor Dcorson, cos ar an airs
dum sulpicor.
onaM. rEPONO on in
MF. CuxXurcis. D. rECtIUS ex XAgyu5.  D. Socp.
ere
CMP. raziCsrrar. d MF. auiros. D. siru. CMIE. X am avr i coesonor Vour. D. assi auris coenon Jour, sed men
BSic D. sed ME. perperam voxai
 D. decst isn. LMF. decst nis Paris. m Sic D. led MI. muaeornea. n ML. D)irEorra
sed D. Pdergorra

## Folio 254 — 867984570:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
234
POR PTYRIL
virium est; sed in motione lingua; disti. est X dos aMa 2o Et Z WLVHOW ~ yACoHS Xa
culter enim eam alio cransterunt, quando a
lium oporteat sonum edere: Adeoque lonso
cempore idem verbum pronunciant, cum non
Polline id quod sequicur eloqui; dum tamen
continue teratur motus, corumque pulmo, cum
eodem impetu, proxter plenicudinem et rim
Dulmonis. Onemadmodum enim tocum COr-
Dus, violenter currentium, disticile cst ex con-
cepto impetu in alium motum transferre; co-
dem modo et quoad corporis partem. Oua
Propter non pollune Expenumero concinue 10.
quendo procedere; sed postea loguuntur la
eile, cum novum fecerine motus initium. Ma.
nitestum autem est; nam e iratis idem (xpe
contingit, eo quod violenter tiat corum spiri
cus lacio. Sed es corum quae apud ariltore
dem habentur, (de audibilium ditterentia,) hec
dicta susticiune. Dictum enim est, Ouomodo
rox tiat; e Quomodo, cildem causis exilten
tibus, diverta line roces noltrae; et, Duomo
VHOECS  S veopor aurcor d rui aorui op-
pleo Depous, ∞ ∞ Wndos CC r Biav 8 XVeu-
MoV (O Sa Ep gd nai X OCdpa ONOV, Z TBCX oVTCV
BcajCS, XaNENV ESW CK Y opuns cis a  xirno
MEa5oa Y avroV ZECOV ngy Kar pe O 11dC
nomanIS ∞ edo elns cineir 8 duvarriy. 20  ues
2870, Neysoz pachcos eraer à lu roinoor D Xivy
occos dexlu yper dée le q rois oe odois
FSr ovuSairas noM axS, Na X Biaur aurcr j
queod Elud S rveuparos Doear. AMa 7 ui a Da
ACLGOEENS5, Et D 2)a DopaS FanBScor, inara C
ravTa Fipn gd, XC05 re n Pcorn Ziyve) i X105
Fr aorcor errcor ajricov, 2) à Dopos iucor ai pcoraet
cS TE anSod na, XCdS pardaro T aroyV.
do audimus: _ Ouomodo, audicum tusiane ai oWEzca) T WNNYCOV, cd5 petae ai nMaj egoi
percultionum continua sequela, ue (cum mul
ex snt incidences) una rideantur. Dictum
item est, de contonantiis; Ob quam caulam.
Tonitus maxime contrarii, aurihus incidant com
milti: Duin et considerarum elt, de physi.
eis organis; pulmone (inquam) et arteria
e spiritu: e tandem de tiguracionibus, (onOs
Sou Fieny nay 2Et  oruPcoricor, di r ainar,
oi cvarncosarot VoDot, ovyeneq oFanoais
Wegav 1 2180r. Kai plu nay ei 7 Duorncor óez
rcov e Decen,  vevuor 6) Neyco nat denelas nai
S TrEVaTOS KaI NOITOV MECL QuaNSUCOV, TCV
nar CoV VoDBS Eerray de 8 povor nes dhétas
spectancibus. Dictum item, non tantum de nat Boperas DcrnS, ny HVO, TBTCOV ainC cM 
voce acuta gravique, e, quaenam lint harum neei rpncor nat vepcodeor Dcorcr iquecor r nat
caulae; sed et de rocibus caecis es oblcuris;
icem de Forribus, e debilibus; de voce item
inani; deque cracta, e exili; deque manifecta
ee non manitesta; deque clara, duraque e
molli; alperaque e cenui; stridulaque _ Aac.
cida; deque alpirata et praerupra: FIalitan-
tium item ricium, quomodo tiat. UF com
pleta Cic, de Fonicuum difterentia, tractatio:
non tancum expositionis corum qua a Pcole
mao dici contigerat; sed es corum quae tue
rine examinata, ec quae ejus quod decrat com
pletionem nacta Fuerint. Transcundum itaque
ad eam qua es de Sonis (Phthoneis) corum
que differentiis expolitionem. Linis certii Ca
viris. Principium Capiris quarri.
adercor Ee T NEvyS EcoinS axci  nat
iavis o DSS TE Nat aDBS HEEL TE NapIEaS
OZNneaS TE nat uANaKnS TCGXCiaS TE nat NE-
I5 RgveaS re nat oudeaS davetas re Nat nE
exsopcorjas P io re oS FCV iquo Dcovcr dN coS
vigverai 25 connen ∞ neet 2 ∞14Popa5 rcv o
Dcor Regor civaj 8 pVOV EEygHOECS ZVXOVTCON FCoV
100 rod proneuaie cienpducor ama vat éEera-
Derrcor nat rod 2 e in 85 na borrcV Elu sup-
WoNHecoO. MerabaTO rot v eis r nEe TcV
Dogtcor, nai rcov eo avrois 2a Doecor, eEygyoi.
Tet  3 reira vepanats. Aexn 3 rraprX
Ne PaNaiS.
NECoS gd arlt uela Deexon, erav ereor den Py
zor circiv Ao n nodui Zeovov x avro eqpua Ner
or, 8 duvavot  eEys cireir àMa ovEXS 
BME. decst,s moncenns dxlas d  Mts. seis A un P PrO neru reponendum centii n n. q F. ismu
sed D. iniros. r Sic NL.

## Folio 255 — 867984570:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
OMM E N.
5
c In quo iertur consistit Rumen Cravitasque
sonitus, e quod eorum species, duan-
ritas quaedam est: hactenus esto declara
ae rum. Ammadvertatur autem porro, quod
ceorum Lnerementa (ut e Maenitudi-
ecricos p ZV etvrus ouisaeLopB  Bapo
rHS 3 or noveryS s est x eid O abt
LTOCTCHOKCOC 2)9 28ZCV. HBOOKO TAVE
vonodco N ort ney ras  D vEo5 ad. cot
doraud ui, a net e85 ovpSEBnNet MEZetc
 noncpao uas coar ep n rs F ueredcor
S1d Ve5 Y EI 2C
puryros Nozor cegyor , amo ret une
eivas moaS raaS Kai id at Hd
deEyods avrcr, Dnor, duv puet pdis cndpos e
retae enre gopdvai KadinE nai Esst pss
at DquEod5, duvaut udi cndpor cxcerciae 
nEMECga F37 dE ovuSavet XI∞ 50 E7 CsM
POV Y OCVEZ COV ZOUCiV LGCOV dE dX, NOV HotOTHTES
cor ai cienpda, inc En ondeor _)a Doea dubar
6CoEc TS HNaECOVOS, et TC _t NHCo, n Em ZCd
KOTa 745 no12(85 ∞D_M aYcoV, dciharoS u
andecat 23 yd dceporep8, CC 8 aXB, 19)
Pec NarcOTEp8, X)∞ Dopon ( EX Soau naron-
oir Evoineir ev aorn,  pon ha opcidar de
oVa FZ13∞OIVdE8 7081 9 l CoV
3der del ponnuuci, 2a5 5 15 excider 
(9 Le Wd 2ot ~ e n eaG Z TOECOV, I, O ACAGOEE
vos noXY deiN eN) Byoi dEC, eY TWI DEI tovcOV
Vrco3 AnPDerrcorgd F8 2)à rapcV ai pdi ouu
aDC qe et DE oIh 6015IOIS NogotS
XanWdBdcor ECIdOS NOTE paV ExcoVEoa. Dy-
oirs IBVnOS arria dyeW CroengevooI, Neycorsors
eromv, eins Dnsijuleo eiras Daoncor rlus pobumlio,
et aneipar aurlu ouv or civces qd nonéprer n
ocy5 E Ssea5 x anspor Oiucat edv ZV P aVEpOV
civat o01, oe 8dev  ceqeoeda ru aneipco 35
Eleo Msule ct de pon. vu Esce Darpa to.
e num) sunt quidem, poletulau instrto
 actu vero, terminata
YVM Summatim recitarerie quae de reu-
mine ee graritate dixerat; aliud sub.
 junsit indicium, quod Ouantitates RX
CInE. OuipDe quod COrUM, InGUIE, InCreMeNta,
tunt quidem, pocentia, intinita; actu autem,
determinata: Ouemadinodum et in Magnitu
dinitus; incrementa sunt, porencia, intinica;
sed actu, cerminata. Hloc aurem contingit,
Propter concinuorum in infinitum sectionem.
Sciendum autem elt, quod criamli (int Ouali.
taces Bae; Potelt tameM CaruM in InFNITuIM
differentia conserrari. Cum oltenderie Plato;
in Philebo, etiam carum quae in Oualicacibus
sunc differenciarum infinicatem. Nam calidio.
ris, e trisidioris, e niorioris, esse dicit diver
cacem, habencem in se intinicacem, de non licti;
Sed, li decerminetur, destrui. Contecto autem
hoc à Platone loco, minime opus cL, rem in
longum producere, probationes inde cranteri-
bendo. Dc centionum aurem intinitate, cciam
Aristoxenus pluribus dilleric. Aic aurem, (in
capite de Tonis,) lic; Sumptis enim Dia tella-
ron, omnes inibi centiones lune manitelto in-
tinita, eo quod omne dialtema poltic intinicis
modis diridi: Modi aurem qui inter le concin-
num habeane ordinem, Tunt soli (ex. In Co au-
rem, de primo tempore; objectionem, qua ad
nonnulla tieri postic, relolvens, haec lcribit;
Duod autem, Si chychmorum cujusque ductus
sine intinici, intiniu erune primi, manifestum
est ex ance dictis. Idemque concinget de du-
plicibus, eriplicibus, quadruplicibus, exterisque
temporum rhychmieorum: nam cujusque ex
his primis, erit duplex, d criplex, eaeceraque
dictorum nominum. Oporcet isirur hic talla-
ciam carere, ee curbationem inde Factam. Sta-
tim enim liguis mulices impericus, e hujus-
modi cheorematum qua nos jam tractaus:
Sed Cophisticis rationibus verlacus; contentio.
nis relanum os habens; aic alicubi IbyCuS:
contentione mencem contra obtirmet, dicens:
Ouod absurdum Lic, signis Scienciam elle Rhych.
micen proterens, ex intiniris eam constimerir;
quippe quod seientiis omnibus adversum lit
Intinicum. Maniteltum eibi elle existimo, quoc
non intinito urimur ad scienciam; s aurem
nondum sie jam tiec manilestiltimum. Non
Haoc 3ad5 CV avrc, dnNovos dnpot co e
rep nad A)Sqa XJa Perra d C 4 X105 Ot dE HG03
aAnASS EBNIEAN TEZW EXCVTES, EE  uovot. EV de
ZE NEC ZB AGCOZS ZeoVS, u rls coopdul àV XE35
Tircor narmqueiar dironvodvos, jeà Da ravra O
N’ance cion exas  Z pobucor à Vagai ondeot, en
Bot Eocras CC oi nGcorot Parceor en Zcoy EuroeDe
cinucor 2o avro de syusnoerat xai net Cov
conss nai retonuss nai ersaoiuss nai oV NoI
85 Fcer poBurncor Zeovcor nab ExaGoV qd ZcV rEC
Tcor T8TCOV, E chonuos ZE, nar 2eionp3, Xost 2
da cina Cy dnvat Fis con arleo, naes r di auxcor 71
NOIE FCoV SFCO Nezoudicor orouaZcor Let SV eVTaD
rrodiletacaxu LaXEcos 7d ot I3 Tct diAtetpeet
edi psonS, Nat FCOV FOISTCOV DecopMpdT CoV, a vuit
CnII
a ME. eroincior. D, exaexsip, 9od rerineo. BMF. peroiso Sed D. pevot. C E OCAS ICHAIMuo C. Dr et reroorI
evco1. D. Dien enomguiae torce lesendum dien envenqpuoro contentione mentem armaveris. d ML. Wesqiou. du
e NI
led D. colsqe apurda.

## Folio 256 — 867984570:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
5
PORPTIYRI
eum Pedes componimus ex remporibus intini. Ovr jap modas ouv  deud en  porcor a ripcer, a M
EIS; lcd Cx dCMMILIS _ dCTEEMIaEIS, IaBNIEU-
dinc, et numeTO, In proporcOt Il d Or
dine inter se; neque talem ullum Phychmum
videmus. Manifeltum aurem, si non Pedem,
cum neque Phychmum; cum Phychmi omnes
ex Pedibus componantur. Onivertim sciendum
elt, _i Tumatur Khychmus aliquis, veibl etalla,
Tracheus, certo aliquo ductu posieus; ex infi-
nicis illis Primis unum aliquod tempus in hunc
altumet. Pademque ratio elt de duplicibus (seu
binorum temporum;) nam ex hris unum aliquoc
Tumer, primo illi commensurabile. Lademque
ratio elt de reliquis magnicudinibus. Ve ma-
niteltum sic, quod sciencia Rhychmica nullate.
nus ex intinitaris idea dependeat. Sciendum
jam est, quod, de Scientia Flarmonica, eadem
elt rario: Ouippe hoc nobis maniteltum HC:
quod in omnino omnibus Dialtematis, infinita
line magnicudines: sed ex intinitis pusa Pyenis:
hocce lyltema, secundum hancce Chroam can-
cacum, unam aliquam lumet masnicudinem
hancce: Timilicer ex innumeris hane RXceden.
eibus (seu rationem ad hanc habentibus) unam
aliquam altumer hrancce magnicudinem, qua
Pveno sic altumpro Tuc commenturata. L.X
cedens autem hic appello, tale, quale eAt MC.
ses e Lichani diactema. FIaec itaque hactenus
dicta lunco. Pcolemaus aurem jam dictis haec
Tubjungit.
Dunacor apt, dindeq 2YX aVCI a E
ha OVTa  Y aNEIPCOV TBTCOV NOXVCdV ∞ i 50
ous  TudE 2id Ze0aV peNcod 3+doV, 2v 2
AnVE) NEZCSoS 20dE WOaVTCOS dE CC TCV anE
A DE naNC ∞ 4018TO OIOV Y MEONS KaI RIZa-
1d o. Ladta idio oro peXes 2878 ci
enedco. T015 de ejonudvors o HroNEua  erre
H raura.
E coeodcor i Hene ducor, ezC)d re vat det
Opeco t H oBCt nat so
oure p po 80Erc 1018FoV OPcoV KyNOVDE, EtA
uonde nodam 3de jobuor enddn vres et pobpios
M odcOV rVCV SUYNeI) eKadoNS o vono
av hndu F pobucor, opoer eineir, o  axeos 
5dE  aycons rdeis, aipcor Cnercor e
rcor, eva Tva Ayit E) eis B avror. O avros de No
305 noy ei T chonucor 3 jd 28TCoV era nin C)
odWVETOV FC NyDDEr dadtoS dE Kor3
 S 7 a cor percdcr AGC eivas Parepor, 
Sdenore cvecoc) n jodumn Snun en d andejas
 et  apOVInS S uto est ctTO N-
idea cegrecordin de du naraprader, on n
rs Parceor id i 2320 Ugover uir ol nEeL TcV
ac FTorumque duos esse Terminos, alterum
cipsorum Sonituum proprium: alterum ve-
eefaciunt maena porro sit conditionis di-
ec versitas: etiam si sheulorum, à sravisst
c mo ad acurissimum Distantiae, non no
ec zabili aliquo excessu differant; eorum ta
et men Fatrema, multum plerumque difse-
cc runt; aliorum quidem in grave utraque
ce aliorum, in acutum. Auditus autem es
ee craviores eravissimo percipit, e acutiore.
 acutissimo: quousque, in instrumentorun
ee constructionibus, aueere novimus istius
cc ro Auditus; at que hunc quidenr illo ma-
ac jorem. Cum enim eorum quae sonitum
ecov Cxcirco rEp Xor, EV n NNETCI pErcoS
2odE, Y OINIMIETOV FE AnDDEVTI NONVES. XHEDE
e Evat 2 800 18taV 685 W adict itot
Lopcor idier Y dE D axOnS no) Et C OVo
Cc 7820V CxeS. Tcr adii zap noiSVEcor C6V
2to85, Dco nEoV W DMaTIOVECON MaTa
ras ovsas. Kar ai nod exagor dro 
BaPVTATS coeoS Y oG VTaroV 3145a5, pn-
devi a E1ONYco 3) a DEoCOV, aM a a 3
neegra aurcor op porea, diod ouxior
noMaX Tcer edo Sai ro BaprpoV a
Porcea rcr de M x dhvreor M de aron
CC Tcor Baevrcecor avria p SarEra) _ Ba-
EprarS, i FCdV dEvrEpCVB eEvrarv nade-
oor ar. er F oeravenoiiats, Thevocopdu ne
aurew rus roiciras 3 145co 15.
modi distantias.
Ouandoquidem igitur Ei supponamus, in or-
sanis, sonum acuristimum auc graviltimum;
audicus hunc percipit: e (lubincelligen-
dum relinquic) quod, si eo tiat acurior gra
viorre, etiam hunc percipiat. Nobis aurem
prius deficere censebitur Ponituum diverlitas,
secundum acumen e gravitatem in actum per-
ducta, quam auditus. Si enim d directis con-
Pticucionibus constieantur Conitus, mulcumque
ditterant; ipsi tamen suos habene terminos ac
acurum et srave, ita ut non magnas faciane
ditterentias. Adeoque majorem, altus este AU
F. ndOH SV ad 03HOCWV, EY 5015 07aVO15, 07V
saerov n Baporaeror Do)ov, arnapCarSTat F3T8
n anon nar na taneins vocir, o7 nar 78T8 q on (a1
dEuBoS n BapirPOS, avNapSaVETAI C TXTS Kat
Emneind z2 ijuas cehreper boDcor  g. Mag naF
Eun a n Baporna eis crepytar à purson. nnce
ainor Kar zap dro 3)a Popcor ovscorcor ouvisuer (9.t
oi VoDo, i  noMoi Ia Péexor an auroi népale
XSOIKaN 1 ∞ oEV CC ∞ BapV, ios ar S peYaNaS
 notSrres X)∞DoCZS NIa F8X Pnor pue ova Eirat
CME. nado. sed D. nadons. F Sic omnes codices, sed mendum suspicot, LIIO an LCBCHCMI II toVaI
an fOrre Ber. SMF. avrv. BMF. coegacup. sed D. coesgecpa. i MF. dCC1ob  H C. vor ).
a. eu Hali. . . m Malir
p2 c.
t at
Erasris
_ MF. -- 2a. (Cd Id. -- 715.

## Folio 257 — 867984570:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
G OM M E LI L Et L L V S.
C0v) oi r t  et aebt  Ba G Baporne
X)a DEpOVTES, n n aNOn CXNcIn ad act na (g. Nap
Caver duvaxdion, 8 povor 5 cvepyeia Lo
Soas dEVrnTaS , BapUTH (45, aMa  raS Crros
edas co davEiod5. O udi rot AeNsoEe B a 
Lum Mcleenca. Duin AriltOZeNUS, raLIONeM
do se habent porentia, ad lentum nolteum.
In magno enim interrallo loquences, cirius de-
Licimus, quam audientes: in ParrO verO, Per-
lentiences prius quam modulances. In primo,
cc Principiis, lic aic; Lc quidem cirea Grave,
limul deticere videntur, eum Vox, cum Audi-
TuS: Negue enim VOL POcCIL MMuS quid, quant
NHITHIMIMALM DICIIH, QILLHICC PTOTCHC, HeC A
AEoECOSENaXISnS Ex acor dua) Hg0aPCr oure ditus persencire; ita ue incellisere postit, qua
i anon N)arcd arda co  Guieras  pee O est
dEoscos etre MS vOS rr quceeucor 9Sqo
TCOY. EHE 2)4 ~ MEz, 2X au docter coce
ver n anon us Dcorleó ou 1d 201 N CO 76 2 eVI.
TocaVa ido CC ra _ ACGOTErS. E dVo cos pa
oir oi Todaropctos, n  arros o euovia, X)a Eg
905 2LoDcor, VrepbaMet jucor ris anol pet cor
du ejy o epos Zcr LoDcor, 2coV 2 aroys. EXqd or
i dEvrarSS nat Baeurars5 Obog (85, i TS avros
aeuoria, cor iucor n anon dFOMCIE) Teq De Sr d
ApxeraS, S n coesoder r NeGu ape simapd, ne
Tcov aLopcor rade HomSS pd du aurcor con civat
apucor 20 Dvod, e185 r gresoxea T85 pdi X)9 raV
adererar Tas CNns CoV de Xa X prNOS r8S
à apcor dsoS vas dexat 2I_ ZaV IEP
B0NaV ZS MEZEDOS  qd WDgducaz eis TaV anga
à poir FCS pNCo5 Tcov LoDcor cocsee sde 2a
ouua Tcor XEcOV onna noni S exxen 8det
ExXEraI. AMa ne udi FSrcoV deneirco ravra
∞arepor dE ex 28TcoV, on aurn pdi nab cavrlu n 28
ueNS Z0ZIS vooudon, ri aEno ex cnepor ar de-
Zete NopCare eis pdis rot ruis Pcorleo n nai rbid
anoluo ndeurt. Con ex arper igt rus Ae avi
aa. de CC d Y HuES DO ECOS.
Dars lic ea Dicleos, auc alcerss cuspan o
Dialtemacis. Cum, quoad amplicudinem, qua-
cum comparata, non in intinium habet disten-
cionem, led determinacur a porectace noltra.
 opov D anons, 3 des = VsPcor Bn coegaravi
dicus cerminum, quam est cerminus sonitmum;
Duod prius absolrantur sonituum (quoad acu-
men ae srartatem amterences) termini, quam
deficiar Audicus: ut qua tempet ponie perci
Perc; non modo qu’a delu cemnsu acumina
e graritares, led e qua mence concipimus co.
FEDEV CON D L F aboDCV Enoin Y Nozov aM
5 h D DcorS iv icis egiEpeda TW NErca, t
vas 10D8S SEpBamCV T quscear anoluo, na
D5 7870 pn ansed, id5 Sid eiouv. Ou plio
impelcepubtelu lo in tomlctocio acitus dea i
VOCC Qua nOS CIEtImuS: dicendo, Moldam
Conicus superare auditum nostrum, et pTOPtCrCA
non audiri; uc oltendemus. Ouid quod, de no-
stra roce et alac VelDa laciens, un libro
quodam nocarum Miscellanearum, ait, Maxi-
imum ce minimum alalcela, lao coctali a
aa n CEt D iEFEPaS DcoVnS H aN3nS HoISdO
e Nezor Er  live T oupst o
Dyor ∞ pezscor CC EnaX1Go ud Ccoraro
Exd En duvauc WoeoS  aino nucor E
adio qd x p  FDeYiocdo. dacer arav, n
aXSoVeS S de x pmpor, aud arvo e
n MENCOdEVTES. Ev pdi ToI ZC recorCOnet dexio
Dnoir On nes pdis X Bap ua is etaduva
reiv Eotnao, ipe Dcorn  n anon Oure q’n pcrn
tamen. Rcque haec qnidem TUnE ArIStOLCMI.
Si aucem, ut aiune Pychagorii, Oniverli Plar
monia, propier Conituum magnicudinem, exce
dat audicum noltrum; major vcique CFIt cer-
mihus Sonicuum, quam Aucitus. Habet enim,
Oniverli Flarmonia, acuristimos grarissimosque
Tonos, ad quos Audieus noster non percingit.
Sere slr Archycas, (cujus verba nos ante
Produximus,) de Sonitibus haecce; Multos qul.
dem ex illis ele, quos (ex natura noltra)
Cosnoicere HOM Vatemus. AlIOS GuICM PIO.
peer ictus imbecillitarem; alios propier magnant
Dropter magnicudinis excellum: non Poree
nobis in auditum subire ingenteS COnItIS. S1
cut nec in ralorum stricta oritieia quando quis
muleum effundie, nihil effunditur. Sed de MII.
ce quidem haec Cufticiant. Maniteltum aurem
ex his elt, quod Meli (seu Cantus) constitu
cC ~_r coV roirw BTCOS EXor DW GEOV EDE.
vot, ot db avroorovot 1oc7oro1 pd, ei à
E45 ort, rcor VoDcor, ei pdi etorr iooro
ryros xat _ Papontos, maoo er cidos +
cDMaNTOt Nara Y Lover avroirrot ).
oi c Dg.MaTIOVES. O ap XTCO REgouE
1O 3∞, rovor ar ein   rys oEu
 ralacit aleeus Vocem exccdere, non mulio
eorum a nobis distanciam; nonnullos item
HO PEr LE COnLIdeTALA aLSMIEMTUM VdCMLL 
intinicum admittere; sed ad Vocem vel Audi
a Cum haec ilaque ita se habenn, proxime
cc esse Aiquitonos (Peu aquali TonO) alces
ccnaequitonos (seu inaequall.) S: quitom
esunt, qui zono sunt invariat: Qna qui
ae fo, qui tonum variant. Tonus enim (Peu
ct T enOr) hoc sensu, est quasi commune se-
ae mus dcuminis e Gravitats. (una qui
dem
definiendum est; Sonituum quidem alios
DEHEYEIE REDOnO PrOCrprias. P D. F Hoor. q NP. 2. r PrO n oisnu RePONO ru oitena. FF, PYO ingis
Caxciram lesendum puraverim irxio irxeirap led non muco. M.  Corui
MF

## Folio 258 — 867984570:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
POR PHYRI.
Tnitiique.
Cum constierie, Ouxenam sint Criceria con-
centus Farmonici, quantum ad Sonituum acu-
men e gravitatem; _ dilleruerir, in quo (prae-
dicamento) COnstiEIIaNEUT: De Sonis (PBthOn
sis) sermonem tacir. Ouoniam hi lune Ne
Lodia Elementa; uc Tunt, Scripta rocis, L ITCCA
Incipiendum aurem est ab Flementis. Sed et
contuererunt alii ab his doctrinam ordiri.
Onamobrem ee culpane Aristoxenum, quod, in
Farmonicis Flementis, a Grenerum tractatione,
non Sonorum, doctrinam inchoaverit. Juin
alii, omnem Sonituum (.Lipcor) tentionem, 50.
nOS (phthoneos) Tolici Fune rocare: hie aurem
accurarius, non omnem. Ouippe quod Soni
tus (LO) maxime Grenerica vor lic; hujul.
que quaedam Species lic Sonus (seu Pbthoneus.
Sonicuum inquit, alii Cunt Aequitoni; alii, In-
aequitoni. Sed prius dicendum clt, de signiti
cacis hujus locutionis secundum Fonum; uF
perspicuum sic, quaenam hic lumenda lic ligni-
ticatio, cum dicimus Aquiconum vel Inaequi
tonum. Pria nanque, voce Ponus, lionitican-
cur in RTulica. Fonus enim dicitur de Diacte
matis; prouc elt mentura quadam Loci vocis:
ut cum dicitur, Dia pentE, quam Dia telTarOn
Tono majus csIC. DiCIEUT aureM eE PONUS,
Locus in Syltemare (lecundum Ariltoxenum)
qui capas cM Pertecti Syltematis praecile: ut
cum dicitur sonus Dorius, Pheysius, caererique
modi. Sed ec inter haec iria senificata, FOnus
item dicicur ipsa Tentio; unde dicimus canen-
eium alios Acuro, alios Grari tono ulos. T0.
nus isitur, (cum dicimus Aiquitonum et Ina-
guitonum) sumitur ille qui ett, in centione,
EXeNEUS EOnUS. Penlio autem communis cst
appellatio, acuminis _ graVItaCIS; (SICUE, CXETC
mum, est communis, tinis es principii, ap.
pellatio: _ Color, albi nigrique GenUS.) Pen
Tio enim de utroque praedicatur. EA enim e
Gravicas, centio; ee Rcumen, tentio. NOn au-
tem graritas in acumine, nec acumen in gra-
vicace; sed in Tentione Tolummodo continetur
utraque. Cum isicur oltentum elt, quis Fonus
incellioitur, ubi dicitur Aguitonum ee Tux
quitonum: Dicendum porro, quod bitariam
dicitur SOnituS AEgnItOnUS. AIer quidem; qui
cum alio sonitu aequalem habet centionem; ut
Nece Tynemmenon, cum Paranete diezeugme.
non, AEquiconus elte dicitur. (Ft quidem Be
intellectum. Sonirum Rquiconum, magis pro-
prie Llomoronum vocane; nec simpliciter Soni.
cum, sed Phetioneum Flomoronum: Ouod idem
Tiguiticet acque Tloconum aequitonum.) Alterum
c ∞ reborcos eitquvdi 6 ios ∞ pas
c C1 85 I D apX 15.
KaraSHNS, a Ea Veres a ES iuosper
et re oEunos nai BaCurnTOS 3 oOcoV i 3)4
NaSCOV, er  decoeXVTaI Fcet ODocoV noIEITa) F
Regor ENEIMEP 1 roI 501X era 8  uENB5, cos d cy-
dEC paTS Dcorns  gea Ret  apxeda
Doro Y501X etcoV Cico daor) aj aMOL, 27O ZBFCOV
apxEa D ddaonaNtas. A10 n, et ricor) Y Ae
GerOV, ev 7015 appCVINOIS 50IX etoIS, dsd Z8  Et 7
Vocor 2078, na 8 F ∞007 cr, ~ ddaonaNtas d
Eapduor Oi pdi SV aMOI, our ao 2 VoDCOV
DBoyYSS nanEiv cicodaoir OVroS) axe BESEpOV, S
boc LEviNCoTaOV dis id civaei F 0DOV T8T8
ados  u F Pboygor. Tar qd LoDcor oi pdi cion
ivorevot, oi de avioros DEt dE RESTEPOV CEI TEV
nara F rovoV = onpodicor cineir OS X dNV
QuEde noior cinuna onpcarodver, oraev nercopdo
10oroVoV i avioEOVOV TCia d oMCjVETaI, CM 25
2V (O) AEGECoS, eV poINn FOV (G rap NEzr na
5a ∞ 2)95qO CiOV uETCON H ZS ~ PcoryS tonoV
nado NegCrI, pECev civat ∞ 2) 4 NErre 7838
TEOS CpCOV, Y FoVCO. AEg dE roV O, no) =o Hara
 sisqua TonS, NaTe AeherOV dexoS cor
FeNetS ovqua 6) acarS 1o5 Neger o de
et D nai o De17 O no) oi W Da CNHorOt reorOI
EK rCIcOV dE NEzBI 2O, noi n raors aurn oder
Dapdi Fcor pENCodSrEcOV, CV idi dEci, CV dE
Baeci rorco renodai For∞ SV Cinna, ev 20
Nezdr ioorovor noi arrooravor, o S D TaOECOS  
adi   O. noin de n rors oEvrnoS naj
BapVrTOS cd5 3 ∞ HEC95, XOIVOV, 7E)85 nai ce
XIS Naj ∞ ZECoa NobS C peNat O asi 
KarHOECI zae n raors apPoir Est jd voi n
Bapurys saors, nai n e urys raors Oure deyBa
purus esir ex dur Sre n eEvrys et Baporyn
à eo râod psver. Dyds roiru regovores, 45
o O GDaNaNSaVETAI, ev ZW Nerir 1odTOVOV n
aviodTOVON PHTEOV H_ XW, cos ioororos 5 Vo
rezora dxcos. O p, a co LoDco ion i Ya
om neurnu0 coarep n vim occonurducor, En
arirn del dyuercor, negeras ciras ioeror 
Tor A 3FC5, 100roV  C DV, nve orepor quo-
ZoVOV X∞. ASOr, ret 3 Y o PoV a coNCS, aM ouoro
vor P307zW er pier 2V 2320 oncao dvor τ8 100-
20r8 Erepov dE, ∞ ED evo5 nai r ains ndeu-
vor nat S neos erepor LoDer ava Déper rl 10o
rnCC nEoS dE Za EaUTS pEen FX gap nas o-
vero (seu, altero sensit sumprum Zsoconum,) quod de uno eodemque sonitu dicitur; non ad
alium aliquem sonum aequaluatem reterendo, sed ad sui iptius parres. Haber enim omnis 50.
DO
a dem Tensionis idea sumptus:) ut est,
 Terminus, communis appellatio, Finis
EMF. peorTGs, Derveram DrO ptNSS. W MF.  D) or rar. X LHL. ACCH ao t CINEIV, Coe5 2o dhiaor qvcas
roior eiaum Tay oquarropdvor. y Pro noro, restituO rirco, Le BOCIaBlC. 2 D. ns ru ousipala. a MF. rilaruice
b PrO noS RCPONO  . C D. -- 101. N C.
LMI

## Folio 259 — 867984570:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
GOMME N TARTOS.
erret 3db ev WoegoEmlE TH aNOn. EK Et 3V C51
Vo DO ev ∞ dgF a0t, WvBEbHHE F per LV A
NoV oOtOV Civa). X) Xa  Ed deX, Gna 10
pEOc, XCI XATa Y FENOS. KO. NCIrC) SV 8505 100
7etO, Ov aV CITHS XVC CTEPEV OpOIOEe KVe
repor de  Onuit, QOHOLEOH Ka NCA On X ouoiOV
70. _ F peocot ad Dg. MaDov Z CaHTS. AVM 1d d.
P607785, Woet. d aC.
Delci aletus Mullatem; uoniam limile, ell qu’a
qualitatis) affectio. Cum vero hi peasumplerint,
talis vocetur Conitus. Lluic contrarius MMagusto.
nuS, qui non Cic partium limilarium, nec Per
tocum Cui similis, led quadantenus partibus TuI
aliis ab aliis variatus. Acque haec quidem est
Prima Fonicuum distributio. In uero autem horum
bonendus est Phthongus, procedendo docebit.
ac Tnaequitonorum; ult sunt continur, auit ais
citicc) Principim Mea, a LHHCIH. NOH
DO nav acoSSarS n E dexoidesaoS, axxl nicus, (uiue simplicissimis sC, et maxime spe
TE HOt pVEOC Xt Et. W S ZP E5I a 7)8. 3e 203
en Leus CAC, GpC MC, H au au
tractione tu; ConcH Cale dsglem etle, Der
tocum, lui cimilem; in principio, in mediis, d
in tine. Vocatur igitur hic, Tlotonus (aeguito-
nus;) Ouem dixeris, magis proprie, similarem
rotS oinetor X) ioov, noo s Hpociny Pores de 2
201, 2 F0OIV ~ Pcovn5 4000 , 2015 8 100 8 on
parNOIS ZCCOVTaI Ex avry5. 10070VG dv EV 
7013205 Ha Nciosco LDO.  EvaVTIOS o avtorOVS
O pin ouOtOEOnS undE dNS oS cov ama no
necorn 3)aipeors F LoPcor. Ev rut de derior 66r
dicum perringeret. Cum isitur lonitus in pro.
(seu partium similium.) Masis, inquam, pro-
licatis propri. Lguates Glaao Ct. (NOI
VOCIS TENHOHEM, Caate ee,   
illa, signiticaciris Oantitatis. A quitonus isitur
ee cretl. Continui sunt, qui lea Transt
a juum in utramvis partem non habent
amanifesta: seu, in quibus nulla pars
Xcr) avrvororcor, oi pd cios oxes. et de
duoeorduor Zuvex , et CdD 10n85
Tar D exarceq uer Caorc avemdNSS
ExovrS n. cor 3d onsr pes O voerovon
BNasaon ajdns OmotoV Nenov
d ieid O ZC ala Lotol de et
mosidas E caX Kai HaN
coeoypuoi.
ac sit aequatis tendris, tenpo intervallo:
ZuveZES est percdos, S dabeir est novor decr.
irOS ov Ta poeja are ouventes oier n geapun
Est qd Ex aurys nabe s seul, rovor opor
C05 io Fa peLa D geaunS ouva met. OuoicoE
de nai n DPorca ouvexes est uercdos 20 q
s Maneds uoeia neos rs geapplu, io5 reiro
oeer, oua et NeppEvoV de CGW, 8 3d eis est
Noiro5 deO, eOS ov ouveslet avr ta seO
oior o Xxiuos Ozd evre, et est 7 dena poe 0r.
eo5 SdEra novor deov ouvanet TO NEVTE ngy Zd
AEVTE, aMa dhcopicai 3d a ÉXxoIS ONcoS an
de.QuS nabEr Novor decv 7 uoecor, oM aci duo
ptcaj Z01STS Zuruu orros 8 ou ex5 n, 8 dcopt
uerS Z avocrercor VoOcor, oi picv, pyoir,  etot
ouvexeis, oi de dicopio pevot TEeL SV 7 dicoooue-
vcor aevioorercor LoOcor, en Hoc) VGEpOV vui de 2Ei
 ouvexcor avioororcor LoOcor Nerou Eio. id nsoS
ijquosperer avemrudetos oude D F Oboglcor na
2aE18 dVot Wdeconetas. Far roiru avV E
Dariocopdo es Eior, ToTE  CV op85 aurr Eioo-
quale quidem contineul un colorions L
c ridis.)
a sensionibus e Kctassionibus, dum u
ec huc sunt in motus exaudruntat. LM
cc que in st ad sins ou 
e zus: in acurum vero, Fuporum ulio
 latus.
Magnicudo continua elt, cujus sumere liceat
communem terminum, ad quem partes ejus con-
nectuntur. Oc Linea; Ouipue in illa lumere
licet Punctum, communem terminum; ad quod.
linca parces connectuneur. Similiterque Supet-
ticies est magnicudo continua; nam plani par-
tes ad lineam, ut Communem terminuI, Con-
nectuntur. Disereta vero, cujus nullus elt com-
munis terminus ad quem connectuntur ejus par
teS. VE Numerus. Nam Ouinque, etli parS SIV
iplorum Decem, nullo tamen communi cermino
connectantur Ouinque ee Ouinque, sed dister-
inancur. Neque omnino postis, in numerO, Su
mere parcium communem cermiit; Sed ipsa
semper disterMInanEuT. CHI HaC ISIII LE
continui ee disereti natura; SOmIEnum LnaquI.
tonorum, sunt (inguic) alii continui, alii dis-
creti. De discretis Ponitibus inaquitonis, polt
dicetur. Nunc de continuis Conicibus inaequito-
nis loguimur. Sunt urique ad concentum Har-
monteum inidonet: neque Lengorum apvel-
pcda et oedus drodeder). Avsoorores ae eior ouve Bimus an recte cractantur. Inaegniconi ipitur con
Xeis VoDOI, cer SX ouota zivE) sc ion n raors, inu lonicus, lune, quorum nec limilis elt nec
2de ououeps. i  a Y nouercor Za Ancou aequalis censio, nec similaris; ut Conicus pullato-
cor 0, Co  ouitOr E ciporozicor nXOS. rum xcameniorum; e cubarum horologicarum
POnuS.
ou oi  DaoEo aVIS, n Z avEocor
d ido X BaCVTOV, ot BSNarS uo Xy
gorres S dex dEvrepro, st rev noncor
Tales funt, qui in ipsis Zn
latione digni censentur. Si isitur eos indicemus
oualenam sinE; cunc es corum detinitiones vide
dM. dees iovro. Pro geroin repono enui quoniam non lie Pcolemaus, led P’orphyrius dicit. PL MOX
910, DFO NoICI: FMF. Eivas
um
SME.

## Folio 260 — 867984570:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
260
POR PH L a L
TOnuS. Haec enim, ab initio, paulatim ascen.
dune et continue; es paulatim intensa, Aunt
alia arque alia; aliamque Faciune centionem:
Continue quidem. Inehoata vero, ad quam ten-
sionem poltine accedere, iterum paulatim delcen-
dentia, in extremo deticiunt; e ad graviorem
locum accedentia, quasi declinando, xegre Cilent.
Aeque jam canere discentibus, idem contingit.
Ouippe cum praeceptor propoluerit tensionem
quandam, jussericque eandem similiter proterri;
discipulus, qui conatur limilem conum proterre,
led non pocelt; censionem protere quandan
data graviorem, aut etiam acuciorem; deinde,
Seiplum corrioens; nec tamen desistens (quip
De cacere pudet;) Sed, (vocem cancum remit.
tendo;) quasi palpando, explorat locum oin-
nem, daca centioni propinquum; grariorem
que persentiens justa prolatione, aeuit paulo.
nullum sensibile dialtema taciens; acutiorem
vero persentiens, grarat icerum aliquanto: at
que haec laciendo, continuam rocis censionem
tacit; sed ad unam, similemque, et aequalem
centionem nondum pervenit, nedum aequitonam.
Id ipsum videre est in organis Entatis (seu fi
aibus instructis.) Ouippe, quando quis inibi
chordam perculterit, ltatimque intendit; vocem
etticie circumpoliendo (vel circumexplorando
aliam. Nam, percultione quasi achiue conci
nuata, Tonum concomitans ea sive intentio, sire
remiltio, percrahit cum in rensiones intinitas
continualquo. Ouod et ait Ptolemaeus, con-
tingere Ponicibus qui, dum intentiones remissio-
velre adtrue sune in motu, exaudiuntur. F.IL
urique Intentio, vocis mocus à 1ono (seu l0co)
Grariori ad acuciorem. Remistio aurem, clt mo
Tus rocis continux, ab acutiori in srariorem
Tensio aurem, est mantio seu statio vocis. L.A.
que Graritas, id quod Remissione factum est
Acucies vero, quod factum est Incentione. Pen-
Tio vero dittere, ab acumine e gravicate, (W
jam ostentum cst) uc genus a speciebus. Ad
eoque communis est utrique inter se contrario.
rum. Elabene itaque inaequitoni Conitus tran
sicum, sed obscurum; quod non disterminen
cur loci ejus. Or recte detiniantur, nempe, con-
tinui loni inaequitoni, sune, qui loca cransi
ruum suorum in ucramvis partem habent non
manitesta. Sed e sic eoldem detinire licet,
quorum nulla pars aequiiona est per sentibi
dem distantiam. Fs enim in uIIIS ParS aliqua
aquicona; sed alignatenus. ParS autem INX
quicona, non quidem indicabie, quod sonicus
non lic contnuus; led, alsetetus cu quande
iplius cetitiones diltinguuntus lels manite.
Illo. Olssicur, in lride, color o e Ma-
vio, et ruber, aliquatenus limulstet conspieium.
ut, autinetus vegue e cujulque termInUS,
e contusus; sentui non discernendus: lc 0
TaVTA za DEXoua NaT oNigoV Erava CaVet C
ONDEXWS, Nar oNigo Pvoa ere C’Es
nai EsC_V NOIEI) FaorV Sud X per roI AEXO
coos abu pcthetCEt, CC nEOS Y BaeV
TEBOV aPINVSIVa ZoOV, oiovet na LDEKNVor
pogS DrOOICO. Kam Z àCn dE paV)AVONTCOV AE
acoder, x auro oubatrci eaouers que lvo
raom 3 didaona NS, i nEdevoarroS ralus ouicos
eGEVEYNaC o parDarcor mecopd O per ouoro-
veir, S duvapduos de, E Weo DEperai lva Taon Ba-
porteau D dodeionS, n nos eEvrepar  Nono avr
Rapbar OS EaVTS n RygOVTOS, orconoC per
aiderr povor dE, cv re Pcorleo à Pevai.  oicvet
3Janna Do Nat EyrEt Meevra Y ouveYguS tonOV
 Cxdodetons Taorcos nai Baporopas per D idhac
oe Doeas audnon RoCCoV. Euet NaF origoV
adno Naa pnder no oEvrceadE, βa-
Ervet TeAW nSOS edigor raVa de  noicov, ocex
per rls Zeon D PcornS notet Dt petar de le ouoiar
not Toy Zdo CoNEH, 3dE  iovrrces. Ideir dé est
Y8TO NaM TCV CHTATCOV FCV opZCNCOV EP es erav
Us apo Tu nEat va xopdleo codos Srren.
rotet Dcorleo nara  c D (inov Ereav Z.Xed ov
aip D cohguS En ouvex 85 Y DBo’ygOV ENO NSdit
oo, net n Siraors n aveors, 22ooei pet 287V ei5
orretesS Na ouvEXeIS ZaS. Odn nan EOn OHI
AEat O, ENOVdevam CSV F SZascoN nF aVE
DEOZ HNSpEVaIS EH, oconXSvraS 1oDSS. Est dE
Entraes 15 pEv, utrnois DcornS, ex BaeVTeS P to
Et5 EEVTEpOV AVESIS dExivOIS DcoinS vvVEX85 2 e
oEVreps eis BapoTEpOV ZasIS de, uoin naI saIS
DcornS. Kat BapOrHS pEV Es, 20 gvodvor 29 ~
aveoccos. OEurys de, x rodvor 2) à D Prrraisecos.
H aors 3, co5 ndn ondedem), oEurnroS i Bae
ryroS X)a DEpC, n QuoS Eid cv AIO NOWV ESIV Exa
répas Cvarricor 80Cor OM NaIS. FXZOI pdi roveu
oi avioerovot LoDo1 perabao à  aveidyNOV
ravrum, reo pon doet ea Co YoT SS avEHS b
op dcs ancdo)or, ouveX eS eroir oi avroézovot ao
Pot, ei CdV +o 85 TED Exareq pEraBADECO avE
MdHASS EXOVTES ESI) noy STCS avrois DC
cr ss orer pee  ivorover csu d Dasaoi 
Drclui. MEeOS pdi raep u i esW ev avrois ioorovovs
àm axeL oS Mep O) arioirovor, s pleo e
dyNceon av S ovvexis o LoDoS aMa dcopis pEroS,
cennudcor avrs T ZOECOV 2015 dNOIS X nE
paon ep ZV, B D ipidos, x neao or qecu
naj ∞ 2500C or, na EeuCor, Xp pd OS ouor
decopE areidnNov ) ~ HEpaG En e 5S, y ovyne-
XV) ana la Nncos en aicdyod Srcos en F avioo-
+orcor
adiva de, E iv DONEr aXCCdZ,  en Z NaF
EMF, CoeBO. B PrO NegerrOS, revOnO huy. i PrO oEor en reponO oioret. L MIL. S. XMapaB lCD. =-Ba COdCH
(eNu. ID. uundt eo. in MIF. nocir. n Malim ioororor, sCd - -vas non male. OMF. napehiimon. D. naexEiinon, le
D. ndn. FMI. in led D. n. H LCM PIO _5. i Halu. ACCL niegori
sendum puro naegi imom. P Nescio annon legendum siC rirv. q Suppleo i. r MI. notS. SNF. eidu. sCd
Suppec

## Folio 261 — 867984570:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
Et XnDE C ∞gdey Esa
Ci OM ML. L L A X +00.
L01
ropcor oovexior ocor ext Kat Z aMa DE a ap res habet in sonicibus conrinuis inaquiconis.
ot YoHOL ZCOV pETaSRIDECV CtOW Endn NOt  pn oVYHE
ruedios PIVE) F8rO drar isorra din auru
2a pepu 2)9 aidnsui 2 rao H yd dies  80
TaOS Ta MCa ( Zcor pepcor, drar n aidrri C pr
aVEidnX 9, ∞ avis erovor aurcor pres ( dou Fn ai
Dnru _aDoea, CxdiNSS novet TaS Maba5
nar 2)a orgus i Dcorn uin 7) anon). Ou gd dico
propesior eioi VoDor, oi orgais cheinqurdvor c
ei 245 eun (95 nat Baevmas coeurogeapdua
ExOVTES, CdovXXS na dun aneala xpopal
àNOIS da La Toruu x à ceda
74574045 XaV v EV MCoa nS WCODEon aVT85
pin D)anocor, dicopro pdNot NEgor) nat avio orvot
edi, cos eos amac n nab cav de inan
Xat Fa CaOTHS pEOn, 10070VO 2SE Enan 2) 4 Xy-
lu rcr dcopio percor avroororcor L oDcor, CC nab
cavr X5 p derorcREir aurXSioBTS nos de at
AyNXS aVa DEPOVIEYSS, avtoDroVSS.
a AN eneivos per, aquermns amorstos n-
dapen under robaOrrES Ev Nat TaUTV
e eoc prb opco ponre Noyco in DSiva d
vaas  x rcv Sisurtot to
 de, oineror 7015 per ME CgOI ZCY iodroOV
oeoxdvor  eredot de F TaEC
OW ZCOV L WDEPOXCOV.
Fcor av1oo orcor  dOcor, ei per noar oovezeis, et
DE dcopISVEVOL ZB5 pIEV SV BOVEZEIS HapHZHXEOV On
oi 3)4 x eivas ade5 s5 nar ancip85 i 3) a 287
OnS TEXVIKHS CKHNEtEa Xa LaXyLEC0S FcoV q
anripcor nai ase iscov, copioNogn) pon Evas Srsi
ulo 285 de artoorrSS peV duops per85 de, 8
Kara Y doers por, Et nS oxono5, et avrot ÉooV) 01
10976V015 QuOIOL OVTES EaVTOIS, Ei n à M yNOIS avé
potoI. T8T853V Dyoi Nrnleor, cos oinet85 rn ap
porinn A1o Zd Dnor 285 avtOOTS ouVEZEIS en
TSuC)a, ios erras aneieX5 nat aEe1585, nat da
cullaeue qua in exemplum lumpul, explica
DALUS.
peren vero, qu loca transicuum Babent
manifesta: Jeu, quando eorum partes ae
quant renore manent, sensibili intervat
cc J: quemadmodum n distincta apposi
nione colorum; qui impermixti sint e
 inconfusi.
Diseretos Tonitus inaquitonos, ait este, quan-
do loci transituum sunt manifesti, de non con
Fufi. Fit autem hoc, quando aequitona manent
eorum membra per tentionem sensibilem. Nam
tensio detiniens partium terminos, quando sen-
Tibilis est, ee non obscura, ipsorum inxequalica
tem conorum diridens sensibili ditterentia, ma-
nitestos Facit eorum cransitus; etiamli rox i
lentio non interrumpatur. Non enim dilereri
Tonitus, sunt, qui silenuis dividuntur; sed que
acumina de craricates habene circumseriptas,
_ non contulas; quemadmodum impermixt
colores juxta politi. Adeoque, propier centio.
nes distinctos (etiam ( quis uno spiritu prote-
rat, non eos disjunsens) discreti dicuntur so-
nitus; ee quidem sensiones inaeguitona, prout
incer se MUTUO COMPATaNEUE; Sed unaquaeque,
per se considerata, Tuasque partes, aequitona;
Sc perceptiones lingulae discretorum lonorum
inaquitonorum, quancum ad scip (OS, Faciant eos
aequitonos; sed, prour lunt incer le mucuo re
lati, inaequitonos.
e et illi quidem (continui) sunt ab Llarmo
nca alieni; utpote non unum quid idem-
que suegerentes; ut nec definitione nec
ec proporiione comprehendi possint: (contra
cc quam scientiarum proprium est:) Ili vero
Cc (disereti,) buie peculiares; aequitoniorum
e quidem terminis finiti; pro excessuum
c autem ordinibus invicem comparati.
Tnaequiconorum sonicuum, alii erane conti
nui alli difereri. Concinuos itaque praetereun.
dos dieit, quod sint indererminaci ee intinici:
et propcerea ab Omr
excludendi: (Nam intinitorum ee indetermina.
torum, in consesso est, nullam este Scienciam.)
Tnaquitonos autem, sed diseretos, non item
Cum ipli, si secundum discretionem Facta (C Con-
Cideratio, iidem sint cum aequitonis; ue qui funt
in seq limiles; Sed, inter se muruo, dissimiles
F(05 iaque sumendos esse dicir, ut Flarmonica
proprios. Ouapropter, inquit, inaequitonos con-
tinuos praeceririmus, urpore intinitos de indeter-
252 Tr Ssnqucov aMoreisS. EuaN FSFSS minatos; adeoque a scientiis alienos. FOS, Con
aderEo de (or) Id nai 2o15 negor 2015 0
Neto15. a dy esw 100rvet 2015 oNos,  DqurSSI
De nat F YaZEOL FCV LW EPOXCOV YH EPOZC dE Ta
tra, altumendos ait; Detiniuntur enim propriis
fuis cerminis. Oui quidem termini TunE 10.
eis aequitoni; sed pro exceltuum ordinibus
commenturati. Fxcelluum autem ordines, sune,
Eus cior, nab a5 oi rcer ceiDpcir negot decoesrras, secundum quos numerorum rationes spectantur:
Duta
a prcop1_dvo dE eioe W, ot Y85 16A 65 1 p4 O
CoEcov exdNES EXOrTS Y i, drar aosot
C15 orOVa pdon 2a pson Y est 2) aao ab
 drclis cos em D DgDop .
a reor cne cercor re i àY L cot loptot
Nccoer dis avioororss Vi s5 Pyoir ciras. orar
An Nsraom
 (BO C. non) im Boraom, retticuo ex Luotemeo. Sed Porphyrius lexisse viderur _sei rion.
Nm 3
= ME
y Suppleo

## Folio 262 — 867984570:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
202
Puta mulcipla, superparticulares de luperpartien.
ces. Onibus racionibus, differentix Conituum
inaquitonorum discretorum menfurantur. De
quibus, ubi de contonantiis agitur, plenius Fa-
cturi Cumus sermonem. Rejectis igieur Foni-
ribus inaguitonis continuis, ex speculatione
harmonica; altumpeis aurem inaquitonis de
terminatis; inter quos item crant aquitont
in his, aic, Phihonsos considerari; Dicens,
a Ouos Sonos (Phchonsos) vocitemus. So-
et nus ulique est sonitus, unum eundemque
e genorem retinens.
Sonicus qui aequiconorum exiremis tiniuntur,
ec exceltuum ordinibus commenturantur (seu in-
vicem comparantur,) Phchongos (Sonos) dicen-
dos aic. Pum, Soni (phthonsi) detinitionem
tradic: Phchonsus enim elt, SOnITUS, unum eun
demque tonum (tenorem) habens. Tonum, pro
Tentione (tenore) Tumens; Leut jam utuntur.
Soni, qua teruntur, detiniciones uTanS. Fc
runtur enim ejus detinitiones, d Pychagoriis qui
dem; Phhonsus elt, sonitus una tenlione pro.
lacus: Ab Ariltoxeniis aurem; Phchonsus cst
vocis concinnae calus in unam censionem. Seu
concinnus, calus rocis in unam tenlioncm. Vo.
eis concinnae (seu, ad cantum aprae,) dicitur:
quoniam non de quaque voce tit termo; sed,
de certa quadam; nempe, concinna. Vocem
concinnam, caudem ponens, acque Diactemati
cam. Adeoque, quod dicitur, cancundem elt at
que vocis diastematiex (seu intervallis distin
et a.) Vox autem Dialtemarica, cs, quae clt ad
cantum apta; quam concradistingunt ci quae in
communi sermOnC UTUEDaTUIE; quam ContInUam
et Termocinalem vocare Colet Rriltoxenus. C a.
TuS VerO, dicitur; eo quod vOX COnCINUIa CIE
quali ltans: Ouippe Diastemarica, recticudinem
non conservans, tracta elt; _ tancum nOn, &
Statione decidens, tit concinna. Adeoque Can
cum rocane, rocis tractionem. Vrenim, in eis
qua toris lunc, ut lignis vel arboribus; quae
lune in rectum extenta e erecta manent, quali
COntInHa COnSideTANET; quae autem, d vento
aliare vi atecta FTANGUNEUT, CadunE: Sic _
rox, in continuitare manens, recta esse et in
tracta censecur; sed detorta,  cadens, sc me
lodica. In unam censionem, dicitur; Ouo
niam, EOES CaNEUIS, eIt quidem CaluS, in plures
censiones, ee quidem in cocidem quor systema
continet: Phrhonous autem, necellario, cum lic
pars una cantus minima, unum item casum per
se factum habet. Ouin ec, propier dictas soni
cuum inxquitonorum continuorum obserracio
nes, additur in unam rentionem; eo quod
etitonsus habeat principium, media, ec tinem:
Cest enim sic distinctus; ) UE OpOTTCAL Per CO-
cum Pui similem esse. Ouod igicur ab Aristo-
uteede edesto scloporode. alsat
aKai dn DdoY Y85 ndn RaN aV ZYS 5oIS
785. ort D.307(6 e5t, oO eva  2
aVTOV EA EXCOV LoVOV.
Fs5 du rois i neaor Z iooercor de odes,
EoDaereBSS) F ra heor ZCdr Vnrpoxcov, 600y-
385 Pnoixn EiE odid coo ceor 8 6007 8
bo(O rap e oDo5, eva n Y avrov eZCoV 7
voV. Fover pd NapIBarCON, ar_ D ZDECOS, XO DaE
non nexoleo) T85 dE Oepoudis5 o035 8 Obo6
2 pec TGNaSCOV. vEpor) qd avrs deo, c 9 pd 5015
TVdaroeiors edoyrus est VoDos aa mar
O ex DEpdvOS. HLaC_ de ZoIS AOSiEVIOIS. Ioy
Ius est DcoVnS EpEVCASS cIS d par raSV.
2 H EIIDENHS OCoVS dorS  paV ZSWV. DCOVS
EV EppEA 85, éten), Eerc X Cet mon5 Dcory5 o
negos. aMa 2VOS, Z8TCGI D EppEAS5. EpopCn de
Pcorluo. i aorui in Hasmuann ndeud C.
Oder duv apet ∞ NezoVO peV Est PcorrS 3)45
parns. Nasan de Dcovn CsW, i coeS pe
XO Baida O. iu 2)a5EMOV) eS  Nar
2a5 ouinias eis  Zenow a napBaropere
FIV occoexn  CC Norulio naNciv cicodeVO APIGdLEVOS.
HITCDIS dE, 2)0 ∞ EI pEV, ovVEXN iooavet E5 coa
cirai Tlio per 2ol Dasquanulu, il de doryrae
pon SCoC SoaV, HEKNC Xa) povoVX do 8 esu
vaI HEOSOCV, EEpDEA regVErai A10 X, X pE O
drodidea, unaoir Dcorys. ae C dM Y étco
der oior Euncor in d’erdocor sa per durein oeda
D)GpIEVErTa, ovVEXI NoS Decoeerrai ra de 
aveus i m O aMys Bias dorra nnacderrae, 
ec 3rc CC n Pcorii, ev oovexcia pier 7)apersoa
op i nS Cvat na) axMaoS voui (C). Noydeo de
 o pncodtrn ziyverai r0 M Sri puar
raSW ExCI ∞ piev o NOV MEX O, IedoIS EsW, Ert
o 85 rodS, 3, YOaVTaS, douS et eavW WEEX
nara ∞ susquas o de 007(O, ev n pep ) ena
X15OV Cdv 3 pENB5, et avayrnS, y r  cavror
zyvoperlo neo petar Exd. K at pileo, 1 3) a Fa5
EipypeEvas FCV aevrodov ovexCor LPcor 20 Dgy
pnod5, eoncila, X Em plar Z~~V 1) a  X Éxor-
 nat dexleo ny peeoc i reNoS, + ODogtor Est qd
NasaeroSdionS deir ouoOV CivaL. OnEP ZV NPa 5015
xeniis traditur; Phehonsum eAe, vocis concin. ApiscEvtoIS anedon. x Eivat r Po7 ov Pcors eu
nae calum una censione prolatum; in hOc Mu. pC NSS ACdWNaTa piaer FaW en DEpOpEl F3T0
peraianlcet
E
PH LRI
ot X mo aonaoro, nar oi Dpisetot, nest oi Srius
pets. Ois dn négots ai Xla Doet Tcr avioororcor
2015 Wo et rcov dopo SAICd EOV noIyCOCa NO-
I0V. ExCENucor SV X aviodorcor ouvez cor Vo
drcopiopErcor Vo DcoV X)QErEVIII HICC CoV, er
Pcr, d aeporns decoelas Dadederdcr de
1
C
F avrorrorcor duoe opdiicor, er ois noav CC. ei 10erovot
E ME. pITAENIAaI. a MF. deest i epopesvis paris n Iiors emi pulav nom. B PFO ru rEBONO ro.
0

## Folio 263 — 867984570:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
l. Co In L. ed L A et LDD.
pescinyna ci5 8 civai F 6007 10o, e
 Y avror E7EX CV (_ ZveV avrt puer ~ PcovyS, e
VC DB BCNMCErS, corpi bEGEBOV 24 785, 2l
Ocorleo, Est D D Gcocor cegieperns nab opplue
Ha Ta5 derneiah, cva ebp yXHS, LsanSOrTaS
Emt dErcor a L uxcor oeerCOV ponNET NSOIEpVEV85 28
rouos. AVTdES, Co pota 20d, 8 era n r auro
EsSXVV TevoV, ECipquEVS. O gaep XOrO, arri D ra
OECOS, noM aKIS EipnZAI, XapEKy D)y. 10Get de ur
Eiras axpiois o d S ArodEaIS derododet
1005, TC W CGO EptN a pL BareV na) D OuVEX 85 PC
VnS, H T a concov ny pen peNcod 3ducor LoOcor ra
MEBn. FyXcoPCI qd CC em D dheias n BaeCiaS OVN
NabiS CV, ~ civa LoDo éra u Y aurov ene
Xo G. Fover CdnEH n F aNcor decor eS x auroer
XAqua Vxarocor FE D OCrnS EVENSS dodE
docd 7cdo et petas saov, 2 0007 sov FOTE zap, Ept
ACABS, WCGNELVCV _ 2 coo 5 X asEM et
inarcos deo 7 pepcor ~ ouvex35 Ocorns Y Do sor
Fipon âeg n5  Negot, du D0o 5 napnypr 
exarcos penvud. DEt OS est o NegoS. Ei qd’éppeans
AEgC) Por(05, F378 aV ein 3 o op05 dsodEdouEvos.
tatur, quod Phrhongus sit sonitus unum eun-
dica deiO.
demque retinens tonum: Pro VocC, Tumpto
l’accuratius) Sonitu; Propter eos qui Vocem
intellisunt, de articulato lonitu qui ab anima
libus cum impetu (seu Sponte) emittitur per
arteriam; qui non item ad organa inanimata
nomen illud accribunne. Pro, in una centione,
dicto item, Unum eundemque tonum recinere
Nam Fonum, Pro Tentione Cumi, saepe dictuni
clt. Videtur aurem non accurata elle quae a
Prolemao tradtieur detinicio, eo quod simul com
prehendat Vocis concinux; acque fonituum
limplicium ec non modulatorum partes. Licet
enim eas in acutam aut grarem (yllaham dispo-
nere; UE SIE Conitus unum cundemque retinens
tonum: cum tamen detinitiones aliorum non
item in eam reprehentionem cadtant, ut qui
Phchonsum cradune esse, rocis concinna ca
Cum in unam centionem. Nam illud (concinnae
additum, _ scasum,) Pacis distinguie Phehon-
cum a parcibus continuae Vocis. Nisi quis dixe
ic, quod alTumpra vox (PhchonguS,) Cacis in
terprecetur, de quo tic lermo. Si enim Phehon
SuS, cllatur, concinnus; tancundem elt e era-
C av1oVOL, DaCol, non m gon
ExpEAES.
Nio nai por d eraso5.  nogos. eis t
Ka) XGOS EaVTOV,, à 2) a DOpO. o de no
905, FCdr nEoS I, Nat ev dvoi 2015 NGCOIS
Cc Kara dE s XCOS CA AODS, OTaV WO
ex 2od nvos rS rEpOXHS. EV ois dn
eC FoF EppVEDES  aDCtvETaI, Neet 8
ae Adcoque es Sohlarius quisque, est Ratioms
apets. Canas farpe est aegue a scipse
et Baud differens; Ratio autem, relatora
cc est; adeoque salcem inter duo.) Prout
et autem ad alios comparatur, (quando sunt
a inaeguitoni,) Rationem quandam facit, ab
ac excessus duoro aeltimandam. In quibus
ae porro spectatur, Consinnum quidem, 
 Inconcinnum.
Phctionous sit per se ditterentix expers. Quam-
vo cnim dirilibilis sIC, qualertas e senlibilis,
Enddi X)4 8 1008,0006 8 qboss
drcidoras 10DO gap E5N, eva nat F aurov
EnEXCOV ZovOV d onpaires 32 nab cauror, à 219
90005 o PBc (O. Fin zap 1 pcp15d5 al doer at
Dnro5 H CDH V a. X)eisCTOS aim ouoropspS, nat
rarn coincos depco, et quoicor uoraedcor ouve
SCdrI EN Et ToL vW aVrOS T eiS, Nat nEOS EaUTO
a 2) aD0805 drodidora; di apibus, ein ar nab
EaVTOV ag CTOS H 3 RogoS ANegoS de, NaTa X oy
Cdvr S NeyS o raessnoi, duo pegedcor
duorocor, s vores nyamernla motar gEor, et
vas F RegoV. S2GE EiE eo nosoryt o Pd0q (G
agerco denab cavrer ein avm aNoYOS, NaTa Z
Eipqsior onparro  dvor 3 nere, 0 80og o5 Ae d
gIVESOXCI, IB NOV NOIOTTES esoi ait Xa Doegt 2
VoDcr ai nor dhurya nat Bapurna ouder
nconva ios Et noor noteta  Nogor rcor DBoy
7coV, co5 FH nosorun d concd D
aa rairas ras ctaDoeas i coavE o HaratOS
et non indistinctus: similaris tamen est, adeo-
que Louce inctar, (ex similibus unitatibus
a leiplo non dilterens; leu pel Numerum ex-
Donitur, quamvis per se L HCMIS a ra-
tionis expers. FH autem Racios expels; le
cundum illud RaLIOMIS CBMMHCaTuM, quo Ra
modenearum, cd qua cl, lecundum quancupli
CItarem, Guaacra M. OE, E in Ouan.
Derce; eta Gulcea eccctoccou lt illali
ta cnttereeta. Vel, ut Loguitur Panxcius.
quin
GHOMaIM DEL SOMIUMM HaMICI ACHMILO
Phehongi; (es enim, Sonitus, qui unum eun-
demque TONUM FCFIHEE;) Signiticar hoc, qu’od
contisteneis:) Cum isItut SBIC C uIIS, acque
tio perhibetur esse, duarum magnicndinum ho-
Cale HIE PhchOnSIS, seu per se habicudinis ex
dum aucem est, quod elu tarteates line, hae
Fonituum in acumine d slarscale ditterentix:
Racionis ligniticatione, alo . Deten.
nihil impedit, quin in quancicare tiac Phehongo.
rum racio, prouc a subjecti quancitare orianeur
PrOD cienutix. MF. habent F cipnutior. d MIF. diris sect D. 2d. C D. coC. ME. coesaV. Y MC. Puran, led
. eer
IE. Nase ar. BMF. Xern. D. Xc301. 21 d e  e  AF. 4)or205, sed D. Vo-
PO. k MF. advraeros, sed D. rectius a. DasaeroS. Y PrO opeiar FCPONO noiar. I ML. PErPETAM avei NoZ
l

## Folio 264 — 867984570:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
OALEILAII
264
quin menturas qualdam lonis Doluerint veteres
lccundum analogiam d numeris; quibus men-
suris dum nos urimur, craltum ec intirmum au-
dicus judicium declinamus. Iple igitur per le
Tonus est rationis expers. Ouando aurem duo
fune Soni; Tunc illi vel aequitoni, vel inaequi-
coni. Sguitoni aurem jam intelligendi funt,
non ut unum cundemque dicimus requico.
num cum sic parcium limilarium: Ced secun-
dum alteram ligniticationem Agnitoni; qua
inter duos cst, aequalem habentes centionem
Aigniconi igicur, quoad centionem invariari
umi altimilantur aequitono; adeoque nullum con-
cinent diastema. Sive auirem oporceat hos dici,
Rationis experres; an, Racionem quidem na-
bere, sed non Dialtema; post decerminabitur.
ubi de Contonanciis dicetur. Ibique de racio-
nibus accuratius, et diastemaris disseremus. Qut
ieaque sunc aequironi, jam leponantur. Son
aurem inaquitoni, inquie, prout inter se com
Parantur (seu applicantur) rarionem taciunt
excectus Quoro aestimandam. Rariones enim
Tunc, dupla, eriplae, aliae que mulciplae; icem se(
qui altera, Pelqui cerrix, e unirertim Cuperpar.
riculares, et qua lunc ejulmodi. Differentiam
que sumune, ex diverso excessu alterius termini
cum reliquo comparasi. F.sto enim, verbi gra
cia, terminus excedens, numerus 12; hic, ec
quod alium contincat, cumque excedat ca parte
quae secualis sic ei qui exceditur; tic in ratione
dupla; ut 12 ad 6. Lxcedens jam esto lemisse
ejus qui exceditur; ut ad 8: in ratione con
spicitur (Celqui altera; excedens, parre certia
ejus qui excedicur, ut ad 9: est) in rarione
Telquicertia; adeoque ex excellus quoro, con
Ctac rarionum ditterentia. Applicaloem vero
(seu comparationem) dicunt Machematiei, F10
mogeneorum incer le habicudinem. In Ponis
isitur inter se comparatis (seu, applicatis,) et
trabitudinem quandam inter se, rationemque,
habentibus; conspicitur cum inconcinuum, cum
Concinnum. Inconcinnum isitur, aut concin-
num, non est habicudinis expers; sed in phiton
si habicudine ad alium phrhons an COMMPTIUI.
Inconemnum isitur, quod altchactoen, a MM.
epricudinem, et incongruentiam signiticet. est
manifeltum. Ouinam aurem Cine inconcinni;
Dost dicetur. Concinnum vero esse vult, quod
apcitudinem, e congruentiam signiticet; clque
hoc nocum. Ouam autem habet difterenciam
Concinnum ad Consonum; tum parebit quan-
do declarabitur, quinam concinni, ee quinam
contoni (int Coni. Vult enim hos untinguere
ProleXUS; eE nOn omnes COnCIMHOS, item d
Consonos esse; quamris omnes Conloni, sint
e Concinni. Summatim autem ex ipse jam ea
moxedocet de hisce pergens:
EDaORE, METSC nVa CSI HaNaIS XdTa aVaNO
qav 5ois Doygois aSaMe do  axiducor
eis recopdSS iuaS X naxV n àbEbaIo D anonS
exuniven auros pdu Er nab cavror o 0b0
à noy  Oau) eor duo Poygo ros ieorovet et
O n avioervoi L0DTVSS ) axBGEOV rI, 3X 105 2
erae ny t avror, drar ouocoucens n, nérou iro
rovor a Ma Nara ∞ érepoV onecapo  voV 8 100roVB.
dd dvoir Er DES to EXOVTCON Zaov. Oi pdi SV
10050VOL, C co De MaN sot oVTES Kara E TaOW, Evt
coixaon ioororeo dio 3de EteXSoV 3aSqua Et
de ren no) TSTBS anereS naneir n Noyor ed
Excir, 34q) 3 EEns doe oE, eo 21
oet ooupcoricor Norce Erda na) c et NoycOVCKPI
Ceccegr. noi ei Nasnparcor 34deEopda O
adi Er 15070V01 ra vu naenneiodas Oi avoér
vet Dloygo, Dnos, Kara Ti  5 a M n 185 W Dg
Conlo, Xo1 502 Uva Noyor en 3 3S D EpO
Xy5 Aoyo pdi zap eror ot re dhonaoroi, no ob
EetCd) a02OI, _ BEVTES 3001 70)X a WdN  O2OL 6t TE y
pseNto, CC SreroB CC oNcos oeo nato
701SroS X  3)à Popor ei Ny DaoW, en ~ D)a D o
LEpOXIS Dareps d83 8 NBIS d’épe qd ésc o
2EEXCVopOS, o 1β 8205 He u Uva  Ex CoV.
nai 10co 50d rEPEXOdX rCEpExCOV, ev Neru
Zveni 20 donao ojor 0 1β wegs Y5. Y-
Epexcor dn 2eo iuio T8 L EDEXOVEVS, oior rio
n Cv norco decoeerr) FC iutoNeco TMEpEXCoV d1
2C 2e12CO 20 EPEXOuErS, oiov 21 d. ev no-
yco decoeciras 20 DarerC i en 28 m8 8
rcEpOXS, i Ha PoCq rcV NorcoV y Dicara
Haxa bonlu) Neyson oi  et r pada 
WoCOS aLnNaS gEo TCV ouoOcOV. EV 3V 5015
20e95 aMS5 HaegbaqueroS DdogoS, na
GEo Va NEOS aRASS HEHTUEVOIS, nai Noyor
D EKpIENES HdH NaTAPasVETC) X, x EHNENES X0
nd ExpENES,  EAMIENES, ON ageroV à n eV En
20e95 ereoor Dolor. Dboy geod decopcirai Ta
ado EV ExpENES On aMOrCISryTa, na X avanoi
no) aoVENOGOV OqaVC eod NoV Zives dE ot
CMpENES, py DnoEr) VSEpOV Z0 A EpICNES dt
ouvarLu i ouv appvo oquaive βS Neray, 1, τ870
qucoespor. Tiva) Exd Ha Doear D EupENeS nEOS
Y obDCoVOV, erav tives et EupENeS, nay rves ot
ouPcorot DdoYro1. Parceoi Qucovrai, Esc ou
DES. Lane iver zaep BSNEray P τ8T85 d TLTONE
pai O nai pin avrcoS CSV ex pENCS ciras nai
oopeDcerSS. Et i MarrCoS oi oDCVOL C EE
RetS. ZuvropcoS) iy avros ra rui endidaone
Ei T8T CoV Et Y Cor
eiod
c opexedis. P ME rirar
n ML. ex nn 100r. o Supple  CxClcta biet s h et nores sinecttas r mbortu ae ut du ra reira 
QEtc

## Folio 265 — 867984570:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
G OM M E N Y A R PVS.
TeocnDcor ae bes cpor WoEi FHTcr 2a N LE
d(95.De1S 5015 EpIENEO C oope DcovOIS, (C 2 quo
Pcorss. Duo dc. 29 Tlus Deposdiblee 2) era E1v.
exuencis idi dodedcons, obr ed DoSS   HNOIS
ocvantoudsS ZouPcorss de, corr ris ouoiar av
id IW EpntEraS F anOaiS Est de n H9Do
on oi pdv GD) EvarZISVTC) psvor SOS TW aMNC
oeva plio ci dE. n  CDn CVaVTISVTAI X ouoioS
 aais esainSon Est Id ooupcoria, duoit
Dboz Cor du (C Bapor dha Deperrcor, nara 
avro ncvors  negors Aet gd 285 PDo (85007XpS
Derras, er u cidos docrner Dbozls rn onon 8
4 oE VrnoS 6O MSonS, i avrlsi apep pave-
ae Concinni vero (seu, cancui apti,) qui invi-
ce cem coaptati, accidunt ad aures erati:
a Inconcinni vero, qui non ita se habent.
Consonos (Symptionos) porro dicunt
ec a Donituum pulcherrimo, (Phone, Seili
e cet Peu) Voce, nomen sumentes; qui si
a milem perceptionem auribus inferunt
 0 Dissonos, quii secus se sdit.
In sequentibus, de his accuratius acturus est
Concinnis e Consonis, superaddens Llomopho.
nOS (Unisonos.) Nunc aurem, secundum alla-
tam dispolicionem, Concinnos quidem reddidit,
e0s quis inter se coapcati, lune auribus graci:
(salrem non ingrari:) Consonos vero, qui simi
lem interune auribus perceptionem. Elt autem
inter eos hxec difterentia: Ouod illis Tolum-
modo, non ConcrariaNEUT, inueuxe incer le co-
apcationi; hi vero, cum non concrariantur,
tum de similiter in aures incidune. FIt enim
Consonancia, duorum Sonorum, acumine a
Gravitace differentium, in idem coincidentia et
commiltio. Oportet enim (ad b0c) uc Soni
Timul pulsaci unam quandam loni speciem au
on5: 37 ~ Baporyros à ’oiorei negorcos roau- dicui extribeant: nec praepollente acurie, seque
rns Quocdions, aurcor nenequdcor n dmea
rer darips durepor unde un aurs duvapr e
Paire nceCam SoaV d dares, n eM ein sou
Far yd i anen 3 Bap O por et En ovyxpso
E movgras Elu ovridos lur n essor S eseO asop
Dcover Est X 2IBTOV F85 EV 701 3T85 DDC7Y85 VE
36Naor oouDCVSS, D9 F namioV Dnow ndn
7 YoDcor, Tleo Dcorleo, ovOLCTONOIOCVTES. Z
edtid oc, 10D n n Dcorii Emt de, Y ai
Dyrcor, ∞ Gcoor 8 un Gcos npedov, i Y  1s
n Ecoor, coesiEvor VoDOV, OEp EW i Dcovi, XpetT.
oa, F pin 3ZcS deroreNspduco, enderro Vo Dor-
Kat zaep  C05 X, ot doxSVTeS eiva, derd 7 uBomd
oeercor  nnEluo Pcorleo, n perpciadas 3d a  8.
or (C ducos 28 naF auru dmp decopds, S Nar
nav oyxare duvarra. E, u695 o vu eis  nee
Z oou PCorcoV RogOV, 345 Z Hodaropeicor ne au
rar darahes donua et neorepor eid er 
aures deconor e uoW. W à n SmnS deXS rlu
EEignon nonoouC)a. =TENOS TB ser pFB WE Pa NaiS
EH TB aUTS EEngroiS eis X, ooppcoriaes a’n edi
a1 415 Ha (4Na pibareI.
iptam oltentante; neque graritate: led cal
quali miltione facta, commiltis ip(IS, ut non al
cera alceri praevalear, nec luam poceltacem osten-
tet; aue luperanrem alceram, auc ab ca deti
cientem. Nam ( aucticus, Graris magis per-
ceptionem taciat, cum limut pulsaneur; vel
etiam ACutI: est illud incontonum. Tales igi-
tux Sonos rocarune, inquie, Symphonos (con-
Sonos,) a Tonicuum pulcherrimo, Phone, no-
men conticiences. Nam, generica signiticatione,
etiam Vox est Sonieus. Ouoniam autem, inter
sensibilia, Vivens praestancius est non-Vivente:
Pariter ee Tonitum à Vivence prodeunrem, aut
etiam Vivencem, (quae Vox est,) praestancio.
rem Ponicum Patuerune, eis qui non lic etticiun-
tur. Ouin et qui quodammodo sic elle existi-
mant, a mulieis inttrumentis vocatam Vocem,
quatenus eam imitari conantur; actamen, cam
qua in illa est arriculationem, ommino non pol.
Tunc allequi. Cum aucem aggreltus clt, de Conso.
nanciis, termonem; Prchagoriorum de hilce Or-
dinationes PIIS ExaMMINaE; Deinde, qua ips
placent, apponic. De quibus, ex alio principio,
taciemus expositionem. Finis Ouarei CaPILIS.
Seqnitur ejuldem (Porphrrii) texpolicio, in il
Jud; Consonantias quidem Sensus percipit 6.
CAP
axiod expeneis 1di, doos oruva o uduor neo
a a. M N85, EV DOpOt 2VY X aVSOZ reos anolu
a expeNets de, 0001 pon 3ZCOS ÉxSoI ZV
3y L1aP CeV85, 60V pin
a DcorSs) ert Daci etrap.   Y n
50V nd Fcdv LoDcoV, Elii Dcorleo, ovopa
2029ISVTES 0001 rui ouoiaer arrinmu eu
no1 802 F 0.10a(5
SrCOS ExOrTaS.
q PrO oporIS, reDONO -. 135. r Suppleo n quod excidisse videtur. SMF. nouiruy. Sed D. noirrat. 1 L
Secst 38. n Kadoi ru mendole sehput voctur, pro quo relticuere vilum elt xarru
Sic MK. ubi diserce
aNterIUT, ex polITIOnE Cap. 5. _C. CC esae (LC PH) non LapPI. Clocus non su Holtenii conjectura

## Folio 266 — 867984570:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
Ciendum est, quod Flarmonices, Pnthongi
omnes tiune, tacta aliqua percuctione. Non
Pocelt aurem percustio tieri, nili facto prius
Otu. Mlotuum autem alii lunt spiltiores, (seu
densiores,) alii rariores. Ouique Spistiores lunt
Lonos efticiunt acutiores; qui rariores, gravio-
res. Necesse igitur cAt, acuriores eos esse, quo-
niam ex spissioribus pluribusque motibus com-
Ponuntur: Adeoque qui justo acuriores Punt,
intentos elle appolitis moribus julto pluribus.
Onamobrem ex parriculis componi lonos, di-
cendum; quoniam additione ee ablatione jultum
allequuntur. Omnia rero quae ex parcibus com
Donuneur, in Numeri ratione dicuneur else in-
ter le; Adeoque et Tonos necelle elt inter se
dici, in Numeri ratione. Numerorum autem
alii in ratione dicuneur mulcipla, alii in super-
parciculari, alii in superparcienre, ut anre di
etum est; Adeoque et lonos necelle in calibus
incer le rationibus dici. EIt aurem Racio, dua
rum magnitudinum homogenearum, in quan-
cuplicitare aliqualis habitudo: (hoc est, qualiter
se habent.) Secundum aurem Aristoxenios, id
quod continetur d duobus lonis tensione disi-
milibus, est Diastema; PI alii alirer de diaste.
mate judicarunt. Fracolthenes enim, aic, aliVd
ele, d Racione, Dialtema: In uno enim dialte
mate, dux fune rariones. Ratio enim duplici-
ter dicieur; majoris ad minus, et minoris ad
majus; eAtque Vifterentia, communis, excectus
e delectus appellatio: Ditterentia quippe cst
qua tacie Draltema. Est enim, inquie, dupli
ad dimidium, ec dimidii ad duplum, alia acque
alia racio; led idem dialtema. Ilis autem non
oltendie, quid sic quod vocatur Dialtema; ne
que quomodo à Racione difterr. Hloc motis
nonnulli qui lunc ex eorum parcibus, Dialtema
VOCanE, ExCestum; ut A lianus, Placonicus. EC
Philolaus quidem, omnium hanc esse vult dia-
Ttemacum appellationem. Sed ThralyIIus, (in,
De seprem tancum,) in lonorum Ditterencia
Stacuie elle Dialtema; lic Scribens; Dialtema
autem rocane, iplam Ditterenciam, qua est in-
ter sC, duorum Ponorum dissimilium. Vc, 13
alter graris lic, alter acutus, ca quae est inter le
difterentia, Dialtema dicitur. Dittere aurem Ra-
tio, ab FXCeHII. Ouippe L lic, Bicubicale
quoddam, et Cubitale; differentia quidem elt,
unius cabiti; Racio aurem, majoris termini ad
minorem, dupta. Kademque est ratio numeri
Tex ad eria, S duorum ad unum; Sed EXCCI
Tus Tunc inequales. Nam in lex ad cria, P. X
cellus cM cernarius; led, in duobus ad unum,
Fxcelliis est unitas. Ec in diversis magnicudi-
PH ZVCDOXCIV, O_ D aEpOVIAnS Har 
oEvr p85 130 60V  a aaa 
PVFeXS AvornaioV EV Est, 6oV i oE VEpBS ciras
EHEIAEP EH HONVOTEpCOV JG TONCloVcOV SVyNCV) 
Occor cos C6V d oEVEEP85 S dEOVTOS, SMITEI
ediv_S,  eD Eod CONCiOrCOV KWWOECoV 2y ZaveW +8
decuros Aep ex poeicor oognea 285 860 85
Paror, Enidn Weg eod noy à Pareeod oyZaison
28 dEorros. Havrae) ra en poeuor ovyneipdvan
2xuS Neyco Nezeny WeOS MnNa csE nai 78S
Po7725 arayraior et deibus nyco nezood nEoS
aN1 SS. Tcr de axibucor, oi pd ei nMa N
ojors Noyco négorr, et de er dpoeico, oi de er
SuEpEt, na DunEp egeien) ionc C 285 6007(85
aevaYnaisV ev 2o15 70187OIS NEyE NEOS à MyASS
Aogo5 de nego), duo pegedor quogucor, n norco
nyNINETGTa HoLO gEorS Kara dE F85 ACAGoh eNISS,
x WEXouver d duo Oleyycr arquoicor n
2aot Rat _MOL aCOS eddhau WEt 28 Zasi
paroS. Fpa rocderns udii Sr Onoir, erepor eira,  3) 
Sua, No78. EV id eri X)asat duo régot zver-
raj O de noros dis Deec), ore 28 pect Cor 6 nEo6
~ Enadev, _, 58 en à DovoS nEOS X uei ov CC nomn
2(∞ Doea rEpOXHS CE CMetECS 105 8 γaDO-
eas dyNovon ~ D)asqa noISOnS NIcoNaoiS  y
Dnoi EOS iuov, , iuios O reo5 dconaoror, 
ado AOgOS EEpOS ∞ avrd dE D)_a. PK dn 5018
TCOV, STE H Na NEtra) 2) aSquC 82E X0B o2) a DE
Pet T8 N078, ESoEV. Aud di 28T8 nun derres
WES F pEF aorcr, D)aisqua Cna NeoaV Eivaes VEpo
Xlo CoS AIXLAVOS O HINaTCOVINeS n BINONaOS)
i evE CoV Z X)eSquarcor cesongoéhar AMa C
Oegom O, et r neei rcor enta povor, d F
chaDoeas evas ror Déyrcor rarta ∞ Xaa
deu par 3rcS F0 de 3) asqua XersoW. avr
ris dhapoeaer, ru grocdoleo os a85, dua
Doyrcor r arouoicor eior eer o pdi n Baeus, o de
oEus, n nresp am s e5 dha Doea, X) aSqa WeSO
Zoecuc). Ata Depet dE RegoS, L’ COEPOXHS Kat Nara
28 erros yd dnix85 nai nuxvais n idi iepoxii
nara porada Occoecrrai o de negos, chronaoicor
28 uet C or ∞ op3 n505 Y enaasora pai XoyO a
avros est r3 e nGos ra reia, i 28 duo reos er
nibus, cadem existente differentia; major elt ai de roeeexai avioos et pdi id rois iE oS 
reia, reias Ldepex et de 2ois duo reos ev-
poras Cceoxi. Kat S Ter dPeporrcor de pgedur, s avris CCOXIS X05, ueil cor 0
Noy6
PBoygot ZVOVTI TOAguS rVOS quo
rINnyleo de aopen Xavor zved un SX uWoECOS A
sEpCV 31VOCS L DE HIrOECoV, at pD CdF
rverepas, et de axatteas Ket at  
a MI. WdeBOD EOEAN. DE. adeode. Sed in F, RCCeNEIOM ManI MIL H nesorar. VidetuF LeGENdUM, edC Dd ioet X RCsoNOrN
a(e.SnA. LIO OpeiovNa  reBONO Ocadu
noTaV. B PFO S haOTON, FEPONO NOI C ACBOHL. CME. idocam, (ed D. iddcavar. d ML. lasiuale sed D. recti
FLOC1IS

## Folio 267 — 867984570:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
GOMME N TARTOS
Fn5 de 28 uoCi_ raryS dsaEWS NyPDeionS, api
Ycor, iuCIONICON EEE Ca SadecoV Kat Y navovincor de
FCor NOYcOV, XCYBOV. BEbaIOI dExaIY veeivo
Xaet Havo 1r O dodetEa on CC avros Fegrode
vns, XaTEXOnOd XS, TW casquat, avi 28 X078
AMO y ann tS, et Id Me. M0YB ouaDnS, n
aCcoXOOS 7015 Ld AIOdcop_ NerouvoIS NaTO
28 aird, ∞ 2)a5a, FC NoyCo, HdE) Kat a MMOI
DE nomOI TCOV HNavor S FC DÉCOV) KaDEEP NaL
RIOVIOS O ANIMapVaDEIS (C ACXVTaS, Cv TC HEC
2 pBOIKIS Kat auToS O GOIZCICOTHS EUXNE1d75, E
In 28 KaVer O nararn ari FCV NCYCOV, Y0
diasiua Te, Nereorr O ulii gae FuxNetduS Nege, X
Sconeorer 2)aqua Syet) ex dio rir pz5 con
uoeicor nat uoeis casquas, Sdeis B pe-
oos arcinovor spniset apiuos i ra aura esat
Occopquaa, cor ai dod EiE e15, 105 Ev 2015 oineto15 20
nots, coegiorros r3NoYS  Dasoqu L’LDprOECOS
Evever APXVTaS de, NECL TCOV IEODTHECOV NeycoV,
dea p ravra Meocy de ’erri rEIS Fa psomo
pua edi axdunmai ddce) à recoperema
rSira DE LCEVAVTIA, aV KALNEOVSI a EOVINEr ApI
Sunnina idi, ouna eorn recis deot KaTa ra
Itema, in Racione poluci. De laptia a1
vinum Platonem) Pimaus, diltaat CHI-
ni selqui alterarum, et lelqui terriarum, de lel
qui octavarum, tactis (ex illIS) nexibus, Ba-
Rremare rationis selqui- octara; lelqui-tercia 
nia complebat rettepa qua cor ucctat pat
numeri ad nUIMEFHI, hOS HABENEE TETIHOS MMI-
nimOS, 6 d 6 lb 9 _ 12. EX AICIIS BBITUE,
laTIDIS, LIEII BTaLLCMaCI ADDCI. PaLHICMTaLL HIL
rithmetica, lecunda Creometrica, certiaque lub.
ran inepoxar ardneyor cor  esco xpcros d- lOBIA CONLMBII; MajOTUM LETMIOTuM, LIMLS
rops cocpext rosco devree D reirS incoexa. elle dialtema (hoc est, rationem:) minorum.
Kaet P ex ravra arcnogia ovuite, 2 eipd x rcr puri orcor  decor, Desqua petov, sode rior petercor
MajuS.
Noy M rar enaceror, irep e 7 pci  evcor
Oior 1B eZ dep neo5 ra dvo, Noy (6 xicon
orn ECOX F decor, uorades rSapes
dE  1505 5a 15, i pdis rcoEpox, poredes d
avrii 0) Noges erepos, SreaeroS Enaoscor O
t Sr Da Dépet NoyO LEPOXS, Syner C de
o NoYOS C n gEorS TCV NEOS aHNC ovp. BNHEC
epcor, na Ncire i, 3)_ Squa u do Evei
oxou id ocn Dcos  d9. 2015 ce XaiotS, Nar 2Z
Noy8 dEvo X Saa O YBV, E 9 7 Ho
raerco LINercovt, Tipeetos iutonicor Duor draesa occo
i dHreiTcor CC Eroydocor, Qoudicor ex FSTCoVZ
deopcor, rid 3 enordes dosquat, Ta CnIrSIT
MerI 20 ad 16, exceHIS IIICIM CHI, nempe qua-
CHOT UNITaTeS; Sed ratio alia (_ quiden MMI-
EVTa OCVEESA HeS ∞ KCtHoV aDYV EKSS pCCIOI
ratio in minoribus quam in majoribus. Ve
Pore, numeri lex ad duo, rario est cripla, led
terminorum excellus, Guacior ales; selt HIII.
eto, C habicudo incer le compatacor Termi-
nOTUM, aICATUE CEIM BIaIFCMIa, ONLENAEIUS.
NOT,) Sesqui- guarea. Ouod isirur Rario ab ex-
cellu difterat, Wanet eil. Co ae Ma-
Inrenimus enim communiter apud veteres, Dia-
ricula. Fhac alem pareis alcauia Lumpla, lb
Ous XCO5 de. o, EMa evah CX 301S 185 005
Gn  d C +B. AIa dn F EtpH C NcoV, Yc d03 1
pala, 8F05 LCEpOXa5, aM a F85 N0y85, ou
Deos Pno.r ios i anuyrsico (C Havacruo donei rois
dialtemata, non exceltus, led rationes, pro mo-
re dicic; ut de Demetrio ee Panaecio Machema-
cicis videtur. Nam, pro eo quod dicendum erat
Racionuin Celgui alterarum, dieit, selqui alcera-
rum Distanciarum. Atque ex Canonicis e PY.
chagoriis plerique, Dialtemata pro Racionibus
dicunt. Contirmac aucem, quod propolicum est.
ee Panacius; oltendens, quod ipse Fracosthenes
Dialtema uturpat pro Kacione. Sed de Deme
Erius, (DE FacIONIS CONNeXIONE,) nOn ac
quielcens Diodori dictis hac de re, Diallema
per Racionem, exponit. Sed e alii multi ex
Casa, e Archycas (in tractatu de Mu-
lica:) lpleque elementarius Fuelides, (in Se-
etione Canonis;) pro Racionibus, Dialtemata
dicunt. Dieu eMus Pleees, Bratema cpru
componitur ex duobus maximiS luper. partieu-
lus incidit medius proportionalis nUMCrUS. AF.
que haec ipsa erunt cheoremata, quorum demon-
ocucrontes turs locis in procedente sermone
tas autem, de Medietatibus loguens, haec leri-
bic; Medietates eres Tune in MuLiCa: Una A.
PBaMpaTHOIS AriI jdIB ElHEIV, nuiONICOVDENo-
CC Tcor DVDaycesicor oi 2one1 85, τ0. daua  avr
decettoco iea oguum. O Bio staI
cc mo, expoon Glacta. LstC
contraria, quam rocant Flarmonicam. Arichirie.
cica quidem, quando lune tres termini, secun-
dum cundem excestum, proportionaliter positi.
quorum quanto primus secundum excecit, canto
secundus cerrium excedir. Acque in hac and-
Meris S n p ∞ rCDONO5 n B 1B.
selqui terriam, _ C OCCaraL) aBH FTatOHEM, SICI LTaILCata PCCaCtaS) Cates LCaCHHES, HIIVCTIS
minimis 6 89 12, Conpici. S PrO piav, repono vioos. B Locus hic est plurimum mendosus; ue lune fere
omnia quae ex Acchyca cicancur; quod Librarii non lacis accenderine ad Doricam dialectum, qua uritur AF-
Chytas. PrO in nor resoi ru posona repono erni recis ru uxoma. Omisso incerim iota subleripto, quod negligere (0-
enE DOrCS. I ME. HaBENE ra PrO a s MIF. oi n_I Eor PerPCrAI PTO oxna Eorn. Y M. run rd. D. raraV. L
DrO QuOreDONO ravrair. m SupplCO ecc. N MF. rtospaiec sed D. rsspix. OMF. TVTS. D. riv, repOnO no
Omisso ubique. subscripio, quod Colene Dores nesligere.)
PonO cict. MF. opc, led D. opar
PrO erraim TCDONO et TaIM.
2 Pro a p re.
F
Sentus est, Ditterentium lonorum Ralioneo Pucus upraus selgur- alleram,
fLOcuS est mendolus, de quem non est Pacile ex conjectura resticuere. Sed (exceris manentibus) pro nu-

## Folio 268 — 867984570:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
PORFATRI
majus. Geometrica vero, quando lunt, ut pri
mus ad sccundum, sic ee secundus ad cerrium
Florum vero, majores termini, aequale taciune
diastema, acque minores. SubCOntraria rerO
quam vocamus Clarmonieam, quando, qua pri
mus cerminus sccundum Tui parte luDerat, cd-
dem medius cerrium luperat cerrii parte. Fit
autem in hac analogia, terminorum majorum
dialtema majus; e minorum, minus. In his
isitur, cerminorum Racionem, vocat, Dialtema:
non Fxcestum. Dicune autem Aeiltoxenii, Dia
Ctematum magnicudines dici, secundum diltan.
tiam acuristimorum ee gravissimorum, non se
cundum exceltum majoris ad minus. Cum enim
Mese ad Fyparen lic Diactema; Maniteltum
elt quod Mese ab Flypare diltat; Si vero distet.
alius est locus intermedius inrer lonos dialtema
concinences. Ouemadmodum in columnis, mu-
eis, trabibus, metis, ciritatibus, aliore quoris
eorum qua diltare dicuneur; nihil aliud Dia
Rema dicimus, quam locum illis intermedium
Unde Ariltoxenus detinirit, Diactema, id elle
dicens, quod duobus lonis centione dillimilibus
est incermedium. Ouapropter et magnicudinis
notione ommino innoceleit. Sed magis aclue
explicanda lune quae Racionem ee Dialtema lpc.
etant. Ouod isitur Racio in dirertis lic termi
nis, sed homogeneis omnino, etiam non ditte
rencibus, ut Euclidi ridetur, ostendetur: Dia
Cema vero, in Tolis ditterentibus elte, perspi
cuum elt. Oltendenaum rero, quomodo in quan.
tis ec in quancuplis consideratur diastema. Ouip.
De, in eis quae lunc magnicudine inxqualia, Dia-
Iema dicunt aliqui, excestum cum qui elt le
cundum Ouancicarem, uc dictum cA, (Boc est
Duanto exceditur.) In eis aurem quae sccundum
Oualicarem admitcunt comparationem, dialtema
dicitur, ea difterentia quae est secundum inten-
rionem ejus quae in illis est qualicaris. VE, duo
rum alborum diltimilium, dialtema dicitur, ca
qua est albedinis in illis difterentia incenlira
Nam Similieudo, est quali A qualitas. In illis
quae policione difterune, dialtema varium elt
Fst enim incer duas qualdam ditterentes poli-
PEtCOV. A ZECONIETEIMa DE, OKKCL COVB 15OFPC
eiones, (Dura, quo aliud hic, aliud illic, jacere
705 nort Y devrepor, n o devrepos nor Y rGIrOV 78
dicitur,) dialtema; quod, qui detiniunt, dicune
este, Linea spaclum. Gutare locus interjecti (pa-
eii instar lineae consideretur. Ps et in eis qua
morentur aaltesa, ea qua in illis est celeri
taris aICrenCId LIEMIVa. Sic et, inter tOnOS
jraquiionos, Meremtam alucioris loni respe
etu pravioris, vocant cratuma; ee sic detiniune
Vialtema, id quo difterum duo loni, acumine
d gravicare dissimiles. Non aurem per omnia
Olaltema, idem est ac RatIO. Ouando igitur
quis roluerie Exceltum, appellare Dialtema, can-
FC0V 1) Ot poet C OVES, 100V 10t ∞ ) 5 5p, 9
= aV CaVTS pEBC, 7BTCO O pooS TS rEIT VEpE
A  Etba fledet. LIrE) de eo ravra sa avd
NO7ta, D F plcIC OrcOV OecOV _p pciC , E
DET pECIOVCOV pECIOV. EV 3d Z87015, 4 X0goV F6p
2)∞5MLa NEKNNEV, S Zis inceoX ls Oi de Ae
50EErtot DaO, Ta FCoV 2)∞SCaFCoV puczn NEycas
nara 2) dstOSCO F oEVTÄTCON NaI BaPOTÄZCOV, 8
naera r 3 pet Cor  cC95 x énaror vnepoxlu
E N Et gd ∞ do pEonS ED Vnaro est asqua
dyNor cos i ucon D vnays dESyHEr EI dE dleGnNEV
ava ueoor HiS aVZCV EEEPSS Est ZOHOS, TcoV DEU
Xovrcor Doycor ∞ D)enua Or reenor De ntsvcOV,
i rolxcor, n doncor, n NapsinecoV, n nod Ecov, n a. N 
V3S TCeV desceva Negopdcor 3d ev Mo decopo d
D)asqua nY ava peoer aurcor  tonor Odev C
AC15oEO dejoaro, x ucrah duo Dorycor avo-
poicor rn raod, Neycer civai x Dasqua dio nat
MCCH c e E) arrcS. Za Plcor de ra WEi
28 N57S n 78 2) aSquaoS E pamcr Om di
rot vuv o Nogos er 214 9o2015 gVE)  opo15, opesuéo
dE ravrcoS, 3 Ev à 3)a DoCOIS, cos PunNeide deneim
deXoE) Iasqua ’er zois da Déeson povor
Datceor DCMTOV dE oCOS X, EV ooBIS , yN IOIS
dEcopCr X _aSa. Er pdi Id 20IS avioDIS naTa
perc)o5, )asqua NEySor rves, Ts xara o
co5 cipn Vnepoxl EV de 2015 BdEXopdvo15
Eu nara noionn(a. ovyne con, 2) a5a NEgC),
nara Elus Siraon,  D Er avrois holornTos, ca Do-
eq oier dvoir nancor aropoicor, X) a 5pLa XEgC), r
nara rui Buraorv, D NanoioS,  avrois dape-
eg. Kat zap es n udi opcoterns, oa Ep ioerns. EV
7015 HaTa Deor da DEpsoW, vDiSC) X HoIKINOV
2)asqua. F0 yd peraEu  dvoir rvcor deoccor ca-
Deporrcor, F x ui erdado. x de erdade neiode ne-
3E) Damua d i opilopdvor, Daoir eiras geap
pons Xedeqr cdoavet zue roos D uera i Eudetas
SrcoS Crvon). EIVE) de n ev B nrgdvois 79
Equa, i XaTa  exrao Zd ev avoIS TaXSC
da Doea Ourco dE NarnaTC CSV avroorS, 
dia Doeaer r8 evripo ∞60778  30 F Baevrepor
D)e Sqa  NaNSOI nat 3TCS de  OVraI 3 45H
pae, dvoir Porycor aropoicor chury i, Bapornn
eca Depor Kat S arrcos x duesqua non nat
Nor O OlaV E nS BSNOIO, nas  coepox
quam commune nomen etiam ejus ExCeluS casqua xoNer, ios eirat x chasua nocror oroua
qui est secundum quancitatem, non repUEHO; nat rS vara x mvi epoxs deis D
26E
pecSS.  d tur, SD noop apporinar
oxna Eorr id nevros o ’epexet  do
eret. y PrO erraida r repOnO ex ravira n Z MF. ucilar sed D. rectius pior. a Pro D repono r. BM
(PrO ra reDONO L. LMF. eis. D, ois. rCpONO is. W PrOd repOnO . X PrO arrairx pler repono iur iavrit
rimur, sed DF. rior. CMIF. ip, sed D. rectiuS deos. d MF. --Xn. C MF. 2015r sed D. 5. FMF. dvoir, e AC
CxDC; sed D. duair. _ ME. nrnS, sed D. - rots. BMB. deest na nvor ny vras dei Coi) idles nu
+M

## Folio 269 — 867984570:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
De Coonapbave, en idhas eni pdi d inceo- led, si supponatur, quod Diastema speciarim
Xerra) X MaSua HCoS Con esrondt t06ZCtE, 8o
Ta Weocn pEtO TE, neot Llararrico, Ap
XVrn ZE I, Acorvoro, Neet ases rC 501XACoFn, X a N
NO1S HOIAOIS HaVCVITOIS, XaCX yovOIS re dha
sipeat avri 28 NoyS. Ie PlE pd XV, ocos nat
arri 58 N578 ∞ dssqua NapSaon) CC Y MVTCOS
Nogos, do. GnOS ETEPOV, Co5 donet h La OEHEC
28 da sipcs ro5 Etpen ua OVZVE D C. NaCOOE)a vud
TpEIS gaep at 0d5, n  Herrco5 duo, s
58TC0V. Ot o gap 7 Novor, nat rl) geoi 2
E0C9S a M85 OVIONHECV oecOV, ~ A85A H
1302 K0. 35 0285, o dreroS N3g05, nai Molo
N. O, i mrreS oi 2018201, a 2)4 PopcoS NogOL ZE C
chaesiua le HN, duvor) AN naI Anunre, O Hara
duvaept, nai S TomMC, Nenaguer. Et de nay o
10027505 F cpcoV NoVOS, Za Neta a
235, 800 PlviCsow ei ) rui do Doear 7 ouorucor
TE Nai  COS a. MMHN55 ovpONCor opcV, ona
NEr8OI no 85, 15 X0y8 da DEpet  103 3G
ev povoIS 3o1S dEODEDSOIVVDESHNE) OpOIS LSt 3 
ca Doca, ev W diS ca DEpsoi diDuoIS, n nara
HDOOTHTa VNEpOXH ∞ d15 EV de roiS nara
pegcoS dae DEoBOV, n NaTA NNINOV OL EV:
7015 n01015, Xara  Ehttad. dia PoCaS Er
dE 7015 nara Seo 60 i d. C n Xar
ronor dhasaors et nvsioIS, n Nara ri
chaDoear D Srraorcos 78 2X85 F XIVSIuCOr Et
dE rois esMo1s uovEo T ne) ropCnroIS, eMOX
ctasqua. Ot de ReGoLEVIOL TomNOV der) ∞ dia
Squa ZoOY qd eiras DcoryS axtTo, eY cs S
=leo Ocorleo nNinor  pegcdos, cia D Y nodcor da
269
de txcellu dicatur, et non item de Ratione
dicatur Dialtema: Quod non absurdum elte
ritum elt (per ance aieta) Demeerio, Lana
tio, Archytae Dionyso, iplique Elementorum
seriptori, aliisque multis Canonicis; qui ulur.
Paverine Dialtema pro Ratione. Pater igitur
quod pro Racione, lumatur Dialtema; et quod
non sic Racio, plane divertum quid a Diaste.
mate, ut quibusdam videtur. Oux aurem de
Dialtemate dicta sunc, jam summatim repe
tam. Fres Pune, aut lalcem duxe, de his opi
niones. Alii quidem, Rationem, ee habicudi-
NeM COMPATRTOTUM INteY se TETHINOTUM, ap.
Dellant Dialtema. Secundum quas detinitiones,
ratio selqui cerria, e selqui altera, reliquaeque
omnes ejulmodi, rocantur inditterenter Ka-
tiones _e Diastemata. Ouae appellat Demetrius,
aiastemata Pocencialia, de non L ocalia. Num
vero, Racio aequaliratis terminorum, ab illis
rocecur Dialtema, non clare lOgnuntuE: AN
terminorum homogeneorum et inter se colla-
eorum Differenciam, Dialtema vOcanE. Secun
dum quos, à Ratione dittere Dialtema, quod
hoc in PoliS Subliltic cerminis Ditterentibus. FIt
aurem Difterencia, in Numeris ditterentibus, il
le qui est secundum quanticarem (seu quosita-
tem) exceltus, Diastema: In diHtereneibus se-
cundum Magnicudinem, exceltus secundum quo-
cuplicicacem: In Onalicaribus, quae est in In-
centione, ditterencia: In eis qua Policione dit
Ferune, Diastema est diltantia localis: In eis
quae Morentur, est Incentira ditterentia cele-
FitaTIS mocorum: In aliis homogeneis, de in-
ter se comparatis, aliud est Diallema. Ari-
ltoxenii vero, Locale Donune Diallema: nem.
De, rocis ese locum immobilem, in quo mo.
remus vocem aliquanca magnicudine, (a d1
versa pedum portone, loet in quo incedimus,)
Detiniune. Adeoque, qui greltus mulcum di-
Strahunt, majus loci dialtema capiunt; qui pa-
rum distrahune, parrum. Per duplices enim
mentorias magnicudines, Mulieam aiune pro-
cllere: In Lehyitimo quidem, per Tempora.
les; In Clarmonica vero, per LOcales. AL
que hac quidem de Dialtemate; quale qui-
dem altd elt Locale; aliud secundum LX
cellunt. Flac isitur tractacione non inuriliter
praemista; ad Pcolemai sequencia procedimus:
plius texrum apponences. Principium Capiris
Guto
C OM MI E N Y A R IV 8.
Xn5 châsqua NEXC). Oduer de C em 3 noysna
Does Deorcos, & tons er co Bach sou, à Doei8
o A1o hai dascerres  ent coneor ra didon-
pa peci CoV dtaSnua 28 5O78 dict BaVO
Ex oatgov zd chaescerres, onigov. Lad oas 
pcrenTaS meras Elo psoul Paoi naY
par E pouco ado, EI ZEOVINaS EV ap
eta WEHE. E t Et A 1810EE pE
exaven dcopdi  r t tab AEEWV.  Ap
X F8 repise ntpatso.
poria, de Et Tomnas TeaVa pd n Wei 28
chaesiquaros oi x pdu est romnôv ∞ dE nad v
EpoXl pioo 6tot po A
EcimuI.
INF. --. L PrO MrraI reDONO mirraq. ID, E. ME. Et3. n
deest id Dernus er y rois
dd
SicME. Sed in D. desune hujusm
laeievon, in n mdinor roreoxi. nt ME. alosiuate sed D. Dohicara
cracliciones.

## Folio 270 — 867984570:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
a Ouas auditus percipit Consonantias; sunt
Y.
aj Fot 6. nat slu D)  Ha cor. i Ert Tlu
2 39 aeocor vai 3)4 rc apat nar rs
219 nas cor n da nevZ nat Elu dis da
scor At id ico rabtas aDed
iqpeir, i0s es rlo a oat Mo
 Ter rVdazopcicor NoyO. Usted atco
rlio 2) a nascor nar dia red apat arai
eet, F oincias r0 Deoco axg18. ScV, a5
Enabor ei D aipeorcos ata FCV
+1SFcoV erroicor
a ZouPcorias s n pdi ajodrors NarNapb ava
a Dia pason; item quae Dia pason ex dia-
at ressaron dicitur;  quae Dia pason e
ec da pente: e quae, Dil. dia. pason. (Dua
e enim ultra bas sunt, quantum ad prae-
ce sens institurum, missas faciamus.) Lla-
rum vero unicam, quae est Dia pason es
 dia tessaron, conlonantiarum numero ext
ec mit Dythacoriorum ratiocinatio; conse
ac quenter quidem ad proprias suas FIY.
epotheses, quas sibi posuerunt hujus secta
a praesides; bis quasi considerationibus in
Exchasorii Numerorum rationes, in quibus
Tonicuum caula Spectantur, efficere dicunt Con-
Tonantias. Quas aurem rationes adjudicant, et
quid lic quod ita dicunt, procedence Termone
Oltendetur. Volentes aurem, per rationem, au
dicui interpretari; et in Conlonantias inciden.
tes, Sonicum Tub Consoni et Dilloni difteren-
cia repexlentare; Consonantiam else cradide.
rune, Miltionem Ponicus acuei e graris: alit
vero Sympachiam; alii, Onitatem; alii Laeri
catem; calibusque ucuneur nominibus, reprae
sencationis eaula. Adraltus autem, Peripateri
cus, (in dictis luis ad Timxeum,) lic loquitur:
Consonant ad se mutuo Soni, quorum altero
pullaro (in instrumeneo tidibus instructo) re-
liguus, per quandam propriecarem et lympa-
chiam, Cimul lonac. Aique, ob eandem cautam,
urisque limul pulsaris, laeris grataque ex mi
Tione Vox exauditur. Alianus autem, Plato
nicus, (in Pimxum Scribens) haec aic verbatim:
Simphonia (seu consonantia) est, duorum 10-
norum, acumine ee graritate differentium, in
idem casus miltioque. P.X Consonanciis aurem,
Sex numero exiltentibus, quas Tolas enumerat
Prolemaus, reliquas praeceriens; (aristoxenus
enim, e Dionylius, e Leratosthenes, aliique
mulci, enumerane Octo;) Simplices, rocarunt
veteres, Dia rellaron, et Dia pente: Compolicas
vero, reliquas. Simplices aUTeM VOCaNEuE, quia
reliqua, ex Consonantiis consticuuntur; ha
vero non ita. Thralyllus aurem, (in De He.
prachordo,) simplices etiam conlonantias, non
Tancum Dia-TCHAION, _E DIa. Pente enumeraL, uE
plerique Mulici; sed et Dia paton. Sic enim
loguitur; Consonantix lune plures species; A.
lia enim dicitur Dia. Palon; alia, DIa. resaFON
alia, Dia penre; inter Simplices utique consti-
EIX. Pychasorii aurem, contonantiam Dia TeL
Paron appellane Syllabam; Dia Dente, Di Oxeian
(in alaam:) Dia palon, in Sseale, (ut d
Theophraltus lognitur,) poltucrune harmoniam.
Est aurem Plarmonia, lecundum Thratyllum,
quod constat ex auoous pluributre contonis
Dialtemaris; et consono comprehensum. Ilar-
Si HoDaropetot CV Ny85 7 depuor, et ois
ra airia F VoPcor dccoperra an Eod Daor
2et5 ooppcoriai Fivas dE NOyBS EYKCINBOV, n 
noE E o NEySor, Wegirros 8 Noys daxo
BBNOdot dE re Noyco Epplevev En onon nara
rees oop Pcorias Woegantorres, nXoV F 2 8 oou-
Dcors n S _)a DcorS H)a Popa  D_soai negoir
eEE boDn BapeB, rlo ovupcoriar onedho-
oar oi de ooura) dar, oi de Evorn  oi de ncim
1, 2015 τ013TO15 EXpCEVTO NO paSI, E g a DECS eve-
XEV. Adpacos dE, o eaos, ex rois eis Y Ti-
Maer, XEgd SFCS. ZouPcorSSI de Doygot neos
an2SS, ior dareps uosderros. em UvO oprar
X ErTaTCOV, j o NOIS ara Uva oinCi  ou
n)dar, oconxn Karà x avro de, aua au por
pcor xoscderrcor, neio nat egonvs Cn D XpaOECS
EEanSC Pcorn. AiNcaroS SE, o TINarcOVINOS, eis 
Tipcajor reaDcor, nara REhi Nert ravra Zope
Pcoria de est dvoir pDogscor, sry na Bapornn
cta DEpONTCOV, NaTa ∞ avro ncSIS X XpaSIS TCV
de orppcoricor, et r deuor 3ocor, à5 poras o
TTTONEUaIOS name iBuHOE, nopEiS FaS NOraS ApI-
GoTEvos nd CC AIOStOS, ngi Fegroderns, na aMOt
noMoi, ourcs narne ibunour a onas pd éxansr oi
navi, rli re dia reosa ecor, vat dha perre ouobé-
285 dE Ta5 NouS AWNar de Négor). ort ais pdi
aas ex oqu Pcoricor na desi a) de s. Ce
ovMos des er ri ei emaxopdco à odaS ar ou
Deov85, 3 psvor rleo dia Trosaecor ny dha pEVTE H
neiBunoer, cos oi ToNC1SS T pXSIXCOV, aMà n Tlo
dia muscov. Aegt zaee ercos. Ty5 de orucorias esir
adn coneico i ado zae Nezc) da acor  de dia
Toapcor n decha nerre ocvraoe) N’er ev  a
coNai5. Di derVaropcioc,  di dha reasapcor o
Ocoriar, ooMaClio ExaNSV Flo da nerr, si d car
rlu de dia nacor, 21 005ua lI, 1s nat Ceo paGoS
EPy. EGerro apuoriar Apuoria dE nara OeoSuMOr,
e ouesnnos en dvoir nocor n ronciorcor souDcorco
chasquarcor, nat ld ovuDcor Weexoudvor.
ApPO=
a quae Dia tessaron dicitur: es Dia pente
quarum excesus Tonus vocatur:)
oPro aeuxatiu, repOnO serixipduor.
(rliii re 319 TeOSapcoV cegoagop opdiu
i rud 3)a HErT cor n r CEpOX, NaNE
 Meddu
nixi.
rei
xxeu
fissio

## Folio 271 — 867984570:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
COMMVAL ALNTOS.
ouuOcorot Doyroi oirE WELEXOWVO1 noy oi WoEIE
XorrES avra 7 la 605 qd C apHa ZDM a
oouPcortar, ios aixaros Dyoir on con esi su
Dcoriae oviabiS sa V ExBOU 10 A∞ HEBC, 
sopDcorias D D)a sosapcov ios M ∞ eE isepov 6Y
HEXCOCMOS, CnaNetur aar Kara dE CoIt o
haevIKSS AveMMBS, OVMOBy cen) dro s avem
aquaros  xaois enddi 
Pcor exero suuDcvor e Sr 3 suuSajvorroS oVMa
Elue WerNna, on PF dia nas cov x da Fcr ehvripcoV
ret suiver ogio. doont   Has Bd. A est COnTOnu BIA penEC. OUa ISHL dC Py.
cineir, TaVTa HaCaDerrs ris HTONEpaS NeE
apXoucda ~ W EL ZCV NOICOV, nar rlui aipcorr
eEygioccos. Enciy) rois coegndciois d airio ravra.
Clau; ETamLIS aULEM, VIE IC, BaeC IUB.
jungit.
Apporias SV eioi ra ousiuua c Ta CoErexo udua L2od moniae isitur, sune Systemata, a dictis conto-
ZCoV cien da o COBE AEOM aPpECVIa, Oq
Elo dE ExaNSr t ato sus M abaio
res, lunc loni contoni, can gut Continetu,
cum qui concinene; ipsaque SyCtemata, TUnE
TTarmonia. Syllaben vero rocabant L MMavO-
rici, Contonana Vid. letato (u alt 
xionis ordinem habens. Dia Pence vero, (a
consonantia Dia Tellaton  acoe Patleu
remotum,) dixerunt, In acutam. Secundum
aurem Oranicos Lyricos, dicta est SyIlabe, d
Thrica tixura manus: quoniam, in utu sepet
chordi, prima digitorum comprehensio tE, in
contono Dia tellaron; decoque ea  al
dente, Syllaben rocari: quoniam lonorum 1B.
lius Dia palon id quod in acurum compiet,
n necornoumi  daurincor, vara x cia nosa
nantiis comprehensa: Adeoque Flarmonix par-
lianus,) Guod pruna e Comtortatcta, comple.
Incpimus (pramisso PtolemXL FEXEU) relguo.
rum expolitionem qua sane sententiam lpes
edv 31 4Ed8 et F Tcor Hosaroocuor EvpEOECS
AXud  dnco otC O  p00B:
chasertorum remoncke opercebat, hac Puncs
nab iir ci pd 100t rcr deDucor a DgGNn
aGyocV) 2015 100701015 . 873015 ot avs
C001 7015 aVtoVZOVIS, Na) Z0 E15, pE
251 3.) ∞ o ex 8 dia ascor C dia
apcor ConETI dia ∞ note Regor Y TCdV
lorTCd We9S Td reia pt Brope or cv
7, perTE 70DA a Cosb.
cc inceps, ulque ad NVon aute eam qua
ct ex Dia pason  Ma epaion copont-
cc fur; quod haec faciat rationem, quae est
ee numeri Octonarii ad Ternarium; qua
e riplet
ac amppe cat peraur Mio fad P
pium, hoc porissimum fecerint: Squa
ec les numeros, sonis aeguitonis, conserre
 naguales, maequitonis: de lic de
a neque est Superparticularis, neque Mul-
Kadane rlio Eno, apX YeqInS civai
ovuBEGHHEI, S po g CV STC N) rV ioera
exi 2195quaroS Dercor, _ pirv diae sqa Kaj
rotru i er 2ois PBerros ouopcoria, apzn pd ris
Est AI~5 aTOS EppIENS5 ov poyr chasua. T0 g
chasnua, eo arouosois Pbo ois Nara TaOW decopei
rui encince 3laDoea ns ccw avouoicor Pboglcor
rn raod A1o coar ep n ioorns a Xaieeros ESW, STW
i xioorovor sx Est ceneir Faraz apa e 3d Ev,
3r Fcor 100rorcor DBegcor, Yr TcoY i cor axibucor
cveioNE) HNcorcOrZEE75 ouo Dcorcor nedcor
i n VnEpOXn ouc Pcor O OTENEirai EinarcOS S
rairn derodedconaor ryv ioerna enet o’ar do 
ioornios apXYT 5 Xozo5 vDis_ rcor avis cor No-
ycor errodergae n di x arioor ~ voyorcos y ave
Caors, i n naranmS NW Em raUEN TC riV
et 2o15 avioois Regois 2l9 DoCar suoir pen S
dexcas, ci pn cis rn ioom e néon diro) rcor avi
oororcor Dbezcor, n Emi CV avioororsS, Nara rV
Eivotar Ziveras. HaeaBEBAn X iovrOVOV, TCoV No-
YcV Zn ioETHT anoN SDCoS CC X avioe rovor, 2015 et 15
Ouemadmodum erenic, Punctum este Linex
Pemerium, sed non Lineaur: Sic de A. quali-
calenus pertenu, Mallematis Principium ese
led non Dialtema. Duippe quae ct In SOn
cinni, led non Dialtema. Nam Dialtema, in
SOnIS tentione aITImISbUS COnIBICHML: Cum
ditterentia quaedam Cic, Ponorum centione disti-
milium. OHaproPter, ut Aqualicas est indi
rilibilis; ita e Aquitonum non potet quis
diridere. Nullum enim repericur Diasramma,
auc lonorum aequitonorum, auc aequalium nu-
merorum. Pluribus enim unisonis continue
Policis, etiam exeelus tic unilonus. Recte igitnr
huic cribuerune aequalitacem; cum ab aequalitare
incipiac esse ratio omnis rationum inaequalium.
Hlinc enim cosicationis ad inaquale alcenlus:
e repressus icerum ad candem. L0 quod, in
rationibus inaequalibus differencia non Cctitur.
nisi in aequalitarem cadat: A Ponis aurem inae.
quiconis, ac inaeguiconoS, per cogitationem HC
transirus. Comparacum cl AEquitonum, cum
racionum aequalitate; ee consequenter, Inaequi
conum, rationibus consequeneibus comparabitur.
Negois D BAyoe. Eet SV TCV EEnS p ri Cum isicur racionum, polt aequalicatem concinue
ioim NoYcor, ei pti roar ma conaori, ei de conlequencium, aliae fuerinis musciplices, aliae
Tuper.
Onisonancia, est principium Diastematis con-
PMendum suspicOr, Led MIBI BBIO. LOrre legendum, rar 8  avor 20 A_ Y DEVrCEM ZeNCor, 4)
rusparor ro D) ai niore eiv. Q MC. obda Led D. idti. X AB aiproras. F Malum _arn. r L. muor, sed DM. suor
MB. deest n.

## Folio 272 — 867984570:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
72
P OR PH Y R I
Tem, raLIOnES POTIOreS lunE; c ua 
acque tum pociores poctorsous compatate, c
applicacio, quam qua est uper- parciencium, le-
cundum cerminos applications. Lralu M.
plicium e Tuperparricularium applIcatiO, Par
iem habet in se simplicem (seu aliquotam:
ver Particularium vero, excellum majoris ter-
mini, unam partent aliquotam Conte.
In luper parciencium vero collatione, nulla pars
simplex; sed plurium parcium appendiculi com
plexio. Reltat autem, ut ostendamus, quam
obrem Consonantiae Dia pason accommodare o-
POrceaL, (ex muscpCtOIS) rationem aupTaI;
Epligue Dia-TelTarOM, (ex Luper- parerCutaLLBIIS,)
selqui cerciam; Iplique Dia pente, sesqur alte.
ram; quod a Pcolemao diferre dietuim elt. 105
autem, quae a principio de MIICu Capicis haben-
tur, illultrabimus: adMIBIEIS LRCOTeMALIS Ll
nearibus ad demonstrationes eorum perrinenti.
buS; quae habentur in Kveliais Sectione Cano-
Dis: Fo quod Prolemaus curforie dixerie Py.
chagoriorum tradita. Ouorum proposiiones.
hae Tunt. Dialtema Dia- pente, eli, in ratione
Taper parciculari; e Dia cellaron. Trem, Dia
Dason dialtema, elt in ratione mulcipla. Dia
Hema DIa- Pence, est selqui alterum: et Dia-
cellaron, selqui tercium. Draltema duplum, com
Donitur ex duobus maximis Cuper- parricularibe
Nulla ratio mulcipla, componitur ex duabus ra
tionibus superparcicularibus; nili Cola dupla.
Fonus elt in ratione lesqui octava., POnus
non dividitur in duo aequalia; adeoque Poni-
dimidium non est. Dialtemaris Cuper Parricula
ris nullus incidie medius proporcionalis nume.
FUIS. Dis-Pason e dia- pente, elt diastema cri
plum. Dil dia palon, quadruplum. Llarum ve.
ro demonstrationes, lic le habent.
I. Si cialtema Merpum bes compotuum
diastema tacic; erie ec iplum mulciplum. Flto
dialtema BC; lirque B terminus
iptius C mulciplus. Fiacque VE C
aet B, sic B ad D. Dico, e D iplius
C mulciplum elle. Nam cum B sIC
iptius Ci mulciplus, metitur igieur C
iplum B. EraE auteM ut C ad B, Sic B ad D:
adeoque e C mecicur D. Mulciplus isicur est
D iptius C.
16 pidr  pol 8 pletC or
OP3S, ptCD HEHIMLiCOV ENS DE T CMIIIEpCOV, O7t GOI
V 35 ∞ N OTHS à A O pOeIOV ZON CtOVcON DE1OZHS
oE16ON. Aoinov dE, 29. H 2n edi 2ta ascov
EDaPUSSEOV, Y ~oM a WNCooV, Y dhconésoror nég
7n dEd ocsplot, b Etbor, AGHod En
de dia perre, Y isoNtO cien O DCS 2 Da TCI
HroNCpaj Ta dE EGaPXHS aXeL S XNBS S HE-
Danaje, ou pluroou ueis Cn dEvOEgaI
Ha Decop po. (a, Wo C95 2a5 drodeizes aurcr ouvrit-
vorra neudvo de ev ru 3 vavr FuxNcids na-
raroin La ∞ nar emopoplee cipynevas Y HTONE-
Nator Ta Z TVDaropeicor Wr ai coeaos eioir aide.
F0 2da nerre casqua ev empoeco Noyc es 
∞ dio TeOSapcor ∞ dia nes cor diasna = Ey noN-
Naronaoro NyCoesi 20 da nevee dies nua iuuis-
Ner esi 3G X dha recapcor, dre roV 20 dcona
oror casna oyve ex duo pegcor em-
escor Oudets no a, vyn) e ep
eicor deo Noycor et pin povos o dconaos. O rvos
ev erordoco Nosco esW O ravos 8 D)estpeircy et5 duo
Ioc cosE iperroVoN CoN EG. LmuoeS casiaToS
3d etS peoos avners cumnet decis. F0 dia
d
naes cor n da HEVTE, 21 aorov es τ0 de dis da
aSCV, Ter Cg cod doror Ai de drodéthas aurciv
CxBoW codc.
Far dhasqua noma conaoror dis ouvre der  no
 da = nua, na) avro noMa CoNCOrOV ECcI. E5Cd 2t
diasqua x B V naj EGco MaToNa
0ros o B8 Y. Kat 2oodc, 105 8
Y oee5 Y B, o B e95 Y d. eypet
dn C 7 d cdco5 Y Y noMC cNaoO
Eivaei Exet gd o B 8 y noM acona
oies Est, MErBet ae 0Y Y β iu de ios Y NEoS
+ B, dBn805 Y d. conC pei C o Y no Y d
oMa N Nas 1 (O aeq Est n9 o d 8 y
Tuperparciculares, alixe Cuperparcientes; Con. Duoerot, oi 3)  Bapepcis Anons) lu 
dErica 3 sE 17ot pes 3 1007c t
cruum est dispicere, Ouaenam, post aequalica
dCteTIOTES ACTCTIOTIBUS. InaequaliU VerO raLIO
num, mulcipices ee luper Particulares, Punc su-
WEs ot Xele85 Eid XCOS a DG  bOV d
Tcer SV art ot scob, et  ot conato  b
per partiencibus poriores: EE TnxquitOnOrum S Ot, XpeSS Z dECOV FCV aVSoDOICOI
Sonorum, concitm a consoni, pociores lunt in-
consonis. RCCOMOdanda igituE TUnE raLIONES
Superparciculares  mulriplices, Contonis; et,
Superparciences, Inconsonis. Sunt autem porio.
res mulciplices ee superparriculares, quam su-
upet DBs rois npetEoor CV 7 X e1p85 7015 X etBo-
noet bIOh ei EppEMeIS nai et oupDCoVOI, F a0d Cd
VcoV EPaGpOSEOV eq CV SpoeiSS nay nm
CoMaoS 13Y85, 5015 OVD CavOIS 66V  CEeS
5015 a Vp DCovOS. Eior dE npet T) 85 oi noM a coNaore
naj Empse OLT empeu Exet Sr à consse, n’ev
a030: 5, id 3g60N, D T Emprecor, nar coV 985
 960AS. H yd Y NM a CoNaoicor Y N, Emqoe icoV
o)LCCONADTCOV, ENANSOV OpCOV EZOVECN, 28 pet o-
10 9bon Eet dcnor et aden sur ur
Far
Der. Parciences: co quod, in eis, simplicior ett
rium minorem, aliquotam partem majoris: (u
Nempe; uscpe cerminorum continen-
E FFO enporacis, repONO empEpCtS. W MF. In, Sed D. iv. _ MLC. cut A husonA. YD. dCC  empea ae
60d1. 1
sovet (Cd D. noin n.

## Folio 273 — 867984570:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
GONME NT A RIVS.
Eov Xoisqua dis ouvroder, X ’oNon noin nma
Ta i o B co3 Y d. Ka1 E5co0 dS y noMa
XNao B. aenpis, a) Y B 8 y noMaN Naorr et
rai Eret gd d. d S y noMa NeoS est pret
aeqo Y dF d. Epa)o ae en car cooir
axoi avd zr irvooou, o y recoros t Égaro
uececi nai V pera Eo perenod Merset oeq
Y Y B noaNas, O àeq o B8
2)aSqaroS B pE005, 3r e15, 37
NEISS, ava NoroV EunEOSIN d Bu3S. F5C qd M
2. Si diastema, bis compositum, eorum Faciat
mulciplum; etiam iptum erit mussprun. Ll
Diactema BC; Fiacque, ut C ad B, sic B 2d
D; licque D iplius C mulciplus. Dico; EEB
iplius C mulciplum esse. Cum enim D CC ip.
lius C multiplus; ergo C meritur D. Didiei
mus autem, (seu ex mathesi novimus) quod
li numeri line continue proportionales quocli-
bec, primusque ulcimum meciatur; etiam inter-
medios metietur. Mecitur isitur C iptum B.
Mulciplus igitur est B ipGuS C.
3. Dialtematis Cuper. Parricularis, mecus 
Portionalis neque unus, neque plures, intel-
cedit numerus. Elto ensu apet patceate
onaoroV C avro noM a. CoMCDION EGCL. F5CO ∞45
Empoe
pure cor Neesq po. ~ B y. ENoXot  et to abns
a ∞BY Ka) 30 C, 105 0 Y e5 2 β,
Mlalcema De, mte, i eadem cum B C.
Movad O porS, MLCTSVTI, KOIS EIES ACNOr
oor ECd d Y QC. Lat CEt SMe. 3 6dZ8
n cepox n dE, nover puered 18d6, 29 25 d
6. d. pecoo odbos a s dpicr, S idi
ZJaEda OnEp a duVa ToV. OVX SC EAEOEr
ava Noger Eu88L 2098701 H9) E15 285 auro
Rezor ExerraS avaNoo euncocirai OudEis dE Eis
5 85, d EHUAEOEITI, Cont 8dEE15 8D 
NEDEVT.
cNOV, STE NOMOT NaSION EGc, ZTE DUSCLOV E5
3aee ciaesmpa pon nd Lb H Ket, 5 D Y
3 2cndco, 105 o Y 1505 F
2505  d. ACYC 8ZC5
3 nMan nasi, Se Sapise
Esiv. E5C0 gu  M  toV 0 dTB y noN
NaNavIOS OinSr epau o carchasqua di
ocvreDer, P oNOV HOIn HOM C. N Kactor, L a 1o estoN
XaTNaSIOV ESC aea o B τS Y HoMan NaSIE
oou qu de aduvaro de ld1y mnoma
NastoV. AMa pleo 3d E entusC LoV L. Ap  sut
ZlaSiuaroS pEoOS SdEIS MZOV EpAIet LIS d
manNasiON, n’emues et Eiraj dne ed et deiGa.
NaXNestOV SdE av ro Est noMaX NastOV. E5Co 
cias qua  X BY i reonco, co5 o Y reos F B
oB n505 Y d (C pn E5c00 d 58Y noI am NasioS
AEyCo, d 3dEd B rB Y noMaN Neo1S Escj EI 
ClDeco. Lac lit a.  e eet 2lloL
du est de Oin deq o B r 3 Y ecc noMma Ncoros. mulciplus.
Noyco 2o5 ( V Es or od(C 0 S OvTot SV Vno ratiOne, LunEO DF _ FI. EIi iBitur, per COlanE
d
UnITATCM, UE CONMUNEI MEN TUIFAI, IEN TUTANEUE
Auter, ipsi TI aequalem, VE. Canque BIE DF
Super- particularis ipsius FI; excellis DF, elt
communis mensura ipsorum DF _E LI. Fst iBi
Eur DF. unitas. Non incercedit ixicur iplis DF
e II medius proportionatis ullus. Foret enim
S8 Enacor, 28dEd ueil cor  n porada incercedens ille, minor quam DV, led major
e15 Y d6, d, 600153 00t 66 bt3 165 CMa X1385,
quam HI; adeoque dirideretur Vnicas, quod tieri
non porest. Non isitur ullus incidic inter DF
e II. Ouoc aurem, incer minimos, incidunt
concinue proporcionales; cocidem es, inter can-
dem rationem habentes, incidene. NulluS au
tem inter DF d HI incic, adeogue se us
incidet inter BC.
4. Si diastema non mulciplum, bis compona
tur; corum, neque mulciplum eric, neque luver-
particulare. F.sto enim aIalteMa HOn-
mulciptum BC, e Hac, Ut C ad B.
lic B ad D. DicoHC; F. A D iptuS
MOvaS aCq i d, E. OUK CG ELNCOErT e15 20V5
Ear chasqua un roMaXNasior dis ouvredu x
0dr3.
parcicularis. Elto enim, primo, 
Cy neque mulciplus, neque Luper.
Far dhes pl B olvTE SEr, P CNet  Holn HoN-
plum; etiam ipsum CIL MMMTOLUMI. KFIL iBitur B
ipsius C mulciplus. Ac non elt. Lpobile ißi.
cur est ut lit D spus CMcpus. Sed neque cl
ciastema luper. parcicutate. Baltemaris enim Lu-
Der Particularis, nuu Melcedie medius termi
nus proportionalis. Ac imel DCM B.
Impossibile igitur est uc  De ret ipus Vet
5. Si dialtema, bis componu o HOI
faciat muluplum; ee peu en pm.
Fcto enim diastema BC; tiacque, ut C ad B,
sic B ad D; licque D iptius C non mulciplus.
D: Co; quoe eque erir B ipttus C Masp
ipsius C. mulciplus. Cuin octendimus, quod, 1
diastema, bis compolicum, corum Faciac mulei
Tuper. particularis: ad aM
285dY Eunine o B aouarot deg  Y.
n noDRa. X NadH, cha) dd 1dY hoMaNNaS O
Si enim mulciplus (I, essec d D iplius C mul.
6. Dia
d ProD repONOJ: CMF. 3 dex. FMF. rS F. 8 PrO pon repONO plods, propter iumoriny quod sequicur
vdetut.
BPrOD, rEPOHOD,. IME. r. LMIF. +. Sed D. in nempe Aesnus. LSuppleo von in d, quod exeidisse

## Folio 274 — 867984570:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
L14
Zochconaoror 3)asqua ex du0 7 uegi ut M.
WCICOV OcVESE EK  28 qqroNtS nat CK 28
DHTetTS. EsCO raep o uo a 28 B quion 
B 58 Y BrerroS Aeyco ot
2 drronaor 6) L Y
putXioS CGNDrS B oe EX
Cx quroo aurs. duo a
100t cior 28102 2015 B TIa NHV, EHEI
3 28 Y ii Mrtros o âea Béxar y, C
 ret FV ait8 58E15 à Cg oi B, Ejoir ioet OSCP
or 5015 Y O â eg à 1005 ésir dvoi 2o15 
N a0 (O aC_ Esir o a 28Y.
Oudets noMa coNaorS, oy) e Seor
Noycor, et pen povos o dem nâor 6. Et yd duvaror.
a  O noM a Naor O Nogos o a y ovynetd e
duo Sruoeicor Norcor, 2BrC a β  23 By. C 55c0
POR PHIY R I
per Parcicularibus rationious coniponitur: tel
qui altera scilicet, et lelgat. Cela. L CM
A iptius B Te(quI alter; et B ipluS
C lelquitertius. Dico, quod A clt
ipEIIIS C. dupluS. CAMI CHII HE A iP
Tius B Selguralter; continet ergo A
ipsum B, ejusque parcem dimidiam
Duo igitur A, aequales TunE tribus
B. Trem, cum B sE ip SIUS C SelquI TCTEIUS; CON
tinet B ipsum C ejusque parrem terriam. LrsC
tres B, aequales TUINE quaTUOF C. LTBO A X
qualis elt. duobus C. Duplus isitur clt A IP
trus C.
7. Nulla ratio mulcipla, componitur ex ra-
tionibus super. particularibus, excepta lola ra-
sione dupla. Si enim lit poltibile; FIto AC
alia rario mulcipla, composica ex duabus rario-
nibus Cuper. Particularibus AB et BC; licque D
6. Diastema duplum, ex duabus maximis Fu-
iptiUS F. se(quI aIEer; _ F ipsIuS F lelquI. Let-
tius. Duplus isicur est D iplius F. Cumque
sic ex Cuper porcicularibus, rario maxima, lel-
qui altera; secunda vero, lesqui tertia: Una
rationum DE EF, uni iplarum AB BC, auE
eadem ipta elt, aue altera major altera, aut
anibae ambobus majores. Vicunque tuerit, ma-
jorem habet D ad E rationem, quam A ad
C. Ouod impossibile est. Nam, racionum mul.
ciplarum, dupla est minima. Nulla isitur rario
mulcipla, componitur ex duabus rarionibus, su
per particularibus, nili Cola dupla.
S. FX diastemate duplo _ se(qui alLerO, FE
diactema criplum. Fcto enim A ipsiuS B du-
Dlus; de B ipsius C sesqui alter. Dico; quod
A est iplius C eriplus. Cum enim
A lic ipBus B duplus; est igieuT A
aequalis duobus B. Item, eum lic
B ip(iuS C. selqui alter; continet
ergo B iptum C, ejusque dimi-
dium: duo isicur B aequales Tunt cribus C. Sed
duo B aequales sunt ipsI A. ErsO e A ipsius
C est eriplus.
O. Si, a diastemate sesqui altero, auteratur
diastema sesqui cercium, relinquitur (residuum)
sesqui octarum. FRo enim A iplius B selqui
alter; de C iplius B selqui tertius. Dico, quoc
A est ipsius C sesqui octarus. Cum
enim lic A ipsuis B selqui alter;
ergo A continet B, ejusque semil
Tem. Erso octo A aequales IUNE
duodecim B. Trem, cum C sII ip.
Bus B Celqui tertius; ergo C COn
tinet B, ejusque partem certiam. Novem igi-
cur C, aequales lune duodecim B. Duodecim
erxo B, aequales sunc octo A. Octo isitur A,
 PrO ro c naoror, reDONO o SiNao . n PYO NI nao, reDONO dxA. O PTO n rCPONO EnI. P PrO rore
 daoror
P0nO ro iiuov. r Suxpleo osixdnor
SME.
0 U drBE uiON1OS o)E8G Srsios ed
XNor  o eq Esir o d F8 . Kat  CHEI TEm
poC icOV, NogoS pegGOS esiv o ipioN. 9, dEvrep 6
dE o SrerroS Eis Fv dEEC Noycor, eit 7 a(
B7, 470t o avros est n d crepos 2S ErpS, n a
Percpot au Porecor s ilores orcos d’av exm
dneos   pet (ora Nezor ExCt, irep o a NEOS
Y Y. on aduvaror ZCV ZP. NMa NaoIcoV No-
Ycov, En a X1505 es o dx N, O. Oudets àpa ne-
Vo5 NoMa Na O, sUYXCI) ex do emuoescor
Noxcor, et pon peore o dex nas. 0.
Ex FS dm NaDIS X)aSquaroS iG iuutoNIS, Ze
 Nasior D)asqa ZWETCI. F5CO zap o pdii à 28
BdtmNaiOS o dE BT8Y uVONIOS NEYc, o
o a rB Y Est TGI7 Na5, (O) EAE
a 28 B est dixnâs105 o a
apa 1005 est dvoi roIs B HCNIV EEt
3787 EGW HuIONIOS 0 de 
X7 Y, nat L∞ qod dors duoe
apa ei B 100t E1~i 58151 5015 Y. A00 dE oi B 1001
ctSt TCet ∞ K aet o a r8 Y F 25I7Na.
Ear diro nusonis 3)aSquaroS, SehretToV M9
qua a DaED X NOIOV NaZCSNEIE) exoydoor.
ESco raep o pdi a rB B uioN. O c dey rS B
ireiros
NEyc, 87 6 a 28 y Esr enordo6)
OxTC apa oi a 100 eisr dcodexa roi
EEt 3C o a rZ B Es iv ipereN O 
apa a Exd r B, u x quroo airs
co estet 6Y 58 B vit d
8C17050 ap Y Ex+2 B, C1 16t
airs Crrea apa et 7, 100t eio dco dena 2015 B. du
100t
dexa de oi B, ioot eisir ourco rois d orco épa i c

## Folio 275 — 867984570:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine
C. OM ML N F A A 10V.
1oor cioir eivea 7o15 Y. 0 a e , 1005 E3t F Y, aequales SunE norem C. EIL igieut A, a qualiS
ipsi C ejusque parti octarae. F. HE ergo A iptius
C Tesqui. Octarus.
a A 26, 2144 (E
372708
B B 29, 4022
3,6664
YC 33, T776
4, T472
D 373 324
4, 665C
F. 4.5, 9904
5, 2488
F 47, 2392
5, 9040
C53, 244
10. Sex dialtemata selqui oet.
va majora lune Diastemata, quam
unum duplum. P. StO enim gu-
merus quis A; ipliusque A, se(
qui octarus B; ipliusque B, seF-
qui octarus C; ipliusqire C, let-
qui octarus D: ipliusque D
sesqui octarus F; ipEuIque F
sesqui octarus F; ip (u (que F, Sel-
qui octarus C. Dico, quod Ci ell
ipsus A, major quam dupluIs. Di
meros selqui octaros; Atque in-
venti TuntO A B C D E F G.
EAgue A, 26, 2244. B ret,
29, 4912. EF C, 33, 1770. D
3733248. L, 4F, 9904. P, 47
2302. (, 53, 144F. EAque C
iplius A, plusquam duplus.
FF. Dia. pason est dialtema IMUII-
ciplum. Esto enim Necc hyperbolaon A; &
Mele, B; Prollambanomenos, C. KrSO AC
diastema (cum Sic DiF dia. Pa(On)
Consonum est. Adeoque vel lu-
Tuper parciculare non elt. Nam
diastematis super- parcicularis, nul-
lus incercedie terminus medius
proportionalis. Fst Pergo Diastema mulciplum.
Cum isicur diastemata duo AB BC compotiia,
tocum Faciant mulciplum; clt ergo et AB mut.
ciplum.
T2. Dia tellaron dialtema, e Dia Pente, elt
utrumque super particulare. Fcto enim Nete-
Tynemmenon A; e Mele, B; d
nai re erdico aird d ape a 28 y esiv cnoy.
806.
a Z enoydoa Mlasiuaa pei ova
Est H)asqua a Evos drconaoiS. E5W gue
lis deduos o a nais pdi a eroydoos
25co o B 28 dE β, enoydo(6 o y. 78
Y, Cn7d0050 d. 28de d, envydo0
E. & deE
Eno
Enoyd005 d n Neyco, ort o n, 28 a pet
Ccor esir n dix néors. Eua ou de Eno
deuss enordoss nabcr Am n cipi-
Dcrouer oi a
n. Kai 2t
ve) o pd a pvecades _5, Bp  d. 0 de
B, _ d pverades dD1 β. o de Y, pa-
erades XV, a 105 0do d, uverades
NC. Y0 Un odE EuvadESua, X8
o de 3, u C prprades BFZB o de n
vy pevetades av a C ési o n 7S a
pi cor in dhonaor.
F0 D)a MaScor X)a Sqa Est HoMa
oNcorr. E5cnd vin pti l’epbonaicor o a
de o B enabarvoS deoy
2a5qua, dis Da arcor ov est ouu
Dcovor nrot SV EMpoCtOV EGW, n noN
Naconaoror Empcopior edto 3r Con
Esiv. Empoeis id 3)asquaSue
005 Sdcis avanogor Éposinter. HoMa
x aeq
rondoror apa E5W Enet SV Xasquar duo a B
B7 ocreDerrae, noiet ro noM a WoNaorer x óNor
x a B aapa Esi na coNetoreV.
T0 3)a reosepcor 3) a5qua, X, X 3) e NEVTE
EHATEBOV EVOPIOV ESI. ESCo gap vm pdu occonu
edicor o a peon de o B a
d607. x apa  a Y 2) 45 qua, di5
2)9 Tscpcov, Est dia Dcovor Oun
apa Est HOMCT NaSIOV Enei 3V duc
Xa5a 10c, a aB BY, ouv-
rdErra, un noiei nMannasr nai Est ouu
vor EmpoptOV apai H aurn de dodeiZIS n Em F
do HEVTE.
iyros At Nai EGW, n pi Cor n dexnasr am
Enet Ed cicapdo x dex nasior chasnua ex duo rcor
urziscor Empoeicor oornendvor sise ei ésayx da
scor pE C or d NaSIS, S ooyNeVE) ex duo porco
EMDCICOV, aM EK XNctorcV ZVyNCI) de ex duo
ouPcercor NaSquarcr Ex 3 dia nerre i, ex r8 autem ex duobus consonis Dialtematis, nempe
dia rosapcor =cn àpa ésc X dha cov, uet
DINASIV CK F pEZIS COVEm IOC IcoV dVO OUDES HHE.
picon
a7
dicimus aurem lumete leprem nu-
per parciculare, vel mulciplum. AL
Non est isitur mulciplum. Cunt
isicur duo diastemata aequalia, AB
Fypate meson, C. F. A ergo diacte-
ma AC, DIC. dia tellaron, dissonum
eAtque utrumque consonum; clt igieur (Dia-
tessaron) Cuper. parciculare. Pademque elt de
monstratio de Dia. pente.
23. Diastema Dia paton, est duplum. C
De vel duplum est, vel majus quam duplum. Sed
cum demonstrarimus, dialtema duplum, esse ex
duobus maximis super particularibus composi.
tum; Si ergo (ic Dia. Palon systema majus quam
duplum, non erit ex duobus tolis luper partieula-
ribus compolicum, sed ex pluribus. Componitur
Dia pente ee Dia tellaron. Non isitur erit Dia. 1-
Con dialtema, majus quam duplum. Duplum igitur.
TodE da ascor cies qua, est dtX Nas tor OonSI
Tor 28 dexnadi AIX Masior ced.
AM Endn X dia HaSIV ESI OIH NastOV Y de
BC, composica, totum non faciane mulciplum;
24. Sed cum Dia pason sic duplum; duplum
aurem constet ex dues al PLL. PATLICU.
laribus;
SME. puit
quente vocali
rad iE inordom asesiuar. F SupplCO dtit. H PTO H rePOnO aY. X PrO i repOnO vou, se
02
ero

## Folio 276 — 867984570:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Joribus; constet autem ex Dia penre _ Dia. ouves at )en d L Merce noy en 3 dia resa
cestaron, super particularibus: erit igitur Dia.
pence, cum sic duorum majus, in racione se lqui
altera; et Dia rellaron, in Cesqui tertia.
25. Manitectum iem est, quod Dia- penre 8
dia pason, elt criplum. Ostendimus enim, quod
ex diastemare duplo e selqui altero, fic diacte.
ma criplum: adeoque Dia. Palon et dia Pente,
oltensum est else criplum.
26. Si igitur constet, in quibus rationibus,
consonorum quodque, Lonos, quibus continetur,
habeat inter le Constituros: restat jam, de dia
Remare Tonico disterere, quod sic lelqui octa
vum. Didicimus enim, quod, A ex diastemate
selqui altero anteratur diastema selqui tertium,
reliduum relinguitur selqui octarum: Sed, si
ex Dia pence auteracur Dia tectaron, reliduum
est diastema tonicum: es isitur dialtema toni-
cum, diactema selqui- octarum.
F7. F. H aurem Dia paton, minus quam (ex
coni. Ostensum enim elt, quod Dia pason elt
duplum; conus aurem sesqui octarus; (ex autem
diastemata selqui octara, lune diastemata ma-
jora Duplo. FH isitur Dia paton, minus quam
Tex TOni.
28. Dia teltaron, minus est quam duo coni
cum hemitonio: e Dia pente, minus quam toni
eres cum hemitonio. Llto enim Nere-diezeng.
menon, B; Paramele, C; Mele, D:
TEypare meson, F: Duin est diaste. B
ma CD, conus; BF Dia Pason, quod C
minus est quam sex toni; reliqua
isitur cum BC, cUM DF, (quae funE
inter se aequalia,) minus sineulatim
duobus tonis de hemitonio; quod est Dia tel
Paron: ex BD, minus conis cribus e hemito-
nio; quod est Dia pente.
20. Fonus non diriditur in duo aequalia, ne-
que in plura. Ostentum enim est, quod si-
ver. Particularis Lic; Diastemacisque Tuper parri-
cularis, neque plures, neque unus, incidune me-
dii proportionales; ideoque non in ParteS X.
quales diridetur. Demonltrantur ergo expol.
tarum propolitionum lingulae. Incipjamus Ca-
pue lequens; exponendo Prolemai sententiam
volentis Prchagoriorum doctrinam retutare. Ca-
put autem illud, hoc est. Finis Ouinei Capiris
Principium Sexti Capicis.
H nto N, 2A NaorV aSqa Zve) S2GC X da
EEXOVraS Ddor(85 a9S  NSS 1OInOV
hoydor s  en ear iperonis chasquua
203 EnTCtrOV 2)∞AUa a DCspEDn, ∞ NOIOV XaTa
reosa ecoV aPateeSn. 8 NooV rovtajor ESt D)as qua
 ầpa roviajor dis que es Exoydoor.
F0 dha ascor, éxaror ES n et roncov. DC
dem) ae 2 ad dia acor de NeoroV d:) +o
1O exoydo ra de e Enoydoa casuaa
ucora casquaa eior dn noors  apa do na
ocor EnaTo n Es FoVCOV.
20 dui rosapcor énadtor duo rorcos nai iqpui-
oVis nay ∞ dha HEVTE En aToV TICOV FoVcOV N iut
ToVIS. E5co gaep vyou pdi d. arudicor o B. a
Papicon ) o y péoos de o d. vm
in de 0 OvxSr x ido d dia
5nua 2(O 2o de B, dia nacor
or, EN aDor eE ZoVCOV 2 dE NOI 
2o reβ7, 1 20 dE, io orra, Enar
20r duo torcor nai nurrovis d est diai
 apcov 2 O Bd, EN a HOV rEIdV torcov re ipeL
Netco Ed EiXdn su, Eod EMe, O. EmuoesX
diasuaroS, SC  No3, 8F ZapY eis, avo Nero
EpinSom Con apa dhaiecHoc) eis 10aS. REdei
2 edV SVnGI EXCSM FCdV WCONCIIICV WEGTAOECOV
Apscoeda de C 8 EEns neDaNajS, ou DlilOVTS
Elus 2S HroNEuaIS Pcrlu, avaeree Boudi
s aipeoW Ter Hudazoeeicor 20 de nePanaV
Est F8V. 2 Fet O r s népons veBanai AEXI
r8 exrs a e.
POR P TIX R IY
pcov, ovrcor Shipoeicor ~ W  a HEVTE, Eit
dy pa or Ev, nucoxtor es éiri e de dix rosa
pcev. Sirre rrov
ParEpoV) or n, ~ dla HEVZ (C X da nas cor, 281
haoror Caer, o CKcXNaoiS casqua
AASCOV H dha MEVTE, TPI7 Ndorov DrodEdeN).
Et apa, Y ODUIPCoNCOV ENaGO, et 7102 RegotS EX Y
eoo
76
On coei r3 roviaejs 2)a5utos oendeir, on es
neinen enoydoer Lar DC  1S od HEVTE Y da
y PrO is, repONO cis. 2 SiC MI.
20118 d Est dia HEVtC.
O 2o1 9 8 draipe) et5 d 1085, 872E15.
2

## Folio 277 — 867984570:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
G OM M F N Y A R IV S.
.
a Talis ilague cum situ de Consonantiis, Q
thacorionum hypothesis: Dia pason e
ec dia restaron, cum sit omnino manisest a
ce TocarNS du ZyXarSoS, D el a5 oop
Ocortas, TCV TLVDaropetcov ~D SEDE5.
dia nocor n, dia ZCOSaPCOV, oV  covta HV
 ranao crapgns 80u, dscotet  CPne
poor avrr Nego (Ca1 Za EE
Nera  ap Cavo dVOIS.
AltS E5.V H aVH, 2 SFCOS3E _DOIV C5E10S 26
a E5 5 duo a3)a Popei 2105 aa dua pot
od Mn Ovoir drodido duva pIS, cdW Ep ddE
Evos AIo n avri corot et DBoYret Negov), cos av
dcO 0 10)O,  arriarerea ai aaoves, a
2n due apes aropaor ioodvai. Xat 5o1 Socy qurai-
NES. ENEzOV ) oi o Et Y Apxvrav Evos DB0g 31
vecdas, narao ras ooupcovias, r avrin W 7)
anon.
Kat ouureXCo pet XXT i A1r0.O, M  3C
NaOCOV, Nara Duvau eros Pooy ∞)aDoeo
oraer an nV = Z oupOcoriCOV CGONDO, co5
eis ouvé rraj. Onotco yd ar ouva DB X ouuDcvOr
Obosco  eire rn vyrn  etrE En rdry cds eit
n rco aurid ouva nerai AI n a co greentor mpet
X ouva D GeionsE oou Dcriaes eid (D. Kat 31VE) X
ovubasiror, oier  r apiuior oi qd erros d de
nad O ouvr.) uvor p aAyNoIS, ueraba 30
x ad  in Denach de Woegon DdEVTes, ryeSoN a
Nareentor Auo pti qd ic reia Xevre AV0 de 
dena, ouoicos d’exa (C dio Kai ei HNW, idvc X
idos deuados. Oi gap rapioor rn denodh coeg
Derai, Ex BIBacrai xapooor de ny aco rut c de
ls denada Nenad (O SV HNWV WCOSEDeionS, o-
Consonantra erroris convineit quod Bite
accommodarunt ratiocinium: (ee lic dein-
ceps, ulque ad) evidenti experientia com
ce pertum est.
Vod dicie, hoc cst. Oui Dia. paton con-
LConanciam Faciunt Soni, ut LTypate meton
e Nece diezeugmenon, sunt porestate non dif-
lerentes ab uno (OnO. OuipDC CUIM COntrA- PO-
LIri SnE, Porestas est eadem, adeoque ambo In
Ctax uniuS. HlOC enim eAt, DUOS ab unO nON
disterre potestare; quando ex duobus actribui
tur poceltas tanquam ab uno. Adeoque AN
ciphoni dicuntur Phehongi; Sicur Antitheos
(deo comparandus) qui elt LTotheos (quasi deus;)
es AmaZoneS, Ancianciea (viris compatutatu,
quae Doceltare viris XGUCNEUE, QuaILINIS HHE MI.
lieres. Dixerune autem ArchytX seGa quo
(in consonanciis) eltu audicui, unius soni per.
ceptio.
Concedit e hoc Dionytius, (de Dia paton,)
quod pocestate non ditterune ab uno 10no.
quando alii alicui contonanciarum LeTuMuNEUE,
Quali UnuS COaPtaretuIT. Vcxiris enim LOnO CON-
nectitur consonum, live spi sec e ypace,
canguai un crucmgue conecat. Adeoque
inrariacam recinet connexa contonantia ip
ciem. Ldche CoM _ MH MMMMCIIS. Na
qui lune incra denarium (disiti, dicti) inter le
2dc MMMaM SBCCICM, SCd, genario adaICI, IN-
porr F erros D dexad ∞ pa x aid B. Fineor corum qui lune intra decadem, species similis
dae duo, ebAW Ta avZe. ZOV au ror ZV ~eoV, Dyor
rn 2)a Xaocor orpe PcoVa nEnoV DEvaj F. net zuep ot
PBoglos ei DOrENSVrES avr, a7) ∞ DOPZOIV Evos
vaera duvapr i Eormer aurn i ouupcovia dexadi
Sace nab avras ei oopDcoric S W DgTEENOVTCI
3 oineis eid 85. 3rcos SdE ouv rn X) e Xaccor. OTar Tonancia. Ouippe, ut per sciplas confonantid
Er rn virn rn deC Lyducor, ouva D D’ev 22r8 a X op
dor x Leboaier  virlus rn Larn exet cum DIa paton Co. CUm SBILUI, ipII Bete
opPrO a Xa DopeV Eros ovrcor r dvoir oylor diexeuemenon, connecticur cetrachordum Hy-
7)_ aocor nara duvaptr 87gDoecos i vyn
2 EC60Na18 787015 oouDcorod 3G 3FC05, id5 evi n
TiuS DIa-PatOM ABN Pleitale aitterant ab uno;
rco aurd DBoysc menod 2 X cavrus cid , nar adeoque Nece hyperbolaon inditterenter cum
illis consonac. Acque sic, tanquam uni cidemque sono, conserrabie suam iptius speciem, quancum
NEXPt 28I 5015 dro ~ CvaeYSS neipa
ACZA 5OVS FOVESI. OL HoVSVTES TW dIa Xa
ocer orpe Dcoriar PBoyrol, diev 2 a pE
Ocer n visu de ydicor, ad 1a DoXo vara 
duvaur evos Dboq ovrcor qd cvarricor, duva
ratula seTraH. Lta ao _ UId TaHC quin
+3 = 5. 2 +10 = 12.) atque si icerum id
tiac, manet denarii species. Non enim, prO.
prerea quod denario additur, rariatur (disitus
finalis:) variatur autem si cui alii praeter de-
cadem. Denario igicur iterum addito, maret,
que. Sed  e decem, lunt decem d duo
lintelliee, de finali dieico; qui non mutatur
propter decadum additionem.) Nam Viginti duo
ileum et. L B (InquIL) mo
do accidit consonata  PasM. Cm CMHm
qui iplam efficiune Pon sin ocetale ie.
rune ab uno; eria aCa  HaC CON
meson, habebic consonam: cum duo Poni ip.
non dimorentur à propria specie; lic negue
perbolaon; Necen S erooaion, DL Hypale.
a ME. Dec r ovugunia coelo nme tion, cis eis ocuiari ). b M. at . . t  .
D. anco naerri nui. Lexendum pu
Prc

## Folio 278 — 867984570:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
E
P OR P HI X R I
s ovpeDcoVar EaV OSFE7qVEPOV F V co
vcr 07cor 007aH ot  s intust o
contonantium, lmul pulletur, (ut ad Necen-
diezeusmenon;) lire ad remoriorem, (uc lly
Dacen meton:) Pademque isitur contonantia
Species retinebitur. Sed, cum propiori pul
Paca, extribebit, per le, contonantiam Dia- tella-
ron; cum remociori vero (FIypare-meson,) Dia
celtaron et dia pason. Adeoque, si lit per se
contona Dia cellaron; eriam Dia- pason e dia
cellaron est consona: Fadem ratione, quxe el
ian Dia penre ex dia pason. Oc enim cum Dia
pente, per se Cumpra, sic consona; manet iten
similicer consona, quando cum Dia- palon con
jungitur: se se habere conspicitur Dia testaron
Adeoque (cum, iptius Dia pason, loni contoni
non ab uno differant,) eadem tuc auribus per
ceprio; ipsius Dia tellaron et dia paton, quae
est iptius Dia tellaron per se Cumpta. Ouippe
Si contona sic Dia tellaron, etiam contona eri
Dia pason et dia reltaron. Expolicio igitur di
ctorum, haec csto.
Oorret autem, in dictis, aliquid Cubaudire.
Ouando aurem ita dicit; POnivertim eni
Dia pason consonantia, eo quod, qui ipsam et
ficiune Poni, non difterane, poceltrte, ab uno:
Tubaudiendum cst, Sono. Nempe, non ditte
runt (qui Dia- pason consonanciam Faciunt,
ab uno Sono. Ubi dicit, Ouando adjecta elt
alicui, intellice, contonantia Dia palon. Ouan
ao enim Dia pason contonantia adjecta ct con-
Tonantia alicui reliquarum, inrariatam serrar
illius speciem; per, IIlius, intelligit, speciem il-
lius cujuscunque consonanrix, cui adjecta est
Dia palon; Nempe, reriner, illius speciem in-
rariacam, consonantia Dia- Daton. Vrpuca, Lc
ea Dia pente, (aliare aliqua contonanria prae
ter Dia paton.) Iluic igitur si adjiciatur Dia
paton, inrariatam serrat speciem; similiter ut
ab initio fuerir, Dia pente. Ouando ait, l Lu.
matur aliqua ad ca(dem PaTtCS, TETMINOTuM
Dia Pason: illud (ad casdem partes) ita intel.
ligendum, uc iplius Dia pason ambobus termi-
nis vel in grare lumatur contonantia; vel am-
bobus in acurum. Or, iplius Dia palon termi-
norum (Fypates meson, e Neces diezeusme.
non) in (terminorum) grare Lumere licet con
Tonum; puca, Dia rellaron: in (Netes diezeu
emenon) srare, tetrachordum Diezeugmenon.
ubi (ipli Nete aiezeuemenon) contonat Para-
mele, Dia- tellaron: In (FIypateS- meson) gra-
re, cetrachordum Lypaton; ubi Flypate hypa.
con consonat, ipsi Flypate melon, Dia tellaron.
In terminorum rero acurum, E Cumamus Dia.
reltaron; urputa ipsius Netes diezeugmenon, in
acurum, cerrachordum hyperbolaon: ubi Wete
) FC Eyzorpce ovyxesdcioar ris nod
Eauri, A4 TOapcOV oouOcoriar Ddcoo TW 3
roppcoreco, oior rcorn 2s X9 roa  n, t
a cev KapEp et supcdvos nab cant n A s
oupcov n n ∞)9. 7 COV 3, Z)9 ZOSaOCOV0r
KRaj ava Rogo Zn 2)∞ NEVZE (C ∞9 nd0 La Sa
Ep gd n X) a nevre, naD CaurbI 30 SVuDcovoS, dia
edie ouvicos i vraer rn dia neotur coecoa pbi o
TCOS Hy n Na TEOSaPcOV ExBo_ Decoeciraj X10 C 
arringlis, rco 3a Dopeir CSV ovuPuorss Obog
Evo5, CoV  3)a SCOV, ToaUN F anga5 qVE) 
2Ia TeaSapcor (C 3a ocor, oia aurys, nab cau
ls, 2 D)a B TCNSapCOV. OUXSr y et ouuPcOVV Y
2)a Tosapcor, sup Dcovor et 1. C F dub Ma0 V 
ca TEaSaipcor H pd SV EEgorS F cipdocV toVM.
Aet dE Woegou anSe Z cipqudcorTâ pd S
52c pnderri Radons qui dia naocor ovu Davia
X I ISVTcOV aurli PB07 cor à X)a DOPEVTION, nar
i duvaper, evos eouanser de,  Ooyl
A2∞DoexOr ap, oi roisrres rli dio XOs cV ov
Paoriar, ∞Bo7 eros. T0) 8rc0 pnberrs, orav cego
api uin i cio rascor oupecoria O Tav raie in
ca Xaour oouPcora Weo DD nin ovuOcona
7 e  cov, e  dgrsepor x excimns eidos rypei exet
vns edi, NEgt. D ∞0X50nS ouuDcortaS n WoCgonE)
n dia ascor eet dE x Eid O avrS à WDgr pE
dor n da Xascor Gior, esco n diae nevre n àM
ris ovu Paria c 9. r diae nasur raven QV ear
ndha naocor ouva Bn, ypet x Eido5 a o DgiE pEnor
ouoicos ioes Ep EZ dXS n da HEVT. OCar i n Ne
 Kar AyPbn S, Pui ra avr, 2015  SuOIS 
dia rarcor Y, dri ra aura, dei anseu, oiev, a
Dorepcor F esnecor nai dia Xascor, em x Bapurieor
av anpdu P nouuPcaria n aq Peripcov em x ii
rEPOV GieV, D da XaSCOV aKPCOV, LaryS j VyTHS
Diee drudcor eri pdi x BaevrepoV  erpcor est
nabet SVUPcOVOV cier x dia TeeSac F di v
ryS E P BaPVTEpOV, 2d Ter CgXopd ov ∞ dl y
adiicer oi oepcovor, n 2 co Dapcon, En viEH
da TEOSapCV rS ) Vnurs Ent Y BapÖTEPOV, Y
ixarcor rereaxopdor oi n n ar
Tn LaEN pEOCON oopEDCOVEI die TEOSApCV. EM
de x dEvrepor rier anecor, ear nabcoud x dia
reoapcOV Loiov D virus duC yducor Ent Y oEi
TECOV, ~ Fer CaX opd oV 2d E BONajcor 3 n vin
rdEp-
Lydcor Cav re CS Y OtX CoTEPOV, E d5 lu unebr
ad consonantiam; site ad plopiorem Ponorum
Mecor T0 p 3V cidOS aVO ~ ouuOcortu pS
ePro som, repono de in, risi malis lexere oior inrlu. fPro doir, repono oio nihi malis legere ds in.  Dro
Mer reDONO raapar. B PrO Y, rePONO nd. I PFO ETCV aU repOnO orur aurl. L In Ptolemaei Codice
quo ulus est Porphyrius, decrac (ut videtuir) vox pdorrs, quae in nostris plerisque (nec tamen omnibus) habe-
Fur: quam subaudiendam dicie Porphyrius. LPro rn revonon. m NIK. oi D. i PrO quO repONO i n ML
perm. led D. deg. 0 PrO amoS, rePONO aeotS. P PrO n ouupania, reponOn oouparia, e luppleo n. g PrO c
pcocor, FCDOnO naegpion. r PrO unams, FePONO inarur. SMF. oior ) ry nirn. Ld. oior s nins, quOE LCHDCO; a
uxpleo quod decrat, ent ro dEurreo re et po Eutehosiaict 

## Folio 279 — 867984570:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
COMT ME NYARTDS.
roc oas, de dyidiicor, oup cornod
Dcovet, Y Tn LaB pESCON, H)a TENSAPCOV. FaVSV
eit ret avra, 2015 tp015 8 X)a BBOCOV, Nn Dd.
x ouuDcor  dv EXI, Pnor, ~ XnDDEr, W0C95 Y
eygureor auir Y dapcor r8 ∞)∞ ocb t et 
 COS r0  ancorceor avis
axecor Otr Aa nascor S’onS oopPcoras  je
ei axpor vrreeri l ryen, einn pbco di 20 erepor
ovsuaroS i Toive rysy ep CoNeicor, ovpPcovet
ZoIS axPoIS 3 D)a XaocOV R qu vnirn nay vim
nabit DTa-LCMaTOH. II aCMLMIH aHECMI LIS PauS
melon, cst terrachordum Melon: ubi MesC COI
Tona ipli Hypate melon, Dia- rellaron. S1 181
TOn, TaC COMTOMIIH. I le habet, M
A)a aecor TyS) arnScor d xe
TECOV, 2rCa X0CdOr C3  MEOCoV S = y ucon0
Xnpder ovcovo
T15 Exe C neoS T vnarlus 2870 sV ouubave,
dr ei axeot 184(8 ac,  0D hais
s dubapoir eres. Opoicos) éxe, nar em ro Ba
psceo  durEpS EBTESW, e En unbrn coegoa Pu
Cyltematis flyperbolael; Ipla u Hell. PeI
Bolaeon, contonat extremis terminis ipliuS BIa
Palon: qui lunc lxpace meson de Nere die
Zeugmenon; quorum propior elt Nete diezeue
menon, remorior est Llypate meson. Ve igic
Sc habet ad Necen diezeuemenon; lic de le na-
bet ad Hypaten meson. Hloc aurem concinsit,
eo quod extremi loni iplius Dia- palon, pore
Itace, non diferant ab unO. SIIIIEer le res
t ouPcoVOV. AoOV dE CGHEITCI 5o QVbaoV, ev habei, si sit vtrumque in grave: HOC est, B
Zy E 2o ey70or anpor 18 o dd  4C08, 18. IPC FIy Pace meson annectatur aliquod consonum.
ego PDerros ovuoS Kat N, 7oOQuOaOV Dcinde exponu quid concinsir in ea habiece
Ev Fn NGOS ~ a. A WSEOV aNCOV 78 dia n a0 uet 414.
Ai idio id. nab adta. na) dcdnat dova 3
vor) oiev da Herre, n do apCOV, ev 2n 505 
quae elt adt PEOPIUS exrremu ipLIuIS DIa- Pa-
son, e connectatur consonum. Tcemgue, quid
concins I ca, qua e de Lemocus 
eyzorcor 28 dia ndut x  eto  lc, de simplae consonancix sunc, (puca, Dia-
pes D dia nascore napu us pence, ee Dia cellaron,) in habirudine (seu re-
cta XaSCOV, i dic TEOSapCOV n da XaSCOV, eV Tn
nEoS Y a CoT EpOV expoV 78 dla n aocor 4 53d. T0
de norm eou ex rSTCt VOMO, ouD eiS e
cenua NaDESMNE. Tavra d Er ynoon) reo
cor TVhagopeis5, dro Y Tn aianod LomoV-
TCOV, En D dia Xarior n, dia reosaecor ouu Dc
vias Aogmas de neoS avrs Eneycor Enriss
ed raira.
ratione) ad proxiorem terminum iplius Dia- pa-
Ton: Sed compolitae, d cum Dia. palon Lumpra,
(Puta, Dia pente d dia palon, aue Dia rellaron
mociorem terminum iptius Dia. Palon. Lcliqua,
quae ex his arsuut, perspieua lun Del ale ta.
jiciuntur, ex eis quae in sentum cadune, de con-
Lonantia Dia- pason d dia tellaron. Racionales
vero, ad illos, quaeltiones prosequens, lic seribit.
hyperbolxon, ipsi Nece diezengmenon, conto-
cur, ad ealdem parres, cerminis iplius Dia. pa-
TumpIa con O a OBIOTC LLOTCIH LLMIMI
lorum ipluus Dia Palon; lic le habebic, lum-
Dlu e Cos   earuem
remotiorem. Viputa, li Eut Dia Pason conto.
nanim Cuscs C LCLAME L LyPace me-
son et telennon. Euntalet aetem, in
viTHS OULLDCVON 2 2)a ZEOS C̈PCOV, Z8 VnEDSONaIS
duddicor coro dio ergos, n virr o oo
ESIV Copcorn Va. LIS SV EYCt HEOS T vn, 8.
NCTeS ACHLHM, COMIOHH. Par La cellaron,
Dia palon excremum habicudinc. Ouippe per
et dia paton,) in Cd savicee qua est ad re-
Acque haec quidem lunt quae in Pythagorios ob-
Ouamobrem his ons duper-parcicularium
a Non levem autem illis difficultatem creat;
 Mulciplicium racionibus, attribuunt
 Consonantias: e non item aliis: verbi
e gratia, desqui quariis, e duintuplis: cum
i Tamen eadem set Soiita Batunt alque it
Et TaruM.
Cur enim, ex rationibus super parriculari
buS, LOHS HEIH (M COnSOnaNCIS) SeIquI TeK-
a Eurici N avrois 3 rid 2oX ut undesar
na) 20 pOVOIS T87015, ZcoV Pp coV n
CC poMaTonaocoV, WegomeV 245 0VDcoVIa
7015 o àMROIS ponNEn Neyco dE, sr ToIE
SHTEraBTOIS I 501S HEVTa EdA E10q
Eid 85 orros avrois nEOSoS
Aic Etgd, ent  piMot coV, povOIS 7015
SITeLTOIS 3, ytONtOIS ev F oVuDcraIS NExOn
Em dET noMa CMaOICOV, FW drcoNaovo  relcoNa
oio povet5. Con Ert de rois NorIS T SuoeicoV
3015 NOIOIS TCV ~OH aNaoicOV EvoS EidBS ovrS
40is pasi noa conaios os cV aroaiS cum mulciplicious eadem forma; cadtemque tor-
ivos cidss rois de Srpoetois neos co Buo ma super parciculacium cum luper parciculari
bu5.
cia, e Selqui altera: e ex mulciplicibus, (0l15
Dupla _ Tripla: non icem super parcieula.
rium reliquis, reliquisque mulciplicium: Cum
tamen eadtem forma sic; nempe mulciplicium
+ Pro dEo gopdor, re
1Or
inarus. redono en unarn.
2 PFO anrEear rCDONO
e0.
O rd prcocor. X PrO n prioar, repOnO n pocon. y PrO. L
b Suppleo ir d p 17
a PrO ois, revONO i5
Forceor. u PrO 1  locotL
e tlota
n _E PTO e FEPONO d. C PFO iv, repONO opur. d PYO DurEPON FCPONO Duriex. e PrO napour
Mt

## Folio 280 — 867984570:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
280
bus. Nam distriburire ridetur, non generali
ter, dictum illud, quod una Forma sic harum
acque iltarum.
POR PHTRI
etes evos Eidss. Nrudyeconner id donei e s na
Doniaor Eivas so Eipnadier, Ero5 Eid 85 orros auroi
EoS CMEirSS.
uexat e 2otuo Cou notit Z ouc
vicor, nad ov avros B5NOr) reooV XCI
Ed NECOTCOV CSV NoYSS aUECV noISVTC
aiducor, à DapEreS enarips porada
Ep D eE a DOIV OpuDIBTHTOS, (C F85 NOs
XSS deduXS odeo T arouoicor
ED cor av raVa Ex aoora Daivn V
Pcororepor Eivas Paoi nai vo renoicos
OTE rp Negos, 8 pesVON Z ECOTCOV aUrco
norErrcor de bucor 1d 105 esW a a lC mv
C FCOV aH NCS F QuOICOS EXOVZCOV HEOS aN
Ny NSS SGC N F TBTCOV ZVOITO aV X
coDa NhoroV nore cd onigisc, none dE
LXNEISC, TCV aurcor  u
arouota.
Tcor Hodaroe ncor riies, ios ApXuraS i Nido
pds 150eZO2,  X Maraso CV N0y85 Y ouu
Davicor OVYKeVOTES auod reOS an85, 1 585
ooupcorSS paMor Bdanruaj B8Nod vOI 701
70t  Eno1SV LLPCOFBS Naberres axiduSS, es exa
Notas, Y CTV N0Y85 Y oquDcoricor desoT
AB er B et a X103 aptopiot 0opopco-
do Consonantiarum delectus frat. Ab
ec utroque, nimirum, numerorum primorum
e qui illarum rationes faciunt, auferentes
 Onitatem;  substituentes numeros dis
e similes qui residui sunt ultra amborum
similes: in quibus consonantiis hi nume
ec ri distimiles comperiantur minimi, eas
ae consonantiores esse statuunt. Et quidem
a omnino ridicule. Ratio enim illa, non est
ec primorum eam facientium numerorum
ec propria; sed omnino omnium qui simi
eliter se habent ad se invicem: It, si au
ac islis item similiter fiat; carundem ratio
num aliquando minimi, aliquando maxsi
cc mi, constituerentur, hi numeri dissimi
6 le5.
Pychacorieorumm nonnulli (ue tractune AE.
Chytas e Didymus) postquam Catuerine ratio
nes consonantiarum; cas inter le comparantes
magilque consonantes oltendere volenten hu
jusmodi quid Faciebane: Primos lumentes nuI
meros, quos l’undanos vocabant, corum qus
consonanciarum raciones efticiebant; hoc est
ex quibus minimis numeris etficerentur conto.
nancia; ut verbi gratia consonantia Dia pason
in primis conspicitur numeris 2 _ F: (PrimUS
enim Duplus, est, Duo ad Onum, et Funda-
nus aliorum duplorum:) Ft consonantia Dia
tellaron, in Celqui rerriis, 4 _ 3, (primus enim
Telqui tertius, _ Fundanus, clt 4 2d 3:) 1108
isitur numeros cum actribuerine consonamiis:
considerabane, in quaque ratione, numeros qui
hos terminos concinebant, auferentes ab utrO-
que terminorum, singulaum, unicatem; nume-
Folque reliduos, post hanc ablationem, quinam
FOrent. Orpura, iplorum 2 et 1, (qui Tune
iplius Dia palon numeri,) ablaca ab utroque
unitate, spectabant reliduum, quod elt I. Ttem.
ipsorum 4 _ 3, (qui numeri lunt iptius Dia-
celtaron,) ablata ab utroque unicare, habue.
runt quidem, ex q, reliduum 3; C, Cx 3, re-
Siduum 2; adeoque ex utrilque terminis, post
ablationem, reliduum 5. Tcem, iplorum 3 8
en (qui numeri Tune iplius Dia- pente,) ablaca
ab uiroque unitate, habuerune, ex 3 quidem
relidua 2; acque, Cx 2, reliduum L: adeoque
utrumque simul reliduum 2. Vocabant aucem
ablatas unicares, Similia; Relicuaque polt ab la-
cionem, Dissimilia: Ob duas causas: Ouoniam,
ex utrisque terminis, similis erat _ aequalis ab
lario, (unitas enim unitari a qualis est:) qus
bus ablatis, neceste est ut relidua Cinc disTImI
lia e inaqualia. (Nam, si ab inaequalibus
auterancur aequalia, relidua erunt inaqualia.
Y aICY DI NaDOV n: X∞ TapcoV cv dhre
2015, 7015 TEOSaOI X, ZCLOI ECOTOS Wd CNITCLOS
robulio, o d F Y. TST85 8V 785 ded pS5 deo
dovres E oouPcvaS EONOTSV, nab Exasor Negor
FcIVF85 0p85 EKEXOVTCON apibqucor, à DeNorTES 
ExareCOV F oecor ova pveda 285 deros propdve5
deXS, u  à Dajecor, oi nvEs eier oior Y B i
a OtHEP HOaV E dO HaSCV aDENOVTES aV pLOVa
dan CoNITSV X NaTaNCEOdvor qr y er Tcr de
easaecor CC repciv, et rves noaer   dia rosapar
aDenorres ava porada AXer, ex pdi ZV ECoV Teo
OAPCOVLONEOVor = ZCia ex DE ZcoV ZCNcoV Y
duo CoGC DTO OLVAPIDOTEPCOV TCoV OpcOV, pes T a
Daipeon, ∞ 0n ovo V EVTE Tcr de Y
(C B, oi ZWES noaV FCV dIa HerTE, a DeNorreS ava
porada, cixor en idi renor  otrva duo
ex de rcer duo, LDREOVOVer IGE ~ ouvap
Porceor Ner ove cras Feia EnaNSVdE, ras id
apapsidvas poradas, opotae 2a de nanopdva
p r à Paipeo, arouora dia duo arrias en et
auDoir TCor opcoV, opora i à Daipeors Ezvero C i’on
ion ud’n poras in poradi r à Dare dcor, et a
raYrHS Ta LLVONCNOUa aropora  aeviou Ea
qd diré ariscor iou à Paiped, e NOI E avio
Aque infuper: Cur eo quo ipsi volunt mo-
vicet diroret Br) 1d5, 10y XC,  al 2a na
OcoV Ed nECOTOIS decopcir a uoIS 7oIS B na
FIpcotoS id dem Naores, 00003 205,  H
LLC. et ex dv0. D. n d00. reponO 0 dv0. B PrOrSpCO, TEPOHO ud. BLFO Y rCPONOF.
 Malir

## Folio 281 — 867984570:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
C OM M L. I L A LL 10D.
Si dE noa C OAOO, CV 616 Sc
eSVrcs at ovpeDcoa et aviooIS opos dDESquao
aD cor, iscor a. parBS dCON Ta NOC HEVZCOS et
vioc FIVE) 3y 22 OVEpOIC FEV OOpPcoVICON oVI
Sed rationes multiplae, ee Cuper particulares, qu
bus conspiciuneur consonancix, terminis inx
qualibus consictunt; d quibus, eum auterantue
aequalia, religua erune omnino inaequalia.) Piune
ereo distimilia conconanciarum commucta, (com
isa oupr se nereon oi Buaziperoi o era milcere aurem, dicune Pythagorii, mumerum
et apPOSEPCOV apAOuOV NaBEiV EGC] SV L EVOUOI
ouvreDerra, _, Na EKCSHV FCV OUuDCVIcV, 7ota
a D dcha nasCor ev D dE d10 ZEOdPCOV, E 
de Dio HEVT, Teja FD cor  or Daorr aropora
ENaOSOVCS H, CKCIVa ZCOV aN cor CO OOuOCr
ZupDcovor pd esa n dia XaSCoV d TaVTHS Z a
vopeote, Ev M r
dio HEVTE d raEnS 2a ave
prosco, rela Tena aja den dio TCOapcor on ra
yS Ta aVEpIDIC, EVTE TaVTE EstV D, eiEnNEV O HI70-
REpCIOS, Daoncor Ei exnoylio Zcor couOcovicor
na or av rot βS NeV) FeONOV, ZE Notar Etvaj EK Nogn
dE NCr, 2 eS ro necioV dVEponO Et ja
ascor Eocer suu Ocoricor, Daivorro is aurior ovu
Devorcea, exnexroreq au en aurn Penoiar de e
unum ex duobus Tumere: ) Frunt isitur DisTi.
milia compolita, in contonamiarum lingulis,
haecce: DIa Palon, 1; Dia Tellaron, 5; Dia
Dence, 3. In quibus aurem, inguiune, Dissi.
milia lune minora, ea Consona TunE aliis con-
Ponanciora. Maxime Contonum aucem elt via-
Daton; quoniam hujus Diltimilia, Tunt l. FOIL
hanc consonantiam, est Dia pence; quoniam hu-
jus Distimilia, Tunc 3. Ulcima vero elt Dia.
tellaron; quoniam hujus Diltimilia, sunc5. HIXC
tune quae dixerie Piolemaus, atlirmans, dele-
etum consonanciarum, eo quo ipti volune mo-
do, ridiculum elle. Delectum vero vocar, di-
Ariburionem secundum praecellenciam. Si 18i
tur, cum omnes line consonantix, appareat ali
qua religuis consonantior; erit ea praeterenda.
W cCOo, D,W, Eva D dia rascor 3de d Non aurem ridiculam ait este praelerenciam ip
 dico nevre, uera i dia ascor, WeeO
D dia TEOSapCoV Ss) c Y ZpOnOV, di S Yd HMCHOTEpO
er avrais EDdEusor aa d Tcor ciendcor, onN
n a 2 avrs ouvroucos noy ao Dcos ciendo
TCOV ga De1DCoV, D1OI Ot VES GCd OL no1SOIZ85
NOYSS FEVOVIDCVICO, _ DaIEBDTES ExaTEOS TCV
pbucor poreda vrep d et auPoir ouCIeNTOS, 285
NOI785, perat T à DaipEon, ap1 b 185, oi cisi 2 è
VONIOIEENTOS, NapCdvevFEs nab Exasm ovuDcorar
CD cor aV SVILC CONICIV Ta SVOLOI TOVTA Ex deOr
Dairn) oupecoror rabras NeYSOI cirat.
20 D25 roirus ~ ÉD od B Tcor ToDaropeicor 2ezo
vijas. ex D 8 Roeai NehecoS eE o ideiv, i, 5
av Negt oeS Exareq i T, un naor 257a 2015
Negois, a.M C 7oIS nCroIS iy noDuon d X ouu
DCoViCV naI X, EK T aropDICOV F oN 1Y coV, ne ivci
2 ouuD covicor ra5 ouu Dcorereas Dyot )  a No
7c5, aDC ZCNOIO civat. Xa _ yd, d idio 
NGCOECOV NOLVECoN DeDucor CSV N0y85, 2 da
dosir oi DVDazopctOL MeonV) a  X) nai d 
ad cor oi gd Nogos, XGIVOI MVT COV Z ousicoS EXOVTCOI
oei5 aMiNeS cio 8 gae 29. F duo ngi Evo5
DEpe Cineiv, o sconaor  qu id 6, on rEcoroS e
787015 i PiSC) àma dunov en CC 3 dWeosB
n) 3 5 co C5 F Y, _ aVTCOVF opcotcoV à M NCoV.
Est rWoS 2O avro) Neroi av n_ Ent 8 iputONS
NoyS, C CITS, (C F à  CoV NoycV ei 3V0Vy
ZcopodE 715, Cs E) C5 na) E MAVECOV ZCV quoicot
Noycor, lus eheraorr qvecz. e Con emi porcor rcot
ECoF COV noI SVECON deiucor CSV NoYSS aronov 7
DoOndE) YS gao aurs NoYS ra arosta, nore
Tius Dia Paton; neque quod Dia pence, Dost
Dia pason, praeculerine ipsi Dia Tellacon: Sed
modum quo illi, in eis, peaecellentiam inquire
baNC. FX dictis veique clara LLMC, ea quae ab
ipso dicta Cune concile de minus pertpieue. Nam
NUMETOTUM, LRGLIE, qui prun taemme conto-
nanciarum rationes; ausereNTES a numerorum
UErOque uniCaIEM; GM (Tepet amborum simI
licudinem) reliqui lune polt ablacionem, nume.
rOS (qui lune Distimilicudinis numeri) Cumen-
res, pro quaque contonantia; contonancias
eas, in quibus haec Diltimilia appareane minora,
contonantiores elle dixerunt.
Cumque haec Pychasortorum methodus Pa-
cta lE Perspicua, ex Pcolemai retOB; Opera
pretium elt videre, quid ipse ad veraque dicic.
Otraque inquam; nempe cum ad hoc, quod
non omnibus utantur rationibus, sed primis al-
que Funcanis, in Cortonan, cn de Ila,
quod ex Distimilibus parris, Conlonantias judi-
cent consonanciores: Dicit aurem, absque data
ratione, ambo elle ridicula, Cur Cnin, in n-
neriS primis faciencibs faltones, hanc craci
oi eceso,
Lie Cus Factores, communes omnium similicer
Lucet de cabencium. Non MM splorum 2 d 1
(verbi Sralla) Bropeta C raTIO
eis numeris primium exsat. Ae maniteltum ell,
_ Esc) Oxs nore de concicu oior, eni s ch. nima et, quancee L M. OC, in ratio-
conavis, BC a, Xara netE) ret arspuoteo er in ne dupta, 2 ad L; distimilia relinqueneur 1:
281
i MaliM conosos.
quod numeri 4 ad 2; e  det 5, umque In-
ter se similium; communs M. eee eCH-
dum de ratione sesqui altera, let Cerea, aLEIIque
raconibus. Si isitur permilerie quis, ablocue
a in omnibus similibus racionibus, hanc explo-
rationem tieri, de non tolum in primis numeris
rationes facientibus; absurdum quid sequetur.
Ejusdem enim rationis Distimilia, quandoque mi-
EMF.

## Folio 282 — 867984570:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
ee Cimiliter in dupla 4 ad 2, dissimilia 4: e
in 8 ad 4, diltimilia 10. lc, eadem ratio.
ne, additione semper facta decadum, centu
riarum, ee millium, plurima fiene relidua Dil
Timilium. Praeterea, hanc illis oppolicionem
accinit: quam ad utum, dic, else aptiorem.
APponacur aurem iterum cexcus ipse; qui Sic
Se habet.
EPORPMEREI
282
quotcos. Em S d neos B dcodaois, d’râ cirspora
diro ) S n neos d, ecc  oroposa, dena Kai
C ExaroVradcor  2dV  cdMed a Ret-
opdva TCV cropdicor C03 3 16to,  o
CTVOV aVTOIS WC9SCd et nt X9) opat
Pnoir Eiraes EoS s EmXonoV. HaCaned o
a AK NEG15, EX 30 8TCO5.
a Far que orp ou desere D Saxcenorcos e
OW deo1S DSNCod, siov Y EE nat
C5V 1685 ar ZCV ua CorcoV a DaISVTES
arri D ouOITS. CoV NamodSS ovy
neircodo, 1o5 TcoV arouoicor WDELEKTNS
xara pdo + dconaouer, eE esce ravra na
a de r juionur, reja nara de r exiret
τov, duo n coneico, re aropidi, TCeV oVp
Dcovorcecor.
nara F Nogor, aei oedeorcos roons dexdcot
ae Verum (quae Bujus suscepti porior metho-
dus videtur) si eundem aliquem nume-
ec rum pro sineularum racionum terminis
cc minoribus substituamus: puta Senarium:
it atque bune aequales à majoribus ause–
ecrentes, residuos (pro ea similitudine)
a invicem conferamus: ut, qui Dissimi-
e sia complectantur: Pro ratione Dupla-
ae residua erunt, sex itidem: pro Sesqui-
a altera tria: pro Sesqui tertia auo. Ad-
c eoque, pro consenantioribus, dissimilia ma-
Cjora.
Apciorem igicur, aic, post criminationem,
rationis cractarionem tacie, ex daris hypoche.
libus. Idque lic Facit. Sicut Pychagoru, cum
Unicarem auterune ab ucroque terminorum:
Supponunt primos numeros tacientes rationem:
sic ait Prolemaeus, qui a limilicudine auteren-
duS SIE mumerUS, puta 6. HLOC CAt, ab vrroque
terminorum continentium rationem, auferatur
numerus 6, lic expolitis consonanciarum racio-
nibus, ut eundem habeant minorem terminum:
uc per omnia comparatio sic limilis. (Nam _
ab illis, pro arbitrio, Cumpei crane numeri pri-
mi e fundani rarionum.) Frune urique in
tribus rationibus; in rarione, inguam, dupla, et
selqui altera, et selqui cercia, (minimo termino
existence (ex;) terminorum numeri, hi: nem-
Deu rationis duplae, 22 _ 6; Selqur alterius, 9,
6; Selqui tertia, 8, 6. Acque li anteramus lin-
sulacim s a cerminis limilicudinis, relinguen-
tur Diltimilia: In rasione dupla, 6; in Pel
qui altera, 3; in selqui terria, 2. Ominimo
Distimilia, crune minima in selqui tertia; pro-
xima vero, in selqui altera; plurima vero in
dupla. Adeoque consonancistimum toret, Dia-
cellaron; secundum, Dia pente; intimum re-
ro e postremum, Dia palon. Ouod ne iptiS
quidem censetur. Hlxc itaque Tunt, qua ille
contra eorum molitionem objiciens dixit. De
inde, e secundum eam iplam, eandem repellere
hac subjungit.
Sed  omnino, secundum ipsorum metho-
 dum demonstrabitur, post Dia pason in.
xervallum reliquis omnibus consonantius
esse Dia pason e dia pente. Suippe duo
hic residua sunt Dissimilia; plura autem
e in caeteris omnibus; ulpote, iria tum int
dazipcios, pora da pdi à DasPETES à D EaS
TCOY OpCOV, GV AECoTSS noVSVras Y Nogov 2∞0rL
derro de1uXS. STCOS oHroNEajOS Dyoir, o peN
Ncor a Darid  ouoOS iS, 0 5. 28-
TE5W, aD ENATEPCOV FEV ÔpCOV ZCOV CEIEXeVECOV F
Rogor, a Paspeiodco o 5, n NOIZVTES F85 Ny85 FCV
ouuPcorICOV ra nara Xar n gCoNn quola n
Hocer zaep i r Excircor nap SarodVot 2e1B por or
necorot n noDudiveS Z Noycor LOIV) roir ev 2oi5
28107 N0g015 TCd TE drconacco NErco, 3 TCipo
Nico, na) F SrreiTC, 8 En aX15S  opX’orrs e
oi axiDuo XopcoV 2018701 S pd drconaois 1β C
5. 8 3 ijurons d, 5. 28) CreirS P y, 5.
Kai eige are es a Deno dero r ’opcor, V 
QuOITHTOS. Net DoE arousa  po  d
ConaOIS, 5D  r8quroNIS, y. d  +8 d
re1TB, B. OVnSV ENCXIS_ d escy ra arouora 28
BreITS. Endra  ra F8 iuuroN1S CNCis ra 78
dconasis. Ka) 2]9 7870 oouOcovoraroY idu est ∞
2)a rosapcor dcvrceer de, x 2) a HEvro ndor de
nai 2 TenSor, ∞ 24 nascr oup 8de avrois do-
nei Tavra pdi 3V c DG CEMcor ceS T Encircor
Srixcipnon éjenner Nornov de, i nal aurs ava
reencor avrlu, enaert ravra.
NeOrepeV, Y arov  uoV  aor 2015 EM aF-
rs 396oNlu, noverras 8 noys Xa rcor dede-
edicoV SHDEOECOV. Ilobet S) DESTCS. Sa ep oi HV-
Oncs de C ldita ta adtcoreodoris  ald
ao cor, Y 9 7CO COV Z, X) a HEVTE, 00pDCd-
Vorepor aodenvo) r Noxcor duo sdu er
aurd naranemopdcor 2 arouoicor nnet
aercor de ev d maor 115 eMMOIS eier rCICoV Er 
ru
L MIK. = e01. Y PrO Paoir repOnO pnoir. m MIF. oixciorepor led L. -- rEpaV. n L.DCUS eHdOLUS videtur, X de
esse aliquod. Forte legendum nonsrear. 0 PrO Da avi repOHO Ar nai.  PFO 5, n. reBONO n 5. q PrO
et At rajor, reDONO red d rajor.
nMI

## Folio 283 — 867984570:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
C O HI MIF N L AL XL L08.
aexco 2a Nevre, naj ev reo dis Na as cor
CC EHATS TBTCV CVaPZS_Ta OVuDCVOTZ
anads dv8; 28 da rao cor nai dia HEVTE.
1x 78 pdV dho AEVTE H potis CtAOFC05.
TEpCoCA EIV X81, 7C05, Ha ra F85 HVdayelo,
ec Dia pente, tum i D). dia pason: Cium
c Tamen horum utrunvis evidentissime con
sonantius existat, quum Diu pusone
dra pente. Sit quidem, de Capente
cc omnino liquet.
∞ diae no cov H dhe HEVTE OVID CoVOrEpOV E5t 78 di
AEVTE d ouoicOS, 58dIS da HaS COV EKCTEPOV OVuI
DCOVSTECeV Civa) Z8 da HCS CV N, Ca AEVZE EEt E
∞ das SCoV X, dId HEVTE, CV TCLCN a∞ tovI 177 Cd Est
ecua dE FX TGLCM aSIS dei pD, 2 TeC nE
∞ ev Td dE dl HaScor, Cv dNCStoV au
ra denv, eo recorco de Bpuco, d00  pos er 20d
dia nerre, ev iputonios Noyce, n perois deiuoisi
7015 Y Xp55 set B To de dis dieo naocor, et rere a
ToMaotor Noyco nejdvO SecoPCta ev P toB a
es Duois, xios ext reasa ea reos x er Forat
ir Y deor, 7S ido xerCNaoIS = X078, Y, a 28
de donasis, B, a 2S dE nuu1oNX, y, β. rerea
Primo quidem videndum est, quomodo, se
cundum Pychasorios, ipsum Dia palon ee dia-
Dence, consonancius est quam Dia. PenIC; e (I.
militer, quam Disdia pason. Hlorum autem
utrumque consonantius esse quam Dia PaTOn et
dia pence. Cum isicur Dia paton et dia- pente
est in racione cripla; primique numeri, ratio-
nis criplae, sinc 3 ad I: Dia paton aucem, in
ratione dupla; hoc est, in primis numeris, ve
2 ad) T: Dia pence vero in ratione selqui al
rera; primisque numeris, ut 3 ad 2: Dil. dia
palon aurem, in racione quadrupla; primisque
numeris, uc 4 ad E: Prunc nobis termini ra-
tionis cripla, 3, T; rationis vero dupla, 2, 1
Selqui alterius, 3, 2: Onadruplae, 4, T: Guorum
2ddaoiS de, d, a CV D poS ar a PEncou Si a Similicudine auteramus lingulacum Dnitatem.
aros porada, 2a NoIa ésc 2a arouora 23 u reliqua erunt Distimilia; nempe, Fripla, 2; Du-
retconaoiS, 800 28dE donas, er 28 de iu-
N∞, y.  aasIS, Y. 55C ∞ pera x du
HaSCV =ONytSC Ta avouoa esc) Z8 TIX Naois
d0o gae Tar dE NOIXcor ava Y. Kaj ésod 
XN∞Or(O NogoS, 2E dia NaOcOV O DE ZCNXNavOS
rSca Hascor C da NEr o dEipuvX (O, 23ca
nerre o de rereg naores, S dis dv ascr. ZVu
Darerceor ijuuir, pera X dud Xascor, esc X d na
ocor i, dhos HeVZC. Kaj rS dha NEVrE OVpDCoVOTEPE
orros ar, ios deizet, n quoicos 28 dis d nasior
F0 p Sr psvor X ca I EVTE OOuIDCVOT POV Civa1, 28
pla, Z; Sesquialcerius, 3; Guadrupla, 3. Ad
eoque, (DoI Di2 Palon,) dittimilia minima, TunC
rationis Triplae; nempe 2. Relignarum vero
Lingularum, 3: Fllque racio Dupla, iplius Dia-
palon; cripla, iptius Dia palon et dia pence:
Selqui altera, ipsius Dia pence; quadrupla ve-
ro, iplius Dildia paton: Consonancius nobis
toret (Post Dia Palon) iplum Dia. paIon e
dia pence. Cum camen Dia pence contonan-
eius sIC, (ue demonstrabie ille,) similicerque
Dis dia palon. Ouippe Tolum Dia pente, ett
(inguit) consonantius quam Dia palon et dia-
diae raocor i diei nevres i pate cirercos, 81s11. pence: e quidem liquidistime.
a Enddn  pdi dra evre, 23 da XevrE , da
ascoV aXNSCe Te e noy aouder
le repor, i oiovei dxeg ror éps ovuDcovias.
Fo de aNCRTOV, aIKTOV Ov i N DapcoTepoV, X
na Dexasor  Tus cixciar exet dubapur iquoo-
récar 2) qdso Vircos 3v  eo 20i5 ouu Dci
vols, ~ dxe_TOV, e V ∞ dia NEVTE, oupPcovo
repor 28 oWvDETS, 28 dia naocor n, dia XEVTE
Td de dis dia HaSCOV Est OVLDCVTEPON, 28 ca
aocor , cia XEvTE, detrW) ErcS. dert de na
i dehir avrs ravrae.
a 2 de dis di rascor, 3xco5 ext rpos x duo
ALNEDTE TBTE5W, dOLH MavIOS NOgoS X(O5 t
CnIONOV EOV yd Eros deu_ NyD Dvo
a Cum Dia pente, quam Diapente e dia-
ce pason simplicius sit  minus composi-
arum,  quasi purioris consonantiae.
Ouod autem purum ell, vepore immixcum
ee Lincerius, eriam, in quocunque genere, pro
peiam haber rim luam permanentem tortiorem:
lic isicur ec in Contonis, quod purum est (qua-
le elt Dia Pente,) contonancius est, quam quod
elt compolicum; (uc elt Dia Pason et dia pen-
tC.) Ouod aurem DiF. dia palon, consonan-
eius elt quam Dia paTon e dia pente, Sic olten-
dic. Aic urique, verbatim, haCCC.
a Dis. dia pason vero, ita se babet ad Dia.
a pente ee dia pason; (hoc est, ratio dua
a drapla ad Friplam,) ut solum Dia. pa
Jon ad solum Diapente: (hoc est, ut
ratio Dapia ad Sesqui alteram:) Nam
es ejusdem numeri, sumatur, tum Tri-
cc pluts
IC HEVTE HCI di XaSId TBTESN, O TET8C
lC  N9Or) NCIOS XPOS TCNaOrV cS
ae peevor ∞ dia XaSCOV, 7 P05 ovOV Y otc
Baiza, FeDONO onigsc. b D. deet rd d dis -- Aa nirrI
decAt neipdvon. X PrO in F PONO 15. y L1O NosON rCPONO opos. L . CCla CIa 1676, =. 8 1t 48 1 det
Prc
CME.
r MF. decA 8 i _soi niore C, sed D. habet. SPrO ron repOnOS. + Malim nsuror 3 3 reom naoiis apiduoi. u NIF

## Folio 284 — 867984570:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
POR P HLLLI
c plus e Ouadruplus, tum Sesqui-alter 
ae Duplus: Sesqui tertiam faciet rationem,
e cum duadruplus ad Triplum, tum Du-
e plus ad Sesqui alterum comparatus. Ad
e eoque, quanto consonantius est Dia pa-
son quam Dia pente; tanto erit conso
eenantius Dis. dia pason quam Dia pason
 dia pente.
Ad horum evidentiam, Altumitur cheorema
quoddam hujusmodi: Si lic, ejusdem numeris
tum numerus guadruplus e criplus, cum ejul-
dem item duplus e lelqui alter: FXcelliis qua
drupli ad eriplum, rationem taciens selquiter-
tiam; idem erit arque exceltus dupli ad sel
qui alterum: EIL enim ee hic in racione sel
qui tertia. Puca numeri 2, ello quadruplus 8.
de criplus 6: item, ejusdem 2, duplus 4, de
selqui alcer 3: Si isitur, d ratione 8 ad 2, qua
elt quadcupla; auteramus rationem 6 ad 2
quxe est cripla; reltat ratio, 8 ad 6. (5) 3 (3
Irem, li d ratione 4 ad 2, quae cA dupla; au
feramus rationem 3 ad 2, quae elt lelqui altera;
restat racio 4 2a 3, (2) E (3) eadem ipla: UIra-
que enim elt selqui cerria. Adeoque, quam ha-
bec rarionem, dupla ad selqui alteram; hoc est
4 ad 3; eandem rationem habet, quadrupla ac
eriplam. ErgO, quanco (seu, qua ratione,
excedie quadrupla triplam, canto (seu, eadem
ratione) dupla excedit lesqui alteram. Nam
relqui altera (duplicata) facic criplam; ee dupla,
quadruplam; eandemque rationem habet qua-
drupla ad duplam, et tripla ad selqui alte-
ram. Hlis aurem lic se habentibus: Cum Dil.
dia pason in ratione quadeupla conspicicur:
acque Dia Pason e dia. penre in cripla; Tolum
que Dia pason in dupla, ee Dia pence Polum
pos i) rui rircor oleverar, napbare) de-
enpae n TOISTV FaV eros cebuS, o pd ns de-
buos n rerea naor , d) rer NaoO i Es
3 avrs, o di dexnaor , o ) quron. 6). _
rOECOXH TB TTBaMNasis WC9S Y EpIn Naoror
SITPETOV NOISOU KogoV n aurn EccI Tn L EPOX
s cirnasis vegs t quiontor est qd’ aurn ev ci-
Telrco Noyco. Oiov, 28 B deDuS, E5 Co TerPan Na
orO edv on, TPIX Na0r O ) 05. nai mN , 28
B di neoros pdi o d, iutod 105) o Y. Ear àa
deto F3n cC95 ra B X5yB, orroS rerCaH NaiS
a DEncop F F5 APOS ra B NogOV, OVTA TPIXNa
OrV RetE) NegeS Tn 7005 2_ 5. C XW, éar
dero 28 d pos ra B N0yS, orros dr nasis, àDe
Ncopdo F rcv Y ipoS ra B Nogov, usoNOV erra
AEtHE) Regos o T rEOSapCOV X POS ra Tela, o avros
Eist Id aDc BurerTot. S2SC dV ÉX et o dXNaoS
Nogor reoS Y isoNLN, TBTESL sa d  poS r Teicn
r8TOV Exet F NogoV o TETCaT Na0 O 7p05 Y re
HNaOTOV  Id LEDEPEXCLO TEZPAHNaOO TS TCI-
NaSIS, TZTCO L’CEPEXet o dmNaor O τ8 iio-
X∞ Kai Id  Sxnaoradeis o psoNiOS Z TP-
neoror nosei o 3 d nao O, Y TETpan Na oV
nai Y avror ) Rogor Exto TETCaN Nao O Xp05 Z
in sesqui alcera: Sic isitur se habebic DiL. dia. Am Naorov, i o Tp1 Naor 6 C poS Y iuioNo
pason, ad Dia pason et dia pence, ut Tolum TBTcV) STCS ExerTCIV, eet x dis D9 nascr ev
Diapason, ad Tolum Dia Pente: Adeoque,
quanco Tolum Dia pason consonancius clt (0-
10 Dia pence; tanto e Dil dia. palon conso
nancius est quam Dia Pason et dia- Dente. Fi
nis Sexri Capiris. Princixium Sepcimi Ca
Ditis.
DETCa NariCO Noyco decoperroi Y dE V)a nascor
i dae nevre, ev rpin Naoic 20 d56 Ha naocor pe-
ver, ev c Nacico τ0 dE )_ HEVTE uovor, ev nur
Nico drcoS apa Ehe x ds dia HasCor r eoS ∞ 
aocor i D)e HEVTE, 1o5 ∞ ueror duue naocor  pos
∞ povor D)_ AErT A2GE, sco ∞ povor c XasCoY
oup Dcroreper est rS p. vor H a TEvre ros srco C ∞ dis D4 esscor oou Dcoverepov est 28 da aocor
in cao Nevre. Tes O r8 exrs vepa Nais. ApXn r8 ib d opex nepa Najs.
ETCLNaoS  d e dMaons. Nai m
ce XW ntoS TE C oInNdo EHiTeETOV
( no1SOL Nogor o reT CRN NaoroS reos Y re
 Naoror, i o dI NaorS poS F iuioNtor
 25C C oupDcové eper es d di XaCV, E
 dia Nerre 200 8rco oouDcoverepor Zwea, 
c∞ dis dia raocorits dia nascor idia
NEVTE.
204
K F 4.
Dei taocor peror - dis ( g. raorot 12550
CME. o. d _F. decst dm nacoraodeis - - movi. d 3. e Suppleo mess. f PTO ini reDONO imt, B ME. deest
E PXC

## Folio 285 — 867984570:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
GOMME NT A R IV S
a Neor SV av em, 25 u rocaVTaS  p
pon en duvapet 8 Noys Weoe dMo
2015 pon deorrCOS avror LOSEWWOIS H8
egodaet de id
rapeEareM.
AI raOTa, XpoS CSV TVDaroeciss adtot
i ein DgITSIB W 8S CK TB
F e Ny du C Duorucoreeor en
de Durancor s coson par as oopocoriais
2510E) yd i, avros avrois, cos evt, paN
A P.  V.
a Oportebit ieitur hujusmodi errores, non ipse
Rationis naturae attribuere, sed illis qui
e eam perperam adhibuerunt. Conandum
ct autem rationem veram e maeis vensii
et nach exhibere.
Eguehaec, in Pychasorios contendit: Non
La quidem ejiciens eas quas ex arichmericis
rationes accribuerune contonantiis; cisdem enit
ec ipse uticur, quancum licet, tanquam maxime
lanis; nempe, sesqui tertia, le squi altera, dupla,
EnCIra bo En F ovpBEGHHOTCON aVTOIS ndeCoV Na
aor c oior, X deir ZS oou Ocorias ev noN
Na TNaDIOIS Negos decopedo n SIOS. un
NEs) eV EMpEPEOI , X deir ro15 nueo de1D
uoIS TS aONOS EGerEdaI X Y d’er ovucorc
o igctada ais oNga a arouota Tavra qu
Cdnen vesoiera si sder aMo, n on cad oltendetur, rejiciendam elte consonanciam Dia
29yocra, =us 2)∞ as cor CC 29 Taapcr er Pason e dia tellaron; quam ipsi quidem reji-
oouDcoriar iV Excrot d apHZSVTO, 8205 dEna
deha Oire nd ev emuoeico n nomaconaic
Norco aon decoec, a ev empepée Or
aroora avrnS Oxiz, a Ma Cones FZ cor exeroi, Canonibus, conantur illi, quae ad Consonancias
ios navercor, don eN Ta NOTa TaS ouuDcoVaS
EsEXCipBV Aornor dE, ir avros oiera  igrcisaerlus motem este exiltimat hac de re consticutionem
civas c et FBrS 3) gera ZV, Em epet, ge ci D cov ravra.
ae e dEHdn F d NS  ompor
1c napibave ABENOuSS, PXpCdTOV, e5 e-
C8y XC10 285 av10DTOV8S, Na dd10 85
ac 6607785 eor , ctB C
a na, ~ F quo Dcorcor devrepor dE, XY oou
Deorcor Tetror dE. ~ F ELIENCOV. Z a DCo3
gae D)∞ DEeXOIV, i = D) _ nascor, CC n dis
da XaSCOV, E à M cor ovp DCoVICV Na) 
C ExCIVaI Y EACNENCCOV CosE OINCIOFEpOV aV
 Fauras quo DcoviaS Nn duvat. De Ed ca
de nuir Ouccorot pdi, oi nara ouu
Lavor Eros avrin W EULNOISVTES S a
nocej5 105 et D)0 nocov, vaei oi e aurco
 sudEdvOr ZWcovoL dE, ei EygOTaTC
cc Z duoDcorcer co5 ot 21a nevre, vot ot 218
eC rOSapcoV, ny oi et aurcor not Fcor ouo Dco-
CC pcor ovondEdVO EpENeS de oi eyg
et FaTCO ZcV oouPCorCOr id5 et TovrarOI na
55 =cor 2018T COV oi NoInet BIO nat ouviderr
Xc05. ei ed ouo DCOVOL, 2015 5VuD CoVOIS
et dE suDcoveI, 5o15 E pENéor.
Tcor 1Doyscor, et rois eucdesoder, Eero, cV
exponic, haec leribens.
ut civas iocrrss rois de avioorors5. 100roS5 b15) llacuetat, allos aguitonos elle, alios inaquI
lonos:
cacerisque: Sed non admittens ea qua ex Ca-
rum accidencibus conaneur illi inde ctabitire.
utpore, Oportere contonancias in rationibus
mulciplicibus _ super. parricularibus constitu,
ee non item in super-parcientibus; dc, Opor-
Tere Tundanis numeris consonantias lpllcesen
Plorare; _, Oportere conlonanciores reputare,
quibus minora lune Dissimilia: LIdc ent HO
admiceie; non alia rarione, quam quod inde
ciune, sed ille admictic. Neque enim in ratione
mulcipla auc suver- parciculari spectatur, led lu-
ver Parrience; neque ejus Dillimilia, parva
TunC, Ced magna: tx quibus principiis, canquam
percinene, judicare. Deinde vero, quam ille (a-
Conanam autem, lationem veram, es ma-
amum, sonis (inaequitonis, e definitis
a seu dileretis,) in tres formas: Primant
ac quidem (dienitatis ergo) Omisonorum:
a secundam vero, Consonorum: Tertiam
a demum, Concinnorum. Nam Dia pason.
 Dis. dia pason, ab aliis Consonantius
ae manifesto differunt, (ut ha- a L.b
ae cimmitatibus; quae itaque aptissime ax
e pellentur Onisonantiae. Sunto autem no
e percuciuntur, perceptionem auribus inse
ee runt quasi unius; quales sant qui Dia
e pason consticuune, quique ex Bujusmdat
ae componuneur: Consoni vero, qui au 
ce jonos provime accedunt; ut qui D pente
ce so Dia tessaron conttieue gique ex
ce pis cum Onisonis componu. C
et demum, qui ad Consonos accedune pro
a vime; ut Tonici, e hujusmodi reliqui.
ee Quapropter,  componuntur quodammo-
ae do Omisoni ex Consonis;  Consont ex
eis genuinam cascot. Ogncomis, A
ccbis definiti; So mson, u c una
ac Concinnis.
507015 802 F87251 Fe MrITCo, nai nutonico,
drconaorco, nai soIS NoroIS. Nin WCCOIEVOS A
Sohorum, seu Phehoneorum, (in praecedenci.
a PrO omascrors _ oncisaeru, mali izuscr .. b D. 3d. C AC. 10185.

## Folio 286 — 867984570:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
286
POR PEIX RII
conoS: Aigiitonos quidem, qui lunt centione
inrariaci; LnaequIIOnOS VerO, qui centione va
riantur. AEquitoni igitur sectionem non admit
EunC. Tnaeguitonorum vero; alii lunt Conct
nui; alii discreti. Concinuos isituF, uE Qul
locos trantienum in utramvis parrem non Ha-
bent manifestos, praetermitrie; ut inidoneos ad
concentus harmonici perceptionem: Discretos
aurem admitrens, hos Phchonsos appellavit.
Phchongus enim cst, Sonitus unam candem
que centionem habens. Ipse isicur Phrhonsus;
per le, non quidem in Ratione ConstitLItur.
EC enum, Racio, omnino duorum; UlpotC qua
Cst ex eorum numero quae lune aliquid (sers
Relatorum;) ec in quorundam incer se habi-
cudine contideratur. Cum autem ad alium
habeat relationem; vel ad aequitonum ipsi ha-
bebic, vel ad inaguiconum. Si isitur sic ac
aequitonum; in idencitare consideratur. Si ac
inaequironum; vel coaptaneur inter le illi Sont
Cuncque ad setm SracI; vel non inter le co.
APtaNEuIT. St ISltuI nOn Codplat inter se Poni
elt haec ladicudo inconcinna, tousque ipli in-
concinni. St vero coapiencur, Conscinni. Sunt
enim Concinni, qui, intex le coaptati, funt ad
audicum eraci; (salrem non inerati:) Incon
cinni vero, qui non ita Le habent. Congruen
tium isitur, audicuique gratorum, triplicem ta
cit diltributionem. Alii enim lic COaPtantur.
uc non ingrati line ad perceptionem: Alii ve-
ro lic, ut non modo non ingrati Linc, led et si
milem fui sentum Faciant: Alii rero eoulque,
uc auribus Faciane perceptionem tanquam unIUS,
quamris inaegniconi linc. Appellac isituII COS,
qui sune auribus Tolummodo non insratis Con-
cinnos: Eos aurem qui similicudinem parcici
Pant, Conlonos: qui aurem Onitarem partici
pant, Onilonos. Siquis igitur est Vnitonus;
est omnino Contonus, _ Concinnus. Siquis
vero Contonus est; est e Concinnus, sed non
protinus Vnitonus. Oui vero Concinnus: nOn
procinus Consonus ct, aur Onilonus. Contra
vero; Oui inconcinni sune, ab hac distribu.
tione excluduntur: Oui vero Diltoni lune
non protinus lune Inconcinni. Oui vero
Tunt Colummodo Concinni, non autem vel Con-
Toni vel Unitoni; Dittoni quidem Tune, sed
non pro Inconcinnis habendi. Oui quidem
Cune Inconcinni, funt omnino Diltoni; non au
tem qui Dictoni Tunc, sune procinus Inconcinni.
Flac distributione plerique, quancum ad Con-
cinnorum e Consonorum ditterentiam, omminc
ucuntur; sed non item, ex inaequiconis, Onilo
norum. Vereres enn Legusonos, ditterenter
AgutonoS _ Onilonos apDCHaVaHE, LIIC au
+03. pober  il aoton chc Ct 1adt L2070G e
ne e _E08 FH 7GOS ASS TcOV SecopSd)
Excor dE X eo5 e MOV gEo, i Tot 7 805 1oorovor acts
n 7pOS aVIODTOVOV EGet Ft V SV 10070OV C. et 
7805 ~.4185et 0730, CMVEAnS ZWVE) n TolaUrn
VEorS CC aurot CM VIENetS ot DOYoI Et de ouva
7OWVTO XCO5, EWPLENCIS. EIOB ZP SMLIENCIS, 0001
ouvano dvos 7 poS a yNSS, Eu DopOL  poS anolus
VYX QVSOW EHIIENetS), 00ot pin &TCOSEXBOW TcV
SV ouva Mopdicor, C _ poS anol EV DOpcOV, 2S1 FI
notet  D)ateEO Oi WN ZaPBTCd ouvanovru
cosE eo Dop85 avr 5 eiras B xpos arraml ei de
3=C5, cos pon over ed DopSS cvaj a_ ndA nad
quoiar aurr adno co e oi de els 258-
70V7 cos i evos now F anoais r arrinmu, nat
HEP OVTaS av1DDTOVZS. KaNEi Torv, 285 pd ci
DoesS povor F axOCIS, EpIENEtS 285 dE ouoir
205 ndn pETEXO, 00pe 83 185 DE EVONOS
ouo DcoVSS. EInS pd SV EsiV ouDcorO  ouu
DcOVOS ESL NAL EILNIENS BaVTCOS LinS de ouuDC
v.∞ Kat ExpCCNHS, 3 HerZco5 dE not quoDcO
OdEEupENiS. Sre oVDCV O ravZCS, ST ou
DaV O. KOI NaTO x arneivor dé oi pdo en
MEDEIS, CM OCBNHHCOt TaVTHS F H) aIPEOEWS ot dE
X)ae DcovOt, 8 H cvr co5 Etot Kat CM EN Eis. oi gap e
MENEIS pOrON OVTES, STE OPCOVOL 37E oud PcVOS
L XOVTES _)à DcrOI p eisir, e polio nai ex
MEAeIS EGCdV Ot AV CKpENES, naVCOS  M
Dcoror oi3 3)a DCoVOL, 8 HaVTCOS HG) CM pVEN CS.
Tavecos dE rairns D X) aspEoccos oi 2 e185, rn udi
T EpCPENOV nai ovuO corcor HEXel) X)  Dopa 27
de Y ev TOIS AVIOOTOVOIS OuODCOVcOV, CDMET Oi q
m naro CV ioororSS,  à 2) a DopCoS Z 100rVS nat
QuODCVSS CKENSV STOS) dlene ve x ouoDcavor Z
cem Onitonum ab Aguicono distinguit. Nam iodrors Kai x Ad ioeroVV, eo ZIS NaF iscor r
Aquiconum, in eis llacuic qui in centionibus occor decops dois, éraehe ∞ de ops pavor, ev 2o
XgnalIBUS COnTIderaNEUr: DMIIOMLILH NCL, III
eis quae non in eadem centione considerantur.
(adeoque acumine ee gravitare difterunt;) Sed,
pen vara rls auris do raoro decopz idvois, i 2)9
Aoda DEeSOLNaT d Va T X, BREVTHTC NaT
idi 285 NaT Eli ZAo a apaMAKTSS AVoO-
idi 3r 10d souuo k SMoXo Lut d
arrorrorcor, oi po nocer ouvexeis    Ot
T85 id EV ouvEZCIS, id5 aV τ85 1085,  
20185), 605 cbt  s ab coaS. C
eg pctascur. OS Exou, 
oaero adErSS oras eis r 8 ipuopds c 
i ot c3 JCndCp pNah ad d9dEcopdpoh.qbt
785 78723 W Goygopoboer EV gd o ∞0 (9,
SV nab caror o DBo7(O, SdE co edecopeiro et Ne-
S dbto 3d b1o acort coh dite cob b 7C051b
zornn decopn Syo) Et dovoerovor, nrot ouva ntov)
o.X HNOIS, j eu DopOt Ivor XpoS ajdnon n s
ouva torras à. MNOIS. Et udi Su pon ouvespovrat
d Pro ro us reponO roculuo. e Pro avenidtisas reponO --ABs. fMF. deest orvaer Tra amidets. Ei  Er pen. C ME.
deet coeds arriantu  io quevs cvas. B PrO Ha P pis repOnO alipus
iME

## Folio 287 — 867984570:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
GOM MEN T ARLOS.
de rs ooyNESOI, avL EVOS Z ANOaIS XaPE
X0NdVOIS T35 dE 501ST85 OVILDCOVSS, oou CoVG
Ct HNaIOI CxCNSV, DodEdCONOSES ~ OSD COVOV Y
100rovc AIENCV SV aVros 20  D9t 2015 Xa Nc1015
Regoedva ouDCra F8TCV Z p NaNet ouDC
va, 20, dE ouo DcoVa 3IG. DEPOVTCOS, NaTO F670.
excivois coei ri coeconoe sar isa do5. Coa pdis
TOL KCNEIVOI EppSN à M S ouOcoVa coccon
pobor TaVa X, 870S QuDICOS NEKANEV Fa Wd 8
oppcova, on d7 F 100revcon  ena FoV  X4 D0eSV
a,  Et I nNno Exa repar dynot x D Kvoquata
HroN EpaIdOS, X, Ncor conciorcor. Ot rli pdi ouo-
Daviaer, 3)a ~ ioororias credhdovar rls deiooro-
vicer, 219 D opeo Dcovtah. Cota  Ct HBT
avr 35, 10orr: a CBo cor. n cuo Dcovot 0002BV, cot
duo DDorgoi o1010 Zn Z604 aua npsodvo 
aropoicor, EIva EVaS FCOV CECCOV (C BaPECOV, XaVE
Errcor erarior, oos Fa ar ExcirS
A1O, Far Cdi 2 dEcor n BapEcor, Cor qoiS na) 
co 4MaNZSS, 100ZOISS NO NCiVEIcOOEV, onn Ta
SIS roiver Z ir duS Zna BaentS. TEn de
Bapecor nar dEecor, nat FCS EvaerricOV, τ85 X1eV -
1dSS nat a X) g DopEraS EvoS, ouo DCorSS 787015
d dd 85 ∞  oo Dcorias. exetrois de x D 1o0
 a5.
Cumi limul peccutianeue, perceptionem aultoco
exhibene canquam OnuIS. Flusulmoci Veloeb
TOnOS, Consonos appellarune receres; on
nomen aequitono actribuentes. Hic igieur, di
Etribuens ea quae reteribus dicebantur Sympho-
na (Consona) eorum alia vocat Simphona (Con-
Sona,) alia Llomoptona (Onisona:) diverle ab
illis, hac in re, (quancum ad compellacionem)
Stacuens. Dua quidem MM Concinna sea NON
Consona appellarunt; cadem ille similiter ap-
Dellarie: Onilona vero, quoniam ab A quito-
nis parum difterane, utraris illi compellarioie
vocabant. Ouod oltendie illud Cyrenaae PI
lemaidis, aliorumque plurimorum: Oui Llomo-
Phonian per Tloconian exponune; et PPoronian
Der Hlomophonian. Fst enim Fomoptonia,
lecundum illos, sonorum FToconia: Conique FI0.
mophoni, quorum censiones in idencieare con-
spiciuneur. Iloronia vero, quando duo Foill,
centione limiles, limul pullaci, InVariatam Md
Bene ditterentiam. Ll dcnnutones aguoeu
maeus diltingnebat: accuraram enint proptre
ribus, Toni, alii acuri, alii graves: Tcem ACu-
corum ee Grrarium, alii incer le timiles, alii dil-
limiles: et quidem dissimilium, quidam sinc
acuci _ SrarCS, (VEuE ConcrariI) iplis quond
percepcionem similiter se habences. Acucorum
isicur, seu srarium, eos quidem qui limiles
fune ee inrariati, vocare roluit LIOTOnOS; quo-
niam tenlio, crac, quid commune acuminis de
Tune ucigue ejuidem uniusgue. Cuta Pcole
ai F4385 Decoer) ev ravro 100roa de. oraet
D9Manror Cx351 dus 20 DoCer 100d uvapesi
de et opor e10t qd  airrs n eves. Od roL H70
REparOS dtEKPWE. OuIENPCSOE rup ev ro15 8 D-
occos éegois, errar Decor Z  dEcoV, F SEB0- larem altectarie. Cumque linE, in nacuIIX Ope
BFAVIIALIS: CTTaVIUM rerO a acuTOruI, adeo-
que contrariorum, commiltos, atque ab uno
non ditteretes, FlomoptonOS. Lus ecen
altiionetio Lublidpndulao, ullo velo Hloloulao
asobb.
pecov Kat HCNW L cEEcoV Kt BaCtr  or-
EcOV àmgNOIS ouoicor Llor de avo Tcor de
ux Ercor du cecolopis cdjicor peririor coeds.
anoN S)oV avrotS NeroV a. 68OI 
aurbu 7015 Lvdaropeio1s 187051, na int
CoV 1di 1585 de1bp85, 2015 100 2ov015 000
quis diroveuodo 285 de dvto 85 rois aviov
Cc F5 ita praefinitis: Transeundum, au Ra-
tionem illis consentaneam lquirendam:
 sumpto quidem eodem cum Lusorus
cprincipio: squales minium Numeros,
ec siquet.
rar DBo2scor, TOIaOHS  Quoudns. at 201 Cn ~
aicd hoccoS eOW EXBOI WoOSEV, Gyoi na
Elus XaNaaVS NoYS cn ei bcraV, E diro D aid
occos dodctocss 2)aDoeais. Erda = i Ta coEi rE
rudaroecicor a DaNneev, co5 inaercos X arpi Be5 E
XeVTG (C dCWTEOV Z, NODaEP CNEIVOI, avco der eo
D iveruros Tcer deibucor Br de decodoreor, net Y
Noyor  NaT aurlu ceaPVOSE, 2015 iodrivo1S
Enetrcor ud SV ei ToRetES, 3 pover dero ~ ioeryr 
HPXOVTO aX Kai dero 28 nob O 2 DuS Fy5
menda luuti lnddo lia principia, Cul
tioque secundum iplam accommocanda,) Ai qui
cOnIS. (Rorum ueique plurimi, non tancum ab
aequalicace incipiebane; sed et ab ipso Fundano
numero.)
csonis Niquitonis attribuimus: Enae qua
les, Enaequitonis. Suippe quod per se
Distribucio lonorum, sabtellamem inter le
habentium, cum haec tacla MI, cumque ha
beant illi ex sensu judictu. Recommodan-
cta, altq antGa KCatiOnIS a
difterenciis lic a lente es. Indeque allu
Pore laris accurare se habeMa,) alu Lci
Plendum (quemadmoduns s ie a nume.
rorum aegnalitare. Oua actribuenda crit, (Ra
Fevo1S d7I ~ τ91SEOV aVTo D dy NOV EsI.
Tcoy 3)aLPEDECON, ZCV WoedS àNa geou exor
10135. 9 Suppleo oEiar. n Pro niE, reDONO rOIS. MI. decst 2STOIS p.
I MP. excirss r. L PrO CnprA, rePONO eou. L NE, cENC. m PrO inastora, repONO tasor. n NF
Suppleo rJ aropoico
FOrt
Cd V
i Sic MIF
naera
rae repono aoperra nisi malis 2)a peo. 0 Suppleo olicor C.
tHE. enci.
DECrcC. D
Quoptiois C rois. Maltem icem in principio e Naipiocasi prO Y Nipiocar. SEd NOn MUIO. X MF.
7 LtC

## Folio 288 — 867984570:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
28E
OR P FY R
neros aequales, altribuendosu alete souls deu
tonis: Inaequales rero, maquic. Sb al.
tem a Fundanis numeris, ca quae Comoaas
spectane, demonstrabant; oltendit Ludemus (in
primo Rrichmerica cractationis) dicens, (de ly
Chasoriis,) haec verbatim: Ad a l
Consonantiarum rationes, (iplius DIa- FCHaTOH,
e Dia pente, e Dia palon,) quod Contingi
est in primis novenis; (Nam 2, 3, 4, TunEnO
vem.) Causam autem, cur oporceat aequales
numeros aequitonis actribuere, reddit Pcolemaus.
iplam per se rationis cridenciam. Deinde LiC
Pergit.
Dolitis principiis; in Tonis, equicono; es, in
numeris, sequalitare: Deindeque in Ponis InX
quitonis, et inaqualibus racionibus; ucrisque
quam proxime, secundum ucriusque principium.
d pro cujusque ab eo propinguitate aur lon-
sinquitate, commenturandas esse inaequalium
difterentias: Perspicuum inquit eAle, quod, pro
Xime polt aequalicarem, ordine sequieur, in ra
cionibus, per numeros conlideratis, Pario dupla
in Sonis vero, Unisonum Dia Daton. Quoc
isitur Dia palon, est ab aequicono proximum,
teltatur Sensus; quod ratio Dupla elt aequali-
tati proxima, oltendie Racio. Sola enim dupla
ratio, excellum habet aequalem ei quod excedi-
cur, eundemque. (Multaque hac de re à nO-
bis ance dictâ Tinc.) Adeoque auribuenda cle
ratio dupla ipli Dia-paton: quoniam, Vnilono.
rum, unicitimum cst ec pulcherrimum Dia. p2.
Ton. Cumque dupla ratio ip(I Dia paTON aUTI
buitur; ipsi Dis dia pason, arcribuenda erie bis
dupla. Racio aurem bis dupla est Ouadrupla.
FL Similicer Si Sic, ue admilerune aliqui, Tril
dia paton; aue eciam Ouater. dia. paIOn; (ut
Plato, in PEehoronia Dnirersi, ulque ad Oua
cer dia Pason et dia penre et conum, producens
diastema; ob causas quas alibi danus;) menlu
renur haec contona, ipso Dia vaton, e rationi
erecrai raveeor cst co du5, en Fn 100
Crn pd es, o diconaoros nogos, eygore
20, is Vepoxlo excov ionv Ce Elus aulus
rE Vnpexouerc Tcor de quo Dcorcr erco
riNCOSATOV X, ne HGOV ~AI9 HaSCoV ids
crcd de dis D)∞ cor, dnnovon Y dis d
WoNaOrOV NogoV, TBTE5t Y reteO ToNdoroV
Enor etrVES erepot MeFSOIV dV ECd T X)8
NaoCor, i r1 diconaoo.
Arododerros 2S D iooruroS Noy, o5 d tout
apibucor EdECOBCTO, 2015 100τOIS = cov dE aviocOV,
3015 aVIODZOVOIS ZaCQUEZNZEOV, a ZCOV KeIErCV
ev do D007(015, 25 1002018 er de de Duois,  1oo
5yr O. Aorrov D rcov avioororcov D00n cor, 3, TCoV
aviocov NEYCoV, =5015EYgV5 aB Exdreor d oincias
DEXHS n∞) 3 D Cygurn (D i 28 roppco,  g-
METGHFEOV ZaS Feor aviscorchaDoes vavepev, Dn
or, o7 D 1oon O CYZOTATCI ZETK), ev pro Ne-
2015 = 2015 DecopSperoIS deQuois, o d ndsS. et
de DBoyroi5, X 3)4 X cor ouo Dcvor- On pdi V
~ 2)∞ Xascor EYgo5 78100 _, qapropet n acdn-
ors on de x donasr ergos Dioernos, dcirvo-
si o neros. Nor 6 qd ò dconas O NoyO, ri
VdEeox 1ol Ex+ red r Epexoduco, C Ed au-
rus HoMd dE CC iuir ∞ Et r8TS éipn ceGrEPOV.
Suse diodorcor rn 3) 4. H ascdv e2t n) F ouo Dco
VCOV EVEOTMLESTATV Z CC nam ISOV ∞ DI∞ XaSCOV. YZ
de dtnaois rn 3)a ascor dirododerros rn dis
dhae aocor dirovepsp + dis donasuer dis ded
EoN40O) NO7 O, E5IV o FETB~ CN a O ei de CC
re15 d NaOCOV ESI, CdS ZIVES X apEd EZarro n naI
Ter CaNIS, cos HNCTCOV, EY FH VvXOYova τ8 X av-
205, eXet r8 terCans dha nascor nai dhe nev-
72 naI 2018, WeYCV ~ diasqo di a5 ev
SMOIS Deredidou ainas, ETSOIT ou nat ra
ra ra OPCVa, EE  dia XascoV Nat ∞ di-
Tonaoo
iooruros de a concos ZS ioss deuss dirodoreor
Dnor, 2015 100701015 06cg(015 165 dE 163; 
av10DFoVOIS O2 gd, 3)9 ZcV ob WNC, 18. nat c
Tas ouuPcoraS nd civa, 3H Not LV C
rio necorco d api BS isoCa RV et
HODarPCiCOV, TOVH XaTa NEGWr En dE 60V tut
tcOV OOpDCoVICOV N6Y85, Z8 TE X(9 Z~ apCOV, H9)
nGCoroIS LapX 3015 civca B V,Y dgnctat
s D)a nErre, 3 8 _)a Xarcov, on oopbEBAHEV, Et
ErrEo Aiar ) o HTONCuO, 3 deiv 285 1085
deXS DeroVECN 2015 100FoVOIS, dinctduos 
avrodi S noys craertar FEs de encir.
CL prONSDoV roruw erros rn apxn, 3 C Xa5 Cy
numero.) Aiqualitatis vero, simpliciter, nu-
a Camque huic principio consentaneum sit, FN-
ee positas sonorum maequitonorunt differen-
rias, pro earum ad aequalitaten propin-
a quitate, invicem comparandas, esst. LLnC
statim manifestum est, Ni qualituli huic
ec proxime suecedere ratimem duplam; (ut
 quae excesum habet, illi quod Exceditur.
c aequalem eundemque:) Ontfonorum vero.
ce aptissima simplicitaris e omnium pul.
a cherrimum esse, Dia. pason: Ldeoque huic
a coneruere rationem Duplam; ipsique Dis
dia pason (verbi eratia) vis- dupam, b0c
 est, quadruplam;  sigua sant ana
e quae à Dia pason incerrano e dupla ia
eerione mensurentur.
Accribura aequalitatis ratione, quae in nume.
ris aequalibus compicitus, aqutonIS; e IX
qualibus, inaeguitons: Comeuaa CtIl
neas ZCV avioororcor DBoncor 2)aD-
e45, H C95 Ta5 Woous eygoryt  4
Y ero erieriav, repOnO eruiezsav. e sic aliquories. 2 MIF.. ris sed D. rois. a MF. DeeA rois - - ev 3 4) 17715.
NF.

## Folio 289 — 867984570:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
20
GOMM ENTARIOS.
Er. HeOGEDEtOnS SV ~ da XaSCOV, 2n dis X)a H
ccr, sxnaova deuor NyVouca 28 ad
Ouros de EsIr, o n rEOS X ev Ney dE TW Oistd
XNao Et DE ein CC TETGCNIS d nascor X
pcda naet S oxrco di Naorov, 215  zvE) et
naouo xmoneedco id n reis Xa ascor Oinso duxta. Supponatur enim Consonantia Fril dia-
palon; iplius utique Dia Palon numeri, TunE
ut 2 ad I: ipsius DiC. ca PaC numeri erunt
nE 4 ad c: Adda B alia d. PatoM, IPII
Dil. dia palon, numerum lumemus duplum ip
Eus 4. ATic autem est, ul 6 dd L; crieque in
est 16; eritque in racione sexdecup. Mla
laala utus an pla Consonano Ll1- a1a- Pa
~ pdi 2)a raocor nour axibuor ios r duo reo
x er b FyS) dis dio XasCV, ioS TOSaCQ EOS Y
NoyCo FC ExKGdENa Nao pcreSpdco En ret
dia ascv, i En dia aocor. RoEcer di Si apt
pSS TE CC NOGO des SMI KeOV. AWapet) 2
58or diua Xlasrra duva vor doudatret
pydco TaVTa.
roxeir ardeconco Hee d ZV FC quo pcrcor a
quam in ratione Oetupla. Si aurem Fuerie Oua-
cer dia palon; Cumemus, ipsius 8, duplum; hoc
o Cea Fato. Lo isesle ausere tum
numeros, tuim rationes, in immentum. Potencis
impoltibile aurem id homint contingere. De
Onisonancibus igicur haec dicta funto.
quidem postibile elt, canco dialtemare distare:
cTan E edi CoV. dexnaoiss Ne785, Zuoiv2
av ergoripa D ioonos, oi dlXa 28183
a D)aipSVrS TBreWo TE HutontS
o drerroS 20yd dixa era Ho
CC3 28 eis duoiva Mera dEC8D VS
Eecoro d T oouDcorcOV, oi Y dia naocor
dexa Erzisa DaIPSVTES ZBHEW O dia
CC pEVTE 3 6 dia ScOV 25C ∞ adi dia
ce perre nara  juiontor x de Nego
cC X dEdia Sdecor, Nar  DierroV REu
CC repot dE, oi naTa ou)oV EnaS T neCo-
et ZCOV pE S NGCOTS TcoV quoDcorcor 0 idi
 dia narcor i dia nerre, nar oudit
ec dépdvor Nogor ex r3 d ix NadIB , 1 poto E
CC X RCL NaorOV O de dia XaScV Na OI
ac reosapcor, nara t ouat toteret
CC 4Y dIXNaVIS I SareITS, Y X OUTC MGO
ec ra ria Ni ed Sder quas, 8r6 Odn
cor Sue, O in noman Kab, ddoconn
Metdo e dixnaoror Z Bquoe icor, e73
a Porro; (post rationes Duplas,) proxime ad
ec aequaliratem succedunt, quae illas bga
ce riam quam proxime dividunt: numil aist
Sesqur altera e Sesqui terria: (nant 
ec fariam proxime, est prope idem atque, 
ac duo aequalia:) Et (post Onisonos) Con-
ee sonorum Primarii sunt qui Dia pason di-
ec vidunt bisariam proxime; nimirum Dia-
ce pente eo Dia cessaron: Adeoque ponen-
a dum ilidem Dia pente in ratione desqui
ce altera; Dia tessaron, in Sesqui terruu
a Contonorum vero Secundarit; qui suunt
ac ex compositione, uiriusvis primariorum
c cum primo Ouijonorum; nempe, Dia-
ae pason e dia pente, in ratione quae con
ce ponitur ex dupla e sesqui altera, qua
c’est Tripla; atque Dia pason  Ma les
ec ron in ratione quae componitur ex dupia
e sesqui tertia, quae est Octonaru ac
ae Ternarium. Neque enim hos gulequant
 conturbabit, quod non sit Bab, det supet
e particularis, vel mulcipla, ut qui nibit
tale ante supposerumus.
Postrationem duplam; ex Tuper- Parciciatoo
Cune (inquic) proxima principio (qua elt aequall-
CaS,) quae duplam quatr in aequalia dividunt proxt.
me. Nam ue eam diridane in aequalia, non erae
Pollibile: cum ipla sint inaequalia, non in deGu
licate constitura. Oua rero diridune baltam-
rationem duplam in aGua CVIaUMEOatra
Proxime, TuInE Se (quI. alera  le GuLTeKLa. NVOI
enim magnus est excestus Selgut alleito, UPIa
Telqui certiam; quippe in ratione leses aVd.
Ouin bitariam. proxime, est prope he de,  ao
aequalia. A rationibus igitur, calem habCMBUS Or-
TOnOS, prOXimC d PLLICIIO, LCIMI COIVII. 10.
rum primarii lune, qui Dia pason dividunt bita-
riam proxime: sune aurem hi, Dia- Dente, ee Dia-
celtaron; eltq. Dia pente, major quam Dia reMaron;
od ponder zE 7018TO  cegimonDuerSS.
eier D deXnS, PHOW, Hne lu ioornS, ot Y d’EX Na
OIoV EYZSa ICOS eiS iO XICIPEVTES NINei per y
avror Ets loa, 3X oiev re lu orra T aviscor, a m
 ioor 6.  Oi de eyzsa dxa Xa ipEVrS, Ey-
305 av eier ~ Woonr  Eygos de eis ioa HaspSo
 diNaoror, d  u. G iG o re1 O Oi
d nom n rcEpoXi T8 ipIoNS, n 28 SireirE
in roceoxn zou enydo 9. 20 de erzsa dixa
XNgstoV es 23 Eis duo o Fcr SV Noycor roca
Eo ExoVECOVZaGWV, pera Cao S cov D0025
Noar de,  Cor ouopcorss, oi supPcavot eygos  dinem, transcundum in Sonos. Post aucem Vni-
dexus Av rGcorot, oi Eygisa rs dia nascor si
Xa X91eZrrS Fior de 3roI, oi dia Nevre, C ot
DIa TEOS APCOV NaL pEICCVO dI MEVTE, FSDI ZEO
Ocipcov, rorcs ArodorEor de nat F erzsa X).t nempe LOHO. O ete, (CatIII
Qua
Deonum, lunc prope ab aequaae.  AMLCH
BMP. decst a d dis. M
f1 oixnaoion e
cocim iis riovae cd 10 H. MC. urtut.  2.  oon s fBS. e ML.. B
e tte

## Folio 290 — 867984570:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
290
quae rationem duplam proxime diridunc) Sel-
qui alteram (quae cs, quam sclqui terria, in ra-
tione selqui octara, major) ipli Dia pente; et
Selqui tertiam (qux est, in ratione selqui octa
ra, minor quam Selqui altera) ipsi Dia tclla
ron. Racionum iraque luper- parcicularium, ee l0-
norum Consonorum, Primarii, hi lunt. Secun-
darii vero consoni, erane, qui ex dictis hilce
contonis (Dia pente d Dia Tellaron) Pune cum
Unilonis compoturi; conficientes cum Dia. pente
ee dia palon consonum, cum consonum Dia-
cestaron ex dia. pason: e liqui funt plures Vni
Toni cum his compolici. Applicentur urique he
cum Dia pason compolici, racionibus compoli-
eis ex dupla et iplam quam proxime bilecanci
bus. Consonum isitur Dia pason et dia pente,
ohVFCoV Y dE Naor Noyo = pEV HutNtOV, pEIC OVe
applicabitur rationi criplae. Illam enim constiruit
Selqui alcera, 3 _ 2; altumatur duplus ipfus 3,
nempe 6. (puta 6. 3. 2.) Fxtremi isieur numerr
682, crunt in ratione cripla; compoliti ex du-
ola de selqui alcera. Sin priori loco ponas Selqui
alteram, et Tubjunsas Duplam: idem ipsum pro-
dibic in terminis extremis. Sumatur enim ratio
dupla, in numeris 6 et 3; ee altumatur se squi-
altera, 6 e d. (nempe 3. 6. 9.) Krie igieur
extremus 9, extremi reliqui 3, in ratione cripla
compolica ex selqui aliera dt dupla. 3 xZ =7X.
3. Contonum igicur Dia palon e dia- pente
ob hanc caulam, accommodabitur rationi Pri
Pla. Sed Dia pason d dia tellaron, non pari
ter accommodari potelt, vel rationi mulcipla,
vel super-parciculari; sed Cuper- parcienti, quam
racionem habet numerus ad numerum; nemDC
8 ad 3. Cum enim Cr ratio sesqui terria, uE 4
2d 3; e racio dupla, in 8 ec 4: (puta 8. 4. 3.)
extremi 8 e 3, crunt in ratione Luper Parciente
compolica ex dupla ee Pesqui cerria. Sin priort
loco polueris selqui terriam, e lubjungas du-
plam; id iplum prodibie. Sumatur enim dupla,
6ad 3; d altumacur lesqui terria, 8 ad6; (pu
2a8. 6. 3.) Crune icerum extremi in ratione lu-
Per Parcience, quam habet numerus, 8 ad 3
quae componitur ex se lqui tertia et dupla. 3X
=ZX 3 =5. Si isitur, inquit, ca dispolicio (Py.
thaeoreorum) ex eo pendebat, quod OpOrECFCE
Cionsona, aut esse in rationibus mulciplis, aue
super particularibus; non item in Tuper Par-
tiencibus: non oporreret admitrere hanc com-
policionem, uc Consonam. Cum aurem ipse
(Ptolemaens) hoc non suppoluerit; non de
bec, inquie concurbari, quod hoc consonun
non Cic vel super parrieulare vel mulciplum.
ad aequaltatem actcumt, quae ipsam com
ponunt, habentes excessus commensura
biles: nimirum supet parricularium mi
nores. Post autem Consonos, dienitate
proximi sunt Concinni; ut Tonus, e
quol aot al oponuns Consonantiarunt
Ovp DCONCOI, noceV, et MM Y et Bn WNCOV YBTCOV0b
veov 28 dio HEvre, , 78 di3.  cor 1G F opb
PErcor, oreDEVTES ni D NTOTENED EVTES ZO X Otda
HEvrE CC dios Auocur supDcovOV B X, 3  N WV X rE O
re0aecor  dia HaO CV SVpLPCVV NaV CoR etS eter
ei ous Dcorot F8701S ouvDEdvOI. Ha CaBa NEd
oar roi ruv, oi red diee arcor ocr n Dexdvos, 5015 CM
23 dconaois  F E775~ D) 1eSVECOV aurov ouv
Depdvois negots Z0 _d SV dia rascor n dia nevrt
upDcVOV, EoDgCAGHOETI ZW TGLENaOO Noya
78T0V qd i pisno o ijpioNtO, o Y nai o β, xai
2C0od NnDBc co) a0 O 287, 05 Oi C aupo
i B, ev TStCoNacO Noyco Eoerray ooyneudvot
Cx r8 dconaSIS i, ijutoNIS Kav cesys de r
jtoNer, 0y5 de Y dcNaoro ∞ avro eM
rcr anecor dobjoer FiN DDc ja dnao
Ney O es deduors S 5 nai y par vego
AyD da o uuion. B, o G y  d. O à eg are 
78 d, 28EB axp rX Y, re1 on aois est, ovy-
nede  es qusonie n rschoosis T0 pd Sr
dia ascor xat d Nerr obuOcore, cia raoru
s ainar, cd DabNy Hoca ZC rim NasW 20
de dia nscor i, dho TEOSapCor, noMaX Nasico pd
n cpcoetco Norco,  Dabaneir XX oiev re S
poceet de, n ou deuds neoS de uor ’exe Norov
on nEoS Y Y. EnEt gap Direrros dv, 0 d 28Y
dix naor O de, o n 23 d. oi axeot o n  o y et
Sepei Noyco Eoor) ocode en 2S cxNa-
ois i BreITS Kar WegrEnS Y SOV, L2
2aEn5 dE Y dexnaoror Y avro dobhorrai Ei
NnDBco gap dmnas. B, 05 28 Y. nat oegod
NnDBCo O EnES1TOS, 285 on  NWW EV oi axpOt eV
Dpepei Noyce decopn duoor) du o n ext reos 2Y.
ovyxauco ex 28 CnreirS nat 28 dxnasis.
Et od Eri dharahiS, DnsiV, Horuro, ex r8 d eir
a suuDcora eo roaNasioi y duoejos No-
3015 civa, pennen de n ev Ducecoir Cdn Ede
esiedas i rolaur ocodeoir cos ouucoror.
ENEI Sd EV ZOISTOV WeginOnerrai ou dei Oyon
doscoiadas X ToISTOV obuPcroV, e pon Ppo
etov n noMa Naoior eriv.
POR P HYR B
Post rationem vero sesqui terriam; proxime
ovrae 16 Shnreirs enoydoco, 2ce L Hevri Y de
Buirerror, En à Dova ovrae S jpetoNIS EhO Yco
2co D)9 ZEOSCpCOV HIpC Tot pdo ZV XopoCOMde 
res nai opt oo So Lrepot de Tcr
e 2715 de. les  ehcetie novor rwocr aes
oc  1002105, oi owondErrES aurdv eV
OV HEFB CEdEEOX C1S, T8reSW Oi eM ar
1T85 aVF CV F Espoe icor Mera de T85 ou
DcVBS, EXOpEVOt, XaF aperluo, Oi EppIENES
Oior o rovos, i doos ouvridea  es axisir
EME. decs C mina = orjuparor. B PrOY, rEDONOB. i PrO ixb. repono ix.  PrO onondiins reDonOOcn De
adom k Pxo ournmptir, repono ovrnecedia. LMF. in sed D. et
m MTaMI
1d0
duo
et
es pEor
EUV

## Folio 291 — 867984570:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
Ci OM M E N F A R IV S
aX oupPcoror cosC TSrOIS epauo r85
CEm F EntreLTOV Spoe l8S N0785. Fiev A
a ZV XuN FETCV, oi n dexa Ergsa oisvo
a MVaS _IEOAS, EpCNENESEPOL M)a sl au
a rlus apriar Kaj oocor ai D)a Poeai pci ova
L aE,EX 8O WaN n 7 L Cd EpEZ9WDCV
’or  ravra eyzoripco X 108 na durrep Y
L iqutoV VECON pSMOV Cira X Tecror, nai
a minimam. Adeoque bis accommodandae
quae sunt, post sesqui terriam, rationes
super particulares. Atque ex his quidem,
quae divisiones faciuni bisariam proxime,
sunt (ob eandem causam) concinniores;
et quarumque differentie, partes sinculares
 (seu aliquotas) eorum quae exceduntur.
majores continent: ut quae propius acce-
es dunt ad aequalitatem: ulpote, (omnium
ee maxime) pars dimidia: , post hanc, pars
ee terrin; Caeleraeque deinseps suo ordine.
Sieut, polt aequalirarem, proxima erat ad il.
lam, ratio Dupla: _, post hanc, proxinx ad
illam, qua bitariam proxime secant racionem du-
Dlam; quae lune selqui altera de selqui certia:
AC HTETUM, PoIL sesqui tertiam, in luper Parti-
cularibus ipta minoribus, spectantur Concinni.
LX EDCEyS ENaGOV.
SDAVEO, p s ioory, EygoS l TaVHS,
S Naor O Regos p n raorbo, eyzos nn
nocer  TaVryS, os Éry diXa TEuVOVSCS  OI Na
oror Noger oizo  joau s nuroNs  (C O ETTC 1705
OorcO MEbNV, p Y CxiTeptor eo 2oI5 ex a doon
ars Empoe ioIS, Decop EV) oi ExpENciS. ApXn 
EVENcor OBicor, ev 701S p 2 CMTCTOV Emo- In eiS quae LunE, DON SeNGUFCICAI SuPet-DaMI
etoIS et cor ouvride duoa), nai e5 85 141
persay MEra; Y emrexTOV, oi empise ot apXOVraI
Dero TB EHITETOTS, CC EMIEMS, I LMEKTS YFCS
EX andecr cor VES auror ou deiras duvarra, ios
cularibus; ex quibus ea componi porest, de in
Emdcisoud EpuNciS edi ZV si daerres auror componere; uc oltendemus. Concinna isitut
HEEVTS AVZCV TSTCN EVENESECOL, 00ot EBIKaOE TUNE quX LPLAIH COMPONUNE OmneS. FlaruM verO
rn dein Y ouopcoricor, nas nv N a nascor neb
35, ei eupeecs ouondéaor rs 2)a nascor HoaV
) et 78 X iptoV ZS LcoCPEXOdX ara r epo-
Xleo cinn DOrS, i ot X FeCroV  TOIErOS qd o juui
X. O Xa) O EIreS. Tcr W Qu EupENcor, 00ol
dtXa EYgSa o1SII D)∞spEoS, eier aV EpVENeS
501 Me 85, cor ai 3)a DoC pEOva a  Na pEpn
EIEYSOB TuW Lepxoicor en j raira eyqu
rÉpc 78 158 nadanee ev  oouDcoraS, x ijuov
MEEVZCOV PECMOV AOEOTETRNTO, o P COCGOV Fn NaT
E EmreToV LCEPOXI TveS SV oi ounderres ’e
TerroV Nozor, Tcor EnaTtorcor aurs udet utos
edvov, rcov Ter CaXopd cor n nara x assi B) 2 motnru
Daipeo5.
EZ LVENEVI DECIHEI CK T8TCOV, OuoDCOVOL pd
e gvoire au o TE MECdroS nosa Neor O, C
’oir airs perpsvor ZuuDcovot dE, oi
Duo necoroL ZCV EmoeCoV, CC oi e aurcor
e xa TCOVOUODCNCOV OcWINDEIVOI EpCHENCS
cc xcov pd 8V opeo DCoVCOV, Xaet TCOV ovIDCs
vcor Ot DE TCoV Nes X Cr,  WCoOrTa dico
Principium isitur SOHOTMIM COMCMIMOTUIM, est.
EitaS diridatur. Post aurem selqui cerctam, in-
cipiunt lupet particulares d selqui quaria, let
quiquinta, de selquisexta, ee sie in intinitum.
Ouarum alteua postime iplam (sesqui terriam)
conores lune, quae altimilaneur opcimae Vni-
Conanciarum, quae est Dia palon. PolL quas, qua
limiles Tunc, componune Dia PaTon. Sunt au-
tem, cum qua in excellu altumune semilsem ejus
quod exceditur, cum ejus partem cerciam. Tales
enim lune selqui alcera, e lesqui terria. Concin-
narum erso, quae diritiones taciune bitariam. pro-
Xiue, linemaxime concinna. Post quas, illae qua-
rum ditterehsa continent majores parres linoula-
res (seu anguoras) Coruu quae exceduntur; quo-
Rianta um ad aqualitatem proxiores. Onemad-
modum, in Consonanciis, dimidium maxime om-
nium praeponitur; quod praeest exceltui in racio.
ne lesqui-terria. Ouaenam igitur lunt quae compo
minoribus) ostender ipse postea, quando (secun-
enid eis e VhEPeV, Srar Mara x evnoyor X x Pamo- nunt rationem resqui-tertiam (ex parcibus ipla
dE oi pEra Y CHHITCNTOV ZCOV EmIDCNOV.
arcor, o id O exes 8 Ney O eien) Tav de
 EpepENCV, o pdo rovIC O, Enoydo cor,
L EVTEVDer ouVaMEdC, a ~ LX EpOXHS
FcV duo RECITCV E deCOV  n vouD
dum cum rationem, cum quod obterratum elt,) LC
ldchordorum, secundum cenus, dirisiones facit.
et summatum aucem ut dicam. LLdiu (10
a norum) Onisoni quidem sunt; tum pri
ae mus multiplus. cum qui ab hoc mensu-
cc rantur: Consoni vero: super parcicularium,
ae duo primi, quique ex his eum Onisonis
ce componuntur: Concinni demum; qui sunt
e post sesqui tertium, suxer particulares. V.
cenisonorum ereo,  Consonorum, quae sit
a propria cujusque ratio, jam dictum est.
a Fix Concimnis vero; quod Tonici quidem
ce ratio sit sesqui octava, exinde simul demon-
astratum existit: (propter excessum qui est
c duarum primarum rationum super parri-
aecularium, duorum que primorum Consono-
arum:) De Concinnis vero reliquis; qua
torct
it alim r eC rrY. _ PrO Dewecirmp reponO Dsopirus. O Mali reITI. P L exendum Forte Lesur. q NF.
cirai.
ME.

## Folio 292 — 867984570:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
PORIMILMII
 nam sent eorum rationes, commode definie-
cc cur suis locis. Jam vero opportunum erit.
ec evidentiam demonstrare eorum quae ba
 Etenus tradita sunt: ut eorum cum sensu
e convenientiam indubitato subjectam ha-
 Beamus.
Prima ratio mulcipla, est Dupla. A dupla
vero menturatur Guadrupla. IIae aurem ratio.
nes actribuuntur, ipsi Dia paton, et Dil. dia pa
son  Tril. aia pason: quae itaque Tunt Dnilonx
Primae luper parriculares, Tunt, Selqui altera ex
Selqui tercia: quibus actribuuntur Dia pente, ee
Dia Teltaron: Sed e qua ex Selqui terria e Du-
pla componitur ratio; qua conspicitur in ter-
minorum habitudine quam haber numerus ad
numerum, nempe 8 2d 3: ZX Z =-3. Trem, qua
ex lelqui-altera ee dupla componitur; racionem
Faciens eriplam: 3XZ =- 7. EL, ex reliquis, lI
qua ex selqui certia e quadrupla componatur
ratio. Attribuuntur aurem rationes dictae, cum
ips Dis. dia pason ee dia- restaron; iiem Pris dia-
pason ec dia tellaron; item Dif. dia- palon et dia-
Dente. Omnes hx cum Dia. penre, e cum Dia-
TeCTarON composita, VOCenEuF ConConantia. RUT-
TuS, Tunt (Dost le lqui terriam) rationes luper-
particulares, selqui quarta, sesqui quinta, selqui
Texta, selqui septima, selqui octara, aliaeque plu.
res: quarum, quae alumuntur in compolitiones
sesqui certix, vocentur Concinna; eltque in his
irem differentia (quemadmodum in Contonan-
tiis) secundum quam, Concinniores ex his di-
centur, prout contiderantur in excestu ma-
jori, aue in dirisionibus in prove aequalia.
Prout Fusius oltendetur in propriis locis. Cun
aurem, Onisonanciis, e Contonanciis, jam ac.
commodati line numeri ee rationes; non autem
Concinnitatibus; (excepta Tonica: huic enim
tribuitur racio selqui octara:) ea quae Concin-
nitares omnes spectant, Doltea cum ex ratione,
cum sensus evidentia, extribicuri Cumus. Uni
Tonantias vero et Contonantias quod spectat.
cum jam ratione exquitirimus, quanam elle de-
benc; Agedum, per Sensum item scientiticum,
ejusque cridentiam, ea quae jam dicta sunt,
esd pod c Soid Cd oh oinciors ronals Nul
TIpCrOS noMa Naor O iv o c Naor O. YVd)
S AxNadIS IIETECITI O TEZCa Nadios OVrot  ot
Regot anedo hyoar, En 24 Hascor n 2n dis X 2n
7C15 CoGE ouoDCVt aI LMpIC tOL) rECTo, 
ypioNOS n, o SreToS: ois ando our, i 29
HEVTC, Naj n X)4 FNapcoV HV) naj o ex S S
7e1r8 i dnnoo ouvr EdvS NyoS  dec
psid O eo geod decouur inu Exet apibpoS 5
axibuor on c95 7 Y. KaI ex 8 qptONIS o
nderde O (C 28 dmnaris Nai nolcdv Nogov Te
TNROTOV CC NOLTCOV etHS CM ZB CMIZCNZB N, TTPO
NaIS ouvendero. Ancdhderro) ei Eixnido Z
e dis 29. nas cor nai 2) 4 reoV eecor, Xa + Zn 7e15
39 Scor i 3) 9 reOsapCOY, Waet Zn dis X)∞ X a
ScoV Nat Z) G HEVTE AI ) XLOCI. pEra D X)a AEVTE,
naet Ers D dio. TEOSCBCOV, ovpe Davic H NetDco
TTaN noV, pera Y Sire, TV Négos empe 1OI
oi pd Exrreraero, ot  eninepmot, et  EVEH ToI,
oi deEmedouo, et de enydoet, Xas NOL X NEtSS
cov, oi  Dg. napEarvot Ei5 res ouv Déods 78
EmreerS, EpNets no NetD OVonS Nr TB
7o15 39 Doea5, nadunce em X oouOcoricor, na
iu ai ExpBENESEeOt en ioov) circs, ruo decopetadas ev
rEPOXN ME LOVI n 2JaHEOEOI Xa CIoDIS KaSo
dias nXClOVcOV EY 2015 oineto1S dod X)OE) 20IS
Enet DEF id oucDcorics, i F oup DcortaS, ndn
Ca uoi re nat  Nogot Eisi Wo da bCbAuor E
de Eppeneias Sd EWo Nl D LTOVIOtasi TaVEN
id o énoydo O drodeda) 20 pi nara res ei
_E NEta a OCS, VEEpOV dia TE NC78 Xa, ~ Eva
24145 a 395700pd Ta5 de ouo Dcovas at ov
Ocortas; Cnddn dio 28 Néy8 eZeveoudv, arrves Et-
vas eDEt ABOI DEpE, nest dha  Emsquoriiens credu
ostendamus: Sic enim oltendetuir, quod ea quX. occos, neet ~ ∞ D9. raVTHS ’Eraerias,  Eion dv
rationi conveniune, contona sune ipsis audicus Emdeihcop ourco id r 18 Noys deX )oCraI
perceptionibus. Finis Seprimi Capicis. Princi
pium Octari Capicis.
ovuDCoVO F ~ anon5 ovriNy L Eor. =FEN05 78 eb
deps neDaNaiS. APX r8 1ydo2 neDanats.
dE nancs du Exot us csat Emde a
 Xcov ndn GobEBKACCV Wa Y HGOS ta
ce adnon aurcr duoyvor adhaNCE
xotr adtesto
K F B.
VIP. ai vi. SR epOnO apssi E nogon PrO cipduois t 2ozis; _ roncius prO -cus :  ervensis PrC ereys clut
Sic MF.
ML
s
du
5
d

## Folio 293 — 867984570:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
C ON ME N T A R IVS.
AP. DTTI
aPer Libras renur,  Fistulas, exhibere
quod est propositum; l’et lic deinceps
cc usque de) Operosum ulique omnino est,
in Des omnibus, Materiarum omnem es
i Ficurarulso debet sbio cubtanet.
20 pd 3r diro r avncor, C 4 oveintcov, nae
SaveM X coCGXeWW VoV, (i r 215 écos 8
Ep7COdZS OVTOS HEEVI Z8 THPEWV, CV a raot
782015, 2w ev F es aui 5o1s quuaon
au amohian
S2N RVDazopcicor, e. )A et et  CB, 2)c 2 o
NOISLVOL, (C XOT AIVTCOV TPVAQUATC HOIBVTE5, X
quolcos EuDvou  adtor apbarorx oi
necor oup Dco SocVTCOS dEX, CK 18 Oopo CC
8 oi St NOt aoNOI aVirot OVTE, a5 ap
DSOTENSON LrEPOL DE NASOVTES IOaS LopdaS nat
rar EGa Varres D uto erieas Baen duo prcov.
 dE ereqs pios pras nai o
araire avroiS, na ys anne mar as d ra
Bapereos de, nab ns cnyeroa  precter e
vero dE uoto n D)4 Xaocov oouOcovta Lct, CM
rcor a d oruOcovicor. s ouetar SGCTaO
no13pdvo CoV oineiss 7 oouPcoricor NCYBS eNo
Cavor dia FCov BapCr TBTESI, pvaS TEOSCCGS nEO
reCiS peraS Et PaVTES Nas peS AGOS do nad
TOEIS rEOS ptar nat TEOSaCRS nEoS paV. Kara
DEchaxoriorum, alii aliter, Instrumencorum
L ODC, quxe Consonantias spectant, inquisi
verunt. Ouippe alii, duas Facientes TibiaS, (ex
are, vel arundine,) crassicie et caritate aequa
les, ad iustar tistularum; quarum altera lit alce
rius lonsicudine dupla; oreque cibias limul in-
Cances, per eas quae lune in illis lingulas; obser-
racune, Dia. pason Contonantiam, in ratione du
Pla. Cxeterasque consonantias, in Luis cujul
que rationibus, perceperunt; Tibiis inter se
habentibus longicudine rarionem: puta, nuNC
uc 4 ad 3; nnC UE 3 ad 2; nuNC uF 3 ad F;
nunC ut 4 ad T. Nec multo aliter, per unam
Fibiam, ipsis contisie quod elt propolicum: T0-
tam enim cibiam diridentes, nunc bitariam, pro
Dia pason; nunc ut 4 e 3, Cumprisque cribus par-
tibus ad lingulam, pro Dia tellaron; de in aliis,
secundum luas cnjulque consonantiarum rario-
nes, tactis dirisionibus; Foramina ibidem tacien-
ces, limilicerque in eam inslances, propriam cu
julque obtinuerunt consonanciam. Similiter item
in Hydra, unde quae imponuncur Fibix, lonei
tuaine inaequales, eficiune harmonias. Alii Tum-
pris aequalibus chordis, eas exrenderunt; appen.
lis ponderibus: alceri, duarum minarum; alteri,
unius mina: acutiorque sonus prodiit ab ea cur
appenderant duas minas; grarior, ex ea cui ap-
penderant unam minam; tactaque est ab illis
contonancia Dia Palon. Acque, in aliis itent
consonantiis, simile examen Facientes, debitas
consonanciarum rationes, pro ponderum ratio.
nibus, inrenerunt: pura, minas quacuor ad tres
appendentes; e tres ad duas; et cres ad unam;
e quatuor ad unam. Ad cundem modum, cry.
blia, ralaque tictilia, comparantes; modulo et
tigura aequalia acque ex eadem materia: pri
num relirgeebate racu, ale pebane
aqua usque ad dimidium; ut duplum aeris (II
in vacuo, ejus qui erac in habence aquam ac
racora se i d revbaia n ayzeia, res pobuco nar dimidium ulque: pullatis aurem pacellis, facta
Xua, nat D adrS VanS, gons aovo est inde Consonancia Dia paton. Manitesto
ecdour cis idaros iptov ids Y ev ro veveo aee
item Dia. Pente, & Dia tellaron, exteraeque
JaVCV, TW HOITE 24S OV p. DCoVI CG EC yoUV O
 ed aVASS duo HInOAVTES, LNASS n Nana
185, LOEHCX CIS i 100NOIN. 85, e15 ovC Ncov 2Go
cor o erep ) rS creps drconaor   albta fnOS
EpOS COVES FC Gaua eS 6OV aVN85, dpl 4
 er avrois Yncoodicor, narEN C av X 4 H a
OceV SDDCOVOV, CV drconaort Noyco KaI S3 t
aS  BOUDCortaS CV 701S CIKCIOIS NegoIS, naZNy
Daor  aoNCV KaT pNOS Nego ExovcON 
adRASS OrE pdo F HEOSaOCOV AEOS ra ZCIa or
dE Y XNoV nEOS r0 do orE de Y Teor EOSX
Er orEdE d reos a Ouder de rhtov, d os a-
28, ∞ COxedvOr avroiS  baE Tor q’ono
aoNov dENerrES, OEE W dxa 28 9 XaSCON EVE
NEV ori dEcis TEaC CC Teia, 1, 2O T esa pépn
DeoNapIOAVOVTES C95  Yncovida 28 ∞9
TEOSaCON ZaCWV Ka) EM ZCV aNCoN, nara cV oi-
XeiSS NoyO ExaSnS Tcr op os st
eoc ∞ IdV BCOFOV CIQVaV KEVOV X OC Et EpOVEHKB-
consonuntu Parhter spo Oolgetunt. Simili.
Stcon aorc WVea, 28EXCV7OS pEXe 28 juioc 
rius duplum; percusti contostabut DIa. palon.
x sou nosouticor de rcor d TpVBNIcOV Egivero Ommaque hujuimiod lacta sunt ab corum pri-
cer, liguis dileos aubs secett, alcerum alte.
nat n dto HE natn d1 TE aCOV, Nat at NOI-
Dcorsor aesodva dici HBSCV HaVra d a ToIaV CxCIVCOV ESt HGCOTCOV. AMOI DE TBTCOV, DoNBVTES C
reiy avrois Egiverro Rouvrcos de natearrs dionss Z a NS noihous, Sconaoreon Jar eps x éreeor oup
dello
aMF. unihape sed D, cniuque. B Sic omnes: Canguac a taV Sopar. L.ICG_C LS CACIICHHHHHILTUMeN.
cum Vatus  M. CEN  FCDONO raO. d LAl. rECEdI_, Sidiw. D. rSVBd.
e MC.

## Folio 294 — 867984570:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
294
POR PHI YR I
lius contideralle, dixerunt, quod ex Canonis le-
ctione inveniantur tx rationes; mihique riden-
cur recte dicere. St propterea Prolenixus, Pra
ceriens ante dicta omnia, ob caulas ab co di
ctas; ad Canonis sectionem venit. Nam in YL
biis, inquir, Fistulisque; praeterquam quod in
velligatu sic difticilis, irregularitatis omnis iM
illis correctio; (ue in arundinibus, qua alIDL
ampliores tunt, alibi arctiores;) porro eriant
eorum extrema, cujuscunque tuerint tigura, ac
quae comparandae lunt longicudines, in lacitu
dine quadam funt, ee non accurate determinan
eur: Ouidquod in plerisque omnibus instru
mentis inflacilibus, aliquid irresularicaris acce
dic, etiam praeter iplam lpiritus injectionem. NVam
nili, per omnia mocus cibix (verbi gratia) du
Dlae, Limilis sic mocui cibix dimidix; quomode
constabic nobis dicere, morum morus duplum
eAIC. Tunc autem nobis, incertum est, quout
que dimidium majoris cibix extendit: Nam lon-
sicudines Tune aquales; sed motus per dimi
diam, non ei similis est qui elt per majorem
Sed hic cardior: Spiricu non aequabiliter per 10.
tam cibiam lato; led laxiori rono in lonsioribus
distantiis. IInde tir ut motus non sit morui du-
pluS. Rejicit igitur, qua est d cibiis filtulitre
Sumprionem. Rejicic item eam quae elt d sus.
pensis Chordis. Ai enim, in ponderibus à
Chordis suspensis, non conterrari prorinus in-
variatam Chordarum inter le rationem; quando
etiam, quae ita se habeat quaelibet ad seiplam, in
venire, non parra est difticultas: nec male. C’um
ne quidem unam chordam Facile lic invenire qua
limiliter se habeat in lua parte qualibet; nedum
duas chordas ex verris tactas, aut incestinis
aequales cum lonsicudinc, cum crasticie, ec aridi-
cace, ee denlicare, ec aequabilitare. Ouin siquis,
inquie, haec tieri polle suppotuerit; itemque,
chordis exiltentibus lonsirudine aequalibus, ex
altera dependere minas tres, ex altera duas mi-
nas: Pondus minarum erium, majori centio-
ne, majorem faciet (e condentabic) diltan
tiam ejus chordxe qua suspenditur; ut neque
Ponsicudine Fucurx lint aequales, nec aeque den-
Ex. Similiaque contingene in lonicibus pulla-
tione factis Sphaerarum plenarum, (aut diseo.
rum carorum, auc ralorum aequalium similium.
que) e racuarum, aquamque Luscipientium:
quippe quod ommino difficilé sic, in his omni
bus, conserrare, cum in materiis, cum figuris
eorum, omnimodam indisterentiam.
Verum in Canone. (qui aiitur) extensa
chordam ostendet nobis rationes; (et qua
sequuneur, ad tinem ulque:
Incelligatur in superiori SuperiCl Calo
nis, (lignei ee longicudine commensurati,) de
leripia linea recta (qua lacicudinem ejus sut
persiciei bitariam diridat) ABCD: atque ab
apcivor Deoreir, ENegor, dX ex F X raver  a
8015 45aV 0fev 8 ZWEJn nonrnoccoS
Pl 8100 cC opdpat aco parkdtls crais na
naxeonus mns pstiothta
Nocta oEM  arcd 8 Latoro5 d.  DarciaE; EVN-
V8 Orros o VopEr_ FC B penNet, eu deia ugeap-
iden dxa _qresou ~ coMaroS avrS i a B Y d
_1,
a cd 45, ot 05 cpe abto airaho
Set rii 8 naver  na taropulio nA DeV. En  d
7 auncov CC 7 ove 17cov, Dnoi, pEr 8 dvoEGErG
rouns cvec huouer ei Xsgo   O NaNOS NE
2ad AIo i o HroNEpaI O, Merra ret WeGCIpH
aorcod cioc a aapicontae oVad, co ao
RApecOV, OT8 Ad EVPVTÉPCOV OVTCOV, OXS i GENCOTE
pcor Est CC rà nea l aurcor oia r aua l W5
d dei ra pinxn co g6a CW, et cokeot et H lo3 
CdX axe 1 6c5 ZVE) XeIS 3 CC ev nao a oNCS
5015 20N C15015 F EpVSsut  aV a
oegszvea, CC 9 2a5 T3 7 veopa ro5 Eu6ONas
Et pon qd in diens virnors. s dconaois Depe auxe
ouoios le Hatrio H 9. 16HutocCoS aVNB, Nar
aennoer nu conaoiar Nerso Tlui niryon In X
unod At St Eco518 M 18 pect 
aon3 gctus ibso s pasn 10cd 16 u-
oc , 28 ueC or O, 3X opcoia es a Ma Bea-
duram 2dopoto 8k optuom bt Mo 18d0-
28 PEW  Lrro Cd soth plcpOrE
oxNaoia ExCaM et SV T roY avXcor  F 00-
esorne Labet de abo  Xedit
AEr rap, Si ZE T CMot C KopD BS RupV
Tanaor 2 L 9) C caotu 
3rC05 EXZou CopetV E8Z0V, E57C5 LMEt 80E1
petaer X0ed l csm id Eir paedicos opotcOS EXBOUV XdFd
 pEpoS penSLS C co
nonedvas, i. Et e coV, daS SobB nKEOZ.  10aS
Karaora ns, Onsir, na ouvdra nat En
x pO5 TCoV Xdeor W sut n pib E
reEIS pros upepaon ex der Noi prs  18
reiuro BapOS, Tn I REtOVIZaOS, pet  OVa no10d
nai nonveod, Tlio die: ao ~ NonprConS aVrIS
Xopdus coC SFC pun EooV) . SrC ioorvvol-
Ta co Dg.  Nyore de ovpbatret xat d Tcor zve-
doncor roincor n aygetco) 10cor Xat ouoicor NEVEN TE
nat napbarovecer idcoe dugEs orros r 28
rmoEir, Cv a raor FBT15, rat x ev F vts het
2015 pao aurcor. a N9p
aH ). em 5 nansux navoros. Naerdroudtin
xopdn. Scica edo nuir cov Xer85. (ng
Ta EE 5 eXOt TEN85.
C t npcioruso _ HC lxDC; ubi D. nuiorlo. F a opot Ctblib, P t roso. B ut lebbI6, BC pl
M

## Folio 295 — 867984570:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Ei O NT MI F. NY Z A R IVS.
nai dro  à xar d’negrcor, iscor deronu B)locur ejus extremis A et D, auterantur aequales Ma-
SuoSLOEEOV OOPENEEPCVZ  B X Yd, cos ex danxi EIOneS COMMenTuTAT AB et CD, qualt IIO.
NCOVEPICOV KEVEPO1S 701S B, Y, na drasiuan rid
utod s NarXS 8 naver O, rezeà Dc 1oot
DuOHIXNOS CoV D)GNLEFPOL voEt D oV  ent a β.
rum erium. Ceneris B C, et distancia dintcta
lacicudinis Canonis, describantur aequales eo
circuli: quorum diametri incellisantur in H.
Et Ptacuantur magades, ex cornubus tactae,
aquales undiquaque e similes, ad cercam alci-
cudinem, estindrica exiltentes, sed spharicas
habentes (quae sub chordam cadune) superti
cies; in LB CIrCA CenErUM F, e in CG CiIrCa CeN
trum E. Sumprisque punctis P. C in bile
ctionibus curricatum: talem habeane politio.
nem magades, ur quae per b. C bilectionum pun-
Cta, et quxe per utraque FHI agantur recta,
(hoc eA FFB e OHC,) line perpendiculares
ipsi ABCD; ipsaque BF _ FIC (aequalibus di-
Ctanciis) sinc axes cxlindrorum, quorum bales
linc circa diametros, in AB recta. Si igituE,
ab A e D, chordam extendimus (ex nervO
Factam) COIMENSuTATaM, UE AHGD; Cxit LC
ipli ABCD parallela; e FBCC parallelogram
mum: (quoniam aequales Funt d parallele L. B
e GC, uepore perpendiculares ipli BC.) Su-
mencur aurem puncta P. C, apoplalmacum prin-
cipia; in his enim, chorda FG, tansit Luper-
ficies CurraS, Co quod FF. _ LIC (d curvita.
EuM CenErIS AuCTa) linc ipEI R CF Perpendiculares.
Paremus autem aliud Canonium, cenuius quam
∞ TaS CEC dn. Cx HerRECON FCV KpTOTECN, Na illud primum de angustius, et paulo lonsius quam
DerBs Eivas C ∞ C95 T En. KaraonA avaVTS dn
var a. Mo Narovior, NEs loepor pdi Z AGCOTS  GCres
elt LC Chorda: e cransteramus in illud longi.
cudinem EG, UEMN: acque inibi ponentes bi-
sectionis punctum C; ipsiusque longicudinis MC
repor, enigor de psi Cer rcs puinec D En xedus, not vilectionis punctum sumamus D; ipsiusque
METaGAM OVTES EX aVEn ∞ En pgnos, cos x V
Nai ZSTS X D Axorouics oqueior X y devres 2S de p yY us ∞ d dxoropias x d ayloueda
chordu
Kat parades escoour dero neecercor renomudas
XarraXeder io ZENa ouoa uEXpt id 2 O i-
85, ontropinat So Darinos dé exsousa
2o EI XoEOC MSo_S em Parciasi n EB coc
verreoV X G, C n y n  ei verreor ouoicos x d. Kat
AnDDEVTCN TCV E (C n o(ICicoV Nosra F05 o XOr
petas rud noprorircor Deoi Exetubat ototu at
adS, cosC C X)a FCV E n dixoropusas, y tuot
Qna d exaripcr exbaMovasci Detasi TBTESI
asd EEB 2 2o n d y, nadersS civas voeos 
a B7d. 2 FaSB nar d Y, 1005 2)45a015 0E0
vas cir TcoV NONivdpcor cor P005 ai 2 Et chape
2885, Dret a Beu delas EaVSV, do ZV a CC d
chareropdo xopdlu ex voips emondlo sVVE
re0V, co5 s a End.  DgMy 9 esc n En F;
a β7d. nat  DaMyNogaor ∞ Eβ7 y e
CC ai EB n Y ioc TE Kat Go Dg.nNOt Eior, Xa DEToI
8oces col95 r β y An VE) dE TaE nai n onuera
TaS apXaS TcoV DroI L aNMATCV, KaE aurcor qu
n Ey Xdn EP anC) rcr nvercor Em Parcicor, 210
BMF. Z X a B. sed D. imi a B. L PrO SIDAB, repOnO ini aB. L Hemomedsilio rCDONO  Tpt. LML. 2STO,
Prolemaum sumicur in alcero semissi, uc gr. Sed perinde et urrumvis lumatur. modo urrobique limiliter, (Ut
 illic, coincidat cum d’hic:) moneo tamen ne lector lxelitet.
sed D. rirs. Cum vero, semissis bisectionem o. lumat HIC LOsPS L ps C TCKHCH HC 1.) apud
ME.

## Folio 296 — 867984570:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
290
P OR P TYRI1
chorda FC bilectionem, ut K; item hujus nai DEn xopdus rlu dizerouiar  oiov x  aut
Temiltis bilectionem, uc L. Quod Facile Het,
eo quod MNI in canonio, ipEI FC CongruaL;
caderque D in L; _ C in R. EIIS ita Para
eis, imponemus Subductoria, (ansulta et laerio
urputa cornea,) seu Masadia; iplis paulo al
tiora; posirione vero et limilicudine omnine
non difterentia, ex ratione linex medix iplo-
rum curritaris; quae erit Cubter R canonis bi
sectionem: UE, Si inveniatur chordR PATS FR,
quoad censionem, invariata a RC; hinc no
bis item maniteltum erit, aeque dentam cam
else, ee pariter percultam, es limiliter aridam
Sin ita se non habeat; transferimus probatio.
nem in aliam ejusdem chordae partem; auE
etiam chordam aliam; (rejecta prima ut in-
idonca;) ulque dum ex probatione quod con-
cruum est conservetur. Hoc clt, ut quae Tunt
lonsicudine aqualia, similiaque existencia, can
demque habencia centionem, sint aegnitona se
paratim perculta. Deinde; hoc comperto, di
viloque canonio tenuiori in dictis contonan-
ciarum rationibus; hoc elt, divisa recta NINI.
in rationem MX ad XII, sesqui certiam, ipsius
Dia LCTTarOn, 4 ad 3: _ in rationem MIO ad
ON. Selqui alieram, ipsius Dia- pente, 3 ad 2 3
irem in rationem ME ad PNI, duplam, ipEIIS
Dia pason, 2 2d L: _ in ratIOnEM MR ad
RNI, 8 ad 3, ipsius Dia pason e dia tessaron:
ec in rationem MS ad SII, 3 ad L, iplius Dia-
paton e dia pente: et in rationem MT ad
FV, 4 ad L, ipsius Dis dia paton: Atque a
vunetis ZO P RS F, ductis ipsi MN ad an
BulOS rectos X Oa P t RX Se FV; Scripe
que ad iplas tuis cujusque rationibus; hoc est
ad 25, 4 ad 3; 2d Oc0, 3 2d 2; 2d P t, 2 2c
C; ad RX, 8 ad 3; ad Se 3 ad F; ad IV, 
ad T: Per hanc Cynoplin, expedice invenie.
mis, (ductu maxadii ad singulas sectioncs,
auxibus (uc aiune) accuratistime comprobatas,
Tuas cujusque Ponorum difterencias. Applicata
nempe Canonis recta MN ad R CE chordam;
acque si ne secaTIE MNI recta in punctis ZC
PRST, sic chordam FC sex ricibus dirida
mus; puta, perspicux indicationis gratia, in R:
nunc quidem diritis in rarionem 4 ad 3; nunc.
in rationem 3 ad 2; nuNC, in 2 ad Z; nunc.
in 8 ad 3; nunc, in 3 ad r; nunc, in 4 ad F:
Eric racio ip(ius FK ad RC, nunc quidem 4
ad 3; nuINC, 3 ad 2; nuHC, 2 ad E; HUINC, 8
ad 3; DunC, 3 ad T; nUC, 4 ad J. Adeoque
ratio 4 ad 3, TonuS F. R ad RC, Tonum Faciet
En Flu D iprseias dexoropiaer, ios Flei n. TIpoX pOV
Id 28T8ZNE), Cx 28 Elo pdi uV Z naroHS Da
poCE In En 20dE d XECW NaT F K nat
Y Y Na D H. OVTCOV DE ZTCOV Naa od
a7c071Xa 5EVO a (C NEta OlOV NEC
 pazae X)ae, i lydercea pdv excircor eniyco rn de
Deod n, rn ouoru arra xoder adha Doevra, iy 2
pEOnS aVTCV B XVprIaTOS geCEHS iS I
aor Esce) 2 X 28 navor O dixorouiar oncos
Ear pdi  ∞ EX D Xopd yS pepoS e E DgtM aNTOVCV
etonE), NaTA EWI TCO, TW XN nay WoeoS Z87
de dyner juir pX. x’ioorovor auru cira
Xat P 100Nn na ZyeaV ouoicoS Kar dE pon XXCOS
Exci pesae Depopdo rls donuucoia En MO pEpoS
~ Xoedns r aorns n rlui xoedlu anlu exba-
Nerres rlu recoru cos droinror Sour xeS ar eM
D donspaoias Y aNONS)oV XacOd TSTSW, va
Fa 1o_ pnXn, CC ouoa orra, nat ptav ÉXOTaX
oi, ouorora 2 n cngooudva XcoeiS. Endra, 28
301STS XaaNOBEVTOS, i ~)aDEDEVOS ZS NCmo-
reps nareviS et 2015 eien OIS 7 ovpDcovicr NogoIS
78TC5ID reode ets Y Negor  ∞  E C95YEV
Sniretror, 78 ∞) a TOS apcOV, d WoeeS reia Kat
Eis Y ∞ Epo coees or, iputentv, τS D) a nevres
Y EOS B. Kat mW eis Y D p X NEOS Y XV.
dhconaorer, 3 ) a aocor, B NEoS er Kat eis Y F
pe NEOS PV RozWV, OUTC XPoS Y, 28 X)4 
Scov n 7)a FOapcov C CC eis Y ~ p 5 X po5 5V No
30v, Y 3e05 er, 23 )a cv 3G X) a nEVrE ct
Eis Y D pC Z XpoS Y ZV Nogov d = 05 ev 28 dls
2)g aocor. Kat 3Ia FE O X P ~ F onpcicov
pos dedas ax ) ocV En pV, FG5 oco   pX
s  FV. Kat Y oiNCicOV NOYCOVEN aurCoV gea DO
Adocor EBTCEW Ext pdi ~ G5, d rpoS Teja Ex
de r oco reia reos duo ext de v x V, dua
poS er Ext de D PX, n Xeo5 Y. Ext de D5.
reta reos er ent de D FV, d pos er Kat 20
r evocuontor, cipnooido Wexcecos, en dip ena
50V 7 poqpae r8 uazadis  naparcoins, ouonorzue
VaG Z aNOS EXI X aMPICES_TOV, CoS OHoN, TS XCO
oineicor P0o scor 2∞Doeas. EBaodeton5 id 
AEV TB narVOS ExI Wd En Xopdlev Kat Eav i05
TEpIVE) i pvEo Deta Ld Z 0  C 5 F oy
pricor, 8rco T LEn diencord e a, dynovon u
ojus didaoxaNas evena, ar r X ore pdi eis
7X d rpos Y y nego ore eis Y rv Y rpos Y B ore de eis Y Tw B roos er ore déeis T TcV
eos Y. ore dE eis Y TCV Y XCOS à ore de eis Y rav d rpos er o d d_ POS X  Noy O ésa
ire pdtio d reos y. ore dE Y rpos B ore de B rpos a ore de n Xpos Y. ore de Y poc a
ore de d reos a Susc C o ps dito rar d No7 6  eos Y, PBo( D EN XpOS X n, novod X
314
m MIF. deest oior ro n. in in su  irocias dgoropiav. n M. Enec. F. 5ce sed D. scion quod Dorius videtur
NF. decst ro Ex ∞ goedis pore  una eim onror veton2), n3. P Sic D. sed MF. -- rv. q D. n quatenus. NF..
sint. r Suppleo (quod excidisse videcur) 5 uE coess ri EV enirecror. sAliaque Dlurima menda sustulimuS, re
inS ReDOnO PrO
3ed
ctic
pleo d. sensu postulance.)  Suppleo nn is rit  p t t b,  la B    dolot L Aet HVTE. W naegero
encm

## Folio 297 — 867984570:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
dro rcev B  po3  an nonod x dia narcor, ev du
conao no de dro Tn pos ra reia, noino
x dha aocor i dhae Teosapcov, Cv  empepet Noyco
=E DV EXan Xpo5 Ta y o de dero rior y rpo
∞ a,  19 as cov 3 X)a MEVTB CV rELCN aor
noyco 8) diro 2 d neos ∞ a, nomod x dis 210
nascor opodor, ev rere aconaoo neyco DE:
EOS Hn NaV Exaso Nozor Y cinmurdins cos adro
rEdETO nai ZFC H Er dexorouciru En 2oedn
EE ct vEcor, Dapd, cos CV ue ovac Y ret
AcoV EDapIOEOV, F puet Coor TeoV derOXr LivC) Y
cos n peie cor doxy eos TW EnaaoVa, 6 do
Enacvor O diroxns Vo, esvr  cot
505 2
od D ucie oO, ovra BaeVX q cos n Wegirs
3 ac2, Did peille, M Lactone ergur acta, al
rellaron, in ratione super-partience, quam na-
bene 8 ad 3; atque d 3 dd l, Ba Pdlon d dia.
Derle, i latiore aspea, alsue a 4 all 1, t2
ciet Onitonum Dis. dia pason, in ratione qua-
ecupa. upla LL al A in Singulis FaCIO
nibus prout ille Tupponic: Ipt IL POrrO
Bisecatur F. C chorda. LX quibus omnibus,
dicimus, quod majores numeri accommoctana
Tune, majoribus dIltanEIIS. FI CMM WV ma
8 noys deitc. Ted O 8 o7dos H ajs. AeXH S ervars nepanajs.
C OM ML. H L ALRIVS.
Dia teltaron, in ratione selqui tertia; atque 
que a 2 ad r, Faciet Dia pason, in ratione du-
pla; acque ab al 3, Taete a Paloi  a
jor distantia ad minorem, sic qui d minori
distancia AIC LONITS (ACUTIOF EXIILENS) ad CltA
qui a majori l, (StaVem:) DrOUE PrOCC.
dence lermione cemoa su. o Ola
vi Capicis. Principium Capiris Noni.
P. IX
ce non culpandi sunt Lyoaeorei, de inve-
a Verum interim (ex BIS qua Mcta an)
cestieatis Consonantiarum rationibus. Duip.
3a raraipcor, eo Sareirco Noyes e de diro y
reos a B, e du nevre, ev nuionico noyco o de
a015 pdio dn HoDaropcios, ex TSTCOV,  Ei
aD EVeEOECOS TCV CV  Noycor
Exeyras ui yd rois aurcor Négois i avroS
787251 TWd DMre1TCO, n4) TC0 dcohaorco, 
3015 No1OIS RgotS. MepDEy  avrois,  Ei 8
aironozias aurcor di ir exbem Sor rs 2)e 
scor in D)a raecor, oucortar erapyn daX De
oaer KaI OHL OVILDCOVOTEEdS ENEjOV civas raVAS,
EP cor Ena Tora nn a gNa arouo s
ru a Paipeorr D porad B, na ENa T BOV TCWV No-
Ycor opor, FcoV Exaxis cor apiDucor deco
eos avcorEpc Eipn). MEpCDC); naj 70IS A p1GDZ EVIOIS.
ort 378 201S X0gOIS T870IS ZCOV OVpIDCOVICV, Cva CYcoE
ÉxBo orynarederro 3 pluo, amsioaerres avrois.
CSV api BEGSPSS e yryoar ei ge p) S WCGONOVTOE
2oyz umqvovro cvecoenirex das psomin, Davi.
a 2o udii id roavra mdn. F arocis a Dgno-
a poderm, ex 8 Xco5 Ext cov. D00g (85 nEoS
aMyNSS, avarnaior avrois esir ouonoyeir
n WCGOEH, X FCV aurcor arrnL Ecor co
 propdiias C ras avras civat 319D0 C45.
AEgd SV O APASCZED O, EV TW RECOTCO ZCOV apuo-
et cacione, Le Lulcepile alclta Mulicam ita
ctare.
vINCON GOIXCCOV, Et ZEV oODCoVICVENaT Res mentorum Clarmonicor) de Contonanis, Sic
iEcOS. Erret ) EcoV suuPcror coneiSs eioi neos diserte: Cum Conlonantiarum plures sine inter
arihaes D)a Doegi, cor pua ris n grapipucoram se ditterencia; quarum una nocistimaque carum,
exPO.
e pe recte se habent. Sed de eorum Rario
cinio. F.E qua SEqunnEuE.
pepoeor AAndeiS rap. AMa WEi d ai
nonozias avrcr.  a EE5.
PPitur CM d spIC, MOrM LactONIOUS:
 nempe, rationibus sesquicerria, dupla,
eaecerilque. Cuspat aurem eos de iplorum ra-
ciocimatione; qua rejiciunt Dia pason e dia-
cellaron; quam tamen clare Consonantiam el.
se, ostensum est: Atque, quod consonantiores
eas esse dixerint, in quibus minora relicta sunt
(quae vocant) Dissimilia, post ablacionem Vni:
cacis, ab utrisque rationum terminis, suppoli
eis minimis numeris: uc supra dictum est. Cius
Dar icem Aristozenios, quod neque his conso.
nanciarum rationibus (perspicue se habenci
bus) consenterint; neque (his rejectis) accu-
ratiores exquisiverine; quanquam, cum decen
ee Nam, quod affectiones hae, auditui obtin-
eunt, propier sonorum quam inter se hu-
ebent relationem, necesse est ul fulcantut
a ipsi: Atque itidem, quod choruatnt ea
crundem perceptiones, desinitas, easdem
que plane, habent differentias.
Aic igitur Aristoxenus (in prin OS Fle.
habemus. Sed videtur alius fuisse ejuldem liber (qui periic,) quo respicere videntur voces et rois irede
X EmpIEEI rEDONO PrO impoela. y Finmuptins rePONO PrO -- 1. Z PrO ro nn pennen Agoropiras et pedin repOnC
rad n’in dixropuoiras en xedi. a Suppleo iss. CAP. 9. a Aour repONO prO nizopd, quod perperam irreplic. b Sup-
pleo oeor, quod excidisse videtur. cFaec aurem non habentur verbarim apud Aristoxenum, ProuE cum nunc
in Mciborii ArittOrenO BaS. 2. l. 29. P. 5. l. 8. P. 6. l. aMtEpen. P. 7. L. per

## Folio 298 — 867984570:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
exponatur prima; eAtque haec, quxe est secun-
dum magnicudinem. Sunto isitur Consonantia
rum octo magnicudines. Minimum quidem Con-
sonum, elt Dia tellaron: continsit aurem ex
ipsa sui nacura hoc esse minimum. (Tneicium
aurem est; quod mulea quidem intervalla mo-
dulamur, iplo Dia cellaron minora, sed Dilo.
na omnia.) Secundum autem est Dia- pente:
(Ouoniam omnis, quae his incermedia elt ma-
onitudo, est Diclona.) Tercium, (quod est
ex dietis contonis compolicum) elt Dia- palon.
(Ouippe qua his sune intermedia, TunE quae
vocantur Distona.) IIaec urique Tunt quae d
receribus accepimus. De reliquis aurem nobis
detiniendum elt. EF primo quidem oltende.
mus; Ouodcunque ipsi Dia Palon addatur Con-
sonum diastema, quae inde tic magnitudo, aia-
stema facit Contonum. PAque haec hujus Con-
soni affectio propria. Si enim quod additur
Consonum AE aut ipso Dia. pason minuS, aut X
quale, aue majus; quod compolitione Hc, es
Contonum. Primis aurem Consonis hoc non
continsit: neque enim eorum ucriris aequale
addicum, taciei totum consonum; neque quod
ab eorum utroris sic tuc, ipsi Dia- palon addi-
cum; sed semper Dittonum erit, quod sIC ex
dictis Consonis componitur. Fonus aurem est
id quo Dia pente majus est quam Dia. tellaron.
Eaec isitur AristoxenuS.
aOnomodo autem se ad invicem habent in
ec unaquaque specre (lire consonorum, Cive
et aliorum concinnorum,) qui (speciem) il
et Jam faciunt duo soni; neque dicunt, ne-
c que inquirunt, (illi ex quibus haec pro-
cc rulimus:) Sed quasi ipsi quidem (T0
e ni) non essent reales, realia vero quae
c interjacent; specierum solummodo distan-
ce fias inter se comparant, ut videantur
aorcv, rpcorn eyreid c aury ) EsiV, n Xas pE
ee saltem aliquid numero e ratione fa-
il cere.
Sieut isitur in ance Ceriptis diximus, Arilto.
xenii dicunt, Diastematum magnitudines, dici
secundum distantiam quae elt inter sonos acu-
tiores et grariores; non autem secundum ma-
joris ad minorem excestum; neque rationem
quandam numerorum dicunt, habitudinis Lono-
rum inter se (prout Pychagora e Ptolemao
risum est;) sed locale esle dicune diastema;
quemadmodum est diastema, quod est Colum-
nis e Mecis intermedium: Indeque Ariltoxenus
detinirerit; id quod elt intermedium duorum
Tonorum centione distimilium, dicens esse, Dialte.
ma: inde omnino magnitudines indicat. PF (in
quarto de Melopaeia) videtur Tonum sic alti-
are. EL, verbi graria, allimpro (pro desiena-
Y OROV OVI DCOVOV NOICI 87E Y EE S avrS enare
eov abtit na) 8 oid. aot ou 
aci to ∞ C TCV cenedicor oVuPCovcet
od oV. L0V DE E5WV, co X dia nEVTE T8
dia rapcor peieov Faira pdi oui o Aeso
Fer .
125 gd ev 70t5 dCoEaPOUVOIS cienna , Ob
Apsoherioi Daor ra F Hasnuarcor percu Neg
aaj nara Elu DSOS_O Y oGVTaT COV na Bapor
TCOV a 8 nara rlud 8 pet Cor O XpoS x ENa-
oo repoxlus 3dE nogor rva deducor, 8 FCV
DDoycov XpoS aASS gEoECOS, NeySON WoWE
TuDaropae n Pronepaico Poxei à M a ronmor evat
8 diasqua Neysoi, ov reoror i ntorcor n nap
npcor x pera E dasnuoi Oder nai o Aeh
6 ioeloaro,  x perae Ev duo Dhogseor arouotcot
rn rod, Neycor cirai duisquo Aio nai pue
Wde CEI MVTCOS Kat ev riô dWEI pEN-
noitas Datrene donsua cor ovey Kat dyxovor
sione toni) numero unItatuM 12, (ue qui mi- scv +B uoradcor Londe , 105 En a x1
nimus sc habencium dimidium, trientem, et 5WV ovra, TCV exvrcor iquiso noy y na d
d
296
POR PHERTI
30905. LSCd On FCOV OV DCOVICOV OtZCO pEgn LN
at b0 spodo Lc) F S AC ut
X1GCV ut    apct dDBaivet dn Z87 77
airs Duod enaxo ciras oquetory. x pencode
ed npeaS a 1. sbao cot Mluora
d eY TBTCOV aVA PLEOOV n pE3C)05, V Est 
VeV TeLTOV CM F cip pduCoV ∞OUIOCorCOV OUV) CTOV, Y
Ha nasCor 2a ) TSTCOV ava pEoe, 7)  Dcova civat
oa Lavra idi sr co4 5015 eurdegode
 Da ) 7 Noircor avrois uir cho-
eEor. Hpcdror adio deXoEa on We95 x dia
AD COV NV OVpe DCoVOV C aqua
Quordudt e adtr pzsos ovpcoron oici Kat
Esit 1otot sicn  2od ovpe DcorS  FST8. Kat qd
ea ederr O, nai 158, noy pe
VO) v quocvOV Ex rS oWNDEOECS, OuDcrI
ZiverLO15) AECorOIS oopDcOVOIS S oouba
vet 781 WVTEgd ~ IOEV EKATEOCO aUTIOV ouVTEdEr.
arcos de exzor, nab enasor ad , (n rir
SrrES auro (∞ Eido5  duo 07ot cd C95
a m nNS5, Sre NEYBo, SI EyESOIV, (et cor
 cotadeucda) a coavcp aurcor idi FY
DBogcor) aocouarcov ovrcov, TCdV dE pE-
a raGo ocOuATCV, 2aS V)ascS rcor eid cov
peovas o Da baMEOW, ra n doEvoir à
propule u norce noteuto
CEOVuIDCOVICON, n TCOV NCON EACHCENCOY) od
omisto C) quod pocils Videtur.
d Pro Alaipoe reDONO AarA, C TITH REDONO PTOFETO. F SuppleO S. FE MOX, PrO ingrpon reponO ine
iea. FMendum suspicor; sed sensum verrendo extribeo. h ME. prao un sed D. rd percici (interto ro et
i PrC

## Folio 299 — 867984570:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
C OM MT H N Y AR IVS.
dia  roVS ets y H, d craespeon  d coegiovros
res 3 et 4. Oux in procestu orationis mani.
telta tient.
ec primo quidem, du hane modum, non de
ae fimiunt (hoc pacto) specierum per se quam.
a libet, quatis sit. (dumodo nos, inter-
crocantibus, duid est Tonus. amus,
e Differentiam esse duorum sonoium, tulto
unem sesqui octavam continentium. (A
ac Ouid CHt Dia- teltaron: dicimus, elc alo-
ccrum Tonorum disterentia, lalo let
ec qui tertiam continentium. Dea remissio
estatim fit ad aliud quid quod nondum de-
cterminarum est. CO ACO. SCHS desi
cc vit tonum:; excessum ipsius a pente ad
e Dia tessaron. Non incerim dertteto, quid
cc (iC DIa Dente, auE DIa TeHaTON. (CMM L-
ae men Sensus, si vellet Loun aphare, non
ce ante indieeat aut ipso ut resparon, aut
ee alio quovis; sed potis sit, dissetur ao
istiusmodi quamlibet per se constriacte.
ACFNE in cantu CirMarX. ) Duin eo, si qua
et ramus quanta sit jam dicta dsscremtu;
(Puca L Oni;) neque hane Eaieant absque
ec alia (conlonancia:) sed solumnao, Latium
forte diverint este L
ec ron est duinque; Aque hanc icidem, ta-
ce tium esse duinque, qualium Dia pason est
a Duodecim; et similiter in reliquis: V(
ee que aum eo tandem redeunt, ut dicant,
dualium distantia Tonica est d. 10110
ide id ex dei
quadrantem,) proprer coni divisionem in par-
a Quod camen plane condrarium est. Nam
n07 pane ca
C ESt) Had TMavrior Teco
a rud, (cos eo rn ui Daecodha. Kar daC n
Xn5 Coior 8 5018) 8db avrvs dd ajsot
xcoeiS mnS (oouOcoras AMa usvcd
c 319 reCCCOV, E KaI HCNIV, 2aVTVI 7018-
a ZCOV MerrE, oicor n 3 Da nasr TB Kat
 ∞0 DaNooS DI Z NOI Cov ÉcuS aV rea
e vo d x Nerir, oicor n rorraia duo
a endra 3de ercoS ras Lccpoxas des 8O
C2 3) 85aocl.
Aezt). ert nor ooyxeen devor négdv, oicor n 2o-
vraia, B Oude VrcS act Eo) at LEPOXO oa
Neycor qd cioir cepoxai, oi de _ Zecor) FSroIS.
e RadpO soiv ouva X dvOVa) Xa ExaGOV N-
Jov, rcer notSurcor aivras pi + coeg0 eC
edcor.
Oior F3 ipetoN 1S, i, ZS SareirS, X, 7S dhcona
ois Er gd rois oh vreos DBoyoS, T avrcor Ha
Squarcor NapCaroucor, avio P aiVE) a 2) aSi
para coneo rl, diro 7 Epna 5 cor ouzaercor, 
notsurcor aura Pbozcor Xa Pocar nape Sarouducor
Ta zap ev rois dEVreOS, 2)asquara, Sor i) roi
avroi5, avro Daiveraj sior ev deuo β =215
2)a nocor, aMa (C o5 S y. Kai d idi rZ
necor B 1 _ NasCr, n diesuors 5. emt 3 8dd
rep8, reta.
Ait autem; Lcramn concellatus ets cete
Oualium Tonus est Duo; etiam ne lic quidem
erunt excelsus semper aequales. Ouippe hi lune
Rationum excetlus: his aurem illI nON UEunEuE.
Endeterminatae quippe sunt, quae collicuntur,
in smeutis rationibus ditterentix, cum
ee pondum definiti fuerint cermini qui illas
a facrunt ditterentras.
Vipore sesqui alcerius, sesqui terrix, duplae.
Nam li, in acurioribus lonis, Tumantur eadem
Dialtemata; ommino inaequalia comparebune dia.
Stemata. Onemadmodum _, in inflacilibus in-
Crumencis, difterencia, sumpeorum sonorum ca
dem faciencium diastemata. Nam diactema-
ta, in acucioribus, utur eildem exittencibus
CerHUNEUE inaequalI2. SiCUL IN MUMCTO XZ
2d 6, est Dia. paTOn; Sed _, 6 ad 3. AF
in priori Dia palon, distancia cst 6; in Polle.
xioii, 3.
no, qualium Dia tesa-
Corraj. τ8roV Y reeroV, nab K avro, T
CEId EOV EHNGOV, OIV ESIV CCI EP OFV NOV)a
ac ropdicor n, H C5t 5065; et AC, d2
e dia Doec 0b0 6003ot o oEreXOV
e rcor Noz. (a, 1es. no saoapat, it o
idv. 00o 4Decor ca Doeg. dhirero M
BIEXEVECOV Nogov.) AN codis avae
rer 1 p05 a0 it Tcor pon copro pdcor
(a Ep O p1GoGEV  cdeod t0 todo, Mipo
 Xleo 8 dia E,  po5 duos d N deoc
ido , HEct 8 diaE, ndha 0. Kat 50
1D anoccos, et denet rvor appcouda
un deoutonS XpCTEpOV S ot apo
CZ adAcor VoS a ivaerys SonS Exasu
an ryNXSrcor dia Doer ovsoa nab au
cc rcopdo, ∞ pEzc)os  REgodionS EpC
e au errroter, et 20X01, du0 20137 cor dicor n 5
Lb1 1ot80_5 X)a: 2o15, ev F opravoroiiats,
25da TSTO, ponde ras x dui ascor, et r
Mq. sa cabesad desrut (Mcatrtarum.
c Adeoque, od Bano Causam. in construetio
cc nibus instrumanorm) ne ipsa quidem
ae quae Dia pason (verbi sralia) faciunt
inter-
Pro F y eo revono rs cis q in d. EF pro n reponO a. KMF. avrir sed D. avro. L NF. decst pin. sec
D. navec.
niercr 1 Malim coegop. ue in aliis Codicibus. X Malim 3.
c2
OPrC
in MH coeq + D. aoeds t. malim simpliciter b3.  PFO inordour, reponO (ex PTOICHNO) m

## Folio 300 — 867984570:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
ee intervalla, eadem servent: sed sem-
et per ea ipsa, in aculatidns cnstonibus,
cc constituantur breviora. Conulls nem in
at earum extrema aliera, non semper eadem
ee rypeode ras aurds am au rus avras et
1F iE vrce 1S raveor orvisa d BCa. XVFE 
TaegSamouicer YSV a Mgnais Xto
oruDCorIOr, Nara ra erea FcV neaut
Con ion avror esc D LEpOXHS n dia
caors AN ear pdi cov e vréess S
aurcor Dauo copd àAyNOIS, P psCcr
car CV BaPVFEPSS, P En e A cor. LoDei
ons rap D a B dasaOECOS, 7S da XaSCV
er aerid, 28 a vos dus (c15 Dyor) nara e
oEvror 45  ne DHocor d10 r3 dod
nerre puras p dero 280d x Bapo, 1o5
∞ ay ExEpas dE deo 28 B Ent ∞ ôEV, 105
4Bdcapa enacor n idu ay ds
0r5, FBd. eil cor3 i B y vncpoxI, F a d.
EvNCYCOS. EXEI JaC ENOsTECQ FCV  y dB da
socor da c est noy n uii 0 y D dβ nar
ovréecor necove reccor il cev er n dB dia
POR PTIXR II
ee tur chi  pus Dia pason distantia
et pina Dia pente intervalla; alterum ab 
a in grave, ut AC; alterum à B in acib
a jum ut D. Minor ulique erit distan
cc BC, quam AD.
Recte. Cum enim distantiarum AC DB UETa-
que sit Dia pence: ipsaque AC quam DB in
acurioribus cadar centionibus; major est DB
e ter se eisdem consonantiis, secundun
 recinebitur excessus distantia: sed si ea
et rundem jonos acutiores invicem coapte-
et mus, major: si stadares, minor. Pona
e atque intellieatur, inquie Aejusdem ex
e gremum in acutum: Sumantur autem
a tia AC, quam BD; sed major excessu.
Trave
dictantia, quam aIITaNCIA AC. Communis au
FCraTUE DC. Erit isitur reliqua BCi excet
TuS major, quam AD. (Vrroque interim ex-
istente Dia tessaron.) Omnino igitur uti opOr
rebit (non tam distantiis, quam) Racione du-
Pla, e selqui altera: acque cum non differet
excellus. Nam li, d ratione dupla, 12 2d6,
lumamus in acucum, Dia- pente, nempe 8; et
anteramus rationem, x2 ad 8, selqui alteram:
relinquitur ratio Pesqui tertia, 8 ad 6. 13) 2
(8 = 3. Tcemque, si ab altero termino 6, Tu-
mamus, in grare, Diavence:; (polico medio
termino 0,) ee limiliter auteramus rationem
9ad6, Telqui alteram; relinquitur ratio sesqui-
cerria. 8) 2 (2 = 3. Non isitur ditfert racio.
num excessus, ucroris modo, nempe ratio sel-
qui tertia. Sed cerminorum excessus dittert;
lunt utique excestus 3 e 2.
a Fit quidem omnino absurdissimum videatur;
ee aliquam statuere differentiarum rationem,
ee qua non ostendatur per earum maenitu-
a dinum rationem, quae bas exhibent dif-
aferentias; ipsarum vero magnituainum
e rationem nullam; a quibus tamen illa
is disterentiarum, statim haberi potest.
Exceltus his sunc, qui faciunt Distonantiam
Lidesopat
Aunu aj LCPOXat o X) De Pcovias n ovper
aut Contonantiam: Sed Conorum habitudines, in Darias a ai gEods Ter PDoylcor, et urzd
20YXa
Noinn apa n B Y Vrepoxn, D a d, pei l cov AENC
SV Fco dconooo Norco da retat, 2, tono
noi 3deiod n ineeoxi. Ear id diro 8 +β We5
5 Norco dhconaoro, nabcopd Dit x dEv, 2) a nev-
767 n nai a PExcopdo Y ZCOV B ceOS onTC No-
ZoV nptONIOV XaTCNCiMEN NoyOS SeTOS, CX
n c0C9S rat 5 Kai NWV, car S ZU Erec
oeco 21 = eZ, Na Ecopdo Eri Y Bapo 29 C a
Garres pcorr opor Y  d apibuor, ngy à DENcod
opeoicos Y rcr d neOS ra 5 Nerev iuteXtO Nei-
rdEeoXn F NoycoV, W , CA. C. 103 60
uorS,  a Y DgaoS noin apyendcondY
neru NoyO Enire dCG A
AUECoV) Fr opcor dujueru reta 2 yd n duo, ai
axai oncos) aronuraror d’escter av, et ras
edi r EPOXaS Neqov voS aErouV, n
darropdis di aurdv od  tut notst
TCV avTaS MDc Ta de p7sM 
Excw.
deros à cor Metdat so3 
eco
DErDETa POLIEX, ) Sic restituo (senlu Postulante) ut habeneur in aliis plerisque L
rar restituo pro puicar, quod perperam irrepsic. r Pro n d ad iceoxi  yd, reDOnO (ex PrOlemO) ueilct
De n BY rceogi F ad. (NF. denorn sed D. reCtiuS Stoioet. F PrOD _ n ra 5, rePOHO Z n ces ta 5. u Suopieo
PrO C rd repono id c
oDro aviour (ex PEOlem eO) restituo lour. sin malisu retine ániour. P Voces peilan ihcistar, (quae erane hic
ni. X PrO ourid Bipcto rePOHO ih daupto. y PrO F 1B 6r8, repono simpliciter Y B, deleto quod redumdavac.
a Sic
lruoi
et
18
Micr
uoic
eos
de
o

## Folio 301 — 867984570:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
 ib Lba da L L  d2 d  10
301
royX arBou o1 Sot Cov 10785 Oi gd ascqua magnicudine exiltentes, taciune Rationes. Nam
rot cior ei PDeYro, cos ep oqpa, aM a ciorei LOn, non sune res inanes, instar Puncti, sed
pezin va HICoS zap EpOXaS EXSOW, oe
95 orres; Aronov p SV E5I, 2a5 u r EpOXa
NoyS oS aGSr eret n duvaror est, di auru
nai Y NegoV EVeCV TCV HOISVECON auTaS ueged
Ta) urn avra F PBogcor, underos aGisV N
ys a  doderros, n o rcv coepoXcr, codo
dodioert.
E de pin rior eo 2ois DboyyoiS EoXC
PHocyer, civas 2a5  4boNes
Y8T es D Vryros i D BapTS, RegoVrS,
x Naisqua con esr rdepoxn àMa x 2 duo
DBog scor erexodvor.
a Fircor aNcor eior rCepoXa Con av éxoter
cineir Oure zap 2) 45aoIS _5 vem, n9I
punnoS povor, est X OVLDCOVV,  X E
MEES. S ocouaer id.
ANEC OVEXN roIS SaO Exe,  E duva
purr ie u vraeE .
ec EVos DE tos et concos narguociras 3 pesiss
E5 aa duo ZCOV RECOTCOV pEgEdCV, C78-
CC =COV aVISCOV, ZSTESL FEOV MaSVECV avrà
 aVo Dcor. SISC Ta5 nara noser 20  a b-
cc na5, (~ oEvryToS C BaCVTHTOS, ) undevos
aS duvaror civas DaOven, et pn TCoy
∞bogcor (eo przc) decoexuicor) C rcor
LD EPOZCV aUTCV cor Sd ErEeq noISOI (ot
AeGoEEvIOI) qucoequa rn re DVod ouva-
eopdia in Noys nons reroxnuora (d
odaorS, i dS DÉeE NoyS,) nab ov, éva
C( + auror orra, d’etWTI XEoS exSoIV Ot
DDeYgot EOS MNSS re, a p C 
icorpox.
Miar CC rw aori SoaV, 3 CV 5015 EN aX 1G015
deQuois Fcr Nercor decopepdcor Ou rap duo cior,
na dan Ed cixn Xa DEaInS, dro 8 dEVTEpS
rcor OBogcorEm r Bapurcior n 2)asoS, ea
ocor, 2 dero S Baporées em  dE vrepo n n B.
oepox ~ a d uu cor. = TEt 9 78 CWVaTS HE
Panais. ApXn 28 dexars uPanais.
quali quadam Magnicudines. Ouomodo enim
exceltus habere portunt, si linc ipsi magnicudi.
nis experces: AbCurdum isitur eAt, exccAuS X
ltimare, tanquam alicujus rationis, (cum im-
Postibile sit, Per iplos excessus, rationem inve.
nire earum magnicudinum qua hos exceltus ta-
Ciune;) iptas autem lonorum magnitudines, nul-
lius rationis xeltimare; qua ratione data, dabitur
stacim ec excettuum ratio.
a quod si dixerint, non esse differentiarum
 in jonis, comparationes illas:
Hloc est, Acuminis _ Graritatis; Dicentes,
quod Dialtema non est excellus; sed id quod
duobus Conis comprehendieur.
 duorumnam aliorum sine disterentiae, at
Ecere non possunt. Nam nuda distan-
ctiaue e Joneitudo mera non est Conso-
ce num quid aut Concinnum: sed neque
e Reate.
Duod enim continuum cAt, in corporibus, et
pocenciam habet e existentiam.
ae Diciturque de maenitudine solicaria: At
ecc
ec mimum maenicudmum, carumque ina-
qualium; nimirum sonicuum qui ipsa
(consonum e concmnu) faciunt. Lla5
c ilaque secundum Quctum comparationes,
acuminis e graVLaCo non est ut alte-
crjus cujusvis, esse dicant quam Sonorum
magnicudine comuctatorum) eorumque
 fiacesuum. Quorum qutu illi (Arilto.
eHII neutra readunt CoMta. Sunt aut
e tem natura junctum aefnita, e commu-
et nemrationem sortita (vuca, Duplam, aliam.
e ve secundum quam Cunam scilicet ean-
e denque) ostenditur, duomodo se ad invicem
habent doni; simulque, quis sit l’xcessuS.
Dui unus est idemque; contideratis rationi.
bus In nuMCFIS mInIMIS. Non enim duo TUNE
excessus (ut in Lineis ostensum est) nimirum,
a Tono acuriori ad grariorem: diltancia, mInOF
quam ea qua est d grariori ad acuriorem; a1.
jue exceltus BC major quam AD. Pinis NOnI
Capiris. Principium Capitis Decimi.
 Sic MII.
P

## Folio 302 — 867984570:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
PORPATR
C A P. X
a cummmo peccant etiam in dimensione mi-
nima primaeque Consonantiae (Dia relta-
eron dictae,) urpote quam ex auobus to
nis e semisse componunt. Onde colli-
eitur, Dia pente, tonorum esse trium cum
a semise. EF Sic deinceps ulque ad, Quan-
cer0 Duonum differt à Dia tessaron.
e Toraprot Alauaprarsor i aei ctuo d Max
GnS C nECOTHS oODCOVIaS HaTUETEHOI
oconderres aurli en duo torcor n quioeos
s5C Ilin adi 3) a verrE ouvaercad TC id
n ijpsocos rorcov, (C 2a EEn5 pEX et 58
 MAIMSTOV, cs eMeent x dirovor 58H
CTEOSCPCOV.
EI necoror imodeihai rios ei Resoerdot
x 2)a Toaecor d’dursor duo le yusov 
VV Endra  NetW aor ou DyvtoI. F5C
B. 1850), Cx rypyOECOS Tn ad 1od  ~ arOnS, na
Ctoxenei oltendunt Dia tellaron, elle duo-
rum tonorum cum semiste; Deinde textum
ipsum illustrare. Sunto duo Poni, Dia testaron
vacione, sen su audicus facta, Fumamus, ut in Cil-
chara.) Acque ab a, sumatur Dironum, in asabcopv, ids et Tn ut)apa Kas diro pdo re ar
DPorret primum ostendere, Ouomodo Ari.
consonantes, A et B. (HLOC aurem ex obser- oar duo Peot 7)a resaecor ouPcoVErres oi a n
_a TCarpcoV
7E
adeco
Rentum, UE AC. (AEque hoc ex Cicharaedo. Sinror cins DBco, emt x dEv, X a Y Ka1 FSr , et
rum aptatione manifestum tiat.) Atque d B
Timiliter, in grare, Tumatur Diconum, BD. V
trumque igitur iplorum AD CB aequale est, e
tancundem; quanto Dironum deticit a Dia
cellaron.
ae Trerumque, a D, sumatur, in acurum, Dia-
a resaron DF: atque, a C similiter, in
a grave, Dia tessaron CF. Cum isitur ae
cc quale sit AB ips CF, (utrumvis enim
a est Dia tessaron;) commune auteratur
a AC diconum: reliquum isitur AF re-
aliquo C.D est agaule. Trem, quoniam
e aequale esF Diastema AB, ipSI DF, (utrum
ne que enim cst Dia celtaron;) commune
ec anteratur DB diconum: reliquum igitur
AD aequale est reliquo BF. Ostentum
D apuogns Z utdaecodcor avrcv, Cxvero dyiNor Ad
23 β oucicos, em ∞ Bapo, drrovo cinye da,
Bd exarepor apee Y a d v, Y B, ioev s est C 5yN
nero, co edmeind x Pirover r8 D)a aecov.
ae rrae dque doro idi + d, Na reaScpcor et
niobco Em x oEv, x dc diro 7 rs
ouoicos, D)a Taapcren X BapV, ∞ YC
Enet Toruo  loor est x a (, τ10  2. Exd
repor id 3J4 reodecor esi noiver à Dyen
dc x à y dirovor Noir a eg Y a 
XOITTE FCO Y B ioCV ESL HaNWV, eret ioe est 
a β 3) asua F1 dE enarpor qd dia no-
sapcor est novor à pyendc ro dB ctrover
et Noinv a eg ro ad, 1vor 15t rCd BE. Ed eX du
CAP. FO. a DrO F angus haDetuE in F (rECentiori manI) anssvaes, e credo rectius. FTiC AULEH TE
alibi Eaepe) Porphyrii Rricturae he immiscentur textui Pcolemaei, uc non commode SCpareNEUT. OuaS eamet
(in vertione) muraco Charactere (quamrum commode LICUIE) dultinsuo. b Mlti. ioororom, led D. rectius ioct
A
n ajo
or

## Folio 303 — 867984570:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
C OMI MI E N T AR IVS
ae de n Y a d exarceco F C a YB, ioor) ra
et  apa à eg r C a  d y ( βC 10 aN
et HAOIS EEW ma x CC r) X)a HEVTC
 Daot toteir oupPcorar (CK THEHOECOS N
(C XW NaTANaUCaVOVTES, on oi CE 6007(oI
Cc =ls 3) a E oouPcoriar ISOIV I SISC ENEt
 ∞ pdi a B X)a r apcor Est, ∞ i) CE D
PEVrE, oceoxn DE aorcor est rov O, (co3
Beiher  Lcooiden nai avroi nersor
a C et GB C’ae ouvauPore na Ne
LNE) FOVS EveS EKaSEpeV dE aUTEIN, T8TESI
Exe repor 7 à d i Y B, iurrors aior de
15t 3 X a Y conE  ∞ a β, dha masaecoV
1s 800 (C ipuo 85 out staas Fovcor.
(C a 7D pt 0 03 dyNOVOM W C9S F TCOV
a DN 5 NogoV EZ C drovS ES den
e SirreiroS 8 a  N5, OFB pn X3
’aea Kerppa er Neyco e TW TC
a rd d. AMa Ea
(L(C 78F COV a 2d p d, Y enoydoor na
Capd, Eouer api Duov Y Y BC  C
t n E5IV p cor o negos o 2 BPXG.
t voeos dd β p n, (NaN SvOS ditoTO.
un:) 7 B p H, coC95 Ta a r p 8
a Ta  a BC X C, Y βpo 7,  
c edo unceoxa, n red nevrenadenatco ad
(b Fcor podeet, Ena To dEn ZWO TOSapEonaidE-
et pebrco Ta dE ( po n Z a 8 p d, petC o
CC id VEPEYCI, n TEd ErEaNaIdExarae adtr
l peporiea or den r ouconauenat L0
Enaosor aeq 3 reirs ri p  C B
aneiNMa 28 d TOa CCOV, WC95 T d
F torco. 2C ∞ idi TS NEpCpaTOS pcZC)B
’éxaTtor ijutroris ouvazcadai 50 dE dia
Capcor oNoV, En aoor du0 C juto 65 10
a aurem est AD aequale utriris iptorum
cFA CB. DaatvO ieitur FA AD CB
BF sunt inter se aequalia. Sed 
e facit (inguiunt) Consonantiam Dia. Den
acse; (Alumentes iterum, cx obserratione
ce quod FF. Poni, Faciunt Dia pente Con-
cc Conanciam.) Adeoque, cum sit AB Ba-
Ce resaron,  FF. Dia pente; carumque
c FixcesaS sit TOnUS, (quOL LUPBONIE Ari-
 Hoxenus iplique dicunt;) hinc sequi-
ccur (earum excessum) F2 8 BF 
et mul sumpra, unius esse toni; e utrum
et vis eorum, (adeoque utrundis ipsorum
AD CB,) dimidu tont. est lo AC.
Sic isitur illi quodammodo oltendum quoll
non ita esse.
a Nam hoc semel ostenso, quo d Lonus sit in
a ratione sesqui octava  Dia tessaron in
ec sesqui tertia; manifestum inde fit (per
a demonstrara ab Fuelide de PcolemXO,)
quod Facessus ille, quo Dia ressaron (u
perat Diconum, Limma auctum, mi-
nus est quam Fhemitonium. Sumpto iei
cur numero minimo, qui possit osten-
aere, non tancum in qua racione sIC
T imma, sed et exceltum quo diastema
pe Tonicum, excedie Limma: F.st autem
I ille nMmerUS, 1536. FTujus numeri ses
 qui octavus est X728: FTujasque
aitidem sesqui octavus est 2044:
ec qui scilicet ad 2526 rationem Ba-
a bet Ditoni. Fest autem ipsius 1536,
Sesqui tertius 2048. Fst e5d C i
eema in ratione numeri 2048 hd
1044. Sin autem nunat 1944
sumamus sesqui octavi, ubebi.
CCMaS 2187. sStque major ratio
ac numeri 2187 ad 2040 (qua A-
pocome dicitur,) quam 2048 ad
(2044. Nam numetuS 2187 ex-
a cedit numerum 2648, plusquam
a Bujus parce decla quintam sed mi-
cc mus quam parte decima quar. d
c 2048 excedit 29443 Plusuu Basas
ac parte decima octava. Lt laque quoc
ccuna cum Diono. i fusip E
a Dia ressaron est tertii toni portio mi-
a por. Adeoque Limmatis maenitudinem
ac hinc collicitur, Flemitonio minorem es
se; torumque Dia tessaron, minus esse
quobus tonis cum semise. Lstqu sile
C (L immatis) rationi, 2040 ad 1944, ea.
dem, quae est 230 ult 245.
Avroi pd sr 8rco ncos Edcicar x oegnudvor
En ajodod KaTNONSDoaVTES CsE X rlu) 3) a nV
ouuDcovicr TCiV naj ipeso85 L CDDerry rovceV
us dE ∞)9 acoV, 5 Forcor. O dE Nogos aGom
pO cdrnon d ajdjorcos ev F i ZWo BeaXVra S
∞)a PoC∞tS, CNEYXI F8rO pon 3FCS EXOV.
C NaZ Id 3 rors dx Derros enoydo8,  8 dha
140a ecor DareIS dnnor auroder Wve)
aC (Nada  EvXNCIdnS EdcGE  o HLTONC-
cc paros  20  inpoxlin ineexe x dia d
ac r8 ctrors, nansulvor se reiupa, Exar)oy
Ce ciras nurroris AaScor gd d1BpOV EN aXIGOV.
a r duvarduer deiha (3 X neipopcae peovor cv
et noico Neycoe aMa CC T irepoxlu n ircee
b 2d, ∞ FOVICION diasa, 28 Resd 1oS
1C Ovros de o deuos est poredes) a PX5
ab 2870V id enoydoor Cxndenu rov
β po n. 20C95
crat propolicum; sensui oblequentes. Accole
ee Dia pente consonanciam lupponu ete 
norum erium cum dimidio;  la pate lex
conorum. Sed ratio (qua tide dignior elt, quam
7536 (8
1O2
2728 (8
216
2944 (8
243
2187
2536
512
rcor at est ri rcr  EOS r a D pd WWYC, 0 aVriS O FCV SVS reds ra 6 u Y
SUINEque
2048
ee dironum. Adeoque constat AB, Diatessa-
eron, ex duobus ronis e semisse.
e a Vun r8r8 dc en enordoor, 2
Senlus in tam minums disterentiIs) arguie hoc
ee parre decima nona, minus autem quam

## Folio 304 — 867984570:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
504
PORPHX R LI
Suntque lxc manitetta. Ouo autem utus
areiticio, TUmPSCRIE HUMCRUM 1536, ODeEX pre
rium elt enarrare. Cum enim expoluerar tun.
danos numeros rationis selqui octava, nempe
8 _ 9; quaerie icidem numeri sccundi 9, Cel
qui octarum. Ft, ratione commoda, cosdem
numeros exponit octies; (eo quod numerus s
non habeat partem octaram,) tiuntque 64 
72. F.lque numeri 72, selqui Octariis 8T. V
sinc expolici numeri, 64, 72, 8F. Cumque OpOr.
eeat Dia tectaron exponere in ratione selqui
certia extremi numeri, nempe 64; debet igi
tur extremus numerus 64 partem habere ter
tiam; non habet aurem. Omnibus igitur eri-
Dlicatis, Tunto 192, 216, 243. Cumque veli-
mus invenire, ad quem alium numerum, nu-
merus 243 rationem habear 8 ad O; OpOrtet
isitur 243 Parcem habere octaram; sed non
habet. Numeris isicur his octies politis, tiunt
numeris 2536, 2728, 2944, e 2187. FAque
numeri 2944, selgus. octavus 2187. Suntque
hi numeri iidem cum ance dictis. Minus igi.
cur es Dia cectaron quam duo coni cum le-
misse.
etnum Dia tellaron elle duorum tonorum
e semissis; Ratio autem id deprehende
ec ric minus esse ronis duobus cum semille:
a xoluo nimirum quod conicum diastema
c SiE in ratione sesqui octara.) Sed erra-
a cum contrariarum FEypothesium, (nimi
ccrum, quod Dia cellaron, sic duorum t0-
a norum cum semisse; quodque lic in ra
crione Selqui tertia,) Recentiorum ari
etRoxeneorum; tum contra Sensum, tum
ce contra Rationem. Sensus enim tantum
ce non clamat; clare atque indubitanter ae
at noscens Dia pente Consonantiam, in ra-
ce tione sesqui altera sumptam, in praedicto
ae monochordo Canone:  Dia tessaron, in
ee sesqui tertia. Sed Recenciores, his Sen-
ae jus confessionibus non adhaerent. P.N qui
ebus necessario sequitur, Fxcesum ipsuos
a Dia pente ad Dia tessaron, tonicum ex
a istentem, rationem continere Sesqui-
cc octavam; (qua major elt ratio selqui
ac altera quam lesqui tertia.) Sit Propier
at ea Consenantiam Dia tesaron minorem
ec esse quam duorum conorum cum semisse.
cc(ue Supra demonstratum est.) Sed i
a eis, quibus judicandis sensus est idoneus
a (hoc est, in majoribus differentiis,) cidem
comnino dissidunt. (Poluis enim ratio-
nibus selqui altera e selqui tertia; in
et quibus e ipsi dicune esse Contonantias;
ac non item concedune, in his rationibus
ac elTe.) Duibus autem sensus non est suf.
ee ficiens, (nimirum in minoribus exeessi
e  sod  Ptti
 pb  ccb eset arpbescu + p Y alibo si
Erepor depior cipsr  negor Exe Y FCV n nEOS
2a d de oeg Y 5 pY oydo EXC OON EXCI
de aeq ourants gvorry oi deuor o à DN5.
nai d a V Xn, ne 0 a D pd, net o Be
na) Est 2od a r p d enoydo∞, o BP  C. Li
oir aeg oi de, Duoi, oi avroi 5015 oCgcren  015.
ENaNOV deg x dia reosaecV, duo nai ip1085
rorcor c
c plu de oiaerw p Xlo, 8 28 1078 _G05 la
E copSonS nD cauW, X da Ta cbcoV ov
it coror rovcov duonu1025 288E107d
cC vatS NasuaroS e So a
Taora pdii zV Paree Heia de 25400 
aycorn  a P N 5 apiBOV ENaBEV, OT10V CtALIV
Endeidvs id CSV mda 2X Cnordos, 28
ourco   errea Eyret mx (C F8 d d rep a
esDus enordoor debpor Kat euxercos noiet coV
CuneSS onruIS erret CDn Exet à d, oyodo
(C yire) o d o oβ Kar es rSoB enoydoo5.
o  a 125 cirai CV CxnedXS ap Dp5, Ed.
OB,  a. Kat Exidn X da reapcor det ende
Da ev Dhreirco Noyce 28 axp_ deiduS, 78751
18 50 det degt 9 retor exeit oon Ek
et adno onyeo (1o5 ~ i aidnoEuS
aL TANaNBaVOVTOS aVTo, énaceror duojui
cC 585 rorcor LoNCS dyNOVOn 2830
ab   2 dhae Doeco5 0DEcoV, (20665
CC =orcor duo nuso 85. CC ev Dhrreirco novco, 10
Cc diae aecor) apcaepriar) idu  teptot
cc ter c dex a otio GE
 Acrov I pdo ad cul b pbtoa Hcdeq
b Qu coono go tCo5.
ce rlus re dio erre ooupcoriar, ex ipuronico
c noyco napbarouuleo, St r8 wescronuiis
C pOVOXOCd S NaVOVO. 3 ZI dha TEOSaPCOV
eo 2CoOH e+rCe O dE (Vece b t db
acOS OONOZICIS Cd EpdO coth 
aVaYHNS EHE 20 VEpoX l 73 da
HEVTE XGOS 5d dae rocpct, orlalat sda
EEnoY do coeEXeV nogov lce pt or est 
OnptoNIOS 5, 28dAC8 1 b 1870
dEn, rud du ecor od rtat Enaor
c  dVOnp1OSS ZOVCOV, (coh cE
Edcicer.) Am ev ois pdi inam neirat 
PONErn aiHoIS 28rsW CV F pt00r da
DopaIS aMSSOW aurn novaOr. (Lvet
TCOV 3aP nutNicOV 3 SreEcOr 
ED cor nai aurot oup Dcovias civai 7o
oorander) on ed nogots cton l Evois
d’Sxen avrapuns ess TBrESW en F en e toon
Tlanc vero repuenantiam, non ex umuna
cum Sensus per seiplum invenerit, conso-
est, esse Rationis contra densum. (Ouali
V7EpO.
LIbS relticuo, pro numerIS VICIOLS, PZB, 61Y, 15.  DUPPLCO aozor ExCi Y t a adC95  D. C LC Per DCta
repetuncur numeri 2d, oβ. o. 647 72, 81. quos deleo.
3uP

## Folio 305 — 867984570:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
Ci OM MI F N I A R IV 5.
eb irepoxais. HisEISON aivrn Nérevres, to
ECinE 1 otors neoS 2o dia resapcov
CL ijpet rovratOV,  S RCipC MaMoy y redo
1C 80t He 1odS Evaerrias F NECOTCIS H nveNC
a VaS,) eidem fidunt. (Alterentesqe KCI
et duum Diconi ad Dia Teltaron, Llei
ec nium este, non Limma. ) Summmo Iu
e dicia subnectunt, primis potisss ac plu
cc ne contraria, (de rationibus, ingcac, leL
es qui altera et LetGuL. TexLa.)
aL rEcIS F NoYcer, nutoNIS Nerco n, r8 M
 reir8.
IpoS dn 2oi5 cien os, o HroN Ea D 2g
Eocu B8Nodvos CC x counequa r dod ciseco
rlov condes ar nai 8 gEapCLCICIS avaYna
avazondver BrnoiC) X pero5 S nciupa
15, reos x iurrorior, 24D0e45 37Co5
Fnddn g0 8oci5 pv dpe105, e15 1085d0d
e paIDENaTS Est dESTCS EYSa, o0Vn
at reoS o p Y.
525 adi 20 0 1C 1505 + 15 8tc3 88Vn 
.. - 505 6 p Y 1d5) o deNaOKTI NEOS 18
8rc0505V E CB.. . . . 4505 Y 5  Y Kat O pET
E0 â e F dvo Norcor esiv, d F ∞Vn nEOS 1d 6 p Y.
CpIorEO rb TE, Z5 p Y, pei E era pd orra pe-
pos n emtanaideNaTV. Énaasor; i’ennas-
dexaTOV, oegD Ei5 5015 G u Y, EXeV Noyov
 ipurrovis ouvez VS, Y TCOV SVH NEOS 7
15  Y EdcitC) C Y 3 NetuuarS Negor
112 5V5  po5  5 p Y (C 8 Net aTS
apa ro iperrorior, pE E ev est S Neyco TCor
5VZ. XPOS ra 6V5 et eio BENaTOGO
 10507d001 Tlu de BpaXCtav 3rC X)4P0
Car, Dnoi, duvaror Eiraj neat F arais.
 3dC auroi DHOCEV EITa Z8701S Ca, NE-
L ycoV Et Toire evdEXCy 20 exn r ai
Dyo WDaSoui noni pamor crdexi-
pdvor lio 2a Tonccorcor X LECoV +o popIOV
a 28r ouvaXder, avenainror aurn QuEa
a para rs egp dEi Teis d
c 118, d 4685 DEd15 OnotE in d
Cc Era NoOC dlTOVOV aNCNCOS, 7oZ O
Ed   a X eOS 
d
cesticate lineari deduetam; compulat masisu.
dinem ditterentix Limmatis ab Llemitonio, hoc
l tes, sant fesgat ait satum s esqa-
Ec FTemiconium in ratione quasi Barum iu-
e termedia; nimirum, quae major sit quant
cc sesqui accima sexima, sed minoi quam
e sesqui decima sevca. Lst aurem sie proxi
Nam ut 27 act 26, sic 258, 8 ad 243. VC
aucem 28 ad 17, sic 257,3 ad 243. Incerme.
dia ixicur incer has duas raciones clt racIO 258
2d 243.
cc Onamoorem, cum 15 fit nuisel  243 plus.
e quam pars decima septia, sed mistas
ae quam pars decima lexta; hic additus
cc numero 242, rationem exhibet FTemito
cc nii proxime, 258 adt 243. Oltendic au-
ae cem, rationem Limmalis, esse, 256 ad
et 243. Adeoque Tlemitonium, Limmate
a majus esse, in ratione 230 it 236, 1s
cc est, in ratione selqui ensa vise sima-
C OCFAVA DFOXIMIE. Lui c M
ce sic progeditur dicens; fam vero, si fiert
c talem parriculam reperitam,) id ipsi es
ac se insensibile, secundum piaedictam en
etrum demonstrationem: Ter quidem sum
sesqui octava
ae Ditomum urnopositum, est incon
Praeter ea quae dicta tunt, oltendere Volelts
rum omnino invalidam elle, e nON CX HC-
Pcolemaus, conclutionem demonstrationis co-
modo:
ee Cum enim nulla super parricularis ratio, in
ec duas aequales divii possit, (eo quoc, Ln
c dialtemae luper Paruat  LCI.
EdaC MCdIMIS PTOpOTCIONaLIS NUIeTUS, C
E supra oltendimus;) Duae vero rations
a provime aequales, sesqui oct adant facien-
decima seprima. Ivee a est
a me, 258 ad 243
a(inguie) differentiam, posse s aurious
ce judicare, ne ipsi quidem aixerint. LU
possit ut sensus, ulto ents desest
a ma octava audiendo erret; multo magis
ac contieerit, (propter plurium sumptionun
e Bibere Diconum  sensibus sit in
cehibuerint, quam Ditonum. C. ait Lonus
cc pto Mraressaroi. bis ditono; alque
a ad contrarias partes; Cum ne semet ex-
ce promptu. Promplas enim Tonum ex-
ee cinnum; in ratione 81 ad 64
X0785 ocipetri  O 3
paros pindera pusodt ava nogur eponinter a
edpor, cos alcorp Vcou 100162
Ergisa duo negnotsor Enoydo 
a exnaideNaroS, nai o SemanandENOTOS
EGC) aC_ Nar ro pera ZV NCO5 F8T COV N-
LcoVEIPEr 2d ipet FovIOV F3 est Y pet C ova EV
S BrIEaNaIdENAES, ENa OSOVa  S CMEK
c 5 2) a TOSapCV XnDBErZOS dis de  d
a e E aidocor MaMO qu’au noinodar o
vor, n diroror Endnee o ui   ep
Xis  est, i et enordoco neyco id de
aoreideror d’rvor, enpenés ios ar er novu
Oua
iEancudna e aion tot
S Suppleo aer opr. 6 In Codd. Craecis, pro tractionibus habencur lucunae; quas in vertione luppileo. B P1

## Folio 306 — 867984570:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
0b
PEI XRI
On 3X à CoA SV pe D éxd, aMa  Mos
70V. 2TENOS TS deNaTS NE actB. APXH 78 la
HEDa NaIS.
Ouxe non habet partem simplicem, minorem
quam sexagelimam. quartam. Pinis Decimi C a.
viris. Principium Capiris Ondecimi.
C A P. X I.
E 8. 1a
ee Manifestius autem areuetur propositum.
CEC quae sequuneur.
Agis adhruc per spicue volens arguere, Con-
L sonanciam Dia reltaron non elle Duo-
rum conorum cum semille; a Contonancia Dia-
paton, (quam ille Onitonanciam appellat,) hoc
demonstrare conatur. Astirmant enim ilII, Dia-
pason, esse Tonorum lex; Ouia concinet Bis
Dia cellaron (conorum duorum cum semilse
et adhue Fonum. Sin imperemus, inquit.
Mulices pericistimo, sex quidem Fonos, conti
nue e per se politos, exhribere; (non limul
admissis aliis Lonis prae aptatis, ne ad aliud ali-
quod Consonorum teratur Musicus; sed Tolum-
modo Tonum exquisiverir: Non, verbi gracia
Tono primitus Cumpro, puta Prostambanomeno
alium adaptans qui lic Dia palon incenlior, pu
tane Melen; e huic, Dia tellaron in grave, Hly.
Paten melon; atque huic, Dia tellaron, IIypa-
cen trypacon; lic lumat sonum secundum puta
FErpaten hypaton, cono distantem a Pono pri-
mo Prostambanomeno:) non Faciet, Tonus pri-
mus ad septimum, Dia palon consonantiam;
quod demonstrabitur. Jam vero, live id lic con
cinsat, (nempe, quod Conus primus ad septi
mum non taciat Dia- Paton,) non provier ten
sus imporenciam, (ut qui non exacte sumpse
rit sex hosce zonos,) adeoque tallum elle tatea-
cur Mulicus, Contonanciam Dia paton elte lex
conorum: Sive id (C, propier sensus impoten-
tiam, quod non poltit lenlus Ponos exacte lu-
mere: Mutco minus ei tidendum erit in Dico.
norum sumptione: (quorum ope se invenissé
supponit Dia cellaron duorum elle conorum cum
semisse.) Quod ec veristimum elt; (nempe
in Diconorum sumprione, non ei tidendum cl.
sC.) Nam non modo, non lic tic Dia Paton;
led neque aliud omnino consonum, (ab hujaS
praecile difterencix repesita magnicudine,) (i
re sumantur prorsum de retrorlum; sive lem
Der ad ca(dem partes. Nam per tonum, et
conum, ec hemiconium, non sumitur aut Dia
cellaron contonancia, aut alia quaeris praedicta
rum. Sin, ad eundem modum, sensus ope
continue lumamus Dia tellaron e Dia pente;
excremi soni Facient Dia pason: Ouoniam haec
lunt auribus tacilius decerminanda. Ouinimo
S ratione Lumaneur sex continui TOnI; (In
Octachordo Canone;) taciene, extremi Coni,
magnicudinem, cum aliquanco majorem quam
a Pracrisceor s’ar ae aNENEY XOITO X W5
xcipdvor ,  EEnS.
IFL paer ParEPCTBOV EN C Za) BSNopdvo.
1 ∞ = H)a Tcoapcor ooupcoriaer un circ, duo
npcioc (O) Fercor, D0 ~ D)g naccor ovuDCraS, V
avros duo Dcoriar Cxancoer, 2870 dciay ndeq rui
AVroI pdi Er 2) 3)a ascor der ajuor) rorcor eh
ort dis Ex) ∞ 2)a TOapcOV, 105 duo jutov rovcor
CCEn sivor Far qd Brra Ecopd, cos pyor rco us
OIRCOTATCO, 40V85 EDEF 75, X nab EaVT8S, EE noi
ouj pon vavembaropducor id Tot 7  coeone pooue
rcor PBo7cor, iva pen naaDEpn) eoS aMo n Y
oopPcorcr o pSOINOS àMa pover X tover et Cn
Mn. Fc necorco Dboglo Deec D) a nao cor Berreivas
i peonr raorn) 24 nosapcor  ∞ Bapo 
Lar pescor I TaVEN D)a TSaecor TW ura
s vnarcr nabn F devriper DDoygor, anexorra,
78 rpeor8 8007(8, rovor o recoros D0o (O  pos
 ébdouor, 3 roinod 209) a raocor ouupcorer id5
DeXioc) ei r Sr pn Da ri acderciar d ai
Dyorcos ooubaiva, Y nocoror ∞0og sov, Xpos Y ib-
douor. pon noucir x Xg nascor, Vcudo5 ar evrot
o psoines, ∞ =l _)a nuocor oupcoriaer et TorcOV
ciras ErE X pin duva napCarer rlu aiotnoi
CFV 2185 ane bCS; noNV CNEor COn aG 1O7IGbTE
pO eccs rpos rlu X dhrorcor nlu a corcves
oxcu 0) aubarer x dia Trosapcor duo i ijuui-
685 rorcor 28r0 ’esir a nydesceor dn neos rlu
2 drorcor Xy Lw, Con Escu msii Ou gd pevor 8 3t
vercs x cia raocor, am sde aMo n, sia Y
MedO navrcos, r5 DaDoeas ovre ci
MVTCOD TCoV appoCopdcor, recsCo r Nat onoco
Zre Mi 7 aorcor aei Karee rovor yd C tovor C
nurorior, _ napbarey n cha radecor ovuDc
via n ak HS TCOV DCOCIOnWCOV. AapEBaVVTCN
ipcor, nara r avror reonor D aidoccos, eD
EyS x re dha TEOapcON _ X dhat NEVTE noiHSSOI
oi axpO1 ∞ da XaocV OH FaITa  aaIS EsIV
Evoessor. TC Norco cdi ot Xy ∞BevrcV et X0-
rcor EDeEs. et ouraxopdco navere i Eer TEBe
Xei r8 da naocor ei axpor DBéygo1, noinoVOZ ue-
redo5. C nara rlo aorlio rcoepoxlu mrrore
Terist rleo dconaoiar d TS ReuVaTS Xpos x
est Dia paton; rum eodem semper excessu majorem; nempe duplo illius quo Limma aefieit ab
qut
SC HL. C AP. XX. a SiC . Sed M. adessencor. C AL C. CEIO n LCDOnOn

## Folio 307 — 867984570:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
G OM M F N T A R TV S.
8C
qpuo sovtes ias ygise ovare) eo d Sresynes Femiconio; quod compuratur elte in ratione
rETaEFCO NoyC F nECoS F LDDÉOECOV aNONS
de5. Auogd neipepata ouvar) er adi  2)
TEOSa pCV, EXEBOV 8 2)9 HEVE Pat a duo exa
7050C1nO507d0B, Et EV EE yHOGOTEKPTCO Noyco, note
FIVE) P FOISTOVEVxaTaVnTOVZC B8Xoudico ouve
Varn xoedas amas, enta Y deuor, neos ru
selqui sexaselima quarta, proxime; primis hy.
Dochelibus consruenter. (Nam duo Limmara
Computantur; unum ipsius Dia rellaron alte
rum ipsius Dia- Pente.) Ouippe, dua Partes
cencelimae riselimae octara, unam taciunt sexa-
selimam quarram. Prirque hoc obserratu tacile
volenti; nimirum si adapcarerit chordas alias
oescpnudin uia, si S poroxoe d navoros ouoiar numero seprem, uni praedicta, in monochordo
avaxe cor Da rev paezadhcor, n, Déorr  Detan Nor
avrn nap BarSONS. EaV jup nS ioorSS acoNCo
aouon) Cor curco Pboq (85, ev 1o015 +ol5 TCV XOP
dcor penneor pevor ane bcs S mvrCoS; nav 5015
B na
navoris
coru
coia ronver 105 C0V
ndra
24 ∞ 28 EoNrS
CV eDCE75 eroydo85
Ccor oyucio n exacor oy
0 X
e
a Dg DEpe
Canone; limilem probationem per masadia pas-
Sas, licuque ipti parallelo policas. Siquis enim
aptarerit octo phchonsos plane aequitonos, in
eisdem Patrem chordarum lonsitudinibus prae-
eile; (quamvis non eildem iptarum craliuS
similique densitate;) ut A BC DFF CHI
Posteaque, lignei canonii applicatione,  le
concinuas rationes selqui octaras diva, a]
potitis, pro quoque phchongo, LSHIS, L L. N
NXO e R; acthibeat colsetum ubduclorium.
Nor85 din
zoV, id5 ra
in propria cujusque sectione, (hoc est, in al
Daoorer vrycozidtor, Sri rus cixciat roulo
78TE5 X ayDer onicior na enordoo n, n idi
a dhaesaors, D BX nOtF N, ~ Y p CC n
peciC ort n EM aTOVI, OEVEO) EGc.
ToneisS GOW, Car CV 1001) AC LdSV 10050VB
nar pin ouoras relvEcoS oor Zu r Xa L1HH C FH
daZe, ncos n ei 285 085 oEvrHS i Bapom
na, Fcoei x dEd  o DoC45 cor x idi
er in nonvornrtout pouton Scuoperrai
IQVOTEpaS, pMoV y D HaXVEEpaS G Cr, 2d0 2
naira rus enae rova dasaon, nnee d F nara
lattia (Seit 1oncuao) quam cujus major est:
Semper
sumpto) OE, nempe, selqui octara sit
noiei de , n a X 305 tubS PT diconavior nogor
32o1 sd aua 20n92 ferres oi 6007lo1, voucory
9zor ane 1 6c5 ∞ dId LOcV ouo DCVOV o dEX n
_ haec icidem, ipsius FO; acque Hal. et
ipsius OP: taciarque porro AIR, ad HIR, la
tionem duplam: Ei quidem loni (AR HR)
limul perculli, exhibebune Onisonum Dia. Pa
 dv CC aurn, DEE CC auri, DC0 n, auri, D n
28 d P,  BeaXC, i XC 10co narTOrE, CC
Fistancia AR, ipsius BL; de BL, iptius CM:
et CM, ipEuS DE; algue Mab, SPIC Ls
son praecise: Sed erit PG, quam HR, exiguo
quidem, led lemper coctem, (non aliquando
On dE dopSo, ai Zopd Oit pto, bitu
majori, minorire) aclicior.
Ouod autem Perinee se aDeM sa chordae
Curur plures) acli una CllenE CacCHquE, SI FanC
in eildem lonsicudinibus aequllond, (cciamle
orvisa) C or rela  Em Tcor Xopd coV T a
hinCHCE MAMMICTLUMI. Cam enm otenderic, OuO
modo, in Ponis, consticuitur acume e ScavicaS.
quodque tres lunc (In cnoo caa ss, qula
est in acumine e graricau, mctemta Gu um
altera in chordarum densitate de raritate specla-
2o dEer rn oe odnCeaO cur; altera, in circuitu; altera, MajOrI mi
Wlacao Kat dEirepos ver o Vo d norique distancia; sicque acurior ille lonicus
qui tic a choraa dentiori, quam qui d rarIORI.
icemque qui sit ad ext quat eset à Ctat
Piori; icemque qui ab ea Cusas minor clt di
onve Sipor esc errevder Enedn gao ari non lint omnino similes cralticie de denlicate,
onvOTEpaS n D = paVOTEBaL Ng) AENIV, L 8
d Suppleo im. CMF. decs dio yd neiuuarae ouvaisras et d F lo navaeum impor; 8 a nir. f Suppleo 
eero magnom rebono naxom. h MtF. deest 6. i Sic D. sed MF. BexxV. K MR. nuxoriea sed D. rectius
avoripas
tMI.

## Folio 308 — 867984570:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
300
POR P HI R II
Sempex autem substituatur, in illis, pro den peiova aci a DgNapbaVE)3. Cd aundr, avri
licare, tentio, (uc quae roborat, e indurat,
eoque limilior tic tenlio ei quae elt in minori.
bus distanciis:) maniteltum est, quod (exeteris
supposiris pariter se habentibus, unicaque exi
Rence ditterentia; puca, nunc propter chorda-
rum centionem, quae pro denlitare substieuatur;
nunc, proxree cireuitum; nunc, propter diltan-
tiam:) VE est censio major ad minorem; lic
qui elt d majori centione Conitus, ad eum qui
Cs a minor: VE autem major circuitus ad mi
norem cirenitum; sic qui a minori circuieu H
Tonitus, ad eum qui d majori: VE aurem ell
major distantia (seu loncitudo) ad minorem; lic
qui a minori diltancia tie Ponicus, ad eum qui 2
majori. Ilis aurem ita Tupposcis; Dico, quod, dil-
similium chordarum, quando factae lunc, in
lonsicudinibus aequalibus, aquitona; id quod
proxcer majorem cirenicum lonicui deest, ab c0
compentatur, quod proxier majorem centionent
redundat. Aeque omnino tit, cadem majoris
circultus ad minorent lacio, quae cA majoris
centionis au moremt. Id act Del neas
Aertiontra, hoc modo; sunco, in longicudint
ori) c 9. rw euxli ore de a g rl 214
 ourcobeh, nadis rovet nd CC oxnqpurei  dha
23r0 p MoY E ev Z en à J0or D)aScocor Xopd 15
qoia ruors dyNor, o2t cor LLONCICY
aurcor, 719.D0C45) sons poiees ore pdi, 0 de r
raow rat t  a nonrcobto nDon
Guorr SIS p n CoNSICOV ZVE) TaOS  (95T EMa
rora, 87C05 o nara rlo nciora raor o o
ech xara rle ena ttova Ses den poe con  et
Xn roees rlio eartova ac, STCoSo naro Y
enartora Wecoxlu ooDo5, reos i nara rlio uei
Ecrai s den uri (cor D) aorS reoS Tlv enar
rova, 8rc05 o xara rluo enarora Xaisaom 1005.
2005 Y nora rluo pecic ovo. T8r cor dE 3F C05 1.
neudicor Nerco, en F arouoicor xopdcor, erar et
IocIS (InXEOI ioOrOVOL noIn. Jcior arrava coyeS 
da rlio p ora oEroxlo erd eor 28 bo8,
cda adit orri  rive ct
T15, 0 p roB dEIDXHS X POS TlO EK AOSOVA NO-
qur linc quoad lonicum invariati,) A et B;
TIEGue ipLIMS A CIrCUIEIS, quam CITCUICUS B ma-
soc: manitestum est, quod a censio major est.
Sumacurque lonus alius, in aequali lonsirudine,
C; qui cireuitum habeat eundem cum B; Ten-
lionem vero eandem cum A. Guandoquidem
203, buoroS TC Y CONCiOVOS TaECOS Xpos Y énaDo
va TBr id auros anedchE da reapucor 3Zco5
EScooUV er iocIS pnxcor iveroroi d1o D007 b1, TBT È5WV
sut  cox1O 1 D78B WEIOXHS C dyNor
a  MaxroI NaTa Y Lo PoV, ei à n β. nai p
bus aequalibus, aequiconi duo Toni, (hoc elt,
igitur C a B Cola centione diftert; exit (secun-
I B,  Los C al o.  Taors neos riv TZ B 8rc05 dr8 7 1op05 eoS
on i, i raors Kai ec aMoz oylS, er iou
reo pennd. 0y. rlu idi WErOXIV, ionV EXCoV TCo B
riv dE radi, ionv rco a L torY 16P pon
rn raod ca Dep Escp dia Ta r LOCNa, 105 n 78
AciEcor ruor5.
major renlI0.
dum jam polita) uc in C centio ad censionem
NciEcor adecoxi.
major circuitus.
Ee
netcor aerori.
minor cireuitus.
cum C ab A Colo cireuitu ditterat; erie, ut Y rs B LoPor. HaN, CMt 0Y 10 a In e
circuitus A ad circuicum C, lic C. Tonicus ad
Tonitum A. Sed ut C Ponitus ad lonitum A
sic idem C. Tonitus ad Tonicum B, (aequales
enim ucique TunE A et B ConituS.) OE igi
cur tensio C ad centionem B, SC A CireUItS
ad circuicum C. FAque ut C tensio ad cen-
tionem B, sic A tentio ad centionem B, (aqua-
les enim sunE A _ C centiones:) OIque cir.
cuicus A ad cirenitum C, sic cireuicus A a0
circuitum B, (aequales enim sunE B _ C CIr-
cuicus.) ErgO, ut censio A ad centionem B
sic A circuitus ad cireuitum B. HIOC autem
io zae ai rcor β nai Y necoxai Ka1 cos aeq
n rB a raors xpos riv rS B raon VrcS i rB à meex rpds ri 2S B meoxir Yiro s’ar
aurois
ios centio
X PaDEpet, EGC, co5 n T8 _ WeIOXn X poS
ri 18Y cEcX YrC050 r8Y 40D05 e05 Y
25 a Vopor AN 1os 028 Y +oO reos  2t
a 82105078y 210   p03 + 18 β. 100t ga
oi 20Dot 7 a 2 n B SS a eg n 18Y abi
eo5 rio r8 B 3TC05n 18 d WdeiOXN H (05 1
Y Rj E5iV, co5 (d n 28 Y TdoIS XpoS riV 18
B, 8rCo X n 2Z a TaoIS (03 tyr 28 B. ocs zae
ai rcra X, Y raos 2S den r8 a ne x X pos
rv 28Y 32105 n 18d   05 ri 28 B
lis i 3. n PTO C X, repono C, delcto 
IME. decst clausula is J n pelitar = nB rud puritora. sed ex in Pcolemao decst. m P1O un, sepOnOi, nis MA.
ecor
e
85

## Folio 309 — 867984570:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
GO MMIE NT ARTVS.
309
avrois ouvesae, C ai narrinaon oar a cogin- illis paricet ereniret, s omnino etsent inva-
XaKoL 3  à 2)a DOPSVTES Eros HaN M av, d
 STCS EXorTCOV, TaS MEC1OX95 X, 2a5 τa015 0
potas, av1o 85 de 505 HascS notcopuda 
daGir Oier S à β X, S Y d. Joor pciErrs rY d
cos pEXP1 D Y E EsaI, co5 n a B ∞) 41 5C 05 2o e95 
YE Aao 8rc05 o 8 YE 106 Weos  
a B t o Por F,Et zaep Es V, cos n Y d γ a  OIS We95
ri YEDasuo, 82c05 0 D YE 10O veos
 y daopor ion dé ésir, i re à B AaorS, Y
Yd C0 ∞ a β 10005, rc D y d. FC) oe 
cos n a B X9 a015 neos rs yE D)aao o
riata, nec ab una cademque diverta. FOrrO
aurem, in lic habencibus (nempe, clcucs l
centiones similes, inaequales aurem MMLaMas,
demonstrationem instieuamus: urpura lIN AB
e CD circuitu ex tensione similes,  loni
tuaine aequales: aequalem CD minuences, puta
ad CF: eric, uE AB distancia ad arcanciam
CE, liC CF TONIEUS ad LOMICM AB. Ouo-
niam enim ellus ut CD dlcantena ae Mistanciam
CE, SIC CF Tonicus ad TonicuI C. B. aGualIS
aurem elt cum AB distancia, dutana D.
cum AB Conicus, Ponicui CB: C1B eriam, ut
est AB distancia ad distantiam CL, HC CF 10
r05 o d YE Lo∞ reos Y F a B Lopor A nicus ad Conicum AB. Reciprocatm enim (seu
Da id oi VoDo1. Tcov Zopd cov 2015 pen
NEOV. P TENOS s 1a HEDaNatS. APXn TS 1
nepaNats
contraria ratione respondent) olis, chorda
rum lonsicudinibus. Finis Oncccimi Capicis.
Principium Capiris Duodecimt.
R F P. 1B.
erees ui Sr rar pc Corcor eo 2015 4007o15
3)a Doecor, rooaVa ipbit Oopera d. H Y0
15
Est udio 3V. peciovas HaDoeaS, TS NaT
EEuryra nai Bapurnra Wesdena5. d  
Coopeparicor T82 MTetTS Noy8,
FSjuroNIS, X FS dconaois, (C Y NOIEV MeryN
De di Tas enarSs 3)a DoeaS7 VoDcor, i rli.
ECOTCOr OOpDCOVICOV na laETEZOUS, n ovNneS
ous aurvi ai rVES NapCavoV) 2S. V 4 rES apcot
oop DeorS, =787151 EmTeITS NoYS, a5 2845 Ne
285 chasps dux xara r anons)or rois coegdoet
oudbis et   raZCcoS Y oupDcoriaV XESnOY 18
pei Coros rcr chasquarcorneos ra horarco pog
racsouls ira dyner, on x idi recoror ouipcorer–
on Et H)a OCV, Er or, en dvo ZCV XOCOTCOH
oouDcoricir, 23 r D) a nerr ng 28 dia raaipco
n oc)  TO DE DCOTOV SVHDCVOV, EN aX
octo
PEO ru
C A P. X L1.
ae De majoribus isitur sonorum differentiis,
 haec nobis definita sunto. Et quae se-
QuUnCE.
Teit igitur, majores disterentias, prae
dictas illas acuminis d graricatis, in
sex Consonanciis; in ratione se (qui ter-
ciau sesqui altera, dupla, reliquisque. Fransie
alicem ad minores lonicuum disterentias, quae
Contonanciarum primam meciuntur, auc iplam
complent. Oua habentur, diriso Consono
Dia reltaron (hoc est, ratione sesqui tertia)
in eres rationes (ad eundem modum cum eis
quae ante definica sune de ordine Contonan
tiarum) ita ue maximum diactema adjaccat (0-
no acuristimo. Ve manifectum lic, quod pri
mum Onisonum, nempe Dia pason (unicum
existens) composicum est ex duabus primis
Contonanciis, Dia. pence e Dia ceslaron: Pri-
mum autem Consonum, (omnium minium)
ex tribus Dialtematis concinnis, rationem sel
qui tertiam complencibus. Hlanc aurem iptius
Dia cellaron divitionem, non eandem semper
esse contineit; led alibialicer consticui. Nam ad
Genera de Fecrachordorum diltributiones tiunt:
quippe alicer in Fnarmonio, aliter in Chroma-
TicO
bO at . P 3iC _L. C AP. 22. _ MC. 6. D. cC er. 6 EtO mocus, reponendum
 Malim
5OV OV O TEICOV EpOPIEN COV dha SMCF COV, 78
est pEX et r8 emreirs noys TlodEEr chaiecon
28 dia rosapcor, 3 rlusi aurlu civas Harra X, ovpe
BeSyer àMore dE acos dutaa poS q la
on, i daipeods rcir rersaxoed cor, zvov)  Mlo
adver rederapporics cs t lad recouarcd

## Folio 310 — 867984570:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
PORPHLAII
H acoS ev TC S(toNC vtNS 805  polta
60H5, c05 co 18100 dez nocrui la
cico, aliter in Diatonico setre: (cum haec
Mucario sic secundum Genus; uc in procettu
montum vocatur, I GuBa et CO THIOMIUS. DId
TOnICHM, quOd eIE INECMMCIS. OC MIIC MIa e-
nera, quibus Archscas ucitur lolicatss. Fcole.
maus aurem, Fnarmonium quidets comerral
probriam (seu unicam) habens divitionem.
Chromatieum vero, in duo diricetts, Molle
ee Intensum: Et Diatonicum MMlicer distribuit;
Tonicum appellans unum; aliaque duo taciens;
alterum eo mollius, alcerum incensius: (in ra
rionibus deinceps ostendendis.) Ft consequen.
ter, omnino (ex exponit renera. Ouorum qui
dem Fharmonium componitur ex ratione sel
qui quarta, ex lesqui risclma terria, et selqui
quactaselima. quinta. ZX 35 X 45 - 3. MoIle ChrO.
matiCIm, ex selqui quinca, e selqui decima
quarta, e lesqui vigclima sepcima. 5X 13 X 33 =
Chromacieum lncentum, ex lesqui lexta, lesqui
undecima, e lel. Ca a. 6+ 11X3=
Molle Diaconicum, ex letgu epena, selqui
nona, et selqui vigelima. ZX 5X 30 -= 3. MOIle
Encontu ex selqui octara, lelqui seprima, d
selqui Velima-Lepcima. 8X, X33 =3. AIque IN
centum Diaconum, ex selqurnona, se(qui octa
ra, _ selquI aecd. GuHIIa. 9X8X 15 = 4. Per.
(PICUIEAC aUTeM BIacta, HMMIEEOS Suhjunxi nO.
rum tex cerrachordoru, qul sca se habent.
Fstque Enarmoni e ChraL generis prO
prium, quod rocatur SpiuM, quando qua
Tunc in Grari rationes dux, lunc, simul Tum
Pra, una reliqua minores. Sc in praemissa nu
merorum expolicione. Nam selqui visetima
Texria, cum lesqui quadragelima Gunca, in ge
nere Enarmonio, minor cIL qual le(qui-quar-
ta, quae adjacer lono aenristmo. FL le (quide.
cima quaria, cum sesqui rigetima seprima, mi-
veltcrboricor a a ToSaecoV ovuPcorar 28
Diss necorn di csi, cos e5 duo, 2a Doea na
Ta ∞ MLANANCOTEPOV, O XANSOIV EraQVSVOV X NaTa
D OUVTOVCSTEPOV, D Ha N SO2 3)9. TOVINOV. ESI ) paNa
ncorceor pdv, ∞ ouvaxnucsripor 3 nd85. ourrorei
repOr, ∞  3asquanor A dE, ios eis
reia 18 ido TCITS, MEraEO XCOS F cipniducor
dio ndcudis nai r8ro idi naneirai Zcouanner.
Fcr de NOICor EraqeriOr  X MaNANLSTEPO
airs. Z)arorNr dE ∞ oUVTOESTPer S2GE civat
reia in, ois APXVTAS EXPHOUTO  usvOIS. HTONE.
pa. O yd, ∞ ed crapuorior EPinater, ishar Exor
Naipcor x de recouannor cis duo, eis pananor
C occhrorer, Zaipcor Xat x charovinor ouoias, 
vraeior orquaos, CC ronous àMa duo, aNanco
ropor avrs nai ouv rovesreor 5015 EE 15 dirod X)yor-
advoiS NezoiS anodSdcoS,  merra on  eE Um
SoarO. SiV X Vi eva euoviOV SYCI) En 2 288
rercie r8, na) S Sacirosorers, i noa cgno
GOnES LO dE MLRNANeV ZGCOLANNOV Ex _ 78
Bneurs, i 28 emmosaeconaidexarz, n eme
9c0EbdouS X de ouvrovV ZCCouanNOr, en 23
EmEHTX NoyS, i TS emerdenars, na 2E Smduogo-
NECOTS FODE LaNaNOY Ca TOVIKOV, EH ZE F8 EMCB-
Dou noYB, CC FBEmEVATS, ng) YB CmCINO5S 20
de poNaNON ErrOVeV, Ex ZE 28 emordos Ncy8, 
rSEmebdous, C FS Emdnosu bdou To dE ouorovor
Da’rOVOV, Ex Z ZS emewar8 Ney8, i 3 emoydos
n S emmerrenaidenarz. Y8) ou P85 evena, i coV
dedus uneraha  e rereaxipdcor exorras i-
rcs. Idhor de est 8 idi crapuoris _, 8 ZecoparNB,
∞ NaNSIver nONv oraer ei XEOS TCo BaPOTECO
duo Rezoi, FY NoIX S eros, e à 285 cov) ouvae
Dorepos A5 M ~ coegncndions reor deiuior en
Déoccos O edo ememosoreos, p od semo
earosoou, er ra erapuorico uet, ex d Dcov
Est rod ExrreraprS Neys, neos ru oorarco poy
rco rerayds Ode emmosapconaidenar 0, uc
ra rod ememosrebdoov, enaorcor esi rod em-
idi arecor duo Ddoqcor pdVoVECOV, iva rypcoor Y
ado ofont, ed mreirco norco nae
ii aejrar naNSoW aurSS esCoras FEV dE pEraE
duo Xrsducor, va noICdO aviSS TaS ZEV EVTOS
Termolis oltendecur:) Exiremis quidem duo
bus Lonis maneneibus; UE propoMam Terven
Contonantiam, in ratione lerguL tertia; (quan
ob caulam, Stances appellane.) Mocis aurem
duodus incermediis; ita uE maeGttates taciant
interitorum Conorum exccllus; lmirum diver-
sas rationes in Generum Mucationibus; ut, in
mutatione seu transitu à Comate, in FnaT.
monium aut Diaconicum. VocaEuT isIEUIE, in
quic, talis mocio, Mutach secundum Genus
Fistele Cenus, in Flarmonia, Gualiter le na
bene inter se, qui Dia celtdron Consonanciam
comsponune, loni. Generis aucem prima ciltri
burio est quali in Duo; prem aliud Mollius
elE (quod Knarmonium vocal,) aliud Incen
GuS, (quod vocane Diatonic) Kst aurem
Mollius, quod morem (seu senam) habet Con
Srictiorem: Incenlius, quod Laktorem. Secun
da aurem distriburio est qualt II Lria: InTer-
polo quodammodo cerrio, duvos eelis incer.
medio. Acque hoc quidem (interjectum) vo-
CatUE ChrOmatICUM. LCHGNOrUM VerO; HnaE-
 loEpOXAS na) dnnovor Cov 10785 C
 gocor pETa ONaIS Co5 dro ZECopd ToS e1S et 
porior, tornet Lancisai  SV, Hom
rolaun xirnors, pera Sony nara O. Kat  VOS,
E aPPOrIC, nOt _EOIS NEOS aM nABS TCV ouH
Treperola
CMalim dlorunnimeum, nam urumque habec sua diastemata. d MF. pieo, Sed L. ICclS pnois. Non
sCd ME (PerperaM) iominoum
enim Colus Archycas his ucitur; sed ille solicarito, n n  lubordinatas species distriburis. eSic .
2

## Folio 311 — 867984570:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
E OMI ME NT AR IV 3.
3EpS, Et  c ZECd PaTIOV O DEEHEr-
dExaTOS ( TB CMCIOGONEWTS, ENdOSCOV Z8 E7
ENFZ NOYS, Ev rEd ouVovO ZECoanNCOV 78d
cta ToviXS idhet C  AHS WNO BNONVeV, orar Un
de eis F TCICV NCYCoN pciE CoN ZVE) ECOV NOIC
e
Duo oUVaMPOTEPCOV ES DE naI Z870 dnNOV. Cn 
oegneqins Tcr api Dor EKDeoS. ENaOSCOV qu
Mi 2cor No cot at,  idio EmebdouD, r
EmEVaTS C τ8EMCINOSS ouvaDOrepCOV o de Em
ouvapDCrEoCOV o D CMAMot3, 28Emoydos 
ZS EMIMEVTEKAIdEKATS ouva NDOrEPCOV. K at ouoicoS
Exasos aurior rEoS TW  VTaC e EvoS FCV NEOS
Tc Eropdico, pet Z cor Est F8 NOIXB.
HIOISVTAI DE n, FSTCV aurcor oi vecorEBOt WoNeis
2)9DoC4S. AN avroS rS AedhevS negea
VEV EXSO_S STCOS. Tor Lover caipet o ReSoEOS
nore pdo eis duoiou nore; eis reia nor) es
rasa e nor de eis ourW. Kai X d rraeror
airs pepos, nanct dicor evapuorior ~ dE Telrov
dheo 2SCopaToS paNaNS Y de reraPTOV p 28
67d03, dion zecouaros iuronis Y de nurrovior
XOIVOV TOVTCIS 2GCoarOS, nai 7 charovncor Qucor
FG corvPis) ca DoCas T aurrcor Quior es. Nan
dii 78 CrapuoriS TeCiS dE τ8 ZScouanNS a
nOC elt quam lelgueouinca, in Moll Chromate
Rc SeIqur undecima cum selqui vigelima prima
minor elt quam se(qui. sexta, in Chromate In-
tenso. Diaronici rero seneris proprium elt,
quod rocatur Non spictum; quando nulla crium
rationum major est duabus reliquis limul lum
Peis. F.stque hoc manifeltum, Cx praemilla nu-
merorum expolitione. Minor enim cAt (in re
liquis generibus) cum sesquiseprima, quam lel
qui nona e selqui- vigelima simul lumpeae; cum
lelqui octara, quam lesqui septima e selqui- vi
Selima. sepeima timul Cumpeae; cum sesqui. nona
TUMPEX: SAIMITCTGHC, Cat AH GHRHOLL ACMLMMIS
seno adjacentium cum una adjacentium lequen
Ei major est retslid.
Ilorum vero iplorum eenerum, FaciUINE quI
dem, Recentiores, distriburiones plures. Iple
aurem (F tolemaens) Ariltoxeneas ubiungit, qua
Bc se habent. Fonum diridic AriltOxenUS,
nunc in duaS, nunC in ErES, NunC in QUATLIOF,
nunc in octo, parres aequales. Fonigue par-
tem quarcam, appeltat, BICHI, F. MaLMIOMIam:
Parcem cerciam, Dielin Chromatis MollIS: quar
tam una cum octara, Dielin CHrOmatS lelquI.
alterius: Elemioniu velo, commune sabit
cum Chrothalio Lonici cum generum aco
Corum. Acque hinc (Aristoxenus) contla
RanS TB, 3G ipiONIS, 3 ForcaIS F9S de NoraS Generum (purOruM) Ditterencias (seu Sps
duo S caroriS Tode pananS, de outor
T3 uti Er CrapuoriX iX5, X pdi nEOS re BapV
3erco, i Enopvor D) cisqua, i X poor, exareeon
notei deoecos evapuoris. X de NoinOV, y yS vor
duo rercor oier, onc Nara Y rovev de1uS.
S 7 dcodEa NaZa ResGoZEVOV CoGE Y ∞)a TOSa
pcer D) eSquua Zvea TX F rsiangrra deiS Tc
adi S OurS casMuaECON ExareeOr noici reucov Y
aVTCOV X dE NOIOr EIKGOITO apCV Y8 de paNan
RecouaTOS, Exarce pd ZCV FS rouvS casqua
ZcoV noiet rvmuoeiS roVS X dE ROIOV, E1o5.
quioss i ZeIES oior. Excivcor pd EÄTEPOV, CCSa
pcov 28508E, l0100 1DEIONIS ZECopato.
E ido 28 nonrE duo casnuarcor Exarceor noici
Sex: Onam, Lnarmonii; cres, Chromaciei, (ni-
mirum, Molo, Selgaleltas, d sont le
taes duaS, Dracoer, Cmu, 
 CaCeM.) cccto Bc Llactdus 
Sequens,) item quod medium ele, utrumque la-
cir Dieleos Rnarmonix; reliquumque (quoc
e Praecedens dicitur,) duorum Tonorum. OF
Dote, Polito, PrO PonO, numero, 12, secuI
dum Ariltoxenum; (ut Incervallum Dia. TCIIa.
rO HC SB,) uctunsue lacie Spilli incerrallun
mul retca. OOcC, LOTAI Crrunque 4; hoc
quam selqui octara et selqui decima quinca limus
vallum (Diastema) Guo s Glarno et, leu
corundem 3; reliquum vero, 24. ChOMac
vero Mollis; interrallorum Spictum comituen-
tium, uerumque tacit, Priencis coni; relleslun
vero, com unius una cum semille
C reraS oior, Cxcircot u Encspo d nutod
dE NoOV X a T8 dE ToVIaIS ZGCa ToS,  ut 
78 nrS duo diaSMaT COV Exa TECOV n soS Hotet
∞ DE NOIEV, EVOS ZOVS H nuIOEOS oior, Cxeircor pd
encror eE. +8r dE in Em dE TEV NOINcor Na
cerronrcor duo ucr, ∞ pi enouvor ev apePOrEPOIS
aSqua eEt aX iurrovis TcV de EDCEnS
eo pdio rc pananco charovinco, x pdi peeoor, qui-
085 3 rer apFS rovs 20deirsv, EvoS nat 1E
FapFS oiev, EG, CVVEa, H, OCK  AETE EV dE ro ovr
LL. Chromaris vero LelGaFAHETIUS; dUOFUI
et partis octavX UnIIIS LOMI, Tequum rero
rum utrumque 42; reliquum 21. Cutoaste
ro Ponici; duorum sp Maceale ULAUM
ni cum lemisse. Vepore, cot ulsue
hoc 18. Religuorum rero co FCHCLCM
non spillorum; incerrallum sequens in utroque
recinet, Femitonii: Rorum vero quae continue
sequuneur, facit quidem, in Molli Diatonico
Medium, semistis simul ee quadrantis unius c0-
S CaMacum, verumque taCIC, paRES QualL
unius cum semisse _ ParIC QuarTa. VIDOLC, c0.
que Facit, Flemion, Les veto, MIS 10
rer apr8 1670081 ONo 203 G nu1085
Oipore, 6, 0, 25. Ia Baconico vero Incento; medium, et praecedens, unius Poni:
rorco carorinco, 20 u peoor (C F0 irScvor, Ena ni; pracedens vero, unius cum quadrante
FPro ihaiaar revono puil car.
AEGueMd
EME.

## Folio 312 — 867984570:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
R P AI X R I
Sequens, Flemitonii. Vipote, 6 dt 12 _ 12. Teper, 8 2or8 20 de Enoppo, nus Fovi d1or, 5
Pront lapud Pcolemaeum) Tubjicitur Echema,
numeros habens dictorum duplos. Sump(IE au-
nat 1B Nat 1B 1os i) 20 9( p 6V d.
ToNaDSSEXOV TCr Eipnducor aN CV. LNaBE S
Fcor cipqpercor deducor cdv. dnto doN
pai, iva arras et oncor povadcor En gri
UE INEEGYIS UMITALIBUS EXPORETENIAX OMHES
tem Prolemxus, numerorum dictorum duplos
Mananor
ZPCOpIa
nubxior
sapcrior. ecopa
DEi ni nyvclvor.. 1
apedla
Forraior.
AI rovON I AIdrovor
vosanbr. oruirero. Acurum:  pa
24. Cedens.
301LS
121
60E
16)Md
Meoor
Bapo nu enopde
12 Grave;  conse
60) quens.
24 Medium
Lnarmo. Chroma
Cbroma
Chroma Diatonum Diatonum
nium. molle. sesquial. tonicum. molle. intensum.
Nimirum, diastemate Tonico, polico ab ipto, Aydovon, s rovrais Xasiuaros. on devrcot
unitacum 24, pro Ariltoxeni 12. Oui, de di
etis generibus, lic alicubi verbacim loquicur
Singula cecrachorda, in sex diriduntur genera:
Duorum unum quidem est quod rocatur Ilar-
aurid er poraon cixeorrcosapo, avri poradcor des
dena Tior naT ACKEEVV O5 H Wet TCV cipy
adicor aocor, NEgt X8, nara NEGW, YTCOS. Ena
monia, dielin adhibens minimam; quae elt qua. 50V TCV rG a Xopd cor, et5 c Z careciray aon cov ésiv
drancis toni: Pria vero Chromatica, quorum er pdu onanciry à eporia dieod recopdvor rn ena
graristimum ucicur diesi quae dicitur Chroma-
cica; qua elt coni criencis: Medium vero, alia
uricur dieli, qua rocatur Selqui- altera; eo quod
una dielis tinarmonia cum lemiste, iplius con-
Cicuat incerrallum: Tercium, est Chroma In
censum; ex Flemitonio constans, non dieli, AL
que hactenus procedic Spictum: Flactenus enim
unum dialtema, elt religuis duobus majus. Polt
hac vero, in agnalia diriditur cecrachordum:
nam reliqua duo genera, fune Diatonica utra-
que. In remistiori urique, uc dictum est, in
aequalia diriditur Tecrachordum, sccundum, (0
norum motorum acumen. Itam ab FIypate me
Ton, verbi graria, ad Lichanon, aequale est in-
cerrallo d Lichano ad Mesen; quod in nullo
X5N i _S est  FEraPTON ForS Teia) 2ecoua
rinai cor x dio Baporaro Zeura dicod, rn na
asidon Zecouann Est de auru retror rovd 2d
pcoor, aan dieod xenras. En nan sudion iperonia
enddu plar crapuorior dicoir i ipetov, ovrésn 20
NaSqua arus Td) retTOV, Xpcoua ourovor Est
nab iuerrovior ovresos, n 3 dicorr Kai ZO noxror
MEXeL 2STS neocOr Mexes id 28T8, r0 er 3)4
Sua rCV dV0 uECOV VnapXCI Fira derd 2878,
cis iou charecirs ro rereaxopdor Noinu gd duo
Don est Hgrorma a Done KaTd per TOI 20
aVEIMEVON, cd5 Eien. Eis iOW TEUIVENG FO rTCa
Xopdor, naera 7 oEvrepor redr nisuercor Doscor
fueric primorum generum; indeque in illis pro. Togd dino Vnarys peocor, nys Xa e, e N1
cestic Spistum. In reliquo aucem genere, quod Xaror, ioer zve) reo doro RXarS S po one
iptum est Diaconicum, ee Incentius, Lichanos ex sderos l reor necorcor qucor CC 2a 287O
est adtue acutior; uc conicum Tolummodo sit
ab illa ad Helen Diactema. Finis Duodecime
Capiris. Principium Capiris Decimi tercii.
EN aVTCr ZO moxror dEWVE. Kar dE 2O NOIOV
O, o dn y avro carormer est xat ouvroris
reper, dE vrce En Zwery n Rixaros csse roviaior
novor eivas 20 = an avris Dsqua Si peonv.  TEA O r8 deodendrs nepanais. ApXn τ8 1Y-
HPaNaiS.
XLV.
EME. rio. D. ricar. B AIE. vritrs. D. siresm. s D. mime plom. NE. iaims xiva, repRO i airme sibur.
 loa eo. SiC C.
2

## Folio 313 — 867984570:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
E OMI MIF N Y A R TVS
A P. XIII
2205 idi dn. narrasa Pase)
P HOEV 
r8 NoyS PpoVoaS, cds  Ldoc
a 50IS pETaGO poVOIS ZcV Qbort olasiu
OI3 Co5 ZomMOIS S0I Xeno  , duieto 
ig 8 rei5 rcev DBogscor reOS aMyN8S L C EpOX CIS
E cer ∞ nara duvau 3)asmua Decoperra 18.
20 de est 3der éreeor, n duo Ddogscor about
n RaTa MAMErNTa Noia gEorS o Est NegoS. X
ra per aina rior chaDoecos, ios avaetriae, nai id
n Deois, ny neg, paNI rois de a
parOIS  evoiS, oN EP SCoaSI, MEraEV cegon
abe 3a5 ovyneiods i geods rer plogtor A1d
vacuilque MMerract Clanguans seatoos cen
TLC. Bde (Pristovenus,) prout hinc li
 Gle, rationes nequaquam curans, ((ICut
in Comenanciis; ) Scd, per Tola qua Ponis
interjacene incerralla (quali ellent localia) de
tinirie Creltela; non per iptorum Conorum in-
ter le exCeltus. (Ouibus Diastema, secundum
poreltarem, consideratur: Hoc autem nil aliud
c Quam duorum Ponorum distimilium, qua
et le habene secundum quancuplicitatem. Oua
quidem est Ratio. I Iplasque ditterenciarum
caulas, quati non causas, ec quati non polici
rasus meraque caccema, decl. Ccc Mlalcio
Rev, et55 CC 5, i n nat n. na d nat d, nat
+B CC +B, ic Hd n) d, i X iG X.  d
éxcor Noycor undapcos x oSroV Sadexodc
Chtapise 6 id Regos 8d apcos eis duo noY85 108
daiperras nadas avcorceor ancdcixd. RCXVra
3o TaCaVT O, E2n5 F Hodazoe icor liv 8705
MaNAS SEAnDeiS psonS, negry e nano
Négor axexs)o 2)40 oui s ev F ovuDcoaS
povor, ev Shrrsirco, C jusonico noYCo i 7015 No
nis aMa nar F 7 reraXdcgeocW id
oixeis rn Duod r Epoper Ncor PBo cor orros B oupE
25S Y LCEPOXCOV cos o rovOS, 8 3) e HEVTE, E(95
x D9 TNABCOV, LEpOxH Est. TaVTy; oucos ru
oedeod xocopdo , rn 2)a Noycor drodeisci eis
Eviam ENCOV avrys, d WeDeoS avrs, Dae
capaerarcor on pin ras uoe iois deiuois
NExen Er dE 301S CoNeisoIS 8 1d 201ST8 Wet
NeaTCV 2BTSt ZS Empoe 185 Civay coV auSS
I orpETESS Civat 2a5 LEPBXaS  anaeropebco
de oa Pcs T arrinpus idn F ajdyoco ouonogn
edicor Maxery id ra Paropdva in nar avror
rcor reraxopdcr chaspeod n ZvC) τ8T X)4 ZC
Ey5 dyNor, en riir lororaY dicor  daipeoecos
axiDpicor.
ecor nors, coe roucoir deuois rs d’ai y
BaporarS ei orros 28 d, io5 rarnS Vnarcor
osvrces de 28 reia, ids rarns pescor dio Y
Cr. vr85 Pog5 er 2ois enaricem de
rareodas AVarIn, D capVNarS et CMI(NOGDCBDO-
Reco X0Y 601, et 1013 tot V caor
Lecoparnco. CC da rovinio 1810 30 Xa5 dHE
dero rd r ar Ex XH, TBFiS F rcv un po
Obhianc Cautam, nil penli habet, ubique lere
oaan rdere Conemtales: (prout, in
praemilsis dirilerie, in 6 e 6, acque in 8 _ 8,
icem d _ 9, acque 12 _ 12, 2c 24 d 24
acque 30 et 30: cum tamen rationes (uper-
Parciculares nil tale pariantur. Racio enim (u-
rero Parencinus, Pychagorios secucus est: IliC
Pacacioneo aahubet d Conocua Mabicata.
78708d er avr venet, dxa draipSVn gedov nar
3aX4, 705 EpEA c05  Y ior oet
vidieur: ut superius oltensum elt. ) ArchytAS
rei Mulicae maxime Rudiosus, conacu M
otu  Contonanciis, (in racione selqui cer-
tia, Telqui altera, reliquilque:) sed e aliis Pe.
crachordorum habitudinibus; cum Concinno-
rum nacurx propria sic Exceltuum Commensu-
quod Rationi consruum sit conserrare. Non
ratio. Vrpore, Tonus, iplius Dia Dente PX-
celtuo ul eta cenato. u reto  HBL
ommino scopum proposuerit, in demonstra.
tIOne per Rationes; ab eo tamen (nempe ab
co leopo) in quibuldam errare plane deprehen-
dicur; (Ouod non, in omnibus, numeris fu
per Particularibus utus CIT.) In plerisque au
tem, CIGCM acHaTCL; HCIDC, Quoa HLMeNLHINC
tuper parriculares; sineque excestus commentu.
rati: ) Ita tamen ue manifeste recedat ab eis
OaOS BC IAVeHIE. LX POMCA CAI S DIa-
cellaron ratione, in Fundanis CII 4. l 3.
Srariltimo exiltence 4, urpoce Hypaces hypa.
Ion; acurissimo vero 3, urpore HIypaces melon:
(eo quod acuriores lonos minoribus numeris ac
cribueric.) Necesse est, existente Parypate in
ratione sesqui rigelima sepcima, in cribus ge
neribus, Fnarmonio, Chromatieo, et Diaconi-
co; (hoc enim supponit ArchycaS;) ut Hy.
QuX LCMDUS MMCCL TMMB COMMBCICA. HOVI
lantur ent pranomena cecactorcorum secun-
dum illum dirilioni. ) Fltque hoc deinceps ma-
niteltum, ex subjectis dirilionum numeris.
Ods eiper SFCOS. Euncudis ad 28 Da ra
pare habeat 20, HoC etl, Huerum partun
26
CAP. 13. a Pcolemei verba (prum murata) repetic (uE plurimum) suasque illis inerponie Arteturas
bPcolemeus habes unhim. quod rectius puco quam ein divisi sed no .a cus habet i erpi
reorr. d Pcol. cer esdu, eodem sen (U. e ML. rWo etI
TMB

## Folio 314 — 867984570:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
LOR PATKLI
28, (seu per 28 divisibilem; ) ut conat La eicor apuor ira qn rlui napvrs nai x ciro-
28; licgue lepeles quatuor: Sepcies ergo tact.
(Nete) 3, Hc 2F. Frir isitur Llypace 28; Pars
Date 27; e Flypare melon, 21; ut habeat 28 a0
2 F rationem selqui- tertiam. Cum igitur oporteat
(secundum ArchyEX sententiam) Parypaten ad
Lichanon, in genere Fnarmonio, rationem lacere
Tequi erigCMMa. guinca. Ique 36 primuS
numerus qui faciat selqui criselimam. quintan
rationem: Oportet isitur numerum 27, in alium
ductum, habere parrem eriselimam (extam. Oua
tex aucem Mcpicalo, habet parrem crigeli-
mam. (extat (27 X 4 = 108 = 30X3.) SI
ManEuE etsO quater cra, c MeII
212, 108, 84. FIque, Telqui crisel u
cus, numerus 108, numeri 105. Nam WE 36
ad 35, lic 108 ad 105. Lirit e8, lella
core LMarmonii numeri L12, 100, 103, 6+
Icerunteue; cum oporteat, lecundum Archyia
sencenciam, Paryparen Lichani, in senere Dia
conico, elle selquiSeprimam: OpOrtet ergo 108
parrem habere octaram, (cum lic P’arypales
numetc,) uc tiac Lichani sesqui sepcimus. F.L
quidem, e lumpeus, habebie pariem OclaraM.
(108X 2 = 276 = 8 X27.) Crunc isitur, in
genere Dhaconico, (bis lumpris omntolis humeris
ante expolicio,) Flypate hypaton, 224; l’arypare,
276; Lachanos aurem, Lnarmonia quidem, 210
Diatonsed vero, 289. Nam ut 8 ad 7, lic 216
2d 189; cujus selqui Sepcimus Ct 216. Ol
TInE, generis LMaFOMI, MCIL L24, 216, 21
268. BalotiCi vero, 224, 216, 189, 168.
Rursus; cum, secundum archyca sencenciam,
Lichranus Maconielus de Llehanon Chromaris,
rationem taciat 243 de 256: Oportet adhuc nu-
merum 100, in numetu aliquem ductum, na-
bere parcem a 243 denommatat 1el fel 243
dividi. Nories aurem Lumplls 103, aell L)1,
habentem parcem 2 243 denominalat, Het.
DC 7. Sepries isi luplo 25B, Habeomus
numeru 1792, quae M Lteanos MMomatica.
Consequemet , C Hores acto  103
oportet reliquos Mucios lores racete, e
De neneros Hypates hypaton, et lalspales, 
Aypates meson. Lrie isitur Hlypare hypaton,
in linsulss cium generum, 2010, Lalspale
vero, 2944; Elque Cacte  Mibus cxibu
generious. Sed Llehanos syPacon, in Plarmo.
nia, 109O; in CAROMALE, 2792; In DIaIONO.
L7OC. FC Fypace melon, in crium senetu M
SulIS, 25T2. Ouem ab sque demonstratione, LI
Pi Pcolemaeus; Stancem, _e recinentem ad 2016
rationem selqui tertiam. Subleripta auret ha
becur corundem numerorum expolitio, sic se
obdoor avris. cos eiras Baporépar ru cinoedel
dopco.  Lar  naevns En 3r da
 vrarum extr Xn Kay est rosa e EManS
EmanS apa Zwodn By, N a EsCyZV n du unum
H n, n ) aeom X C. n) raME pcor N a
iva o Xn C95 Y X a Y SireiToV ’Éxn Negor
ExEt SV det ZWI apVar F XeXarS, nara rl
APXOTS doGaV. Nar X crapporior, noieir S NE
Negor  necoros de o X5 noici  dNé négor det
aeq FXC. ex cmor Quoudvor, exd N5 r
Nis de qodvos, 19d A5. Marra a e antS
nai zvor) ei deBuot e+ B, Pn, =d. Kai x d
ne, o Pn 7B eE 125 gd A5 ced5 N e, 3TCS en
co295 PE. FooV) aeq r8 crapuris rrea Xoed8,
ei axibo P+B, En. PE,  d. Hanv enddn
dei, nara rw APZVES dezar,  napo arlu 
XXarS, er ZE XarovNc Quc, DESd quor cirai
du aea ren oydoor exd, debuor orra D rap
rarus iva Vion) DebdouoS F NIXarS A15 qu
id , 14dn. EGC ae, et T ) groVINC v
rarrcor dis qoudicor Y coCgENTEDeVECON deiBucor.
n edi rdaM LaTCV, SHd n de raevram.
515 n de  nxaioS, n edi crappor. , 5
n dE N arorH, P X d. s5 id n Wes Z, YrcS
015 nEoS CX d, S lo Sd o 6 00 15 id5
Evas 28 eraeuors apibuSS, 5X d, 515, 51, PE n
28 dE Warorns 5xd, 515, E d, EEn. Ha
NV  Exe de, Nar rI ApXVT S doZav, u N1
XavoV 28 DarorIMS, n5OS is 28 ZCcoaTS N
ZaVOV, Negov EXCV Y ECV O MY, nEOS ra 5V5
dei ert Y P X d, eri rva deibuor Quodvor. Excr
ouY NED, n anacv D4 26 u V ervea
nis de quou O o e n d noiei r a  a, pé 6
Exorra quY Y Q. EMaNIS aeq rolOUVES 2
515, Eo ebpr  GB, orra N1X aror Xoco-
uanuleo AxNSDCS deg, Eset recrrs regover d
ex d, de noio CV axibuSS ENEaKIS TEVX
 LaS LaTEV, na) Y D XapONaS, noI
Y D arnS pecor. PFGC) SV La  a
rcdv, Ex 2o15 58101 EOV, 0 β15 Maporam de
a D ud nai auru er 7oi5 2e101 EoI AIX avos
de aror et idi aeporia à coli er de Xoc
pan a Y LB et de Daroico, a Y a: Xram de
pEocor, a D1B, ev 5oi5 2102 a gevcor or Xcoei5
DerodeiGecoS ena beV o HTONEaIO, ESCoTa, Ny T
pErTa F EniXCITOY Negov, nEOS ra β1 5. Xnoyg
aj de nai n TBrcoV Y apibpcor endcors exou e
2C05. XEx O r8 1Y nepanais. AeXI r8 18
nEDaNaiS.
habens. Finis Decimi cerrii Capiris. Principium Capiris Decimi quarii.
314
ryparen ejusque parrem riselimam. seprimam: ut
grarior lic Fypace quam Parypate, in ratione
Telquirigesima. Seprima. Cumque IIypare habeat
TMC. ~1E. D. nras Z. ReDOnO riarac_ irninis. E Perperam hic scripeum erac 5. quod irrepsisse puco (ob
similicudinem licerarum) Dro P, _C un PrO XN. R ePOnO v Xa B M. Egdr. B. igd, sed D. EXH. 1 SicD.
CdMC.
Geror. k PrONer rCBONO es. Y PrO OB, rEPONO EIB. I PFO NXavn, FCPONO ZIX avoS. nt MP. ixedi. sed D. SC
etius inei dei.
SIC MF.
OPEO pr. reponO ors. P MC. arc. V. M. qD. Hoibit . WC at (e CC Hrocon. ) Iaum a

## Folio 315 — 867984570:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
GOM MIE N TARTOS
Pis Papon
B15
Fraspeorior
Fnarr
xeopanor
in
19
Chromaticum
Narorimbi
Eis oEd, insu
2512 Iu Neucum, praecedens.
2026 Ln biudeu onseguens.
Diatonieum.
C A l. XIV.
rae  on io nEo SeoW, cos EPa, aurid
a 5 ocvr. 185 ZGcop, oh pcC OVa
e nara nap baro d S Seroddous Nogor-
Lcinroras zd S O Brrcnosinecoror.
axat F er ru aeperico nea enodver, 7 et 2015
aMS Qeo Eropducor, En à deva moco
Darrouvor Na HToNepLaIOV, ioeV d avros
ApxuraS LCODEraI.
ProNeuaIO pdio ad avror noiei e pe nai
C6V EEHS Xavras Z quoicor pei  ovas ReXVraS de
EroinoE n avras 1585. CC Ev S N Noyco.
ALKat NEOS 28701S, Ena Dova, S em n, Y E-
oOV, ev Em ne Noyco ndEvOS EKMEASS
 avrirpos 8 ro1STS vara nov rere axopdov
quocds.
RIOIEP d HTONEIICIO, Xavras CoV pe5 85,
pei ovas EONdCON MENOINEV ids En D WOCgNCI-
adius auro na taea Ds es Parcpir.
ac Xavra p dn donci ris negmis nermeico m
erroinoce s Habolo, dn nara v
CxrD Ed8S N0Y85, 400 eisa pduco
C arS TB APXVTB, gwoudons D τ8 Navo-
C6) NaTarOpnS, 3 X40CCC) ∞ EE
Nes, d NECOVES Est Ty aiDod Oi qd conci-
50t ZCV COCGNCINcor NoYCoV, 3 ZCoV 7015
amois rodaropeiois à aor aedor Z) ∞N-
Scendic enim hic (X colemaeus) rationem
Selqui viselima PrimaM.
a Trengue, sequentem in Finarmonio, quae
ec multo minor cernitur (lecundum Piole.
e mXu quam sequentes in reliquis se-
aneribus: illis (hic Archy 1aS) aequalem
ponit.
Ptolemxus enim eam Facit sesqui quadrase HI.
mam. quintam; similiumque omnes deinceps
majores. Archyras rero, omnes taeit aequales,
atque in racione selqui viselima leprima.
ce raeterea; minorem facit (quam sesqui. vi-
cc resimam sepcimam) rationem mediam;
at nimirum in ratione sesqui rricesima quin-
ec +a. Cum tamen Boc, manifesto, sit int
et omni tetrachordo inconcinnum.
Ouamobrem Prolemaeus, omnes medias, ma-
jores tacit sequentibus: ut in apposita ejus de-
Scrixtione elt manitestum.
ceprobrium inferre; quod facta, secundum
aerationes ab eis expositas qui eam tuen-
c pun F puca, Archyca,) sectione Canonis.
cc non conservetur Concinnum, (quod sic
ac Tenlui gratum.) Nam rationum pleraeque
a rum supra expositarum, tum ab aliis pro-
ce pemodum omnibus (Pychasoriis) defor-
ce matarum,
ouves n  recoanot eopot 
a GB duoS 3= nE05. Y a D1F
ae roiei Nozor Sriuoe or, 3 no5 Y a  p d
araeq de rs o d aidioccos cvapstar
quoicos  n ousaors avrs r nay 8 erap-
e poris 2con) 20  V end hogo
a evidentiam, pariet luiro hasas sit congli-
cerutio, rum Fnarmonii. Nam rationemm
 A vero, contra quam erat propositum (ut
ec que aet 25F2, neque ad 1944, rationem
ce facit super parcicularem. Contra sensus
a diximus) ab eo constituitur Chromatieum
 retrachordum: Numerus enim L702, ne-
ac sequentem, CBoMatiei usitati, majorem
ce auca percipimus quam sespo
dsnam septimam.
u Videntur autem haec, Criterio rationali op-
d Pro
M_O) rio . CPro ehaertovas, repOnO puciL oras

## Folio 316 — 867984570:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
PO R P HY RTI
a matarum, non coneruunt modis melodia-
ac rum comprobatis. Videtur autem, Cin-
Cc quic) numerum Generum, secundum Ar-
e cbriam, justo minorem esse: cum non
at tantum finarmonium, sed e Cbroma-
a licum eas Diatonicum, non nisi unius esse
et formae, utrumvis ab eo statuatur. Se-
e cundum autem Aristovenum, justo ma-
e jorem quidem in Chromatico: cum Die-
eses, Chromarici mollis e sesqui alterius.
c’inter se differant, non nisi ioni parte vi-
cesima quarta (nam 8 d 0 uno difterune,
a quae est coni pars vigelima quarta,) qua
ae nullam sensibilem auribus infert diver-
cc sitatem. Justo autem minorem in Dia-
ae zonico; cum evidenter appareat plura se-
ce pera cani. Prout Statim videre erit, ex
ee demonstratis a Pcolemxo seneribus.
Nam ille, ue dictum elt, duo Facit Chroma-
riei genera; Molle de Incenlum; pro cribus apud
Aristorenum: Et Diaconici, tria; Molle, e
coh EGCG OKOnEI EV DecoS do cor dCXH
dopopcot 00 10 Acoeplato sNcor.
1vd a8105, co3 AeA S, noiira) FZ ZCCO PLCN
abq panancin dadtoor avrI TCICV TCOV NaTa
Incentum, acque (iplis incermedium) Foni- a et 28 X) GTOVIKS, MC NaNev TE, C
cum Diaconum; pro duobus Ariltoreni genC OLVTOVOV, X Y uEraEV aurCV Toaior 7) q roVOV
ribus.
Sed neque recte, hie idem, duas in Spissis
le sequentes magnicudines aequales facit.
Nempe 6 e 6, irem 8 et 8, atque 9 et 5.
Sic, verbi gratia, 6, et 8, et 9,  12.
et Cum semper percipiatur media, major. Ne-
que itidem quod aequalia faciant quae era-
et vissimo sonn adjacent intervalla, tum In-
ee rensi Diatoni, cum Chromatici Tonici.
Sunt enim, Cingula, parcium +2. AC vero
arri rior nara necheror duo quar.
aEn ) 3X oztcoS 8dE875, 3rES Tcor nonrcct.
11 2)X HNOIS io noIeL T_ EHOVDVO duo pEZCsH.
5 C5, iy n Xy n, _n d nat S Ud ob N
X8 Xa C1V5 C n C d g 1B.
c F3 peos nura zn nara napbaroidus pcil-
e rO. Ovre au nW iou ra nCOS TW B0-
e porarc DDito dhaesquara 28 T ouVtors
darors, X, 28 roviais XecOpIanNB.
TB edo  ESIV ExCGOV pOtecOV Aet dE ∞ γ)9.
Diaconum semper, majus dialtema debet lacere rovor, pei er ò Deiret 3) as qua noieir diro  
ab Hypare ad Parypaten; quam est Chromatiei
Poniei, ab Hypare ad Parypaten. Principium
Capiris Decimi quinei.
ruS Em aponr 28 XOcOpanNB FoVIaIS, 28
dero inelrus emi apone rm. C APXI 58 i NE
DanaiS.
conad crcor, Con CPapo E 8ot 501S copo N-
gnedios ndeo er Z Ncochats. EOINE de
E voV CVS ∞ CvapuorOV, a Ma C Y RGC
LE panNOV, C ∞ XIarOVIXOB e 
a vocides 0de Kar ) t RC
CGever, d ep Came idi et 8 ZECoa
 P coxndos TCov aocov, narae pdi Y AP
Xorar BHOn, CAV S MEreIS un q
CC 2NS TCoV r 3 paNaNS C 78 uIONIS
dEoECON, Xd pEpCt 21S X9 DECSSCOV 1a
ad id cxrCo FaV CorEa DIa DECEOI est
282) orS pepos esir nd once soeutat
a L ataIS CMo Enolei
cc Erdeir) 37 28 3]9. T0VINS ToNciorcor Dat
r o3 Ta pcKcodSIOCOV vcor
d Pr0 dd roaercr naponartor tetcta un cude at Autt. e 3iC MC.
KE. V
V7E

## Folio 317 — 867984570:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
E OMI MI F N F A R IY S
V
que ab his, ita ut sensous sarispat, di-
ac Ae vero jam (inquie,) Duan doquidem ne
cvisa fuerint Petrachordorum prima Gc-
ec sit tum concrnnlatum hypothesibus, tunt
ae phaenomemis, consentaneum: Primis, e
ac divisionum naturae concruis, sue eestioni
a bao, dostts. t extera.
ce mera: Conemur ipsi  hic servare, quod
depe roivuo, Onoir, entdn  BdE FSTOIS quo-
noysucos F aidgocor, dmen) a eco
ra son reor rereaxepdcr ucreqdiodt
auroNarEaVDa BSCIAI Y SE TCV e
MENCCOVELODEOCO, i Y roIS aOIS
2n o N S)oN Enop dvot  M, NoTa D
Om X pce 1OpucoV, B 6ONaIS. I, TC NoVe
Rodeiset SV, Ta necorae ion rV tel d. XBE
dcoV, d dso TE ACAGdhErS GAXO
5X OuONOYCOS E TCOV pBONCOTE DEO naI
co e 5 Deots n rahes Tar casnparcor avrois
cocidvasi nai ooc Wet atCOV CIEHHE. HetCG
monstrabic igitur, Prima recrachordorum
Genera, (prouc sunc cum ab Aristoxeno, tum
ab ArCHsa dirisa,) non congruenter tieri cum
Mulicorum senSibuS; ee quidem, contra poti
riones d Consticutiones Dialtematum ab ip(Is
luppolitas: guaeque de eis dixerat. COnacur
etiam hric conserrare, cum id quod consenta-
neum. lic concinnicatum hypochesibus, (in po-
lirione et ordine rationum super. parcicula-
rium; ). cum id quod, per phaenomena modo-
rum in melodiis recepcorum, est in contecto:
quodque consentaneum sit primis, de divilio.
num nacurx concruIs, Sugpeltionibus; qua5 2d-
Ycor, B F o0uPcoricr Seoor 1p0 abar hibet 2d Taniorem Racionum in Contonanciis
Des eis Déods ai raS T yNMOTECOV 287eSI decerminationem. Alumit aucem (ut Zemma-)
nara TOS oupPcoraS avrd Wege r)dnS, C e
N5yS. NOWOV VTCON TCV ucr ∞, n St ECoV T
reaxopdcor cor eDeEys PBo7 (85, eei coe95 a M
185 OC 18S noIC NoY8S GOV EXeL TCON eiS
duo XaejosS, n recis e 1585, TOUCOV EnEt un
duva ror eis io rEIVW EqpoPIOV Négor, n dhcona
oror aM eis IO cds X X)a NaSCoV, Ev dcona
orovt Noyco WWY X avoV, eis  axioc diyen), ∞ de 20
nevre nai 7) a TcOScpcoV NaTC TE Y nutexter Nogo
y  Biicerro recor erraida Quocor VnEZ cor
Ir gd ∞ SCoroV ∞ C iobrOVOV, EV n Ev Eirae dio 
ioornoS, DqVEnoecos Qodions r Erépco pova
dO, EVEro rap ioerysa N078, o 8 Xa nacor, E
dronaoio Norco, rcr duo weg5 x er MErO de r c
conétoror Nogev. egDun peraidos,  iu quodvos
o retCoNdorS NigoS, o Y ria de9s er opoicos de
 airs Quous ent r8 rsconaois, regover d rerea
2)d0 O, d WeS EV CoGEVNEPOX45 28E15 Eivai
(C a et  DaVEHoECOS ZwoWnS, 28TE51 W CBGC DetonS
rE Ereeco F oecor povad (O, pet  cor o Negos esiv.
ev vrepoxi porad O) ErEpCO aUTCV opcOV. FaNW, 
 chronaoror négor, Y rcor duo vees er, woe dunr
povadOS ExaTEpCO FCV opcor,) iu QuovoS o uio-
ad pertiones ee Oes ana (HOC MM,
Doluerat,) cum Ratione; hoc, omnium Gene-
rum commune: Nimirum, quod soni, etian
in cerrachordis continue politi, rationes semper
inter le Faciane super particulares: quae nempe
Spectane ad torius sectiones sire in duas rationes
prope aequales, sire in tres prope aequales; (eum
tieri non poltic, uc in aequalia dividatur ratio vel
Tuper Parcicularis, vel dupla; sed in Prope a-
qualia:) Or Dia palon (in ratione dupla con-
listens) diriditur in proxe aequalia, Dia. Pente et
Dia cellaron; ee in ratione sesqui altera, ee lel-
qui cercia; cribus ibi tactis exceslibus. P. rac enim,
primo, Agniconum; unum ec unum. Deinde,
ab aqualicare recessum est, tacto incremento uni-
caris alceri terminorum, tuque (Polt aequalicacem
rationis) Dia pason in ratione dupla, 2 ad c.
Post rationem duplam, accectione Vnitacis, (Fa
eta est ratio triplam 3 ad 1. Dimqua eo-
dem facto in cripla, facta est ratio quadrupla
4 adt T; Ut fiatt HE EAbC)aS. Lt. Sic sem
per, incremento facto, hoc est, unitate ad
alta aler Torminorum, Ratio fit major, in ex
cessu Oncacis dit terminorum fucto. Ra
NOS Nogos, oECV ia NGOS Za duc ouoicos des e0 Selqaa, 3 del 2. Similiterque, eodem
S airs Quocdis em FS iutoniS, regover eniretros facto in selqui alcera, fit selqui cereia; Wc Fianc
tres
dimpr
I NavraV)a daCoC je X aNeNS)or E ZCoN Ep-
MENCICOV DSEOCOI, et 1E Tn Deod n, 2n ZaZCI
Phchonsorum;) cum ex Hypochesi primicus
Polica, (quam ipse de Contonantiis ance pro-
rcr empoetor NoycOV  X nEOS Fà Pairoda
2cor nd cr er F pencochais ouonoysidvor anons
dcos F RECOS, 3 NaTO DuoW TCOV pceLO pcOV
Em 6oNCtS, ais h Ln) MOS OHEGEPOV ZCOV No-
fas. post runora caplatm L. id L; additione
DBogcor naea di D apXnder DEoS, 
unitatis facta utrique mandeum,) sic ra
CAP. 15. a Pro rvoncauhian reponO- ras. B PrO aiadios. LCH saV. LL1O oaoB CDOHO verere. d Sup
e Pro
pleo, quod excidiste videcur, (Talcem ad huinc sensum) in quoct e eC. ulque ad alcerum in gloiptuo.

## Folio 318 — 867984570:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
LOR PEIXRI
tres exceltus. F.L HC semper, Facto augmento, issCVneCoXS reiS Eivai iy e et  DgVEoES 
hoc c, additione facta Unitatis utrilque Ter-
minis, Ratio minor Ac, Unitaris excessu am
bobus terminis facto. Oui est ab aequalitate
recessus, ratione diminuta. In Dia- paTOn, _ P2
tione dupla; aequalis At excessus ci quod ex-
ceditur: In Dia pence, e ratione selqui altera;
aequalis fit dimidio ejus quod exceditur: In
Dia reltaron, e racione selqui terria; excestus
CA pars terria ejus quod exceditur. Rurlus:
ab aqualicare recessus, aucta ratione, Hc ad
dita unitare majori terminorum: est nempe ra
tio cripla, (Contonanciae Dia palon ec dia. pen-
vopEVS, EBTESL W CSEDeionS ENATEOCS ZCOV opcOV
porados, En a EcoV O NegoS ESIV, CV VnEpOX poVa
dos ep DOreco arCV opcor iS diro D ioorS.
pcods 8 N78 KarO id X Z)a NaOcor 2, +
dconavior Rezor, ion give)n rcepoxn Tu ViEVE
Xocduco Nara :) x 2a Nerr CC Y iuionior Nogov
iuiod airs VnepeZoZ Naray X 3)4 ZOSapcoV
(C 7 Sre Noger, TeiroV pepos s irepexodS.
MaNW) au doro dioonros, auos NoyE, uo-
vados deg DedinS rC pet E CrL X oecor d rE1CN
tC;) ubi exceltus terminorum, est, bis illud o O RegoS ENaICaVETO, D Xa NaO coV X 2)a nEvrE
quod exceditur, (quod concra respondet parci orppcorias nab or n VneoX  aupcor, dis noict
dimidia: ) RE racio quadeupla, Cunilonana
Dis. dia palon) ubi excellus terminorum, criplum
Facit ejus quod exceditur, (quod contra relpon-
dec parri cercix.) Astumit autem, a sentus evi
dencia, (omnium item generum commune;
Duod, sequentia erium Dialtematum, Tune minori
ueroris reliquorum. Propria vero (assumit) co
rum senerum quae Spictum habene; (hoc cst
Fnarmoniorum, et Chromaricorum mollium, et
incentorum;) Ouod, quae in gravissimo lunc
duo timul sumpea, minora Tunt co quod est in
acutissimo. Rorum vero quae Spictum non ha-
BenC; Nullam este magnicudinem sineularem
qua major lic duabus reliquis Simut lumpeis
Vocancur aurem, Non spilla, Diaconica; co
quod procul inter se distant eorum Diaste
mata.
FIIS IgIIE PrESuppOSitis; diridie, primo, ra
tionem lelqur terriam, (quae elt Consonancia
Dia rellaron,) quories licer, in rariones duas
super parriculares. Onod ter duncaxat tieri po-
celt. Acque hoc; Cumpris qua illam concinue
seguuntur eribus super parcicularibus; selqui
quarta, lesqui quinta, e selqui sexta. Selqui-
certiam enim complet, adjuneta selqui quarta,
selqui decima quinca; selqui quinta vero, sel
qui nona; e lelqui lexia, selqui leprima. PolL
has autem, non aliis duabus luper parcicularibus
reperiat quis compolitam rationem selquiter
Tiam. Fiac autem compolicio duarum sumprarum
rationum super. Parcicularium; quales Punc, post
selqui certiam, quae illam concinue sequuneur,
Sesqui quarra, lesqui quinca, e selqui lexta.
Cumque racio selqui terria, dividitur in selqui-
quartam ee selqui decimam quintam (3=
in selqui quintam _ se(qui- nOnaM, (3 = 5X 3
acque in sesqui sextam e sesqui sepcimam, (
EX3.) SelquI quarra Tundus, cst 5 ad 4.
nam numerus s concinet nuleruim 4, ejul
que Parrem quarram, L.) Selsut. Guincae lun-
dito, est 6 ad 5; (nam 6 Comenet, ejusque
Parrem quintam, F.) Selgur sexta lundus, elt
72d6; (continet urique minorem ejusque cam
cov inepexodss, ev arrdéod 3 iuioes pepss
3 o rereaoNao 6), 8 dis D)a naocor ouopcors
nab orn VnECOX E axpcor, B reCS noiet V VEpE
X0ud35, evarnd eod aNWS TeirSuceSS. Haea
32 ouonorsiins ajodnoecos, rovor pdi oucicos
mevrcor 7apa Ducor, RapbarCE ∞, 2 qu em
edva F Zenor DaSquaTCOV, Exartora ouvisa
NOITCOV ExAL FEPOIS. 12)∞ Tcor pdu X noxvOV Ex V
TCOV et ESIV EvappVICON, I, ZSCOpCATINEOV pCC NaNCOV
re C ocrrorcor 8, 2a nCos red Baeurerco, duo ouv
auPorcea Ena era Zvea 8 nEOS ZW dhvrTCI.
Tcr) cenorrcer X under rcor pegodcor paor
xadisa FEV ROIncor duo oaPOp Fipn)
i arorra, 2ad XI∞ TOVIXO, 2)a ~ noNV aN aMy
Ncor avFcor Civas 2a 3) aSquara.
FSTCV ZV oNCpercV Varee recora 
Bireor négr,  24 2apcor ooucorias. dou
HIS Eres, es Do185 NoY85 do TeIS ve
porcos HaN na) ~ 701STOV, WWCGS Na pIEaVOpIErCON
Tior  avr TeoEDCF75 S COV τ8 7
Berrerer8, C8 Sancuns, 3, 8 SexTS: Zuu
Tonyeoi qd Y exire pror Regor, rio pdi Serrereprco
dedetS, o  12. rco) numo, o em V. 2
deem 5, dem C. Kai p) 2ST8S, duo pesvors aX
NOIS EpoetOIS, Con ar cypn nS ourr)ueror 
Exireo Nogv PWedc dE i ouvdcors duo ny
DDevrcor emuoe icor clov, W) Y EnTCL TOV, CDCEH5
arS Em OL ouV O EAITETACTOS,  O EsI
7d9, 2 o EsIEKroS. Y Emdn ver, d CHITC 
Négos Dgreerr eis em dlC emté, CC em C
nad em b, nad em 5 nat EM L. PAVTENPTS
nobulio, o E 28 d. exa gd 0 E  d, n ∞ X
raproV airs, a. EmEs de mbulo, 0 5
28C. nExtgd 05 FE, CC ∞ népndor ars, a.
Em 5 de nobulo, 0 2 r85. o per id exa 
ENa~CVO N X aVTS pe O o de XG, i X ex
ZoV Ovroi 7ot vuv, è OIS Emoe OIS ouvTEDEVTES.
parcem; nempe 6, ejulque parcem Sextam.) Duixpe hae rationes, cum aliis super. parcicularibus com-
diron
en n 2d.
et con  at o no vo mo. Me. dects eimu. iyimi, e m. d. 1 m 1. in doroeo 11
et aoum emo tepono o  s. e  ema e m  surico 
Lt

## Folio 319 — 867984570:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
GOMIME NTARIDS.
dirres Zo L eniretros o pievem d, ra em n DOSiIX, comIC el gur. tertram. L.F quidem sel-
o de ineunO, ud em d
ent G Est de em te per robjulu
C Es
ra
Exo y adror, nat x i em dde rodulu
1 26 d.
V avroV ZoV
em C de robuluo, o
Nos Y EvaTor
nai ∞ C avros. Zuo diid 3V avr ss
TarrS F per ExrerapTOV, od Em 1
= dEEm 5, 28 Em
roesta.
dE Es
rot vud r8 Em te d robidies opot ev apiouoic
EAE
1E det τ0 15 RBBCIV EN VTETaCTOV, va Do
in ociodcors escy di d i
aj zoi vio duo negot et
dE oErod O o 151
cor ei anot d X  d 1E
exa id
EnireToS. ZuyNCa de d enirpIToS Cn 2od EXI
dNai EXL IE no) dNor, on X)aE eiS au
285. HlaNr. eiXyDc Ex+ D, o dEna rS d n ou
dedc TC dEtE, isuluco avrs enineuentos
N ar cin 7 1, o 1B. Éxcov Y 1, iy ∞ c aur,
3a B. EOcV) 3V oi 0001 =β, na 1, Xai d, X578
dNercon T EAtE NEH5, ta avs
lelqui Texta, cum Selgur LCpla (62, =3.) F. II
autem selqui decimae quiia, Luls 10 ad 15,
(concinet ents C, suseese Pasten ccan.
gnintam.) Selgus. Hoa, Lo C 1D ae G, (CBH-
TineE enim S Msque Paruem nonam.) Selqui-
jusque parrem seprimam.) Flas But Compona-
MuS. Ft quidem Praemitrentes, cum selquiqual
tam selquidecima quineae; lelqu quam se
quinonae; d lesqui sexcam selqut sepea. Ctu
IsiEUT e (quI. decimX-GLInEX, LLINCAML LCMMMMI CINE
in numerIS 16, 25: OPOrEeT IPS Humeri rC
Tumere selgui quartum, ut tiat hac Compolicio.
estque nUmeruS 20: (habEE CHHI 1O, I Partem
quartam ipsIuS 15, nempe 4.) LTMe dua
rationes in cerminis 20, 16, 15. NetDe, sel-
qui quarta in 20, 26; _ selqui decina- quu
quae sequitur, in 16, 25. Lx quibus, excremt
termini 20 e 15, Cune in ratione selgut. Ccla
Componitur ergo selqui terria, ex selque uut
ta, e selqui decima quinca: adeoque manité.
Ium est quod possic in iplas dividi. RurtUS:
sumatur selquinona, 20 ad o; e componatut
cum (iplius praecedence) sesqui-quinta. LLC
aUEeM AMmeTI FO, SCIGMIgNInES 12. (TTaBCC
enim LO, hujuSquE ParEeM QLINCAI, 2.) EPUNE
isITuE Termini 12, d 20, _ 9, raciones duas
concinentes; Telqui quintam, d se(qui nonam:
Duorum irem exeremi cermini fune in raciolle
selqui cercia. (Nam numerus 12, elt numeri 9,
selquicertius:) Oc iterum componali seljui
tercia, ex duabus super- Parricutatious spra MIL
noribus; selquiquinta, de selqui nona: F. Aque
maniteltum quod in cas dividitur. Rurtus.
Tumatur (C (qui. Septima, 24 ac 21; a Co1pO.
natur eum praecedente lia, sesqui (exTa. SeI-
quisexcus numeri 24, clt 28. Frunt isIM ea
tiones dux, compolica, in TermIMIS AIMMmeTI
Cis, 28, 24, 2F. Nempe, letgur texta e lelqui
seprima. Lx quibus icerum, extem cetmini
Tune in ratione selqui-terria; nempe, 26 LI.
Acque jam quidem, Praemitentes lactones qua
TEIGMI terEIaM COnCinUC LEGHUNEIL, (HCWDC sel
qui quartam, selqui quincam, ee selqui (extamy)
cilgue subsictentes altao, compoluimus selqui
repordor, sod en
TCOV1
0p015 7015 ib, 1
edio o X 1
dEsEXorrS d Eninu
Nov  CC EX1d. cor nu-
NeV oi expOt CV EXIY 
ad +B8 d Emre. 
oGC HNW ovNETE dem
7p1705, Ex dv0 c  e siat
E1EbdouoS, oX d,  oudedc Norco ijys
Foor) 3V dus Nogot ovyCVO CV opoIS deI pn
01S 2015 X H, Xd, X a
EHIENTOS TE N EXIC. siv
NV oi apCt EX 1F p1 105
TSTEGW, o X n 3 K d. HOV
idi sV coegra avris, cod
EDEE75 TB ETI Y, t EXL
NoinOaVTS, Cx  EDC EyS arS Tenor Enqeicor
Kar oeaEc) ZEXLI, n FCAL D, yFEH
,orco Enasco Z ouErpOr cis ouc)E
L’EsEI TOIVV TB ENMErTENCIdENaES mBuves opo qui terriam. (Duippe rationis sesqui decima
eo duois cior 1E15 dê de 2815 nab quintae fundani numeri sunt 25 16: oportet
EHIFEraPTOV, Wva ons n oudcors Est ) oX éoov-
 roi vuo duo Nezot, ev de015 2015 tE 15 X. FX1-
Noycor, ENa AONCON aWTS, TZ T EXI E _ r8 et
Sesqiiguinca, Cam seguL-nona, (EX 8 ==3.) L
qui quarta, cum se lqui decima quinta (2X 15 =
CE dyNov en DIXreC) eis auTSS. HeNW cinnC
EcO aVTS FC EXIG. EMIEHTOS dEF X d, o Xn.
Sepeimae, tundus, esF 8 ad 2, (continecenim; hu-
cerciam: hoc primum tacientes, ex cos illum
concinue sequencibus Tuper Parcicattos. Sin
primo loco ltacuamus sesqui decimam quincam,
e selqui. nonam, ee sesqui septimam; et Tub.
Itiruamus cuique sui complemencum ad sesqui-
terriam: exrremi rurlus termini conticient fel
autem ipsius 26 sumere sesqui quartum; ut frat
compositio; est alterit 20. Lnt reu dua
GOV aMSS, OEVE)HKAMEY Y ENIZPKTOV AEIV Z870
on TBEHLV. MNWV OI aNDOLENITENSOIN ENITPITOV.
rationes in c 2 L6. Lempe ratio
sesqui-
n PrO oi rePONO 3 1. o Pro rositiO, repono robpalils. P PrOT, LPOI H. L De adtgttolies. q Pro in n
tetil) La tot hadi dC. _gue del EI _ 37 45 dvo _C
repOnO im c. r Lacuna (quam hic habemus in Codd noctris omnibus) sic supplenda est, (laltem ad huns
Pote

## Folio 320 — 867984570:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
sesqui decima quinta 25 26; sesqui quarta 20.
20: quorum extremi 25 20 in ratione sesqui
tertia Componitur isitur sesqui tertia ex ses
qui decima quinta e sesqui quarta. Rursus
sumatur sesqui nona 9 10:  componatur ses
qui quinta. Fst autem numeri 20, sesqui- quin.
Tus 12. Frunt isitur termini 9 10 12, COn-
tmentes rationes duas; sesqui nonam e sesqui-
quintam. Duorum termini extremi sunt ile-
rum in ratione sesqui tertia. Nam d T2 sunt
in ratione sesqui tertia. et sesqui tertia com
ponatur iterum ex duabus rationibus super par-
sicularibus, ipsa minoribus; sesqui nona e ses
qui quinta. Rursus; sumatur sesqui septuma 2. L
24: e componatur sesqui sexta. Fst que nume-
ri 24, sesqui sextus 28. Frunt ereo duae ra–
tiones compositae, in terminis Arithmetieis, 2. 1
24 28; sesqui septima  sesqui sexta. Duorun
iterum excremi sunt in ratione sesqui tertia, 2.1
28. Fit manifestum est quod in easdem divida-
tur. ) Si igicur hae line, rationis selqui terriae, le-
etiones in binas, e quidem in eas quae eam con-
cinue sequuntur ipla minores super parciculares.
factae: cocidem erune ex illis compolitiones.
Proxime post hac, Ptolemaus, demonstrare
volens, selqui-terrix sectiones in eres rationes:
Primo quidem in eis cecrachordis qua Spiltum
habene; sic persit:
ce Jam vero, quantum ad ea genera quae Spis
e sum continent: quandoquidem, in his
ec rationes praecedentes majores sunt binis
areliquis simul sumptis; FL quae sequun-
a cur ulque ad Prout habent adjectae de-
ce scriptiones.
Suneque, horum pleraque, manisesta, per do-
etrinam ante dictam. OuaeraE autem quis, Qua
ratione invenerit expolitos numeros. LOrum
autem invencio, hanc habet rationem.
Cum Fint 4 8 3 in ratione lelqui tertia;
hane dividie in eres rationes; sesquiquadrase.
Timain quintam, de sesqui- riselimam terriam, e
Sc(qui. quartam. 48 X 35 X Z = 5. Adeoque necel.
Parium elt consticuere eres hasce rationes conci
nuas. Id autem sic erir. Cum rationis selqui-
cerrix Fundani numeri Linc 4 et 3: OpOrteaC au
tem 3 habere partem quarcam (nempe, cum
sumitur ancecedens ratio, sesqui quarta:) na-
bec aurem ( in 4 duCaTE: CxIE, prO 3, Tumen.
dus numerus 12, (uc habeat parcem quarcam;)
nErTeNaIDENaTOS per, d 1E 15 EHITEraPTOS ob
7cor, Enad aVI, 28 TE EHaS Hai 1
EmnepnS. HaNW cinn co EmEBd OpC, o  a
Xd. nai ocon dedc o ExiCUTO EXeho
FCV Xd, o Xn. FoOVCI à eg oi dud Négot ovy
reicdvor ev opois deiBponmOIS FoIS N d X d XH
EmebdouoS Z NaI EIEKTO. CoN XaNV oi cxpot
EXITOITO, o X a Xn Naj dyXeV Dr 3) a1eC
ra es avros.) Et pdi cuo eis duo rouas 10
Exsreirs, nat eis CoV uer avror en â dovas au
7d Ex quoe185 quouvai roavry eE cor nar at
ocv deods.
LE75 3 287015, 0 IlToNEMa  dodci B8
Nocdo O i 2a5 eis 2C45 noYZ5 TouaS S Ente
28 NECOTOV EXI Z ∞ ONvOV EXoVTCOV 2TGaX3C
dcor, Exayt ravrae
l’Enddn ua es cion er avrois oi irsdvot
AC nOgOH OLVaHDOTEPCOV FEV NOIXCoV ENa
ret iEn5, ax et ros, ios onisco Exxom ai
naraze a Dat.
Est pd SV ra ciheta 18t cor ouPH. X) a Tu
oecpqedulo didaonaniaer. Znret 3. nolco Noyca
CoV egncdS deudS EVPEV. EXa do Rogor
n EipEOrS aVTCN T0ISTOI.
Exciro id 2d dnat 10d Y Ententco ne-
Yco, 28r0 diter eis recis Noyss. Eis r X L’ENt
pe nat Y ExI wy nat Y C Ent d. SGE avay
naior Est ovsyoadat CSV TPEIS N1YBS, NarI Y
En5 T8ro de esas 3Fco5 Endn mdidives i8
ExtTeiTS NoY8, dr d’est nai d y. de de Y
uy Excu rerapror ’exa de Exi ror d Quope
105 Psc arri id 3 Y, o 1B, ira exn rirapror
15 H. cor ot eMPOL EE X BrTOS. ZVYNCI) apa
o DeerroS en 3 em le n em d. HaNW a
XDOco oEmerraros, o d I. C ouvr decc  Em-
Ep (O EnEnO) N ar ein TcV 1, 0 1β.
FocV) 3V et det  1B, 1663 eXo
Ood EMEWaTOV  nai EMEpor cir natr 
axpot ev Emret dSB ExITeTOS id
HebAW ouVETE d ExIEITOS. En duo emuoe icoV Ne-
aeri edio di rcov x monrer cerexirrcor pucor–
Sic D. sedMF. certum Cosiuo recirant, quem videas apud Dcolemaeum. LME. perperam iniuroor, pro in
u. ex im ad. pro em d. u MIF. pro q. hoc est reia perperam habette et. L SIL L. II MaTBIHC, rCCeN
is manu; (non male  Claaet  s) el e ecscito aellu ex 3 ent F d quo
y M
lorore
9X
185

## Folio 321 — 867984570:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 132 lines, status machine
C DM MENTARIOS
u veras 0 LE Ext d rod 1( lo3 raa 15. AIque 13 qu GuasS HCH L2. Pmmnique
16
2C
16, 25, 12. (Nam 15 eL Me l2 lelqui-
QuarcuS.) Rursus; cum oporceat  13,
invenire sesqui rigelimum terrium; Oportet 15
16
habere partem vigelimam terriam. Lla
bec autem si musciplicetur In 23. Ad.
Coque, prO 25, PODCS 5+3,  prO
Tius 345, selqus. Vscas cerrius 360:
Cujus Selqui- guadra CHMu GunEuS CAt
368 368. LrIE iBItur primu Cecackordum
in numeris 368,300, 545, e 276.
Secundum vero retrachoraum lic constiemitur.
terriam componere ex sesqui- vigelima septinid,
Pesqui decima quarra, e selqui quinta; 33 X 13X,
=3: Oportet 3 habere parrem quintam. Poni-
muS isitUE, PTO 3, nUmErUM 15; eC, prO q, HU-
merum 20. Fritque, numeri F5, selqui quincus
18; cujus oporret lumere selqui decimu Guat-
cum. Oportet igitur numerum, iplius 18 loco
Donendum, habere partem decimam octaram, 
decimam quartam. Sepcies autem Factus 20, AC
T26. FTabecque parteS 2S d T4. Adeoque palo
135 Telqui-decima quarta ipTIuS +26, CA 135. funt
ry
que numeri, 240, 235, 126, 105.
Rursus; Cum cerrium cecrachordum constet
ex ratione lesqui visesima prima, selqui unde
cima, e esquI- IEXT; 2 X 1Z X Z = 4: OpORTeL 1∞I
tur ipLiuS Z loco poticum, habere partem lex-
tam; adeoque eric 6. Ljusque selqui terrius
elt 8; de selqui sexcus 7. Prerumque; cum opOr.
tear numeri7 Tumere le (qui undecimum; OpOr-
tet7 habere partem undecimam: Ced unde
cies Factus, Hir 77. Adeoque consticuetur, in
retrachordo, pro 6, 66; pro 7 77; (hujulque
Tesqui undecimus elt 84;) e pro 8, 88: Ut CE
hoc cellachordum, in primis numeris, prouc de
clacalum est; nempe 88, 84, 77, 66.
Sed quoniam rule eriam cetrachordorum OM-
nium extremOS nUmeTOS, rationem selqUI-Ter
tiam continentes, horum erium cetrachordorum
communes esse; oporcet numerum aliquem in-
venire, qui parres habebie cognomines extreus
trium cecrachordorum. Si aurem inVeHerO Cx-
eique adjecero parrem iptius cerriam, inveniam
eorum majorem. F. I aurem, in primo cetrachor-
d0, cerminus minor, 276; in sccundo, 105; in
cercio, 66. Oporret isitur numerum invenire
qui habeac parrem sexagelimam sextam, centes.
mam quincam, ee ducencelimam Sepruaselimam.
Texcam. Sic aurem invenio. Numeri 66, nu-
mexigue 105, maxima communis mentura cst
3. ACque s sumpsero numeri 66, DarTeM TeF
tiam, qui elt nuIeTHS 22; aeque hune mul
2370 ciplicarero in 205, Hc 2310. Sed cum re-
lim ejus parcem habere ducenresimam. sepcuase.
1cg 1B o jd 1E 78 s( EXITEaPF(O HaNW
Erret det rod 1E, Ext Wy WO EVpCV SE
exe wy 1ga dE Ext Xny Quo-
advos 2GE raEopd, ovit pd r8
1en Y TpE avn de 28+β,
505 avri de r
5
coGE ZNEOE EXt Wy 28 Zp
+E BEGIVY EXI
cae 3V ∞ nECOTOV  C4 Z0P0
apiDuois 28 FGN, iG FE, h E p
20 de devropot adscta 6tc LA qd de
mn ooyued Y SeroV Négor, et  5E
Mne, nai d id, nai en é det ae
répondor exeur rasop Sr, avri pdi 28
1E avri y 58 d.
Y X Ka1 E 0 F81
AEO o 1n ou dei ext 1d XaBEir
det aeq Y avror 2 av2 rS Ln 24∞OdO
Exciv in, nat 2 1d. E ans de quoE
VO o +n, ZVErCI PX5 Nat 2gct Xat 1
naer 1d. coh Ext 1d 5od PX5,  70
PNC.
1E(
Tan erit x TeirV rereXodoV ouveSne
Ex re 7S Ex1 na nar EX1 1a nat ex1 5 det
aeg Y avrov 28 y C’exro éxe conc 05
Kat o id creros avrod esir o n o de ent
5, o G. HanW Enet da 28 C EPerdEKaTOV Na
Ccir dei aeq  Q crdenarr exer d
erdenanis de quoud 9, zvera o ol cdc
rago ev 2 rerpaxopduo, avri idi 22
o E5 avri de ro
0 02.
2578 eperdenaros, o  d. arrt de 28n, 
 n ios Evaj i F8T8 ∞ rereg xopdov cv 10
recoros apiduois, eos dedinc)
AM enet edo BENCnG CSV arpBS ZEV Y 
7e4X0CdcoV, 285 WdECEXOVTaS Y EmITeLTOV Nogo
HOWXS Eva) Z E EpicoV e CaXedcor avarnaio
Es ciper rva dDuor 05 eEC B peepn oucoroua
5oI5 axpOIS Y TCI ret CgXCed cor FaV de Eop
 Exaova r axpcor Exerra ra oena pen. crelorum minorem qui habeat expolicas partes.
CC Wesdo X ZeprOV, cvenoco X, Y uet CoVa Est dE
oEnancor, e pd r nEcorCO TeT CgXopd ,0505
et de reo dapco d ec ev de r retrco, 0 E
Aet SV deipor Cipe d5 Eet EGHNOGVEKTOV, Exoro
509GS iov, XLanGOIBGOEBDOUIHKOGÖEKTOV. EI-
etoncs de 28r0 8F15 28 ido E5 C 22
BEs ∞ pE31GOY HONOV puEx per EsiV O y. Ka
Ear nabco ∞ retrOVFB E5, o Est ra X B
CC noa oNaoaSCO EnI Y PE, WWE) BF
A erret Denco avror excw i D)gngorGo
05
32L
12, 276; C PI 368. VECC, ip
Ouippe cum oporteat icerum rationem se(qui
y
E
57
343
205
210
na
210
atde
ME. Iccrum imniproos pro impi. X Suppleo iri quoe lacunam supplet a PrO 18, rerono id. b Supptec
P26. C ExTI FCDONO PrO ingsor. a Deleo um i c quodh eut. e MI. deest cirri y
decAt reiir. S MTA rePONO PrO pirsa. Ul atios LCTINC firEA.
d
et
h Sux

## Folio 322 — 867984570:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
Simam. sextam; Cumo rurtus maxi.
am communem menturam iplo
rum 2370 et 276, qui et numerus
46; quem in 230 mulciplico, d
Hc 206260. Ouo invento, exteri
manitesti lune, prout seripeum elt.
Partem terriam iplorum 106260,
nempe 35420, si ipsis addidero, HE,
9240
1662601.
35420
erium cerrachordorum, excremorum 141680
major, 241680. Reque in ca ra.
tione, primum cecrachordum 368, 360, 345, 2.76
reducetur ad 242680, 138600, 132825, 106260
Secundum, 140, 135, 726, 205; ad 241680.
236620, 127512, 106260. Terrium, 88, 84,
17,66; ad F42680, 135240, 123970, 106260.
a Ouantum autem ad ea genera quae Spis-
ac sum non habent, cum praedefinitis consen-
ac paneum sit: FC Sic deinceps ad tinem
ae usque deseriptionum.
Cum racio sesqui cercia (ut demonstraverat)
compolica lit ex lesqui quarta et sesqui decima
quinca, 2) 3 (15; necesse elt ut, in Diatonico
rum divitione, rationem minorem loco praece
denei actribuamus, hoc clt, acuristimo: 9u0
niam minores numeri praecedunt; co quod Sc
quens diridendus sic in duos, Praecedente ma-
jores, (contra quam in habencibus Spiltum
llacuerat.) Nempe, rationem selqui decimam
quincam loco praecedenti astignar; et selqui
quarcam in duas sequences dividic. Expolicis
isicur numeris 5 8 4, hos criplicat; tiuncque
22 e 15. Hlorumque incermedii (cum ditte-
renciis aequalibus) incercedunt T4 et 13. AL13
non tacie, cum ucroque extremo, rationem lu-
per particularem: Sed r4 tacie ad 25, racionem
Lesqui decimam quartam; ec, 2d 12, lelqui lex
eam. Si aurem in uerovis diallematum llacua
mus rationem sesquilextam, absurdum seque.
cur. Tnucilis enim erie ucraque racionum le-
quentium, selqui decima quarca d lelqui sex-
ca. Major enim elt quam (pracedens) sel.
qui decima quinca. (Adeoque sequens ratio.
praeccdence major.) Conspicietur aurem (in
numeris primis) in 45, 48, 56, 60. In his igi
cur cerrachordis, ratio lelqui sexta medium ta-
cit diastema; reliquaque, selqui decima quarta,
NI. 58E.
LF∞ dE T anourcov DcoV, an0) 3d3 7015 
at duoe po1diioiS ovros nat ra eEns axes 
1c 185 Y naraze a Dcov.
Enet dr extreiros negos, nadios anedcit.
ouync ex S BerPES, _ 28 Snerrna
dexers ararnaior de EsW, ev r FCV Z) g7OVI-
nciv 3)aipEod, 2 Y EA a Tova Negor GOS rC 78
adico ZCOSCNV, 78725I TW eVraTC FNet ot en a 2)o-
res deuo nY Srrai neos x CSV duo, a epdoS,
ue Covas Craj r8 iYS1 X, ava NW 7015 Éx802
∞ nOXvor, Erahe Tov idu d e ev rio ryoiduco
= de ea d craipei eis duo cv Eropduss. ExdE
1d O SV Y E nai Y d. rernaor e aV
Xat Zvorr o E +β nat o 1C ZSTCOV poot ev
Joc5 LdEpOXaIS XISoI, d 1d i 1Y nad o
edio 1Y 3 noICI nEOS Excr EpOV FCV axpcoV, Ppis
pcor reger o de 1d reos d Y 1E, noic Y em
1d Nezor neos de 2 +B, Y Em 5. KaI EaV ru
Ecopd er onoripco ZV F 2asquarcor Y Es tENToV N-
Zov, a ronov ovpCoErai a XonSOS y) Exare  
Ergediicor Noy O, d r Em 1d (C O EHIENTOS Me
Ecor gap Est 28 1781d8, 28rESt 8 em 1e Ogd
Eroidi O Nog05, 28 1781d_ uet  cor esaj Oeco-
Pnioe de Er recorois dxiuois, ev ZE ZW E,
Naet p H, Xat V5, Nat E. EV τ87015 Wdv 8V 2015
rer C∞XdoS, o Em s∞ peor noui D)aSqua
est loci sequentis; eltque major quam (l0- xat o noimS, o Ent id, r8 Eropds nat est
ei praecedentis) sesqui decima quinta. In IIlo
autem setrachorao nUMETOTUM 1O5, T12, 120,
240; ratio selqui sexta tacie dialtema seguens;
ee sesqui decima quarca, medium. Numerique
lic constitmuneur. Cum numerusz partem ha
beac decimam quintam, parcemque cerriam; (quo
hujus Telqui decimus quineus lit nuIerUS me
dius; _, extremus, selquI TerEiUS;) primusque
pei cor 28 1X1d8, rZ Ext 1. Er de XC TiV
eE, P+B, PX, P_ d ido EXI 5, ∞ Errocduor
notei 2)∞5ua o de Ex1 1d, ∞ pEoor. Kat out
ccerray oi de uor 3rC0S. Cnddu X reiu exe i
qi’na avre adi Ext  Dvery a pos del-
Quos Exirpir D de d aup  exu derorO ne
70 o 15 on Exa TelroV E, nat 1 er 28-
hoc habeaE nuMerHS 15, (quia partem CErTaM TB EHL 1E ZVEry o 15 O eNco de avro cxe X
mabet 5, ee decimam quintam L;) hujus sel. Ext 1d. ve d EEys aurs deuos.  Ex11d.
qui decimus guineus elL 26. Volo aucem ut ha-
beac etiam parrem decimam quarcam, (quo numerus huie proximus, sic hujus sesqui decimus
2.1FC
322
2310
R P ELL R I
EbDOIInHOGBEKTOV, Da peCCVC MSNCV X pEgIGOVNOI
voV pET CGV 18 BY 1, _, 7B605, o Est p3
noma cO) AOIBC Cd EHI L L 6, t Haetas  tl.
55E deid udh Ou EveEDEr (, 3G oi NoiOI dn 0
Etot, Xa Scb reca LdTC, TOV F MI. 5∞E, H
vopdvor MY. EVN, Cat oecadc avrois, Z1VE)
pci cor, MId. ∞ X H, F = plcoY TEZ CG XOpd caV Laj EV
r avrid nerco  4XoCdO, E1
E, T pb E 5.05 o C95MId. _ X N, MIY. AX
MIY. BcoH e, B. 5OE TOdEdEVTEPOV, Pp, PN
PH5, eE coC93 H. a X H, M17. 5 X H, HI16.
C∞ 1B, . 58E L0dETCITOV, X 1, H 8, 6
E5 XG0S 1110. et L H, Y. 28 pu, 111. Y36
13060
douDDICd fri n. 1L1O m 14. 1eBOlB ent 10
5

## Folio 323 — 867984570:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
ENE SV mouIS qod  o 15, iqa nai id
AapICANCO SV ~ NEZIGOV NOIVOV NETCOV S 15 i Y3
cd, ii Esw o duo Kai otoreporSr aurcdr puee
oes lo 34 Y duo, x Noinor no a con aoralco et
2 Erepor i zwenq rereaxoedov, isa Ep neirO et
NECOTOIS eDOIS, PE, C1B, EH PV KaI Ct
exarp reaxipdco, oenode  NrO, 8 8
eds LCOV ESW OnS EGV aroNOV E SdEus
TCV ChaeteEoecor Zenoruos esce cis red EEnS er e
Xopda. EvVois roxrois 2810) rer eg Xopd ot5, o ipy
Adi  Negos o m rOS TC dEvrarCO, et Ecor le
E duo Noycor  2 EOS ZI BaPOKEPC EV 3 7012
irvoS, Y Cvaerrior o iy 81d 9 Nogo5, o nsoq
2 co ena cor est Z duo Z ioidcor TCo
rEOS T BaCVTECS E et SV dicinev ∞ 2I4 OS
PcoV, 287251 Y Seir e prv négor, eis duo noyes avi
085 TCX15 Eis gd duo 1585 à duvaror Est, 29
∞ un EXcW Y y reos Y d,  ov TT CaYCV6)
deuos oS reearcdor ae usr o d reia
16, habebi Dallem Melram quartam. Sumo
rum 16 c 24, nempC L. eu acr LBrum
Der Z MeTITuS, prodeu pe suum multi.
quI Tertiam, (Etoo abs) i cctao Tattoes in-
aequales; (quippe, in duas aequales tiert Ho PO
teltus cum non se habeat 3 ad 4, uc nuerus
FUS 3, tanguam numerus 4. bis duo;) Primant
CD Exch a5 08, dis duo Niciner Er u pdu nrigue dirisionem Fecie, in selqui quarcam 
 1n 63 15, 8 idv 1E Em 1E 8) 1H,  EH
n. E5t q q x d’aurs. ios eivaj r In aurs
Enoydocr. Lveionet SV  en d’Négor, ou éra ze ru
eoS TC Daporepco oorneipdver en duo norcor
r8 TE Cm n Xat 8. em 1 nas ra0d Y enoydoor
Xogov 3605 TCO pEOCO 95Aa SS Ea) 3 
reaxod i Naipeor Ex X ny81diS 2078, 3
eoS TW DEVTEPCO, Z EmeVVaTS u, Z Em n, pe 8
CC S BdVrEpS, em 1e =dgon) qd o ent u E, nat
Eis Em n CC EiS EM 1E X EGWW CV XpCoroIS a eB
uoiS Tet Xopdev, N5, , ABE, pn EVen) de
XTCOS. Lun DEpcda EmTeMOVY  d, n F G
telqui. decimam quintam: Secundam diritione,
in selqui quincam es selqui nonam: Terciam
vero, in sesqui sextam e se(qui sepriimam. H. C
Prima quidem dirito, non est ucilis; ut jant
ostendimus. Lst aurem secunda, qua est ex
selqui quinca ec sesqui nona: Ouam diridic, al-
signando minorem racionem (quxe est selqui-
nona) loco praecedenti; reliquam vero (qua est
TelquI. quinca) diridendo in raciones duas; quas
(Compolicas) sic invenll. Lpat enim ra-
MMMeTOS InVenIE 25 et XB; GubIS TaM INtEr-
medii 26_ 17. AL 27 non tacie cum utroque
extremorum (nempe 15 et 18) rationem luper
decimus quincus; _, cum 18, rationem CaCIE
Tesqui octaram; (atat C, Lsus Parte no-
na;) UE SIE numerus 18 iplius lelqui octares.
Invenie isitur rationem sesqui nonam (quans
jam in parre grariori consticuic) compolitam Cx
duabus rationibus, sesqui octara et sesqui deet
maquinca; Rationemque sesqui octaram aAIB.
nat medio diastemaci. VE sE haeC LeCS
distributio; ex ratione prace
acutiorem) sesqui nona; sse ocara;
sravissimaque, selqui a sua. ra
enim est selqui quinca, il lerse delavam d lel
qui decimam quintam.) L, I PIS nu
meris, hoc tetrachordum 30, 40,433 40. SI
aucem invenitur. ExpOIIS Lac LelquI
cerriam 3 e 4; numerumque pronime lequell.
C OM M F N T A R IV S.
recoru cis d d. Ce D se Tluo y dLrepar
Daipco eis exnener, i eis d S. Tl de
Teirlos eis CENOV C d C. H idi necon 2ai-
ecors S Xenoqev, nadios edeiha Esyda
rea NaipcorS, ins esir e ét s é nai dd
BAEIAC, 2aZa Y EnaTtova NogoV, 05 E5W M. d,
reos rCd iYsudco, Y NoiV CC 2 d E, X) 9t DEt
eis duo Noy8s nai eveiona oorncsS STCOS
Tpis qd nonoas cdd nodvas s emé noys, 
Eioir, o E15 1, o 1G AM 0 p 1G8 nobet, MD
Exet repor F axecoV, Expio erer Nogov, 28 re51 Y 1E C
Em d s 2x.)0 d ecorOS x  CC d
cem, praecedentlo ele LClGut ABHa. OPOTICE
iditur numerum pro 3 ponendum, habere partem tertiam _ Partem nonam, (quo habeatur
ipsius sesqui nonuS.) Ellque numerus 9, Primus qui habet partem terciam Pastemque nonam.
Rrit
re E n Y 5 evesonc 2 1E n Y In cor pEoo
ac duor  Su et aea F aVT
28 X y acodvor ae duor. EX CV Y i d. va
quartus.) Ouxro igitur, quories muleiplicarus
lsitur maximam communem mensuram numero-
Blico; Lque CertaCO (PTONE In PrimIS
numerIS sacet) 105, F12, 120, 140. LL, in V-
loris ecacor Lacte seguento, elt praecedente
aset. Suod elt ablurdum. (Adeoque neutra di
ruta aetio est u prea aectumorda.) In
iouo cllatorcs po lame praecedens, qua
deln aesacelus masst etur juat ila altu
qua alsale  BarLIMO. CiOMLIa VeTO, 2I
eis qua spiltum non habent; ratio praecedens.
quae loco adjacer acurillimo, minor elt duabus
tur diriserie Dia tellaton, Hel en rationem lel
lequentibus quxe adjacent grarissimo. Cum igi-
quadratus ac quadratum; non enim elt nume.
tionis se(quI quinea Fundanos numeros 5 de 6;
particularem. Sed 16 et, ue 13, lelqui
L PrO oi reDOBO d I Pro inariar repono pritar. m ME. saros sed D. rectius ades. I MIF. rd, sed D. =
rectius. OMF.. cir. D. dr. malim as. p Nalim ac. g NL. enr d. Nareci. D. rectius im e, Dareci. r PrO im D
PrO3 inordos, reDOnO aurs enoydoor. LMF. dec(t dinenruy - 5 e e. W LH  H, leBonO
V. X PFOL, FCBONO Y. y PFO CCSS r W, rC
revono in n
Prc

## Folio 324 — 867984570:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
3241
LOR PIX R 11
Frie igitur 9 numerus pracedens; quique Esc ZV o idi rY SW O d. o uer avr, cir
Dost illum sequitur (ejus (elqui nonuS) 10; qui
que cetrachordum concludir (iptius o lesqui
TerEIUS) T2. TteruM; cum oporcCAL, huie pEOXI
mum, iplius r0 este selqui octavum; OpOrret
isicur illum, qui est pro 10 ponendus, trabere
Darcem decimam, ee parcem octaram; minimum-
que elte eorum qui has habene parres: Sumpea
enim iplorum r0 ec 8 maxima communi mentu
ra 2; dirilogue, per 2, COTLM AIECPHETO; Per nuI
merum prodeuncem mulciplico reliquum: Puta
20 per 2 divitus, tic 5; acque hric in 8 ductus
tic 40. FriC igITuE, pro 10, Donendus 40; de
Pro D, ponendus 36; (eo quod 40 sic numeri
20 quadruxlus:) iptiusque 40 selqui octarum,
oporiet esse 45; numerumque cecrachordi tina-
lem (nuMCEI 12 quadeuplum) 48. F’ritque h0c
Tetrachordum, 36, 40, 45, 48. RurtUS; cum
tercia ratiOMIS lelqui cerrix divilio, sic, in Tel.
quiterram ee selqui sepcimam diltributa; a1
lixnac selqui leprimam acuriori dialtemari (quod
elt praecedens;) e selquisexcam dividie limili-
per in duas rationes; criplicans numeros Funda.
n05 6 et 7; tiunique 18 _ 2Y; ipsilque inter-
medii LInE 19 8 20. AF 20 non pocelt, cum
utroque excremo, rationem tacere luper. parti-
cutarem. Sed 20, elt ip(ius 18 selqui-nonus
et 22, clt (iplius 20) selqui viselimus. Frir
igitur aliud cecrachordum, quod componitur ex
racione praecedente (ad acurum) selqui septima;
mediaque, selqui nona; gravillimaque, lesqui-
viselima. Invenieneur autem, qui hoc LeTra-
chordum faciant numeri primi, hoc modo. F. X.
Donimus icerum rationem lelqui cerriam, nume.
eis tundanis 3 e g. Cumque OpOrrCat nume
rum, qui elt polt 3 ponendus, selqui seprimum
eHC ipliuS 3: OpOrtet igituT, qui PrO 3 POnen
dus clt, habere parcem seprimam, et parten
cerciam. Suncque 7 ec3, numeri incer se pri
mI. Ideoque qui nuIerIS 3 _ 7 COnCInCTUF
numerus, minimus est eorum qui partes ha
vene cerriam ee seprimam. LrIC ISITUT, PTO 3.
Ponendus 21; _, polt cum proximus, 29. Cum.
que oporcea, iplius 24, haberi sesqui nonum.
oportet isitur numerum, qui ell prO 24 po.
Em d, o r na o cEiexcor ~ er exceder, 15
EGWV EnrSITOS 78 d, +B. HaNW Exet det F CEy5.
circt  enoYdoor d’et deg,  avrt 8 1 ra
odvor, Exer i nai n. EN CXISOV orra Y ÉXoVTCOV
Ta avra pepr AaCcor gd 8 1 i rod n X uE
qo roivoV 2 uereor Y duo uce l do E
porSV avrior ∞ D9. Y dvo, 2, ToV NOUOV No I _ CNC
orel co Bri ror zrrodvor oior o idi + 4 TV
duo ziveras c 2579 d Y Novon Y n, notet
2oV p ESC 3V, arri udi rod 1, o p avrt de
28 d,  0n5 219 ∞ 5oV p YS 1 Ter e∞ toN 
oror cirai rov de 28 p enoydoor n Y pE 
) ren drajor rod rer (∞ X opd8, (C  rov rer C∞ CN 
orev 78 1(, +oV pe n. ESC) EV X5, po, pE, pLH.
HaNN enei n reim DaipEors a Se
NorS lo, eis r DZIENToV nay rov eiedouor
D)a1EDeon roSCI ov di Emedouon es
FE dEvreoco o esv iYSivor, Xasuari FoV )
Srrexror 3)gtec eis duo N3ySS ouoicOS: TeLTNa
oraoas coV ob dva,  roV E 5 n 2ov G
C
ZWErCI LH, X _ Cor MEOOI o T 1d _ X. Ka10
ido 1d, Con Iga coedS auDorpSS 78S ane85
Regor emise or 0) X, 20d ido in Jvc) ext
d. o ) CX ay ai ENLCMOSOS EGCI ZV  Y
erceer rere xopdor, ep suyne) en re irysus
Noy8, 878 nSOS rW eE vrepco, d D doux C
NEOS,  ExHVVaTS not BaPVTATR, 28 ENL u.
EVpE)oeTaI  o l T CaXopd deuo nEcorot
3FC5 ExrdCNd nN or SeoV ex noDu
rE Y i 2C d. Ka enddu dei iov M or
Y racodvor deuor EDEBdouor cirai  2d y
dei aeg, rov avri r8 Y od vor, 6dquor
Excr C retror nai cioir o 3 C o Y, xpco
201 20e95 . M N85. 0 deg d rd y nat
20d Z. ENaxisIS ESt ZCV EXOVTCON ZCLToV nai
ebdouor Eccy SV, avr pdi rod Y, n a 0 de
HEE aVToV EGHS, Xd. Kat ExEt Det ExerVaTOV Et
vas 2od xd, dei âeg, rov avri rod X d rae
nendus, habere parcem nonam, sed ee pariem edvor, d’Exci, à Ma ny X d. Net a e crpeir
vigelimam quartam. Oporcet isitur numerum deor P 05, EnaXIGoS cor, iha d, nai ud
InVeNITC, (EHIgUE MINIU,) qui habeat par-
tem nonam, parcemque vigelimam quarca. Su-
mo maximam communem mensuram iplorum s
e 24, gul elt 3. St Ittur ucriutris iplorum
Tumplero partem certiam, ee in reliquum mulei
elicarero, numerum habebo qui ucralque ha
RapBarco x periSO novor persor rod d, nat
2od X d. est dE d y. FaV ov ooTepS auriO
NabCor ∞ TeTOV, Mi ron RoinoV Ma CNao
oco. eEco rov exerro aupco ra peen 20di X d
∞ recrovE n. ravra em 2oV S, roiet 70v 0β
Dec parces. Numeri aurem 24, pars cerria est TccCSV, avri r8 nd, rov oB o ) rhr8 eEy5,
8; qui in 9 ductus, lacic 72. Pro numero isiur 28, Pono 72. Acque huic proxyous (eju(que
2 PrO pip O ran repono pireor Y. a ME vrasi sed D. ErC. BMF. + F. D. o per rCpCIO 0 N5. CN 
P. decs. D. rectius r.  MF. aurir cimAcoror. D. Y Sm AaorOr rCDONO Y ra hadtot. C1 tot re euror C + ib
douco reDonO ror re s C Y C, hoc est, ror re il ny Y exru. f PrO aingsis CroS, TCDONO nan HOC CC nGoLd. E MF
ravra. D. rad, repono 5. B NF. reaxedor. D. - - don reBONO rereased B. I PYO dCTOV, RCPOHO CesroI. L HII.
rd retra C nd rntera. D. rectius nd Y C rd d. L PrO F retror repOnO F Y. n PrO an 8 reirv, rCpot
dicx, seet D. rectius, o 7 -- 3 7 -- 8C. B BtO on, Ed aXEM rEPONO de Eda zuroi
Pic
Ne
deaq

## Folio 325 — 867984570:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
ei O 1 L. L L L lt CDD.
X Esc o ZY, Te adi T0d N a E7Et
nat 0 0β 78 nd o de rn, Na EnOLE
v∞, o  d. Xai avros t conC 20d H n
c St ZY, OB, X, Xd. ApeonCI S at
Érepor eivat rer eg. Xopd or, eE ip _1di_ 1o S
Sypa , 20d Enordis nest p8, 100 22
depus nar renorS, rod EXt MC Kat Evecdi
ocras es deois. En aurn EDodco ZCV WCGEK
oud 5 rer C4X Cd cor ev 2015 Epesc euoi
entdn CSV apSS aVEEN TEV Teat TTCGX
dcev cior de oi axpot ngi EN aXISoL o N5 na
Et eEn Aapbarc mNW 2od X5 3 18 E
∞ UEZIGIV NONOV pErCOV est dE 0S. n 
etous 2oV X5 co Y d, cvejonco rob d 2X
or noijoces Si rov E V, zverat o V B. SH
ExC N5 n) EY. Oenc de avror exe i ptn
Derrcor.
AapeCavc 8V 78 0v( 3, 70d PZn nOivOV p
TCOV En dE 0 nd 1d0 3V. 0 ny8u0 a
eDuos ad elab rereaxd  008 o de 
NaO ny SCIO ZSES, HONOS MN
TEICV TTCa Xed cor, v 20β, T85 dE NOIX8GEi
Pnods 3rcOS Emoxe acd O onore  TcV a
Xocor 20 ooraY3S auris = nO NaoON E5t, 78
pEoS S TerSaXop S oNaoiOVa noinoov GioV,
Exet 28 N5 EEIV, o Dd, TEOSAPEOKAIdENa TNa
oicor Y nat 28 ZY, 0 Dd onraTON aor (C 78
EE o Dd reconaouor moinoer exasor pdi
TaapcoV apibucoV X5, pB, ME, pOn TEOSADES.
KaidEnanIS ExaGOV de TEV
Y, 0β, X, X
OKranIS ExaSO dE F PZn, PX d, 515, 5H
reis Ka Zivorras axiDuo OVLLDCOVOL TS Na
dea Pai5. T8rcor oui dedcrducor. Badcizdn
oar, rives oi ouvrederres rov dcepo duo
Pto En à S5 pdi orres aurs, ev oouereois d
LEpOXaIS C95 aMyNOS SecopSvOL. Kat 
 eis duo Expoeiss uto Matecon n ouod
on edeicapd, i T a5 2C15 FZ con ou
HdEra n EaXiOM Tu oo, a15 245 na
ra at 9 3a DoCaS Ls 1 Ct 101S MENEOI
Pracedlens, erit 63, (iplius 2r criplus; quia sC
Clt 2, iplius 24;) numerusque cecrachordi ul
timHs (e lequens) 84; qui ee ipsius 28 est
cripeus. Feit isitur hoc terrachordum, 63, 72
80, 64. Placer aurem ipl (PTolemao,) ut aliue
item sit tetrachordum; ex praecedente diacte.
mate conico, ratione selqui octara; medioque,
in selqui septima; d tinali, in selqui rigelima
septima. Invenietur autem in numeris (ea
dem methodo cum ante expositis,) 168, 189
216, 224. Expolicis isitur cecrachordis (in
numeris lic inveneis;) cum habeamus eorundem
trium cerrachordorum numeros excremos: ((unE
aurem eorundem extremi minimis 36, e 63
e 168:) Ouaro iterum numerum qui habcat
Partem criselimam sextam, _ SexagelimAM Ter-
tiam, ex centelimam sexagelimam. oetaram. Su
mo icerum numeri 36 ∞ 63 maximam commu-
nem menturam, qui cst 9. Numeroque 36 per
diriso, invenio 4; atque hoc ducto in 63, H
nuCTUS 252; qui parces haber erigelimam. (CX
tam, e sexagelimam certiam. Volo autem nume.
rum, qui habeat etiam parcem centelimam lexa
Selimam. octaram. Sumo igitur ip(OrUM 252 8
268 maximam communem menturam, qui ell
84: quo Tumpro, (divisoque per eum, 168, in
venio 2: qui ductus in 252 facit 504) nume-
rus praecedens erium cecrachordori Ct 504.
ulcimusque (qui est illius sesqui cerciess Com
nis icerum crium cecrachordorum 672. Religuos
autem lic inrenies. Cum perspexeris, quocuplus
ell, uterris excremorum, numeri qui est ejul
dem cum eo ordinis, cocuplum tac numeri in eo
cetrachordo intermedii. Orpore, cum numeri
36, numerus 504, cs quatuordecuplus; nume
rique 63, idem 504 elt octuplus; numerique
168, idem 50q est criplus; l’ac cujulque qua
TUOT nUMeTOTUM 36, 40, 45, 48, quatuorde
cuplum: Et cujusque numerorum 63, 72, 80,
84, Octuplum: FE Cujusque nUMeTOTUM 168,
189, 216, 224, criplum. Pientque numeri ipsis
in descripcionibus congrui. TIis igitur octen-
lis; oltenduntur, Ouaenam sine rationes Cuper
Parriculares, sesqui tertiam componentes, ipla
MIMOreS, Lea III LXCcs prepenalibus in
cer se consticux. Ostendimus enim iplius cun
in duas, cum in eres, super particulares, divi
250a5 EaMartoul. Er u oui rois exarioor sionem e compolitionem: L.X quibus com
2od CmITCITS ExIuOCIOIS, Erax Judat NoCS at ponitur minima consonancia; in ditterentias
EppENCaI OuX Ev O pd 70I, àNX’ er 7015 ouv
deior Y Phirsrror Ourot oineicos a redo oav 
ouvre DetoasS eis r EnaXiS ouuDcoriar EE
retcs Exetrep n EnaXisn oouPcoa Ev Exiret
secundum genus; iplasque ChronS qua in
meloaIIS COHCHMSHHE dIVETHHCaVIMUS. AdCO
quxe sesqui terriam componune. TIa proprie cribuuncur eis concinnitacibus quae minimane
contonantiam componune: Ouoniam minima contonancia in ratione selqui tertia statuitur.
3bl10.
C eri d, esiv o r. O de irpisud  Fs rra- SE(qui nonuS) cl 80. Ft tetrachordi numerus
e d. 615, 5xd. Exncuduc
1 eEn Enrco n apto por 2 05 et et 15
que in super parcicularibus, selqui certia mi-
noribus, disponiurs cattone debita, Concin-
nicaces: non quidem in omnibus, sed in illis
Q Pro on repono os. Sin malis, retine on nam sic loguuntur Acici. r PrO, ps eta FCDONO EY. E
in reponO or B. = Pro , repono5. u PrOZOd, repONO XoB.
pleo, quod excidisse videtur
3 EY, o pd Oxre NcOICV.
nL n  ndir naotat.
Pre
ut
MI

## Folio 326 — 867984570:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
POR FHYRTI
Sonorum autem concinnorum qui Dia resTaron 7co Noyce ddedorai 2 Fcr ou . Devrcor de 3a
constimune, concinniores (eosque qui sunt hisce sapcor EpsNcor DBecV CSV E(NENEGEDBS,
proximi) inquisivie, eodem ulus canone, quo
in Consonanciis ulus Fuerar, ad consonantiores
judicandas. Frant autem illae rationes conso.
pat 285 p r8T85, Eope rid aures navovi 2510
pd , co n Em ZCOV oouPcovicor E Z pOaTO, 2dC95
nanciores, quae bitariam proxime dividebane du. avaxeto FoY orp DCvOripCOV. HouV de ouuPc
plam; ex quibus maxime consona est sesqui verarot ai dixa erzisa ZaipSVrS ? dcon doror
altera; uE gua proxime accedac ad aequali. cor ouppcovore, B, o ijuIN O, dre dn ey3sa cor
catem.
D ioeryr0.
Reliquum, s quod erat, Commentationis in CapuE XV; cocumque C ap. X VI
primi libri; desideracur.
Z MIE. rd (ed D. F. a Pro lacuna, suxpico om hevior. Ft, prO oupuro, rCPONO ovpe Bmror +.
NOP~Y.

## Folio 327 — 867984570:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
PTOT YE BMNIMA
L a 12FL+LFH 1S 
AITO A E M ATOY A PM ONIK S2 H.
allle eidm MACOO
CN SECVA BD M L IB KDM
aMoHCORDA LAOLL.MAL.
R F. D. a.
avras oe ea ouDCoV  EWpEra
XeCIS COV S axgCS DcoV OVX, i’avEC
a ruo, dero pors 8 2 NBYS REVEOVTES avTCOV
 2a5 39Poe4S entrae cdegourvrS, X)
 r narer 3, F diro F Darroidicor pap.
Nâborude s’av, jy na d crper reonor, 205
velais. Kai ra ehys.
E A P.
e Dum, alio adhue modo, sumere licebit eas-
e dem Generum proportiones consuetorum
ec e auribus familiarium: Non, ut modo
ce ad soluis tationis normam earum disse-
rentias formando: easque dein, Canonis
e ope, ad Phaenomenon testimonia perduce
ct d0. EE quae segIUInEUIT.
ad 8 E 0nogo3 nad asoV ZC 1S atnOECS, 0105
E NO Est ∞ 70ISTOV jeuo dvor oso da 8 2
peleo r n aidnors Xad avrbi XeS Ny8
Rius quidem, Pcolemaus, cum usitatio.
ra Concencus Hlarmonici genera ex ra
eione ostenderat; ea senlibus cransmi
Lic. Dunc, rice versa, a sensu Generum diste
etias (solo quidem sen(u) vule constituere,
ex Citharaecom leribus: indeque ab illis AP
LALIOHES EFANIMICIET aCBTCS TacOMIbUS. Nai
Reque Kalio ex le, ab (que Sensu, omnino po.
Alluere; neque Sentus ex se, abique Racione:
am o uti regos 3a D aicdnoecos, i) aidnors se (quod porius dicendum cst) Cola FatO
24 3 Noys n uMON cirEr negos poO r sentus ministerio utens. Nam Ratio revera est
aidod rcoenc 2coB Kat Id 5705 esir
anydcs, o5 ouvisnor pd nab avror x ipuos dvor
necrat ) 2)a D aicdnoccos eos lud i ouvracter
avro adet eicoder, et Z NO.NCOS 2870 iepoc) nip
airs, et re pin. Aet N cideras ont ev rW Tr ea
Xeedco, ddn eo Neyco emresrc ouvisarai oi pdi
aneoiiscons cioi neror yd aci nore emrepro exs-
ces lunt; (ratien en temper habent sesqui-
Certat:)
PorepoV pd a HTONCuCD r ouondé-
sara on 3 ijouoodix M 8 noy8da
AVS HCDEHEE. E aiHo. HW S
avrs Doos, ao 8 aid norcS 145 X9 DoeaS
ocov. Ad pots  aidnoccoS, orvis aV BSNE7C
Sed ratio per Tenlem, a lenlus per rationem.
ris est hujulinodi Concencum Flarmonieum con
Cx T HISaCINCOV vopcOV EAta aH abF COV 2 D9
repundr ras apuS 701S aroN S)oIS RégoS. L
led sensus ope judicat, e lempet tolet plum
(concentum) submictere, num sic ab ipla re-
cte ordinatus, necne. Sciendum aurem est.
quod in cetrachordo (quod in ratione sesquI-
GIa Per SC CONILILM LLALIMMCMIM COHCCMCUM.
tercia consticur exlen que sont sa.
a tIC. a norv, sed D. nors rectius. LML. ouon discea sed D. -. sat. c Sic D. Sed MI. decst nis _sepoecis
Qucor, De. perus d cuodroras.
d ero

## Folio 328 — 867984570:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
LORLHTALI
terriam:) medii vero Moventur, pro variis ou et ) ueoot nara ru qon  aqosas vSr.
TTarmonia generibus. Cum enim ratio selqui
cerria (IE ex Super parricularibus divertimode
compolita; habearque cetrachordum tria dia
Remata; nam rres diversae rationes Tuper- parei
culares Constiennne SC(GUI terTIAM; UE numerE
42, 48, 52, 56. Nam 56 est ipsius 42 FCF.
qui tertius; iptiusque 52 Telqui decimus. terriuS;
acque hic iplius 48 selqui duodecimus; e hic
iplius 42 lesqui- seprimus: Componicurque ra-
iio ex lelqui decima tertia, selgus duodccima, et
Telqui seprima (14 X 13 X 3 = 4) Aliaque iterum
ratio sesqui terria, ex selqui nona, selqui- octava,
D Se(qui decima quinta, (18 X 8 X 73 = 3) ut id
20, 28, 26, 25. Tiem, ex selqui decima cercia, sel-
qur duodecima, e se (qui-seprima, (13 X 13 X 3 = 3
ut in 28, 26, 24, 21. Acque ex lelgur decima
quinca, selqui decima quaria, et selqui sexta, (1
X 12X8 = 3) uE In 32, 30, 28, 24: Aliisque in
numeris, uc non pollim particulatim enarrare:
Omnes aurem allumere in Flarmonici concen-
cus consticurionem, ratio nacurae prohibet. RIt
enim ee Axiltoreles, (in De sentu ee senlibilibus,
de coloribus loquens; quod eodem modo se ha-
benc hi, acque Consonanrix: Nam in numeris
debica ratione dispolitis Colores, (ut illic Con
Tonancix;) qua distantium colorum ridetur ese
ratio: (quales Tunc cxeruleus, Phcenicius, aliique
cales aliquoc:) Ob quam caulam paucae TunE
Consonantix. Oux enim in numeris bene pro-
Eiet qd a emTerS ex TCn empoescor ouvi
3aDopcos i Tera exat x xregxopdor chas
Varai 2)9. Dopot qd émuée pot Nogot rpetS Y em-
TeprOV ocVISCdon eos oi p B, p n, vB, v5 O d
Y5S B EEPIOS 2S dE VB d em 1 Nat 8
29 addis 28 pon em 1B. var SFO r8  B
EmebdouO i ouync ez dem 1y, ENt 1β,
i e1C. Kat aodis am O ExirpIT (O eE Ex1,
nENLN, HENI I 1o5 Em TB H, 1γ, 15, 1C. Ka5
eE ext v, CC ex11B, I EI E. 1o5 Em T8 H M
X5, X d, X a. Rat EE Em 1, 6. Em 1d, u Ext
5 cos Em T8 XB, X, X n, 2 d. Kat EG dcor
aveicor, ira pen xad Exacor Nevco T0 u nuv-
raS aDgapSare eis 2l) 28 neuoopdS ouc
on, noy O DVoECOS CENCONVOE nor yd n o ApI-
EDFENHS et rio et aiodorcos n aidnrcor ne-
cor 2 et recoparcor on r avror du renov éxet
ravra F ouu Dcrics ra di qd eo deiuois ev-
2031GOIS ZGCouara, nodn exci raS oouOc
vias. n dia arcor zecoparcor civas donei oior 8
oN Sezor, CC DoviXEV, C on’y’a Da roIaVa B1
iu aerriar, n, ai ovpe pcovias onizai At yd et a
esDpoiS CVNoZiGOIS ouvISa ndeat cion C3
axais eipopor ai de ev rois RégoS, OOVEX
edvas 3 a NogOt. AGE pOVOL O LE HADEND)qoaV
POrtionatis COnLLIIUnEE, LuaVeS TunE, _ auTI. EIS ODLTONHOCOON Z8 EXIZCITS dEM d, d EM E.
bus graix: quae vero in disproportionatis, con-
Fula ee irrationales. Adeoque Colae quindecim
rationes altumuntur ad selqui terrix complecio.
nem; selqui quarta, sesqui quinca, selqui sexta,
Telqui seprima, se (qui octava, le lqui nona, selqui
decima, Telqui undecima, selgui decima quarta
Tesqui decima quinca, sesqui rigelima, selqui vi-
gelima prima, le squi- riselima certia, le (qui vise
Lima sepcima, selqui quadraselima quinta. H.X
o emt 5, o ext e, oem n, o em d, o emi, 0
EXt1a o EXt 1d, EdEXLL, OENIN, o entna-
O ENL WY, O ENt Ne, i o ENL NE Ex FETCVSV
EpCiS dre Sor Y Enire n CC B eE con 28-
Tcor FCV du0, d es eis duo B nCCorSS avaNver
nai a ido ocrnderres oi duo; nara Y eropdvor
ronov, en a r1 55 2od eros eior rd nara r ny8udvor
noxvOr X Ousqua Negcrai et o S, anoxvoV LE
quibus cres complent lesqui terriam. Auc eriam A cideras, cis sder amcos ajdanocda raS TCV
BInK. F.X quibus binis, una in duas primas re
TOlrieur. Ec quidem li hae duae inter le compo-
lita, in loco sequente, minores sinc quam illa
una in loco praecedente; vocatur Syllema Spil
Tum: Sin minus, Non spiltum. Sciendum aucem
elt, quod non alicer pertencimus has Tonorum
inter se differentias, ex quibus componitur Sy.
atema; nili ex sectione per circinum acuri culpi.
dem. Non poltumus enim aliter, ulera se squi-
cerciam, perlentire loni a Lono Metentiam.
Senlus enim craco modo PercipI. LC Guo-
modo percipient lelgui quallatt lele sumlam,
e lelqu. rigchima. Cica vero tensu celriam
PBo7 cor Woeo5 a  485 24 DoC95, et cor v ou-
Supai et pin ex D nararouns ~ 24 r8 oEvHEV-
re8 naexirs. Oude nd duvaucda erencra r8 S
reirs, Ha1d artivat acos 3a Doear Ddog
Woees Doygor axoucpcos qd aicdyods avrina
Caverras Kai neos ar Mm d, n Mé, n M
arrini Lo): Karcoder de TS ENITeLTS, 1o5 d
28 iusonis i r8 dconaois, aicd arzioer). aleo
SdE TEECOV, Ex andpor aMa MEXBL na TeTEa
conaois duva) coexcopeir, n Daorys coes Dcorluo,
in PBorrs coees Ploygor, Ha Dopa eneucira ) 8
(uc selqui alteram et duplam) percipient. AC, uer, ai uin peror n idi eEvrarn. Naia
neque tas, in infinitum; sed ulque ad quadru- uouodai, n de Baevram,  à Dcor 6 39 d
Dlam procedere potell, aut vocis ad vocem, aur nomlu aveor gocadas Hecoror 3V o HroNepaiOS
Jomm ad lonum, ditterencia; ud Veto NOn PO.
relt, ni foret acucillima, dilrupia; et gravissima tacta non. vocalis ob nimiam remistionem. PcolemRnS
exridnor.
328
a Pro im id. reBONO in e BIS. e PrO ongarta repO on aria  alto vasa s.  SUOPlCO unt 
D. abest aegirusi de Corte rectius. B V. af aror. L. acane
iME.
8a
cor

## Folio 329 — 867984570:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
C OMT ML LI E ALIVS.
SVapuOSOV naV Ecda Eira C95 F auvtot
Doygor, ocvisnor NW, 2 ps joc
Nara CdV _t sd 85 dpt, Et d58 o a pp
gle Kai dérrvon craercs crroider, noiot ud
Nogot HOF ap DOrEpaS 2a5 cipnuas rotaras à 
pogas, 28 avrS ngj evos 8185 10or eioi 70101 d
LED EpEXOVTES, ngy EMeinOVTES. Kai XTCOS EaVC
Det, na) ouvisnor x naNCoS jepop
LXcr dn  Dg 2015 t daecod oi5 pencod dico
Ter C9. X opd cov, momdco Nurov Kat ra
Ht p  are Sca aHTC, a ZesoV ovrcOVN
rcor na) Nasquarcor er rereaxoedco, x udis uegt
Gor er rco rrsdicon  paiov er rio pesco
o Enartor eo reo eropducs con nai evravda, 28
ENIENTS et ro iy dco neds, & ivos emendo
As 2)a NvoudS ets duo Noy85, o r emca i 2
ent na Y edi ent la cocongetada  de em na
EnEada AM EHEs, STC KCLCducOV, o0Y XCOV) oi
apiuoi nai nestcor  nECOCOV noy dLco nai
reircor deocda avror du ’em e chanvoudu eis
em na C Ext 1a povor  Nog Copdvor C EEco 78
rercaxeeds Kat SrCOS er T reraxoedco neirai
reOroS EV FC pocO d EnI Ne Ev dere rd esto
educo o em 1a Kai pdsor oi deibus aroyx
701  Z ad naj e E, cor n vnEpox, X X 5, 1E cira
e cor n vrrepox. nat X va nEOS ra  pC, E
Eira P H cor n VEpOX, I ~ 1a EOS a C L, I. Ka
3rCo ZiVe) ∞ HONVOV RECoUaNNer OuorOvOV, EV YG
ECorCO Tpna 28 a nepaNais r8 ddie
B.6NS EV FETCO gd ExriHyo o HToNea , na
 CV ndaecod85, er r oEvrepco eaXopd c r8
iariX oS,  TB OUVToIS ZGCoparOS E5 aipu-
ylee i5, nara CoV narovirSS, apudCC). En
∞ dEv, nara Y ExI Na, NaI ENL 14, WaI EX1
negor.
Ehra MNN, exnidon er rus aird rErSaXP
dco. quoicos nara cov ut Dapcod 35, rud r8pana
n co rers apuoyle iNS NNW, P xar CSV Na-
porenss, aquocra Em ∞ dhv, nar Y EXI N
naet Ext. d, naet ENI C Negov Kat dérron er-
reoder, on n viru r8 ocvrors ZecouanNS 81 85,
osvicea Est D virnS T8 paNanX charos 85, na
dance nar 7o15 narorois 2820 donci K at yd o
Elda ib Vele Claliliota
FN Tetracborais quae modulantur Citba-
craedi, primum faciamus. FF quae le-
ac quuneur.
Postularet accuratio, uE, cum tres line in Petra-
chordo rationes d tria dialtemara, dialtema Ma.
ximum (ic in loco peacedente; Majus, in medio;
Mmuque st lequence. Adeo ut polha ca-
cione se (qui sexta in loco praecedente, divilaque
selqui sepcima in duas rationes, (selqui unde
cimam e selqui- vige(ima- prIAM,) praecedat
sesquiundecima, et seguatur selqui risela
Prima, 3X (1X 37 =) 3: = q Sed cum, nis ita
Dolcis, contundancur numeri, indiseamusque mi-
nucis primis d secundis certnque, palique
Pelqui sepcimam jam resolvimus in Pesqui vigesi.
mam. primam ee se (qui undecimam, 3X (37 X 12 -
3: = 3: Seortim deAexam, e extra tetrachor.
dum. Acque ita, in cetrachordo, prior in me-
dio sica Cc selqui rigelima prima; e in loco le.
quente, selqui undecima. Manenique numeri
incontus, nempe 90 et 105; quorum excestus
(DarS (exta) 15. Dein LIO; quorum excel-
tus (pars vigelima prima iplorum 105,) 5. Dein
t
120; quorum excellus (pars undecima iplorum
TFO,) 10. Acque sic tic Spiltum Chromacicum-
Synconon, in prima sectione primi Capitis se-
cundi libri. In hoc enim exponit PcolemauS,
secundum Cicharcedos, in acuriori cerrachordo
saltii toni, Apcacionem generis Chromatis. Syn.
ToMt, qua sccuncun Canos apcatur, in acu
cum, racionibus selgu. Vsea Pruna, d lesqui
UHCCHaq C LCLGUE LCAla 37X 1Z X8
Deinde exponu, l Codem cecrachordo, le
cundum Cicharaedos itidem, Aptacionem MOILIS
diatoni; quae item secundum Canonieos aptatuK
u acles Laceensui. riselima, ee lelqui-
Lona, _ lelqu Ca 302 92,  3. AIque
Nam racio lelqur. lexca, qua ell Pracedens sse.
EHIEHTOS Regos, i5 ES iYSuOS TS ouvorS ZeC- neris Chromatis synconi, major est quam rario
paros SS, pet cor est r8 Ext e noys, os est selqui seprima, quae icidem est praecedens gene
exriion, et  ersaxopdco F ndavas, i r
NOI8S, onn a ge nai roxn n eri X dv, n e
∞ BaeV, n EN a 196 Y pE (O ON
do, cujulque generis ssplactoem latione con
lticuram: Lun cistum seciret lonum immobi
lem; reliquosque transtert proul Comciserit;
sire in acurum, sive in grare, Cre in ucrumque;
VE tOtuS cantus trac ommiuo Mcongruus: Dc
inde, ad lonum illum immobsem, COnLLILUIE
s noys ouviscdil  8oss appoyleo Eis
ryoci pdi era ploygor anivror perae Depe; est
isicur exponit primo, in uno cicharae retrachor.
iterum (Tolius sensus opC) ad Cicharictarum
modum, casasca seeris apa. icque
oltend ete, llattat Laltetem secundum am-
bas aclas aptationes, unius ejusdemque gelleris,
AEque hoc modo cor, consticuirque id
XGatco Li, C Guaa Caccean dessclanique
inde octendie, quod Nete generis Syntoni. Chro-
maciei, acurior e quan tele Senet Mollis.
diatoni; quemadmodum hoc Canonicis videtur.
IME. iodam Sed D, ia. LMF. aneractas anagrei. D. areiocrae ix irci. LMF. duziCopdvor. D. Zu Eopdvor quod reci-
neo, nili mallo horisopdoor.  PrOE. rCDOHOZ. n PrOmi rePBNO et. OPrOnu; FEDONON. P PTOC, repOnOn

## Folio 330 — 867984570:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
PORLH L LEL
LIS Mollis CaI. Ouanto enim in Cichara, nax iysudo O r8 paNanS dharois pos 
racio ratione in acutum major conlticuItur, tan-
1o Tonus est lono acurior. Conspicitur aurem
excelsus quo racio selqui sexta excedit lelqul
sepcimam, in ratione lesqui-quadragelima Octa
van 3) 8 (88. Proue terminis Arichmeticis ac
curate ostendieur. Tropos aucem, hie vocat
Peolemaeus, ea concencus harmonici genera, qua
d Cicharcedis vocantur Mollia Chromata. TrO
Di autem (seu conversiones) VOCaNEUE HXC BC
nera; quoniam ex his possic, nunc in Lnar
monium, nunc in Diaconicum morem, conver
lio tieri. Nam, incer duo dicta senera, haec
Tuam habene consticurionem.
aporro, manente ABC. D retrachorde, suma
Atque, Boc
ae stante, fiat à Paramese. Et qua le
e quuntur
In secunda aurem sectione hujus primi Capicis,
exponit icem Prolemaeus, in eodem cerrachordo
icidem secundum Cicharcedos, aptarionem sc
veris Mollis enconi; quae, secundum Canoni
Cos, aptatur, in acurum, racionibus lesqui vise.
tima sepcima, et lesqui septima, et selqui octara
GXGX8 = 8. Acque inde oltendic, quod NC.
ce generis Mollis diatoni, acutior elt quam NC
ce generis Mollis entoni; quemadmodum id C.a
nonicis videtur. Nam racio se lquisepcima qua
ett (ut diecum eft) praecedens generis Mollis
diaroni, major est quam racio selqui octara, qua
itidem est peacedens generis Mollis entoni. Con
spicitur aurem excellus quo rario selqui sepri-
ma excedie rationem selqui octaram, in racio.
ne sesqui sexaselima textia, 3)3(83. PTOut Der
terminos Arichmerieos accurare ostenditur. 50-
lida vero vocantur ea recrachorda, quae habene
conum diazeucticum. Hloc elt, Diatonica.
ee Fiatque deinceps, Fasti o (qua vo-
Ec eant) a Trite, Fpidiatonicum Dia tessa-
ce ron; ut ABCD; posito A in Trite. F. L
et quae LegLUNEI.
In cerria sectione hujus Capitis, exponit item
Prolemaeus, secundum Cicharcedos, in grariori
retrachordo coni Aolii, Ditoniaei generis apta
tionem; quae SCCUNdUIM C ANONICOS APTATUF, (uI
dictum est,) in acutum, (Flemitonio prout a Mu
lieis dicitur, led, pront d Canonicis dicitur,) Lim
mare, rationibulque se lqui octara, de se (qui octa-
Va, 375X3X8 =3. Tremque generis Synconi diato
MIa
aptatur, in acucum, rationibus se (qui decima. quin.
ta, _ le (qur octara, et se(qui nOna, 15X 8Y 19 = 3
Indeque oltendit, quod non cancum Nece gene
ris Duonixi diatoni, acurior est quam Nete sC
piaor oOcOV aNCACS dciOraI. L
TI OVSCCOIV XENM Si
ae HaNH, pVroS 180 PY8  .X00d8, et
2DDca 10020VO 7W B05. Kaju ESCOTDE
avrs, menonedco x dero a DpIEonS. Kat
ra EE45.
L dc Il ddtepes pd FE HolBEE neDa
NaiS, HeNW O HTONEpaIO Cxio, ev TC avr
rereaxopdco, quoicos narcd r85 nidapcod 85, r
T8 pONaNS ErrorS gerS appori irS, Nar
285 NarorINSS, a quo CCra, Det ∞ dEV, naro Em
nC,  Em C, GEm n Nozov Kat deirervoN Evra
Der, on i riy 28 panans darors ger8s, e vreeq
Est D virus rS pananS errors jess, na dance n
2015 xavormois r8ro doxei Kai rap d Ext C 20g05.
os Esi cos éipna y 5 D T8 paNaNS Ecaror
3185, We cor Est 28 énoydes neys, d5 est n
Nv ny S O 28 uaNaNS ErrorS gasS. OccopE
deninceox nineexo emC nogos r8 enoydos
2073, ev norco em Ey. nodan X)∞ F dedunn
ncor opcor exp BCdS dcWv). ZT Epea dE rere ax opd a
NaNeir, ret Exovrae F da C LunNOV rovoV ZaUTdV
A’eineir, ra charovini.
aFE 45 3EmOIHC Co, F Ha )8 pdcOV, 1851CIONICIV, 
ZSO ZCLTHS CmX) QTOVOV Z)a TEOSaPCOV, 105
x a B7 d, r3 a narab Y rirlus Kai ra 1E 15.
EV FE NITCO Tuquan F8 ZoISTS NEPaNatS,
MetK O HrONepaI O Exrnor, Nar F85 nidapco
d35, Ex TE BapOTEPCO TETEaX CodCo FB aICNS X
18, i TC rB corcais gerss apporleo ins nara
285 NarOVINSS io5  eien) aquo e em x iEv,
Nara ∞ naNSIva d pd Z pxocor irrr
d dE Y KaVOVINCON, Neiuua i em n NogoV.
ng) EXIn NogoV. Kat En WI ZS ou torS caroS
ZEr8S HNS HANIV, RaT T8S KaVOVIKSS, a QoC).
Em ∞ oZV, NaTa Y CM IE, (C àXL y, naieN1 D Nogov
Kai dEirvON ErrEVdEr, on 8 povor n vim 28 d1
roviais Y carors gees, iEureea est D vrns 28
occorois
gue a rn nidapa o o em x do pe con
nadesnne, 20 s aeg nt d 0o (6 Doq
 S C LI A cepext
E 5 Regos 8 em C, eo Noyco em un na den
85 de, erraoda na et  1tot Epa , sa 18
lcopdNS NA . NEB LD F ut Sapior paan
ZGCO IOTA HO. NEtra) LpONet DE SolaVa Jevn WC5OV.
quoeverras dist e EE adicor, nore pdi di Y
Erapuorior, nore de Sei X Haerover idos reemda
 zap perato ecor cor tabta
CFur, 2ps B, aegnitonus V.
PBHO isaror.
D. i rctapq Xe2 B NoYZ. MIE. dceIE N0r V 20Y6. LCDOHIO En naC 0YB NorZ. Y SIC MIL. led V. nocge pvat.
sB. corim, sed ME. Dsaerim, rectius. D. rucdt. n Suppleo eiprraj. X Suppled C em n no zor. y P1O drina, re
2 110
aF
185

## Folio 331 — 867984570:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
GOM ME N LA A LDS.
2520 donet aMa ngy n HaCVH S dOVTOS L
2 napOraS 28 drToraIS NaZOVS ZEvXS. Kaj
coee d enoydo O Negos, os en juOis 
Fovraejs 3)9Z91S JevS5, uer con H I est 8 d ~
2oy8, o5 ESt HC NWV YS WO TS OVNZOIS XaZOIS
2485 8rco g6 1o d 1, o5 EW éq aroS T8 oUV
rorS XarOIS ZS5, pei cor es 3 d in Noys, s
avri S Rejuparos raper Nnu dS, is est nelNV Cqd
705 58 dhroviais XIaror gevss. = OEcoperra i udi
inceoxn n unepexet o Pn Nego5 18 O. SNoy8
ex neyco EnoyOBB  I S VAEPOXI n VrEBEXC
Sr ie Regos 28 B in Noy8, 05 avri 28 Rep rationem lelqui decimam. Ocla va, Glla 
NarS, coa ep cipn), naveinn a ev Le N
dance X)a r debunnucor epcor dne bcs d’einvo rai
_  ~N  pdVerTS 2S a B Y d AJ ZECS apCoV NE-
Ev FC = d= unua 78 2018T8 ncPaNaIS, 
Ne Cro O HITONEpa O ev TW avrS TrEaXo
dco, nara 66V nidacod 35, d 28 panans dae
2008 zeves aeuoyl inS XaTa T85 KaVOVIKSS
In quarca sectione hujus Capiris, exponi uem
apoCI, c5 eipn d ~ dEV, nara Badrosor nona, E selqui seprima, 21 = 10+ 3 = 4. Indeque
39 3 d. C Emedopor nozov Kai dciervoi cv- oltendit, quod acucior est Parypare generis Dico
de. on Evrce csirn aenm 28  chroviais
carers gevss, D apns F8 paNanS daror
er8s naDcs (C rois navormois r8ro donci. Ka1 0
Em in Noy O, is EGW o ÉgarS r8 chroviais ca
TorS gerss, pet  cor Est ZB E7L N N0Y8, o5 Est nt
AiVo EgarOS 28 paNaNS diarerS 24185. DEcOBCI
ra de n LECOXH n LDECEXCL O ExI in Noy 
28 Ext X Ney8, eo noyc ext en d. nadunet
2)a 7 dx unnucor opcor axe us dcirw).
Roror cdiierros rZE5n reraXd  M
oinOco 10050V (O ZC Eo V NaI, E5CF0G
avrs, iuodco x a β Y d X9  aecor
Kat ra EEH5.
HaNWO B FONENO O, Cxuon, et ZW avrd TE
reaxopdco, nara c nidapcodB5, 2bn r3 oviTerS
rEcouaros eres ppoples nS, Nora 285 na
vorines, auCrEm ~ d naTa EI no, nat
EI 10, iG EX15. Kat demvon evra der, ort il
rapunam ZS paNanS diarorS gevBS, oviceq est
a MaOVETHS T8 ZCCOUANNS oOVZOrS 2V8S Na
Deneo X, 7015 KarevineiS 2870 Doxei Ka qd o Ex
Regos, e5 EGW Eg arOS es5 éreyra rS pananX
Srarors Jer8S, et cor est TB EmINa NoyS, es es
ExaroS TB ouverS ZeCuanNS XrS5. Occoperru
apcelut ABC. L. Ma tesaroit. Et ila
ec segnuneur.
tcolemaeus icerum, in eodem cetrachordo, ex-
Donit, secundum Cicharcedos, aptationem gene-
L Sonoatio, quae, secundum Cano
HICOS, aptat, M aelte Laconibus lelqui. vi-
selima prima, Tergul.UMC, _ se(quI- sexTa
27X 72 X8 = 3. Indeque ostendit, quod Pary.
pare generis Mollis diaconi, acutior eMt quam
Parypare generis Chromaciei Cynconi. Guemad-
modum id Canonicis ridetur. Nam racio lelquI
riselima, quae est ultima (uc dictum est) de-
neris Nollis diacon major elt quam rallo sel.
qui rigelima prima, quae elt ultima generts Syn-
coni chromatiei. Conspicitur aurem excecus quo
ob vnceoxn n uncpexA d ExI n Regos rS Ex na racio selqui vigelima excedit rationem sesqui
riselImam.
ocvrors 3aros sies, naedios i rois navormois neris Synconi diaconi, quemadmodum hoc Ca
monieis videtur; led et Parypare generis Synto-
ni, quam Parypale Senets a FaCoMI. LVaI
ut ratio selqui- octara, qua elt praecedens generis
Diconixi diatoni, nobis major elt quam Le (qui-
nona, quae itidem est praecedens generis sentont
diatoni: Sic d selqui decima quinta, quae elt
uleima generis Syntoni diaconi, major elt quam
selqui decima Octara, quae pro Limmate aNum.
cur, quae icidem est uleima generis Diconixi dia-
toni. Conspicirur aurem excellus quo rario sel-
qui octara excedit rationem sesqui nonam, in
ratione selqui octogelima, 3) 8 (80. Le
aurem quo racio selqui decima sua excedit
mate (uc dietum elt) altumitur, in ratione lel
nis Arichmericis accurate oltendituI.
qui aSCla GuMla 1S) i5 (95. oM let
a Porro; manente ABC uressaton; ni-
ce mirum in aptatione Ditonica: fiat, Est
e D aequitonus TZ: atque Bu captetu.
et FF quae SequunEuE.
charaedos, aptarionem generis Mollis. diaconi,
dua, secundum Canonicos, aptatur, (uc dictum
CIL) in acucum, racionibus lesqui-viselima, le (qui-
niai diaconi, quam Parrpare generis Mollis dia-
Coni. Ouemadmodum id Canonicis videtur.
Ouodque ratio se (qui decima octara, quae est ul-
Fima generis Diconixei diaconi, major elt quam
ratio lelqui rigelima, quae icidem elt ultima se-
veris Mollis diaroni. Conspicitur autem exceHus
quo ratio selqui decima- octara excedie rarionem
lelqui rigelimam, in ratione selqui centelima.
oetogelima. nona, 35) 18 (183. Prour cerminis A.
Celleis accurare oltenditur.
Peolemaus, in eodem cerrachordo, secundum CI
Yco) 28 nora i crroviarat aplo, 
1 noind c 100rONC 7io ddn CC nepoaa
’an avrs Ka1  15.
a Denique; manente F. F GFL tetrachot do,
frat, ipsi C aguionas l. O Stante so,
PrO Grapet repOHO scapeiras. Z PFO I, repOnOd. a PrO Aarmai rCpOnO dirmais
b Pro

## Folio 332 — 867984570:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
PORPHL LLS
vigetimam primam, in ratione quadringenceti. NeyB, et Neyco  ex vu vodare X)a 7 apiB
ma quadrasesima, 37) 25 (986. Prour rerminis A.
richmecicis accurate ottenditur.
Sciendum aucem elt, quod non porest audi
cus hos rationum minutiorum prope aegualium
excells _ detectus accurate persenriscere; e
Propterea Cicharadi d justo concencu harmo-
nieo plerumque aberrant. Sciendum item et
hoc elt, quod ex harmonici concentus generi
bus, alia ex rarionibus libi propriis contiltunt,
alia ex communibus, alia ex communibus DrO
Priisque. Et propterca, in Cichara, quaclam
genera pollunt ex aliis generibus prae suppolicis
aptari, nulla rationum mota in aptationc. Oua-
propter ee Peolemaus, in praeterico Capite, hac
oltendit per generum transpolitiones. Scien
dum item hoc, quod Citharaedi quacuor ut plu
rimum conis ucuncur; Elypolydio, Lactio, 0
lio, e Hyper ialtio.
a Nallae autem sesqui seprimam complent Ra.
cetiones dux, quarum altera minor sit quam
cc sesqui nona. FE quae seguunEUE ad H-
ce nem ulque.
Jam ance, in praecedentibus, de genere MoIIi
diarono, ex duorum dialtematum rationibus
compolito, selqui sexta e selqui septima: Sel.
qui lextam complebant duae raciones; quarum
AnHNCOV opcoV aXeA SCoS dcirW).
Trarnajor aderas on s duvars n oron 
Eo  NOYCOV VNEPOXAS T CCEMCI
daecodot no aXS FB NONoS nep uuS D) qpcp
TavSoW. EidErcs da (C 287, on Z 28 ipu0o W
Qucot e  EE idEcoV AOYCOV OOVISCV), a dEM
KOIEOV, O ) CK XOIEONTE J idicor Kai ∞) 4 787
eo TH HIhaea XVa Y _NCOV EE a M CON WEGVNONCHDNCON
ucor duvar appeo ca, pndEros Noys rr
ev Tn aepOYr AID I O FITONEMC) O TaVTa CV XII
dConcc nEPaNaico dcirrvor ()∞ ~ TcoV  VcoV
MeraN VEcoS. Eiderai dei naj 2870, dn oi nda
pcodoi rer egon LovotS cos Sa ∞ Wnets EXecovrO
re ondco, r iauo re aionico, nat red
loeCaS.
a ouderes de Négot eAW ovpCNeSor  C.
cor opdo Ex arIcor Esir e d. Ka1 ra EE75
Éco5 XE185.
Doceleo pdi er 20is DBavaor nara x paNaner
N)arorer ver 6 X oop conyeS dvor ez em 5 C
Em C rioy duo casmuacN Y EXI 5 duo nogo
altera necessario major esser, altera minor: Ouin ovreronnesr cor o pdu eis eq avayuns l ucl cor
imo etmaior erat, le (qui octara; minor, selqui- o de erce  Enaricor. Oun lu de o pdi ucil cor
decima. octara: ea (que duas Faciebant numeri 16,
e 18, _ 10. Non quod 2O ad 16 FaciaE ra-
tionem selqui- sextam; Sed, quod SinE duarun
rationum numeri qua Pelqui sexcam Facianc. Oua
rum major est selqui nona, uc 20 ad 18; mi
nor, selqui rigetima, uc 2Y ad 20; qui quidem
numeruS 2T, ad 28, rationem Facit selqui Tex-
cam. Ilabet aurem, selqui vigelima, parcem mi
norem quam est selqui decima octara; quamob.
rem ee hac ratione minor est rario lesqui vige.
Sima. Sed haec, jam ante. Nunc aucem in his
oltendic, quomodo racionem selqui leprimam
complene alix rationes dua; quarum altera ma-
jor, alcera minor: uc tiac genus Syntonon ChrO.
ExIn odE ENanCoN EXL I WoC Eivaqe ∞V nISV
ras avrss 285 duo, Y 15, Y 1n. Y 1d. O0
yd o d, oe5  15, ovrari Y En15. ama Y
duo Nercor Y noSvrcor Y ExL 5. O idi pcov
l Ent d, coa ep o X e5 Y in o de ENaco
Ert n, 105 o n a W C95 Y X 05 d’y n a orare
o e5 F 1n. Y EN1 5 Ert dE d EXIN, Excr uo
eor Enartor TS Ext in. dio X 2STS Cnarcor esir
o ExI N. Apcille edi Er ra Nuv N et 2S-
ToI5 demvict Xeos Y Ext E Négor ovuroye
o àMot duo nogor o pd jet  cor, o de ENar-
FCOV ioGC VEa) X OrVTOVOY ZSCOILCNNOV EK rGICoI
matieum, ex cribus dialtematis: Non aucem, uL chasquarcor 8 pleo pe cor idis esw ev XSroIS o
in his, major sic sesqui nona, ut ad 18 se habet
numerus 20; minor, sesqui viselima, ut ad 20
se habet numerus 2r. Non enim hic ad 18 ra
tionem faciat sesqui seprimam; led, quod ipsam
Selqui sepcimam compleant rationes dua; qua-
rum major (c selqui undecima, ut ad 22 nume.
Ext d, cos Weds Y 1yd X enarco de S ENt
n, cos reos Y _ o x a O0 ad 3r  neos Y
in oorar Y Ext E. aMa OVILCONOEOI avToI
du Y Ext 8 d00 noyoi cor idi 0 Ext 1a
ids neos Y XB o Xd. Exancor de o ert na
ruS 243 minor, sesqui. viselima. prima, ut 22 ad ids i n B nSoS Y H ai nCOS dv d X d orrar Y
22: ad quem 24 Facir rationem sesqui seprimam. Ex1 G. AeXI r8 ddrip nPaNais.
Principium Capitis secundi.
2
a15 ane bcos M)a1d aredas CC 2) 4 7870 ci XI
KF V.
b Proim vm EBO esA. C ErO aderaEiu TEPOHO ristelahia. Lt pallim, ex uno Codice luppleo quod in
aeero decAt.
CAF

## Folio 333 — 867984570:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
OM N
api ido Z0 DEt ra on Y rereaxoed cor X)
Doeat, nara r8T8S iuir ouves a noar 28
reo785, 2) à V 7 avrooroncor DBoyscor ava
netorcos, CC  9 605.
errachordorum iaque in Genera differen
per sonorum inaequitonorum examen es
collationem.
cetia, his modis à nobis constitulae sunt,
B l ToVCV F0 ZecouaNOY, nar nuiTeva
OUDESCTAI YTIPOIZOVTOV ZD C HpCLEOVIOV 3 nEsZOrION
7850 ovrisnor ∞ s nurrorior poeoor révs Ce die-
Occos Est A1daa de Wet d da Doeas aurcr, 
PIcMOV WEt F oOnDESEpcoV. O1 d C  Et Y ourio
EIMEV, Cor Z0 d MEVTE, ca rorina Negor) 2a d
duo recopanna x) er craquerior do sd n-
escos av ze  KAndetM ∞ 10187OV, id5 Xeoa5 nY8V
eidn pin exer. Duo ebama di oeraers o5, o
dn exincova Daor dero ops5 Exmior O, on 8 ai
psocus pr dever) Xopeveir deZa er TaVTCO I, TaS
E ovporia oorISaa aMo  avroi du 2
dexnor enoydoer nad ochaDeset  X XIa NEvr
23 D) a TOSapCOV Ort X, T8 Em y, o ijueN 6
rd Eordoco diaDepci 1o5 d  78G, 8dn S
251205 o de d iuion, O o dE  reOS avro
dn =n enoydoer negor excor, neo5 Y 5  quie
RIOV ODpCTONHECT. AMa nEorepor EI 7 cidcor TCd
Docor RexrEo  ur charovincor ait nEvr
X80O) arai ArOVV oua Nov, eq em d, emi
E 1ei, Ent ∞ Bapi En de x dqv evarricos AI
20VOV octor  EM, 2107d08, 3 EM 6C, CA
X BaN BIaTOVOV pNanOV, EZ Ex1C, Ext d
 EHtH3 EM ∞ Ba (V MaNaNOV Et SooV  EHoY
do3, EHG, HGEXI AC, En  AlTorIaIOV
TE dExecouann8 ai 200a duo Xpcouanor ouv-
Z0yeV, EG EXI5, EXt 1, H, ExINa, Em ∞ BaoV
Rat ZBIO IICLTINOV paNaNCV, EE EM, EAt10, C
Tonculit ee disererit, in primo, lonos in-
aguoos e tetrachordorum ditteren
atias, in harmoniae eria Genera; Diato
num, Fnarmonium, eisque medium constituit
Chromaticum: quod, ob hanc credo caulam.
dictum est Chromaticum. Cum quidem Diato.
nicum sic per Tonos distributum; (illud enim
conlticuit ratio sesqui octara, sesqui octara, et
limma; hoc est, tonuS, tonus, d hemitonium:)
Fnarmonium vero, per Dieles; (illud enim
consticuit Ditonum, Diels, de Dielis; ut 
hoc habeat conos duos cum lemille:) Chro-
macieum, per Femitonia consticuitur; (hoc
enim constiuit Priemitonium, Flemitonium, e
Tlemitonium:) Fst aurem Femitonium, in-
cer Tonum e Dictin, medium. Cum au-
tem docuerie de iplorum dilterentia; Peu po.
tus de differentia ulicaciorum ex ipLS. (Non
enim de retrachordis Octo dixic; quorum quin
que vocantur Diatonica; duo Chromatica; e
GenUS rOcetuT, cum ChroaS leu SpecieS nOn
habeac.) Nunc procedit per Instrumencum n-
num, Helicona dictum (ab Helicone monce, ubi,
in tabulis, dicuntur Mulae Caltare;) ut in illo
oltendar sex Consonantias consticutas: sed e
rationem principalet seteset Ollaratu, Heme
Toni, quo dittert Dia penre, a Dia teMaron.
Nam, d sesqui cerria, distere sesqui altera, ra-
tione selqui octara. Sepore, in numero 6; Ci-
jus selqui terrius est 8: e selqui alter O: nu-
merusque o, (ad ipsum 8, rationem habens sel-
qui octaram,) complet, ipsius 6, selqui alterum.
Sed dicendum prius de Crenerum Speciebus. Sunt
enim Diaconscotu Ila Ganique ChrOK; DIa
ronum XquabIle, (ex TaLIOHC SCGnOna, sel-
qui decima, e sesqui undecima, in grave, 3X 16
X12 =  3; in aCUITUm VeTO CONEra:) DiatonuM
Trnconum, (ex selqui nona, selqui octara, de
lesqui decima quinta, in GraVC, 18X8 x 13 =
Mab mele, (ex lesqui sepcima, lelqui nona,
a lelqui vigclla, AFlatei 1n 9120- 2.1OI
leentonum, (ex le lqui octara, se lqui seprima, e
lelqui visea epa, In graVe,
X GX
Diconixum diatonum, (ex lelqur octava, lelqui-
ENIMC. Kat Em TBTOIS D Erapuerir, eE ext d, octara, e limmate, 6X8X 343= 3.) Chromatiei
EXI ~Y, HGEHI ME. AMa ruo, Ha MCVOS, vero Chrox duae; Chromalleum lynionum, (ex
selqui sexca, selqul. Maccima, e selqui. rigelima-
Prima, in orave, 2X 2 X37 = 3.) Et CMomateum molle, (ex Letqu Gua, LeCMa GHaa,
 Selqui viselima seprima, 5  1a L3, = 3.) LC POrrO, Pnarmonium, (ex sesqui quarra, lelqui. vi
Slltra. cerria, e selqui quadragelima quinca, Z x 25 x45 = 3.) Sed jam, per Helicona, consticuie
Lex
ACEGANEN avEne BETC NUXCO T85 avto
7018s 000785, in ras ca Doeas F
Htas X XIXroVOV, ~ CapuovIOV, n X peoov 18
reaxopdcor, v ei ra reja don D apuo
TCOV ∞ ZECOUATNOY orVESNOE 2)a 7870 yd n 2ec0
parmor CnaiOn oipaei Out S ui charorns nara
285 dinenus enydo6 ad nait enoydo no
Neppid T8τO OcVISNOIV O E3t, 2VO, 2ovoS  qu
Forior L3 dl evaeuoris, nara dhéods. crovor y
dicors 1y dicoth 87O VIEnOI cos qvedat n avre
unum Linarmonium: Quod icaque non proprie
29. ove  oYdo0v, enoyd60V, C NetaTOS.
CaP. 2. a PrO o reponO ri. b Suppleo o 3 D ijuin
ME

## Folio 334 — 867984570:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
Ebo EHITEIXOV dyNoven, nai Zi 3)a Zodecor Eli
juroniar, iS Nere) 2)a NEVTE Elus D) 4 Mas cor.
s xaer donaoiar n 2) a rascor nat 2)a 70
OcPCOV, EXOVOEV NOYOVY Y OKTCO NSOS Z∞ Zesa 
Da rascov 2 N) a HeVrE, 2is 21coaviar CC 7 dis
3)4̀ raisidr. C t rerea cod arur i avror r enor doer.
aFivorro Sav n nara Y ouri xoedor nuros
3 214 naco cov 221015,  il d EtEeOV 1G
nov Kat ra 1E y5.
Paris i ouraexox dor Onoi navora Kairot et o
TC0 C povars X00d a15, 8 da) o) est 00DC
334
ICX CONCONAnEAS, iplumque LOnUM: MILI. 205 EE oouPcoras orIE a, j auror du Y river
rum, selqui certiam, quae ele Dia tellaroit, lE.I
qui alteram, quae dicirue Dia pente; Dia- p2-
ton, qua et Dupla; Dia palon e dia tella
ron, quae habet rationem 8 ad 3; Dia palon
et dia pence, qua criplam; Dil dia palon, qux
quadruplam; Iplamque selqui octaram, seu 10
num.
at Pieri autem potest, ipsius Dia ressaron ap-
e plicatio ad Oetachordum Canonem, alio
 adhue modo. FE. L qua sEqUUNEIT.
Secundum Canonem, inquic, Oetachordum.
Verum in Tolis octo chordis non pollune om-
nes consticmi Consonancix; quipre nec Dia
pason et dia rellaron, nec Dia palon et dia
pence, nec DiFdia palon: Sed cancum haec eria.
Dia celtaron, Dia Pence, et (quod ex his com
plecur) Dia pason. Dicendum isitur elt, quod
Helicon hicce, quantum ad exTremOS nuMCTOS,
nempe L2 e6, rarionem duplam efficit, in con-
Conancia Dia pason. Cium vero ratio dupla,
ex ratione selqui tertia, e selqui octava, ile-
rumque selqui cercia consiltir; nempe 12 d 5
ec B et 6; illis quae, incer parallelas, has rario.
nes contticuunt, porro sectis per obliguas; ut
Vic ocvtsceda dgo C aSCoVX, 3) 4 rEOSa
ecor, 8re x )8 nascor 2, Da nevre, 8 re ∞ dis X)a
ascor aa prova Za reia raira, ∞ dia ZOSAPCOV
∞ 2 a E, _ X eE avCV ava coKqpS vor 219 
OcdV. ESWV SV CITEH, on O ENINCON 87S, do KaZO
Cov exp85, TB qd i 5, 4 dhconeorer Noyor dor
ei eo ovuocoria in 2)a Hacor FNet  o ctcona
06 Noyos es DhreS  enordés noi audis d
reirs ouvisarai 1B yd nai d nai n ny 5. Y
erris duo 2 39. My NCer 285 1y S5 YSTX5 orvIS cov
per lectiones hi numeri alTUmanEUE, Secundum TCV, nlW Z aspdicor dia F oNazicor id5 na
quos etiam reliquae rationes constituantur; re-
periuntur inde tres reliquae consonantiae intra
hujusmodi dirisiones. EL, propier hoc maxi
me, est hoc instrumentum ucitissimum: Ouod
continere portie contonantiam Dia palon in ex-
cremis cerminis; lacerum uno bitariam secto.
Ouxelicis tamen etiam quae funt inera hanc ra-
cionibus, seilicet selgui-certia, se(qui octava, ite-
Ta TaS rouaS T8S apidNS cramonapbare.
na d 85 Nar oi Norrot NOyOL ouvISar), eieloNONTI
EVrVDer nat ai Noray xeis ooucovias erros 
70137 CoV 2)aspEOECOV. Kat NOTa F870 pCE MOY, v’o
haevor XonorCTaTOV On 2s dia nao cor oop Dcouar
ev rois arpois cEcex duv advor, r un detons dixa
D pias cones Oucos ZminDErrcor nat Y evros
rumque sesqui certia: etiam reliqua consonan. avris Norcor 2BEMreIES Pnut, 28 enYd08, Xai
tix, per eas quas incer se ee cum reliquis rario. auds EmreITS CC ai Nornai oopDcoa) da Y coCOS
nes hrabent, inreniantur. Nec una tancum rice;
aMdS avrCr I, Z AOLX Cov NC YcoV Ei eC Juocer MNjo
P OR P H Y R L
Sec. mire quidem  PrO naturX FAtIONC, quX SX e rZ pla Exesn d savoS nat -
inveniuncur per mectarum replicationem, lat eefetoci dia 2 Tcdr sotor arnibo; dstas H
tem lemel. Nam Dia TeCTaTON CONCOnanTia, TET; id du TOSapCON TeIS, LD ZE TWV a Y Kai du
(nempe rectis AC de TIK; item GM e LD;
nat rD TCOV n pC Kat C d, Xat Ld TCdV N n XCt
(rectio AC _ C.M, ileM HK e FD, Up à Y vain p, nai id reer d n nai C d, nat 1d
rt
proprix sunc, mulcocies; illae aurem quae ad. occos nevco, ai pd cinetas coneorans at) naed
iremque L d HII. Ba Dente item teT; C9. H de da nEvrE NaI avin reis, LO TO
d7

## Folio 335 — 867984570:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
rcev BQC X n Kat i 39. s 15.
20o FCV n pB 3 X 1
BZ(C dC H) dha nascor nai dio a
d FCV n pe (C dE Opoicos n y da XaScoV n
dia nerre a nah, d TCV a 
ca na0C
ara no) avrn. d l
3 ror O nai avros axaE, undut
e MM MML. LLAL10D.
iorn, ino BF  LG.) Pc Dia pason icidem ter; (le
AnoIL auara Dnoi, nab a 103 1X85 oit Xop.
dat decodid Sow, dXS eior dgNove dEd Eda). E
ali KarCO Z Y d, nara Y∞ deco LaNVOa Ta
 nara x Maror isaaS, u a yBd no
Ta 6oV axp85 Pbez85 Flo pdi à Y opluo, u
DEBd aracos nat acos reperocdulo, nara 2
perabba opdvorer ranaycoOids vecdos
Naet ruo da XASCOV MEVZCOS OVDCoVaV, NaTO Y
dhconaoror Negor. 2un Detons dixa di arconco
3 aGc Wegenancopd) nar tonv En Y d, 
de ces daven  aycora pexe S E na
aercod  2015 oinciors exas 8 5 Noyos 
Vn narco Y d. cds nonocs ui y n nulodar d’onns
Y d. nas raorls drnaoiar excions nat dia 252
d EY reccao aoora voes aurus rn y n Kat
audis NaTO Y d, ios civas  r y d ijuroniar 
y d. var dia ravra naoer ) EY rLCN aoia
avris di ~ Yd. Kai adis noo, Erros +
noeas avrys psons D Y d, dus pdi ônlu Y
WoCe5 ris y n dconaor Ts de y d coees rus
nY Sretror Kaicha rev ropicor Xoed a 5  3g.N-
AyNSS Ty a Y rercopd nomoou Io FO pVHHA
mebvrae rcdv Xopdcov cosE MdEXED, TW TETC ~XCB
da Tavra ln Enass ress avane pon Eccy qu
o eto drconeior  noy ∞, ov Exc n Y d neos rlo
Yy ex duo TrCaXdcor nat roVINS enoyd03 O
 Sricetros Noye, ov ExY A5BS tud Yn.
etis AC et FD, iiem CM  LG, iiemque BF
e FIF.) Dia-pason vero ee dia cellaron Pemel;
rectis OM _ TIK.) Pariterque Dia palon
et dia pence semel; (rectis AC _ L. G.) LFDis
dia paton itidem lemel; (rectis AC e FFT. )
Zonus icem semel; (rcclis LHE et CM.)
cc Fit intellieamus AB  CD ad chordaru
CE Apopsalinata. EF qua sEGUUNEE.
APODSalmata vOCAE, ea secundum qua LONOS
Tuos edunt chordae; ubi scilicet nectIInEUE. Si
isitur intelligamus, inquie apicem superiorem
AB; interiorem CD, in Apoplalmatis; acque in
obliquo (seu transversim) POtItaS, AC e BD
in extremis Conis; iplamque AC COtaM, e BD
alicer acque aliter sectam, a Cubductorio per
iplam cranseunre; ue tiat Contonancia Dia. Pa-
lon omnino in ratione dupla, bitariam lecta d
Tubductorio AVE: EC producamus (ip(I CD
aequalem) rectam DF; UE TubduEtOrIO OCCUE-
rat in F: _ secemuS (quae intra elt) CD sC.
cundum proprias cujusque generis ratIONeS; Ut
Hat CC EOTIIS CD SemilIS, & haec illius du
pla; adeoque P. C. ejusdem CG quadrupla:
Tcerungue in EL, SIC HE SiC CD ipHuS CII
Telqui altera; e PEOpEerCA FC ipliuS CFL cri
Dla: ACque cum FacieMUS Cincra lacUS ejus
CD) tocam CD iptius CO duplam, de CH
ejusdem GC Telqui cerciam. Rcque, per lectio.
nes, tendamus Chordas ipli AC parallelas: Pa.
ciemus omnes chordarum longicudines aequa-
les; ita uE, haec cetrachorda, recipiane cujul
que generis examen. Frit enim ratio dupla
quam habet CD ad CG, duorum cetrachordo.
rum conicaque sesqui octava. Lc rario sesqui-
certia, quam habet CH ad CO, COlIuS Cetra
chordi. Ft selqui altera, quam habet CD ad
CH, cecrachordi e coni. Atque ita lempeT
producentur retrachorca, ut recipiane generum
differentias, secundum proprias cujusque racio.
neS: prout declaratum cst. Nam a sectioni-
Cx TerCaX OdS nat pors O deiuN O, or Exe bus lateris inferioris, cum adjecta equali, com-
 n Y d eoS rl Y3, en rereaxopd8 nar menturet quis eas quae directe insiltunt. Puta,
3218 Kat 3TC5 et  teT C4X 0Id (5Soov )
cos dexeodas rairas 745 Ha DoeaS TcV Quc
nara 285 oixeisS 20785 nadcos nai dedynco
And qd rcor ropucor D narco cnobeas, d DeGE
UE FC ad ED, SiC CA ad DF; & limiliter,
UE COta FC ad CC (quipre quadrupla) SiC
AC ad DO; nempe bis Dia palon, cranseunce
Tubductorio ab A ad P.
Deions ions. ras nard x opdor isaulvas nara pexs hod ns. oiev, ios n E7 reds rlo Ed ovrcos n
Sy a neos rlo d8. RoaurCS Nat, ids n dan EY nsoS Tlo Yy, rereg aoS ga 3rcoS n a Y
reos rlio do ais gap du nasior naira b bacderros 3 iarcoricos diro r3 a S X E.
a Drior
0FC
a. a
n Ka1 n d
YCCcd
H K4 A P.
Cexai vonscoude rus idi a B nat 7 d. nara ra
diro lapa ( TCov Xoedcr K at ra eEn5.
MF. aoegrodcions. D. WesSdcions. B IIL. yd, sed D. Ya
ME. ad, sed D. rectius ed. d Pro rluo yd imoniat  30 t   s.  Supleo on
VII.

## Folio 336 — 867984570:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
R PF
LLL L 1
aprior autem ille modus, ad hunc compara-
at tus, hoc habet maris expecitum:; quod
et non opus habeat chordarum inter se di-
ae stantias mutare.
Pollquam ollenderat, quomodo per duos
modos instrumentorum colligerentur Conso.
nantix: horum inter se ditterentias cradii.
Magis expeditum, inquie, prxe hoc habet mo-
dus ille, quod non moreat chordarum intei
se diltancias; sed unam candemque lonsicudine
chordam, parvorum subductoriorum opc, disse-
rentem in sonis consticuie: ut (rerbi Gracia)
nune habeane rationem duplam, nunc lesqui
cerriam, nunc sesqui alteram.
ac FTic autem prae illo: quod commune ha-
ae beat subductorium, unicumque, e eodem
ec situ positum. EL qua sequuntur, ad F.
ac nem ulque.
Medo edcite in Mi 2 duo rponcor Tur oeercor,
co5 ai oruPcorics ovraror) 245 2) a DoeaS 28
TCeV 74S reoS aMNS5 drodidcuor Apoxdeor
ui id cd 5SroV excr O Exd, Duoir, on 3 xver
TaS an aMyNcor VaSaSTcN roedcor àMa 
aurled C puar re ponnd xopolio, diae perrepcor rcr
incrcozidicor, diu Dopor na ra 285 ∞009 (85 nabi5
ios nore pdo EXCV, DEpE cincir, aurss Neyor d
Cod aviova, nori) Steretror, nore N iutoncor.
OVroS :) rap enciror, o re NoiroV EX e L
ycorcam i era CC nara ptar Déor. Kat
u ra c eE 15 eco5 85.
Ouod chordas, longicudine, varia per unum On TaS Xopdas ehamac, nara x pignes.
illud commune subductorium; d moventur da s nors aurs LacoS nay KIy at
chordarum distantix, prout loni differunt. Tri
Fariam enim, ut dictum est, differunt: Vel
circuiru, quo cractior elt aur suocilior chorda
eadem serrata cum distancia cum tentione: Ve
centione, prout vel incense cendicur vel remil-
Dasaods rev xopdcor, nab as ei poglo ciaDe
P30r. TeXCS ap 1o5 éipn) da DEpBOI n ry h 
ecox. nab ir raxoreqn nemorea nroeduc
oco oudions verrcos nay D avrys dasavecos, n
se cildem reliquis manentibus: Vel distancia avrus raoecs n en raot, nal non ido nara d
Seu loncitudine) prout haec lonxior est, illa ZOW TCIVE) y nara avEoI, sCo Ocor dynovo
brerior, reliquis manentibus cildem. IHic au-
rem Ponorum disterentia est secundum distan-
ciam. Num expedicior ergo elt in omnibus
hric quam ille  Non quidem; sed de hic mo
dus tuam habet expeditionem, quod non mut
ca achibeat lubduetoria; sed unum commune
rar ancor n en chasaot, nad in n edi paxpo–
réea, n de BeaxorEe, cCodco TcV aMcV
FCoV aVZCV. ErZaVa Totr nara To chasaor, n
ca popa 2cor ∞007 covEsi HIPOXCiporECOV SV er naot
∞ ov, 3 zrocdvov; Ou plo dE, àM a i 57C 8
Tusticie, crantieu suo, Ponorum ditterentiam eAi TPOnOS NBOXCCON EXCI, dn 3 no Cov Xpe TCV
ciendo: Porest enim deortum moveri, Faciar. inarcondicor a es dexe KOIOS. EV En pETa-
que Conum acutiorem, manente Generis pro. Caod airs, rlu chapoear rer Doncor amepra
prietate; puca, sive Chromarieum lit, live Dia.
Bicum, sire Knarmonium. Non enim unius
1
Chordae Conus mutatur, et non alterius: sec
Timul omnes Chorda, Ponique, per subducto
rIUM MUEaNEUT. Principium Capicis Perrii.
Teadai duvar rap nara BiBaEay nar roicir 
Wogtor dureer, sons D idiouros r8 yerevs.
Nar XOCOIATIKOV DEpE n, Xar Siarover, nav evae
porior Oude raepo ravrms idi ~ xopdns Ddoy
7O àMace exeions de s a aua n
ray in ai xopdai nai ei plortr aim aoverrey dici r axcricos. AexI rs retra ne panaiov.
BME. roreoxi, sed D. rectius aderoxi
Exet No udso recoroS rBOmS, W 4 +8rOV
eDZCPOTECOV Y pn dciV XtVeIV 24S a
aMnAcoV 2)∞5c0S TCOV XOPdCV
RF~

## Folio 337 — 867984570:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
E OMI NI F N Y A R IVS.
cXa pdi Er Dei rs oDcovtaS Ny raS EE
CXetaS Z COV NaTa ∞ 2eo VaNo neqdicor
DBocor decopsdva, pexeL 1oS St COV nIV
LoorerO dC Kaj ra EE75.
Nancpanars u C ra coegrceq r idhov reo-
NoV, OcPlVEAS EVENO, n ZAVTA DHOV EME
32 Poytcor oi pds ci DopOt pevOV, EppCNCS i
AIEDEXCVTES HG OpSIBTOS E (O, ouDcoroi oi de
opcotornToS, ouo Dcovos, et dn C 2 avri )oysot Négor
Kai etrS ouSDCOVES, X_WEHVOS MrTCOS (C ouDCoVO
3G EpopBENS. EtrIS ) ouDCVOS (C ELIENHS, S nr
TC05 quoDCVOS. o ) EpDENHS, ST OuDcoVOS STE CinnuS; non procinus est Unitonus: Oui au-
Quo pcovos. Kared F3ToVY LoyoV X, aj EENC) X, ai TEM CONCIHNUIS, HON PTOMIIS cIL aut Conso-
orpeDcori 3, ai quo cori ovisr) nara ra diro nS auE OmiIONS. SCCMCII Cattetem ratio
aa a T oercov OS a en ai Dcorat  dro-
dd Son. Ouocora ) idhcos oHTONCUaI O, ∞ 29
Naocor, (C ∞ dis 319 acor i ∞ 5815 15c05 30
TEASCOV, NaL TET CaNIS NaT HNarCova Dnor Zu
nem, e Concinncaces, de Contonancix, de V.
nisonancia, per inttrumentorum Panata
constimuntur; ubi irague de Volls CB attri
buuneur. Onicona speciacim vocat FLOLCHUS,
Dia palon, e DiI. dia Daton: Led _ LCCunduM
Dcovo. de, ~ X)a TCpcor, Xat X N)9 Merre quoicos Platonem, aic, Ter dia paton d eta
DE 3 ra 00yXCt  Ex TE 28TCoV CC 7 oue Pcorcov
cos Y X aour nat 2(a TOSapCoV, 1 ∞ D)a n
Scor nai dia nit LEo3 dE O arr bo
Marcor, n 1 1r3 105 d 8 dia raecor n d.
Dalon. Contona vero, Dia celtaron, de D-
pence; itemque compolica ex his de Onilonis;
ut Dia Palon et dia celtaron, ee Dia palon d
dia pente. Ouancum auiem ad omnia Con-
Tona de Onisona; ea obcinent qua prius in le-
cundo capire dixerat. Cum vero de sfllemate
dicturus lic: Ouod ex Dialtematis, auc cribus (I
Dia tectaron,) aue quatuor (ut Dia PentC,) auL
cos d 8 dHerre n entes, eos d S dia ra sepiem (ue Dia palon,) contiltit; (de lic ul.
DEoV, Nat ENENCIa oWVEGHNE H de ouDa
vic eor nat dexocidescegt X dia d, ∞ dia E
nar x duo Xascor 10o exens dioes e Za eid
 ZOISTCoV EV ZC OparCO, a rE Na  va eior
Kat exrigyor necoror rers a xopdor dies roscpcor dero
2dat, 2 Yd. S a nara Y d vraroV LonoV
tra:) Primxe vero contonancia d PrinI SCHCa,
Tune Dia cellaron, Dia pente, ee Dia palou.
Proinde determinancur horum diastematum Spe
cies in Instrumento; Quoc Punt, de Ouaenans.
Primumque cetrachordum exponit, Da tella
ron ab Hypate, ABCD; DolIIO L MIOCO aCU
Pcorcor n quo Dcorcor, 2a avra etnEp  CGrECO éton
Ner ev rC dac HEPaNatco HeaFBOIV. ENEt dE
ei S ovsquaToS ECME Negir o dy ex T HgEn
E A P. LIF
De Consonantiis isitur e Concinnitatibus,
Sonorum ad Apopsalma positorum, qua
ee consideranda erant, hactenus esto nobis
et expliCatUM. EE Qua lEGUUMCUT.
Ommarim recitans praecedencia suo modo.
LRpienitaris gracia, haec aic. Cum Tono.
reum alii, tancum non ingraci, line Concinni;
acu limilicudinem quandam parcicipantes, C’on
Lor alii limilicudinem nacti, Onitoni, qui de
ConcraPonances dicuncur: Ouod liguis Uni-
Tonus GC, idem omnino Contonus elt de C’on
CinnuS: Signis aULEI LCOMIONUS LIC e CON
NCIVS LIa dEVEEPOV dio 
DECn
cillimo: Deinde, secundum Dia sellaron, DLPC:
(SCd
EGC0E
E5
HI X
is
CTans
sot fa
la son
stans Itans
lar
stans
et 1
st
Dia cellaron B1a cellaron Fonus Dia cellaron Dia cellaron.
CaP. 3. a Malim cirri paros. Aalim dirodidorrus. b ML.. 3o1cB. D. rua
Tum

## Folio 338 — 867984570:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
E
DR P HL ALI
Cu. CCllos Cnum quacude ceccachorda ipliuS
Difdia pason; hinc duo, inde duo:) Deinde
aliud cetrachordum, Dia- LCMATON, TTREL M: AF.
que cum aliud, MNIXO. AEque lic, ab O grariMI
mo inchoans loco, species invenit, iplius Dia-
celarOn, trCS; qua ad tonum diazevetieum non
pertingunt: Eplius vero Dia Pente, Guatuior:
e Dia Paton, Seprem: pro numero Diastema-
cum in ipsis. Cumque Species, sic, Oualis dil
politio terminorum (hoc est, dualiter disponun-
tur termini) in quoque genere (Diaconicum.
volo, Chromaricum, de Lnarmonicum,) Cha
racteristicorum in luis terminis, leu (quod can-
cundem clt) Conis seu conis terminorum: (Alia
enim est Paranete aut LichanOs, Puta, Diaco.
ni; alia Chromatiei; hujusque, alia MoIIS.
alia Synconi, et alia Lnarmonii:) Iplius Dia-
pente, et Dia palon, rationes (Characteristica
Tunt Ponicxe ee Diazeucticae: pertingunc enim
eorum species ad Fonum Diazcucticum; unde
incipiuni, ec in quem delinune: sed iplius Dia
cellaron rationes illae, lunt, duorum praeceden-
rium Ponorum rationes. Omnis enim FOnIS
(ipsius Dia testaron) elt concinue proximo Dil
TonuS: in mixtura tamen duorum lonorum
vel Ponicus haud ingracus audicui etticieur, cs
que Concinnus; rel asper ee ractens, ellque In
concinnus.
enim ee ab A inchoari, cademque Facere,) Pri
ma Species CA MNZO; Sccunda, L. MNZ
TerTIA, REEMN. Duarum sola prima ucilis
elt; uepore d Tonis cancibus contenta; nempe
O_ M: Dux vero inutiles, urpore a Ponis mo.
Bilibus Contentx. Fst enim prima species, 10-
nuS, conus, ee hemitonium; e praecedens ra-
sio invenitur sequence major; ut decer. Sc
cunda vero, (imo Terria,) tonus, hemitonium.
conuS; eltque dialtema medium, sequente mi
nuS. Terria, (imo Secundan) hemitonium, conus.
tonuS; elque ratio praecedens, sequente minor.
Rcque hae lune species Dia cellaron. Iplius Dia
Dence Species; Prima, est OM: Est enim, 10
nus, tonus, hemitonium, (cetrachordum,) in
luperque tonus diazeuctieus; et concinetur lo
nis Bantibus, CF _ MI; eltque in melodia uti
lis. Secunda, huic proxima, PL; continetur
aucem Ponis mobilibus; estque inucilis. Per.
tia, est KK; ipsaque icidem Ponis mobilibus con-
Tinecur; estgne inurilis. Matla, et DH:
eororgd ra aeg rereaxopd a 8 dis H)9 n
scor erder idi ra duo excider de 2a duo Eit
audiS aMo ETeZOd X)a ZEOSC̈PCOV, ∞ d W X u
Kai aodis ∞MO, 20 pVEo KaI Srcos ex 8 0 de
Xod O S BaporceS ron8, cvesond edu 8 pdi
diee d reca, a dn 3 D dursor pexet 8 3) aC d
HKS +o3 T8 de dx E, 20o eg T8 de dia na
ocor, C. nara Y debuor 7 Zasquorcor aurcor
EEt Toruw cidos est, nola deois Y nad Exago j
VO, Harormer Ont ZECOQAnNOV X, EVaDuOVICV
13)aCorrcor er 2015 oinetoiS oegis 2 auror  eineir
OBeygoiS na) τvOIS oocoV à My yd n co DgVEA it
n NXaroS 3 XIaroVS DEpE, n, a n X ZGCOUAM
NS, X, 28TB aMn B MONaNS, N,  MA T~ OVTOS,
nas adan rod erapuoris. Oi idio 20d dia NEvrE
nat 23 dia XaSCOV Negot, cier av oi ZVICIOI, X
Naedurmoi oul sor id ra avrior edn pexet
ie avrs 28 γaC Luns FoVS, oder apxer xat
a5 ov XaaNYSoW Oi de 58 dis d, cier ar ei Y
irsuucor duo DDogscor negor Has ad D83 ( 7W
ouexE aurs Dboy d1 Dar O Esir oucos j
edio 201 5n puhet 2 d0o 6bo2Ccor, n cv Dopos 15
nXc  aroaS dNOTENC 3y EGW EpENS. n ra
XVS nat dronvaICON, X ESIV EpIENHS.
Cexat du oupbebnne, 23 pdo diet re cpcov, er
cc ed O pSvOr, ~ AECOTOV, V ES COTCOV E
eexeadai ∞0o3 cov.
TS id dia rsapcor, e diro 2X 0 aexi nai
qd EGCst Xat dro 28 a aeXC. nat Ta aua noicir
nEcOroV CidoS ∞ pVZ O REVTEPOV ∞ N pVE Te
TON ∞ XX pEV cdr X RECOTOV qsver 2enoquuoV Esiv-
eos vD es corcor ociexepdvor Do3 Ccov, 78 r0 na t
78 p Ta de duo aXensa, 105 d nIdiscon
OUDEXONVa. ESt Ad ∞ RECOTOV, XoV 9, X, nait
iptovior Nest o nySu O ci e ioNC) peil con 28
EropdS, XaTO ~ enés T0 dE deVrEpOV, +1 .
nuITONTOV, FoVOS nat est ro peoor diasqua ex ao
78EnoS. TODE ZOITOV, H(LLToVIOV, 20VCS, 2O
nost Esi ex aicor o ny SO. Kat ravra pdi Ta
23d1a revaecor eidn. Ta de 2S dia nevre nEcroV
rdn H ESt gd XorOS; 1ov05, nt prTovOV, 20 rer e4
Xopd OV, XaI Em 287015 o XIgC_NnNOS 2OS Nat
OrVEXE) i escorcor DBoglCov, 28 TE n at p
Nat Est XenorpOV Zn pENCodhas REVTEPOV, ZD OUVEXES.
CN EIEXE)) de d nuscor, nai Ew à Zon
GOV TCITOV, Z0 EX Na avxo ousicos 2d HIVS
Tonis stancibus concenca; estque ad melodiam edhcer coErEXouvor, naet a XenSOV TercprOV, 50 d .
ucilis. ERE enim, cOnUS, IOnUS, TOnUS, _ He- VD ESCOTCOV EIEXOUOV,  Tn pen codia Xenoruor
miconium. Similicer, iplius Dia palon Lunc spC. Est Xd TOVOS, ZSVOS, ZOIOS, n, ijuuiTovOV. OudicoS X, ra
cies: Prima guidem GO, (comprehenso, in his, 8 diai nocor cidn nEcor, TOn aoMaBarod
na
Tum Tonum, GH, qui de Diareuctieus diei. Eira roror, X n 8, o5 C 3)a C Lunes negc ) D
Alque in Dia ressaron, contineit, unam dun
ec stabilibus contineri.
uc Taxat speciem, nimirum Primam, sonis
Eplius Dia cessaron, si ab O incipiat, (licet
aPro nim. repono naegnim. (nam Hete Hon elt lonus mobilis.)
M
avr
Esupe
2
u
Oyoir
n
ua

## Folio 339 — 867984570:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
GOMMENTARTOS
nav TVroIS S Na CRnnS rorS diree ouvexoudvor
v es cotcor PBoglcov, 2GHoquOV ESt AEVTePOV, ~ E
InEe LD HIVOVLDNCOV OVEZOdNOV, a XenGOV ES
FeVTOV, ~ EV CC aVo ZD XWVS pdCOV, 2, 1. Z enGOI
FErapTo. Y du d iscorcor voerezoduor boq
Ycor, _ Xenoquor Tepmor, ~ Y X. s
dEIEZOLVOV, q ä ZenGOV d EKToV, ∞ Bn CC au
exensor EbdquoV, X d enep nat avro  is
TCV OLCVEXE), n XenoqpovES Nlio isor en na
a aca NaTANapBaVOV), eV TE aIETASONCO TE
D)à nascor ovsquar, à M SV nancva ra aura cior
nai under ExOVTa 
28 dneDoMais
Maylee coCS TaVc. ApXH
prehenta, ec inutilis. Sextu, , qua  IPIa
est inutilis. Seprima, AH, Ila oM IlanEI
dum, quod etiamli altd Qua CaM TUManEUE, in
immutabili Dia Paton sceale; lune ce ipla
tono diazeuetico,) quae, Tonis Bantibus com
prehenta, ucilis ell. Secunda, PX; quae, 50.
nis mobilibus comprennu  sltilis. Ter-
tia, ENI; qua ee ipsa, mobilibus contenta, est
inutilis. Ouarta, DM; Conis Ctancibus comipre-
henta, es ucilis. Ouinca, CL; mobilibus com-
bus comprehenditur, csu uco. Scd AtcH
cum his ealet, nihiloque habene ab his di-
verlicatem. Principium Capitis Ouarti.
A P.3
a Tis praeexpositis; Systema quidem simpti-
citer, dicitur, Maonitudo ex Consonantiis
composla.
BRocedic tandem dicere, de Systemate. Id
L aucem detinitur duplicicer. le primo qui
dem, absolu, MaCdO ex LOMOHALCIS
Compotica. SeMaOaum ConONaNCa, CI
cX srcor dn Woesenr )udicor oisqua  
NCOS, NaNEI. YodOV pEZ)5
ECH OVpIPCOVICOV
1obaMe Nonor cireir coei oussatos ce
CEta) Sudto ico Ratoo  aconcoS
oruDcorta est, ooyneor pezodos eE Expncudr
ovuDavia rd 10c05 20 _ Tapcr Esta
ra avrd 2)aEquara OuoicOS ngi 20 3) 9i nEVTE
2usqua dE Z0 e aEE coyXCVOV, dn Nove ZC
3a ascor o dn (C 3 oouDcoria XAnDein, eM a
orucoria ouuDcricor Opoicos CC 20 Z) 4 ms cot
i 2)_ reoapcer xar r0 3∞ nascv X, DJai nevr
CC r0 dis H)a rascor n ra Crenei a 18ttset
202515 3 rereanis did Hab c na san ot
Duor a di noi E oNE NoyCor
E5W, co5 Dnor, 20 dis  _ nacov T870 qd GEiE
Ta 3 aurcor svy AOn a  X avrO
3 peovai Sio na) _VC NCOS Nat TENCIOV F0 701870V0V
TaS oVuDCOVaS, p F nad Ear cid cor.
ex concinnis compolica MasMdO.) Co
tancia est (puca) Dia cestaron; ejulque Dia
Cemata, Concinnitates. Rc similicer Dia. Pen
r0oryncidvor pez)os ex ooupcorior Kadinve in
FITa HaI FO TENCIOV ~USqa, de(CrI. F0 NEtroV
er penderi ExEt K_) RaVTaZY ZOISTW FD HENCOV Ka
1c. Syllema reto, Guod ex spus componi-
Tonducia vocetur, quam Consonantiarum Con-
Ponantia. Ft Similiter, Dia paton de dia testa-
ron; itemque Dia pason de dia pente; atque
cur; nempe Dia pason. Ouod non tam Con-
Difdia paton: Et quae tunt ulera haec; uepore
Ter t Ouater Dia pason, ut ait Plato: sed
hac Prollao putantur superAua.
Deinde, Syctema Perfectum, detinitur, Ouod
in nihilo deticit. Ouippe dt (unirertim) Per-
Ion. Hloc enim connet (ul dememtaluus
elE) non tancum Contona masis elementaria;
Dia tellaron, e Bia Pente, equo et s
Xa, co5 dcihet, un pover ra Gorxccodeseg ou
Dcova, 207) 4 d, net Xa E, nat 10 et abru
2) ∞ Naocor aMa 1 +a 10. cot codct . CH, vat
SX EGei Ta dEVnEp aVTO, S NEOV EG Ct, y ZaVT
fectum, cale elt. Flque, ut aic, Dil dia- pa-
componut) Bid Paton. Ieu de horum spectes
omnes, et qua ex HIS COMPONUNEUT. OUX
altcet cucla Hdc Lune, non hiaec tubc
d nat 20 S HEVTE, Su ar oNCoS nandeier ovsi
geta sapra funt, non plus habette escat haec
Tola. Adeoque hoc elt, proprie, Syltema Perte.
etum. Ouod detiniens, dICIE, OneS COntMere
Secundum primam isi Deoen, OMM-
squa O deo , Nezt, 20 oEiEXOV nuod
KaTO VBV Y XGCOTOV oeCV, Naoc ai ouoder
Consonantias, cum carum lingulatim speciebus.
RatoIS aVTaDNES EdVDE VBGA 1d A)a HaDCOV
Oura id eis rO rEMtrepOr WeiXy n apuorta, co
nes compolitxe consonantix, dicantur Syltema
ta; etliu revera, Dia tellaron, et Dia pente, non
generalicer dicerentur Syltemata, urpoce maxis
elementaria; quoniam receribus sufticiens vide
bacur Syltema Dia Palon. Non enim ad ulterio
rem perfectionem perducta fuerac harmonia, u
ouucria ovsuara av nan Derer et nei 20 D8
para, ids GorZCodEseq Eret rot 22 nay 2015 na
susca 20 dis Ba nuscor, eo reaeta psomn constitueretur Dil dia palon, (in pertecta mulica
LMIE. decA EXrIV. ro BN C avro u XEHu
MasI

## Folio 340 — 867984570:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
340
L
magis perspicuum,) prout crat pottea consti
cutum. Multoque magis Dia pason e dia- pen.
ce; acque Dia pason ex dia tellaron: Ped neque
alia: ne quidem (quod est pocistimum) Dif
dia pason. Forum enim lingula consonanciis
continentur; Ouippe Consonancia, dicenda lunt
Diatellaron, e Dia pente; ex quibus constat
Dia Paton; Caeteraque deinceps, quae et a plu
ribus continentur. Nam Dia palon e dia- tel-
Paron, componitur, ex Dia cellaron, et Dia
Dence, alioque Dia rellaron. Hlic aurem (P10.
lemaeus) Tolum Dis dia pason, judicat, conto.
nanciarum contonantiam, systema pertectum:
quoniam in eo conspiciuntur consonancia om syupcora evra,  Tev cidcor avriir, decopet
nes, cum carum speciebus. Ouaque lune lu- 2a) nai doa av ior Ia LC Ep aVTo MVa, 787
pra ipsum omnia, hoc (poceltate) continet.
Nam, verbi gracia, DiF dia pason et dia rella-
ron, ipsum poceltare concinee unicum Dil. dia-
pason: Nam Difdia palon, in sciplo continet
Dia celtaron. Lc de aliis limiliter. OuX Qu.
tem Cune intra Dildia pason, deticinne ab eis
del duvapci T0 yd dis dio rascor nai dia
qua iN eO Continentur; ut in procettu demon. WCIEX UNa  tB, a SCSKat WdCNOV detGet
Itrabic. Unde, inquit, collisitur, quod non Oder Pnoz ouveye), on  co ess rNcr osqua
erat Perfectum Systema, Dia palon ee dia tel- 20 dà naocor nai da resaecr dion ci nai ras
Caron; quod quamris Consonantias omnes ha-
buerit, (praeter DiI. dia. PaTon,) nOn tamen
iptius Dia palon species omnes concineret.
ooupcorias nous exei aud idi rot es dis dia
rascor a SV ra eidn avres S dic nascor S
WetEGe.
OR PMYRI.
dedn NorpOV Nd SCS = ouVE VEcOO not co dE
MoV F0 dio nascer voi dia HEVSE hb. 50 dv
arcr at dia reesaecor ci pleo de aMa nar
avro pa Mon ∞ dis 3) a aSCV ExasoV qd avrcr
LD OUDCOVICOV CEIEXE) orpL DCOVaS RENTO
50 72 H4. eap X, ∞ 2) a HEVTE EE cor ~ M
HaSCOV DWWISS, eid 8TC + NOt, ∞ dn C C
ronciorcoV EiEX d cor  dia va
Pcov, Ex 2e 8 dha d, CC dha nevre, nai di d, 01y
Xei). Ovros ), pover rd dis di nascor éxnesvet
SVpIDCoVOV oVuDCorcOV. CC Ncor on ev avrd 
ocor, duva pci X0 za dis d ao cdr, et caVTC
O apcor DEPE, cEEXC rai psvor 20 dis dia n
nai r0 ca rasapcor Exd Kaj ei TaMcoV ouolcos.
20) C IS dta HOCOV, CMCrndEV aV  C9S 2a
 Ta 3) rS Dico nerre nore de S.  d drar pdti
C oclaborbus essicio aclo peicobus lbio setoosei.
ui sed quando hujusmodi situm fortitur, ut
 Ponus disjuneat.
dEunea rraxeda.
Petrachorda acueiora.
STcoh Exet DEoccoE, cohC F coroy Dgl d
u quaedat.
Fa S dia NEvE noaC aon.
Sualttor species iphius Bia Pente.
neind éreeer Baporeper
UVEo
Dcest aliud cerrachordum
GTaVIUS MNZO.
La oa e 28 dia narur edn ra vsceg.
Caltot cta valoii ierno Bollicia.
CAP. 4. a MF. orvisnuc. D. ouv isn. B L. 60n tt. D. bor 13.
CME.
idva
Deb
au

## Folio 341 — 867984570:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
C OM M F N Y A R IV 5
alend x éreeot
oEvrepoV X
Ocelt aliud acu
cius cetrachor.
dum ABCD.
ersa
copdor
Petra
chordum
acutius.
repor
Ta oae eidn 28 D_ NEVE
Duatuor Species dia pente.
Bapurea nreax
Grariora Letrachorca
La aeq eidn 28 A_ XaSCV ZO WegCg.
Iplius Dia paton quatuor Species priores.
Evraosa, o roves γ) al eyrvor Fd duo oornue Illic (in Schemare priore) disjungit FonuSs
adiaourea nreaxoeda ro 28 Paporees duo conjuncta cecrachorda acuriora, ab uno
Eros. S ErEps BaporEpS NeinorroS. EV ois reoI ou
DCVOIS, dELEXOV), 25 adi 29 naocor eidu reo
ou e Ta Vsce_ pva 28 ) X)a nevr, nat 20
TEVa Cg.
ErTaOda, 0 20O aCCoVVO Za duo coru
adua rer eaxopda Baevrea, diro r8 oE VrepS eros
OTS ra pi 28 dh nerre merra eidn decoeerra
20 de 73 dha Xarcor récaea pova.
et pr o ror  γ)a (EorWVor Ta dvo TT Ca X Op
da, n x er dero r dVs, n xa duo dero 28 eies io
rEpcoS av on) Ta TEOaCa eid n 78 da nevr Deco
Por) coegouonorsus, e  2a reia 28 dia Teo.
oupcor oude We TTcV  Sded des
Ceras red γaCLunnco ∞ da TEOaCCOV, ioa Ep 7
dia HEVTE CC ∞ ca nascor pova dE 28 dia na
ScoV Ta TEcea. H et U NaCCorrVON O20.
O ra duo o urepa, 28 Evo5 Baporeps cos di
NECOTHS HaTZSaDHS TA VSEpa TEOSaBa, ∞  d
∞AY, ∞ X B, X da et de Ma LYrc 0 XoI
ra deo Baporepa, 722105 eEvrepB 105 d Dd
TEpaS HaraECDHS TC MEOTECQ FEOSCpa, X 0:
20EC, 20VE, X, 23 pd. Teroyd dynoi, 20 a
onoréps F arpcor i ga diro 28 e apxov), vat
grariori; deticience graviori alcero. Un qui
bus cribus consonanciis, contineneur ipsius Dia-
pason species Tolae quacuor posteriores; iptius-
que DIa DeNCC, QuaCIIOT.
Tlic (nempe in Schomate altero) FOnuS
disjunsit duo cerrachorda graviora, ab acuriori
uno. Obi conspiciuntur iptius Dia pente (pe
cies omnes; sed iptius Dia palon, Tola qua
TUOT.
Si quidem Tonus disjunsit duo retrachor.
da; sire unum d duobus, sive duo ab uno:
utroris modo tient quaruor species iptius (an
re memorati) Dia pente; itemque eres ipsius
Dia cessaron: (Neque enim erat de his Coliei-
tus: non enim sono diarcuctico detinitur Dia-
cellaron, sicut Dia pente Se Dia palon:) Sed
ipsus Dia- palon, (OlX G1aLuOT. POrTO, ( 10-
nus disjungat acuriora duo, ab uno graviori,
(ut in figura prima,) quatuor polteriores;
ND, e LC, e KB, d TIA. Si vero disjun-
Eat tonus duo graviora, ab acuciori uno, (ut
in tigura secunda,) Primores quatuOr; OC
_ XV, _ NF, e ND. HOc enim mani-
testum est, ab utroris extremorum; live in.
cipiane ab A, _ deticiat cecrachordum gra-
riuS MNXO; sire ab O, e deticiat acurius
neind ro Baxureeor rereaxoedov, 20 pvEo n ABCD.
dito r80, i, Neind Z0 oE VrEpOV, 70 a β y d.
CME. otirum Sed D. etireg. a Suppleo Bueimes. C PrO in reponO in
duando
Suc

## Folio 342 — 867984570:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
R P H X R
Quan do autem istiusmodi situm forritur, ut
ionum illum in extremo habeat.
NOrar de 3rCoS Exet DEocos, 10nt F 10t O
50 nepas civas.
B narazea Di.
Fd Egarr, 2S dIa E.
Figura Poslerior. Olrima Species Dia PenU
A.Z
à narageaDn
20 a 28 div e.
PISUITA PEIOT. Prima Species Dia Pente
F0 NECOTOV Z8 SIa XaSCor.
erima Occlo DId BatBI.
Td ÉqaToV 23 dia Xascor
Olrima species Dia Pason.
tonulque extra ea in extremo ulcimo, (HC
enim componitur Dia palon e dia tellaron,
si desit acutius cerrachordum ABCD, conspi
citur species prima iplius cum Dia palon, tum
Dia pente; nempe, Dia pason, CO; de Dia.
Dente, GM; (ut in figura priore:) A vero
ultimus lIE COnUS CTFT, incipiancque duo tetra
chorda ab A; nEMDC ABCD _ DEFC; e
IL. MI cum A connectatur; dc(IEque MIZO:
conspicitur iptius Dia pente species ulrima, DII:
ulrimaque ipsius Dia paton, HA; (uc in secunda
fisura.) Principium Capicis Ouinci.
Orar de ua cdor Ta re1a 26r e4 X opd a, d r0
3 Ota Hebte, 70A p coE Em 2 nEcOrS ExeI na
razea Dn5 Eit de nerrs adu égaros o n d rorO
apxorr de rà duo rerexoeda ind   1to
atYd, nai dEc 1bo napo duvdner
2Ed a Xat rd pVZ0 Neind τ0 Eg aroV decopetI
28rC dia nerre, 20d3. n r dia XasCOV 20
Egaror, 20 d a iis em rs B Exa narage a p5. APXn rod nen aNai.
vos  ecoder TBTaVE FO aS ToÉqar curco
zae ovraz) 20 dia ator CC dia reosapcor Et
pd 20 dVrEpOVNcim  egZoedov, 20 a βyd,
F0 NECOroV Eid (O dccoa T8 TE dia naocor 
28 dia nere 28 idi dia navcor, 20 n0 28
XEV.
Mllando aurem eria Cimul lunt tetrachorda,
Ouo Porphyrii bis bina Schemata rectius incellisantur, notandum est, quod Pcolemxus, in syo Schemate
ad calcem praecedentis Capitis 3i. expoluerat bis bina Dia celtaron cum incerjecto P’ono Diarcuctico, soni
Porphurius, duobus Schematis prioribus, quod n ince actatul, ab utrovis extr
Ctis cribus Conis, (sire gravissimis (uc r Eo in Roura priori) sive acuristimis (ur a er in posteriori,) reliquis
undecum concinebitur Syctema Dia. pason e dia celsaron, quod dici solec Syctema Metabolieum. Ouo conci-
mentur quidem ipsius Dia. Dente Species omnes, nempe quacuor; sed non iiem iptius Dia-palon omnes Species
(gux lEeprem suNE) sed harum salEem quaruOr. Inseque concludic (cum Pcolemao) hoc Systema, Dia- paton
_Mla cestaron, non esse Perfectum Syltema
10. Pucaverim aurem seopo suo melius conrenire, li in horum priori, omistis sonis d’eE. adjecissee (Dosto
coridem alios qui novum complerent cetrachordum, toretque conus no (extra cria conjuncta cerrachorda) ut
cimus in acucum: ve in corum posteriori, idem n s ronus est ultimus in srave.
(AAF. deineras. D. déinu.
dia. palon dempra crariori Diazeuxi, qua est ab Fypace hyparon ad Prostambanomenon. Jam aurem octendie
De duobus polterioribus Porphyrii Schematis, videtut LCxcus Estl bBI COT, LL IOILC AC pravatIS; lec nOn tC
NOra.

## Folio 343 — 867984570:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
GiOMI MI F N Y A R IVS.
E 8.
raDer Ldi SV ZO Na TEOaipcoV i, XIa Xascon
dbsqua XaPE LN) Fus dis D_ asCor.
O dis câ ascor rencior E51, i X 3) a C N
HNOV LVOV EV ZCS NIESCOZ TECSCPCOV ZETCaXOP
dcevexov e
c Onde ieitur sit quod Spstema, Dia tessaroi
dia pason, ipsi Dis. dia pason perperam
e adjuneatur.
PDFEdia paton Systema pertectum ett; 10.
 num diazcucticum habens u Mlo cc-
avror, eEurEpor  2 duo Bapu- crachordorum Gacuot. LuMEUI, acltIOren
v Baporceor de r duo e vrepcor
t d di o vegona pSarvoS rict
duobus cetrachordis gravioribus, de graviorem
duobus acucioribus cectachordis. Quod aurem
Facie Prosam BAHOMCHOS s co SlarOribuS
rECOIS Ters axdOIS apEXC tetrachordis; (Nerp Lohum exhibet hie, ue
n x dia rarcor pexet 8 pe-
TEBCOVTE2
FETEa XOPd CoV
eo 2ols Ovoi B.
2ovOV 3205,
13
constet Dia palon ulque ad Mesen.) Hloc ip.
lelta
Sns TBT0 i avros d cac Lurmos, em rois ere sum Facit Biaceucticus ille in reliquis duobus
25.
et
ebi s
oné uu ua -e.
2101
6
a
seau otvo
alvo
Bda
ecta ctad
it lhov vor.
2
nV9a u
3i0r 0p dox eo det
ee palad
aucaqpad 0V
thod plSCpora na
d 4 A V N 2 W 1
pespob, no oegiet a  suta spte t mesicto ma s
Prollambanomenos.
hypate hypaton.
parypate hypaton.
lichanos hypaton.
Aypate meton; connexio cravioris diallematis.
Parypate meton.
lichanos meton.
mese.
Paramele.
Erice diezeupmenon.
Paranete diezeuBmenon.
Nece diezeuemenon; connexio acurioris diaste.
MaLIS.
erire hyperbolaeon neton.
paranece hyperbolaon heton.
nece hyperbolaon neton.
Hegonapbavoure
Eam raror
cor
negaros ract
HACVNAM MCOcOV.
NIZUVOS EllOcOV.
ucon.
oguon.
rem diel ypdicor
racavirn dril coredicor
vit dicvyudicor. ouvaen  dEvices ase
SiuaroS.
recrn redcebOnaON viCV.
arM EpBONaIcOr VnCV.
viren L CONaicOV viTcor.
Nocas quod spectat (Figuris his adleripras) quXe ont
non aulim spondere reras esse omnes; nam neque LILO
(DiCOF,) nec caori rem asse indico ut de ea l aoum solicitus; cum vix quicquam veteris IICa, nune
exctare Ducet as LVOLIS delCTIPTUM. Luto deMe Metomius ad Aly p   CS. RC.
A
Airuo alte oteq ouvaem PFO quo PerPeraM Cveretur veorieae DC o Es.

## Folio 344 — 867984570:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
ORPEXLII
3441
retrachordis acutorious; (ut constet Dia- paton
acurius d Mese ad Neren hyperbolaeon.) LMgHe
hoc Difdia Pason, Syltema Disjunetum; sic c
Etum, propier tonum diazeueticum. Perperam
autem huie adjunsieur, a Mele, Conjunetarum re
crachordum. HHgne MClC, tanguam FIy pare (Con
junctarum) Synemmenon: deinde alia qua-
dam Frue Cynemmenon; (cum Parancre lynem-
menon; dein Nere lynemmenon. AEque SC
Conlticuitur, a Mele, Fecrachordum. Cynemme-
non. Deinde Paramele; proximeque, TCCTa
Chordum Diezeugmenon; et candem, retrachor
dum Fyperbolaon. Ouomodo durem illud per-
peram inseritur, polt aicecur. Nunc auten
loqui rule, de Homenclatura Conorum hujus
Dif dia palon. Incipit autem d Mese; indeque
in urramque parcem dillerit.
a Niquanido aurem (nomina imponimus) pro-
c per ipsam eorum Pocestatem, seu labi-
ae judinem ad aliquid. FL0c ulique respectu:
post quam Positionibus eas accommodaveri-
ce mus.
Ouandoque secundum Poticionem de sedem-
Melen vocat, Mediam duorum Dia palon, in
Crltemare Dil dia palon. Llt enim ca unius
Dia paton (Gravioris) acurillima; reliquique
(acucioris) grarissima. Nam 2 Prostambano.
meno ad hanc, cA Grarius Dia Palon; acque
ab hac ad Necen FIy pErBOlRON RCTON, DIa- Pa
Ton acucius. Adeoque dicitur Mele (media)
secundum Poticionem luam respectu duorum.
Subjunsie aucem, Ouomodo de Mete dicatur
secundum Poceltarem: Pocest enim, ipsa MesC
rocari, comparama ad alias urrinque politas; e
non lolummodo per le, secundum Politionem
Tuam. Cum ivicur sine duo coni Diareuctici;
alter, disjunctionis pravioris, (qui cA d Prol
lambanomeno:) alier, acurioris, (qui est prin-
cipium acucioris Dia palon, licut clt ille Dia-
Pason grarioris:) Sclisimus horum duorum 10.
norum alcerum, nempe aeuriorem; qui clt
Mele (policione;) d huic iono apponemus
ad ucralque partes, duo cerrachorda. Nempe
duo in loco grariori; duoque in acuriori:
eois duoi 7E7 e4200d015 5015 07 oet it
ANCOV Cra aAA HS TCLM F omnudVcoVe
aDgv Z ocD Dcor cira vir C
Ctet. Ltc d daplcon ErA5 2 I du delv
MaislG bN 16107 Ec15 PA)VOE) ro) D ei 2 cvo
praecras rcr ∞0oglcor 28 d5 21∞ raocor β8NC
ras neger ApXercy de diro D peons,  i Ta NapE
narceg nert.
arorE de coD_ Ts duvar aWWB, X coe95 
C meos ExW Es dn CCSTEPCV SD apaVTES
aF DEOEOW.
Hori uti nara rs Déorm avrlin  d portuo, rui
NEon NaNCi uéon F dus 3) a Naocor 3 ex ris di5
Xa XaSCV OVSquaTS H avri gd, 28 pdid Evos
diet HaSCoV, 78 BapVTEBB, dEvreea Dareps de. 28
eEvreos, Baporceq Ano yd τ8 crego naubavo1X
Ecis racurus, ro Bapera ror 2) 8. X ∞S Cov. i diro rais
TyS Eco5 D viTHS F VnEC CONaiCoV V CoV, 20 oE VTaTOV
Ma arcr Méon VEr aun, nar  déon 2 duo
Em DEpa DE C, ncos pon nara rd duvaur au-
vars yd aum. peon nancic. ovyne rodin ce95
raS NOIuS raS a Exarceq noi 8 pevor nad
aurlu xara rs Deor endon nd duo 2)aCLn
noc 20001 cior o pd D BaNVTCBS 34 evECC05, 65
erir dro 23 Wdegs napbaroudis o de d d vreeo
os esw apxn r8 iEvreos da rascr, 115 exeiro5 28
Baporées dio narcor ExNapbaropdo Y erceor
FSrcor F dis rorcor, Y ch oreper 05 Zve) do 
in Deod pcons i a 39 ded ZU ZISTC Tovcon
nab enarceor pe o, duo rereaxopda r idio
conjuneta duo, et conjuneta duo.) In 1010 dioer res Baporceco reru  de duo et r e
igitur Dis. dia palon, Tune cecrachorda quacuOr.
Reliquum aucem diazcuxeos conum gravistimo
loco tribuimus. Melen poreltate, vocamus
eam quae elt de poticione Mele; illum sonum
adjudicances acuciori disposicioni, cujus ipsa cle
prina chorda adeoque gravistima. Parameler
vocamus, sonum acuciorem ipli adjacencem, nem
De qui est ipSI PrOXIUS. GTaVIOrEM VerO
réocs dio suonuida, i, dio oornu dua et ru
onco id dis dia XaSCOV, Teosae cior r rere
X00da ToV dE Erepev D dia (etZEcOS FevOV, B4
puraro drodorres Méon idu rn duvapct, na
XSc. Elus C rn Deod peolu ooyne iverres au
ror rn oEvrepa  dia Deod, is necorn aom est, n
Dia ravra Baporary Mapapeoleo de Y d vrepo
diazeuxin respicientes, sonum qui elt ea 1Ora cess aurlu, dy novon F eDeEns airs. Tlu de Ba
FraVIOE, vocamus Prostambanomenon: et IIy.
Paten hypaton, sonum acuriorem; et lic dein-
Ceps. (Nempe Parypaten  Lichanon hypa
eorepar exemleo did  dEr idorres, 2 Baporepor
aonS TaVnS, WeONaSavor naNSi un
rus de rarcor YF3TZ o vrepor C ars EDCEy5
EITa
005n ∞ dDICpod OtX Had V, d S EcoS VHTHS
E BONCTOV KaI e F87 ds dia rascov, de
Co p dto 103 d oer NCV
nota ato s  Ocuqurdocor
TEFGaX opd OV n, EsW n pE, io5 unum E ouvqu
CC orrisanq. Deo MEOS, ~ 5 orry u discor 2
cctccuk COb L Eit E6 OACPBONaICOV Onco O
EIC habet P. ad Wars Bet.
CAD. G. aMF Diet dyidicor disjunctarum. V. oi ao asjunctum. 6IL. 2EY. D. rECLIUS ZSTC CMF.
decle cirae maxgnim rar occonurdicr. d Peo qsitio sotm e t sedem. e 210 Ael aoEeu repono id os dionn e
FMI

## Folio 345 — 867984570:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
Etta Epeocor ao, i nocleo Z ooryurdjoco
duo Bapbrecor rereaxo ed cov, iS neeraq  
dacor,  rovor T ornudcor duo rerea
Xoed cor 2 o PrEpcOV, 95 Cneva r0 dvo Baporeg.
METa VeaV. Dno diaEW cou Ep, pi
lui βapopar, exci, on S aun ev toS rT Cg
Xopd ot5 F82015, s n BaVCq Ct CneOIS, c D
RapbarE) coder id verra CC X dia nerre ava
oNypot ev 2 Bo urasco rerpaxeedco, a ousu.
Baeur Epov dos b OVrE, dC, epa da
na po) EEcoder ad verra nai avri, C 2
dia E ovpcoNqpCt et TE NECoT C TEr PaX opd Co E
oEvrEpS duo rascor Kat auds naeu d
raFCV, ( Fl ar LarCV Tauro
nd nai Baporart Nes s T  da
viorum cecrachordorum; quae lica ClL POIL Sla
viorem illam diazeuxin. Neten diezeusmenon,
item vocamus, communem duorum conjuncto
rum cecrachordorum acuciorum; utta cd duo
Grariora tetrachorda. Lol dee Veto, InquII,
haec in his, nec grarior diazeuris in illis cetra-
chordis allumitur; na CxCa sacCS alaveu
Eticus, et complet Dia. DeMe HI GlarO Cca
chordo, uc constituat grarius Dia palon. Neque,
hic, acurior diazeuxis, in his acucioribus duobus
cetrachordis alsumitur; nam et haec exrra jacel,
ee Dia- Dente complet in primo tecrachordo acu
tioris Dia pason. RurtuS; Parypaten- hypaTON
vocat, sonum qui elt post FIypaten hypaton,
(hanc enim grarictimam vocat post gravisti-
mam Diazeuxin, qua est Prostambanomenos.
Et Lichanon hypacon, sonum ipsi proximum.
(qui cercius est, post gravissimam diazeuxin,
Srarioris retrachordi.) Ouoniam vero FIypa.
Ten. melon, dixic; in qua elt gravior Connexio
(Synaphe) nempe, duorum graviorum cecrachor-
dorum; nunc eam, quae vost illam est, vocat,
Parypaten melon; sonum lecundum secundi ce
crachordi, (quod vocas, Ance acuciorem dia-
zeuxin,) cujus cecrachordi sonus sraristimus,
CIF FTypatC IMCTON. POrTO, quo SignitiCCE.
quando illud delignare relic cecrachordum quod
sic diazeuxi proximum, ucieur praeposicione
Polt; Post grariorem diazeuxin, vocat, Lecra-
chordum primum: quando aucem illud de
signare velic cetrachordum, quod est primo
proximum, utieur praepolicione Ance, (illud
indicans quod est continuum et proxime colloca
cum:) Ance acucistimam isitur diazeuxin, vocat,
secundum retrachordum; cujus, TIypate. me-
Con, est chorda gravistima; et Parypace melon
(gua post illam est) secunda polt gravistimam
illius cecrachordi. Similiter, Lichanon melon,
dobat, Melon (mediarum) sonum cercium; ut,
Lichanon hyparon, certium sonum TIypatOn
(Supremarum.) Deinde rursus; quoniam, Pa-
ramelen, dixerat, grarissimam certii cecrachor.
di; guae post illam elt, rocar, Fricen diezeus
menon; quae cst, a gravistima (Paramete) le
cunda, iltius tecrachordi quod est Polt acu
ciorem illam Diazeuxin: sonunque cercium,
Parancten diezcusmenon, ut prone aacen
tem ipsi Nece diezeurmenon; in qua cst acu-
tior Synaphe (connexio) duorum cecrachordo-
rum. Cumque Solum jam restat cecrachordum
ulcimum, cujus chorda gravistima lic Nece dic
Zenemenon; qua polt illam est, Pricen hy-
COM ME L L A R TVS.
TAE1S ev 287015 1o13 OEVFEpOIS dvor TET PaX ep d O1S
XaVOVLaTCV, Y EDCF y5 Z878, 3y T CLTOY8, pe
rleo Bapora ns dhac _EW, BaeorEes Ter paxopd8.
ENEt  rlio d E pEocoV. EtmE, XaD v 
BapOFEpO oOVa DH Est F duo BaOVTEECO TETPAX Cp
dcor ruo eroa et 3 lo per aurl, nanl
pescor, 2 dcvr epov 23 dd repS TErpaXopd  op
reo 8SoGuraS XaCuZecoS, Negt 3O ZC
EpaXodS o BapiraroS, n an rcV escorr
TINCO, onpetcOO, ÖTEMEMC Dy Ncooa 7o ouvey
qu5 ~ 2)a Cerhecos rerpaxopdov, rn Ver a ce de-
od rearai pera rle Baeorepar da AEW, 20
recuror rerpaxopdov: O TE) TOED CGHS T8 WoegrE
es Terpaxopdor DEnet dnncioc Tn Ipo We Deoc
2C 20dtEZES SyNcov errevde  HaTE
rapdor eg. D K oEvrarms roruw X)gC EvEEco5.
Negt, r0 devrepor rerpaxopdor 3n, n ui
ram Z pEocor, BaporEp n deraCn TEV
pecocor, n p aurleo, ddrepa, p rlo Bapo-
Tarlus rS TerpaXopd 8. Ouoicos, i NXavor pe
∞coV, Y FClTOVZ pEcOV Co5,  NIXQVOV LL aTCOI
 retroV F LCTCOV EiE audis, erret rl  9
pCO, BapOFEpaVENCg TS TeiES Ter paxopd S Tl
per avrli, reiros diec drdicor nege inns
Esir, dero d BaporanS,  DgEonS, dLFepa, 18
per avrlu de rlu iEorepar dia _E rereaxop
Se Kat Y TeiToV W Dgrr die dicor cos
ToNgora Gorrae aorn rn virn F diel dyiducor, nab
lu n oEorépat est ouva On rcor duo TEx paXopd cor
Eret de EYNa (a NENCM_) LSVOV TD VSEPOV TET Pa X Op
Por Sy Baporam, n vyn rcr du Lyulucor lu
Eleo per avrle, . Tetry reor vnce bonaicor, dd
repar nert ini rd Baporars rs no  Bapore. illius cetrachordi, quod el Aule plaviorem
dia-
Baporceat Mm du ictos ob aodu
CdEW, ins  o cCg NapCaroO. Kai X
ton.) Deinde Meson hypaten, chordam eam
qua communis est duorum conjunctorum Gra-
diazcu,  ocaroreu . Gua Hec
perbOlRON, VoCaG ACAH a GLaVSEMH son
Sumar. I Forre le ver
in MF. dexavium, sed D. duxavor. n MF. aegem, sed D. Aeze. 0 PrO dEvripas, LCPONO BaeVrieaS; neDC, Pravioren
vule Diazeuxin, novi syctematis in acucum recurremtis. Cata ss   Pet a OH, qua cactem
ee ne ecte) Lemabanomeno.
FME. piatio sedt D, rectius uiocot. X Suopieo ire aum. B PrO BaevrrmS, reDONO iEurims. BM. perperam
um Varcrarcior. se PrO BaevrS, LC dEvramS. LMF. doriear Sed D. dobrie
P Apuc

## Folio 346 — 867984570:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
346
POR PHTRLI
diazeuxin (nempe, novi systematis in acutum
recurrentis:) Tonumque post illam, (qui elt
cecrachordi cerrius,) vocat Parancten hyperbo
lxOn neton; urpore proxime adjacentem ipit
NetC.
e Tamque, secundum has (nimirum Potesta
u rum) desienationes, duntaxat, proprie di-
ee eantur Sonorum alii Stantes, 6.
En hoc immucabili Postemace Disdia paton,
(ex quaruor cerrachordis compotico ee duobus
conis diareucticis, graviori e acuriori;) Soni
Scances, dicuntur, hi seprem: Proslambanome.
nos, Hlypate hypaton, Lypare meton, Mele, Pa
ramele, Nere diercugmenon, et Necc hyperbo.
Ixon, quae eadem est (inquic) cum Prostam-
nai dvoir 2)a LNnNCOV LoVCON, Z8 Z BaPVTEB H
S eEvrces Escores DBoyo1, 2 evplr. oi Ena
a es NapSaVOS, ia LarCr, y una
In TCV pE cor, i pcon, n  Dg pcon, n virm ZCoV
banomeno; quod ea semper maneat immobilis de Lycor, nai n vin Tcov VnepCoNaicov uia
e Itans, ue Prollamhanomenos. Reliqui vero,
cranctaris potitione Poceltacibus, non eildem
locis quibus primitus aptancur; Indeque con-
Sticuic, iplorum Dia palon, Species. Prima 1g1.
cur elt, qua concinetur a P’aramese ee HIypa
ce hypaton. Secunda, quae continetur d Frite
diezeusmenon et Parypate hypaton. Percia,
quae a Paranete diezeusmenon e Lichano. hy-
DatOM. Quaria, quae ex Nece diezeugmenon
et Hypate melon. Ouinta, qua d Pritehy-
verbolaon et Parypare melon. Sexta, qua 
Paranete hyperbolaon e Lichano melon. Sep.
tima, quae a Necc hyperbolaon et Mele; ve
d Mese _ Prostambanomeno. Acque ita nulla
chordarum omitrieur; Sed Omnes COnLIMENEUE.
Principium Capicis Sexri.
215 80u Pnor r0o 200g0napbarouvcs ’on aur
aci anirnzos pai C EsWdOU, CoEP (C o W C9ONa
Carocdr 6). Oi 3) Norroi, pera Siba (opdcor rn de
0d Tcor duv a pEcor, ConEn 7015 aurois ZoroIS 7015
apxnder EDaSON EVTDe  n  eidus +S
deb naocor ouvisnor Hecoror pdi rap est, x et
Xopdvov En 72 D c DaponS nay Y LaryS Tur
raECV RevropoV dE, X cErEXOLVOr et 7 4
rens Tr di    d. oBtS tut
LWaTCV TetrOV, ∞ Cx 4  qurS Tcor de
EAydicor nai D RIXaIS TCV LaTIOV TC
rapro, D Ex D vrns  dul doyidicor na D un
TS TCV peocov HEpeOV, ~ Cn ~ TSITHE TCV InEp
BOnaicoN (C D XaPOHEMS ZEV MEOCON EKTOV, X eK
D Co DgVTS TCV VnESONaicor nay D XIXaVS ZCV
uocor FBdqo, X Ex D virus rur unepCoNaicor na) ~ prons n. ex 20 ~ pcons iy ros eso nap avo
eds. Kas 3rco5 Sdeuia rcr xoedior a pierai ama o) ouvEXOVnII. axXn TS euTX HEDa Nai.
A P. V
pas duo Eedtecos rereaxoods   per airtuo
o3 Ht TC1705 E5t 30d TETpd. 686, Ed daviru
2 Epboator vicot autt s son orrae 2n
vi 1H.
uKai dn narao ravras rs Poquaoias, 2875
nveicos rcor DBocor ES CdTES naj Ehy5.
7aS TCV DuVa NECON, porCOS aN HaNOIVTS
Ev TBTCOFE apErabonco ousqua res dis X)8
naocor done en 1 hCaxd
a HL0C ieitur (quod praecesserat) Perte
ec Systema, etiam Disjunctum acttur; int
e contradistinctione ab eo quod suintur se.
cundum magnitudinem ex Dia pason e
a dia tessaron compositam.
F. Systemate composito ex dioolo Mla
pason, in Ouindecichoree Inltrumento
loquens, dicir, quod hoc sum dicitur
Viercurmenon lSystema assantum) ex hoc
accicienre. Fist enim in medio allorum Dia
pason, conns diazeuctieus; Prottambanoment
locum Cupplens, ue constituat secuHaum BI-
u rero pio sr X rusquam nego) C o 
vor Weds avrX)aoN S Naar
nara e ouondeuvor perc)os. Cn 18d1a
raocor nai dia seeapcov.
Ees es ovsiuans, es ooyneudis ex duo
dia rascor, co nerrenaidexaxopdcs d
zaerco Nercor, Pyoir, on 2870 XEgE 
s dyuuor ex 28oVuBEByNOToS arB. E5t 
peocr rcor dio dia rarcir, 20105 d10. C dWtnes
28 neconapbaropdiX ronor ava coNnocor cis x ’oV
paton. Ad diltinctionem isitur d Systemate sivas x devrceor dia nasior. rIpos Sr dasonlu
SynelenO (consuncton) quod COMPOHITUE ex TS ouVIuWSOVSqaS, ep soyC CN 18
dia
P Apud Ptolemaum habetur orouxoias, eodem senu. g LeBendum Forte, deMus.  reto, Silla Ha
ipIa NetC. HIy perbOIXOn, est, PrONamBANOenOS reCUreNEIS (in aCuLIMI) HO SGICCHaLIS. Ouod manitestum
est in Pcolemaei Fonis, Cap. ZL. F ib. II. subjectis. (ME. arns, sed D. nezars reCtIUS. CA P. V. _MC. pu
sum sedt D. nivon. B MF. Furaj. D. ovsimcay. MF. Al5 ieros (ed D. ovs neRr
pcot
od
Eor
20187
e

## Folio 347 — 867984570:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
Ci OML MM L. N L ALL8.
34
NX Xaocor i 3)9. 2OSaeCOV, NEZC) F3r0, de
advc Ret pcbONeV iio ∞ 201STOV excivo dE,
uerabon Oi id ri X) a LEm ext. a o
2a Te ereaxoed o apae TWo deXnder oC9S Na p
Caroudco Mesa ad rs pcoluo, iris cos  1
dem SIOC; SIIa ALCM HNICABHC. NOI MIMA
Disjunctionem habet, sed a MMIMIL TecrECHOK
AECOTB D) a   dic o LadIS ∞ Tet
Zuoct 2a duo dia aocor X, Ncer ousa, na
Disa ∞ dis dia nascor Od natib obrc, c05 
ooyneidver ex dia Xascor nai cha TOS apCOV, CV Z
da, HHa CIIIM PrOIla BAHOMICHO In B INCIPIO.
Nam Dos Metem, (Ga CL CatGUaM Nele PIt.
mi Dia. paton,) connectitur cum ea, cercin le
crachordum; uc, polt eam, lit Price lynemme
nOn; es, huic proxima, P’aranece. Iynemmenon:
ebus Dort Cam, (quam Pracedenem vocat, et
aria cetrachotcau ablese ulta Dostelioe. eut
que hoc, d receribus, perpetait apponu, Mu
tabile quoddam, praecer illud Immutabile. Non
enim illud Immucabile dsct, Gualt non 
tetur secundum eria melodia genera. Nam Il.
Jud per omnia variatur; live per dielin, dIC.
In, _ dicOnUM, DE In LNaTMOMIO; LIVC per
hemitonium, tonum, e conum, ut in BIaco-
nico; sire per hemiconium, hemiconium, et
Triemitonetuus lt I Coae. ee nidC
omnia, a orari in acutum; e contra quidem,
PrOPIer TOMI Poreltatem; qui disjunsie duo
Dia Pason, ipluunque DiCdia palon consticuit
eede scet. o secanu Cal Opi-
nionem, quan componum sn ex dia patou l
ouonc aua ra reia rersaxopda aMaNara compareai onnes species, cum Dia cellaron,
aandar, et reo xarrae ra eidn, 28 re da reos
Pcor, 28 ∞ dIa EVTE, 28 Z dia Xascor Eu Daive
a et FBTCO. ESt pd SV, Nat NE7C), per BONINOV
nai aods auCFaSONOV evaVria, 8 T0V8 78782]9
CanS n XaeOrTOS n ReinOrToS. eioi dE na
NaE aMOV FC, ev 787IS, duo _)aDoeat rcI
pEaCONcoi nat recorai Mia uV, nab iu ∞ ~ pE
ncoctas ndos, nat Tlo ast XnoV yoSid, e5
eEvrcear DE n Baporceg ao peta Depout
701STOV pc N O. Ad riea dE, nab yv oudad tn
2d0d. EEa cSC.) CK pEp3S Nest Y ENO AI
Xaet NaNc av aurn. 28 pEN85 peraboNn Cucion
de, 28Tero naF Cxcirleo W Wd, S FO pENOS aM
o ZoVO a MaOE) nara TaV DE, CWTEENE) 
HE O H dE ZaOrS ar aun, av WCS X eE VTEpOV
n x Baeureor, eE avayns c darson a X
cd5 ra0r5 peotot, aL a XaCIVT8 NIEN85 OfE CKC
edii, cuo ptit n Baprvoudon, KaTa 10VOI
dicieur, alterum Mucabile; nemque, alterum
eaeque primariae. Una quidem, secundum quans
melodix morem (seu genium) et prolationent
oblerramus; in acuriorem autem vel gravio.
rem centionem cransterimus Cantum. Secun-
da vero, qua, una cum censione, MULatUE CX
Parre Cancus: Adeoque rocetur haec, muta
sio Cancus; illa vero, mutatio Foni. Sccun
dum illam enim, non CancuS sed FONUS va-
Tacu; Sccusa ane Veto, a CanCUS.
Hlac autem Tensio, live in acucum sive i
srave, necellario modum muLaE; non autem
uc censio Tolum, sed Cancus graria. Vnde il
la quidem, acurior Tolum aue gravior tacta,
mutacionem habens in tono caneum, non in-
tere sensibus phancaliam diverlicatis: Altera ve-
o qua et ec Camen ( seu melos) et
tum, quanco MITd Da PalON CONCIMUaTUE Can
a Chromacico in Diaconieum; auc quando a
20 Neindr rleo diu  d EWV n vara ios, cocr d Cancu per Dia penre, (qui expectandus crar
dero 23 3)arorIr s ets ZD ZSCOpaNOY DEpE n oraV deto pN85 r8Y did nevre, inep coesor donaro dia
Det
Bia. Pacor et dia- telTarOn, vocatur hOC, BIC
zensmenon (disjunctum:) de Immutabile oit
3oV 2rea X Dor cds civas, rus peet adilo, cettus
 occonudcor i Fleo EDEEuS,  El
oorquedcor  Eleo pst aorleo, no g X, Y S.
EDehys sib reia 20re a 20eda. dixa rvos dC
Geco5. Kat Est FBTO Co DaENIn LVCD τOIS H aNatoIS
AETABOAMOV H, HaC CxEvo apera bONV BdEV
Cxcivo AEZC) O METGONOV, 105 pin pETaSEMOV Ha
20, F0, et0  on pENcodhasi ONS g CC ntis ta
Haerrae poerae bebMei S n na = a dieow, dicorv, nat di-
20OV, Coh Ev TW evappOvicO  NaTa MtEvIOV, 2
vor, Xat ZevOV, 1o5 ed ZCO X∞ rovinc n nost D. O
ltantem, delestemeon. Oc line concinue
Vtor, nurForIr, Nat r inpIToVOV, CB CV FC) 2eco 
nuco Tavra) evra diro Bap.  Pi oEi enei quando ab acuto in grare CanItuT.) NOn 181.
∞ avar L NW, drar dero5ECO D ~ BaeV pEnCo Tur Immutabile, ideo dicitur Immurabile. Lel
dctraj Ou ca 2520 SV auEZaSONOV, ~ a EZaSC
Nev aMa dia lo X FovX duvapir o5 a
Dia cellaron, componendo simul eria cerrachor-
cum Did Perne, cuta Dia Palon. Est isitur, ee
da; sed, secundum veritarem, co quod in eo
e concra Immitcaee, Prouc adlelt, vel abest hic
tonus Diazeueticus. unt aurem in his, (alia
consideratione,) dita netentiae MucationuM,
ocor Parsaoiat  ErepornTS A Ob EFE CG, nHS E5t
currit extra quod comn e et especta
NaTA FO pEN O, Crbaion 28 ouO385 nat Wegs = Eus: transiique i aliam spectem, propter omit
Soncopdis, rar enencra 23 dia Xascor ouvcien) lamu atazeuxm; aue secundum senus, urpura
20 pet O pera baires de reos érceor aid O, did
povov EXBo Tlo pEa B, Von EpmIet F aiedy
d Pro orcnundtion reporo orcomusctiar. CMF. nacanim. Sed D. acanirtuo. f Pro nim. repOHO iiotu. ENF
dect
tlt 2B) ocuoque
 MC.
u ace, led D. (con
Ino. B PrO im repono cot. i ME. drixom. Sed D. amipron.
TPrO

## Folio 348 — 867984570:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
346
ver diazeuxin,) in Ponos per Dia teltaron, pro-
rer detectum Diazcuxeos: Mutatur enim a
Dureusmeno, in Synemmenon.
ae Canrus enim ad Mlesen perveniens, quando
 non (ut moris fuerat) ad Disjuncta
et rum tetrachordum procedit, quod est in
ec Dia pente consonantia ad tecrachordum
Meaarum.
Docet, quomodo he sentibus alceracio can-
cu5. Expectat enim lenlus, DOst MCION ETTa-
chordum, pulsaco Phchonso medio, coni dia.
reuxin; acque deinceps ita ordinatum cetra-
chordum, ut compareane Poni iplius Dia Pente.
Verum hoc non tic; sed altumitur ipla Melc.
ut principium conjuneti cecrachordi acutioris.
F.c qui sequitur Tonus, Frice Cynemmenon di-
citur; deinde Paranere; polteaque, (conus iltius
cetrachordi praecedens) Netc. VE tiac, toeum
Syltema, Ponorum undecim. Reque ita cireum-
Recticur, tirque sensibus alcerario. ROS aurem
qui sunc ance Melon IonOoS, vocat, luperiores
e graviores. Ouando isitur proporrionata d
concinna tit haec concractio, est auribus grata:
quando secus, ingraca. Quoniam igieur, haec
tacta alteracio, quandoque srata elt, quandoque
ingrata, propier absenciam coni diazeuctici:
conciliacio optima est, sumere alciticium tran-
rirum, seu conum qui est post Proltambano.
menon; quo dittert Dia pente a Dia celtaron.
in ratione selqui octara; qui quali commu-
nis erium generum, (porest enim inde con-
Ricui quod sequitur cecrachordum secundum
mutacionem generis; uc contistat, polt diatoni-
cum puca, Fnarmonium, aue Chromarieum,)
immutat Cancum. Nam diazeuxis, quae commu-
nis elt, plenarie determinac prius tetrachordum;
e lecundo concedit, inicium lumere secundum
Proprium Tuum melos: ita uc dirersa ratio ra-
tionum, cecrachordorum uerinque politorum;
(Tunc enim diltincta cetrachorda, corumque
raciones, respectu hujus, selqui oetavae,) sra-
tam taciat cancus mutationem; nihilque con-
tingat ingracum in connectendis cecrachordis.
Fic enim gravioris cerrachordi tinis, idemque
principium acurioris. Duin (, in melodia, Du-
ta diatonica, poltulee idem sonus medius, prous
est acurior gravioris cetrachordi, uc conum na-
BeaL; prout aurem prarior cetrachordi acurio.
ris, hemitonium; periculum inde tucurum elt,
ne in quid ingratum incidat: RurSUS, Ut PrO
POrtIONAIS SE, (neque magnaS neque parVas
nimis cancus excurtiones taciendo,) sonus pri
mus, in concinnitate, cum cetrachordo Facien
do, consticucus; e periculum est ne corrum
patur cantus, quod non lic debita proportc
magnicudinis et parricaris, non facile obserra.
ro ACE, iis Cv 3a aaecor Oogts.
heceXopdOV EAJg, nar El  Ht
oouDcOrIaV, TC Y pEO CoV.
Ndaond, Xeos Zveras n 3 peN _S Eaa E
ajodgocor. Hpdona id n ajodnors, u x X ue
ocor rer axopdor, 8 ueos Ddogs npsderros. Ha
Caohi ors nai ad erco rereaxoed or, 10s ov
DBo2(85 8 2) à erre Parqrai ou plu) irco 3
VE), aMa napbaE) i pocon aurn, ios deX 78
occunurdus dEvres rre axopd8 C d eDery5 pBy-
S reem occondcor NEZC). cira a Dgr. 
cira d ny81d 6 78 1018r8 2er e4X pd8 vin ids
zveau x nar ousqua, D03 scor 1o: naei nara
7820 CEar  EE a Mayn ZivC) F ajed jocor.
285  coeo r pcons Po7 (85, GoV arcorepco X l Ba
evrips5, Dyor Oraer YBV SVCCNETeOS CC EupENS n
ocvaejosors Non), neoo DopS Est F angaIs drar y
TSVarTOV, a nEoO DoBOS. ENEt rol vuu nore puer néoo-
Doeos EsW EhaMaoouE, noTE) a neoo Do , eo
TE uin Eiva 2 3)aCEVKNNOV LoVOV eiS eG1OUO OV
na1SoV ES ∞  Xaubaren Tlio WoegsXylu E
racoo ysv Y sovor nara F coee Napbar
advor co du i capepa x D) a nevr r_ cha a
PcoV, ar Y enoy door Negor 05 CC 1os  novoS Y
reccor ocor duba) ud’erroder ovsadiva  EE75
ereaxoedor nara pera BoNyv P ) 12S, ios ovcva
pEs charorner Depe, craeporior n Xpcopamor ez-
aMaod x et O n gap d  vG1S, inonn, dir
TEMEVTC pIEV H YO AEOTEPOVONOTENCS. didvoor denat
re devripco, crapxea nari 2o idher pE O. ids
ob Erce 6 RegoS Z NoYCOV T EarpCODEV FT C9 X 0p
dcor ida zaip ciot ra rere xopd a, i, oi 2STCOV No-
201 nEoS r roSoV enoYd0or Ea. M do ceg D opCS
20 pEN O, nat 3 ovpSatvet r0 aneo DoeOV CV T
ouvanteads ra rer exopdo: Zve) gae 23 puer Ba-
pvrces 2 rerpaxopd B FEN O, 28 iEvrées dexn
d avroS. Kai Depe, nara Flo da rovin peNcodn-
o, e d aords pEoo5, 105 o5 urpo5 28Ba
poreps TereaXoedS, rovoV EXCr ios dE BapVrE
28 dEvreps TeregXopd S, ipurorur uirdu 
vor errcoder eis 20 aneoo Dopor ucrancorir 15 s
aodis oupETPO, dia TO pInTE pEZaNah, UnTE
BegXcias Cxbaods r8 uENSS noIEr, nEcoroS eis e
pencar rS Dunoquer rer CgX opd S ouvIsa  .
nai nirduvos Est pin F0 puN O D Ddaecin, un
oupperper orprsibes CBeaximros ducuupiros
POR PHERIL
ore neind n X)9( dG13 pota t yd diro 8 de-
Caridis, es x ounurdvor.
c pua CaVOV qd X uEX O D r pconV, erar
pen, 105 E)os cixer,  X F die dyuico
Tero itoripus. repono exeurieus. Nam, anriguicus, IOnL OTAVOTES REDUTABANEUT SuPeriOreS (uE La pe monui)
Contra quam jam HC. m PrO RaharON rEDONO NaorM. n MF. A. V. n7. DHL. nBnOI. D. nGIOS. P MF. 2i
sed D. 3linc. qME. nresveem sed D. nnaxidv. r ME. mirduvor sed D. uinduu 

## Folio 349 — 867984570:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
GOMTME W TARTOS.
4s
EEt F argais n EsaMagn S peNSs. CC qvor) er Bilis est autto ala CatS, Huque In-
da reia rreaxceda nara x ehys omnuuua de cria cecrachorda continue conjuncta, e
 ph15 s pei duo diil dyuicon ovscor
oior dirorOn HS pEPB5 a  evo5  duo 2)4 naoco
XaSquaTCOV. HeoOXC sd ouondEvor, n 2
duorum dia ltemat DId. PatoH. Accca enim,
componendo, aur acuro Dia pateu a flar pats
esei 2) _ mascor, doro S BapE O, ∞ o Vpor n acULOT; auE Sta  Pate u deutO ParS
5ee Bapet D9. naocor, drd  eEO, ∞ BaeVrrpoV.
NaDEpBOr) a MyNCoV ra Tejia Nar Y rovor, rs
cia d inrpoxlio. Enon gd OSaPES ESCoTS ejoi
E reICOV TerEaXOpd CoV, XCoeS 78 ESCdrOS Weg
napbarouds FEOapES iscores cioir, n re vnurm.
LaTCOV, nai n FCV pcON LA, i ZE pEon, 
i vrn F ouonucor FC dia TECSAPCOV a MHNCo
avra dae DEesor.
XOn.
parcialis quaedam mistio cuorum lystematum
disjunetorum; uc ablatio quaedam partis ab uno
Grarior. Ditterunt aurem, secundum tensio-
nem, inter se haec tria, Fonum quod spe-
Ctat, ipso Dia celtate CACCHI. Cum enim sinE,
horum erium ceI quacas soni STan-
tes, (praeter Scancem Ptomambanomeni;) TinE
que stantes illi quacuor, Ilypate hypaton, IIy.
pare melon, Mese, de Nece lynemmenon: dit
terunt inter se, ipsa setrachorda, Dia. tecta
auomam
riccsu
enaise
rav a a ditap C cila WE macesoda dpe pv di
coda ua op ua V pect.
rovidoV. l10r.
regonapbavbide .
redam raor.
neurorior.
aeunm rdar
rore.
negavos rescirr.
2010
Dnem eEocoV.
perrorior
mecvmem picoor.
2ov0.
regaeros utocor.
rere.
uron.
netroviOr.
reirn oronpexdcor.
or
rucartrn ouonu pucor.
20VC.
sC
ave nadeca Bda. à Jovor (a l1o
5 ea penccopho
tlvop. op.
20 onor ouonp or ex r8 dia nuscor nai
dia FEOSApCOV.
ovo
Vctcor.
Tocum compoticum ex Dia. PaTon et
Diateslaron.
Prollambanomenos.
TOnUS.
hypate hypaton.
hemitonium.
parypate hiypaton.
COnUS.
lichanos hypaton.
COnUS.
Hypace meton.
hemitonium.
Parypate meton.
FOnUS.
lichanos meton.
TOnUS.
mele.
tremitonium.
erice Cynemmenon.
EOnUS.
Paranece synemmenon.
coS.
e
sra peos opsue spo
00V. 007
virrn orvnu cor
aum iveon bcl X 363 5a70067 ag 1scoh.
SD. n. HF. C.
Nece Cynemmenon.
haec est Paceleno cellacioa de ltans.
ME

## Folio 350 — 867984570:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
eDuoniam vero non eo usque processerat, apud
Veteres, Tonorum incrementum. P. F quXe
cc sequUnEUT.
Cum reteres cecinerint tonos duntaxat D0
rium, Pheysium, _ Lydium, incer se cono
ditterentes; et non eo ulque proceslerit co
rum auctio, ut ratione selqui terria ditterant
inter se cerrachordorum toni; volentes conti
nue calia consticui; cum tonus qui ex Dia-
zeuxi oritur prohibuerit ne eria concinue Ma-
tuerentur setrachorda: Syllema nOMINATUNE NCOKveVTOS, EDCEyS ru rela suS coroudou
quali perfectum, (quod est hoc Cyltema Sy
nemmenon,) uc in prompru BabCANEMaNC MU
cationem.
u rerum, universim; In Zonis qui inter se
et differunt Dia reßaron.
Onivertim hoc (inquie) contineit, in conis
inter se differentibus ratione selqui tertia; ut
excedant retrachordorum extremi et Ctantes se
m (acurior respectu grarioris) ratione selqui
certia: Ouoniam in tono diazeuctico, quem (i-
milem Drazeuxin vocat, uc quod commune sic
PEVTCN à MHNCONNaT BitECLTON Negor, coGEVnepe
X CoV aneSS n ESuraS TCoV reraXd cov, Y dV-
TEPOV _ C9S F Bapirceor, Nar Snireiro Nequr OX
S 28 da Lunns rers, or ouoiar nert diaz eu EV.
duorum utrinque cecrachordorum; binis iiem cis ngvor T ap enareeq duo rereaxedcor, i duo
(ex calibus quatuor cetrachordis) uerinque po-
licis: vel duo conserrantur sraviora; et, Tub.
laca diazeuxi, porro connectitur unum ex acu-
cioribus, tiuncque continue cria, quorum ad
jectum illud elt acurissimum: Vel, manenti.
bus duobus tetrachordis acutioribus, iplis porro
connecticur unum ex gravioribus cecrachordis,
Tublata diazeuxi, aeque ita rurtus cria consti
nercor ZCV 70ISTCOV TCOS acOV TErZ éedior c
Endrceg in ra duc Baporceq ou lE), nai à Dai
deions 8 ca (evZEc5, Prouvane) et rcor duo isv-
TECCOV, 3 Zvor ) EDEEnS Tela cor ~ Douva Dde
eE urepor , F dvrEpcor d Vo TENSa Xopd coV pdveVECOV
Douvane) FSroIS Ev DSd ZCor dVO BaPVEÉOCON TE
reaxopdcor,  da ZEVEECOS à DaredcionS, nai 3TW
evuntur continua cetrachorda, quorum adie- neenw EDCEnS reia suvisr) TEreqXda cov
ctum illud est grarissimum: proue in expolita
deleriptione oltendic; duobus cerrachordis unum
connectens, ut non ingrara (c connexio; live
sit in loco gravistimo, live sic in acurissimo
Veroris enim modo connecti pocelt.
Brouva D Der Baporepor ados CC  D coegnd
edins na (azea Dns dciurvor, emovrasscor 2oi5 duoi
TereaXepdois x er, cos voées Dopor rvec r ouva
Pleo eirENarA F BaCVTATOVZÖTOV, ETE  ulo nara
 iEbraror aPoreecos a ouvcneod n Doner.
POR P HYRI
a F Et  _ WdeGEHENODCt, 7oIS NcOIS, n p
(45
Endd N oi aNao p’VSS EX XCoV Forcer yd eoa
rov re dceor, nai 2 Douzror, i Y Noctev, e X
Ncor dia Deporras rovco nai _ coCENENe D L n 7BTCV
 aVEors, a CC r Marerus dha Déeew a 
hv CV toVSS FCV TereaXopdcor DENOrTES E DeES
raora ousioa extdn. en D da  ei ZECOS τS 4V8
SUSILA CoraVEt ZB TENCIOV, P FCor OVOnu coV 287
sisquaem iva coeix ier exsoor oo perabonluo.
exadon_ dio rot ge, Dui rior Fovcor, TCoY reo
XeI TBTCOV co Dg. VE HOIS TCUV ForcOV K st 2a
da TEOËBCOV VTEPOXOVTCOV et MyNcoV.
Ra DoN Z870 Pnon, dM YCod LOrcV TcoV da DE
2
7
Dit
Pone
a Fsto etenim, ab A sono acurissimo, retra-
Duo les
aF5Co ap dero rS a, dEvrdrs Woy, re a
oornuidor x BY.
chordum in Ctude Al; aluaque iest
ae conjuntum BC.
Tetrachordum pont acucistimum, AB; alina-
21,0t 1ca X0 d ator Y a, 3G ErEpOV
que ipsi conjunctum (in grave) BC; tonum aired surnusdvor e x BaeV ro BY, nai Lovor
que deincepo diareucticum CD; et rurtus lub Eeus WaC n Y d nai addis d 28
xopdor d x Baev, e d. Gc aurco
20Y2
ME. rirenxio sed D. vtresixt. n ME. sin sed D. elio.
NE

## Folio 351 — 867984570:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
C OMI M D NTARIOS.
ocventor), aMotcoScions YSH AG ebEEWS OE
ent x orv ouveiné) ~ 7r C 4 Xt 1015 dvo: βa
PVTEpOIS, dvet pd n S oEVEEpS rT C∞Xa
bC, _ Polt hoc, nimirum in grare, (nam,
in acucum, rocat, Ance hoC,) alia duo cetra
chorda, conjuncta, DH et FF. Pacet isieur,
acucillimum, tecrachordum, cujus praecedens so-
nus elt A: Post quod elt hujus diazeuxis, in
grare, GII; quam excremus cetrachordi sonus
excedit Dia- cellaron. Lc huie diazeuxi, in pra-
re, adjacene conjuncta duo cetrachorda, LK
_IL: itemque; gravistimus, TOnUS, cujus ter-
minus sequens est H; e praecedens, F: quo
grarior elt, ratione sesqui tertia, (ipli CD dia-
zeuxi similis) diazeuxis MIN. (Gravior enim
est tonus quam haec diazeuxis.) Ilabet aurem,
de haec aiazeuvis, conjuncta (in acurum) duo
terrachorda, NIX eE XO. Acque hine con-
Struendo ostendir, quomodo limul connectun.
cur tria tetracberda, exterminata diazeuxi CD,
d manencibus quae sune vrrinque ab hac dia-
zeuxi duobus aliis. Non aurem simul. Sed
quando in grare connectitur cerrachordum duo-
Dus acutioribus, manet gravioris coni diazeu-
Xis MII. Nam hucusque connectuntur ea eria,
ejecta diazeuxi FIC. Ouando vero in acurum
connectitur tecrachordum duobus gravioribus
manec acucioris cecrachordi diazcuxis GHI; dif.
junsens in srare eria simul conjuncta cetra-
chorda, e ejicitur grarioris diazeuxis MN.
Cum isicur, inquit, Tonus II qui crat se squi octa
vus iplius C, (erac enim PIC conus diazeucti
Cus,) limilis erit ip(I D; (nam TonuS D habebat
ad C rationem sesqui octaram, acque ab HI ad
D, erat Dia cellaron cecrachordum,) acucior elt
HI quam D, dia testaron. FA aurem de R co
dem acurior ratione selqui certia. AE quiton
isicur Tunt D et K: quorum utroque acutior
elt Tonus II, ratione selqui quarra. Adeoque
Docerit ipli D connecti, in acurum, KIL cetTA
Chordum; Facereque tria continue cetrachorda,
in tOnO AE; quorum illud quod adjicitur (IE
acutius; nimirum, FF, _ F.K, d DHI. Kje
ctus enim est medius diareucticus, tactusque est
sequens cecrachordi acuristimi ec jam annexi.
Ouam enim rationem habet EI ad R; eandem
habet ad D; adeoque selqui tertiam: VF Con
Stituaneur eria tetrachorda ulque cad acuriorem
diazeuxin TTC. RurFUS; Cum COnUS N SIL (I
milis ipsi C, (selqui octarus enim est cum hic
cum ille; alter iplius M, alter ipsius D; est.
que N, grarior quam C, Dia cellaron; est e
eodem grarior quam Z;) aequiconi igitur lune
C _ X. Adeoque connecti porest ipli C, (hoc
elt duobus acucioribus cetrachordis,) in grare,
tetrachordum XN: EF rurtus lacere eria con-
cinue cerrachorda, in tono AF, (quorum ipsum
erit gravistimum,) AB, e BC, e CN. Prin.
cipium Capicis Seprimi.
a C rorco, TEr C9XOd d Cot  Esc) Bapvrairov, ra a B, nat BY. nat Y v. Apxn r8 ibdoux nepanais-
C AF
FoV, i  YBTOV, Est ro BapITEpOV dn novor  hu
Ext 200E VT EpOV, _Gd 7ST8, XaNei aMd 00d E
reaxoeda ou 70760,6, 91dCC RC
ey 2otVIO Z0dbFOV 7E250X01007 38763
20a  d, n r8r8∞) (E15 Ert 70 BaPVZCeO
i n.d. y5, =05 arp 6 78 ZE7 C∞Xopd 8, 71 
TeoacoV InEeEX Kai raorn n d (cvEC ovnu
advae i x Bapo, neinu duo rereaxoed a, 10 
Du, n H N nai addis xetra o BapVrE 2016
8oG Endvo5, o) E jySdvOS S ve
eo re Sharsiros Norco, n oucta Y dHgLevhe
3al 715 n por Baeurceos qd o ro 6 ~ X)aC e
Eccos TarS EX n aurm ocnudua, reos Y
Ev, duo rere xeda 1oTEVE, i ∞ E0 Kt C
r dernaraon d a Cd, n co5 ra reia qa ouventor)
amorcodetons D Y d 3)aGe EecoS, y pdvorrCoV ZCoI
naC ExarEea TaVTHS Ercecor duoY dia. EvhEcOS N
3X ea am ore pdvem x Bapo ouvdntC) ∞ 
TecXopdor 2o15 dvoir isvrepoi5, det n  Bapore
Ps 2013 X) a LG15 n pV peXet d 78T8 ra re
Ed E15 nnS Nal arboa Eht  Baebra reto
aua rer egxopda ouuido à MOISSnS
BaporE diaLGIS n pov. F et Lo, no
6607105, 05 l E Y0d03 C05 + n o ad d:
na) o d Doq (O reos r Y x eroydod axe en
Sdi pezes 3 d da TEOSAPCONTETCqed
dEOEEpOS esiV o d S d, TW da d. ESI 7 90
oEures 9 reo aurd STeiTCI 10070VOL C L
d(C on cor aDOTEpCOV OE VTE6o d 807
rCd Breirco noyco sE duva oV Escy ovvda
2c d, Em x oEv, 20 n d rereqxopdov, ny noinout
TetaCPCEy5, eV TCd ∞C FoVCO, TC2 C4XOd d CV ES
20  C5C D Ev oE VrEpOV τ0 CE dnNOVOZI, X, 20 EH
y20 dd. nMocco In qd o peoos 3) al EVKZNOS, ne
regorer enopdves  dEvraES TETCaXod S FS C d
oora pberros. Or qd Nogor exto d reos Y X. 
avror éxet i neoS  d enireror a s sade
a reta peze. D oEvrepas _aevEccoS ~ dn
Hanev, enddn ov ∞07 (O ouoS ES TCY. Enoy
doD id i Sros nanci O, d ido 5 p odE7Z
d, i Baporepos EsW dv 28 y res dio Teosapcor
BaporcS est C 78E ru aurd ivvrovot è’ eg eoir
oTEY C oE AGE dovaV ESt oVa  iva) rC Y
yy8V 505 dvoir ohVTECgIS ZETC4Xd 01S, Em 10
Baeo, 2dEV i Noinoa)  WV Z ele ED EE y5, ev ZCd
2o O 39 connmes lus ’ouois est rê d in y
X ME. o. D. d5. y Matim Nl v Ecar. L MC. deelt d. d MC. dela  CBI .

## Folio 352 — 867984570:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
ORPHrRT
C A P. VII.
 Disjunetis, fieri possit ipsius Dia tesaron
acjectio. Et quae reGuUAEuT.
om pdii sr, andns oIS  yuvoiS
Ac reNCIOIS oVSqaOI D vara 2d dio d 
ea boNnS Rat  E 75.
2L edi Er, Onoir, enddn reneur est os
ua ro de cvy dvo not apCTaCONOV, eirIS
b bo oocopot 18tCd haea 6a Mot nai 2o ovrni
rEorEpOV rEOS YV Io n exe TrO Eud TENC
ryra, nat Xa ENno nat echlevor esir Ouder jue
dEoV CVrCVdeV OUaZE) ama nai uoda non-
naia 2 ev r Tencuco nat deCcoriduco ovrago
aducor Emeind, erreoder es co dNor.
Quod ieitur; cum, in perfectis systematis
hic deticiune; inde lic manifeltum.
Vod igitur, inquit, cum pertectum sit sy.
Siguis huic addat Dia teMtaton, ee Synemme
Cema, Biercisenon e immutabile;
non fecerit Syllema; praecerquam quod non
hrabeat hoc pertecti nacuram, (non enim ha- edvor noinode sisqa neoS FC, n Éxv avro r
Dere omnes Species Dia Pason, itemque Dia. 28 TENeiS Duon ou sd navra ra eidu τ8 ZE da
non hane habeat pelsectionem; elt etiam re-
Dente, ante dixerat;) pexeterquam, inquam, quod rarcr, nai adiS ZS da REVZE SVEIZeN, eN
dundans ec TuperAuum. (Nihil enim plus inde
collixitur:) Sed ee multa pocius eorum quae in
pertecto ee diezeusmeno systemate continentus
MEsCodnors X) 4.roVIXX 1 85.
regoneubavo e.
rorO.
roum carhs.
HpIZEVIOB.
raponum rearss.
rov.
rexaros ierares aseiroie.
rore.
rvam pocor.
arrorIOr.
raponam pcocor.
rore.
nexavos pecocor MulrorO.
ror.
ucon.
netrorIOr.
CAP. 7. a MF. 20n 1Cd D. to.
Procambanomenos.
TOnUS.
hypare hypaton.
hemitonium.
Parypate hypaton.
TOnUS.
dichanos hypaton diaconos.
TOnUS.
hypace meton.
hemitonium.
parypate meton.
EOnUS.
lichanos melon diatonos.
TOnUS.
mele.
hemitonium.
Hlaec eadem Fixura repeticur in singulis Generibus, (cum lubjectis Modulacionibus,) led, Probenere CMro.
matieo et Enarmonio, absque adlcripeis Noris.
reim
Modulatio Generie Diatonici

## Folio 353 — 867984570:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
COMME K L A K L0V.
clle Ernemmendu.
POnUS.
Paranere lynemmenon aialoo.
IOnUS.
nece synemmenon.
TOnuS.
paramele.
hemitonium.
erice diezeuxmenon.
TOnUS.
Paranete diereuemenon diatonos.
TOnUS.
nete diezeusmenon.
hemiconium.
erire hyperbolaon.
tonus.
Paranete hyperbolaon diatonos.
EOnUS.
nece hyperbolaon.
Generis Chromachet mdulatio.
ProctambanOmenos.
FonUS.
hypace hypaton.
hemitonium.
Parypate hypacon.
hemiconium.
lichanos hypacon chromatice.
criemitonium.
hypate meton.
hemitonium.
Parypate melon.
hemitonium.
lichanos melon chromaice.
criemitonium.
mete.
hemitonium.
trite synemmenon.
hemitonium.
Paranete synemmenon chromatice.
criemitonium.
nete Cynemmenon.
TOnUS.
Daramele.
hemiconium.
erire hyperbolaon.
hemitonium.
Paranere hyperbolaon chromatice.
criemiconium.
nere hyperbolaon.
Fnarmonii GemexIS OdULaEIO.
Pxollambanomenos.
EOnUS.
hypace hypaton.
diclS.
Parypate hypaton.
diclIS.
Letratio y Pal CMaLHOMIOS.
reirn ovonupducor.
201.
mecavura oronuendicor alerore.
2or.
rurm ornpuricor.
rere
aeguion.
nucrorior
reim c cyudvar.
rorO.
racarum si cuyudtior alerore.
o
rim se evyediicor.
mecrorIOr.
reim los bonaicor.
rove.
naogerum lass bonaicor larore.
rerer.
rum p boneicor.
_t 3 recopanu vs prtcodnors.
regonaubaroe .
20rC.
ram ars.
nuroriOr.
aponum redars.
MEZOVIO.
arxaros ears recouamin.
remproriOr.
roam ulocor.
npecrorior.
repo num Meocor.
neurerior.
Rexavos pecocor geapcemen.
rempet roviOr.
eecon.
mpurorcor.
reim oconuediicor.
neecrorIOV.
eeguum orcomvendticor recoscaenum.
rempuorIOr.
rim orconpepdticor.
rorO.
deguion.
HCCITOrIOV.
reim r bonaicor.
ntrortor.
racartim iarebonaior gecorcanui.
rempTOrION.
vum redrebonaicor.
H S craguoris aixs pedcidnots.
Regonapbarout .
20r0.
ream rearr.
S1E05.
MaCUn rESaTCV.
81cors.
neguerds revarur Erappuorie.
Siroror.
unem reocor
Sicor5.
ditonon.
hypale .
d.

## Folio 354 — 867984570:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
R P IL L IL1
raponum pulocor.
Acors.
nexaros HocoV EropuorIO.
Nrover.
aron.
Acors.
reim orunundicor.
Sicoi5.
naegrim orumupicor crapueries.
SiTOVOV.
vim orcomdecor.
2010.
dequion.
SIcot5.
reim se cvyudcor.
Sicors.
racarim sil evypdicor erapuiorr.
Siroror.
vtr ste coyedicor.
dicors.
reirn red cebonaicor.
SiEors.
Savirm er ebonaicr erapuorie.
SiroVOV.
varn rbonaicor.
Nune aurem de murationibus secundum Fo-
nos, dicendum. Non enim de mutationibus le
cundum genus: nec quidem quae sune secun-
dum Melos (seu cancus rationem;) led quae
tunc secundum Tonos; ex quibus lystema 10-
cum colligieur: Sive velis Dia telTarOn; Cive ve-
Parspare meton.
CIClIS.
lichanos meton enarmonIO.
ditonum.
mele.
dictS.
erice Cynemmenon.
diclis.
paranece eynemmenon enarmonios.
diconum.
nece Cynemmenon.
tOnuS.
Paramele.
diclIS.
erire diereusmenon.
dicls.
paranete diereuemenon enarmonios.
ditonum.
nece diezeugmenon.
die(S.
erire Ryperbolxon.
diels.
paranece hyperbolaon enarmonios.
diconum.
nece hyperbolaon.
Nuo ) oei r  Nara CoV 10185 perabost.
enscor. Oude gd ei Y peraboNcor TcV nara y
1∞ oudE plio TCV NaTa X pEN (O aMe ut
narGSV VSS e ior ousqua nav ouvans
d e Denors M)a  apcV, a dENOIS 3 
lis Dia pente; sive velis aliud quid. Sune (in. ei déxors àO  OVrot Ver ei zovot noin on
quit) hi coni, cosicacione, numero intinit;
Pro intinica mulcicudine rasionum Tuper-Parti
cularium, imo qua rationabiles TunL; led e
irrationabiles ee ineltabiles, adhue ultra: quem-
admodum ex unius ejuldemque Phchongi pro.
laciones Cune intinicx. Non enim alicer dif.
FerE PhehonguS  FOnO, quam ut Punetum 2
Pot cior rn Dvood ~ CNDoS, Kar ∞ andpor Y
Bpcoeicor 1ndo5. av rcos emogoi cion oi M
aNogoi r n apyTOL LADECEHENCV KadcoS a
nai ai 3 aurs C evos Dogs napnxnod5 anepor
Ouder id amo 2)a DEea D007(9 21S, y cos or
pecior reappins O nd ∞0o7(D uias xopdus esir,
Linca. Phchongus enim (seu sonus,) elt unius o) reres duo n C concuercor sonce Er enei à Xg
chordae; Tonus aurem duarum pluriumve.
Ouemadmodum igicur inditterens ost, sire pun-
etum, sire lineam, in locos concinue proximoe
transteramus: pariter de hic, quancum ad con-
tinuam horum mulcicudinem, apparet. ACtu
Doeor ESt, nar x ompicior, nar rus geappulio eis
CoV ouvExES ton S5 pera Depcopd 3rC nai ex
raOa ∞ NaTa ∞ ouVEYeS CKyOS ZCV ZOLSZCIV
Ep DaIVCT. EVEpZCa de, nar Wed n ad HON.
vero, et quancum ad sensum, suni decerminari. ceodot cior. Kat rEcos c enasns orppa
EL, in quaque symphonia, ires sune POnO. Vics, ~e5 cior oi Xcv Torcor oeot els, o rV
rum termini. Unus quidem eXIEmOTUM; Sc- axpcar devrep , oniver x Cdidos 7 ueraso Y
cundus, quanca sic mulcicudo incermediorum aupcor i XirS, na d o vnexso ai une
InITa exTrCMOS; Terrius, quanci linc excellus
continue proximorum; an per Dielin, auc He.
miconium, auc aliam aliquam rationem (uper.
Particularem.
upraeterquam quod barum determinationum,
e habeat quidem suam qualibet propriam
ae causam. In Tonis autem, consequuntur
e quodammodo.
Pracerguam quod, Terminorum disterentia,
Xat T eDeEiS n nara dieon, n NaTa CITONIOT.
n Nara vo poer Mov.
Te HCS.
raio Ecor opcor n Daoea, coeos csi ins
quancum ad hos smphonix TOnOS, corum oouparias rores, in encircor c exagos 1s
ex
ariNtio nadooer FErcor pdii rcor decor exass
b ME. decst ns ros = ael Y. C ME. met. D. ris rinve. d MB. dcett n gidos  l n. is

## Folio 355 — 867984570:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
y quioxiOr, n ExrerTOr, n dcnaoer n xicona
oror,  TaCONaoI Em dE 8 W1HdS5 F3
quar 1Y, n d, n E, n+a, n 1d Eri
Norcor CY VnECOXCV, CNeis Esi n dia Doea Mbr
7c05E EnosnS ouuDcortaS Em dE X FovcoV, WC
x necort et tomoo duo, io5 Em r8 rer eqXoed
C OM NI E N L A A LVS.
cam. Ouancum quidem ad extremos; an sel-
qui alteram, aut selqui tertiam, aue duplam,
aue criplam, auc quadruplam, rationem habeant.
Ouancum ad numerum dialtematum; an fInE
tres, quaruor, septem, undecim, auE quatuIOE-
decim. Ouancum ad rationes d excectus; ma-
ena est omnino differentia in quaque lympho-
nia. In Tonis aucem; ad terminum primum,
duo reliqui, (uc in cetrachordo,) contentanei
oblerrantur accurate, ad efficiendum melos gra-
cum. Ouod cum ignorarerint reteres, non
erane foliciri ut extremi consonarent: led alii
ad Dia pason non pertingebant; alii excede.
banc; alii ne quidem contonos Faciebane extre-
mos; alii autem ed pertinsebant, et conjectan.
do consecuri Tunt extremorum consonanciam,
comparantes e conterentes extremorum tono
rum diltantiam; (neque enim hUIaMa vOX
unum cundemque habet terminum cransitus;
neque aliua aliquod organon quod edic (OnOS.)
Nos aucem, non Colummodo, ut voces fINE
acutiores pravioresque, hanc secundum conos
COV prOVOV n BaPVTEPON ~ pEN C, 28 airo nS85 mucationem inguirimus; urputa acurius Tolum
grariutre tiac melos, eodem semper serrato
ejusdem miore: (ad hoc enim sultieie instru-
mencorum incenlio ee remissio, quando cancUS
idem perastur acuriori graviorire prolationc:)
Sed inquirimus item moxis mucacionem, nunc
noTEp deZou_ dro TCr OEVrEpCV, norEdEdo quidem incipientis ab acucioribus, nune d pr2-
rioribus; quando non ad UErASqUe CANEUS par=
Tes, partes vocis coaptantur: Sed Temper prius
tiniaeur in unam partem (Forte) vocis, quam
CaNTUS; IN aLLCTAI VeTO, CANCUS, Quam VOCIS
excremum. OI, quod, à principio, diltancis
congruerit Melos; nune deticiens, nunc exce
dens, Moris divertirarem Taciat.
Cor,  auror exet ro airor Em cti F aupcr, quisque peculiarem habeat de distinctam cau-
aneNS)ot eto dDgEDVaYO ane CoS, es
Ne 0 étepoua cos poper d dn agrooates
oi anaiot, CdL EPporV, na oi axpos ouonZ
oir à oi pe  Parso X 2)a XacoV, oi d
2 EpBaio, ot dn nai s oup Percos dV dpo
nadiscob et d Cx auro r8ro Ddarsor, n 
50X802 OdCa Y dKOCOV, BDILAEPRIVOVTES CC
ovuS1CaCOrTES T onecor tot Hab 8t
n ardpcosi Dcorn era n 7 avror Exa Y épor
METaBaOECOS OVTE aMO n TCoV B HOISVTCON coV
2085 opzercov. HpCS de, 3X EVEHa perov 2C
dEVTECOVL, BapVTEeCOV Pcarcor d Kara FcoV To-
veor peta boNl ZnEXd cos Depe queadas dEvre
DonaOOI act OS raIa q n TCOV oerarcor
Eniraors  aVEorS anaenEI, orar dOENC  au
20 pc , n nara ouOcoriar, in nara Baeopa
viar AMa EnrSi  ri 28 idB5 pra boNl
ECOV DaPOTEOCOV OTE S REOS Exarp s pI 18
ac  ED Er pdii pEpOS, ZOXOV, ∞ 2 4 u3, 
AENSS E Ev dE FO nÉpas 78 pEN85, 8 Dcovr
SSE r0 dexndev Dapuo Cor rn chasaot peNoS
edo droncinor, in de Srnaubarer. etpo
pen85 ra D DcrnS OuVaNaBEC) àm au e
yd85 noieir.
fME. inci. D. ini. 8 MF. rocurar, sed D. ROIVTAT. B PTO IP, rEPOHO IP, VE COnGTUAE PrCEdeM CalI.

## Folio  -  — 867984570:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
1. 1.   1. 1  1 1. 11  1 1       e 1. 1 1  1 1 . 1 1 1 1 1 . 1.  8. 1 1 1 .  1  . 1 1 1  8. 1 1 1 1 . 1 1 1 1111

## Folio  -  — 867984570:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
A A N OF H A B P Y F N N IOY
A P M O N I K A.
A ANV E L IS BR Y F N NTI
TI A R M O N I C A.
Fx Codd. NISS. nunc primum edita.

## Folio  -  — 867984570:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
in
7
Eccor
par
Xcop
r87
ZVa
dogu
rem
u
davp
2ds
ener
Vroio
debir
Teerr
rapc
Rcope
1orp

## Folio 359 — 867984570:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
T
C
A P M ONTK S2 N
1B A 1 O N HI D S2 Y O N.
F Nt H At A H P B2 FO H.
A N V LB LO BR Y F. P
TTA R MIONTCDROMM
B E R E L L M V 5.
SF C YTO PR LM A.
nanleo i ruiar vnaex soav, onrs der.
iu Y F PI NOnorcor avdecov 2) gvolcetS, aM a
3G D Ansuv, cos Souer ars dvoavribNenov, el
EaVT S EET SUpMaXOV Edoher uiv, nai oNL
rouadeor rorxarson, erdohor civas. pue corn
MaNNCOV DEONCOV, ios EDITV, eis Banse jar avrns
Xcopnoui ZoMioC  SHrIna NEONLNVOIS CixOTCOS etS
VM Tempus cciam Parmonicam
Scienciam, (urcunque nacura Tua tam
Dulchram ee masni xltimandam,) Pa.
A rum absic quin (quod est oblerra
eu maniteltum) e medio sultulerit:
(Neque enim per se solum contra sedulorum
hominum cogicaciones militarerie iplum, sed
una secum commiliionem induxerii neclectum
seu Oblivionem, quali fuerit ea conspectu ter-
ribilis:) Vilum est nobis, uccunque parum do-
ctis, rem fore eloriosam, si Commencationum
armis (quatenus tieri postic) in ejus auxilium
accedtamus; (Illum ad hoc adjucorem rice in-
2850 Y anar ui 20dE X oecopdver aegros  vocantibus, qui omne illud, quod videmus, ar-
XVaIS apr va) boxi  apcorias tibus invilibilibus coaptaric, omnemque ani-
Negois reera rexrovOr Kai aua, cos oier mam pertectistime racionibus harmonicis con-
Ten e5 peruyr avrv.) F Di Nonercor avopcor aezazeir
 pec M or, 35 ayr doco d ∞ Zequa avruS InEe.
Javuâ Corras idii CC noouvras, 8 duva dues id
SEruXIE:) Simulque (quacenUS pOsTimS) in vi-
rorum sudiolorum recordacionem iplam revo-
Care; Forumque pocissimum, quos maXIIC COn
Spicimus ipsius usum plurimum admirari, ac.
20t 3r a  cavrcor r5B cipen nai uriocus, 3r que delidetare; non poste aucem illam vel per
raip a a cov didaX iva) X occio NOV n MaNIGa Nap
ExeirCOV, 85 EFCrpETCS I SHNC∞FBOU F HoNcor a
Vroca, 8 pover 32 0085 57 7 nab us ciras ca
Devme, aa n, F nnc dioropas educor ardocor.
TreEV 7OL HOM CO NaTA Cd D4) EOW WEPEXOVTAS. KaI
saep Deor ijuir. C Duod dixaur iin), nara D EY
Seipsos invenire e consequi, vel ab aliis ince
ere edoceri: ab iis praelereim, quos (quae in-
ligniter praeralec) mulcorum ignorancia jacti.
tat, ut lapiences; non modo prxe iis qui nunc
sunc hominibus; sed e, eum iis qui olim tue.
rine viri celebres, comparacos; omnino lon-
de superiores ese. Incumtic urique nobis, ee
Xcopr, aci Bon Deir 5015 NNoiS  pns di con nacura jultum censetur, bonis quantum licet
nos p. O i na davors F 2  _d aicor i, D, Nomacot
opiculari; acque in iis praeserrim rebus, unde
decus et nicor virorum Audiolorum e sedu.
lOruM
MEIANREE d Xee O C rui apuon
ulco Srisiulco, i  racortu 3rco D1od
cos EsI HaTAVCIV CVaBYIIS, CK peoV M
nolyus Kai zaep 8 Nab EaVTOY VTOS pa XEou  6)
a PFO rEV FEDONO ravru. B AB. ieroriois FOrFC DrO iepuonngis.
AB

## Folio 360 — 867984570:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
M 1.L0L1DDICLHLLL
360
lorum anmis imnalet Holellus. Lemposquetol. ardpct Yokai5 oet ernus aranau
cicer concraniti, eique quali una rice unoque
mpetu aciem contra instruere.
Cum vero de Hlarmonica dicere provoluimus:
necesse est, ue cum omni perspienitare et ac.
curatione, praeexponamus, quacunque ad Tlar-
monici Canonis (qui dicitur) Sectionem perti
ciendtam conducunt; urpore in qua re dictae Scien-
cix tocum illud, quancum qualeque lic, clare
conspicitur. FIIS erenim ita praeexpotcis, non
modo illud omne, quod de ea jam dicetur, red
detur concepeu tacile viris lludiolis; lcd e
quod jam ance dictum Fuit.
Nemo ixicur Sciolorum qui nunc Funt, in
doctam linguam Contra noS moreat, ( corum.
qui ance nos tuerine, de Carmonica dictis pal
lim utamur. Non enim, d contueris, perperam
discedere; d ltudiole pervertere, qua ab aliis
bene de prudenter dicta LUnE, (Tub PraetexEu
propria loguendi,) attectamus. Ouos itaque non
immerito graris cujusdam arrosantix condem.
nare oporcet, quod non aequum lit attectare
Mercurium vere communem perperam violare
(Ouae elt res adeo manitesta et apud omnes
concordirer (tabilita.) Sed semper (ut loqui
liceat) preces non interruptas tacere, non mo-
do omnes eadem circa eadem dicentes, sed 
ver eadem. Ouod ipse bene noverit, qualis-
cunque demum sic, (puta qui non modo ma-
snae insciciae lux nocam critare potic, led pro
exemplo habeatur ab iis qui recta judicare no-
verinc,) inter ridicula tacta dictaque indocto
rum reponendum esse. Acque hoc quidem quam
vis onerosum SIC, uc diximus; cum ips Cine
hoc modo molelti. Ouippe (cum sine imbelles
Prortus ipli ad percipiendum quoddam Mache
ma,) sudene omni modo ipsum Machema vi-
liticare e calumniari; uc inde videancur plu-
rimis, (eisque maxime qui Machemata in uni-
vertum concemnune,) non propter aliquam in
habilitatem nacurae ipso carere, led quod iptum
Machema Fallax sic de inurile: LEt Propieres
mulcis (quibus pollunt) modis despicere, col
que qui illud insequuntur indicta (quod ainne
causa damnare; et impudenter quandoque per.
peram arguere; praeterences liquid olim ali
quando horum simile, ab aliquo male teriare
Lophistice de eis dictum Fucrit.
Sed cum haec omnia in chordis sive Phihon-
Sis pertecti (quod dicitur) Syltematis Hlarmo.
nici conspicientur; praemicendum porro erit
Ouor numero sune illae chordae, quale sque ap
pellationes earum quaeque Portica est. Hoc enin
rite facto, eriam quae sit circa illas Racio, u
plurimum, Facili conspectu ltudiosis extibebi
EUF.
Al cum de chordis Deltec scematis Hlal-
monici verba Facturi SUIMUS; OPOTTCE POTTO PEX-
mictere, Ouale Concentus Flarmonici Syltema
provrie dicendum sic Perfectum. Nam plura
TCOV NEO nuD WdEI aEFOVIKNS HoMaXS ceOI
ZenocuE)a. Ogd F cicodorcor Wd DgrEndv X, n
D4. DCaCCV coEVEVOnUCOS ra MaNCoS a MOIS
i ocpcs cipnuda, d doneir 124 Negir
irapxou cor aeq cinorcos (C davlu rva PiN
NIUIaD NaTAZIVCIOKEIV CCgONCI, eds pen XOIVOV CeX
dis  Fpun E DabiaouNcor VmPZV nearua
8TCOXCd5 Parepor  4 no ar coponogn
arena der aMa T aC, CoS CIHEIV, adVY eS Ed
noscr, _ pover nuvras ra avra neger ei 7
avrir, àM ̂ ge du C 2) a TcV aurCr. ZSY cd
cidios avris, nav coi  aeg Cn co5 8 t
nmys auabias airs Xadearai duwnor) ExeY
Xor, aMa n eis W Dadaruo d rior rà opd
neiver cidorcor eo rois genoios éerois  le Noyois
7 anadcurcr rior). 2870) à e a n enaxbes
EsN, cos Epned, enddie uoX Dypo X reinoV XroI
ZOYXaVOrTS Excdar  oNcoS arocO no
naranmL pa hiuaS nO NaV ESCCO ∞Z
davorr cExderor nar V)abamer exeiro x ua y
ua cos ar déscrar rois nmois crrder, CC pan
u 2015 Siur nata Deornnnios ei ra pa ua 
éxxor. un di avemmocienn  Ouorcos aurs xondr
vas, aMa 319. X Eivas X pa qua ∞DaNePOr X X
OxonsOV CC N 9 78YO NON VTECN CO5, io5 Erest, nado
par C Cr peveras avrd cequlu ò Paor naract
naar Ce araidlu eed dre W gnozsa, reonO-
nI LOrTES et HI XZ MENaI O2ODD1O Wd VOV KaT aVT Y Vit
ruo Doyrs  reneis & nepoodis decopeirs ov
SHaTS avayNaiON X MNV ciner nEorPOY, nou
on airy r deouor cior nai, notas oeconeah
ExaGm aVrCr ETOXE. T8r8 id a andcos Quoudr.
xar o oei aurcor ney C evouvon O) Drono 20i5
DiNonVOIS QuorrI.
AM C19OH Wdet Y 20BdCoOVS TENCIS S neuoOuE
18 ousquaros pemopde ndn i Négor nicia 2et
MaNe WdEGCIEIV, moor a e Z osqua vecOS rS
iquoo edis cegoAOECVE rActOV Kat id nomia
005
raode voratcos re zeorco, C naduma, 1d5 t
ees, noY8, Weg5 aoror arna graeda
an endon coei apuorimns ciner coe deda
ava aeior, d ons ou Plveias  n axe bea
WdeSEHa co) ourenei We55 dvi nar roulu
 nanSIS aENOVIXS navorO et co je Y nat
cienedons Srisuns, onoer re n oroior esi, crap
ycos nardmeve. Taura n Wd erco wegeun derl
8 povor anr, d coEi aurrs cipnoc), roiS DINeVOIS
coxcees genorny eis naranmlur ama nai ere
desrepor éipn
Lot ruo uondets F non dozooocor, nab iucor
Xirnourco YNcorar aa d toV, et HE ad 1013 c 
VOS HaNOGONCOS TCV OuOIOEONCN avtois NENEN).
AM enddne à marra ravra et zoedais étrot
C AB. donii. M. doncr qlda LCCC.
cet
85
D3c
1ec0
Peove

## Folio 361 — 867984570:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
EI A R MONICi A.
ousqua la es aurd EsiV, EE cer TEhcra aDa We Tune in eo Syltemata, ex quibus quaedam Per
ZDEEVE), cd5 ev 2015 XaTa pE (O) cipno∞). Zuomua
Fot VV CNCIVO ZE a CNCdS OvopE) ZNCOV, o  EE
Xd co cavrco dacer apuoriar rav̈ro o cineir
arror cidos aCpOVIOV. 870 3) MaVTCoS EsiV, S HE
ei duo oxpor P002201, o 72 dnnovon BOCVTaTOS naI
o dEuraros, EOS cbMASS arrOcoret eior, Nara s
 39 2015 psomois nandolu dis Xa ocot
sopDcriar n decoper eo Noyco rere a con aorovi
cos axe 6Cd5 et 7015 Éndra deXiE). ZuvIsa
 201STOV ousqua Ex Xopder nevrenaidexa is
Ep aurima  pusver ze ra crouora dehopdi, a M
o di i arriar exasn avrcor 3FCOS coropasaI.
AM Enddn ouroucos cienna d, noiev 8 iopo
opdis naNCr) reNcioV ouSua C Cn mocoV Xop.
dcor 78r0 OUVISA) avarnaier ciner nai S nEco
305 Z MN CICOV F8TO iO(IOOaTO, na odeV CxC O ei
2nD)d 2878 re5 a Dopuas 8peoV gd CC 787
ouvren Eod neos sus rcor en dnooudcor cet avre ou
Pleverar.
Xon 201ZaPSV EidEvaI, O7 O CK Z aS HIVaropa
lo, o5 nEcros 2870 iopooar 8705 CC yd eo 2o15
a dVroIS FEV NaT Aizonor avarooco rl 280C
Decos apxaursoror entâ xopdor nuear cipadvos
led Téprardp 9 en AEo BS cis Aizontor à PiredvOS
ev exetvois avedero enddar neos cov er avrn o
P85 IEpOTEAESCS WggEVOITO, 1d5 aV X9) 2WI FCOV
Aigonicorcdaxen ooDiar  En Nararon avrS
arr CoCGOEKNNCOS SisioaS F VeV, H nab 85 No-
785 aom dinenro Et Xai nS aM (() EvsiXcoS nar
AnDcoS EnddE EiDE Y dero D rerapTuS Xopd 13
avrys Doygo, nGOS ExarEpOV, Y deto D AGCOTHS T
na) ebdopons, duo DBerycor oouDcorVTa Nar 
D9. 2015 psornois 2)a To apcornaNSidol ovu
Dariar, n decoperras ev Noveo Sreirco, 1d5 ev 2015
Endra deXoc) avcov ) nNW CSV Z Zcy 8
necor xoedcor aorns DB e7Y85 rEoS aM185 X)4
Dcorss vnaexovlas cos yd nai ev rois isEpor, na
2870 dCX)HoC) reicov Docov EES M NcOV VeL
educor, Et o pEOOS NEOS SHCTEPOV TCoV axecoV Zs _)
ea dcr Exc oou Dcviar ét aveynns i ot axpor
neos a k NS5, 3Y avri D covoL, 3TE C D9. D CovoL, 3T
oupDcorot, Sd aNCOS EIHEWV EH NENEIS .Ma dia
Dcovoi TE  ExpeC NEiS dncos Parioo). con cnné-
TCOS NaTA HEEVTa 2507OH DIXOTEXVCS oyaV ca Sd a
oe, nat cor aupss DBoyrouS avrys s pever ros
à enarips aurcor reraprorre iy nepontor Doygo
secta nuncupantur, (prour parciculariter de
CCcuIT.) Verum illud lystema simpliciter Pet
tectum nominatur, quod omnem in se com
plecticur Harmoniam; hoc elt, quameunque
Speciem harmonicam. Hloc aurem illud omni
no est, cujus extremi Poni, (gravistimus leil
cet  acuristius,) Tune incer SC Anciphon
(contra sonantes) n concentu illo qui Mu
Ficis diciur Dis. dia palon; seu qui contpici
cur in ratione Ouadrupla; ue in sequencibus
accurate demonltrabicur. Coustar aurem hu
iusmodi Syltema ex Chordis Duindecim; qud
rum nos ltacim non tancum Nomina dicemus,
Sed ob quam caulam quaeque sic nominata Fiit.
Sed cum Tummarim diximus, Guodnam FTar-
monici concencus systema Perfectum, dicitur,
et ex quoc Chordis consiltie; dicendum icem
est, Ouis recerum primus hoc ita concinnavit,
Ondeque ceperat ille hujus occationes. Ouip.
De non parum hoc conducet ad eorum eri
dentiam, quae de co dicenda LUnE.
Sciendum igitur est, quod Pychagoras Samius
is est qui primus hoc concinnavie (seu coap-
ravis.) Is enim, in Regum Axypriorum ady.
cis, Orphei receri formem sepcichordem lyram
inveniens, quam Ferpander Lesbins in Aigy.
Dcum accedens ibidem Culpentam conseerarerat;
quando ad peritos in ca lacerdotes accestie, uc
Aiorpciorum edisceret Capienciam; animumque
ad ejus Sectionem diligenter adhibuerat; d
in quas rationes ipsa diriderecur; de (liguis
alins) dextre perceperit: Cumque deprehende
ric chordae quartae Tonum ad IOnOruM UtTuM.
que, (prima, septimaeque,) concinentem eo
concentu qui Mulicis dicitur Dia tellaron, qui
in ratione sesqui terria conspicitur, (ut in le
quentibus ostendetr:) iplos aurem qui ab ex-
cremis chordis tinne, lonos este inter le plane
dissonos: (Ouippe hoc in post dicendis e.
ciam demonstrabitur; nempe, crium Cono-
rum concinue policorum, li medius ad ex
Tremorum ucrumque contonet dia tellaron, ne-
cesse elt ut exrremi illi sine inter se neque An-
ciptioni, neque Paraphoni, neque Symptoni,
neque, ut semel dieam, Concinni; Sed Dillont
 plane Inconcinni deprehendentur:) Non
immerico omnibus modis diligenter Audebat,
Liquo posser artiticio, excremos ipsius lonos
Praltare consonos; non tancum ad quarcum
quincumque ab eorum ucroris lonum; led de
inter se necessario contonos. (Duod enim est
vere Harmonicum, habere debet, non can-
cum medium sui Conum, ad excremos conso
num; Led d excremos lui lonos consonos in-
cer (C.)
Cumgne hoc non erat ei alias factu posti-
bilen nili de octaram inibi incerponeret chor-
361
O0pcrSS nobHOcC, M EE aVaYHHS Na HEOS aN
A7N85 ∞ gd _Ve iCOS iOpOpdvOV 8 provot Y Hbo
avrs Doygor o DetNet CK  605 785 an eX5 ouu
Dcovor, a Ma nat 285 ex eBG aVFBS 7 e05 a MHN85.
Ka enddince 3X oev re lo avrid TBTO noT
etncos exzucoaodat, et uin net ordolio ex avrn nat
a AB. ovespet D. MF. aiejute, quod recinco.
dam,

## Folio 362 — 867984570:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 123 lines, status machine
362
MI ANV E L IS B R Y F N NS
dam, d ex seprichordi Faceret octichordem:
(Tras utique sectionis chorda rationes, qual ad
mirabiliter et dirina quadam arte inter se co
aptatas, immotas perpetuo conservare voluit
quod prudenter admodum et vere ihcoretice la
ctum clt. )
Sed quoniam scire oportet ubinam in huzul
modi lyra hanc (ab co interposicam) octa
ram chordam incerpotuit ipse; (hoc autem
haudquaquam perspicuum tier, nili iis qui cu
jusque chordae in veceri lyra leprichordi ordi
nem nomenque accurate noverinc:) necella
rium duximus brevia quaedam etiam de hisce
PriuS Cnarrare.
Nercurius, de quo magna Fuit olim apud
Ciracos Famiseratio, hanc vereritormem lyram
seprichordem invenit primus; es in tormam
duorum cecrachordorum limilium (acutioris d
grarioris) coaptarit; ad imicationem sphaera-
rum, seprem lellarum, qua LTTANLES VOCaNEUE.
quod ab occidente in orientem (contra quam
Onivertum) mocum Tuum esticiant; de quod
ex illis (incellectualiter) resonant lonis ex qui-
bus (uc recus percrebuie Termo) Panarmonium
quoddam es dirinum melos exOritr. Quod
non omnes audire pollune; sed illi soli qui
animae aures intellectuales per Cummam vitae pu-
ritacem purgarunt. Oui enim revera d diri
nis corporibus (ue loguuntur) generando pro-
creantur Poni, caducis auribus (seu faro obnoxiis
audiri nullo modo poltunt.
Oui enim Mercurio priores cranc, limplicio.
rem de uniulinodi harmoniam securi lunc. RFaL
que haec quadrichordis; ad imitationem TC.
tractyos (seu quaternionis) Elementorum Uni-
verti, horumque inter le congruentix; indeque
commode dicebatur d Vereribus Dia TeMlaron,
auc etiam modus Flarmonieus. IIi etenim Sy.
Itema quadrichorde Faciences, habens extrC.
mos illius lonos inter le contonantes eo con
centu qui dicieur Dia tellaron; qui racione sel
qui cerria (ut dictum elt) conspicitur. Pri
inamque iplius chordam, quae sonum ejus gravil.
Timum faciebat, rocarunt Hypaten (ulrimam:
quartam rero, qua limilicer sonum ejus cdebat
acuristimum, Neten (insimar.;) reliquarum
autem duarum intermediarum, eam quae secun-
da erat ee graviorem edebat lonum, P’arypaten
(suprema proximam,) certiam vero qua lo
num similiter edebat acueiorem, Parancien (uI
timae proximam;) ob quas autem causaS, in
sequencibus videbimus. Ilorum aurem primum
Slarilimumque iptius tonum, Perrae dixerune
analosum elle; quarcunt vero acurissimumque
SMI; lecundum vero (graviorem intermedio
rutt) aquae; cerriumque (acuriorem) AerI; O
husumodi rationes. Duippe SICuE Cx quacuOD
Clements duo sune graria duoque levia; e
quidem ex graribus, alterum altero grarius;
acque, ex leribus similiter, alcerum aliero le
Vius: ita ex quatuor Sonis tetrachordi Cyste
maris at illis dicti, duo quidem Srares eran
duoque acuri; e quidem ex graribus alter al
erdein xopdlu nai art imaxopds naraon a0
ourcxopdev. 285 gd D NararInS avrS NY8S,
2dC95 aES yopOO NOS OrTAS, QETENNTSS
nadonS Xaco C Hsoro F820 d1 nrV 0d D 05
Xt ScopHHaoS CNScos ainde.
A eradipr avarnaio cideras, nat nE 2
ocaUHS NCaS, SroS i  aurs naci
oydoluo Xopdlu aDEVEHHE 78+0 Ob COK aV HoT
KardnNOr n 7013 pu con C pOCoS etddOn EKOHS
xoedus, D dexaurons emaxopds ropas, nat
raE n orouo avaraier Beaxea aa n et
O EpuenS, S Dev O lo AaNaI NNVS eV 7O1S
Esknor, recoros r cienidulu apxaureoror esa
Xoedor nuxar evee, noi en dvoir rersa xopdcor 0
poicor naragqua es vrepS X Xat BapVripS, ippu
OcrO KarA ppnoN 70Daipr TEMa es ECOV, ct
NaNSV) coMarcodVOI 2)8 X dero duo ucor ex à
VaTONaS, CrarTICOS ZW NvH, noierady s uivnoW
Rat EH Y vocpCoS et avrcor et 128 ducor ZCor d
cov, cos apxaios _S Xepoct NegoS, avapuerier 
3 deror pENOS ouvesVDaIVE) S nvs anove 
duvar) aM  uovos exeivor, 0001 90 dy raes D Lv
ZyS voEpaS aroas di’anparcue coiar exanequ ot
ad rCd orr coseo 2 deicor ocoparcorios Daoir
3x0I, SmpoS aroars sdapcs anssot N des
Naor.
Oi yd neo EBHS, Ei à coNSea CE povtTSONOV
apuoriar perncouer aurn) 2rsa xoedo5 lo, nara
pipenon DX 501Xcicor S HarToS rCaXO, X Y
FSTCr eiS anNa nadapuonS erder 2o1 nat 2)8
TEOSApCOV CixÖTCOS LQOd F HaNaor coropd ErO Na
TECnOS ACHOrMES. EKEVOL qd notErTeS rereaxodoV
ousqua, Exor 285 axp85 DDoyYS airs ovupco
VerraS aX HNOIS NaTa TVI 2)4 TEOSaPcOV ovuDC
viaer, ins et Sareirco Norco decoperas, 105 eien).
Tlio pdi necorius aurt xopdlio, rai nomnuleo r8
Bapurars DBergov aurS, vnarlus exdnsr Eli)
rerapru, nai nomnuli ouoicos & dEvrars Db cgl8
avrs, virlus 7. NoiXcor duo nai peocor, rs idi
ddrear, C momriuleo s Baporips DD02 aurS,
raporarus   reirlos, nat noinnulio ouoicos
20 dEvices 6017 avr3, carius di às er
2015 et5 airias cioou. Ja. AMC pdi Y nEcorov naii
Bapraror aur 3 OBoYor. are Nogo éXegor cira Tn
n Y) rrapror i dEvraror, ro nvesi  de de
repor nas Bapvrepor, rCd idar Y de reirov y o-
rEpOV, 200 aee 24 N0785 20120de. Kat qd, 10-
HEp Z reaapcor 5o1XCicor ra pd duo esi Bapea, ra do
duo nspa nai Y pdo BapEcor Dare Durepor Ba
porceor Y de nspcor quoicos darces dureeor n
Porpor Srco de nai rcr rosapcor Doncor 2s
nap avrois cionuds rer eaxieds ousuaros, oi pdis
duoBaeeis jour, ei de duo cheis nat 2 pdi BapecoV.
Scribendum Force imvizero vel iniuum.
cos aaer Davasms i Co rvoS Deices PrsonS
aurcor dFEEr ignoupcda Weorpor.
duresse
Ex

## Folio 363 — 867984570:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
Il A R MIO NIC A.
Wurn.
Nece.
2or0.
dearim.
Paranete.
3o10.
naponem
Parypate.
Rejpeca.
EmM.
Eypate.
S Baporaros edore. Iu
Sonus gravissimus. terra.
Dureos Darips Baporepos. 7) oecor ouoicos, du tero grarior, atque ex acuris similiter alter
ree(O Darsp dur (O. Kaj W, caee ra  - alterO aCULIOK. RUrSUS; LiCuE quatuor elementa,
TaC∞ GOIXCIC, eMCoS CC acos LaMcr aN aliter acque aliter incer se mixtura e paltione
Nosdva 3 er negod, i a  zrvodva, 3) o
Doea eidn  orrcor decorchet enddar dyNovo
aOIcOS aVTI I X XaoS NaTa OVoIXS No-
285 2nvoiro 8rco dn nai ei recapes DYgo1 8
3015T8 ousuarOS, CoS nat NCoS n a MyNco
aMor cvoi, nai oior er negot, n  à ) zvodvoi
3)aDoC eidn S MENSS dervreNsoi enddar ne
ouoicos n a motcoors avrior nai X Nados nara N-
285 a GHOVINSS ZZVOITO. KaI Na NW, 1o a Ep ev 7015
rereaor 50.ZeloIS rEia Vocir D)aSquar, et ois
aj aMooS Na a zy 7 Duorucr cidcor zyvov)
32c dn X er 2o15 7aor OBoygoiS reja Decoeci
alcerata, divertas rerum species eficiune; cum
Scilicet eorum alceratio ex pastio secundum Phy.
licas rariones tiac: ita e hujulmodi Cystematis
quatuor foni, aliter acque aliter inter se quali
1
Excura  pastione alieraci, diversas eAiCIUnE
Species cancus; dum similicer horum alceratio
e attectio tiar sccundum raciones harmonicas.
Tcerungue; Lieur in quaenor elemencs (10co se-
Pararis) eria dignolcuneur incerralla, in qui-
bus tiune alcerationes secundum pastiones (pe-
cierum Phyficarum: Sic etiam in guatuor hisce
Tonis, tria conspiciuntur Diastemata (intervat
la) in quibus hae tiune mulicarum specierum
aj 3)85qua Ta, er ois ai aMoos nas sa nan alterationes ee pastiones.
7 udor cdior rrveras.
Oder 3205, run idio necortus nat Bapi )orgor
aurus roedtio, iv a ExaNCOS, ∞)4 X Vra
TOV ∞ NECOFOV C ∞G. 5015 HN aIOIS La Net, Tn
ZENlions oPaiea CON a ndNOTCOS naPEMavEV End
dunce noi o cn auris Do3(O, 2 diro 7 à Mcor
onarcopdicor Bapiraros Tlu: ebdoul no eo
Ddorgor, iv XaN viTlO CMaNCOC, 214 X vea Z
X EqaroV Cd D9 2015 XaNaNOIS NaNCICZ, Zy 2
RporS Enddh CC o an avrs PBoq (, rcor d
rcor dico  Tlo rera, not D id
rarns dEvoyorear, ) virus Bapo DDoYo
seCaV, iv Vno D raEECOS PIEOV CoVoaOE. pcoCM
Onde de hic (Mercurius) primani quidem
e grarisonam iplius chordam, quam Lypaten
vocaric, (eo quod Supremum pro Primo a ve-
reribus diCeretur,) Sphaera Lunae non incom
mode compararit; quoniam qui ab ca tc (0-
nus, est omnium qui ab aliis tiune planetis gra-
villimus: Seprimam rero acurilonamque, quam
Necen appellarie, (eo quod Novistimum pro
Olrimo d veceribus diceretur,) Sphaerae Sacurni;
quoniam qui ab eo tic Tonus, est omnium qui
ab aliis hune acucistimus: Ouarcam aucem,
quxe est quam FIypace masis acurisona, sed quan
Nece magis grarisona, quam ratione ordinis
Melen (Mecham) nominaric, (mecia siquidem
haec est iltius lyra,) sphaerae Solis; quoniam
qui ab eo tic Tonus, acucior eA quam qui HC d
Luna, grarior aurem quam qui lic d Sacurno:
Secundam autem, qua elt quam Aypace magis
acurisona, quam Parypaten (Fypatae proximam)
appellarit, (eo quod proxime supra Hypatem
jacebat,) spharae Mercurii; quoniam qui ab
ca tic Tonus, elt acurior eo qui tic d Luna:
Sextam vero, qua est quam Nece magis pravi.
Lona, quam Paraneten (Nelae proximam) vo
caric, (eo quod intra Neten jaceat,) sphae-
rae Toris; quoniam qui ab hoc tr COnuS, or2-
vior cMt quam qui tE a SAEUIEnO: Perciam
b 2
verO,
. nop
cilie
2Cx
Eoraros edo
Sonus acuriltimus. ignis.
dcorce edire.
SonuS acutiOr.
6 Ba . Voc.
Sonus Bravior. aqua
nat qd aorn 2 sounS ROpu est IHB HLAIS CA
d ut o a avr8 8607 (0, 8 ul 20 ~ Z
Nlcons oEurep , 28) did 18lpS Bap
Tlo de darepar, nai oE ∞)oyorceaV D LaS
NV XcI HapOXaTW oedon2eOE, X)4 ∞ Exy5OHB
Tln  dos ncida TH ZB LD  Enod yHE naC
un aor Dd07(, 28 dud  L lions eh vapos
Tlo de Exr, Nat BapVCToYOEEaF virS, i
E Dgrrlus oeconopaoc, 3)4  Ld ri vixlos
rerad En T8 a105. enddiE nat d un avr
8d03, ro diro 28 Lpr Bapire D. Tlo d

## Folio 364 — 867984570:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
364
NI A NV E L 1S BR X
Netc.
ataele.
Fo Num.
H. Eo DGrAM.
et eguon
VerO, quae est quam Mese magis gravisona,
sed quam Parypare magis acurilona, quam FIy
Verparspaten (superiorem P arhypate) vocarii
(eo quod proxime lupra Parhypaten jaceret,
sphaerae Veneris; quoniam qui ab hac Fc (0.
nuS, gravior elt quam qui fit d Sole, sed acn-
rior eo qui tu a Mercurio: cademque chorda
etiam Lichanos (index) rocatur; ob quam cau-
Jam, mox ridebimus: Ouintam vero, quae elt
quam Mese masis acurilona, sed quam Para
nece magis grarisona, quam et Paramesen
(Mese proximam) vocarii, (eo quod Mesa
adjaccat,) sphaerae Marcis; quoniam qui al
hoc Hc tonus, acurior est quam qui tic d Sole
sed grarior eo qui tit d Tore. Ouoniam an-
eiqua quaedam obcinuir opinio, quod Planetae
per acheream auram continuo ee indelinenter
moti, Flarmonieos conticiune Tonos. Et Nico-
machus Gerasenus, in Fnchiridio Plarmonices
hoc manifeste alserit. Ait enim ibidem haec
ipsa verbacim: Sonorum urique nomina, al
ae iis qui in caelo seruntut seple eIS, e C
et ea terram volvuntur, provabie e sue c
ee cupata. Omnia enim (inquiunE) COrpOTa,
cum impetu rapta, in medio cedente ex Fa-
as cile Ductuance, neceltario COnIuS FaCILME;
a magnitudine, celeritate, locoque r se dis-
ec crepantia: Cre proprer iptorum Conos, (seu
a tensiones,) sire propier proprias ctetlates,
ECEVC PrOprer derinentia media per qua Cujus
e que cursus conticitur, prour lune magis Aui-
cc rancia, vel e concra moru difficilia. Lla au-
acrem tres direrlicates manifelte conspiciuncr
ec circa Planetas, magnicudine, e celerirate, d
et loco inter le distantes; atque in aura XeTHC.
et rea concin e indelinenter cum impelu la
CC ∞TOS. Indeque nomen asse TOrTILS est COTMIE
es quilibet, quasi Ptationis experS, de semper Décon
a( in cursu:) unde eTatM DCUS _ ATheF aCCC
Pere nomina.
Sed Mercurins hujulmodi nomina impoluit
ChordIS auOTHM SMIIEMatuM ECTTAChOLBEHH
conjunctoru, ex Guous dictam receritormem
lyram Seprichordem apcarit; quorum acurius
appellarie cecrachordum Necon, (insimarum;
Brarius, cerrachordum Hypacon, (supremarum.)
varamelE.
melc.
hyperparypate e LiChanOS.
Parypate.
hypate.
reirum, nad D pdi picons Bapo )oygoréear,  de
aas uDdoyorear, in CCc LEprap
Elus CxaNEOE, 219. ∞ EEnS vrep rus aporl
recda, ru d APpodis enddure naj o an au
ris d07 (, 3 ad dro s ANIS BapireoS. E
diro  EppX oEvr 6 n rotabn) xoedu i N
XarOS nancira di iu ainar per oxgou ciooueda
Elio de nerlio, i  pdi pcons oEV Ddorgoreear
5de a gvirns Bapo D)oyzorcequ, iv n  e
on enanco, ∞ ∞ Co DanC En uEon, Xyτ8
AecO Enddnce y o un aire Dboy, s udi
dro r8 HNS oEurEp(9, 78 dE diro 28 1105 Bap
rep05. On de anaut 115 li déha, ies et ToN CVTES,
2)a 8 aidceis avaxuparoS dilvexios ngi asu
TCS vSIVOI, CVaENONSS nX35 dvreN SoI nato
CH PECgonS NInOpaX O, et r erxaeuico r ap
pOINS, aediNCOS 7870 X a e15o2. Aegt qd 8-
O rauri vara dehr enei a ra pdi 3r oroua 
Tcr D60gcor, do ZCV NaF seqVo isEcoV Esa
ec aEpcoV CC XWd ylio DErnon L OVTCON, Mdavov Covc-
aepadai mevrae yd ra pore seda Daor scopara
c xab IncINOrToS mO CC pasae nuvode, o-
a 085 avarnaicos noIEV, MC) TE CC =XC not
a 1oCo EapnaY da XNcoV nrot  9
u r cavrcor PBoY7SS, n a 2a5 idhas raxo-
rias, n co 9 245 enoxa5 er ais n ené̂cov peun
L OUVTENETCI, CVKVuarTOTEPaS, n TErarrior dva a
AC n4S  OX3045. At dE TCEIS avru Na Doea
a rearCS opcovras Et CoV coM araS, ) TC
a Nat 2Xet CC Ton Co dEscoraS a M NCoV nat 319
r8 aidceis avaxoparos dvencos C asarS
poi31d 13S. Erder gd nai T8 asip oroaToS rE
raxeN ExaGOS otov SECOS EsO a au
Decor nap o nat deos net oii diie coroparoE
notyreI.
AN o udi Epuns raa oropara Edero F Y
duo ocnnuLdcON ZET a Xopd cor ouSaZcoV Zoed a15,
eE cor ruis ciendiluo deXaursonor enâ zoe dor N-
Car neo con X Wd, vyEcoV, X oE vrpor 
ob rarcor, x Baxirceer coesonsipdoev.
Ucon.
F C EGNapVAd. M 19I X1X aVOS.
ep.
deresse
eHoc omnino inconerue d Bryennio dicitur. (Ft quod de is ec rod passim hic loquitur.) Ntam ex
retate de qua loquitur, Fyper signiticarit Gravius. (unde chorda gravissima dicebatur Hypate.) Adeoque
yperparypate, Foret (non Lichanos quae est acutior quam Parypate, (ed) ipla Hypate, qua sc magis ora
vis quam est Parypate. (Ouo sensu prostambanomenos dicitur Fyperypate.) Nec nih lero admodum ob
ainuie moderna locurio, uc super pro acuro diceretur, e sub prO gravi. Cu  LLOLCXUS C ap. 10.
lib. 2. Ec nos in Noris ad cum locum; et in Appendico nolIa. S SIC COCS HOILH BIMHCS ABM. (qua-
spectaret
Ei ipsa Corpora sic disterans;) sed Mcibomii Nicomachus habet nugumar,ehius (discrepantes) quali sono
5
Eon5

## Folio 365 — 867984570:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
HI A R MO N IC A.
Ost Oppeus rlu Srispulco F TolrNS Nvpa
a sclemso cabeccto, s etem sapcladdidit
industria opus, ee memoria dignum; led (ad
Tummum) melodias compoluit, eis qua si la
conspiciuntur mutationibus lecundum genus de
lectans. Acque mansisser quidem, quantum ad
illum (nei suspicandum est) reconis sepri-
ap FeUS SidcXSc15, 8d et en actus pinonoria
Ceror nas pernuns aEioV EEdeihar a l eS TE
NO pLEAOnOICOV, F et avrn decoe daS NaTa 
vos pEsaBONCIS azacor Kat Euciver au ooor Y
paZ avror, io5 EsiV LOVOEIV, n DexaIoCOS EX
Xoed O Nuea cioen ru porocidnS. ei puy o Tu. Chordis Lyta etiam in hunc diem uniulmodi;
dazoeas, C d en avrn, n Dan nai Ex eMOtS
NODROIS, WOEOEIRETO EDZ_, D EaVZS DINOHOMIaG TE3
D1N00DDIaS BdeiEa oi , ~ CACIHOV MaPEV
deivaes eis B ichulco 2S nar arri cover 210 s cot
OVSLaTOS TENCIOTHT.
Oiros id, 3)a Y ceonart ney dibor Nogor nap
Erehyuer oydoor nva. DBo7re, era E pons TEna
Ed Dgpeons eva  as re, noi dirosnocs diro pd 
pEOnS, eNeV Lover Dd) D c gpEonS, nurorer, ilcCOruM; Sed a Paramele per Iemiconium, seu
n MAMOV CIEI NEra coG W idi WCBTECa CV
rn dexaoreonco entaxopdco nupa   peonr 8
ocev, 7e  Z vS Xa NCE TE, i 3d er n3or
necodai d de aperre diav, erprus edi dio
virus cirai ooppcoreir de 0e5 aurui 2 4. 10-
oupcor, iunee na n eapXS pon WCS  v Mele 2d Neten. Hoc aurem is ideo he tecit
CtXCV. AMa 23d 870S àeq neminver, cos av n
apzaioreonos ema xopdos Nveg Xa D NapEVTE
Detons rco aure oydons X0Cd15, or Xoed05 Quo-
edion 3 pesvor Ex F diro d virus avris Doyror
coees Y doro 8 ucons, n En Y dero d i aur
aperrdeions oydens XoedS praZ ponS rEnat
2dDg, pEonS Z HAnDeionS, W95 Y dro D rarHS,
nara Eu) ZIX HEVTE oouPcorErra ouDcouar à Ma
ig Y doco D pEons Woeis Y doro D LcrHS, nat EN
Y dero D virus coe95 Y dero D co DQEOnS, Var
=u 2)a roaipcor (C 20295 287015, Y doro D vyrus
ne05 Y doso D rarnS avDCoVOV Kar T X9
XaOcOV. Ei gd o ano D virS nEoS  and D g
peons nara D)a raaecor oop Dcriar, o de cind 
DquEonS EOS  ano ~ inurus nara  79
erre E avarnns à eg u o and D vys ros
ard D LWarns Kara r) 2) à nascor oouPcorio
ooucoriar. AM Erco pdii o TVDaripas napZ05
2a F coConarNCyvor Nogor, uera EV 7 duo X0p
dcr ~ eien ns r8Op DES aeXaIOTSOB Ea
Xoeds AveaS, ~ ponS TEH, Co apeonS, rd oy-
delu xopd o Haperé dnner, eis cictulio r8 nar av
qui a NecM dd cum glu à larame
DCOVOY ZIG. HAIS COD OVSqLATOS TENSETTa Ta nEo OClavam incerposuic Chorcam ad specialem Sy-
repor ouquedva H)asoaS est aMiNcor avrys
duo reraxoed a.
xser nduvaro, 1o5 o r isoeias aradidaonet nogos.
 povor Za rere dxoda auris a ) aCLura co5 x modo iptius duo cetrachorda (uc prius tucranc)
eorepor eicoe, r ordolu xopdl eEcoder o indisjuncta reliqui, oclaram choream exirinlecus
Cuto
Orpheco aeem hujusmodi L. yrx SCienEIaI
nili Pychasoras, cum in hac, cum in mulcis aliis,
Primus inceperit opcla, (qua n speus Indu-
ltria e philosophia digna,) ostendere, d II
cerponere quod decrar ad specialem petlcc
nem lyltematis contra oates a Pato
Elic igitur (Pyibaeoras) Od tacehem ante
dictam, interposuie octarum quencat LhThon.
sum, inter Mesen de Paramelen illuns Melens
acque disjungens, d Mese quidem per Fonut
Poco Limma: VE quae prius erac I beles.
Fern Lvra Seprichordi Paramele, jam dicere
TuT Prite (Fersia) a Nete, nec alio PIEu ja-
Ceret; Adeoque, quae liC InCerPONITE, SIE d
Necc Ouarra; acque ad eam consonet Dia let.
Paron consonantiam, quam anciguicus lav
dc receritormis Pyra Seprichordis, sat D
Diet Oclaram Chordam ab ip(O InCErPOTICaM )
Octichordis facta; non modo sonum eum ha-
beac qui ab ejus Nece tic, ad cum qui d Mele;
itenique eum qui ab octara chorda lic ab eo in-
cerpolita incer Melen ee Paramesen dictam, ad
eum qui tic ab Hypare; concinentem Dia pen-
re contonantiam, (hoc est, ut tam à Nere au
Mesen tam à Paramese ad Fypaten sit Dia
Pe.) ed et cum qui d Mese Hc, ad cit
qui ab Eypate; icemque eum qui d Nece l,
ad eum qui d Paramele; concinentem Dia rella-
ron: e praterea, eum qui d Nece tic, ad cum
qui ab FIrpate, Anciphonam (contra. sonantent)
Dia palon: (hoc est, ut a Mese ad TEpaten, itei
que à Nete ad Paramesen, sit Dia tessaron; ut
que a Nete ad TEypaten, sit Dia. pasbit.) SI enIm
utam taciat Bia Tettaton, e qut a Paramele
ad cum qui ab Frpare, Dia pence.
isitur qui tic d Nece, dd e e  ab Lly paces
quidem Prchasoras, primitus, ob lationem ante
dictam, inter duas chorelas  TClHOIIS
Orphei Lyrae Seprichotes, Mete Lalaleten.
Ltemacis concra. Ponantis a Paton Percecoe
illius duo Tecrachordu csnso, ila ale
tuerane conjuncta.
Postea vero, cum novellam harmontam audire
porvie, (ue hiltorica narracio nOs docet,) non
Toeper d au onnuina n d veaeas appcrias à
consonanciam Dia pason consonabir. AIque Sic
na chordam quae dicitur Prestambanomeno.
eM. Ectulio. AB. ictulis urumvis dicatur perinde est: acque in his, Codices Caepe variane. B Incelligendum
uo sub, eo tentu quo ubique loquicur Bryenmus; hoc est, in grave; non eo sentu quo atate Pychaxor
IOguebANCUT, uE anre ionicum eA. Boechius lib. 2. C ap. 20. Super (non sub) Bypaten hypaton, addita es
ob

## Folio 366 — 867984570:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
M ANV E L IS B R Y P N NTI
sumptam) nominarit, (ob quam cautam,
mox videbimus.) Sed et alterat Lgram Octi
chordem ipti omnino ahatozam actexuit in gra
re; quo nimirum compleret (ysentacis COntra
Conancis Dil. dia palon pertectionem. OuipDe,
366
quod nulla jam ellec harmonix lpecies qua IS TeNcienos Kat qd der aquovtas eidos na de
tali Cyltemare non ContineacHE; uE in SequeN. SHNEV, onEe COn LD TS TOLAUTS oVSqaOS EIE
cibus summa cum accuratione ostendetur.
Sed e hultorica nartacio (u Dipieurtatis
aXIIX CuTaM GCreNS) ita in posterum Py.
chagoram enarrat sentibilem in orsano harmo. Sus Decvri cov, 3 rC05 ev isepco Y Budaroear rlu
niam coordinalle. Nempe (ut e8o quidem er oereres aidurlu apuorar ouvrah d Ecto. 5
existimo vericacem omnino respiciens,) hanc s eycopcet  r’aandois soxao, rlu
JaXopd
adi
Sub Flypate ponens, ut ad eam dilcanctat Ra  Cd Decd C cos ceds aur ToVIOV
verec conicam, quam Proctam banOietam (a). EnEXCt Ma lu coegs naparole coropa
oc, s a t ontzot ct tiat odursai AMO X ETE.
Car hveqr oxraxopdor, no durah avdnoro, ad
ocunE Wo eOS ∞ BaeVTEPOV eis 0oCN ApCdOW d1
adn D3 naF arr cover dis 2)a XaV ouua
Xerai cos eo 2oi5 endra pes cors uneocian det
Xduoera).
Am o pdi D isoetas negos, ios o plvetaeh cod et
scd
ec cot p. C pe ep Son. (rovos. srerpe xo pebr Aetcoruerco)
In hac Roura extriberur Octichordis Eyra exthacorae in duplici situ. Altero superne; Duobus Dia tessaron
seu Tecrachordi, conjunctis (quibus concinetur Veteriformis Septichordis lyra Mercurii) cum Lono de Ce
; ut d Prostambanomeno ad Mesen: Fjusque incerralla, hoc ordine; Zonus; Femitonium Tonus, TonuS
lemitonium. Tonus, Tonus. Alcero interne; Duobus Dia tessaron, Ceu Zetrachordis, disjunctis, cum Lono il
cerpotito; ut ab Fypate meson ad Veten diezeuemenom: Fjulque interralla, hoc ordine; Hemitonium. Zonus,
Lonm, Lbnus; Femitonium, Zonus, FonuS.
Restituo
it
do
ei
vE
l
ovon
exeo
veosa
axv
e
ta
20
rp
1X
a
aduc
de
20

## Folio 367 — 867984570:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
ee se RL MO1dL e A.
asi XaperrEDeiour ProS avrs oydolu xed
pEtaZV, Ch p 1 pEO  W 4 EOH5 t
ille ab ipio  interpolicam octaram chordat
(ut dictu est) inter Mesen de Paramelen ve.
ceritornts seprichordis lyrae, ee l’aramelen ap.
Dellacam, permilit uc prius immotam; duobus
aurem per eam disjunetis cetrachordis, alia duo
deXaioreOnS Cma Xoed8p, nut d DaE
XAnDEIDaS CoS WOEOTEEOV aUETNIOTON éiaoE T01
Joc aors XaCXDeior dio rersaxipdos, Ere
ouoic d avrois nara qua ouon ETETSSXOC.
da ama Tu pd eEVEEeCO, oF VrepOV, o nai un
Conarr CMaNEOE TU DE BaCVTEECO, BaPOTEPOV.
 d Cv WdCGnZopOE OVEWEQNCOS, ids apd
ErreSeV CC CoV NaTATOUyS Noy8S ~ deXareo
Entaxopds RopaS, oiov TE apETaNVT8S, ecir
x S nepoo diX ovu CoNe SV FERCtOr sisqua. Ei qu
Un BFCO HEVECOS MENOInHEV, CON aV noT oiua Y
Bapotspor rereaxopdor D iEvreeas onra Zopd 8 Nv
C45, ot T8 naE avrpcVOV 29 7 aocr eEVFEpE
ODSqUATOS, VHECOV CNRNCITO CoS AEOZEPOV Sct
am aVrS. quon so i naporum, reirn
Sd n c paryn, ouoias raparin i n vin, vin
AM SOCX oGVrepOV MNN ~ BaporepaS ora X opd 8
De nili sic ommino scchte, on puto quod 1e.
IOn) Necon (ut prTuS appellareTuIT; nec. ejue
Eypare, Paramele; Hec Lalspale, Frite; nec
Parancte, similiter Paranete; el Hele, Hete: Sec
neque tetrachordum acutius slarioo veenor.
dis Fyrae (seu pravioris Cyltematis concra. l0
nantis Dia pason) Meson (mediarum) dice
Reeas, HTo ZS KaF arcoVO Za ZaOCV BaPV- PCTUT; neque hujus Lichanos, Lichanos; nC
rEpS obsquaoS. uEocor WesOeEVET Sc n X que Parypate, Parypare; nec LEypate, LPace:
Xavo5 a0 S, Nxaris sc n rapOXam, rapu Sed aliis vocareneur nominibus; (quia sic itet
nam So n am nan a Eréeos exa-
NEVOCrd Exe  STCOS cixorcOS q apa 3d
a oroua  aurcor, er rn ous déod 7 duo onraxop
OvSnuaTCOV, Err Man ) at n n pErCOVOpCaGCI.
Avarnaior dEcideras, ios enddn arrinenordorcos
2a Y X o pnX neoS CdV et aorcor DBoyquS
ExLo cos n evepyda aern ExiduNCoS TVTO NaCISHO
 Fero cinorcoS ris pd BpadvvToIS F coA a
veopdcor, et pet (85 xopdat dirodhdovras, 2015 de
que conreniret;) nec eorum nomina in hac
duarum lyrarum octichordium compotirione,
sive duorum Cyltemacum contra lonancium
Dia paTon,) Fuiltene quadancenus permutata d
Sciendum autem est, cum reciproce se ha-
iptis similia (ur in Schemate) connexuit cetra-
chorda: Acutors Gidem, acverus, quod de LIV.
Deloosa Saper excedentium) vocarII; Cira
riori vero, srarttou quod flypaton (Suprema
rum) appellari. Cospicatus, quod ila cum
rationes lectionis veteritormis Lyrx Septichor-
dis quali immoras conserraret; cum compleret
llalhlonei concclcuo dycema pellectum. Cu
trachordum grarius acurioris octichordis Lyex
(Teu acurioris (ySECMaCS CONETA- LONANCIS DIa- Pa
Clatoinata.
beane chordarum lonsicudines ad lonos ab ipsis
Cditos, (quel spra Masen llocet experientia;)
aequum elt ut Llateco Mocu cardioribus ateri
brantur chordae majores, e rice rerta mot ee.
lerioribus minOreS.
dcor Repcor, ot F NaF avripcvor 0bd a
TaXVNIV TOIS FSpX a NW, at Exc r 85.
e  n Lut 1BnaNSpVS aE
1 78nENOD NVS TENCIOY OEVESHOZOVSqa:
ost ex dvoir oura xépdcor AVecor X roISroV oOrISC
obsqua raro b CinEV EK HEITENaIdena Zo
dcor avarnaior cineim EDehyS , Td F decoe sidicor
er F cipnudvas deo népars oropats C di du aua
NeVENaGO aVTCV STCS corouasa En c spi
vor (C Exaisns Z0edHS aurcor oroa, aMa na di
n apae ainaer 3rco3 ceconoed). O oumpo
Id i 73TO OOVTENEod, 1os oioua nEos Tl Y NC
Xdnoouicor 2 Ei 28 jeucopds ou plvcrar.
oEureeas nveas. Tavro  Eireir r8 xar avri
Dcover Na Xarcor eEvrepS ovquarOS, ∞ idv oEv
SECTTO SECONDA.
De Duindecim Chordis Systemaris (qui diei-
tur) Immutabilis; eisque, quae in eo const
derantur, Letrachordis.
LOM vero jam tactum sic manitellum, Ouis
 primus consticuie harmoniei ConcentuS Sy-
Cema Pertectum; quodque ex duabus Lyris
Octichordibus contistit; hoc est ex chordis
quindecim; Proxime dicendum ett, qua sint
nomina eorum quae in his duabus Lyris consi-
derantur Tetrachoraorum; e ob quam causam
corum quodlibet sic suic nominatum: Tremgue
non modo, quod sit cujusque in illis chorda
nomen, sed e ob quam caulam ea Sic Fuexit
nominata. Non parum enim ee hoc conducet
(ut arbieror) ad fepadialem eorum quae de
ciolto staatio coulia ao ata Patou,)
recor, naneirs iicebonaicor r8ro dé esr e per excedenium.) Hoc aurem illud est quod
Contine.
concencu harnene cce lUnE.
TMHMA AETTEEOD.
Terea X opd cor.
a bCNS OvssuaTOS, X, Y EY 28TC0 DecopB dcON
HET Se Parcpor ndn readion), is nECoroS
Xen romur cideras on r ui duo rereaxoed cot
Sciendum isicur ell, quell duorum tetrachor.
otu acacioris Lrrae, Chocelt, uc dicam, acn-
acutius dicitur, tetrachordum yperbolaon (su-

## Folio 368 — 867984570:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
365
MI A N V F L TS BR Y F N N TL
concinetur d Nlecehyperbolaon (ultima exbe
dentium) e Nece. diezcugmenon (ultima dis-
junctarum.) Fsyperbolaon vero vocatur, quod
quali Terminus in ejus Nece constituatur, qua
tenus humana vocis potentia extendat. Gra
vius aucem, tetracbordum Dierengmenon dici
tur: eltque illud quod continetur à Nece die
zeugmenon, ee Paramele. Vocatur autem Dic
zeusmenon (disjunctarum,) eo quod ad al-
TETAS PATTES, (non aurem aqualiter,) diltancia
rum qua ipsum praecedune, licum Sic. Duorum
vero grartolto sra Felrachordorum, (hoc elt
ut icerum dicam, gravioris Cystematis conera. (0.
nancis Dia- paton,) acurius vocatur Melon (me-
diarum;) eltque illud quod continetur a Mese
e Flypale. melor. Vecatur aurem Melon (se
trachordum mediarum,) quod intermedium con-
Spicitur incer setrachorda Synemmenon e Hy
Pacon, in Mucabili (quod dicitur) ee Conjun-
eto Pystemace; de quo in lequentibus breriter
dispiciemus. Grarius aurem, Iy Paron dicitur:
eltque ce quod conmetur ab Llypate melon
et Hypare hypaton. Dicitur aurem Hypaton
(supremarum,) quoniam elt Primum omnium
Fecrachordorum reliquorum in Perfecto Sylte.
matC, _ Grarissimum.
Porro, chordarum hujus Ouindccknos Sy
stematis Pertecti, Prima quidem de grarissima,
Prollambanomena (assumpta) vocatur; secun-
da vero, Fypace hypaton (suprema suprema-
rum;) Tertia, Parypate hypacon (supremarum
suprema proxima;) Ouarta, Flyperparypate, e
Lichanos Bypaton (cratotos, chromatice, en
armonios;) Ouinca, Hypacemeson (supreme
mediarum;) Sexta, Parspare melon (mediarun
supremae proxrina Sepenna, Lichanos meson
(mectiarum Index:) diatonos, chromatice, enar-
monios; Octara, Mele (media;) Nona, Para
mele (à mese proxima;) Decima, Price die.
Zeuxmenon (terria disjunctarum;) Ondecima,
Paranere dic a disjunctarum nete
proxima;) diaconos, chromatice, enarmonios
Duodecima, Nete diezeusmenon (ultima disjun
Etarum:) Decimatertia, Price hyperbolxon (ser
tia excedentium;) Decimaguarca, Paranete hy-
verbolaon (excedentium penutrima;) diatonos,
XocdVeV 2  ∞ viHS Z Vr EPbON ajCOV, 3 ~ V
y5 TCeV diel obY lcor. L10 o) 167D HE-
NNHrCI dom XES NeeaS ev TZ vi EH aVTS NOIO
 t ad PCOTIS COVS DW IS, Lat
tcegr, dec dxidvat 1810 0c cht3
ECXIvOr 2E D virus Y de syidcor n9I
D aCQEonS. NEELyucoN DE TSTO NaNErnI
din e ercea peen, n, Cdn eE108, 2915 nEd avrE
neiru Dasuaor. Tiiv ) duo reinr rer aX op d cov
 BapOripaS NpaS, TaVO de XANWW ErNEI, 28
NaT arriPcover D_ Haocor BCpVEES OVSHUA FoS,
x ado eEVrOV, naNer peocor 287 dE Est Y
WerEXOIVOV 2∞OO TE D EonS  ~ VXarS Y pE
SCor. Neocov ) F8Z WEn Nn d perato deco
petra) 2Z re ocmu ducov  3 VX aTCV, Cv ZE 8 TW
Co5 NaNSdC METABONINCO T X oconudco o
SHuaI, Et S ev vspoS Ha BCgXEcoV ∞) aNH
Voucda Td) Baerepor, uxarcor 2820 dé Est
∞ WELEXODNOV LOB TE D VXarHS FCV pESCOV, C
DVrarys rev VxarcV. T8ro dE VXaTCOV WesON
ropora dm RSCOTOV XAVECOV TCV LLONOICOD
rereaxoedcor et Tu TeNetco ousuua Est, i Ba
PVTaTOV.
Tcor ) Zopdcor xar S eiegidos rerenaide
naxopd_ eMeS ovsquaroS, i edii necorHN, Ba
evrarn, coesnapbarordion nanerrui n de da
Ee VxaEn VTaTCr y de ZeEEH. HaCONaEN
VnaEC n dE TCTPEN. EVEPNaPONa, 3 N
Xavo5 3)∞ O, Zecouann. Cvapuor n
de nepn, Vxaen pescor n de Exrn apoa
Tn pEocov n dE Edoun, N1XaVoS pcocor 3a
209, Zecouan, erapov. (O n de oydon. pe-
on n de cvarn. cquion n de dendrn, res
en dee Lyuticor n de crdenarn. Xaparirn de-
Edredicor X)aror 9, rEcouanNI, EraporIOS
n de dcodenarn, ryen d yucor ndere
naid exarn, Teirn LEpBONaICON n DE TEOaPEO-
ncdenarn. Darurn incobonaicor 3) a ro1 
RecouanNI. erappor. O in de errenaidenarn.
vyxn onceboN aicer.
chromatice, enarmonios; Secimaguinta, Nete.
hyperbolaon (ultima excedentium.)
Sed cum cujulque chorda nomet expolici
Sylcenraris jam diximus; proxime dicent est
ob quam causam carum quaelibet see nonien
Lorca est. Ouippe hoc etiam non patu con-
ducet (uti nos lupponimuS) ad harmonica
Sciencix comprehentionem. Quoniai tuII
omne Organicum melos harmonicum, ab lu
mana voce resi apeum sIc; talis autem VOX
non poltic, in acucum, in intinicum (conenme
e cancu apte) procedere; neque etiam M sIa
re; sed quaclancenus ullque. Ouppe haec
AM Enddn C ExaSS XopdnS ovoua S dietKA
adux ovsquaroS ndn éimouer avaynoior EEyS CiE
 Si iu airar exasn avrur roISTS eaTOS E
XE. Kat yd SOpXpOV NOI FZTO OUDTENEOd, X)
nrep iuir vrretNnntaes oe35 Tlu D apuovinns 
Sipns Nar Ny LV. P Et Totru à av oearinov erap
LEvION pENOS Lod PcornS av Deconins cinoropcia
 n de rolaven Pcorn, 3re Mi X dturceor
En dndeor, di Expencias C evcodcos, coegX copeir
Duva) SrE pleo XaNW D X BaPTEpOV am
 inarceq pexes ôs. Kai rd M pdi X or
TE0CV
a Bestituo n Dro i ex FOrre lecenduM nomoc pvor. B ABIV. C  Pto ICd LaTAI EKBINBO ut redunaati
Hypet pary vace (hic et alibi aliquoties) perperam dicicur, (0b caulas anic dicta s,) sed Lichanosrecte.

## Folio 369 — 867984570:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
oroa
TT A R NIONTCi A.
20 sis ela naca
ontin os 
aixopE
motunio
oros puoros e
i ce  n  s n i le  n   
3 d
5
5
369
decichordis Cyra; ejusque Ouindecim chordarum Nomina; Prostambandment, Lspat utou L ar pate. B)
Paton Fichanos- hypaton, Fypate meson, Parypate meson, Lichanos meson, Mese Pares alezeueme
on Paranete diezeuemenon, Nete. diezeusmenon, Trice hyperbolaon, Paranete hyperbolaon. Net e. hyperbolae ont
(Rddicis Indiciis. Oygenam ex his snE Aprenae, Baroprena. Mesopyenae, Orypyenae: Icem, Ouaenam FINE Stan
res, e qua Mobiles.) Larumque singularum Incervalla, hoc ordine: Zonus; hemitonium, tonus, tonus; hemi
conium, tonus. tonus: ponus; hemitonium, Zonus, tonus: hemitonium, TOnUS, TOnUS. NVOTANEUE iteM, quoS CtU
merat, Odto Modi seu Zoni seu Species; i Eppermixolydius, 2 Mivolydius, 3 Fydius, 4 Pbrysius, 5 Dorius, 6Hy
poldius, 2 Hypophryeius, 8 ypodorius. Sic ucique numerat ille Modos seu Melodix Species, e hoc ordine
L.b. 3. Sect. 4. Sed Prolemaeus concrario ordine recenset, ab Hypodorio incipiens; de Lypermixoly dium. ..
rejicletto apore repecicionem primi.
eC
ReDOnO
In hac sipura exhiberur, Inceerum systema Perfectum, seu Systema immurabile, Disidia pason, vel Q uin-

## Folio 370 — 867984570:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
NI A NDE L IS BK LL HNTI
in acucum promota, in coccylmos quolda e TEPOV aVTN WCOEZOWV, EIS HOHKVOISS a a
rupturas; in grare aurem, in bucanismos et
vechias, incidens terminabitur; ue manifestum
Tic non posle ulterius in utramris partem con
cinne procedere. Juorum isieur Ponorum cum
nullus Cic ullatenus idoneus ad harmonici can-
tus plexum: Ipse qui scientiam harmonicam
contexuit Pychagoras, (uc dictum elt,) Locum
ejus in utramque parcem, quousque ipla melo.
dice e cancui apte in acutum ee grare poltic
procedere, experientia e ratione animadver-
cens; locum hunc in acucum, vocarie Necen-
hyperbolaon, (a vearor, quod est Vlcimum, ut
jam dictum clt;) acque ad hunc ulque locum
modulate rox incenla listicur. Locumque in
grare, vocavis Prollambanomenen; quia non
modo qui ab ca tit Conus, graristimus exi-
Stens, primus poltut in modulationem altumi:
sed ad hunc ulque locum Cimiliter vox con
cinne cancuique apte ad graviorem Dartem re
micta, sistitur: Vel (ut dicunt alii) haec di
citur Prostambanomene, quia cum nullo nomi
nacorum Fecrachordorum communieat, sed ex
erinsecus altumitur propter ejus ad Mesen con
Tonantiam; conicam habens rationem ad HIy
Paten hypaton, quam habet Mese ad Para
melen.
Sccundam vero vocavis Llypaten hypaton; et
quidem Aypaten, quoniam cst Fypace (chorda
suprema) primi grarillimique Tecrachordi, in
harmoniei Concentus Perfecto Systemare; Hy
Daron vero, in concradistinetionem ab aliis hy-
Datis, acutiorum cerrachordorum. Ouippe omnis
cecrachordi, per se considerati, prima grarisi
maque chorda vocatur HyPaIC.
Perriam vero vocavit Paryvaten hypaton:
_ quidem Parypaten, uc contequentem et Or
dine proximam in acurum ab Elypate; HIypa
con vero, in contradiltinctionem ab aliis Pa-
erpatis cecrachordorum acuriorum. Nam, ut
omnis cecrachordi prima srarillimaque chorda
vocatur Typate, (primum enim, ut lape di-
ctum est, d receribus nominacum ele Supremum:)
Tic secunda ejusdem chorca, in acurum polita,
dicitur Parypate.
Ouartam vero chordam vocavit FIyper. Pary.
paten, e Lichanon, (diatonam, chromaticam, en-
armoniam;) e quidem Fyper Parypaten, ut
acuciorem quam Parypaten; Lichanon vero, ut
cornominem digito percutienti in Cyltemaris
Dia tellaron sectione in duas Partes: Vel (prour
mihi potius videtur) Lichanos illa rocatur, ob
Similicudinem distantixe digiti sic dicti, (hoc est,
Inaicis,) qua manifeste distat hic dieitus 2
pr GeS. C ) x BapirepOV eis BVxarO pXS Z By
Xias euninsou naranaberas cos sd aqs dunor
o CQIpCE Enareq di EeNeains
141300. V apaze VoOcor sdcs na or d
2dd(O eos conoulo evaeporS UEASS KaTSHVEN
o s apuorinle Dsul ZexveoS TVdazopas.
co5 éien),   Enercea ionor auris, uexes d aurm
di EppIENCtaS, nai ErcodCos, dHI  ∞ dE VFEpoV I
Bapurepor cexcecir nduvaro, nipas i Noxco nal
vonoS ov adi Sa ∞ eEVrpOV, virrlus EpbO
RaICOV Cx_NEDEV, diro 28 véa ror co5 eipn) x Éq
70V nai yd pexes 23dC e ions di eupenctas n
Dcon Barreodin isa). Tor de Srix BapirBOV.
Wegs nap Caredule dirt X peover o a avrs
D803(O, BapITaTS Cor, nECTOS ES EpENCC
gaba duva) àM  uexes 25dE18
ron 8 ouoicos n Pcorn di Expenetas, n evcodeos, e
∞ BaCVTEPOV aVEN NVE) n, co5 aMot Daot
Wego napCarosdun aum Xa NCiray. dn Y ovoua 
edocor TCaXd coV 3dE norcovei, aM eEcoder
WC9NapSAVE) Da Tls S ueolu ooupcoriar
TOVINOV ExEXBOU NozoV nEOS Td Vncrlus Z VmF CV
ov Exet n pcon neos rlu  apeolu.
Tlu  dra Ves VaTC aM inrl
ad. din unam est 8 nGCOTS I BaEVTATS F
reaXed 8  neis  repopd ouquaS n
TCV , EOS avS9So Yacor arcor Y
OGVTECON TETEAKoPdCON aVZS. Ka) Sd HaVTS TE-
reaxopd nab cavro vosidus, i necom nay Baou
ram Xoed inum na NCi.
Tyr de reir, napneros arr àMa
aponibrlu adi, cos EEH5 _, connorer Sit ∞ oGV
reeor Tera rilio D Lccris arv de rEoS
aVHIX) ∞GONIV Z aIRCOV IAPVTATCV XÖGVTEOCOV TE
reaXBd coV. Kai d ca EB TarTos TEx Cg XoedS n
necom i Bapurum aurs Zoodn ur ary na Nci) ~
Id nECoroV, co5 noM aNIS Etpn), VNaroV Cd D∞ 7015
anaioiS orouaCraj Prco de Ce ndaréea aurs
Xopdn. n Sri x oEvrepor rerayidun, raeuram
HC NErT.
Eyu de reraertu, LePapO F,  N1Xa
vov, 3)a rover, zecopaenuleo, erappesvior a vnes
repumrlo pdv, ios iEvrpa D apoS N
Xaror), nab oucoropetar S cnEerros aurs dan-
20NS, et F eis duo ToaS 8 ZI∞ FCSABCOV OVSH
paros i. nadunce Epoi re paor Donet, NXavoS
aumna Neiras, 1_ Eud quoiorn (a ~ Naoco5 8
Pollice: nam Sieur Pollicis ab Indice distancia cienudis danrons, iu 3roS crapycos dusa) s ar-
major est aliis distantiis quibus reliqui disiri rxce  nai yd carce n diro rol aivrize 
inter se distane; sie Licbant a Nete. Tremque, Br8N1X aVS 7)4s aOIS MelC CeV TCOV à M coV est 3)4
SuvECV, à5 oi LLobNOV daNTONOs an aMyNcov dsarrus ( ErcoS i, ano D virS, ~ Nxars:) Kai
NaNW.
a Revono tiea pro quo perperam seribitur duar. e Suppleo inam quoe CACtdetal.  Lesperat, ut anite
onicum est aliquories. S RevonO S pro r. quia astn sepets  Choraa. Delectum ReddiciOn.
RC
(qua exCIdOTAC) sC vrcunque suppleo, iiras n dind x nirs P dxav.
ue
eqe
20
npce
as

## Folio 371 — 867984570:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
Et A R MO N IC A.
Wdesoaee er onGnelrn avrs Cd 2
Bagurceor reraYun. cinarCoS c Daven naN
TyV DE nEulio, a uecor aM VMat
ado, Co5 MCorHV C avriv SoaV TEt eaXdS pur
ocor de dion x rereaxedor avro ne aurn es
peor duoeteXéed cornaa pn
TEVXarcD  FE oconudct, cd3 cie) at ~ ida
VxarcoV, Baeurceor avrs esi  deouonudcor-
eEurECOV Cd5 EV 2015 E 15 8HN 1, Y870 VHOE. E
de rs cvraiosa,  azar Non OS, d
eyode, diu noiar ajriar n zoedn aurn, noirn duc
7er Ca Zoed cor V aCLBd T8 TC F inarcor nai 
peocor, S por viEn TB OxarCOV, am unarn
78 peocor, CxAndn iucis eos auror a  avrooudis
Regorres, eos et per nab CaVO D Y VXaTCVEDEc
eciro rere Led pe 15Co5 i TeraeEn Nat
oEvraru avto LOn ven aV enaNeirS ErEt s
3 nab caoro dEcoBEIT). _oRa Na oua DiV TE
ciequers rEt eaXoed 8 Y pocor, once n oEure
aorS Esr a oucoS EH T BaCDTEOCOV EXE) 
occor C id appercea raora  Baco an Lveas
FOL ZE NaE arDcoveV Sia XaScoV BaCVTÉeS 00
Suar O ést X de oroua n unarn E Bapore
eats Y FaECOV DrVEVEpOn) Nadin n n vyry. D
OEvreeaS 2a ZSTOEINOTCS S vyEH VaTCV, àM
Vr crn ueocor aurn exxion.
Tarys rr vrarur pscorde, reos arriX)aG
Ryo FCoV a N cor HaEVKOTCB  TE OEVTEeCOV X
Baeureecor TereaX oed cov.
M index disitus ad varias manus operationes
mune majori distancia nunc minori diltat
Dollice; lic e cujusque cetrachordi chorda cer-
cia, pro divertis melodixe Generibus, nune ma-
jorem habet d Nere distanciam, (quando lei-
licee grariorem habet conttitutionem,) nunc
minorem, (quando acuriorem.) Diatonam au-
tem, e Chromaricam, ee Pnarmoniam dicit
prorariorum Cenerum dirisione; quippe aliam
habet illa diltantiam in concentus Genere Dia
conico, aliam in Chromatico, aliamque in Fn
armonio. Sed e sciendum elt quod haec chor-
da FIyperparypare de Lichanos dicta, dicicur
eriam generali nomine Paranete: nAM UE OM
nis cerrachordi, per se contiderati, chorda quar.
ta e acurissima vocatur Nere; ita de esuelem
certia (ordine gravior) contormiter dicitur la
ranCtC.
Ouincam vocat Fypaten meton; et quidem
FIypaten, urpore iltius cecrachordi Primam:
Melon vero, quia cerrachordum iplum, cujuS
haec est FErpate, elt ordine Medium MMet
duo conjuncta cerrachorda, FIypacon d Sfieu
menon uc ance dictum est; quorum quicent
Hypacon cetrachordum est iplo grarius; synem
eNOn VeTO, aCUTIHS; HE in lEGVENCBNS lIEL ma-
nitestum. Siguis aurem hic, ex raide curio
lis, dubicarerie, ob quam cautam ac Co
Cu lic duobus cetrachordis communis, (IIy
Pacon de MCIOn,) non dicacur Nece hypaton,
sed Irvace melon; nos ei pro relponlo dice.
mus, Si hoc Arpaton cecracttordum ellet per
Se contideracum, ab sque dubio haec quarta aeu
cillimaque iplius chorda diceretur Nete; cum
rero non lic per le conlideracum, (led prout
elt cum dieto terrachordo Melon c
quod ipso est acucius,) sed camen srartoes
habet tentiones, (Tunc enim haec utraque te-
tracborda Lyrae cravioris, seu grarioris Cylte
matis contra Conancis Dia. palon; ) nomenque
Fypace gravioribus cenlionibus aciribuatur (ut
Nere acucioribus;) proprerea rationi consen-
tancum elt, uc non Nete hypaton haec dicatur,
Sed Aypare meton.
Sextam vocat Parypaten meton; de quicleH
Parypacen, ob caulam quam diximus de l’ary-
DatC hypaton; Meson auiem, in concradistin-
ctionem ab aliis Parypatis cerractiorcorum aeu-
ciorum ee Bcariorum.
Septimiam vocat Hyperparypacen de Licta
non meton, (diaconam, chromacieam, cnarmo
niam;) e quidem L. ichanon, ob eas quas di-
rimus rationes de Tercia cetrachordi Hypacon.
Nicton vero, un concracultinctionem ab aliis
Fichanis; Diaconam vero, ee Chromaticam, de
tnacmoniam, ob caulas anie dictas de Licha
A0 Hs Paton.
TERW, coa es o NIXaVOS es ras XIa DOES
eret  XpoS nore idi pci or diasqua dusa
S artikO, nore) enaror 8r0 du aea Ce
TeITH XaOS TETCaXdB L absc a S
ea Don Mencoctas. HoTE ido pcior diasqua 
vyeys, sar Ce Baporéear dynoon éxn rlu ousa
ou norE M ÉNaror, raV Nay oEVFEpaV. NIrVOI
DE, i recoparulu, n Erapuovior, 20e95 riv 7 ∞)8
Dopcov cer chaejpeor C qu aurn aMo di cusua
exexd nasa x charover   i ioucopds, d
de nara te recouaor, nai erceot ns  cte
povrer. AM cideras 2 en, cos n XCdn aVEHHVHEp
TAPVTAEH N NIXaVOS naSan. VINCOS Ed DgUn
Tynanctui C nd ioEe HavtoS erS aXOpd 8, nab
avro decoeds, i reraipen i chururu xcedi, vir
TyV dE CHTHV, XaBVH ct H p aMa HaCV
_cornO pco, de  arX D  XaOD
TyV de EbdounV, IncenaCVaTHV (C XiXaVo
Lexavor pier, di as coecipinarde aitius i d
TeErHS FS TEV IaTuV TEreaXoedS pd
e05 aer2 X)aSONV TCV a McoV NXatct os
E, d recoparyr, CC ereeporior, d ut coegemodi
aejrtas 2 Si ~ NIXaVS FCoV V a tCV
Reocor Darover, 2ecoplcta a B co
Repo PIOn. EC quidet LictaOS CHOIdu n Aaroi LCd LaIOd AIBIIUB 0 RexavoE.
cC2
Octa-
t Pr

## Folio 372 — 867984570:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
MI A NV F I TS BR L A. N N CI
Octaram vocas Melen. Siquis autem valde
curiolus hic iterum dubicarerit, ob quam cau-
Cam haec quarra e acucillima chorda hujus Me.
son cetrachordi, non Nece meton, sed Melc
rocetur; nos icerum ei respondendo dicemus,
quod, si per se considerarum ester eriam hoC rui nai naNv iucis coeoS avTor dt rario NE
cerrachordum, omnino Necemeton diceretur;
quoniam vero ad graviorem chordam Pont
(qui dicitur) Diazeuctici (seu disjunctivi)
terminatur, quae conjungie inter le duas (uc di
ctum est) Octichordes LyraS, hoc elt (ut di
cam) duo Pystemata contra-Ponancia Dia- pa-
Con, quae rere complent conceneus harmonict
Pertectum Syltema; quatenus elt ordine prae
eile media chordarum omnium iltius systema-
tis; propterea non line ratione dicitur (pro-
prer hunc ordinem) Mese (media:) Vel (quod
mihi porius ridetur) ob hanc causam haec Mele
dicitur, quia, ut Proctambanomene occupat pri
mum grariltimumque e excremum vocIS IO.
cum melodicum; es Nece hyperbolaon simili
ter acurissimum; ita et haec occupat medium
vocis locum: Duippe quam rationem ad hanc
habet Nece hyperbolaon, eandem iplam haec
habet ad Prollambanomenon, uc in lequenc
bus oltendetur: Vel, quoniam elt communis
terminus duarum Octichordium Lyrarum, Ceu
duorum Cyltematum concra Ponantium Dia- pa
Ton; quippe haec chorda est tinis Lyrae gravio.
ris, e acucioris principium: Vel, quoniam hac
una, elt, grarioris Lyrae Ponus acuristimus, et
acutioriS grarisimUS.
Nonam vocat Paramelen; quia proxime a
Mese positionem habet, conique Diazeuctici
interrallo ab ipsa in acurum distat: L Aque
haec EIypate gravioris cerrachordi, acurioris ve
teritormis lyrxe Septichordis; sive acurioris Cy-
Stematis contra Tonancis Dia Palon. Siquis au
rem valde curiolorum hic iterum aubitet, ob
quam causam haec nona chorda non Llypate
diezcusmenon dicatur, (uepore prima gravio.
ris cecrachordi, acucioris receritormis lyra sep.
cichordis; seu acurioris Cyltemaris, uc dictum
eltus contra Tonantis Dia Palon;) Sed Paramele:
nos illi icerum respondendo dicemus, quod cl
quidem haec rere Eypate cecrachordi Diezeu
emenon dicti; sed quoniam prove Meten in
acurum habet positionem; eltque Mele, corius
concentus musiei CyCtemaris consoni, praestan.
lior aliis ipsus chordis; ad quam itaque ha
aptaNEUT; acque li haec revera non Foret, iltius
prosterea non Aypace ecenon appellata
est; led, a Meles vicinia, ut a poriori caula
Paramel.
D∞ HaOCOV ODENIa (_ LHEC a NH ScoS OVVC nOOI Y
rencior r3 nepropdis ousqua n pcoaessam a
A9 F8rO Con andnOECOS uCon Na NCiry, dero X a
Ecta honot estep   t eod mcpbonatari
 Dcr 1ono K G  EVt
in C95 u WCGNaBa EX4, c05 Cd 201
Endrae dexdioeres n or noros ópos rcv duo inra
H9 arcor ousquacor, (C gd TEX O di aum+
ons Ex  di, i AaC LXnS 20VS Naua
Di ∞ oEvreor anexd aurns ain de esu n’una
In T3BaBVTEPS nTCaXOPd8F OEVFEPaS CXaiore
28 cn00 Ropam 11o 10 aut urhiforot a
naocor oEVrEpS ovSquaTeS. Et de HS XENW Nav-
ravda, Tcor ayaer PiNonorcor Qo O, deropode,
X9 notar ainar n ervam aurn xopdi, SX rärn
rcor diLyuicor CxAn, co5 necorn 8ou 23Ba-
porees nreaXoed8 D cGVrEPaS deXaIOTEOS EMla-
XopdS Nopac 1FO1 T8 NaT avr DcovoV, cos cipnral.
DI∞ TaSCoV eEVrEpS ovSuaTOS aMa cqu’on
a NW _ iueis cCOS avror a arood REgorTES.
on nai dnandaS aurq ES rior diel dyidicn
nansids rereaxopd csu a Enet ad ru
Tled) ordoleo, peonr. Ei dé l5 menon naevrai da
 âjar D. Nenorcor quod O, diroenode, Xgi moicer
apriar n reraern aürn X dvran  18 tut pe-
scor rere 2Xod 8, 3 viry pES COV, a. M  pon NaHet
u on ei odi nab cavro edecoeetro , X 1010Tot
Ter C9X oO VB aV ZaVTCOS pescor aurn Cna
Naro Erret de voeos rs pt dudrS da
oar ddeis anNa 25 duo onra xoed 85 Kopa W
oegeipn), ravro Mcineir, ra dvo nar avricovor
TaS naNSidS orS NatK, T ouvos
HaSCoV TCV XopdCr r8 7o1SES OVSIuaTOS TeraetTai
EEco5 H pd Kor, co3 Eot 3 doet, )∞ F870 plcon
aon KaNCir dsst cou  H coCKadO
recoror nai Bapoa ona uo peNCodto
ouoicos HaNWS S a 8tW dMC dvint d
VnEp BONaicoV WCOS auryV, Y avroV FSTO à e n au-
Xopd cor RVeCoV C5V, nrot Ter Nar avri cover duo
BaPVTEpaa ESH, apX dC 167a n’ort
ptae So  edro Baporepas ropas. D602 (6 E3
oEurar,  de oEvrepas Baporar (∞.
Tlo decrraruus, apeon 2) 4 X 1E75  pe-
Decimam vocas Fricen- _ICLCImenon. S1.
peo n ureor eqe t Seorr n dE con Hur
to5 ipuOOper ouDCorS OVSaZOS, xpet TcoV TCoV
ancor aire royxard xopdcor coeos avrlu nai 
avri à ppi (or). . avrs an Deos uin Von5, ~ x av
arapuocor Pairerai 38 T870, 3X Larn dE
Tauercor ExNndn. a ald 18 cokora  Y
pecons, eos diro necirtovos  a p.
Tlue de denariu, reirlu de dypercor. Ei dÉUS
omne quicquid sit estet plane inconsruum:
quis aurem hic icerum ex ralde curiolis, du nan auriabsa tet aset Morcor qpod .
diro
L PrOH. rCDOnO n quatENUS. I Pro mnudislu revonO punadur.
ex
Epaec
co
viria
s
12
et

## Folio 373 — 867984570:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
ie A RMONICiA.
notar du  ) HIS WdCOS avro
ararriod Négorres, on enddue et En deXa
rorco ena co Nvea, n Xopd a  
diro vyrns  pon : exanciro 1 d
In oxraexopdes Repa, nara T ra E aWTHS, ZO. T)
ono 29. Elis rreperdcom ~ 070 X
dy5, iu o HVaropas cos coCgeiH Ea abn
e (C D c  pEonS aperédnME, X)9 Y coeocipnudis
Nogr Evoxero de nai co rn ovre 
Ropa _ reteS S iouuspdu ovcuaroS TeIEN et
NeTCOS (C HENNV ZeKEH. nat S HaDDHEN CMNH)
a rco pdo eos rls recoru à Xarooud dero
ejaer. ApoS dE rv d_TECGV MNW STCOS Entd
 x ∞ eEvrepas oxraexopd 8 Nepas, H rot 8 NaT
avr Dcoror X)a Xascor oEVrépS ousquarS. Bap
rEpor 258a Xopd er, n505 pdi x ovrpor aurs ac
oconas rer eaZopdor nEoS y X BapVrEpOV, dnE
S Baporepas exraxopds Népas, nrot 2o naF
arriDcovOV Xa X aCOV, oE VrEpOV ES, BaPVTEPSOUS
par O, dieobra 2)a 2820 Cdn androTCOS ~
201570V CXopd Or. SLydicor ex Nnd. AMa
t ocva Dn. C et 2) a LEIS EW, ane 6CS ev ve
Pots en doerai.
Tluo de cidenatut, d  ot dyidicor
charoror, nat zecouanulu, nai erappiorier AMa
grr adi. dun reern est S oISrS nreg
Xepd 8, CC EEy5 d r vixl aurS Feranray
gd, Quinuos, arros rereg Xopd 8 i ehys ld 
virleo aurs rerarin xopdn, Wgvurn Wesour
DEVE, ies Wdegeip. N Lyuucor de, roS av
32395CNlo ZCoV at MRCOV NIX aNCOV TE, 1, Ed D GVHECOV
Z = oGVrÉpcOV CC BapOTEpCVreT CgXepdcr charovo
des  recouanuluo, nai erapuorror, di iu ainia
C Em TCor NXarcor Zcor duo rer eaXd cor ~ BapV
rEpas Nepas coegerod. Ei de nS naN navrada
Fcor azaer PNonorcor qQuovos, dopode, dia noiar
ainar n Xopdi aürn, Con exN dn NXavoS, na du
nee nas at 2d Darnr rcor Woegdenudcor duo rereg-
Xopdcor S Nar ar DcroVdia HaSCoY BapVTEpS OV
Squaros corou Dnour, ama WDgvuEn F Quin
oroari raxxarnuas rpos avror a arryooudis
regorres, enddince x rEncior S ouopd osn
pa, ex dvoir oura xopdcor Nopcor, rot en dvoir
NaT avriDCOVOV Sia XASEOV OVSHMATCON, GUYKCITOI
eo5 WdCgEpHTaI, BaPVTEpa TE CC oEVEECaS cr Ena
repa XaNW ex dvoir rerGaZoEDCVSVYKCITCI, na
en 28 3)aCdu_ naNSiduo rs un n idi
DapOTEPA, EK TETS LaTCV Xat FS ueocor n o
DEVTEPa HANAV, EK TE 78 dYCOV nat 28
vnee bonaicor n de reirn B e Maro
rereaxoed xoedi, c  rois nanavois  dgri
non Parypate dicatur, Led Prire; icemque, cur
Dicreugmenon; nos ei icidem respondendo
dicemus, quod cum, in receritormi lyra Sepii-
chordi, haec ipla chorda erat a Nete terria,
Sed dicta Paramele; postea vero, in Octichor-
di lyra, secundum hujus dispolicionem dicta est
Price (propier incerpolicionem octarae chor-
da, quam Pychasoras, uc dictum est, incer hanc
et Paramesen interpoluit, ob rationem ante.
dictam,) reperitur autem Trite (Tertia) in
acuriori lyra Oetichordi pertecti Cystematis con-
centus harmonici; par est ue icerum dicatur
Frite, non Parypace; acque ita quidem ad
prius dubium respondebimus. Ad secundum re-
rO, lic porro respondebimus; Ouoniam acurio-
ris lyxae oetichordis, (sire acurioris Cystemaris
Concra Ponantis Dia paTon,) gravius cetrachor.
dum ad ejusdem acutius cerrachordum sem-
Der crat connexm; Sed d graviori tetrachor-
do, quod est acurius gravioris octichordis ly
ra, (sire grarioris syltematis contra. Ponantis
Dia- pason,) disjunctum; propterea non inepte
rocacum elt hoc cerrachordum Diezeugmenon
(aisjunctarum.) Ouid aurem sic Connectio,
de quid Disjunetio, in sequentibus dicetur ac.
CUITacE.
Ondecimam vocat Paraneten diezeuemenon,
(diaconon, ee chromacicam, e enarmoniam:)
H.C quidem Paranecen, quia cercia est hujus
cerrachordi, de ordine ponitur proxime sub ip.
tius Nece; etenim generali nomine, in omni
cecrachordo, chorda quae ordine proxima est
Tub iplius Nece, appellatur Paranete, UE ant
dictum elt. Diercusmenon vero, in contra-
distinctionem ab alus Lichanis de Paranetis
acuriorum et grariorum cecrachordorum. Dia-
tonon vero, et Chromaticam, et Bnarmoniam,
eam ob caulam quam de Lichanis duorum te-
crachordorum prarioris lyrae, jam ante dixi-
mus. Siguis aucem ralde curiolorum hic item
dubitaverie, ob quam causam haec chorda nOn
rocecur Lichanos, Licur Paraneta praedictorum
duorum cecrachordorum gravioris (ystemacis con-
tra Conancium Dia- pason nominaca (unc, sed
generali nomine Paranete; nos illi icerum re-
spondendo dicemus; cum pertectum Concentus
harmonicei syltema ex duabus lyris octickor-
dibus (sive duobus lytemaris concra Conancibus
Dia. palon) Componicur, (ut ance dictum elt,)
prariori scilicet d acuciori; quarum item
UIraque ex duobus cerrachordis componitur
conoque dicto Diarcuctico: Srarior quidem
ex Flypacon ee Melon terrachordis; acurior
autem ex setrachorais Diereusmenon d Iy
perbolaon; cerciaque in acurum chorda, cu-
jusque cetrachordi, d receribus nominabatur
Paranete e Lichanos (diatonos, chromatica.
e enarmonios,) propier raciones de ipla an-
En nat RexavoS, darovos, nat recopamn, nar er- ce dictas; cacaique aliquando in centionibus
aor. , oropat era. diu esv reonare eruerss crarioribus, quandoque in acurioribus; contor-
aei avrus neres nai nore puir nar eEvréecor raorcor minta, nore de nara Baevrcecor cinorcos
miter
doropiode, Aa iar airier i Denary avry xapdi. bicaveric, ob quam caulam haec decima chorca
s rapordm, amae reim cxandr i naxv, 2)

## Folio 374 — 867984570:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
A A NV E L IS B R P R NN LL
14
micer ad ipsius centiones, etiam ei indira Punt
nomina; e quidem ei accributum elt nomen
Lichanos, in cerrachordis grarioribus; Para
nete, in acutioribus.
Ducdecimam vocat Neren- diezeuemenon: FL
quidem Neten, urpote Necen exiltencem iplins
Diezeugmenon recrachordi; Diezeugmenon vero
in concradiltinctionem ab aliis Necis acuriorum
e grariorum tecrachordorum. Siguis vero, valde
curiolorum, eriam hic dubitarerie, ob quam cau
sam haec chorda, cum lic non modo Nete, sec
e EIypare; (Nere quidem cerrachordi Diezeu-
sinenon, sed FTypate Lyperbolaon;) non Ly.
Pate hyperbolaon dicatur, sed Nere diczeusme
non; nos illi icerum respondendo dicemus
quod etti chorda haec et Nete sic e Fypate
est enim connexirus terminus duorum qua
dieis tetrachordorum;) actamen, cum acurius
St grariore porius, (ut celerius cardiore;
propterca consrue, salcem non inconsrue, non
a deteriore iplius nomine rocerur, led d Po-
tiore, Teu Nece; Pocior enim cAt Nere quan
Fypare; et quia qui d Nere Hic POnUS, PO
cior est eo qui tic ab Fypate: Ouippe lonu
cujusqe cecrachordi acuristimus est qui tic 
Nece, e gravissimus qui ab Hypate; potius
autem est Acurum Cun dictum est) quam
Grave.
Decimam cerciam vocat Fricen hyperbolxon
(terriam excedentium:) Ft quidem Pricen
secundum analoiam cerrix chordae gravioris
cecrachordi, veceritormis octichordis lyra
qux Paramele prius rocabatur, postea vero di-
cebatur Prire, propter ance dictam rarionem:
Fyperbolaon vero, in concradiltinctionem 
Frire diezeugmenon. Siquis aurem, valde cu
riolorum, hic icerum dubitaverit, ob quan
causam haec chorda, non Lypermele, (et Li
chanos similiser) jam dicatur, ue prius dice
bacur, Sed Frire Hyperbolaon; nos illi ile-
rum respondendo dicemus; li reteritormis se
prichordis lyra per sciplam conlideretur Cola,
prarioris lui cetrachordi Frire, (Paramele ibi-
dem dicta,) neceltario dicebatur Prite, Propter
interpolitionem octara chorda: Cumque haec
(interposita) in grare quali emanans, alteran
octichordem lyram, omnino sibi ipsi analo-
sam, Procrcarerit; acque exinde acurior pars
emergentis pertecti Cyltemaris concencus harmo.
Dici, (ex illa septicborai brra, caque quae ex
neos ras ods ans, CC ra iroua l aVEn anE
Sohuoar i Y a NLXaVOS, DNOVEVEUnT aurn
et rois Bapurepots eaxedos x de agm
inslos id, cd5 dEvice qV 8 TCV dECY WVcOV T2.
regxopd8 yxarsour del Lydcor, reoS av
33450Nl  aI COV VZCOV ZCV ZE o VTCOV X Ba
evripcor ere axod cor. Ei de ns n navravda
F aer DINOnOIcON QuoL O, dropnodE, 3)a noiar
ajrar n Xopdn av̈rn, 8 psvoV vrn aM a  Lan
207Xara aMa rion uer 8 rcov del Lyuercor
er e421d8, Lam) 8 Xropbonaicor Con
CxNyn La inEpbONaicoV, aMa vyrn du y
MercoV HCXeN Hai nuCIS XpOS auror a rarrioud
Regorres, en et ny n Xopdn aur, i vyEn vai uxa
rn est nai qd ouvames opO esir  cor eipnnas
duo rereaxopdcor ani enddi x vreor 3 Ba
purios upci rov Es, cis x raxvrepor r8 Beadvreps
29 7320 cinarCS, Odu andnorcos, En dero FS X A
Povos avris CxNy n oroparoS, e M der ge ZSxpei-
20105, irot dero D virns apetrcor qd nei n vyrn 
Larns Excinat o diro D vyrns DDoglos, apercor
est 28 dord D rdENS ét ye o uer ehvraros Doy
Zu5 Harros rereaXopd 8, o diro D virys esiv, 0)
Bapiraros, o dro Drdrus: apaTtor ), is a-
Pn ∞ oEV 28 BapE O
Tluo dEreonadenaru, rel inepbonatcor
aa reirlu per, nara avae Noztar D TetrHS XOP-
dys rX BaCVrIS TT CaXOCd8 D DCXaWOTSSN X On-
TaXEDS NopaS n XaCQUEOn PIEV CKCNCITO EpOTE-
Por, Vsceor de reirn Weonoes  7)a Y Wdeg
xardaerueror negor. ince Bonaicor dE, Xed5 arn
3lasonl ~ TeirHS Tar deC uercor. Es de nS
a narravdu, rcor azar PiNonrcor uod 
DireodE, dia miar airar n x0edi aürn, 8X unce
NEon K AXaroS NaNCira, na Dun Cxa Neiro nat
Teorceor, aMa reirn oBoaicor nen naii-
Ucis TeoS auror a arryoou REgOVTES, ios et uet
n dexaiorecnos ena zoedos nuea nab cavriu’edec-
earo uorn. av et araruns n reirn r8 BaeV
avrus TereaxCedS, quon dE aurn NaNBVEr
reiry esomecvero, I) a rui naeerdcon d oydons
Xoed15 Exci d aurn Xeos x BaporceO oiovet
doropoveioa, Erepar onrexoedor negar, naduna
cavrn ava Negor, enirnos navra der nay o vrepor
pee O S ara DaveroS reNeiS FX ieuso dS ovG
pardS, EE aornS TEN, F EF aurnS oior ZoInE
ons erepas oura xeeds néeas, cero C qed’ou once
lo x er rereaxopdor ros auri, r8r0 noi aurn
EOS ~ ZISTOV gEon) ousua 2) a τ8rO cinorcoS
Cn TBErEpS aurns oEvrées rerpaxiod dy n inea
pCOn, Ha) AIXaVOS, Na NSidn, TetrH CxN. En
xatonus d erieas nat Baeorepas dueC Lur.
ev 2015 oEVrEpo15.
Tlo dcodenaus, nto  orr ama
illa quali generara aE (octada bisoiu in
Sita) alcera octichordi lyra) etlcitul, d le
se quod erat unum cetrachordum In Pa,
hoc acque ipsa in simile systema PrOCreatUE.
ee propierea congruenter etiam reliqui ejusden
acutioris cecrachordi, quae (ypermese accba
tuT, (_ Lichanos similiter,) Telle vocata
est, cum a cora rellgca scartorsque st dil.
suncla.
1o t2. ab. A.B. at. CFIaVI6 a61 M alC.

## Folio 375 — 867984570:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
II A R MIONTC A.
Elio  evrenaidenanum, vyxleo vrrapbonaicor
TET C4XOpd coV S TeNEIS oVSquaToS. Avray SV cioir
cos ocVroucS eirE airia). Si aS SZCOS EHaSM ZCI
revrenaid exo. Zopdcov r3 cipera Eon S ovsipuaX
Decimam quartam vocat Lalateten. Aypet-
BolaOn, (diaionam, _ CIMALCAL e CMal
moniam:) LF quidem Paraneten, (quae cadem
ee Pichanos) rocatur, ob eam quam ance di
ximus causam de Paranete diezeugmenon; Iy-
perbolaon rero, in concradiltinctionem a Pa-
ranete diezeugmenon: Diatonon rero, et Chro-
maticam, ee Linarmoniam, ob causam quam de
Paranere diereusmenon et de Lichanis praeli
barimus.
Decimam quintam vocas Netert Ls Perbolaon:
Et quidem Necen, ut quae acucissima Cs seS
cetrachordi; Hyperbolaon rero, in contradi
RinctioMCM a LCHGaIo CCLaCHIOTCIS DCTICMI V
Rematis. Fae sune igitur (ue Aricte dicam)
caulx, ob quas quaelibet chorcarum quindecim,
Tl) na E  ar Ldep
CoNaicor Z L∞ TOVOI, 3, ZGCOId HMCO, C EVaPpIOVIOV
aMa av , na) N1XaVOS au Ex Nn, d
o Epnuo cinorres ainar, i d D qui
Die sredicor VnepCoNacoV, nEoS arNa
cgvrS F d dreducor 3) 9 rovov ), 2 XPC
panulu, i eraeuerior, di ir ainar n sri D na
egius F dil drudicor,  F N X, H  c poct.
a visle ov, co5 oEvarlu ou k
VxEpBONatcoV), 31G05 abr. a5oN F LONOLECOV
dChonoedtuj.
LM HM A LFFLO1.
immurabilis sAcemaliS, HC appellaTI.
SE C F IO YE R FTA.
Heei rur duo cidur D nara ionor nviorcos EnS De duaibus speciebus motus vocis secundum lo-
Dcovy5.
adu) eo rco reneico 8 ipposudis ousuan.
aoro ob cincir, eo in oerers aidurn ap
povia, e povor PBoyz01, aa nai 2asquala:
 nos pera CONat, (C rovOL DecopSV) avarnato
cos Brar est, nat D ei enas aurir Begrea a
deG eA DEtr rECrEpOV. AMa necoror pdi coei Doq
na id Sros apzn Est D rolarns aepoviari ios
povd5, 28 deiBus X onpcior, D geapnS. i 2
vo, 58 Zeo18. Fnda ) nat WEI TCV NOLTWOV
na dence n ra ZIS exas S aurCor anapret.
Ani enddurce mnm o DBoD, nar evra 2
SMa eo Dcorns decopciras nouurnri i5 D nara 
nov XivyoCCOS 2)∞ Dopat eior duo nat qu i pdi ouve
X45 EsW, n de Dasquann avarnaioN XW
WeGCnEIV, nota ed ocVEXHS nirnors D PcovnS esi
nota dE X)asnuann. ZuvexIS udo Su nivnors 
Deorns excim av ein, n 245 TE a1E015 X, ra5 Prrc
ods a Paveis nosuon. sdaps in aidyod donci
isaa n MEXes orconS. Nasquann de, n evar-
cum.
NVM in pertecto concencus harmonici ly-
LCemare, id elt (uc dicam) in organi sen-
sibili harmonia; non modo soni, sed etiam
Diastemata, (seu Intervalla,) de Genera, de Mu-
cariones, et Poni considerantur: necelle est
omnino de horum singulis breria quaedam prius
enarrare. Lc primo quidem de Phehonso (sive
Sono:) Elic utique est hujusmodi Parmonia
principium; ut est Unitas, numeri; Punctum,
lincae; e ipsum Nunc, cemporis. Deinde de re-
liquis, prout corum cujusque ordo postula
verit.
Cumque Sonus porro (ut haec reliqua omnia)
in Vocis qualitare spectetur; hujulque NOtS
Secundum locum, duas admirtit ditterentias: (F A
enim alius Concinuus, alius Dileretus, seu in
tervallis aissitus:) praemiccendum porro est
Oualis sic ille vocis mocus concinuus, qualit
que diseretus. Concinuus igitur vocis MOLIS
ille elt, qui remistiones acque incentiones in-
conspicuas efticiens, sentui non videtur consi-
Ptere, usque dum ad sitencium pervenitur. Dil.
CretuS aurem, seu intervallis aissitus, (Contra
icoS KICIrC Fn orWVExE, 2o1 y ras pd areods nar quam concinuus ille, seu qui inconspieuas et
ras Drraos o Daveis Crny 2a5  aos DaVE
egs I aVEH G CvageS. Kat, a oNCoS, erar &rC
niveir n Pcorn, idc pondaps donei isa rn a
non ouvery negocdu erar de sivai X8 dóhaou,
ticit incensiones ee remictiones,) incentiones ta-
eic omnino conspicuas e evidentes. Et (uE
Lemel dicam) quanco Ita MOVCTr VOK, uE au-
dicui non rideatur consiltere, mOTUM CONLIHCMME
eirae nex 3)a BatveW Va ZonoV Parn, Naet 2870 deinde locum aliquete crante appalCal acque
TOIHOEOC, XaN à D exipas roecos siva doEn. 
hoc tacto iterum ab alta centione llare videatur.
28rO eraMaE noteir Parouhn, orvexcos Xlaren, acque, C alcernarim tacere vila, concinuo pro-
Hasuauleei rus rosaurle xirorr Negoud AMa cedac; Dialtemarieum (seu intervallis distinctum
bi edt occvexi, nogulio eiras pardis X4 Nego
pdicor rd jucor, Zrcos i Pcor niveira narai renov
hunc mocum dicimus. Continuum vero illum
Sermocinalem dicimus: Dum enim colloquimur
Caut sermocinamur,) ita rex sccundum locum
movetur,
dicimus: qualteeero alieubi stare rila cll, d

## Folio 376 — 867984570:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
M A NV E P, IS BR Y P N N II
movetur, ut non videatur contistere; at secun- cost undaux doneir ada nar us Erépar
dum cum quem Dialtematicum motum dicimus,
contra Ht, es consiltere ridetur; omnelque il-
lum qui hoc tacere vilus cs, non Loqui di
cun, sed Canerc. Adeoque, Colloquendo, vi
v oroua  opde Hasquanulio crarricos nE DunE 
gread  qd isaods re donei , MaVTES YFBT
Dasrovor nieir. Con er neger Daoir, àm edeu-
tamus sic vocem Ciltere, nisi propier attectus ne ev r Z)aNerda) Deuroid ∞ iscert T
vehementiam quandoque in hujulmodi morum Ocorlu, ar uin 29  )05 nor eis zotau XIV
cogamur incidere: Sed, Canendo, concrarium on avarnactcu endeir ev) ra pencodeir, 28-
tacimus; e continuum eritamus. Ouanto enim varrior nisu x di rd ouvexes peizopdi cou
magis vocum quamlibet, unicam et stancem
eandemque facimus; tanto accuracius senlui ap.
Daret melos. Ouod isitur, cum duo Cinc vo-
cis motus secundum locum; Continuus ille, est
Id aOV ExaS Z OcorcOV, paV T n EnyaV.
CC T auu nooodv 1003TC Paivery En ai
Duod ∞ pEN O anes bEpor. On ii Si duo ut
Sermocinalis (ses loguentium;) Dialtemarieus, Worcor Socr Nar rnoV D PcornS, y idu ouvexnS.
eAt Melodicus (seu canencium;) CAt quali ma. Nozirn nS Esir, n de Hlasmuann, pencochry, qe
nitectum tactum ex jam dictis. Cum vero, dum dor dynor ex T cienuducor eVnray. An énidi
de hoc loguimur, (Ouis sit vocis in loco
mocus Continuus; ec, Duis Diseretus seu dia-
stematicus:) rerera Prium quorundtam men-
tionem fecimus: nimirum Incentionis, Remil-
tionis, Se Tentionis; proxime dicendum est.
quid horum quodque lic: quippe, his explica-
tis, etiam Soni (Phehonsi) detinicio cadem ope-
ra reddetur perlpicua. Incensio itaque clt, Vo-
eis concinue sequentis motus ex loco graviori
in acuriorem. Remissio similiter eltus concinue
sequentis rocis motus ex acutiori loco in sra
viorem. Plarumque ettectus, est Acumen e
Gravitas: Rcumen quidem, Incensionis; (elt
ne eo reo negv iuas  et 3, nota pdi esir n va
ra rnor ocuexis nirnors d Dcorns, nota de n
Du n H)asquamn reucov rrcor a XnDCos exEpr
Oncdo. Dapdo dn Siraoecos, avEorcos, aoec5
ensEor av ein EGHS, _ it aVECOV ESW ENaSON ZSTIY
i ad ios  duncor dirododerrcor, nat o rS pBoy-
78 decopos naraidn  na dumu Quyoe). En
TaOrS e SV ESI, NivnorS OWDEXIS D OCoVHS, C
Baevrces tons em ourcegr avcors de ouoicos
nivnorS OcVEXHS D DCoVS, e e VEEPS so S E
Baevreor 28rcor o dorENcoua d vrys na
enim Acumen, eftectus qui Incensione produ. Baeurns am cEurys pdi, Mrcorcs. rys gu
citur:) e Graritas, Remistionis; (est enim est, ∞ di dr.raoEcS Zovor dOT ENCO Ba-
Gravitas, eectus qui Remistione producieur.)
Tentio vero est, rocis Mansio quadam scu
Scacio; hoc est, aeguabilicas aue idencitas mo-
eus vocis in loco. Tunc enim dicimus, von
cem sistere, quando eadem nobis apparet sen
Patio, neque in acutum neque In GraVE PrO
Perancis, sed in una cademque censione ma-
purns dE, avEoccos BaprHS  Est ∞ di aveoES
roduer dorencoua ruors de e uorn ns nat
Sceors ~ Pcorns ravro s cineir, oaNons n rau-
Torns D nara Lonov XroEcoS D DcoVnS. Tore yd
CC ipocis negodo esaras iud Dcorleo, drar iuir n
audnors auru deropaton. priTE Em ∞ dEV pnTe
nentis. Cuippe hoc vila est vox canendo ta- Em X Bapo opdo, e  e pelas  D avriis pe-
rere. Movetur enim dum quis Diastema (in. VSo eoEC5. BalvC) dn 78TO NOIEIY eV FIO MIENCO-
tervallum) tacie; siltitur aurem in iplo Sono:
Arque hinc ell quod etchonsi dicunur Len.
tiones.
deir n Pcorri niveiras adi id eo reo 2) eisqua 
noicis any de et riô Ddorru erder rot nat
Dloygot esi raod5 coCGouZope’OrTCI.
a Pro denir repono ditu.
F AHMA
in
uE
alee
eo

## Folio 377 — 867984570:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
TI A R MONTC A
TILHMA TETAPFON.
lcet 000778.
SECTTO _ORRFA
De Sono (re LGD.)
TanabrES SV et  Z duo dra Dopciv, 
NaTA LoOV NvOECOS ~ Dcovns Neroidi
D TE OLDEXBS L BISMUATKHS En d
205 Vest ulio (C FudS nOSCONEe O ouVeT UniO
arurd regos. EEns Ce ei Pory8 cann oucda
0b0(9 5ot vuo e5t, 10O 1oDO de na dos
cEpos CoNHOSOUS P MECITOV I VIKCSTATV F orS
5cor. 1. 0607(O E5I DcornS corS EEAHS EA
puar raon no Dcorn casquanni aum nat y
Sarrid ca coeos X peNC na Desn x o Em
petar FaoV Z opco WoC5C) enddn x onov
VM iaque jam disternimus de duabus
ditterencus, Mocus vocis in loco; nimi
rum Concinui, ee incerrallis Dilereti;
iremque de Incentione de Remictione; Acumi
neque de Graritare; sed et de Pensione; prout
concila poltularerie oracio: proxime de Sono
(Seu Phthoneo) dilteremus. F. C aucem Phchon-
SuS (seu Sonus) Screpicus quidam (seu Soni-
Tus.) Screpitus aurem elt percussi Aeris Paltio
(seu affectio;) Primum quidem de generalisti-
mum audibilium. Vel, Phchongus (SonuS)
est vocis casus melodicus in unam Tentionem
Nimirum, rox diastemarica (haec utique sacui
cur ad Melos neceltaria.) Addicur aucem (IM
pE C, dcois esir em nomas raois. C roocvras, detinicione) In unam centionem; quoniam c0.
DoS ED EaVTI DEIEZCL NaTa x ousqua o de
900q(O er n pep D CMaXIGOV Cdv 25 p 85, e
avayrns noi n e cavrn prouules 2d’on puar
Ext i, 6002(O Esi Dcorns craouore raois
evapuor. O ) Nego) enar duvarro n s oO
oEure O copcdura 3 78 BapEO BaCvr C
cum Melos (seu cantus) elt calus in centiones
plures; (ee quidem coridem, quoc in se continet
cantus pro eo Systemate:) Sonus autem cum sIC
iplIuS CanCUS una quaedam pars, ec quidem mi
nima, necesle esF vc unam habeat a voce ta
L, PTarmonica
vocis Tensio. Plarmonica vero dicieur, quo
o avris 3705, Nai pEooS E5iv. 15 ei g rma rora niam haberi possit acuro acurior, de Grari Bra-
Eleo Dcorle vonoc, is unepaipet noar ii
ryra, Cdu av ein erapps  Sde qd + d ince
percdas Bporrus LoPor, Crapuhrtor E8S d 
ple et 45 8Tc BapV5 ein 2 LoO, cos pon exei
airs Baporepor, con or 3de ∞607 ( en, ro evap
poviOV CSN EXCOV. AIa F8ro SV OB67 (O. eva NE-
Zera, 3 moa Dcorn, SdE ons DcovyS reors 
n evapuor O oiov LarHS, EonS, viSHS, net
FCV NOICV n oa FEs EpoV erreir, D0(O e5 praS
XoCdnS nota 71S ouXorS. _boygot de eior en ud
Duod anos na. D or n, o ronos ~ DCVnS, OWVEXS
cor, e avarrnS n CSV op8S onipBS éxc ev ois
ar aury duvarro XaVTCOS peraS a) SuS noie
dai in de duvauer, ravro s’cineir rn co op-
raerco expcornod C rahet, na  ExaGOV O, na
ra PlronEuaier errexaidena oi Wegnar Ney VOL.
TSrcV SV F nerrexaidena. Doogscor, oi pdu eion
Es CoreS, oi dExrSdv Na EscorS pd eioir, 000
eo F F Qucr HaDoegis  peramBO, aMo
dSo Em puras raorcos unsuvor des doot rivar
vior; hic aurem ipse sonus elt vocis media: Vi
liquam supponamus talem vocem quae cranscen-
dat omnem acuciem, non toret illa Harmonica;
(neque etiam praemagni conicrus Conicum, di
cemus PTarmonicum:) Ec quidem, si tam sea-
vis Sic Ponitus uc ipso grarior haberi non pol
lic; neque toret hic Phehiongus, cum quid Har.
monicum non habeat. Rc propcerea Phchon.
SIIS esse dicieur, non vor omnis, aue omnis
vocis rensio, sed ea quae ct Hlarmonica; ut
est, Hypates, Meles, Netes, e Cxrerarum. Vel,
uc clarius dicam, Phehongus elt unius Chorda
cerra quaedam relonancia. Phthongi (soni) Tunt
quidem nacura intinici: quippe cum rocis lo-
cus sic quid continuum, necellario habebit ter-
minos intinicos, in quibus ea possic moras d
Ptaciones tacere: Sed Poceltare, hoc est, Orva-
niea prolatione d ordine, pro quoque Genere,
secundum Prolemaum, Tunc Ouindecim ille
ance recensiri. Florum igitur quindecim S0
nOTUM, LUnE aHL Scates, alii MOLI. KC Stan-
ces quidem (seu Scabiles) Funt. illi omnes qui
in Generum ditterenciis nOn Cran (IUTANEE, (seu
or Enordao ev id F E aucor XIa Popais  loco moventur,) Sed in eadem manene centione.
2a bd 802, nat 8 pSO Est pIES roECS. Pioir Moti vero (vel mobiles) quibus concrarium con-
SV oi pdio ESCOTES, ev rC aCTaCONCO ovsqua
Nara  7 dvo Lovcov 28  eouiCoNvoS, nat
300dcoeis ouva plu, entes et de wego nap
cingit; urpore qui pro generum disterentiis crans-
Caerouern, ar LDaFCV LM pECV pEon. connexionem) Hypermixolydii d Hypodorii)
Seprem; nimirum, Prostambanomene, Hypate hypacon, Hypace melon, Mese, Paramele
Nere.
SrTaoEIOS rENI avEoECS, dEVHTS T H BapVE
a Pro etoygos repono i
MuILanCuE, _ non in caclet Mate CeOHe.
Sune igitur Scances, in immucabili Syltemate,
(secundum duorum conorum compasem (seu
TI

## Folio 378 — 867984570:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
NI A N V E L IS BR Y F N NI)
Nece. diezeusmenon, et Nece hyperbolaon. Ouip.
De hi duo Poni Cune qui in compase Tua hOc
compleant Syltema; ut in lequentibus accu-
rare videbimus. Ex Ctantibus aucem, alii Tune
Barrpreni; alii Apyeni; (qui et Hypatocides
vocantur, quod non admittane rarias tensio-
nes.) Barypyeni quidem sunt hi quacuor, Iy
pate hypaton, Fypare melon, Paramele, et Ve.
ce diezeugmenon. Apyeni Tunt tres, (perte
eta Cystemata continentes,) Proltambanomene,
Mese, _ Nece FTyperbolaon. Mobilium vero
(qui nunc minora, nunc majora denotant dia
stemata, pro divertis modis dividendi Ferra
chorda,) alii sune Melopyeni, alii Oxreyeni
Melopyeni quidem (qui et Parypatoeides vo-
CaNEIF) PUNE QuaLUOT, ParspatC-hyPaTON, Pa-
rypare melon, Price diczcusmenon, et Price.
hyperbolaon. Oxypyeni vero (qui _ Licha.
nocides vocantur) quacuor, Lichanos hypa
con, Lichanos melon, Paranece diezeugmenon.
et Paranete hyperbolaon. Ouid aucem sit
Pyenon, quid Apyenon, in lequentibus di-
CCTUF.
Poltquam autem de Phehongo diximus, (est
aurem Phchonsus, Tonicus in actu;) dicendum
Clt, quor debeant concurrere ad generationem
Sonitus in aetu. Sciendum elt igieur, si 8e.
nerandus sic Ponitus actualis, necellario debene
haeC quatLIOF Concurrere: PercutienS; PereuF
Tum; Id quod recipiar percultionis rim (seu
Fransparens, quod et Pertonum, seu transmit-
sens dicitur; )et Motum perentientis celerem
e rehememem, ita ue vincat sive anticipet
molliciem lire dittulionem recipientis rim per-
custionis, seu Ponum cransmicrencis. Ouippe (i
reliqua adsine omnia, Tolus aurem percutientis
mocus non adtic celer de vehemens, ut ancici
Pare possic cranlinicrenris molliciem, nOn Der
ticietur Ponieus.
Cum vero diximus, quot et quxe sint ea quae
conducunt ad generationem lonitus actualis;
oportet item dicere iptius Speciem seu Specifi-
cam Rationem, qualis elt. Non enim cos ap.
probo, qui dicunt elle percuctionem aeris; nec,
qui aerem percustum; neque, qui pastionem esse
dicunt. Sciendum enim est, quod non, quem-
admodum Illuminantis praeleneia in medio pel
lucido, e Coloris in actualiter illuminato, Ita-
tim actuar (seu actu efsicit) quod elt redden.
dum vilibile; ita soliai sola praesentia in per
Tono (seu transmittente sonum) actu efticit (0.
num; Sed iplum percuciens actu operatur; hoc
elt, id quod pactionem inducit. Nam ictus qui
dem elt pastio; ac Tonus non es pattio, sed
operatio eorum qui. percusterint, quae, post pal
tonele pi Mec Peltolo, absolure superre
nic: Nam paltio praecedir tonum, et quidem
Dg pEon, Vnn dECNNYMLEVCO, Xat VHEH VAEPBO
Natcor. OVrot nar qd oi duo revos eioir et nara ora
Dlo F 7018TOV 0V pL HPSVSCS 601 115 dt Ao3
et 5015 Endrae ejoopsu. ut   corcor ei pdo eioi
Baporob. et aronot 83ot C Voctococ na
Nerrai D∞ ∞ pn dExec rointNaS ravdS. BaPV
ronvos edi 3r cior rosapes cide, Larn VNaTCWV
Larn pECOV, E DapEon, viZH deC Lyuico
aronvot de, 2eC1S, nest DEIEZOVTES Z ZENCIC OVS
pata coego nap Curordion. peon, viEn Z r  Eob
RaiceV. TCdV DE NIVSCDCON MNWV, IG HOTE pd EMaT
TC0, nore dE pet(co dnN SECor Z)aSquaa Na ra 2a5
otaS Y ereaxopd cor diaipeods ei pdiv eior pEoE
rouvoi oi 3 dEvrouvor  Meooronvot di 3u ciots
Ie, HaPVHTATOCId ES NaNSLdVOL, ZEOSAPES, npVX d F1
VIATCOV, TEPVT aEN pESCoV, ZeEn de C LyuercoV,
reirn inepConaicor oZuonvot , oi nay X1Z avoct
DEiS XaNS LVOI, TEOSAPES, RIZaVOS VELTCOV, NX a
vos eocor, gryn deC Luercor,  D gvTH
rEpboaicor  dE Est NONVOV, Kat H oONVOV, N
2015 Endra NEX yOEZI.
AM enddu cei obor cipnna du, s:) Ddoyos.
LopO S naF erepiar EsN avaYaiOV EinEiV
Nat no d et ooretras eis. W) 8 nar crepytar 1oDS
unorv. Fideras 3V 251, cos eince peMet Quedat
Nar créprear L, ravra ra a e et avdy
uns oorox aoxdr der x cNycor X conndovor
2dcXodvor 2) Ex D cAnuS erépptar, nrot x cha-
DarES, o CC SmZES NaNCI) n r nvnoW S EOXHE-
201705 2aXcar CC 5D0d pore, va vinâ n7o1 e
naraenapEave  DoorW. er8r Daxvo 3 de
X0cd VS Ei ex D coanguS crepydar, not S d 255
Et gd TC NOICI MeEvTa epES, porn) i S CoN EoV-
205 wirnors 3X incpX d =a X Cia X9) ∞DOdporaT, CdGE
Weona (Nabave duva D rlus 28 dnX85 dpu-
Vo, S nDover diroreneiods o D9.
AM enddne cipqua, d, moa dn. Nai rva Est,
Ta OWVTENEVTa C95 + TB HaT Crepptar 10D8
EoW avayKaION CIE CC ∞ cid (∞  201 2 Nogov
ars, noIOS ESI Nat yd STECNV CNHEIN aEpOS aVO
Eiras Daonorras, dood exouai 3 CV aeq n
CNNY doV 3re pileo CoV )o5. Xon 20t vuv Ei-
devas, on 3X, idovee i 28 Dcor(orros apoia ev
red dha Daret, nat n F3 ZGCOaTS et FC erepgél
cia Davei, cidos erepzet X Vornoodvor oearov, 8rC
Not nS sEpES pion apSoa, et 2 dmxer X n z0V
Ereprei eka GNNDe EvEpZet, 28FSI X a oS eu
no18V. Hados nae i ConA o  n 2G, 3  a)05,
a evEppa Z CONHEaVTCON, DSTONOTCS Zeo dinXei
Em TC Xa), pSoc. NIO EoCOnZEIT) D X adOS 2E
1X3 Nar onO idi o ane mémorder,  door not n
TOES aer Paritur seu afficitur, (quonlque per. Erépya 2S CoNnPovroS careirei o n peivas  eis 2
curientis opcracio se exrendic;) qui unus perli.
10
378
b Hlic perperam addicur et 3 B eirerons quod expunso ut redundans. cSie Codex M. quem sequor; led AB
d Sup.
  vvixS C asba

## Folio 379 — 867984570:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
at ouvexis (C a dpvntos AM s nab onov eauri, AEnS, _ COntInUUS, _ nON rUPTIS: non aurem
oCYSLcS, nara dE X, W C9S TW GEpEc, avis
peoeror 2015 de Norrois eio. ooras cor n ovveido
notSd O. pMOr pdi Na) CCGrEPOV, 7015 WCBOE-
Xeor S ncorodSS aurs poeis itor de C VGE
POr, 20IS aNTCOTEPCO. KaTa Id Ta pErCa D Xo dy5
nar x 0Dodpor, nat i raxuris ( C Beadvris
C Fa Crcerria 287015, des erai Ouxi sr W NHDEray
n auoCCroq Ta devrceq p’esa od Z WdeorE
pcor aMo ouur eq noi ooredonicinu  28e
DeXHS CHHEaVoS FEKat CrepgoTOS, )a ∞ E
eIGDV Z HGCOVTCOV, SCOMATCOV OVTCOV, (E 15C05 F
radus Hactdodons. Kat F coegrepcov 8 con n2ov-
Ccc Paciico ccccuraous esclesc relhetuallau
TCV Ta ED. Ey5, a Ma pra SI SaCOVECV ECeS avTa O: non quod illa PrIIA PArTES PErCULIanE CaS
su cohnyleo nai ra nadorn rus connvu aee
onco, dtoNTCOS, n nXnmn XapesW crepyta Od
ap av amcoS dan ExasaXS n aurn vnnexer, 
doer cinver o nX05 dinverras de  doov aeeg
nat x do D AngnS ucraSISaE) nados, abo
Silor Xeet ooDexI, nat era Hacdvorra davepor 30
âe ex rcor cieneducor non ronras. dn o i-
XO 35C ∞nE15 aEp B EsIV, 8F aye NECNyY
ade O, Sr mados am créprta 7 CNEavrCoV
DocoNOTCOS FC dnXEI em rio Xa) p ios
conado.
dys eEnX51 ∞, 680 (9, in a andeta 3X e5
chir, cos rn aicdnod donet, a Ma _ coN EXS H ovVE
XEi5 otrives aeg Xa ri caurcor ovrextav, Eros
nXX noISVTCI Darraoiar, n apexrdvods eni nover
rva zeover, ios avrina eiooucda. Enddn jue
XopdH 2)~ CoNHXTEB y daNTONS CONHZEIO, Nat Y8
oinets ton S perasao, Eir a DeDio Dépcod, moN
nas Nas ooreXCis aranapr 5 Je nai Woegoxp3o5
reos Y nee Z aEC_ NoIEITaI, EcoS Xa NW er rus oi
Ketco son co sain dne adarros. Kab exasu de auris
araxap liv rE Xai nECOXPBOIV. F8 a Ep (6) 20 X120-
edus Lc avrS, nXoS nS coegainta En anon
aras deux O, et connrn congino con er 2eo
veo Haou, CstX EY opco 280V8 AVo pcoo a C_ TCV
nara DBCYzOUS COXYCoV OrcOai TVES ZyvoV), ais
ei Doygot a aMNcor nDao chane svedas
vaet gae Naou orconI, et rCevco. AM enddunce
anoi, 7 udi orvior con aicd are), X9. X un Eivar
raHS KIrNaS aa nat oua ra casquat
EP a dyneven n xopdn Depepdin, ios F CaVTS io
non Brrgeir, nat aodis entrocdin nai sivaj. i
aEpa NDei Nat ptXeq XaNW orrae nat anara
Conmualque ribrationes c sps facie in
circumjacentem aerem, ulque dum ICrUI In
loco suo proprio contistat inconculla. In qua-
libet aurem ejuldem vibratione de appullu ad
aerem ab ipla percultum, sonus aliquis incidiE
∞
quaedam, quibus polline hi Son incet le AMLm
sui, est aurem quodlibet Llentium In TEMPOTC.
Cumque auditus has conticentias non perlen
aya 2YXarci 2) a 232 nat oi noMOi nar ovVE UniuS TONI CONCEDCIS CAHHBCM alicHUI, PFOpIeF
Xeis PDoyot eros Oor Pavraciar F argais eorum concinuicaleu.
N∞e rls Eaor ct HotErra ovvexdav.
ObreVOS Nat 1oEVOI dV MNEVTCI oi rld Taon
coni. A quicont quidem rocantur qui cene
EI A R M O N TC A.
quantum aà se cocum, primario, sic aficient.
led secundum eam ejus parcem quae elt solido
contigua, in reliquis quali compariens de co.
ad parrem primitus parientem adjacene; minus
alTIILaEIS: magis quiac e P M CI Ga
aurem e lerius in remocioribus. Nam secun
cum cerdo  raianas, c jua e TM
EUE auE detormaneur secundae partes d priort
buS; Sed compatiuntur ee conslimitantur ab co
quod primitus percustie ee actuaric, dum pro.
peer dirilibilitarem eorum quae lic DaTIUnEuI,
ucxore corporum, parciculatim distribuicur pat
quae continuo adjacene, led ad eas transterant
Letu (Seu percussionem:) Focigue Guete acri
ictum parienei absolure accedit haec operatio
Conoritica. Neque enim aliter haec cota opera.
tio undiquaque adcllet quousque TonuS pertin.
SIT: Perrinsit autem ad cum aerem (GuanEHS
quancus elt) cui communicatur qua tic ab ietu
Dastio; cumque inFraCtUM, CONFINUL, UnuIM.
que Pechanencem. Maniteltum isieur ex dictis
sam tactum ell, quod lonus neque elt percustio
aeris, neque aer percussiis, neque pallio; led
OperatIO DETCNTIENCIUM, COrPOrI pertono poIL
pastionem absoluce accedens; nei d XIMUS.
Sciendum icem est, quod, qui a quavis chor-
da provenie Phchongus, non unus cM, prOUL
senlui ridetur; sed mulcipli, concinuique; qui
Propiet tau concinuicarem, unius loni imagi
natientem Tdclune, per tempus aliquod conci-
nec excenti; uc jam ridebimus. Pollquam enim
chorda plectro vel disico perculla et d l0co
Cuo emota, e deinde moveri permilla, mulias
contraria determinantur. Non enim percuciun.
 durem; omnisque. Tonus elt in percustione;
ercussio vero omnis non in rempore tc, led
in temporis puncto seu cermino. Sunt autem,
inter has pro phihongis percuctiones, silencia
cuus eo quod non lint hujes comotrae; led
d diastemara similiter, per qua Scilicet hac
chorda mota, (ut locum Tuum repostideat,
iterumque impulla conticta) aereM DerCUTIE,
cum parra linc, lunc de impercepcibilia; pro-
peerea hi mule a conemue Comteglees o.
En A’avarnaior eideras o n a e Exasys Xoe
AvarnaTOVdE. XG3C 181d13, Mt ACKH etO Evay
on X DBogscor, oi poto na NEV) iverovos, ei de avi
Adhaec; sciendum porro elt, quod Sonorum
horum alli dicuneur Aquiconi, alii Tnaegu-
to Eu e Vl. GErBu a otu
IM
sPrO

## Folio 380 — 867984570:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
380
NI A NV E L IS BR Y F N N TY
invariatam habene: Inaequiconi, comra, qui à gManTor’éxovrS avroeroret de rsvarier, ei
centione variantur: Sed qui TunE aeguIton,
quod rentione line invariaci, e in toro peni
cus indiscriminati, sectionem necestario nulla-
renus admitcune. Inaequitoni vero, cum ren.
lione line variaci et discriminari, necellario
item ec diritionem admiccune. Sunique horum
alii Continui, alii Distineti. Oui aurem con-
tinui Tunt e inaquitoni, cum locos corum in
ucramris parrem cranticuum quali concinuatos
habent, sed (moris earum incentionibus d re
miltionibus) inconspicuos; inepri prortus Tune
qui in concencum harmonicum altumaneur. Di
lineti vero, qui proprie dicuneur Phchongi,
nara i sao aaeES aM oi dii 100
20VOI, ExEt Nara ZI) 5~OW et C Da MaNTOI, H BaV-
TENCoS Nara rra à Z) à Dopot ejor roul e avey
vns Sd apos Badexer) ei de aviovroros XW
Eret nara rui rao c Dgmaters, cior CC 3)4
Dopet, E avarrens X, cajeo eadEXor). Kai 
oi pdv, aurcor cior ouvexei5, oi) doe1pdvor aM
oi edi oovexeis i, avioorovoi, enddin CoV 2X 35
E ED EnoE pcraBaDECON ids ovrEZSVTES, Et UI
Vs dcS F caurcor STaDEo Z nOy avéoEoN ave
mdASS ExNoV aderot cior n aven Woees r 18
cum conspicuos habeane cranticuum Tuorum iquospus L. Oi de dvesdvor, oi na
l0c05, (quippe Ptchonsus clt, qui similem nveicos Pboyot cCBOZDEVOV), EnddiE CndNSS
candemque plane centionem habet,) C COnTrA
consticuancur apri. Cum vero Sonus hic nor
Pollic, per le consideratus, ue in Ratione lpe
etari; (Racio enim omnino Duorum cll, ut
poce in corum numero quae lunc. Ad aliquid:
et in quorundam incer se habicudine conside.
ratUT;) cumque ad aliam relationem habeat;
vel ad aegniconum ipli vel ad inaquitonum ha
bebic. Si aequiconi (inc; in idencitare omnino
conspiciuneur. Si inaquitoni; aut inter le
consruere pollune, lunique ad sensum non in
BraTI; aUE COnTra. Si congruere non polsunt
inter se, inconcinna elt hujusmodi habieudo
iplique Toni, inconcinni: Si vero inter le con-
sruant, concinni, hoc est, ad musicam apti
Ouippe Concinni funt, qui incer se coaptati
sunc auditui non inorati (qui bene ferri pos.
sunt:) Inconcinni rero, qui se ita non habent.
Ouique incer se coapcari lune audicui non in
graci; Cune in eriplici differentia. Alii enim
lic componuntur de coaptantur inter sc ut (0.
lummodo non ingrari sint percepcui: Alii Sic
uc non modo non ingrari linc, sed irem Limi-
lem sui sensum efficiant: Alii vero eo ulque,
ue audicui faciane perceptionem tanquam uniUIS,
quamvis linc Inaequitoni. LOs aurem qui lune
auribus tancum non ingrati, Concinnos vocant:
Oui vero es limilicudinis aliquid parcicipant
Consonos; Dui vero idencicacis aliquid, Uni
Tonos aut eriam anciphonos (contrasonantes.
Cov +on S5 F cavrcor pera Sdocor exsoi noy qd
D002(6 esir quoiar n r caurlis exéxcon ZdoV
ESVarTOV, EVdCrOL Na DeSMaO. ENEt dE0 000(
aoros di, nab cavror, SdEnO Decopeiray ev NoyCo
eo dvoir id o RegoS XaVTCOS, ar cor Y ceS H
nai eo geor rn cCS a TNcOV Decopd 
EXCoV DE WCoS àMOV gEoW, n oees iorrovo avrd
i aC95 arooroOV EECI. F7 p ioerovet Eier, EY TaV
TM XaVECS decopy Dnoov). Et de avsobroro, nToI
oora orra à M HNCIS i ev Dopot ees adyo 
vor), n TEraVTOV. AN ei  un ooranoro aM
AO1S, ExpEdnS i solavn Zve) geors, iy avrot en
pencis oi Pboygor: ei de ovra oro C05, EE
Nas eior zap epeNei5, 000 oora no o OS aN
AnN85 ev DoCOL SOS anolu roYZOW ExpDENEIS
de 0oot pen 37C05 éx30I. Tcr Sr oura ntopdicor an
XNOIS I EOS anolu ovrcor EvPopcor, rec in ES
29DoCa 207X avci oi per zap 3rCoS ovrriderras
Hgy ovra or) EOS à 8S, cos F Ey DopX5 auco
eiras povor reos arrinlu ei de SECoS, ios pr
privor ei Dóess civas àm ndn nai opoiar cavrior
aidno ancoa Ed oi de eis 2003ToV, 1o5 nat evos
NOLEIV F anBarS I avriNLW, not NEP ovTaS av
ODForSS. LaNErry 5t vuu ot pEV ei Dopot provor 2
angatS, EENEIS oi de ouoinToS idn pEFEXOVS
oupPcoroi oi de creryro5, ous Davo1, eiF V arrD c
Siguis igieur est Onisonus, idem omnino vol. EbrS per SV Esir opo Dc O, exeir (O MVECS
Consonus est, et Concinnus. Siquis Contonus
elt, est _e Concinnus, ac non Ctarim est omni.
no Vnisonus. Oui vero Concinnus elt, ne
que Ctacim erit Consonus auc Unitonus: 8
rice versa. Oui lunc Inconcinni, omnino ex
cluduncur ex hac distributione. Oui sune dit
Toni, non sunt omnes de inconcinni; quamvis
Si simul pulleneur, oriatur alcerius quaedam can-
cus peculiaritas. Oui enim unE tanCuM CON.
cinni, (neque contoni, neque unisoni,) Tune
Dittoni: non autem de inconcinni. Sunto isi
tue Inconcinni. omnino se Dissoni; Distoni
aurem non starim e Inconcinni, seu cantut
inepti.
Naet oupDCVS ESI, Nat EppCEAS eins de ouupc
O, nat Expenns, & xavrcos de nat ouo Dar
OdE EpuAnS, 37 ∞bps DcaVOS HavrCoS, SrE ouo-
Dcer O n nara x arrncixdvor. Ot pd expENCS
CxBebN) D daieoscos rabrus. Oi ) X)a PcoroI
8 arres aor C expeNeis ei naj ua rpSOPducOV
n 3 ped s5 idhirus darips zirveraj. Oi qd eppe
Res poror orres, or oucov or ouo Dcovot
apxovres, 2)  Dcovot pdi ciorv, 3 plio de n
BCKHIENEIS. ESCoOaV Our, oi pd ExpCEReIS, n an-
2105 na) D)e D covor et de 2) 4 Pcovot, 8 7 dvxco5
Nai CxpENEtS.
SErO pt repOnO in. B ErO epsinis rePOHO enqurncis.

## Folio 381 — 867984570:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
H A R M O N TC A.
Tcoy de avsoororcor CC ExpcNcor Flloyycor, oi pdi.
E or cEE15 et des BpetS oi de peooi a dhets
CdV, et  vHECOV BapCIS dE, Oi F VBECOV pIEODI
de ot Y pera hv. Etor de FBTcOV X)a Do2G  ) E125
necom urnnara ruov. iEvr n Bapryri dd
Patarum; Medu vero, qui leneer aut am inter-
medtiarum. Sunc aurem de saru plures diste.
rencix. Prima quident sccme LeMtohem,
TECa dEn nar XasquaroS prroxlo, orar d cdu in acumine ee Gravirate. Secunda, secundum
eit rOtCOVCo, o de CoNeoo DEcoperraj TeIn NaTa
parcicipationem Dialtemaris (seu intet dalli,)
quaOS, crar o pd, eres ò de duoir perexe quando consideratur alier I C HHO COIMIUI
dosnuorcor rercpn de, n nosra t D OcornS tonov
neunn de, n nara ∞ ndoS erceq id idu 2015
dEvrépotS, il Erepa 2015 BaVTÉpOIS SeX 
Erepa Vd apOXarocidEoW, érepa DE N1ZavocidE
oir. A3 La cEi pdio DBoglcor deroxon raissai et
De chasiuaToS EGyS NEKTEOV. Kat ju D. s 2
Dcygco x X) ee squa Feran)
nicans, alter cum plurior. eia secundum
participationem Syltemalis, guatalo alter clt 1-
nius, alcer duorum Bccmatum parciceps. Ouar
ra, lecundum vocis LoctMI. Scus lecundum
Morem (seu remum) qupe alu mores acurio.
dem de Sonis (phrhoners) alelu Sutticiane. De
Dialtemate proxime dICenaLm;, Quippe (nacurX)
Ex Sonis aucem ()ed LSn  inaequico.
nis et concinnis, alii Tune ACucI alii GraveS,
alii Medii. ACuri TunE NetaruM; GraVeS, Hy.
ribus incidune, alii gravioribus; item alii pars
patocidibus, alii lichanocidibus. Acque haec qui-
Et H A A H E At H F O N.
PoscSonm oae regee MTaCMa. 11
AVTNTA SF CYIO.
O NaSqua Tot D diXCoS Negerai noucde,
rCO HEVCOV HECGT COV OCK COMOV. 1010S dE, nara
rui posomlio, one 3rcoS oet C), 2) 4 5ypc 51
pezedos Pcorns d dvoir Doylor erregeau
pever 1, 2) asqua Est, ~ WErXo dvor d duo
Dbecor airouoicor rn rasd, 7rot dE vry I BaPVTHT
1. od05 noia dero Bapururo5 es is vn (9, n ave a
AWv. i, D)aesquet Est, ∞ 0d duo 00oyscor coe
operor, pen rs aurlii exerrcor raon nTo1, X)a
Doea as rarecor i ronos deurines Dozlor ohv
TEpCOV MEV, D BapVTEPaS TC0V dC (80CdV ∞ D)45y
pa raoEcOV, BapVEEpcoV dE D oEVrEPaS. N1a DOCG
dE Est ZeOECOV, X paOr nai nDov reradai n.
De Diallemate.
tallema Cdistantia, seu intervallum) du
Plicicer dicieur; Communuer, de Propeie
lic quidem communicer, sic dicitur omnis ma
Snicudo excremis quibulris cerminaca. Proprie
reco, quancum ad Mulieam, quod sic termina
cur diallema, es, mapnicudo duobus Phchongis
circum leripta. Vel Dialtema elt quod concine.
tur duobus Phehonsis centione dissimilibus; hoc
clt, acumine e graritare. Vel, aliqualis via d
Gravicate ad acumen, vel concra. Vel, Diaste
ma elt quod duobus Phchonsis cerminatur, non
eandem censionem habencibus; live ditserencia
quaedam centionum, locusque Ponorum suscepei
rus; acuciorum quidem graviori Cystema termi-
nancium centionum; graviorum vero carundem
acuriore: Ditterencia vero centionum, elt plus e
2)asua es dvoir PBonscr n coeos a3S noto minus rentum cse. Vel, Dialtema elt, duorum
QEor5.
Tcor de chasnucrcor Na Dopai cior evre no
n perv, na b in  puezt) a MiNcor Xa DEoci dd
reea de nab iu Fa suuPcra F Xa Dcovcor 581
n de nob i ra ocdera F àouDErCON TEaPEK
de inaro O npnn de, nab ino 31a D eoct
Ta PATC F a NOYCOV.
H per 3V vara pegodos est, nab in a piev est
uei a F HaSquarCV, a dE catore tV ole
ors, IpetroviOr, =(9), renurrorior, dlrovor, 210
ZOScocoV, 3)a nerre, 2) à nas cor, 2 a n as cr not
De reavapcov, D) e naocor C Nes nerre, di5 X18
aoCOV.
Ponorum, qualiter se habent alcer ad alcerum.
Dialtemacum vero disterencix lunc quinque
Peima quidem, prouc magniendine incer se dit
terumr. Secunda vero, prout Contona disse
runt a distonis. Ferria, Drouc compolita ab
incompolicis. Ouarra, secundum Genus. Ouin-
ca, prour racionalia difterune ab irraciona.
libus.
Ouancum ad magnicudinem vero, ea est se-
cundum quam diallemacum alia TunC ajora.
alia minora; puca, Dielis, Hemiconium, Fo.
nus, Friemiconium, Diconum, Dia cellaron
Dia pence, Dia paton, Via paton de dia rel.
Caron, Dia palon et dia pence, Vildia. p2
COn.
Ouancum ad contonum de distonum; ea secun
per es r diasnucrcor ovuocva, a se cipcora: dum quam dialtemaca alia lunc Conlona, alia
Dissona
Heei Xasuar O.
C idicos. Kai XOVEdS per, nar puercdos X
H de nara siuOcoror C D)a D avor, nab nu a
b AB. cid ~. M. ndos, quod rerineO. a RCPOnOrluv prO 20. B AB. p3iZeI. M. pezi fior
ddd
Prc

## Folio 382 — 867984570:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
382
MI A NVELIS B R Y F NNTL
Distona; Contona item sunt quae ee Anciphona suupara de Ta Z arripcra naNSUa oior X
(contra-sonantia) rocantur, ut Dia paton, Dil
dia pason; et quae Paraphona (juxta sonantia,
ut Dia Pente, acque Dia- pason e dia. pente; e
quae generico nomine COn(ONA VOCANEUIE, ut
Dia cellaron, acque Dia pason _ dia relTarOn.
Sunique Anciphona, etiam Consona, quoniam,
acumini, oppolita graritas consonat. Sumiliter
et Paraphona, quoniam neque unitonum POnaL
Tono tonus, neque diltonum; sed lecundum
diastema in ratiOnC NOTUM. DIFCTUNE auteM
inter se Anciphonum et Paraphonum, co quoc
Paraphonum inaquali cempore consonat, lonis
se mutuo vingui quadam et suari modulatione
excipiencious, Analosiis racionibusque aequabi.
libus; Anciptonum vero, quando aequali tempo.
re, acutus grari identidem consonat; puta quan-
do octarus primo, nonus secundo, duodecimus
quinco, decimus quintus octaro; limul alcen
dencibus rel simul descendentibus (in incentio
nibus auc remiltionibus) sraribus cum acuris
acurisque cum graribus, proporcionalicer. LII
enim Simphonia (consonantia) duorum lono-
rum, acumine et gravitare dilterentium, conli-
cio ee mistio. Oporret enim lonos limul per-
custos, unam quandam loni speciem audicui ex-
tribere; ut neque acumen superemineat leque
praecellenter exerat, neque graricas; sed tali
quali commiltione facta, ut commiltorum alte-
rum alteri non praevalear, nec lui poteltatem
oltenter, live ut illam alcerins extuperancem sive
ab illa deticiencem. Si enim audicus, dum (1-
mul pulsantur, graris perceptionem porius ta-
ciac, auE Contra acuti, est hoc incontonum.
Diltona vero sune ca omnia quae lune minora
quam Dia- celtaron, quaque lunc Contonis in
termedia. Quippe quam Dia cellaron minora
Tune, Dielis, Flemiconium, Tonus, Friemico
nium, Ditonum; Contonis aurem incermedia
lunc, Tritonum, Terratonum, Pentatonum, B.
miliaque. Flt aurem Distonancia, quando duo
rum conorum distimilium simul percultorum,
cancus grarioris aut acutioris exluperat.
Difserentia vero composiri e incompotiti.
Diastemata incompolica, Tune, quae tonis conti-
nue proximis concinentur; ut funt Aypate,
Parypate, Lichanos, Hypate meton; similisque
ratio est reliquorum diastematum. Compolita
vero diastemata, lunc corum sonorum qui non
Tunt concinue politi; ut hypates e lichani
tiypates e hypaces melon, hypates melon e
meles, meles et netes diezcugmenon aut netes
hyperbolaon. Sune aurem quaedam diactemata,
3ta maocor, i x dis 2) a raccor nai r  
Daova; sior X ~La Herre, (C ∞ 3a narir C 2)9
nevro nai ra peovco reo qinco oran ouuDcora
cdecoaropdodva oior x dio reapcor, C x dhat
Hao cev n ca eOSCpCOV. Xà TE qd aviDcora, Ou
Dcora esir, enddar x ovrmeduor rn dury Ba
PO oouDcorri ouotcos n sco co daDcora enddar
unre quororoi DDeygyn 46o2(6 ∞Bonsco un
dhêDcovor aa c d  ruedes por res Noyco cie
Snpra. A1aDépet di aM cor ro re avr cvor nai
D9.DCOVOV, 21 ∞ adi ∞ PcoVOV, avtorZVOS
ouu Dcoveir, icoS TE ni EupVBpcoS Xad eZodicor
amn185 7 D067 Cor, ava Nogics Z n, NegotS naD
ouanema X) arDcovor 100X porcos 8 ose r
Bapei nara ravro oruDcorErros oior, 3 oydos ru
recorco  errarS red darip 8 dcodenarS rd
répendco n  nerrnaidener s r vydoes ouvarior
TCOVn OVYHaNOVTCON Et E Seraioro n avéoconr 1
Bapecor 5o15 eEEo, n F decor rois Bapéoi, avcNe-
Jor. Est qd ooupcoria, dvoir ∞Do2 cor evrnnnai
BapOTHH XGDEPONTCOV nara Y auro niors 
negors. Ae ud cov Peges orgupsoderras, ev n
ados dirorener Deyy8 rn avoi 3r ~ dunoS
Vrepba M SoyS  aurlu  pe a SonS, 87 pulio F
Bapirnros à oievei regoecos maurns Quoudins,
ios x venequpdcor pin dirnegroir dareps deropor,
un) d aurS duvam HaDEHD ajvetN, n VEp
Cam Sour rli dareps nemein sour. Ear qd n anait
S BapEOS paNOr er Zn ovypSod noci lo avr
AyIio, n XaNW 3 dEEOS, aVVLDCVEV ESt ∞ ZO18FOV.
AaPCoVa) ra Exarora 3 dia TEOSaipcor N arra, C
Hera EV Z ovD CorCOV. Exeico pd ZV est, 28 du
rea apcor, deors, nurrorior, so 0, re murroror, di-
YoVOV MEraEV dE 7 ODUIDCVCOV, TCLTOVOV, rer Ce
ZOVOY, HEVTaToVOV, CC Ta ouoi. E5t) dia DcoVsc,
orar, duo DBérycor arouoicor 2X429+ d bcV, 28
Baporips Dboy x pen O r apX n 28 d
rp8.
H dE, 78 oWW DErX i aoud DeTB esi Rouoer
adi Er casiuara E5t, 20 d rcor C 75 DBogco
EIEXONVa SIOV VTaTHS, _ XaPOTaTHS, I N
XarS, i raTyS pEocor o avros Negos, i d 
Noi cor casqudEcoV. Zui Dera 3) rà pin 220d rcor
EEy5. oiov, VXaENS C NXaI, VX crnS CC LarnS
NEO COV, LED aTHS pEO COVNaI NEonS, pEonS Haj vHEHS
reer dieC Lypercov, n vEHS ZCoV VnEpBONaicOV. ESt
compotici ee incompolici communia; urputa de ma noma uobers nai arorders casquala ra
quae sune ab tremiconio usque ad ditonum. P. I
enim Hlemitonium, in genere harmonico, com
Dolicum ( ue post ostendetur;) sed in chroma
rico e diatonico, incomposicum: TOnUS, In
chromatico elt compotitus; in diatonico, in-
compotins: Priemitonium, in chromatieo ett
don iutroris peZes dhrorS ZO Tap yur TovION Es Et
per En apuoria ouodorer, cos d’uxdiverai er de
copan nai charorco, aoruoderor, 0 rot  et pier
Zcopan occoderos. er de darerio aousferos. τ0
Tequrovr, er pier recuan aouoderor, er de
incompoticum, sed in diatonico composicum: Phaerovco orui deror. Lo dlrovov, ev uer espuoriae, a ou
Diconum, est in harmonico incompoticum, sed Deror er Se zecipan nai dharerco or deror. Tà de
in chromatieo et diatonico compoticum: OuX
erattora
i
ein
Ec
E

## Folio 383 — 867984570:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
 A R MO1CC sL.
Sda Eova S jurroris rrae aous dera es dudices aucem sune hemitonio minora, sunt incompo-
). ig ra purie co 8 dirors, evra ouidera.
H dEnara  O, nab nV a iV ESt TCWV DI4
syuarcor. Narorine o de recoparmei a de
Crapoa.
H de 2S pyr S nai adors 3a Doea est ob
yu Ecor 3aSqaEcor a pd Est pyra, d ) 8 Nog.
eyrae pd SV Esir, cor oier re Est 2a peztn diroct cionalia quidem sune, quorum magnicudines pol.
dorai oior deon, utrover, Lvor, Temprrorer lune numeris explicari; ue Dielis, Femiconium,
Provor, D)a TceSapcoV, nai ra ouora ravro sb
cireir, cor n Rogor esir ciroir oiev. Aegor de ∞
ut ri edi coes aaa na aeducor ge
Orv. AN03 dE, ra C DgMesTovra raTa Ta pE
rdn. S ∞ piCo n x Éxactor, aNeyco rvi
lica omnia; llcclerue eua acna clcorio ita
jora, Tunc omnia composica.
Dua elt lecundum Crenus ayscrenta, ea et
secundum quam dialtematum alia LunE BIatO.
nica, alia Chromarica, alia Fnarmonia.
Ouaque est secundum rarionale de irratio.
nale ditterentia, ea est secundum quam diaste.
macum alia Cune Racionalia, alia Trracionalia. Ra-
Fonus, Friemitonium, Diconum, Dia. cectaron,
similiaque; hoc ell, quorum rationem chari pol.
Tumus quanca lic. Palem incelliso rationem,
qua est alcerius ad alcerum habicudo numeris
explicabilis. Trracionalia vero, quae ab cildem
magnicudinibus diversa Pune, live in excedu
sive quorum nulla est inter se ratio numeris
actignanca.
NONEra).
pezid nros cor cudeis reos nnano ci sive in delectum magnicudine aliqua irrationali;
LM H N A E K Y O _.
Fce. ovsqua.
S E C Y tO S E X Y A
De Systemule.
OM de Diactemace musieo jam dictum
lic; Proxune de syltemare dilleremus
aoor DEi rS psoMS MasiqaS
13 C WEt T8 0VSuaroS 3aXLouc)a
ZuGnua 2ot vuW E5I, ~ CK WONCIONCOV A EvOS
Sasquarcor ooyneiudor. Far) ousquuarcor 210
Pocai eioir emta. Téaapes p ai avrai rois cha-
sipraorr i re nareo perc)os, il i Na rat t 3, i, n
28oVuPCorS i 2)4 PCrS, C n r8 pyr 8 i a Noy
Tlu ad reirum endetoar C r r8 Xasquaros cha-
Dopcor, à duaror  apZ oVSquaTS nEOS oVn
pa i zd con codéxe) ra ud, ouidera, ra de,
aoDera ciraj X oVSMudECOV τ87OV g2 Y 2G1OV
cince Y casnuarcors ra pdo lo ouv)e 2a de
aoui dera. TpeS ) icha 7 ousquercor chapoeai
cion n 28EEyS , VnCPCaTS  i FS oum dVS
SeLYuS n n TB EpVCTaCONS n apueTabONS.
MEzCH ad 3V dia DEpet TC ptCCo OUSquaa F
exarercor nadince x DIa HaCoV, 28 dia nEvTe
n dia TSapcoV, n dirors, n TeCToVS, C 7 ouoicor
Tn:) TBoVuPiorS nat cha Diors de1od 2a 14200
Tur svu corcor DB eCoV o ErEXOCo, ZcoVI D ZEV
cha Dcorcor. Zup Dcora dE EsW Ev rC aperaSONCO
ovsqua, EE. HpCro pd Ne ENOXISOVX ca TeS-
OcipceV, FoVcoV d uo NeI ReippaTOS, 78 iuiTovIS E9
7o15 psOrOIS Ho. NSS oiev EGW X diso La
LcarCV D Vncrles pescor ACvrepor ), ∞ dia
MEVT, XSICOV FErCOVNat NéspparoS oier est x do cribus conis ee limmate; quale el a Proctant
CGONaBaVLS S darm pecor paN- banomene ad Hyparen melote, aue pocius ab
lor diro rcoaris po  po ZetroV Flypace melon ad Paramelen. Lerrium est Dia.
S. Y diee aocor, Forcor nevre nar dio aduarcor palon, ex tonis quinque e duobus limmaris;
quale
FI aurem Syltema quod d Dialtemacis
pluribus quat uno como. Sfnacu
vero differentix lune Seprem. GUaEOE qui-
dem exdem ipla quae dialtematum; quae lecun.
dum magnicudinem; quae secundum genus; qua
contoni de diltoni; quaeque ell rationatt ce
irracionatto. Sed qua ceca expoa et calle-
mulum dilterencia, non porelt ete stetalis ad
Cyltema; quippe tieri non porelt uc Cyltena
cum alia linc compolita, alia incompolica; Piot
diastematum alia lime compolita, alia ineom
Dolica. Pres aurem dillerentia Cune CyHema
eum propria; qua elt proxime positi, de le
oei; quaque conjuneti et disjuncti; quaque
MC sistematis mutabilis ee immullab.
Magnicudine isicur ditterune, masola lycte
mata a minoribus; ut Dia paton d Bla Denue,
auc Dia tellaron, aut DIoM, a LMOHO, I
milibusque.
In ea vero quae est consoni distonique dit-
terentia, differunt ea qua a sonis consonis co-
cinentur ab eis oux d diltonis. Contolta reto
TanC, in systemace immucabili, sex. Lestim
quidem de minimum est Dia uttato Cx duo-
bus conis de limmate (quod a Musieis dicitur
Hemiconium;) quale est ab Hypate hypaton de
Hrpacen meson. Secundum elt Dia Pente, ex
a PrO Y meir res repionO ritc nirn.
b P10

## Folio 384 — 867984570:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
334
Mele ad Helen hyperbolaon. Guartum elt Vid-
pason et dia tellaron, ex tonis seprem et ert
bus limmatis; quale est à LLorambanomene act
Paraneten diezeusmenon, (seu Neten. synemme-
non.) Ouincum cst Dia pason et dia pente, ex
conis octo e cribus limmaris; quale est d
Prollambanomene ad HTeten- diezeugmenon. Sex-
cum est DiF. dia Pason, ex tonis decem et qua-
ruor limmatis; quale est d Prollambanomene ad
Neren hyperbolaon. Diltona vero Pune, cun
quae minora t quam Bra Teltaton, tum qua
lunc jam olells contonis intermedia OMMIa.
Piune aurem ejuldem magniuu dversa
Schemata (seu forma) ex eildem incompolicis,
codemgne numero, compolica, s carum ordo al
reracionem pariatur, propter aliquid inibi dis
Timile; quae aurem schemata ex aequalibus om
nibus similibusque componuntur, murationen
nOn FaCILME.
Sunc et3 systematis Dia Tellaron, eres IpC
cies. Prima, Glia a Barypyenis cometu, M
ab Elypare Hyparon ad bly Balbcion: secun-
da, quae d Melopyenis; ut a Parypace lspaton
ad Parypaten elon: Lertia, quae ab Oxspsc
niS; ut a Ltehano hypacon ad LichaioH. WeiOn
 Guldem in genere Fnarmonio et Chroltaci
Co, secundum Pyeni habicudinem TLIUnEuT COn
Tonorum Schemata. Indeque neceltario duo fune
in his schemara. Nam quod dicitur Syltema Spis-
Tum, habet lira duo Diastemara (tertio minora)
vel adjacentia, IBLIIS MIa-Cellaron Pono graviori
(ut ab TEypate hypaton ad FEppaten meson) vel
acutillimo (ut a Lichano hyparon ad Lichanon-
meson.) Ouippe hoc Cyltema in duobus semper
iplius Dia cellaron, dialtematis conspicieur: u
accurare videbimus in sequenribus. Lst auren
Pyenon Cyltema, erium Ponorum aliqualis dispo-
Tirio (hoc est, qualiter disponuntur:) Seu, quod
ex duobus constar dialtematis quae composica
minus concinene diastema, quam elt dialtema reli
quum in Ddia- cellaron. In genere rero Diatonico
non est Pyenon: Diriditur urique hoc genus in
Hlemitonia (lire limmata) ec conos; uc dictum elt.
In Bla Penre vero sesensara Tun Guacuor:
Primum, quod Barypyenis continetur, cujus
EONUS (ahazeuctiens) est ad acurum primus
(intelliee, primo loco ab acutissimo sono;) qua le
elt ab LIypace melon ad Paramelen. Secundum
quod Melopyenis continetur; cujus conus el
lecundo loco in Acumine. Percium, quod al
Oxypyenis; cujus tonuS est terrius, ab acu
mine. Ouareum, quod a Barypyenis cujus 10
nus est quarrus, ab acumine; quale est d̀ Mete
ad Necen diezeusmenol.
ea Macoo reco, erima quidem occles
iptius Dia Pente, Cupto Hemitonium clt primum
in Cravi. Secunda, cujus hemiionium est pri
mum in acumine. Tertia, cujus hemitonium el
secundum ab acumine. Ouarra, cujus hemito
nium est cerrium a grari, (aut etiam ad acutum.
 NSCOV I X) g TEOSAPCOV, TorcoV EmO, Xa) 581Cot
ReUMaECOV OioV Est X d0 ∞C90nobaioi
Os Ed darrus F dieuicor EpeOV 3. E 8
HOCOV Kg) 2) a NEVTE, ZOVCOV OHZCO H, TCICOV Net
parCOr oior est x dero WoeconaCadons S
virles de Lyuicer ExroV 1, x dis _a ocov.
orcor dena n ReqEcr rOapcor oer est x dot
e5NapCarS Sri virom unsBONaicor BI
Deovae dE est, ra re enosDco 3 dha raS apcov, iy ra
pEraEV FCV erenedcor oopDCorCON MVTa
FivE) de nai auara TS airs ugouS, en 3
aorior aouo dercor oognendva,  deibus, cince
2aE15 aXcor a )M oicoOn NaGOL, CWVPZCVZIS 2O
avoucts ra qd eE iocor mvrcor  noi ouoicor q
pecercor aMOtCOO S NoIEI.
8 pdp 3y da TCS apCOV, reta Esi eidy. Hpcorot
di x  BapOoOV EuXUvo oior est Y
ditoWas cL uEscoy Neu
TEpOV ), ∞ rOD poCV Siov Est X dro pV
erys rarcor St napr ESCOV. TeLTOV )
d e vorcr oiev Est ∞ dO NIXaVS LaTCH
S NXavor pes cov.
Er Wdu Er appoviae, nat 2eoa, no5 r 8
TOuVS QEon ra aqua F OVuIPCorCON NapBdvE
oder na) et avaynns duo arua l ex 287015 Jve)
∞ ad REgopdvOr NONVOV SuSqa, n OS Z BapV
ripco Do _ da apcor dio casiuata exeX
C  rot EOS ZW OEVEdECO i nd ∞ 1OISTOV OVSMa
er dvoir aci Nasaoi 3 dio resapcor decopetada
Doner, 105 ane 1 6105 et 2015 Endra eiooeda. Fst
de nonror ousua, nou reicor Dogscor dia)cors
n, ∞ ex duo AIaSMdECOV OuVESMOS, à ouuder
enartor ciasqua eZe, 8 namid Xesqua
205 et rco dha reos apcov. Ev de 3arovc Pr nonVS
3 giverai draipeirus de ∞    TBT0, ei5 iuIToVIC
ip rot Reipepec (a, nai reVBS, cos cipyras.
Fsca nevre, roaeq est aqua l. Hocoror udi
∞ IO BaPVTOHNCN CELEXOLVOV, S RECOTOS 0 73
vos cii x i oior est x dero ’rns pescor i
C DGPIEO. AEvropOV de, Y id poOvCON 3
devres  o rO, em x dEv. Teiror de, x i
eEVNorcoV S ZeLrOS o rorO Em ~ dEv. TeraP
0V de, D d BaprcoV S Ferap05 d r01
Em x dEu oior Est ∞ dro péons em virlus de-
Ed riducor.
Er de re drarorco, recoror pdi esi ed  i
dia Herre, S RECoroV x iurToriON Fd eni X Bap
devrepor dE, S nECoroV F0 nuiroruer ) em 20 esi
Teiror de, _ devrepor r0 nurrorior ent 20 e
Térapror de, S rehror Fo iuirovior Emi r0 BapV.
MI A NVF L IS B R Y F N N II
quale est à Prosambandtee  Me vel a oiov est ∞ Zro coesonap bavonS  pcol, 
oto pocbs dtet Vatas OMcbootaict Ebdcptor si
bErOM rePONOC. CLTO OISIAT FEPONO DSEnur _x n PrO cir a SuPBLES qUda exCidetal n  fu
Ere
Nrepur 3. e destro rd ipueria.

## Folio 385 — 867984570:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
EI A R A O N IC A.
T8 de dia XaSCOV, Cdn ESW Ena naTa Y
or X er air decopsdcor aoc dercor diasn
paTCOV. KaI RECOTOV AV, ∞ Vnd BAPOTONNCOV DELE
XdvOV S GCrOS o o  ent x oE est ) x d
LaS LCaTCV, Est EdDQEon exaneiro de
Vid ZCV MNaCOV, ui ZONudtor. Revrepor dE, X uno
pooorcor 8 devrE (O o ror O Em X dEV est
 Diro XCPVNS LaECOY, ent reprlus dre y
pdicor exaenaro de Nuchor. Tesror de. x no ev
nourcor S TetrOS o rives en 20 d est de r0 d
NXarS InaTCV, Em cgus du dyiicor
CxaNaro DE DpIZTOV. TETRPTOV, Z0 Vno BOPV
RNcoV S FeraBroS o ro O et 20 eE est de 20 diro
vrerus peocor, emi virlos due dyedcor ExaNciro
dEdoeOV. TIEpZOV, ZD Vo MLEODTONNCON S nEunOS
d 2  er r0 d est de ro do aponS e
ocor, Em Zeilus Vxco Bonaicor exa Nciro de LCC
RVtCV. EKTOV, ZOV C dE VHOHICN X EKT(O o rO
O e 20 d est dE F0 Dro NIXarS pes cor, Em
arnrlu inco Sonaicor ExaNciro deinopportor.
E6door, 20 uno Bapvoxrcor S o rov D e6do-
poS Er 20 oE Est de 20 do pons, En virlus
incp boNaicor ExaNErO de nONvOV, n NONCLS, 
oduesor.
Er de re Harovco, Hecoror pdi ésir ed O s
2)a HaoCON S RECOTOV I EXI ZO BapV, XaPTOV
dEErt rd CEV, Est FO iuorOV. Ncirceur de, 3
reiro pd ExI TO BapV, B nSCoTOV dE ErI Z00ZV
Tetror de, 8 devrpors enareg. Térapror de, 8
recoror edi e ro Bapo, retror de d 20 oEv.
repor de, S FETaPTOV C EI FO Bapd,  reco
TOV dE EXI τ0OGV. EKTOV DE, S FEITOV pV EITO
Bapo, devrepor de ext 20 0EV. EBdouor de. 2
devrepor per E r0 BapV, re1roV de ent r0 eE
Est de n ravra dero 7 aurcor Doycor exi cov au
cov. nadance En D apuorias C 3 2couar.
ie ExaneirO roIS avToIS oroaor.
En de S pnr8 i anors 2a Popa coiod ousit
patis, oou ex pnrcor Z)a SquaCoVSVyNCIT T et
aNeycr dou per id pyra, ex purcor es dou de
eE aNoycor, aNoya.
Tn de rX Es i incpbars, duiod ousiuata
2a 2)9 Fcer EEys Decor encodSidva rcor nab
inepbaror CC ra per a cona nab eva reenov éy.
verai rat de 3X acone nara WN oevcor TG e C
conoule ZWEra.
En de 3 ouvnupere n, diec LYVerS 2) a Dop
duiod ousquala dou dia reor oconupercor ra
Xopdcor r ouvdcow Exc, rcr dia rcor duly
Mercor. Est de ouva Dn uer, dio rereax epdar eEn5
pNcod Spercor, quoicor narae ro aqua, Pirr
In Dia-palon lpecies lunt Septem; (pIoMU.
Mero eorum qua in eo conspicinneur ad
scco conclct. Casuo pelnico (Ia aCuCO) et
len; dicebact ale relettous a. de-
cunda, d Meloprenis; cujus tonus elt lecundus
ab acumine; eltque d Parypate hypaton da LIL.
cen diezeuomenon; e dicebalt Lfa. Let
tia, ab Oxyprenis; cujus terrius (ab acuto)
acceaceccuoncou.  vocabact lEld
Onarta, d Barypyenis; cscto Guateto (ab dell-
mine) elt EONUS; eltque ab Fypace melon ac
Necen diereugmenon; ee vocabatur Doria. Ouin.
ta, d Melopyenis; cujus quineus cst conuS
ab acumine; ellque à l’arrpace melon ad Pri
ren. hyperbolxon; e rocabatur Hypolydia Sex-
ta, quae ab OZVpVCNIS, CA_S TEXIIo aB dCMMMIMC
elt tonus; eltque a Lichano meton de Lala
necen hyperbolaon; e vocabatE LASPOPIS.
Sia. Seprima, a BarypVenIS; Cujus TOnIIS CIL
lepeimus ab acumine; (aut etiam, primus à er a
vi;) eltque a Mele ad Necen hyperbolaon: e
rocabatur communis; et Loerenlis, e LlyPO
doria.
In Diaconico vero, Prima Species Dia paton,
cujus primum d gravi, _ quarcum ab acumine,
elt Demiconium. Secundum, cujus elt cer
cujus est secundum verobique. Suarta, cujus
elt primum in gravi, ee cerrium ab acumme.
Ouinta, cujus elt quarcum a grari, ee primum
ad acurum. Sexca, cujus cercium a grari, d
secundum ab acumine. Sepcima, cujus secun-
dum d grari, et certium ab acumine. Suneque
haec ab cisdem ad eoldem LonOS; uE in Rnar-
monio et Chromatico; cildetque VOCANTUE NO.
minibus.
In ea difterentia quae ell Systematis Batio.
nabilis ee Trracionabilis, ditterunt Cystemata
qua a rationabilibus diaCtematis COmPONUNEUIT.
ab iis quae ab irracionabilibus. Ouippe Racio.
nalia, lunc ex Diastematis Racionalibus; qua
ex Trracionalibus, lrracionalia.
In ea vero differentia quae est Cominui d
Incerrupci, (seu proxime posiri e remoii;) dit
Ferune lystemata, quae Ponis concinue politis ca
nuncur, ab eis quae d remocius poticis. Ec Simpli.
cia sunt, qua secundum unum Modu saceM:
Hon simplicia, qua plurium modorum plexu hiune
nuncur, schemale Limullum Lonus communis:
q11a
macum incompolitorum.) Prima, quae d Bary.
conus; eltque ab Hy Pale. H Pator au Lalame-
et ortus, chgle a Lean hrpaton ad Para
cium a Brari, de primum ab acuco. Fercium,
In ca vero ametenera qua ele Conjuneti e
Disjunct anter syllemaca qua L cetrachordis
eis quae a disjunes.  aucem conjunctio,
conjunctis suam Corciuneur compolitionem, ab
duorum cetrachiordorum qua conlequenter ca
EPTO pCOEVaM FCDONO OCUK VTaT. Y PTO CEV VAI LEPONO Bacvxonar Gula HC elL apla LuClidem; led ma-
lim arvnrar quia siC est in tyltemale mulabili.  Pro ddu reDOnO vero ex Luclide. B PrO codopor
repono ex Fuclide, cvesiro. 1 Lcatt LeBOnO ex LVetide, dmpot. L L1O nifr B. epoHo ex Luclide, reiror.
a 210
Supend

## Folio 386 — 867984570:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
386
M A NV E L, IS BR Y F N N II
quae Cacalleta (conerua) vocanur. Disjunctio, normos. a net narMnNa Neg ). D 715 de
est duorum terrachordorum, quae consequenter
canuntur, Schemace similium, tonus incerme
dius: qua d Parallela (juxra posita) vocan
tuE. Sune aurem Communia Cystémaca, quae (IIa
Tunc nunc per conjunetionem, nunc per disjun
etionem. Suntque, in CyCcemace immucabili,
connexiones omnino dux; gravior _ aCuTIOT:
Crrarior quidem, quae elt ex cetrachordis LIy.
vuton _ Meton; eltque in ca, qui connexionem
tacie, communis Ponus, LIypare melon: AcuriOL
autem, elt ex cerrachordis Diezcusmenon et Iy.
Perbolaon; quique in hac connexionem tacir lo
nuS communis, est Nece diezcuemenon. Disjun
etio aurem (in illo systemate) elt unica, quam
Facit tonus qui à Mele e Paramele continetur.
Syltema limpliciter, a PiolemaO VOCaTUT, quX
a Consonanciis componitur magnicudo; (lieur
Consonancia, qua a Concinnitacibus componi
EUE;) ut TI, Syltema, Contonanciarum COn(o.
nancia. Sed Pertectum CyCtema, VocaTur, quoc
omnes concinet contonantias cum luis linsula
rum speciebus; quoniam, Perfectum, univertim
dicieur, quod lui parres omnes continet; Sive
cui nihil eorum declt quae 2d propriam ejus
completionem condueune. Adeoque secundum
priorem detinitionem, Systema vocatur Dia. pa-
ton, (quod es receribus ridebatur per se lusti
ciens;) item Dia palon e dia teltaron; itemque
Dia. pason et dia pente; et DiF dia Paton: Ouip
De haec omnia contonantiis COnFIMENEE, dua
bus aut etiam pluribus. Sed secundum defini
tionem posteriorem, Syltema Pertectum, Polum
erIt DiCdia- pason: Ouippe huic Coli in fune
contona omnia cum luis qua intune specie
bus. Fie quidem, ulera hoc, nihil porro c
Draeter ea qua in hoc lunc poteltare sumenda;
sed intra hoc, dec eorum aliquid quae in cc
habentur. Ideoque, quod d Dia paton et Dia-
cellaron componitur lystema, haud recte voca-
bicur Pertectum. Terminatur aucem cale perte-
etum Cyltema, contonancia Difdia paton. RIF.
que hoc a Proslambanomene ad Necen hyper.
Bolxon. Suncque, in eo cerrachorda quatuor
bina binis disjuncta, scd inter sC COnnexa; (Eum
FIypacon d Meson, tum Diezcugmenon dt Hy
perbolaon:) e Porro Poni duo; d Prollam-
Banomene ad Fypaten hypaton, et d Mele ac
Paramelen.
In ea vero differentia quae est Mucabilis et
Immurabilis Systematis, ditterunt syllemaca sim-
pla d non simplis: nempe simpla, qua ad unam
meten aptantur; dupla, quae ad duas; cripla
quae ad tres; mulcipla vero, quae ad plures. F
aucem Mese, illius loni poreltas, cui concingii
in Disjunctione, habere (I ACUEUM) cOnUE
incompolitum; in Connexione vero criUM LC
crachordorum connexorum, cui contingit elle
vel medii setrachorar tore acurissimum; res
aculitimi gravistimum. s Meles aurem pote.
state, reliquorum item Ponorum poreltates di
enolcuneur: quomodo enim se habent ad Meler
linguli, manifeste liquer
es dio rere ax opdcor etnS puen cod spercor, opcotcor
Hara aqa TorC ava pEooV à n W D MN
NANETCI. Est ) nai rema oocqua e à nore pd
nara ouva pluo, nore de nara XadE veiray
Fior de n ai  ouva pai et TC apeabONC
ousquan, duo Bapvriea no oEvrieg. Kai Bapo
 edv, n Cx S LaFCVN T8 pocor TT Cg
Xopds noiros) avrn ouvante , n unam
rcr peocor OEvrieq de, n ex 25 dhel dyudicor
CC vrpBonaicor rer eaXopd 8 novos de aurn ou
antet Pe(O, n viru Y die Lydicor. Na AE15
dé es puta, nojet de aurlus ò  6 o cetxo 
Vno TE ryS pEonS ng) THS  DapoS.
Zu5na do a  NCS KaTa HTONEpaIOV NaNet
a. 20 ooyncipdvor pE7)oS en oouPcoricoY n
dance orpPcoria, so ovynet dvor et Eupencicor noi
EGW WD EB OVIPCoria DOpI DCoVICOV 20 OuSq. YE
RctOV DE Ousqua NEgEI, 20 WdE EXOV ouS aS
SuuDcoraS Z Nab Exasu eidcor or Ce rnCV
Est nadoNS, 2o T aUES uEp NaVa WE EXO
eiror, S pinder anest 7 vees rs oinciar aurs ovu
XNEPcOOV OEVTENSVTCOV. Kar p ZV X ECoroV opov
NEgE) ousqua na) 20 D) a Xaocor Edonet id au
TaPHES Civa) 78YO ∞oIS Na NaVVIS X, 20 D)9. N ascor
_ DI9 aapcor i D) _ XaScoV i X) 4 nevri n9I
20 dis dia acr exasor id aurcor vrd ovup–
VIcOV DEIEZE), duon nat XNciercr. Kara de Y dev
TEPOV, povor av ein NcOV Susua 20 dis ca nd
ocor porco qd’évesr avrs ra ouupcora nrra s
 Errcuducorcidcor. Kat Za LdV VEP aVZO, X NEOV
BdEv av Exot rcor Cv Excires duvapet napI SaV
edicor 2a o on aircd, netroIE av n TCV CV
excirco. Oder 20 ouon de dvor ex 28 dia nascor
n dieb SEO CpCOV OVSqua, FeNCCV _ NaNC5 ExdNa
Neir. OeEras dE 20 TOIBTOY TENCtOV ∞VSqa rW
dis dia rascorovu Dcrco Est de FBTO, T0 dro ne
RauCaroNdonS, EX vilos VrepCONaICOV. TNOXC
de cr air rereaxepde réosapa, dia dvoir du
reda, à  yNOIS dE ouOIa Z Z IXaTcr naI
MEocor, na del Lyucor na VnEpSONaICN naI E
revot duo, d  dero WCG5NaIBAVOVErS Et Ve
s Vxarcor, nat dero pcons Exi c apeol.
Tn dE 28 Epera Cons nar aperaboNS duiot
nab in 3a Depd ra a Na ousqua Te Tcor, uin a
XNCOV CM Ne puer SV Es, Ta WoC5 pelar pocoluo ne
popera dixna de, Ta Wegs duo reix na des
Ta coC9S recS noian neora de, Ta coeos  Neto-
vac. Fst depcon, DBorY duvaprs, ao vubeBn
nara per did EW, Eni uer ro oqu rovor exdr à
ourderor nara de ouva plu, co suubaivet ruco
TET C4XIPd COV SUDHULHENCOV, ot 28 uco 3 oEvraTC
crai n FBoEurarS, BaporarcO. And dE D pcon5,
nai rcor Noi cor Dorycor ai duvaucs quae lo
raj 20gd rcos Exdr éxager aurcor Weg5 T p
oleo, Darepcos 3ivera.
F NHM A

## Folio 387 — 867984570:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
HI A R M O N ICi A.
 nt a n  Lb8O HO V.
SECTLO SEP FTM L
laNabOrTS Det 20S USOIS ovGuaS
EH5 H∞)  et 189185 X∞ NyLouCda. PE
rot vo EhiV, no1a 2 r apcor 600yc
raDTO dB GINEIV TEF CG ~d8, HaipEorS. H,  C
 cuorco, 34D0185 idEah. Pem de pencodha
est rela apporie, ZScoua, Harovor ex D 7 dha
SHIaTCOVEYgOTHTOS  paxPETTOS, NapSavor _ 3aG
X∞DoeaS. Aquorta pdv SV naNCiraj, ∞ 7015 pt
XPOTCITOIS TONCcVar casuaon dero 28 ounpuo
aa. MIaroVOV dE, X 2015 21015, n7ot 2015 pet (00
Wasquaor cNeora Cor Enddn oDodporporn Dcorn
XaT avro D) aTEIVE). Xpcoua dE, ∞ di nutrovicor,
inroc peocor D)_SqaEcor, ovrTCvodvV 105 yd x
qera ZV NoN i pENarO ZGa NaNE. STC
On (C ∞ D)a peocor appor rcor cieneducor qucor
Zeua cropa C). TErcor de Duoncoripor di est
7 D)a VoV ao nd (C 7oi5 ancydeVroIS NaVa
aor pencodn E. Texvincorpor de ∞ 2ecoua
9 ad pevors pencoderr 215 ME d L 1dO1S.
Axe BecEpor de rd crapuerior co D9 nd 2oi5 
DaVEGATOIS EY PIBOIMN TETIXHHE d DgdoXus 2015
de noMois esir à duvaror der anégucour nves du
Nar avro pencodiar, 29 dus caurior acdererar
TaVTENCOS apIENCodHTOV T0 7013ToV X)e5yuC L B.
RapGaTOrTS VCPXCI. ExNi Dn de rO TOISTOV ge
vO, appovia 2)∞ Z0 aCGOV CivaI ZB TaVTOS ip
pospdvor P.NoreXVoV qu d noMnS dcodvor von
detaes CC 8 pacheos eis Xeno Épxeraj. Eideras idi
τ01 X∞, 67 20 uer Xa rOVOV  O, orpevov  na
Eppcopierer ie evrovor ndos M Dairce 20 d Xocopa
ZOEDCTEPOV TE CC TaGynNCOTEpOV o)eV Nai Xpcoa ovo
paErui _8 2O c 9TET CGD) , EEnMMaX)aI
8 X∞TCVS. Fivor) de aj 7 aucor 2)4P0C4t,  
G0V XirsisS P00785 id5 ev rois endra p na-
ons axe Bctas de1XioE). Xpea dE Est, 185 cictur
3)aespeors. Xpoaet dé cionr ai prrai n Wuéo es pI Na
reb NTONECCCTOV, oxrC apuoraS peta XpcoarO
duo 2)a=VS, Nevr. H udi ~ aopovias  EviXK
Zeba, rn aorn 8 Quss chaypeos i aurn nexenrai
povocidis gue. MeNcodcinq de Emi uer x BapV,
Xaerae SrreraPTOV, KG SaciKOGorSITOV, n SiOSa
exrosonuner Negor Ent x osverarticos, nara
Barcesaegnoonuor, y Saenosoreiror, n d
DErAPTOV. Fcor dE ZocouanNEOV chaipéoEcor, BapV
rea per esv, n 8 panans xeciuar  Xpoa in
De Genere.
Vnque de mulieo Syctemate jam dictum
lic; proxime de Genere disteremus. Cc
nus aurem est cerra quaedam Conorum
Gelatuor (hoc est, cecrachordi) dirilio, (hoc est,
qualiter dividuntur.) Seu, Genus est melos
generalem quendam morem indicans; habetque
lub se varias (species, seu) TOrMAS. Genera
vero melodiae lunc eria; Clarmonia, Chroma,
Diatonum: disterentias luas d dialtematum pro-
pinquitare auc lonsinquirare Tumencia. FIt uri
que TTarmonia, qua minimis abundac dialtema
EIS; dicicurque d oconpuoas (coaptari.) Diatonon
(intensum) rero, quod tonis, hoc elt majori
bus dialtematis, abundat; eo quod in eo vox
rehementius incenditur. Chroma vero, quod
per Hemiconia, hoc est meclia dialtemata, con-
Tenditur. Or enim quod est albo et nigro in-
cermedium, Color dicicur; Cu quod elt dictis
duobus generibus intermedium, nominatur CheO
ma (color.) FX his, magis Nacurale elt DiacO.
non; ut quod est omnibus, etiam indoctis, can
apcum: masis aucem Arciticiale, cM ChrOMmA;
uc quod a solis edoetis canieur: sed omnium
Accuracissimum est Pnarmonium; uc quod d so.
lis eminentistimis in mulica receptum obcinet
plerilque recepsu impossibile. Onde est quod
aliqui melodiam in hoc genere plane repeiune,
(proprer suam iplorum imporenciam,) hoc se
nus existimances modulacioni plane meptum
Vocacur aurem Harmonia, quali (aes sor) OpeI
mum tocius harmonici concencus. Arciticiolum
enim est multaque indiset altuetactione, nec ta
cile in ulum reducitur. Sciendum enim est
quod senus Diaconum, grarem, robultam 
tirmam indolem ostentat: Chroma vero, magis
intinuantem ee pachericam; unde de Chroma
nominatur, quod magis cultum sic de retorma
cum quam Diaconon. Oriuneur aurem hae CC
nerum differencix ob TonOS mOTOS; uE in lC
quentibus cum omni accuratione oltendecur.
Chroa vero eM generis specitica diltribucio.
ChrOK VerO, d PIOLEMRO MEMOTAIA d aGnIIX
Tunc octo; Plarmonix, una; ChrOIaLIS, duX;
Diatoni, quinque. Harmonia Chroa unica, can-
dem cum genere diritionem Corcitur; elt enim
uniusmodi. Canitur autem IN SFaVC, TaCIONI
bus selqui quarca, selqui riselima tercia, de sel
qui quadrase sima. quinca: 3 x35 x 45 = 3. In aeu
cum vero concra, racionibus lesqui quadrage
sima quinta, selqui vigelima tercia, d selqui-
quarta. Chromatiearum vero divitionum, sr2
vior est, mollis Chromacis Chroa; qua ca
nieur
tdC Noh.
est pEN O, idoS Ha)ONNeY Z MEVD aivor u, EX
a lrO nerro rellicuo ex Lucliae cni
bPrO

## Folio 388 — 867984570:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
MI A NV F L IS B R X F NNI
nitur, in grare, rationibus sesqui quinta, seI. pncodcir E per x Bapo, naris eximpntov, (C
qui decima quarta, et selqui vigelima sepeima:
X3ZX 33 =3. In acueum contra, rarionibus ser-
qui rigelima sepeima, selqui decima quarta, et
lelquiquinta. Acutior vero elt Chromatis Syn.
toni (intense,) quae canitur in grave, racioni-
bus selqui lexta, e selqui undecima, e selqui
Sircosaecoxaidenaro, ngi Sricingedebdouor no-
or c eso crarricos, nara Sricnodebdouor
C exi nosapconadenaror, nai en ereuror. OEu
g de, n 3 ouvrors n pencodeir ext idu x
Baeo, xara EXIEKTOV, I DrterdenaroV. V Sc
vigelima. prima: 3X (7 X 37 = 3. II aCUTM CON- XOSOnECOTOV Nogor EXt i ∞ eEV CraVCOS, NaT
ita rarionibus selqui vigelima prima, selqui. un-
decima, e selqui lexta. Diaconicarum divisio-
num; mollis diaconi ChrOA, CaNIEUT, in grave
rationibus sesqui seprima, sesgui nona, et lel.
qui vigelima: 3X 18x 35 = 3. In acutum con
era, rarionibus sesqui rigelima, sesqui nona, e
selqui seprima. Mollis entoni Chroa, canitur,
in grave, rationibus sesqui octara, selqui scpri
ma, e selqui viselima Seprima: 8X 7 x 35 =
In acutum vero contra, rationibus se lqui vige
Lima Sepeima, selquisepeima, e Pelqui octava
Incensi diatoni Chroa, canitur, in Grave, ra
cionibus selgulnona, lequi octara, d selqui
decita Gunta: 928215 == Z. In acutum con
tra, rationibus lelqurea quinta, selqui octa-
ra, et lelgusord. Vrdioni aequabilis Chroa
canitur, in grare, rationibus selquinona, sel
qui decima, & selqui undecima: 18 X YS x 12 -
In acutum vero contra, rationibus le (qui- un-
decima, e lesqui decima, et selqui nona. Di.
TOnIXI CHTOA, CanITuE, II Slare, rationibus PCL
qui-octara,  lelqui octara, e hemitonica:
8X8X 243 = 3. In acutum contra, rationibus he.
DHeMMOSOECOTOV, nai CevdEKO.TOV, NaI CHIENT.
Fcov  Baerorincor draieoccor n udi s pananS
Naror reoa uencodci Ext ido x BapV, na
a Sdouor Ce Sierrar, le drcmgir No
oi Ext de X oV EvaVICOS, nar SCOo
 Prierraror, n deodquor. H de  uaNanS
Errors Xpoa, pENcod En edi ∞ BapV, nara
Enordoor, CC Shedouor, CC ememodeSdouor ne-
ui Exi de ∞ ev Erarricos, nara ememodebdo
por, nai Emedouor, n enordoor. H i is ouv-
201S D)a rors Zeoa, pENcoder Exi ido ∞ BaCo
nara Emerraror, nai cnoydoor, Ce emmerrenarde
Naro Negor Ext de x iho Evarricos. Nara em
nerrnaidExaro, nai Enoydoor, naj eerrata. H
de 8 Harors quans 2eoa, pencodcr eri udi
∞ BaPO, HaT EMEVATOV, n EmdENaTOV, (C Emes-
Sexaror Nogor Ext de x co EvaroS, NaT E
Erdexaror, nai Emdenarv. nest Emievraror. H dE
s ctroriais 2eoa, pencodar ert edii x Bapo
nara enordoor, i enoydoor, nat ipetroriaior ne-
mitonica, selqui octara, e se(qui octara. Sunt zov Exi dE  oV Evarricos, nara nurrortaior
autem duo alia genera, Commune, e Mixrum.
Commune genus est, quod ex lonis ltantibus com-
Donicut, Pucau ex Nece Hy Perbolaon, Nece die
Zeugmenon, Paramele, _ Mee: Vel, ex Mele
Elypare melon, LspalcsPaton, et Prostamba
nonene. Mixcum vero, in quo duo vel tre
ChacactereS generICI COmparenE; Duta, Diaton
e Chromaris; vel Diaconi ee Flarmonix; vel
Diaconi, Chromaris, et Harmonia.
nai Enoydoor, CC énoydoor. Es de Ce ereq duo
Den nover res nar pior. Est pdi Zr noior QoS,
20 ex 7 escorcor DDoycor ovrncisdvor, oior 2d en
virus F LE CoNaicoV, virrys TCV dE Lyercor
2ponS, na pons n pconS, LarS 
Ocov, LarS LaTCV, nai egoNauBarOuErS.
Mnror SE, erco dvon reis XaCanpeS Roini e
Dairor), oior Dlarors n Xocoparos, n D4. ForS nait
aepuorias, n Narors recouaros nai apuorias.
388
b Pro daronaio, resticuo cromair.
TMHMA
Suppleo
u

## Folio 389 — 867984570:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
A A R M O NIC A.
SL C. LIODCL aV A.
l AL H et A O F A
Em dE28dto. at hesou ao c
OnS ErI aDGuEO FoveV Eiraj. O dE ios ZOnOS, draer
dercou, pcorns dueor, i Deuzror n Nuctov, n 2
aNcor Wa. Ra) Zd, naTa  Y ACAGdhCVeV, 70.
vot eior d rroaidena a 20de5, o ’o
5O o 2200 D17 O, o iaION ), o ONI
dos, o duesos, diastos, oPpogos, oaioNtS, o Ni
dO, opiZoNuctoS, o naEpdeS, ouE
515, vat o uncoperEoxuchos, o nat vneo pp171 6
KaTa DEProNEuaiOV, oxrC o rodueS, o n
Ppirios, o onictos, o dce1o5, o Douyio5, o n
SO, o poZonud O, nai o vncouhonvdO covo
Woeoo napbavo dvOI, 105 ev 5015 Endra dcX )dEr.
2C γ) a M_SceV WdEAEXOV).
Aapbaromro s ar, 2~ 5870, Nat X19 oup
Paoricor deEadvot rd do r8 BapOTarS N βB
ROcvO SHTEIVEIN NaI ZOMW aVIEVaI, NaTa NOII
na 2]_5a (_, 7 aVFCOS EvöS ZWO aurcr EPa
boucda coegs napibarouis. T8rcor dE, oi udi ue
ncod Er) dione oi de XXI. O udio 3r diveus o
as uEncoderra 219 X pexps Y duodena rorcoV
ro Dcorteo iuir inyperei Nat 3) 9 x rui ucont
airs reosnapBarouuleo cirat r8 vneo Ppogis, nrot
T8LEu1ZoNVdH. Fcr dE NOIcor, ot pdi Bapi-
De Ton.
NOM de Genere mulico dictum LL; pro-
xime de Pono disseremus. F.A aurem
aTonus, rocis Locus quidam, Cyltemacis
Lusceptirus, lacirudinis expers. Dicitur autem
Fonus quadritariam. Ve TonuS, ue dialtema, ut
rocis locus, acque ut ren(io. PTO IONO, Utun-
cur hoc nomine, qui dicunt Citharam Sepri
conam; ut Ferpander et Ton: Ouorum ait
Ien
Nosque quaternarum rejecto carmine vocum;
Sepcitona cicharaque novos relonabimus hym-
nOS.
(Hoc est, relicta quadrichordi Iyra Mereurii, no-
vam Orphei septiebordem usurpabimus:)
Ilic vero (in accachordi L. pra)
Occuplo nunc ordine tacta,
Conrinue relonas harmonias criplices.
Te prius, Hlepcacona lrra Dia reltara GraCI
Plallebane, mula cum nimium cenni.
(ZJoc est, Seprem sidibus ante canebant Letrachor-
da duo; nunc, decem fidibus, tria conjuncta ce-
trachorda.)
Pro Dialtemate, quum dicimus, d Mese 2d
Paramelen, Fonum elle. PrO LOcO verO, cum
dicimus, vocis Tonum Dorium, Phevoium, I. y
dium, aliumre aliquem. Sune urique, secun-
dum Ariltoxenum, Toni credecim; Fypodo-
rius, Hypoiastius, Hypophrysius, Hypoxolius,
Hypolydius, Dorius, Lactius, Phrysius, A0.
lius, Lydius, Nixolydius (qui de Fyperdo-
rius,) Hyperialtius, ee Lypermixolydius (qui
ee Ayperphrysius.) Ac sccundum Prolemaum,
Octo; Hypodorius, Hypophrysius, Hypoly
dius, Dorius, Phrygius, Lydis, Mixolydius,
ee Elypermixolydius. Oui vero praeter bos al-
TUUNEuE (ut in sequentibus oltendetur) ex
cedune Dia- PaTOn.
SuIMAnEUE PrOPTCreA Per ConTOnantiaS. IN-
cipiemus aurem ab omnium pravistimo, inde
que incendendo icerumque remittendo, lecun-
dum varia diastemata, unum semper eorum ali-
quem cum ance altumpro annectemus. ElOrum
vero aliqui canuneur incesri; alii, non item
Et quidem Dorius incegre canitur, eo quod ul
que ad conos duodecim vox nobis lublervire
Poltic; et quod iplius Mele, sc Prollambano.
mene Lyperphryeii scu Hypermixolydii. F.X
Reliquis aurem, ii qui lunt Dorio graviores.
usque ad sonum illum qui consonat cum Nece
o 28 dceS, pexos r8 oupPcorsrros PDorro hyperbolaon seu Prollambanomene. (Videtur
hvien F uncobodaicor, iros ru coeonaubarouin. hie aliquid deesse, quod respiciat ronos Dorio
acuriores.)
Hces roVZ.
laNaborTS coeirS pSomX i3S. sus na
2 et 23 2o18 2)aNyL ouCda. ZoVOS rot vu
205, aconarHS. AC7SIC) et LC3 n  idh
Est, Z0nS S D Oarns, dennos ousqua
D8oq (O, ig cos D)_ sua, nat CoS FIOS DCorS, i
ed5 raors. Em pdi 28 DogS ZCcV) rC croua
i Regerres enérovor rbi Dopuryro:  dence TEp
ard, nait Icor o pd rap pno,
Hucis  7ol rer eagnou dirsepharrs asidar
EMaTCVO POPPtYZI VEOVS HENadnooud vu
vovs.
Odt, er dexaxiedco nopa,
--Tlio dena CapOra TaZI Exd
Tas oouDcorSOS Oppa e1dS
Tpir pier s enarover  ol sapa v ES
EMleves,  aviar prsour acie sudvo.
CC
Vide

## Folio 390 — 867984570:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
acutiores. ) Sic itaque odas e cola in Modis OVZCS SV Na TaS codaS, n ZO NWNO ZOIS TO-
constiruemus. Si caristimum, hoc elt gravissi.
mum, Lonorum alicujus CyCtematis uni Cx PrOL-
lambanomenis applicemus, e gua ultra hunc
Tunt canere postimus in grare. Si enim nOn
postimus ulterius Remittere, modus erit D0.
Eius: C0 quod primus tonus audicu percepcibi-
lis, Hypodorii Proltambanomeno detinitur. Si
vero ulsra exaudiri poltic; conspicere centabi-
mus, quanto intervallo excedic Prostambano.
menon Lrpodorii, hoc ell sonum illum qu
CA nacura gravistimus; modusque nobis ille
inde dererminabitur, qui excedit Prostambano.
menon Flypodorii canco, quanco cantilena ca
vistimus Ponus ab eo qui elt nacura gravisti
mus distare conspicieur; acuristimusque iltius
odes cranscendit Fypodorium, iplo acirior Dia
paton. Sumemus isitur iptius Dia pason in
srare. Acque, hac usi methodo, harmoniam
iplam non difticulter obrinebimus.
nere Tonh lres ctau; BOlIus, Phrysius, Ly
dius: sic aurem rocabantur, a nominibus ca-
rum gencium d quibus inicium Cumplerant. F.Z
his aurem, Dorius elt ad grariora vocis exer
ciria urilis; Lydius, ad acuciora; Phrygius, ad
media. Reliqui porius in organorum consti-
no15 605400 Sa Et  HotH Bapora-
FoV arBGor 8607OV ddWCAS WS Rplar
coes et  eGaNSOITO, DecoonO  CqOUE) 
V6) iuir o reuroS desdOE), os unepext s 
DcesB oNaBaVoCVS, boco (C τ8 pue) 8G 0 70L
neraros P607 (6 28 Duod noinerar edecopin
M ihvraros D codus DB (O Vncpn 1m) et 28 I
dceo, F _g HaS COV OEVS DHZCOV. AyVOuea
3V avro ∞ 24 nascor d7 ∞ (3a b3 1H) coc
edim ocot pe od co Tuo apuoviar avrluo 8
ddeho dedtbt b et cace: acbo d Paplodes
2 Ocorns Crepqua  renoruos o de nuctoS, We
a vrce 0) Dpgto5, coe5 rà péor. Oi ) no
cucione conspiciuntur, quae in longissimis yste. not paMor er F opzarinajs decopsrry ou Deoron
maris achibentur.
exeia rd ev penuisos ecipzaesa) ovsuao.
d
MI A NV F L IS B R Y F N NTI
r0v 5 600glcor 58 ousiua ∞, Ert T cC5ap
Caropdcor o a sa do 28T8 pE-
acodonedo dri x Bapo a id pn duondeinudo
arievas p top de  écaj 2)a X Y reco
∞0 78 240dWCS WCGONaubarONS, 281 
S rn Duod Baporep, i copex ext nanei-
dug Epcos CxNm oucda
Fideras pdi 2o1 2en dn r ypet 1oret aexa
rarot 55 e5 eioi deeres, Ppirios. Nuctos. aNSV
 ) 8701 E 9. 205 a est np7 ao ESicet oo
Selenecum aurem est, quod antiqusL II SC.
S F. C F LO NO N A.
De Mutatione.
VVM de Fono mulico dictum (IE; pro-
xime de Mlutatione disseremus. Fst au-
 tem Nuracio, limilis cujusctam in locum
distimilem cranctacio. Aut, Tubjecti CyCtemaris
variacio, vocilque characteris. Ouippe cum
cuique Cystemati, suus item convenit vocis cy-
DuS; manitetum est, quod una cum haroniis
etiam cancus species variabitur.
Mucacio aurem dicitur quadritariam: secundum
Genus, secundum Syctoma, secundum Fonum, dt
sccundum Melopaiam. Sccundum Genus ti
commutatio; quando ex Diatono in Chroma vel
Pharmoniam; vel ex Chromace in Flarmoniam, vel
reliquorum aliquod, sic mutacio. Secundum Sy.
Pema; quando ex Conjunctione in Disjunctio.
nem, aut contra, Fic mutacio. Secundum Ponum
vero; quando a Dorio in Phrysia, auc ex Phry.
siis in Lydia, aue Fypermixolydia, auc Hypo.
doria, aut (unirer tim) quando ex aliquo iono
rum enumeratorum in aliquem reliquorum H
muratio. Piune aurem Mucationes, ab FlemI.
60Ky Zot vn Estr, ouois ZvoS eis arouorer
Tonov pera deors n aMoicuors 8 ons ous
paroS, C3 D PcornS XaC_NO. Et qd enasco
Ovsiuan I NIBS NS ErcnCNS)et D Pcorn  O
a Osc gHOETaI.
Cn D4 CB ZEcon approbiat nM Eecopo
205 e1S apovaV, n CS H F KOIXCoV, uctaboA Et
Veras. Kara ousqua ), oraer ex ouva ys eis 3e
EdE HOV taBdA ZWE). Lara 50b0,
otcr Cmocde ah pora en Ppogtrcis Abot
 unppthoNvca, n vrodioera n nadoNS, dravé
VOS F anypi Bun (CON LNCOV, ES ZVa Z NOLCV, p-
aCoNn Don). Pivor) de perabonai dro  utro-
conii exceltu incipiendo, ulque ad Dia. paton. vis de apins p vnepoXiS, peX eIS 28 H∞ nus cor
 et t et t  22a
HIEC MCTABONHS.
et D METaBOAS o. cta
LanaborrES Dei S pSomS or ys ny
dyN ios aa F apprias na) ∞ 8 pE  85 eidos
Mera bONn) NEgE), TeTSaXS i id nara je
Ve, C NaTA SUSMua, I NaTA LoVOV, n No E
Nendibut. cuta di Er as O gve) uera CoX. orar
eV1d0 annon reponendum (ic rvodvet. FLocuo hie perpleruo ellus ce cleao MCdCluS.

## Folio 391 — 867984570:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
i A R MONICLI.
cor ees pti, nari suPcora rvor) XaSala ai Ouarum alix tiune secundum dialtemata Con-
n Tov n CE est DE d OV ev cop id 8
avr cN 20CoV HOIDCOVC, E(LHIEAEGEPCI CV 0OCS O
ENaTICOV, CMMIENEGEPCI Enddn aVAVKOIOV HdON ME
a60 n or  CXN, oyoV, n 3aua
n 55. AapCVE) de n Roncoria, na quoio
ra DBogcor erar i EN aMnAcor eV F pera
ConaiS Ed coo quoot Doygot nara Tl S rov
AIETO LLCO, EpLpDENHS Ziverra n perabON étar d
aeroudtot, CKIEKHS. FIVCV) ob adFCOV N NaTA 
2egxod a nocoriai ai pd qu Murrovico, at d
sovco, ai) remurrorics, at) dhroico, ai dE X) 4 70
opceV, eit dE 7015FBZCOV pet (00r DJaSLaOW à N
N1NCOV V
EPEXBOIV cosE ODUEaISI 22S F8 H9IO
rEp MEOAS, LWaaS ZVa 2DO7VEEPS, y ava
NaNW CC NaT Y CEy5 ouoicoS. KaT NOni
3 3lvc), oraer ex 2 aSanSd85 eis oVSCX
ner, n eis novZ aSNer y EG 0VX aM, et 11 1
NOV Cor, i pesa BONn ZyvotrO. C51 3 Dasquamor
Tona; alix, Distona: aique ex His, alix minus
auE concinnx aut inconcinnae; alia, magis. IN
quibus aurem carum major est communitas, illa
lunc masis concinna; in quibus minor, magis
inconcinna; cum necesse lic, in omni mutatio.
ne, aliquid esse commune, aue lonum, aut dia-
Cema, aut CyCtema. Reperitur autem haec com-
municas (seu convenientia) in lonorum simi-
licudine; quando inter, se, in commutarionibus,
incidune limiles Coni secundum Pyeni parcici.
Pationem, tiune mutatio concinna; quando dif
limiles inconcinna. Fiune autem ee secundun
Pecrachorda conreniencia; alia quidem hemi-
tonio, alix tono, aliae criemitonio, alix ditono,
alia dia tellaron, alia majoribus adhue inter-
vallis inter se diCtanE; ita UE contingat gravio.
ris melas, heri acurioris AypataS, aUE COntrA; _
in exteris limiliter. Secundum Melopaeiam fic
mutatio, quando ex MOrC (seu GeniO) magis
Dilaraco, in Concracliorem, vel Pacatiorem;
ant ex Pacatiori, in religuorum aliquem, tit
mucario. Fst autem Dilacarus ille, Magniticen
adv idos pENonotiaS, di S oaVE) pCNONEE- tix mOS (seu senius,) quo ligniticatur magNa.
Suco pta, ovp BS Neet  F~ F8TDI5 ouoI.
nimitas animae que elacio ririlis, de tacta heroica,
atque paltiones hilce ConoruX. FIIS aurem PO.
cillimum uticur Zrascedia, de reliquorum ca
qua hujusmodi obtinent characterem. Confra-
Etus modus elt, quo cosieur anima ad demil.
tionem de dispositionem parum virilem: con-
Gruerque hujulmodi consticurio pastionibus ama-
coriis, luctibus. commileracionibus, horumque
Timilibus. Paertior melopaeiae modus est, cur
consequitur cranquillicas animae, de consticurio
liberalis et quiera: acque his congruene hymni,
paanes, eneomia, contilia, et his limilia.
nara A)aPcora 78TCOV db at IN, EVENCS
da, nai dhapua LvX5 avdecodes, i nahe
oco ina 3 NIn Z8701S OIKCIC. LPH 7C DE 787015
pranae ido n rearcodha X 2 NoIncor  ou 28
78 EXE) 28 XaCGNO. Zusamor de, si
ouvare) n Quxn es an y avardpor 31 X
deor oppod de 2 1010to ta 5 lc 1013 epto H
ois radco n Dplvois, i oirrois, CC 5015 W 4
201401015. HOVZaENIOV dE ndoS est MENOnIaS, 
apEHE) ipeuos LoXS, n narasqua en dépie
Te CE aiplumer appood avr ipvot, BVES:
LEstes 16 HGat6 (10116.
ns lori pruta.
a Sic Codices omnes; led legendum Duto Desannn E MOX A saNne. b PYO o TCPOTO 00. C AB.
Eipunvar. sed M. crelomeir

## Folio  -  — 867984570:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
edp
dor
Red
Ve n
3d.
38,
da 
dea
35
2
exepr
C n
a
des
nec
50
ed
n
11

## Folio 393 — 867984570:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
U a N OIA
3P
AL L MONTKSCH
IB A L O N A E Y F E P O N.
VP. L LS DR 1
FIARMONTGOKDM
B F A S L. C 1D5.
Y N H At A H P S F O N:
Hee P evrenaid ena erapuovicor Noycor, 3 Z Fa
ovupcra verexovrcor ousqua 
rcdi Ei 7 Decops dicor procor et Tn opza-
18 ajdyrn apuora, nar Y WdCGOHNOVa Ne-
 quo avrois, inares, cos oioc)a, dre  2)0
ed Karpos ndn nazijucor, CC o ei 2 deponninci
Noycor er ois r Y ODo Cor aarra decopCi E
pedn 3asieala e cor at nan Sva  de 2o13
psornois orp Dcorta, ios ex ooMabcor orouar 
SE C F FO PR LM A.
De quindecim Tharmonicis Rationibus, Syste-
mata Consona continentibus.
NOM de Parcibus qua conspiciuntur in
organi harmonia sensibili, modo iptis
Ldebico, quae sutticiane (uei nobis vide.
cur) jam disteruimus: tempus elt opporcunum,
uc de Racionihus Arichmetieis, (in quibus Cra
conspiciuneur Sonorum omnia Dialtemata Con-
cinna; ex quibus quae Mulieis dicuneur Conso.
nancia, ue ex Syllabis Nomina quaedam et Ver-
va i equa Ta, surne a cinora d GENGEiV. Kai ba, COmpOnUnEUE,) quae dicenda lunc expedia-
qd, coerce D eglequuars Pcorns, Ce ravros i ne-
78, onoqeen pd n ncoror pEpn,  F oroua 
a pyucara est 28rcor N ai o0M abai alrves en
eapparcor ra geappata, Pcorai necorcs cion
 501Xdeo d e5, 3 a Xaiperoi, CC en áXiaI C y
ouvisa) o NegoS CK RGCOECON JECPIATCOV, ny eis
Eqa  TaVA ava NBE) Ovrco dn noy  eppEN SS
mus. Nam quemadmodum scriptae rocis, om
nisque orationis, cractiora quidem et quae pri-
mo se offerunt membra, sunc Nomina d Verba;
de horum, Syllabae; qua ip(X ex liceris constant:
Tuntque Litera, voces primae de elementares,
indirisibile (que de minimae: (constac enim orat
eio ex liceris primieus, acque in eas ulrimo re-
Tolricur:) Sic de rocis melodicae harmonieaeque,
G iposecins DcorS, Naet ZVnrToS pENSS, ono- omnilque cantus, cractiora membra sunc (quxe
_Ep pEp TC Rezodva ousqaa rer e z opd a
(e HerTaxOpda raora DE ESW Cn D)aSAOTCON T0
de D)asqua a ex Dooy cor orrves an Dcrai eior
AECo Xaer à ZlaspEtoI, n 501Xodets. eG cor Neco-
sov occytsa) ∞ r pENOS, i eis eq a  cva NVE).
Na DEpSor  aM Ncor oi OoyF ZaocO
exes oi pdi aurcor oEurpo et de Baperpos ai de
2aod5 avrcor XaF∞ Lvas NoysS deBunns eior
a Doepdai 85, pIrpOV = coCGIoVTOS,  o
aupiScias eGapi Bponoc dvo ex )noopeda x  adpa
EElas reSnov Marreh cis Xaiper edloavres.
dicuntur) Syltemara, (Perrachorda  Penta-
chorda;) haec aurem ex Diastematis constant:
iplaque Diastemata ex (Phehoneis) Sonis: qui
icidem (PBchonei) sunt roces primae, indivili
biles, e elementares; ex quibus primitus con-
Stat omnis cancus, e in quas ulcimo relolvitur.
Phehonsi aurem inter se differunt diversis
Tentionibus; quippe illorum alii sune Acurio.
res aGrariores. Sunque centiones illae se-
Cutum Lchmericas qualdam rationes dister-
Tam facientes.
minacae; quas,ue paune au enumerabimus e
exponemus; ta en precationem omnina mil-
si
a Malim cresiorms.
etc

## Folio 394 — 867984570:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
394
MI A NVE L IS B R Y F NN+C
Sic autem, aiune, Pychagorieos de illis diste.
rere. Cum Cancus omnis, omnisque Phthon-
SuS, Tic Vox quaedam; omnilque Vox, Sonits:
Sonicusque, percullio aeris prohibiri transi.
(Peu pocius, operario d percurientibus quxe (0-
noro corpori ltatim a paltione accedit, ut su-
Dea diximus:) Manitectum elt ixitur, quiescen-
re aere, nec sonicum tieri, nec rocem, adco
que nec phchonsum: Sed perculo aere, mo.
euque Facto; celeri quidem, tic TOnUS aCuTUS;
cardo, graris; e vehementi quidem, lonus ma
jor; Sedaciori, minor. Aeque hae quidem ce
leritates e vehemencix, vel in racionibus qui
busdam (essabilibus incellise) perticiuntur; vel
nulla cali ratione inter se connectuntur: Oui
que, non cali ratione connectuntur, Poni sunc Tr.
rationabiles e Inconcinni (seu Cantui inepti,)
qui proprio Phchonsi non dicendi lunc, sed
lolummodo Screpitus. Obi aucem in talibus
quibusdam rationibus constiemuneur, (pura Mul.
ciplicibus, auc Superparricularibus, auc Paltem
in ratione Numeri ad numerum) Concinni funt
Seu Cantui apti,) propricque ee sricto sensu
dicendi lunc Phchonsi (seu Seni Musiei.) EF
quidem ex his Sonis alii lunc Colummodo Con-
cinni (in concentu admittendi;) alii secundum
raciones primas de maxime celebres praecipual
que, Mulciplices d Superparticulares; lune irem
Consoni. Consonant aurem inter le loni, quo-
rum li (in organo tenlis tidibus instrueto) pul.
secur alter, reliquus item (ex proprietate qua-
dam) simpathiam relonat; e propterea, pul
Pacis limut ucrisque, luaris placidusque ex com
miltione sonus exanditur. P.X Sonis vero (seu
Phthongis) qui continuo ordine aptantur; Pri
mo quidem qui lunc ordine Guarci lunc inter se
Contoni; eamque consonant contonantiam, qua
ob hanc ipsam causam dicta et Dia cellaron,
(hoc est, per-Quaruor.) Deinde, qui Ouinci lune,
consonantiam Dia Pente, (seu, per-D uinque.) POlt.
caque, qui vrralque has contonancias comple-
ctuntur, suneque ab invicem Octari, consonan
tiam Dia PaTon, (seu, per. Omnes;) Sic dictam.
quia, primicus in Oetichordi Lyra, primus gra
rissimusque TOnuS, Aypate (suprema) dictus
cum ultimo e acuristimo, hoc cst Nete (no-
vissima,) hanc invenietur concinere Consonan-
eiam (Antiphonon) quali ex ad verto (seu con-
tra) Ponantem. Exaucta vero Mulica, Factis.
que instrumentis mulei fonis d mulei chordi
bus; (astumpeis cum in grare, cum in acucum
ad prius habiros octo lonos, pluribus aliis,) re
rinentur tamen priorum consonanciarum appel
lationes, Bra Tellaron, BiaVemu, et Dia palon.
Sed de illis adinveniuneur C’onsnantiae plures
alta. Nam Contonantia Dia Palen, addica qua-
HS alia, (sire minore, sive majole,  aequa
I) Hora inde exoritur Consonantia; ut D12
Dalon ee dia celtaron, Dia. palon d dia Vente, C
Dil ata. Palon. Icerumque iph LII. d12. palon 1
addacur harum aliqua, uc Dia. cellaron, e Dia.
Ourco de Neysor (C cov VaeS cdei ad
TCOV FEXVONOgEIV. ENEt pie) C Mr,  ns DoY
305. Dcovn rs E5 dndio dor. os o
PO de, connE1S aE  nenconouus sponteas
MaMOV, CVEpZa F ZONNEaVTCON, dEONVTCS TW o
Xei di rCd n) d apSoa co5 ndn DaES 
ad Parepor 3V, cos necpras pdo vons et  a
eg Cdu ar revoiro 3 LoO, SsE Pcorn 
3dE9607(∞. TINnGEcS dE Na KvoECOS Qo
et Y aceg, aXcias pd, oEuS d DSTOTENErAI
66075 Beadcas de Baeis naisDodpas Wdi
pet Ccor 1X05 pepecta dE, ppoS. Fa dE FaXA
F nvorcor n et oDodporurs, n ev Nogos no na
FCS DosN Srras n nat anoycos ouveiporn 2(5
anNa Yn  EV Z aNOYCV, aNOYOL KaI CKHE
Reis rrvor) Vopoc 35 3dED 1gl5 xen nane
rveicoS 1X85 de povor YN dE Z ev nógois not
deoS a ASS MaNaoBIS, n EmuoeoIS, n a
concs deus mos coes axibuor, Eupencis, vat
nveicos nas idlcos D0oy155. Sir oi pali à Mos ue
vor ipuoopdor i de nara Cov nECTSS i grcopi-
PCOTATSS KaI XOpIOTaTSS NoySS, Ma oaoiS
rE Xat  emuse 185, ndy nat  ouucovOL. ZVDC
reor de Ploygot Woeos a MSS, cor darips ne
derros. D  O opzars X errarcor, nat o noinoS.
Nara rra oixcierra, oouna dar oonxei XaTa
raoro saupeir aua nosaderrcr, id cia na
coegonvns ex D negoros eaNXC) Pcory. Tar dE
NaTa ∞ EE75 npuopdicor ∞00coV, necoror idi od
reraprot En TaECt oou PCVSOI WC95 à X HN85. Z0
Darsor de oruocoriar. rl di avro 2870 2) 4 70-
ocpcor rerocileo. Endra de oi nepesto, rl dia
HEVTE. Kat p raa, Si WELMaPIBaVOrES aDO
ripas TaS oouDcoraS, zyvevo  an aMy
ncor 0yd0or, rlu dia rascor ource coecouropa
deiour, enddi, x necoror 2o  ouraxepdB Ne-
pas o recoros nai Bapirar O Do(0, nans
pd O dE am TC TeN_rico Na ehVTarcO
787157 Tn vATH, EV avrW EVECHHOET OUVEXCOV
ovpPcoriar nar arcovr. EnEuons dE rys
psorns, nat nonosor nai nodvxoedcr g
Zorcor opzaercor Tio coecoNn  va na  X
Bapo nai dri x iEo rois coeiaXSO ourio
PborgoiS aMES conCiovaS oucos F RSCOTCON oVuI
Peovicor ai coesonoetas Dune Hovra  à sa
pcor, Da HeVTE, MIa naCOV. Tporuolura de
rabratS, erepas coNeiSS. Tn ad 39 nac cor, m-
ons amnS coeesderdins, nos EM a TorO nai pe
Cor O rai ions, erieq zveras oou Dcariai oier,
ire H)a nuocor nai dia rapcor, nai n dia na
ocor xat dia nerre, xar n dis dic nuSCoV. EN
de men in dis dia noior ei WeSdein 
rcor nis, oieo n dia rreaipcor, nai i do nivre,
  lepOHO perat. LF prO nonar inoros rC C m poe epu lult sa  it orputpatat pro orreraroc
Un

## Folio 395 — 867984570:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
EI A R MO N TC LL.
 B  amar SrCo, pexe  duvaad pberg Pence, et de aliis similiter, quousque aut perso
ad n NeIVEV aNSOVTAS. FOOS Z’p nS naNciras
 Ocorys oier v de EpXera dero BapOTTS voE
dehardon D0028, nai nara x ehys d x eh
oesisoa, n ava raNW 28TcV S oi po SrcoNEoV
ei N’Es Enaror dhisaor. 20 pdi rot ehys n ep
pEACS et Y8FC coegnoem, 3 cos ÉroXE irve)
SB a oNCS cos Eve Doxonir an COS o d
Har TWaS rEOTSS _ NoyBS à PcoedS evois
ai F Rezouicor Qucor ~ pcNcochas dccopSV) DJaD
eai Kadnc Sri F8 Noy8, ny 8 exeq ppaTS
DcorHS; 8 HEV gEpIpIA AEEVTI OWILTONENOCdVeV OVN
nablio drosenet 3rco5 S8 eo TE pENet nara
rlui ipuospetuleo Ocorleo, s’ev rio raUNS Tonco
nas 402(O p arros oconded O exuenes
2 n078S à Dce pdSS oraves aeq no oaes
pot cos eior E nevrexaidena Xopdais 3 Ten ei
S ipucoS oqaToS cs avnna eooueda. 
3d 701STOV SVMa, 1d5 ev 2015 naY dexa5 diei
Nya, Cx τ0OSZCOV XOPdCV OuVISaC NEPVXEV.
EtOI SI OL EHEZOVTES Regot 2a 8 DcornS à narl
EupcAy Nasquata ez cor arar O  naici
dos pencochas cvaprcos ode ouveipea. oidé a
rerap05, o DmenO, o Beros, o dedo-
po5, o enoydo 9, o emerraroS, o EmdENaTS, 
ENAEVD ENATDS, D ENITEOSAPEOKCII ENaTS, D ENIHEVE
adEnaroS, o EeOGoS, d émdnooncors; oeme
705er1705, o emgnecdedou , nai enircosa e
neconEnoS. O gd rS RegouS REpOaTOS TGSOS
eiret Con ev Noyco pnres dccope, cixorcos 3dE ro
7013TOIS HEVTENaIdENa NezoiS oVZHaTEINEN). Ka
yd srot cion ei Régos er ois decopein ra F P0oy cov
aarta Eupcan X)asqua Tq e cv, id5 CM 0VN-
RaSCOV oropa Z Nas eua at rECITaI Nat at con et
oup Dcorias ocviaer) irot i X)a apcov, nat in
diae Hevre EE E HaNW, ios eE orouaroS Nai equa
205 FENe 9 NogoS, n nanSuion appcovia ravro s
cixeiv, n xar avripcovor dia naccor ovuDcoria
ouruci), cos deXdoc). Occoperrai de n ido dia
reesapcor orppcoria, et nero emreirco n) da
Err, er musoNico n de cha ascor, et dcopaoior
) dha arcor nai choi reosapcov, ev dcon aorestict
peper, os donaoremchrerc n cha nascor nai
dio HEVTE, CD TeCCONaor n ) dis dia XaOcOV, et
Ter eg Conavieve Ou povor nas yd r0 2 Dog scov e
pesin Hasiuate eo negois deducor decoperrai
nari pollit, poltinere audientes dilcernere. F.sI
cu rocto (eu ateur) Locus quidam; ut.
Pote quem percurrere pollit rox, a gravistimo
quodam Lono exorla, inde continue proceden
do in acurum; aur vice verla: horumque alii
masis, alii minus inter se distant. Fac aurem
Processio (concinua, de concinna) non auE FOr-
cuito tic, aut uccunque, (quod accurare perspi.
ciendum erit;) sed secundum determinatos quol-
dam modos d rationes; quibus contiltune Dit.
ferentix (dictorum) Generum modulationts.
Nam quemadmodum in sermone, Peu voce
Scripta, non quaelibet Licera cuilibet conjuncta
conticiet Syllabam: Sic eriam in cantu secun-
dum Clarmonicum concentum, hujulve LOcO,
non Ponus quilibet cuilibet compolitus, con-
cinnum faciet Dialtema; Ped (ut diximus) se
cundum decerminatos quosdam modos leu ra-
tiones: qua quidem lune coridem nUmeTO, quoL
Cune quindecim chorda pertecti Systemaris har-
monici; uc ltacim videbimus. Hloc enim Sy.
Ctema, ue a principio dictum est, ex cocidem
chordis consticuitui.
Raciones ipitur (quae continent rocis omnid
Dialtemata concinna, ex quibus omne GenUS
omnilque Species melodix connecti clare digno-
Scicur,) ha TunE; Selqui guarta, Sesqui quin-
ta Selgui sexca, Selqui sepcima, Selqui octara,
Selquinona, Selqui decima, Selqui undecima
Selqui decima. quarra, Se lqui-decim2- guinta, Set-
quiriselima, Selqui vigelima prima, Selqui vi-
selima certia, Selqui rigelima leprima, ee Sesqui.
quadragelima quinta. (Nam Limmatis qui di
cicur modus, cum ne quidem ellabili racione
conspiciatur, merito neque in his Duindecim
rarionibus censetur.) Ouippe hae lune racio.
nes quibus conspiciuntur omnia lonorum con-
cinna dialtemata: ex quibus, (tanquam ex lyt
labis Nomen e Verbum,) prima limplicesque
consonantia contistunt; Dia cellaron scilicet,
e Dia penre: ex quibus icidem, (ue ex NO-
mine et Verbo pertectus Sermo,) quae Harmo.
nia dicicur; hoc est (uc dicam) uc Ancipho.
non (contrasonans, seu ex adverso sonans) con-
Ponancia Dia- paTON, COmpONICuE; ut oltendetuT.
Constat utique contonancia Dia cellaron ratione
telqui certia, 3. Dia pence, ratione selqui alce-
ra, 3. Dia palon, in dupla, Z. Dia palon e dia-
rellaron, in dupla- selqui bi cercia, (seu dupla
cum duabus tertiis,) auc dupla. Cuper- biparciens
TercIaS, (3 = 23:) Dia palon et dia pente, in
cripla, 2. L.C DiI. dia pason, in quadeupla, 4. FL.
aa nai at Cx S o Pcoriai nai mata, IM Rumet Lactons consa CON
consonantia; _, quae ex consonanciis, Harmo.
at ex Z ooPcrcor apura1. F5) Regouis 30 sPRCIUNEUT; sed _ qua ex HIS COMPONINEE
nix. Vocisque (qui dicicur) Loci, omnilque
78 ~ DcorYS, Nai NavroS 8 et 181 MSa to
MooucoTa oD c SE nCt CFECD E5B  naNS-
Uver rovrasier chasypua oe Decopet) ev Noyco enoy.
doco na Dnce o rXVS 3 xvelos TomNS XaS
Tura maxime nocabilis, elt (quod aleitur) Via-
Rema Fonieum; quod in rarione selu Belara
paTS, o DEpoda Ta oca Q SeEXOIV. FSI dE COnIPICIE: (quemadmodum Cubicus est men.
in eo Diastematis (seu intervalli,) pars de men-
qucopiucoraror ∞ Tortator daa En r Jura diltancia localis proprie dicti, quam trans
CUNLMOTa COrpOrA.) Nocistimum aurem est Dialtema Fonieum; guoniam ell Ditterencia prima
FuII

## Folio 396 — 867984570:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
3
NI A N V E L IS BR Y F N N IT
rum de maxime nocabilium contonanciarum. ecrcer nesi gucopsuessarcor ou pcovicor esi da popa
F.S enim Dia pente, quam Dia celtaron, Tono
major: seu interrallo quod in ratione selqui-
Octara conspicitur, 8. Flemiconium ucique, (quod
et a Canonicis Limma dicitur,) non lic dicieur
quali eslet Foni dimidium, uc centuit Ariltoxe.
nUS, (uE Pemicubicus est cubiri semilss;) sed
ut dialtema concinnum quod Fono minus lII:
liene liceram rocamus semi-vocalem, non quod
sit semis vocis, sed quod non per se conticiat
completam vocem.) Ostentum enim cAt, quod
omnino non possie Fonus in duo aequalia di
vidius qui in ratione conspicitur selqui octara
(ur nec aliud diastema Tuperparciculare;) non
Pocelt enim numerus Norem diridi in duas par.
res aequales.
Onando isitue vox (in sui, qui dieitur, Lo-
co) melodice canens, a graviori Pono, inter-
vallo racionis sesqui viselimae (seu porius Lim-
matico) in acutum cransacto, ad lonum hunc
secundum perrenerit; indeque tono incegro una
vice crantacto (seu rationis selqui octara in-
cerrallo) in alium perrenerit sonum; velitque
continuo procedere melodice: non porest aliud
extribere incerrallum, aliumre proterri sonum
x ad 2)a nEvrC _ _) _ TEOApCOV roVCO LDEBEX C
15ot 24siuan eo Eroydoco noyco decop 31dco. 20
pdo roi 3E iutrorter, ∞ CC Nia D4 7015 navo
VInOIS HNSLdvOV, 3X co5 iu1VV LVS NEgOTCH, idaDEE
ApheO ierrai nab o n x qutnxo uo
TrXEcOS aN eos Ena Tov toVS pENCodyroV Z)aS
pras nado n ∞ ipu DcoVOr geaa, XX co5 ijutov
OcrnS, NaNS a ios pin aurorean nal avro
Dcorlio DeDTENSV. Reirvo) Zd o ror 6 undoncos et5
duo ioa chaspeio doradvos, et Noyco decops pdvoS
enoydoco nadance 3o àmo n Duspior 2)d
Snpa  Id evvea cvX siev X Z) aspediva 15
ou.
OCar pdté rot ruo n Dcorn pencod So, CY, Ye NE
gouico rorco aeriis, diro nO Baprips 480g8.
37d05S Noys Z)aSua n paMOV CinEir N
panajor, c x oEv perabaor i Y aoror endu
devrceer Ployror nandr un airs rover Xaso
recoro, not eroydos noys Xasqua Ex eMOV
coaronny Ploygor Bonoudin nara X Ehys de
nonc ExpENCS. id er erepor duva ry civat X)giS
concinnum melodicunque; quam, incerrallum pa, 3dE Wescrerna DDoygor ercegu eupenn
Tonicum, Conumque qui incervallum illud in iouosulior n diasqua pdi rorajor, Ooygor de 
acurum terminet, contonerque (cum illo pri-
micus Tumpto) Dia telaron consonantiam: Ad
eoque concinnac hanc consonantiam, in acucum
ratione limmatica, sesqui octara, ec selqui octa
ra; et in grare contra, ratione selqui octara
tesqui octara, et limmatica: Dicicurque (C can-
S x oEv TBrV de CorE. C sUuDcaVSVTAr e
apxiS Ti dui reaapcor SVDcoa IS TE MEN
deidas ri rocaurus ooupcoriar,  pdi x ilv.
Kara RepopaajOr,  enoydoer, i enoy door négor
eni i) x Bapo, cvariicos nara enordoer,  enoy-
door. nai neppaaior Oroua CCra) ) ∞ _TCO pE-
Texegxepdo dE vrepor rors sepphonosis.
Fetrachordum acurius Foni Aypermixolrdii.
Genus Diconicum.
Inern.
maeoneru, n reern.
huscutiru, n nexavts.
A1revicuier.
ncodudeo
vnta oras cd sortot.
reirn reo pbonacor.
noceiora inclaraior.
vara incelonaeuor.
Ouo rectius percipiatur hoc Schema, (quod paulo alicer ordinatur quam in NISS, ) aliaque similia pro reli-
quis Generibus; Gc incellisc. LXDOMUNEE quatuor numeri, (in ea racione minimi.) quorum extremi duo
rationem Contineant Selqui Tertiam, Z = 13; Ouibus longicudine proporcionales incellixancur coridem tela
inex. cum ranxsentent lanoituamtes Chordarum (istius Ferrachordi) quatuor l’artidicu aequalium ex aque
remarum: ICurrum Prima seu Congissima, Sc (iltius Pecrachordi) Fypate; Sclunda, Parypare
Lerria, ParaNErC seU LACHatOS; Ouarta, Nete. Ouxe quidem (pro acuriori Petrachordo tomi Fypermixoty.
_T) Iune Nere diezeuomenon, Price hypetaon, Paranete hyperbolaeon, ee LVece hyperbolaon. Suneque
(256. 292:: 4. 3.) eorumque disserentia 64 (= 256 - 192.) Binatim aucem sumpris concinue proximis;
erimi ad Secundum R acio est Limmatica 356 (hoc est, ut 2562d243.) Disserentia 13 (= 250 = 243) S6
cunci ad certium Ratio Selqui Octara 243 = 8 = 18 (_CtPC 243. 210.. 9. 8.) ta 2) (= 243 210.)
indicanE.
Crice;
haec hactenus omnium Grenorum communia. In hoc aurem Genere (genere Ditonico) quacuor illi Numeris
HC expOsiri, sunE 256, 243, 216, 192. Ouorum extremi duo (256 e r92) sunc in ratione Selqui cerria
cluidem modum in temslis Generibus; prour appotici (in cujusque Generis settetale) numert
Tertii ad quartum Rario icem Sesqui Octara 715 = 3 (seu 216, 292: : 9. 8.) Diferenia 24 (= 216 - 192.)
Verum

## Folio 397 — 867984570:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
I A R AIO NIC A.
Acod7. der ousqua, TETEaXOpdOV OUVESMOS Ex cha- latum CyCtema, FetrachorduM; Constans ex In.
syuedrcor edio rioV NeppaajS, CC roviaejS, nat
rovrates D007(cov de TEaSCpCOV CoV ei WOEIEXOVTES;
conle S Serar3. Sre Doyqov’erepor de locs, n 
terrallis cribus, (limmarico, conico, e conico,)
Sonis autem quatuor: quorum, qui ea compre
hendune, (hoc cHt, srarus e acuristimus,)
directe contonant eam quam etet ut. HHIS Bia-
cellaron consonantiam, (ex bous LoIIIS, 
Limmate, quod Hemitonium rocane Mulici.
Vocatur aurem hoc inelodix senus, BITOnL
cum: sire quod per Tonos ucplurimum piot
cedat; sire quod, ut dictum elt, grare sic _E rO-
bustum, geniumque tirmum exhibens.
Porro, quando rox ab initio primum deter-
Pelqui decima quintx in acutum tranlacto, ad
secundum hunc lonum pervenerie; indeque ire-
rum, cransacto incerrallo rationis sesqui octara,
certium detiniat alium Conum; aique ab hOc CO-
pecur continuo procedere melodice: non porelt
alterius rationis interrallum extribere, quam sel
qui nonx; aliumve sonum detinire, quam qui
Emi x dEu coerexoria x  teaxopdor nai in acurum comprehendar primum cerrachordum,
Srntonon diatonOn.
vtiru si coredicor.
reorn rBonaicor.
necevira icit bonaicor.
vira uxcsbonaicor.
OVUDCVSIT TE BapOTTCO Nara rli Xa ros a consonetque cum grariltimo contonantiam Dia.
pcor ovppcoriar SISE ENcodcidat rl ouu Dco-
viav, em pdo ∞ dEV, nara DHIEVTENaIdENaTOV, na
Enor door Ce Sierraror Neger em de X Bapo, evar
2co5 Kar DENaTOV, I EnoydOOV, n SRnEVTE
naidenaror. Ka Neiras dE x  O D rotaVTHS pE
Ncodhac. ocorover 2)a rover 2(4 ~ gEd ov CC 7870,
Co5 ∞ nECOTOV OEpIvOV B Kaet Eppcopdver Nat ev roVeV
idos Ep Datve.
Orar de meban Ocorn  éEapXnS necror de
oaoa Doyzor nai Srurdenars noys dasua Ent
x es pera bao, em r avrov endu dereper Doy
quu eira nenw dro r8dE Bidenars noy8 dia
Sypa NaSaU, Teiror de on aMor Poyo dir
28r8 de marae ouvexerar ndecopdion coegnerne Ep
cellaron: Adeoque concinar hanc contonan.
tiam, in acurum, racionibus selqui decima quin-
xa lelqui octara, e selquinona; in grare con-
cra; rationibus selquinona, selqui octara, e
selqui decima quinta. Vocatur aurem hoc me.
lodiae genus, Syntonum diaconum (aiaronum
intensum:) eo quod hoc tere (ut primumt)
grave sic es robultum, geniumque tirmum ex.
Mibens.
Rursus, quando Vox ab inicio primum deti-
niverir Conum; indeque incerrallo rationis lel
qui undecima in acutum crantacto, ad secun-
dum perrenerie Tonum; indeque iteruM, Cran-
lacto incerrallo racionis sesqui decima, cercium
detiniverit sonum alium; acque ab hoc cone.
cur concinuo procedere melodice: non alcerius
ENCS 3r ams Noys chasqqua duvarus noinous racionis incervallum pocest extribere, quam ser-
onl  Shrevver3 Sre Ployor erpor deoc. n qui nonx; aliumve lonum detinire, quam qui
Y Em X iEV CEIEXOVTA X NECroV Ter C axOpdor, Nas in acurum comprehendat primum cetrachordum,
oop DcorEura F Baporarco xaera rus dia recapcor
TVpDCoVaV S2GE pENCodcda u rocaurlu ov
Pcoriar, em u x eEv, nara Srurdenaror, n d
denaror. C Mmerraror néqov. Emi der Bapo, erav-
contonetque cum graristimo contonantiam Dia.
celtaron: Adeoque canatur haec consonancia.
in acurum, racionibus selqui undecima, se squi
decima, et selqui nona; in grare contra; racio.
mbIIs
TBTE5IV O TE VTaTOS 9) dDaSoS, VoSO
Eodos led ota osapcor Dcou Nescaa obionut
duo Torcor SbaV H Net pptoB, 8CorB d 9
2015 psornSiS Na NS d. KaNerr) x  4
otaurnS pENcocias, dhrovaTOV 5ot 07 A∞ Y 70
vcor X coMeGoV dodever n d, ios eipyr. ocpvor 
nat Eppcocduor nost Evrovor idos Ept Dcdet.
Clar naNW n Ocorn Y EGaPXS NECOTOV de LONO
em X dqV peraba, en Y avror exdn devrepor
Dboyger Eirae mw dero 2SdE enoxdos noys 
5pa D)a5_U reiror deisn emor DByro d
78T8 dE nara ouvexcrar npcopdion oenonte e
NENCS 8T ~.MX Noy8 Hasqua duva  otda
Dorror in Xlisqua Sancrreadenars noys minaverie lonum; indeque, incerrallo rationis
Duorovor Nee rover.
red cer.
naconm n rectn.
aegunrm n nexavoe.
t21
Verum hic, numeri quacuor a Bry ennIO es poII, t setis i ea ractene minimi. Fta M CHIM, 48, 45,
0, 36.
FFF.
d Pro

## Folio 398 — 867984570:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
MI A N V E LIS B R Y F N N B
Diatonum A quabile.
rcoarn.
raporaru, d relT.
eparirum nnezavos.
virn.
nibus selquinona, Tesqui decima, & selqui- un
decima. Vocatur aurem hoc melodix genus;
Diatonum aequabile; eo quod minus placide
quam praedicta duo genera, animi genium diri
dac, _ firmum Faciat.
Ouando autem rox rurtus ab inicio primum
Tonum detignaverit; indeque interrallo rario-
nis selqui riselimae seprimae crantacto in acu-
cum, ad lonum illum secundum perrenerit; in
deque rurtus crantacto incerrallo rationis ses
qui septima, cerrium decerminarerit Tonum a.
lium; atque ab hoc conetur continuo proce.
dere melodice: non porest alterius rationis in-
terrallum exhibere, quam sesqui octavae; alium.
re lonum cerminare, quam qui in acurum con
cincat primum cerrachordum, consonetque cum
sraristimo consonantiam Dia teltaron: Adeo
reirn red Epbonaicor
racovita reo essonaicor
virn res epbonaicor.
reos. vara crieraror, C’emdenaror, n enser dena
50V. KaNCir dE ∞ aB. ~ rotaurus uencodhaho
Dérovor opcanor _ ~ E ov iecua au DOripCV
F cipnudicor Rocor, 2)aipcir Y idos 8 d VvX75,
HG) EVTOVOV NOLCIV.
Olari) maenu n parn r ihaprnS M cror de joco
Oboygor i emrodedous noys chasnua CM 
oho perabao Em Y avriv en du devripor oyit
EITa XaNW do 2SdE EmEdouS X0YS caqua
Dasaou reiror deion àMor DBoysor did FSTS
 xara ouvexlar ndpcopdiun coegne me EpDENCS
S aMS Noys chaua duvanq minous conlio s
Enoydos SrE Deyyor Ereper de ap n Z Em X V
EIEXOV ( X nEcoroV TErCaXOedeV, CC ovuD coVXV 4
reo Baporarco nara rus dia recsapcor ooupcoviar
que canatur haec consonantia, in aCutum, Fa SE ENcodciad i ToIaUu oouPcoraV Ent
cionibus se squi vixelima sepcima, sesqui seprima, iW x oEv, naro emcin dedoo,  Emebdouor
NTolle entonon.
22
100-
Enern.
naevnurm in reirn.
mepaaru, n nexavos.
viin.
e selqui octara; in grave contra; rationibus
selqui octara, selqui leprima, d selqui viset.
maseptima. Vocatur aurem calis melodia se
nus. Molle entonum; eo quod genium exhibea
non tirmum e virile, ut Diaconica; neque ca
men humilem parumque ririlem, ue Chroma
ricum; sed sedarum e ingenuum.
Ouanio rox rursus ab initio sonum primum
delignarerit; indeque incerrallo rationis selqui.
vigelimae in acucum cransacto, ad lonum illum
secundum pervenerit; indeque iterum, inter
vallo cranfacto rarionis selquinone, cerrium
MaNanor Errover.
vira suscvypdticor.
reiru vncelonaicor.
raparirrn un epbonaicor.
vhrn Enepbonaicot.
 énordoor nevor emi de x Bapo, evaricos nara
enordoor, noi Emesdouor, naj emcirodESdoor
Kancins dE x  O _ rOIaUTS pENcodtaG, a
RaNOY ErrovOV dia X UnTE ∞ yJOS EVZOVOV TE au
ardpetor Ep DaiVeir, c05 a dlaTOVa pInZE XaNW
goKa EE da endcCtBI.
Olar dE nan n Dcrn T EEapXS nector des
ouoa DBorror nai EMerOSS NoyS chanua Em
&v usla Caoa em Y auror devrepor ex dn orvor
CITa NaNW dsto ZSdEEMEIaTS NoySchasqa cha-
determinarerit sonum alium; alque ab hoc sa, retror deson àmor Peyror dird r8rs de
coneux continuo procedere mélodice: non po. Maraâ orvexlar nipco idin enee EppIENS STE
a Pro uxio malim parns.
Aicoroves dpestiev.
virn stet deyediicor.
raindvor TE Xat avaro, Co5 Y ZeCopanNOY aM
as
Pr

## Folio 399 — 867984570:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
FI A R NTO N TC A.
d dM.
aaNanov X)érover.
Molle diatonou.
ron sit vypducor.
pomern, n reirn
raequirum n nexavos
virn.
reirn iaop onaicor
raeaviru ieds eonaicor.
vnTH SrEpbOnaicOV.
as Nors Zcisqua duva) roinons copluo s em- cest alcerius rationis incerrallum exhibere, quam
X95OV. KaNCIS X  3 ∞ roarns pENcoctas
nAVoTEDOI.
ouj n CEm ∞ os WCtCXOVTA X NEUTOV Ter ee
Xpcopea oreoroVeV.
redarn.
rapunarus n reciu.
mapaerirus n ArxaVoS.
lesqui septimae; neque alium cerminare lonum,
quam qui in acucum concincat primum cetra-
chordum, concinatque cum gravistimo con-
Conantiam Dia relTaron: Adeoque CanaTUT Ca
consonancia, in acutum, rationibus selqui- vige
lima, e selquinona, et Pelqui septima; in Bra
ve contra; rationibus se (qui Seprima, Se (qui. no.
na, ee selqui ripelima. Vocatur aurem calis
melodix genus, Molle diaronum; eo quod se.
nium repraesentet ledacum de pacitieum, de
quam enconum) quodammodo maxis humi.
Jem.
Rursus, quando Vox a principio sonum de
terminarerit primum; indeque cranfacto in
acutum incervallo racionis selqui rigelime pri.
ma, ad secundum illum pervenerit lonum; in-
deque iterum, crantacto interrallo rationis lel-
qui undecimae, terrium decerminaverie Conum
alium; ee conetur concinuo procedere melo.
dice: non porelt alterius rationis interrallum
praeltare, quam lesqui serrae; nec alium detinire
lonum, quam qui in acurum concineat primum
Chroma Syntonon.
ihra sce dytatiar.
retrn rdEpbonaicor.
naxavirru Ved Epbonaicor.
rnen Cpbonacor.
Xoede. C ouuPaVEra TE BapVTATC La ta a terrachordum, con(onerque Cum GravistimO CON
29 Taapcor ouuDcora SIGE pNcodcid i Ponanciam Dia TePTaTON: Adeoque CaNaEUF HaC
consonancia, in acucum, racionibus selqui rive.
lima prima, selqui undecima, et selqui sexta; in
Grave contra; rationibus le squi sexta, lelqui un-
decima, e selqui viselima prima. VOcaTUT au-
cem calis melodia senus, Chroma Synonum;
eo quod genium extibeac minus (quam Chro-
S panans rECopaS islorpio  i nad ma molle) Falcinanem et pacherieum.
ebobo Sre Pboyyor Eripot oeioces. n  di 2
O EiEXOrQ x necroeodor nai vou
DcoVEVTa TEo BapOTECO Nata r 3)a TEOSapC
orpcoriar SGE pencodca  rocaurli oouco
viar. S Ido ∞ dEV, HaTa CHCIIOGOV, Nar EMEV
varor, Net EEdouor Novor en i x BapV, evar.
os naa EmEdouor, nas Ememator, nai em
PaNaNOV X∞ ZOVOV dha X noVXaSMer TE nat ejpn
vexor idos Epepatrem, C S ertors ipe pa NCoS 
OTar de rax n Ocorn Y EEapXS Mro de
Oon DBoger at EnSONECOTS Noy dana
em x deo uerabaoa, em  auror devrepor ex d.
DDorVor cra Xan d 2BdC emerd exarS Noy
casqua Hasco, retror oeion amor Pberror
dro 2STS  nara ouvexciar npcopdion Wegnonteir
ExNENCS SrE aM Ners chasqua duvary noin-
oaj Codl YS EMEUTS STC DB crVo erepor des
road opcortar, Ex pev 8 b Rasa CMet
ROGEECOTOV, CC SrrerDEKaTOV, I EIENToV Négor ent
 ∞ Bap, COS aa EMEN , n ShierdE-
NaTOV, H, SHICNOSONSCOTOV. Ka Neta) ) Y  Y
7305 Eu Dajve.
OTau y Ocorn  CGapXS nEcurVO detienaverit lonum; indeque cranlacto in aeu-
Pborsor n 2) asqua Sricne DcEdous noys Em x cum incerrallo racionis lelqui vigelimae seprima,
Ouando aurem Vox rurtus ab inicio primum
roccurns pedcodias, recopca ororover Na x istor
DEV praBa. Em F auror e n dcurpor Obogter ad sonum hune lecundum perveneric; indeque
eirae mtr ero +BDE Sarcoapeor adenurs nors icerum, cramlacto interrallo rarionis sesqur l.
 MMat Srpdr.
MX.

## Folio 400 — 867984570:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
100
NI A N V F L IS B R Y F N P
Chroma MNIBIIC.
280
270
252 -
210
onum.
asururus n Feiru.
epavuru, n X1Z avbs.
viru.
mxe quartae, certium decerminareris Conum alium;
atque ab hoc conetur concinuo procedere me
lodice: non potell alcerius rationis interval.
lum praestare, quam selqui quinex; aliumve ter
minare lonum, quam qui in acurum concludat
primum cecrachordum, consonerque cum gra
reim incrbonaiust.
viltimo contonantiam Dia reltaron: VF Cana.
tur ca contonantia, in acurum, rationibus se
qui vigelima leprima, ee selqui decima quarta
e selquiquincas in grare contra; rationibus
Tesqui quinca, et lelqui decima quarta, et sesqui
vigelima sepcima. Vocacur aurem hujus melo
dix genus, Chroma molle; eo quod magis con
verratur e rarietur quam genera Diatonica
geniumque repralentet magis patherieum et la
dcinantem.
Oando rursus Vox ad inicio primum deter-
minaverit lonum; indeque cransacto in aeu
cum incerrallo rationis selqui quadraoesima
quinea, ad sonum illum secundum pervenerit:
indeque icerum, cranfacto incerrallo rationis
Tesqui viselima cercia, cercium delignaverie (0.
num alium; e conctur continuo procedere me-
lodice: non porest alterius rationis intervallum
aeparrrn VNcpboNaicor
rhrn vcpbonaicor.
praeltare, quam sesqui quarea; aliumre lonum
detinire, quam qui in acucum concludat primum
cecrachordum, consonerque cum graristime
contonanciam Dia- reMaTON: OE canatur haec
Cenus Fnarmonium
vnrn.
rapvnerm n Xeirn.
mecavtirum in arxarbs.
Darn.
Desqua Hlasaou, retror deirn âmer Dloyvor
dro 2878) nara ouvextar ndpcopdon cegnoner
EppCNCoS S amS Neys Desqua duva) mino
Wlu 8 Srnpns s Poror crepor oeou n
F Emi x oEV COEIEXOVTa ∞ rEcoror rer eXopdoV, us
ouu DcorErra ru Baporaerco nar Elu 2)a ZN
pcov sVpcoriaV ISE pENCodCidas ris rocaW
ouuPcora m d x ov, nara Strienoedebdouor
i EmTcOSaPEONCIDENaTON, CC EINEHOV NoyOV ent
de x Bapo, Crarricos Nar EniEuoV,  enrrs
oapeoxcudena ror, C Emnod ebd quor. KaNE) de x
aios D roiaurus pencodhah. Xecoa pa Naxor cta Y
aor rre a) n, E Ey M a X)a) F X) G FoVINCOV 3E
veor, i nhnnco ropor sE H Yocpcorrpor i dos exp aepdr.
Olau de man n Dcorn Y EGapXS rEcoroV op-
ouoa DBegsor i, D) e5MuO EMIHOSACGNOGOEpS
NoysEm x oso uerabaon, ent  avror en du deu-
repor Pboglor cira Xaxer do 25dE emdnosorei
28 20ys Nasqua DasaO, reiron opion àMo
D0og lor 2o 28r8 de nara ouvexdar nopcordon
TOCONÖAEM EpCNIEACS STE QMS noyS HaSqua
duva) roinoaes conlu S emreraprs 8re Doglov
a repor optoc n Y EnI ∞ dEV WEIEXOVTA ∞ nE roV
rere axopdoV, nai sVuPcoVSrTa TCd BapVdrC Na
ra rui Da reosapcor suuPcviav s pedcod id
Erappovter.
viren stes dredticar.
reirn opbonaicor
racavum incobonaicor
virn VNEeBONaicor.
contonantia, in acutum, rationibus sesqui qua. rlus rocaertus ovupcriar, ext idio x dEv. vara
dragetima quinta, et selqui visesima terria, e Emreosaegnoonunor, C Emdnosorsrror, nai em
selqui quarra; in grare concra; rationibus sel
qui quarta, sesqui vigelima terria, e se (qui- qua
draxelima quinea. Vocatur aurem calis melo.
reraproV NoyOr Ext dE X BapV, CvaricS NaTa
CMITTAPTOV, Kar EmANOGÖTSLTON, KaL EMTEOSACQN
dix genus, Fnarmonium: eo quod optimum Lit Serepisdor. KaNerras de X   d rolarnS pENC
prae caeteris omnibus harnioniei cOnCentIS SC. Sices, ErapuevOV 219 Id CCLSOV CIVCI Y NOLXCaV
neribus, ut ait AristoxenuS: cumque hOC SC a n arrcor Qucr S iuods, ios AherS o
5018701
rirn stcyur.
Xecdp paanev.
sub tulumeri huc a Briemnio expoluius nOA TunE iM ea FATIOHE WLAILL. DEd 1403 235, 126, 205.
roc
Kava
rEt
pilee
Est pe
V0
UEd
Ex

## Folio 401 — 867984570:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
FT A R NI ON TCA.
F01OY Nat 2d or 2 1018TOV q Y pencoctas, CI Cat SCHC, hane merito torius harmo-
eixorco5 rs 8 AV05  p oop o ute eeu ciedominationem Corriatur l0.
vov 3E CHWVEYHCT0.
UM.
E NEH M A A E Y L E PO H.
Tei orr Pcorcor, Xa   Dcorcor, nat su DCorcoV.
Nat Z)4PCeVCOV, Xt EILNENCOV, Hest CN AIENCOV
NCGApCCF COV.
Ha d, cos colio, orrropucos ndn cipnnad
1 70001 Te nai noiet eior oi Nerot ev ois decoperras
a er (9. Te TE ~ PcornS, nai F D00 Cor, EupVEN
NaSquara Ert dE n, en mo cov Z nC) notcor 219
GHudECON exagor F 8 ipucods Qucdr ouvesavat
EPoNer avarnajor av en EDens cinciv,  N
et oou ci 3Jasua Ta ouvEXn i a con  2 PcornS
EV nVI F NarANCY dco HErNaidena empopicor No-
rcor decopeiras exepecdin etor i ei5 pEN8S Cononl
aVO Ex iryd da ou; nan con er nvi Y
YOISZCON NoYCOV DecOPC ZSVarON ExpIEN CC eis
MEASS oeo Sdaps desao Euder Kat
e XV, 29 2t ∞ ∞ 4 201S soOIS id KaNS
edvor pet FovtOV, 9 5015 a poVIXOIS) étr BV 2015
KarCVIIOIS, Resppa prE er nv 2 coegd anpducor
EVTENaIDEHa EXqOpiCON NeycoN decopSIOV, pnTE
plee er eco dico dy nvi aMa T a Neycor or a n
deos i appircor 3Jasquarcor, ios daxdioerai ios
EpIpIEAES L ap POrEOCOV Mapei N Aa.
EidEras SV 2en, ort F Po cor oit 3)∞.Doeg1 e
ocp ape5 etor n qd aurcr oi pdv, aua rpse
AdVOL ZCGXEIS H AOWSC̈PTHTOL HEVZENCSS WC9E aN-
2nN85 29VOV), 1 3dO, COS F angaS WCGonVEIS TE
(C EVDOPOL KADEGHaOV OGEV EINOTCOS ngI CKVENCS
ovoua (OrTa. cos naZ Sdeva dgNOV rEeOV eS
NENSS Cononl LpXOVTES ex vrydcor Oi ) apo
RoSOUVOI, FEVaVtON nar n gd Retot ZE ON CoS, i
CconverS, nat ev DopO1 F anaIS yvov), nat WCS
àMyASS ciDocS aer ouveipe duvar) oder e
AVHI DCOVOL, EITBV OuODCOVOL, EIXÖTCOS WdCGONZODEVO)
S id ereps nai BapVrEPS avrcV, n adyorS ev 
ovyrp SoEO daud avE), KaL MEE OVECON avsoCTrcOr
O1 3 aqa conrDoVo iRov idi 2Ga XuIZoI raS
anoas, 2∞ X DarEpor I BaPVTEPOV aurcOY, S NoI
B Kai CEVTEDS, HBEHO NCOS CNINC∞TEIV, EMI pa N-
NoV  WeCoYVEIS TE Kat EV DOpOL rEOS avras rvo)
oder nat A)_ DCrOL NaI EVVEREIS ovoua LOV), cos
KaDEGCOTES nEOS uENSS eipuor erapys exvindcioi
Oi ) aqua 2NHEIOCVOI OWINECGVWZI XCOS àM
Ro1S, Nat Ereps oCcon_S nat cv DoS 4DigS rS
aroais noisv) avrin,LW, Nat EOS pE O paMoN
Vot olYOPEVOV), c05 2015 aVTDCoVOIS NVO
27 XO. VOVTES C Da Tonnoiot.  H aVIDCeVOI, un
EpSOIncor FCVat oropa L ov), cos Xa sot dyad
SF C FIO SLCDND A.
De Antiphonis, Paraphonis, Symphonis, Dia-
phonis, Concinnis e Inconcinnis Diastematis
(seu Inerrallis.)
OM jam (ut licuic) breviter exposuimus,
Duoi et quales lint Raciones quibus con-
Spiciuneur omnia seu Vocis seu Sonorum Dia-
llemata concinna; icemque ex quot de quibus
Dialtematis (seu Intervallis) contictane har-
monici concencus senerum linoula: Proxime di
cendum elt, Ouam ob causam ca vocis Diaste
mata concinua de simplicia, quae in aliqua ren
cenlicarum quindecim racionum super-parcieu
larium conspiciuneur, concinna funt, de ad can-
tus compolicionem omnino idonea: ca vero
quae non in aliqua ejusmodi rarionum conspi
eiu
cancus compoticionem neuriquam apta: Trem,
quam ob causam quod a Mulicis dicitur IlC
miconiuni, ab Flarmonicis aurem seu Canonieis
Limma, cum non in ulia conspiciaeur ex quin
decim rationibus super parcicularibus ante re-
centicis, auc alia quaris; licque revera unum
ex dialtemacis irrationalibus ee inettabilibus, (ut
oltendetur;) ab urrisque tamen ut Concinnum
admitcitur.
Sciendum igicur est, quod Ponorum omnes
ditterentix lunc omnino quatuor: Nam eorum
aliqui (simul pulsaci) sune alperi de inter se
omnino inconsruis ee nullatenus auribus grati
e accepti contiltune; adeoque merico nominan-
tur Inconcinni (seu cantui inepti,) vepore nul-
lo modo ad cantus conpolitionem idonei existen-
ces: Alii rero, limul pulsari, sune plane con-
tra; Tunc enim omnino lares, auribus grati d
accepti, pollinique inter le sponce conlelcere
e connecti; indeque merito appellantur Ani
Plioni seu Homophoni (contraresonantes seu
una sonantes:) quorum alcerum de grariorem,
dum simul percutiuneur, sensus persenciseit, uc-
vE sine inaeguitoni: Alii vero, Cimul perculti,
minus exa(perant aures, eo quod corum alier de
orarior, reliquo et acutiori, quali placide prae-
valec; eoque masis lumc auribus grati e ac-
cepri; unde e Ditoni rocancur ee Concinmi;
uE qui sunc ad cancus connexionem manifesto
idonei: Alii vero, simul pereulti, quodammodo
incer se commileentur (seu conlescunt,) FaciunL.
que auribus alterius sraci e accepti Toni per-
cextionem, suncque ad cancum (quam illi con-
cinni) maxis idonei; unde dicuneur Paraptoni
(seu juxta sonantes,) ue qui lune Ancipho-
AIIS FMII. Nam Anciptioni, d Muticis dicun-
cut Ca (voces,) urpore sonorum omnium
F EppCENCor Edet ryvoV) ose net 2o . l
puL.

## Folio 402 — 867984570:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
SL A LOL L IS BA LL N NL
2
humana es Conicuum omnium optimus, ut qua
a mence et intellectu proticiscitur, et arricula
tionem habens. Guoiguot autrem ex Phthon
SiS (Sonis) conspiciuntur in ratione dupla
aut quacupta, hi vocantur generarim Sympho
ni (consoni,) sed speciatim Anciphoni (contra
resonantes, aut Hlomoptioni (unasonantes;
Ouorquor uerum lune in ratione sesqui alteras
_ cripia, hi vocaneur generatim simptioni (con
Soni,) Deciacim vero Paraphoni (juxta sonan
tes;) Olocquor autem in rarione selqui tertia
auc dupla seloui bi certia, ni vocancur cum ge
neracim cum speciarim Symptioni (consoni,
generi cognomines; Ouorquot aurem in ahiis ex
peius enumeratis quindecim Cuver. Parcicularibus
hi generatim dicuneur Diaphoni (dissoni,) Spc
ciacim vero Concinni; Duorquor aurem in re
liguis omnibus, hi gencracim Diltoni, speciatin
vero Aphoni, aur Cacophoni, auc Femeles (Jn
concint) nOMINaNEUT.
Sec quoniam, ut Vox alt tes Syllabas na
curaliter extenditur, nec ulterius Dotest prO-
cedere, sed Ctacim in lilencium delinie; sic 
natuITA canTUS ad tria dialtemata limplicia in
rationibus luper. Particularibus considerata, me
lodice quodammodo connectitur e ulterius pro
Gredi non potest, sed statim in diastema in-
consonum, quali ex dirina quadam et inetta-
bili necestitare, delinit. Ouorquoc igitur ex
dialtematis simplicibus rocis continue lequen.
eis in divertis Cuper-parcicularibus rationibus
conspecta, tria numero existentia, utcunque
inter se connera primam simplicistimamque
consonantiam pertreiunt; quae in ratione lelqui-
certia Ctatuitur, acque ob hanc iplam caulam
vocacur Dia rellaron; quia ex quatuor Tonis
concinnis componitur: (Nam eria diactemuta
continue polita, terminos duos et intermedios
habencia communes, neceltario terminis qua
EUOT CONEINENEUE:) La Scilicet Tola merito vo
cancur Concima, seu cantui apta,) ut ex na
cura univertim existentia ad cancum idonea
Fraec licique ea lunt qula vere conspiciuntur in
Tolis ils ante recitatis gumeteeim rationibus lu
per parcicularibus. Ouxcunque aurem ex hu-
jusmodi diastemaris, numero item eria existen.
eia, GHomodocgHe IMCet le COnNeXA, nON
conticime ejulmoct Comonanriam, sed aut al
ea ulcunque destetumt a encecun; ea icidem
NON LMMEFIO TNCONCIMNa AOCANEUIT; UrpOtC
dua natura consticuune dd Cancum omnino
inidonca. Llxc utique Ca  quae clare Per
sPeiuntur in reliquis omnibus ralionibus luper
Particularibus. Nam, LCUE Ra tres ratiOnES TU
Der parciculares, sesqui quarea, seteuI. viselima
terria, e Selqui quadraselima quinta, Ml l
connexa, rarionem conticiunt selgus-LCMIam, ZX 3
x45 =2: (necesse enim est, ut cadem (apius re
7 DBo7(CoV OHEVTCON VTEPZOVTES No ance  n a
Decam majoris per spicuiratis Bracta,) ita _ quae
Doconion Dcorii Na isn T iXCoV o uvrcor inapX e
oies dirsa ex v8 nai X)arotas c eepXOdn, 19) Y
Erap DpcV EX80~. AN 000t pdi SV F DoYYcor deco
PsV) et Noyco diconaoev na) TeZ CaToNaoreVI, 82
naNSrC Qvincos idis suDCVOI, cidhnco avi
Dcevot etFBV ouscovot 000t  N er juiontco
Nai ret conaoo, 320I Qvincos d ouDCoVOI 
dircos de  Dcvor Ooct de et Prresrc nai
dmNaorEXichr eprCO, 3701 QuonS a pa n, eidS.
rVpCoVOI qorcOS id FC quet Negorrai O03
N av ev 515 Eder Ea C DnDEior NEVTE
aidena Spoe ioiS, 8o1 Quincos idi 2) a Dc
vol, cidircos DE EppENCIS O001 d ev 2015 NOI-
nois aro, S7oI Quincos ido 2)a DcovoI cidt
neds dE a DCOVOI, HTOI KBAEDCOVOL H, CKIENES ero-
Ma COrTC).
As enddiprce, nadance in Durn pexes reior
0viR a Ccor DuonCOS EM VTeVE) u nearpc 8 du-
va) cdexcoper am cidos eis orconluo rendora
3ra di X n DVors _ NENBS, NEXeL XCICOV a M NCoV
3)aSqaECOV C ExuoCtOt NigoS decopdcov
EpENCOS NCOS OuVEiE) i HEDCIPC GCB CjDEV
S duva) a eis  asucovr HaS cos
Ex  O) dayperias nei appnrS avorns,  dS
nara N . Ooe pd SV d’eg r a n Ncor Vasqua
TCOV, 2 ouy: 285 DcornS, ev a DoDoIS ExopiotS
decops dva NogoS, 251c Y apiDuOr Ovra, on co0SV
CmNOIS ouvanoCdVO  necos CC aM NSEEpaV
ora oouPcoriar  eo excreirco Noyco deco-
pscduleo, (C di avro 2870 D)a Teosapcor na N8 d q
dio Ex aapcor Exs pENcor DB37 YcoV OUYKC) ra
3d E7 75 a 2. 1) cor neipdva reIa dasiuo , y NOI
185 CoV duo nai pseS opss exorta, e avayrnS
Ld TEOSApCOV ipcoV dEtEXeVTaI Cxciva dynadu
pova va d Svr cinorcos eppenn, iss Duod nadons
C9S pENoS inapxorra Ex vndeta. Tavra de aeg
E5iV, e. Aa ZE a NA Dcs Decoverras Ev peovo15 ro1s Ns-
NaTCINCYCIOIS HEVTENaIdENa EXqOIOIS NogoIS.
Ooc DE HCRW, CK F 2OISTCOV dIaSuAZCOV, ouoicoS
reio r deuor orra, orcos Zr a MyNOS ooramo
adua, Con dororeNei s rocairlos vouOcoriar, aM
i OrDOOVSV aVTIS DSCONCtrOV) n VNEPEXSOWV Exeira
HaNW COH CnANOTCOS CKHIEN nEdUrOEVOVZ ids
DVod WC95 MENOS Na DEScora nadoNS aVEdcO
Tavra de aeq EsIV, dou dccopeir oa PCdS er 7015
LONOLOIS _ NOV E LLOPIOIS NogOIS. Kat W Cda Ep
Oi 28CS E ISO1 NoYOI, d TE E VTETaPTIS, Xaet 0
EHICIKOGOTEITOS, _ o EVTEOSa CGOGEoS, aN
Nyaots orranedvo,  Cire ror deroreNSo Noyor
Zon id aura dExV M CinIS  Plevcias N etOVOS EVe
conspiciuncur vocis diallemata, in his suPer. vev SraSi C ra Decops dva  Pcorn5 da. Squa (e, et
2015
pulcherrimi existences; quemadmodum et vOx
=
Malita Generacim Concinni Spcciarim Distoni. Pro oustarer repono ua lomlu Datulan
Ddlec
10

## Folio 403 — 867984570:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
A A R MLC EL ei A.
qu
5oIS TOIrOIS EqOpIOIS NeyoIS,  MsNOS oovae
hae cres Lalioneo aDer. Parlelates, lelqur Gunla,
lelqui decima quarta, e se (qui-risesima. seprima,
inter se Cosa, Taltonem Come selgu
Eertiam, EX 1ZX 33 =4; ita qua conspiciuneut
vocis dialtemata, in his rationibus super- parti
CutatIDuS, Le le connexa, consonantiam con-
eXV, c Ep ot re es Sb ot go, d esepo
7405, 3 o SosapEonadExaros, C o SerodE
Stae sa (_, ev 7015 70187015 EA LCOC 1O15 N07O1S, aM
NiNoIS ocranocua,  H aapt orenci nes lupet. particulares, sesqui octara, selqui se
ODuDCOVaV. KaL HXW, CoD EE ot ZPCS EN IOCNOI
Nozoi, d  Enoyd005, CC d Ex EBdousS,  o exid.
ocdeEdou O, amnnois ouvaodvo ’enre
DDcornS dasa (a, EV 21S 2018TOIS EH IIOC 1O15 No-
Vol5, aMNoIS ooraoa ri 29 TaSapcV sesquinona, selqui- octava, de se lqui decima quin-
DiTOTENE oopPcoViaV. Kat XaNW, ida E oi rpCiS
ENIOC TOL NoYOI, d TC Ex teva 05, net d EnoYdoos.
Psdva D PcoriS dasqua G, EV 2015 τ0187015 EH 1 puB
OPCOV Z3TOTENet BOpPCOVICV. Lu ACKW, CoWDEB Ot
EpErS EXx qoPIOL NoyOI d TE EXteraTOS, Iat D EXI
DEnaroS, 3, OEH eOEoB nNotS dao
elors NoyoIS nS ocodva, 2 2)9. 2E0.
nat En o 8 NEs pasoS, CNOIS a, 
EnITPITOV DITOTENSOI KoyeV BTCIOn NaI a Secop
pdua D Dcorns X)a squara, Ev 2015 Z018T015 EXo-
015, aNOIS ouva louva, W Ha TEN apC
NaIDENa EHLOPIOt NOYOI EIOW, EE, aH_VT058
185F A uarcor avuS, 2 Ed EX ipcoptoIS NoyoIS DecopZuicoV, a ocvrE I NCo5 aMnAOIS ouvanopdva
Pollune
adva, rlo 2)a rca apcor dioren et ouucorar. K at
SouB, e abo, s tor ao
Particulatibus ratlomu, Mricem connexa, con-
Tonantiam CCuM DIa. CCIIALON. NICI BeUL
oreN 302 ogod t dn n  Sccopo a E Ocovns
2145) le  CY 5015 70187015 57 oC 1o15 d0go15, a X-
nynots ouvanodva, lui _)a apo dorNet
ovpe Dcortar. KaI N W, co EB oi  C5 Se1
Negot. C Te CEKTOS, CC ECt, yOMS
LILLMEE DIa LCHALOH. FICLCLM, ab Lia CCSta-
decima, e selqui. rietima- Prua, tet se co
nexa, rationem conticiune se (qui Tertiam, 6 L 1
tiones super-parriculares, selqui. lexra, se lqui- un-
X37 3. Ia qua completunu rocis athemala
AECOFOS, CbLMaS ouvd AO OI Y CMIT eproV d
FEN802 LgoV 8rC0 dn nai ra decopsu cov
N45d 4, et 2015 20187015 oe ot5 1ogo13; coct
XyNOIS ovraoua. In 2) LD aPCOV DSOTENet
79505, aMyNOIS ooVa OpDVOI Y CMITCL. 1o aosE
2502 Norit 8td on  b scpoprio cor
in hIS FaTIOnIBUS Tuper- PaLLCOTaLibUS, inter se
conjuneta, contonantiam contreiune Bia. TellaTon.
linta Let se Commexa, laltonem conticiune le-
Icerumque, ut hxe cres rationes super- partieula-
 EMIZPITON DSOZENSO NoyOV STW dy naiTa dEco-
ocpcov dorEket bope Dcoriar. eut ctor ic EB Ot
qui certiam, 3 X 18 x 28 = 3; Sic qua conspiciun.
TuT vociS dIaILEIaTA, IH AIS TaCIOMIBLS IAIDCI- PaI.
cicularibus, inricem connexa, consonantiam con-
ticiune Dia cesTaron. Fterumque, ut hae tres ratio
Drima, a lesquivigelima septima, inter se Co
exa lationem conticinne le (quI= TerEIaM, 3X Z X
ex = 3: lic quae in his conspiciuntur racionibus
superparticularibus vocis diastemata, incer le
connexa, consonantiam constimnne Dia tellaron.
Tcerumque, ut hae cres rationes super parciculares,
ta, inricem connexae, conticiune racionem lelqui-
FCKa 13XSX13 ==3; sic quae in his rationibuS
perParcicularibus conspiciuntur vocis diacte.
mata, inter se connexa, contonanciam conticiune
Dia rellaron. Lterigue, _ Ita Des Lacto u
per- Particulares, Pesquinona, selqui decima, et
lesquruncecima, inter se connexa, conticiuntra.
tionem selqui tertiam, 18x 15 x Y = 3; SIC quae in
his laconibus Tuper-parcicularibus conspiciuntur
rocco ctallemata, inter se connexa, constiruunt
consonantiam Dia teltaron. Tterumque, UE Ad
duxe rationes super. parriculares, se lqui octara, ce
sesqui octara, de limmaris insuper rario, inter se
connexa, rationem constiemunt selqui cerriam,
8x8X335 =Z; ita quae in hris conspiciuntur ratio-
nibus vocis dialtemara, inter se connexa, conso.
nanciam constirmune Dia- testaron. Sed liae quin-
decim raciones super- parriculares Tola (UME, ex
tota muleicudine rarion CPe PaTCCMLATLUIII,
qua, ternatim incer se connexa, pollune racio-
nem conticere se (qui terriam; nullae que alix PrX-
ter hasce poltunt quacunque arte hoc praectare.
Acque haec icidem sola lune vocis dialtemata,
in hujulmodi rationibus Cuper particularibus
nois ouvaouvo, duvar) r Enirprror deroreneir conspecta, ex cora mulcicudine ejulmodi dia-
Novor nat Sderes aMot a FSrSS er Sdeura Rematum in rationibus luper. parcicularibus con-
AnZarI FSTO noIEm dubarrai nat raVTA Est XaNV torum, quae, ternatm incer le connexa,
ovpePcorta KaI HaNW coaDEC Ot TpCS SMO
2ogo1, 0 E MouoS, Cdsto3, 9657
oV doreNSor Nevor 8rC on nai ra decopSda
Nat o ExerreadENaS, àMyNoIS orraé OI
Y EmIZCLTV DONSOI Névor 82W dy naira deco-
etor5 NoyoIS, aMyNoS oranopdva, rd X19 TEO-
psdva D Dcorn5 chaesqua Ta, Ev 2015 7018 T915 EH quo-
duO EHIOPtOL ROVOL, o TE EmYdOOS, nat EnYd0O5.
DiOTENEI oupPCorar. AM BTOt dn pCOVOLOI HEVTE.
EHT ISCICOV NercoV CoNHDBS, Si ocorpeS XCOS at MH-
res, Sesqui. seprima, sesqui nona, et selqui vige.
pova ra 2)a squara D OcarS,  Ev ToIS TOISTOIS EqioS NeyoIs decop Wa E a nales S coN
Vetco
tierois, quod hic perpetam ureplit; quomai (en lbUS) Ua (qua CA AMaLIS) non elL luPEE.
Dacheclalio.
A

## Folio 404 — 867984570:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
404
postunt contonantiam Dia cellaron conticere;
e praeter haec non sunt alia quae postunE qua-
cunque methodo hoc praeltare; ut conster ro.
lentibus accurate examinare.
Cumque jam diximus, ob quam causam qux-
que vocis Dialtemata Cimplicia, quae in quali
bec ex praedictis quindecim rationibus luper-
Parcicularibus conspiciuncur, Pune omnino Con-
cinna, acque ad cantus compolitionem idonea;
es contra quae non in aliqua ex his quindecim
rationibus conspiciuntur, omnino Inconcinna
Tune, e ad cancus nexum nequaquam apta: PrO-
rimum est (polt ea quae dicta TunE) icem di
cere, de dialtemare dicto Flemitonico, leu po
eius Limmatico, ob quam caulam tuerit, tum
a Musicis, cum ab Tlarmonicis, recepeum tan
quam Concinnum; cum lic revera irrationale
leu in nulla rarione (effabiti) Cire Luper- par-
ciculari lire alia quaris conspiciatur. In Ten-
sibilibus isicur necelle est ancecedat Senus, spe
cies materiales cralliori modo percipiens; eum.
que seqnatur Racio, tanquam paedlasogus ali
quis seu praeceptor oprimus, cum cdocens ac
curare perspectam in illis disterentiam. Sed ubi
rerera senlibilium difterencia est omnino per
exigua, non porelt eum ratio illic siC cdocere
ue pollu sensus hujulmodi exicuam ditteren
tiam dilcernere es omnino percipere: non qui
dem proxter Cuam ipsius (rationis) pocentiam;
sed propier hujus (sensus) imporentiam acque
inepeicudinem; ut qui SIC natura comparatus
Tit ut cum materia (CMPEY OPCrCEUE, de Tinc
materia non poltr. Nam accurate percipere
Tenlibilium ditferentiam, quanca es qualis CI,
non est ommino sentus, sed racionis proprium;
quae non solum sensibilium rationes puras at
lus Ha Trosapcor atee danar duvarrai
sclopeotus. ceartiot diliat. CxplckH cot, Ha) et
Cnord Ob, 1hol Cd B0C NOYCemudCta, getepl
oico dn Vt dEcopSOV. EV T01 rV 7015 aID 17015,
E avayrnS WCgX  n araotS, oqe eptus
T Cuncor cideer avrnapbaro dun Éxer o Ne
aeoS. Endid aoncor av IUs EY ZBTOIS Scco
edhleo XaDoeaV. AM or 8 pti a Andios n 7 at
Dyrcor Xa Doea Bea Xed 15 avo oyLa 
duvaret idi enei d Negos enchda aurls, co um
rocaurtus neiveu 2)a Dccar, i nadonS avrina
Careadai Ou pdi rot 7e co  Eln caVES duvapir
àMa coq ri raorns àdeverar r j aremmddo
ets Vans 3dE no. 20 yd aue 6105 nartn Derat
rud 2 atdnrcor X_ PoCaV non  aeq aorn xai
oia Esw, 3 ~ ai dHoECOS aVECOS, Ma 8 17S
nedesnuer ichor O5  pover CoV 7 aidnrcor Noy85
que ab omni cum materia mistione liberas in na dape5 re C apuycis vAnS cn don5, EX et cav
le habet; sed e sine sentu pocis elt lola per
sciplam operari. Ouamris ergo d sensu prius
acceperit Formae macerialis apparicionem, h0d
tamen dicimus; Cum, sieut lensus absque ma
teriali substantia neuriquam operari pocelt, ita
Tco, ama du nai aver aidnorcos cies re nal au-
ZoV CVEpZCIV. FEB a Cg a aurys  ewvns eid 85
apdanos ar ein rud eupaon, 2870 éorido
Enddinee nadince n adnois ZeIS VNMS Soa
nec tieri porest incellectira porentia operacio sdapucos crepreir duva) irco du nat n d vocpas
ab(que sensu: Ratio isitur exquirens et inve. Duvdipecis evépde, Xei5 oidyoecos s ne DuHE 
niens per sciplam, a sensu semoca, omne illud
quod in senlibilibus est accurare perspectum et
distinctum; sensui ostendie utraque, cumque
conatur ad ea commode perducere à percepiio.
nibus impertectis: Senus autem aliquando po.
test rationi consentire, quaeque ab illa invenca
Tunt ut accurate se habentia recipere; aliquan.
Wecdas. O rot viW NOgOS CHFCY Kat EVCNONCON HO
veoh rabt pa C05 Lav 83 F onoqu eptot
avra  Ecov H dE ZE aidnOS, nOT W TCONoYCO
do non porest, propter racionis nimirum judi Exanonsdeir duvara nat r nae avrs auder
cium a materia leparatum, e proprer iltius qua
Cu i lensibilibus subsilissima dilterentiae in-
LeMBiarem. Cuinque ratio Mud quod elt
minueulimum differenciarum in sensibilibus po.
telt per sciptam exquirere; non potelt autent
sentus illud persenciscere, licet id ei ratio osten.
per in naro oneides Exora, dpadExedui
C d adi de AOIdE EdCtOncI A DC a
dyors oudapuos 3gicdareodat rovro duvarat ci nai d nor  avrn r d  d eon oim
cipsi
M A NV FL IS BR Y F N NTI
B AB. iodura. . rectius adia
nai  raa, con an oa y et So
prdodco TSro moicir duvarras co5 evest 787 2015
B8nquoS Sonontir ane bC5.
AM enddince cipinand, di ir ainar eou pd
Hasqua a a cona D DcovS, Ev nvo Y ceton dict
HEVTeNCIdexO Se NCON NoyCON DECOPEITCI, EpLIENN
GOr HVSM, n WC9S pCENSS onoulo Sndcta o
NW Con EV ZVI Y TOISZCOV HEVTCKaIdeNa NOYcOV
MENBS Eppr SdaCS naDesaoBEVdea L
adver ad e F cieneducor Eixciv, (C DEi 3 Rego
ptoa dao.  p et AEB, 
uaaS, di iv airiar cos EpVENES Ino ZEZ uBoI
cor 7 apuorincor rapeinnzlai ulei nEe anndS
Vo5 aurn, ioa e 15 Hajo a Ycojo5 n didaona 9)
na cos ucd VAnS aet HEDOnyas CoEpZEIV, I ZC-
Eavror, asas r aicdoccS, a ran x et rois ai
Dymmois decops dvor aive 6E5 nar X) à PopeV 1
Scirrvor ut apescea rn aicdyod, i peraz du ina
nore aS, H)à r dynoven ruis avxer xeion aurs.
nat ∞ D ev avrois OIS X4OpE core
Dnror. Kat exet 0 ido Negos nai x Beaxurant
TcV et 2015 aidnnnois X)aDoecor oO Y av

## Folio 405 — 867984570:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
EtpH arn ios ane BES X un SFCS a Ny deoS exor
)a 501 c 7870, ei nanaioi psoet re nat apuo
vinos En ara Barer aov, Sd apcos av-
uapopSd TC NoyC CV F 8rF aidncdr BC4
Xvrara Na DoCaS etr S Y av nat STOS T pon
aupib cos axpibe Zeocro e 8FCoS Exei opo-
NOySOUVNaSCNE aVrdS O)OI Xapet NDaOV
Con andnOTCOS, Nat X To1STOV ∞) a sq ~ OcorHS
cos EMENES, Nat nEB or co5 dedcn) ExpENeS ios
Éxor dynoven coees r Sgnocor Nogor Tis X∞ D
par aurs avenadno nai yd 8 cipneds noys er
F pEN codias n aidnors arr S 7o1STS chad are)
XasiuaroS cos ev rois endrae dex dietas.
det, s  amplectitur ut accuratuI,
quod ita revera NOH CIL. LO CIII veteres
Mulici, cum Clarmonici, (cum perceperint len-
Cum rationi non concradicentem in his minutil-
simis sensibilium difterenciis, sed contitentem
(cum e ipta ratio quandoque quod non elt
aCCUTaTUm UE aCCUTATO UTaCUIE,) rem ita sC na-
bere ut Cupponit racio,) receverunt haud incom-
mode etiam hoc rocis diastema uc concinnum,
quamris revera sic (ut oltensum est) inconcin-
num; utpote quod habeat nimirum, ad rationem
Selqui rigelimam, insensibilem ab ea ditterentiam.
Onin e eam rationem sensus in melodiis peo
FT A R MI O N IC A.
illo diactemace pere, uo ste.
bito Osbendetut.
L H H M A F e L FB N.
S F C F IO PF R YL A.
Heet Z ino nolcor xoedcir, s nerrexad enaxopd 8
OparS, ExaGOS Y EGaIPEECOV s nat ycoeucot
OxTC TovcoV CoEIEXETI.
Hadn i) narpos ndu nat oet Z EEaIVETCO 
nas zucoeicor ourco rorcor  npoods, 
Eixera, pc dons opletas r n anBetaS die eN
deir EV avrois, nai qd onoior ar en no dons x e
poodvor decopy dic), avarrajor v cescidevat.
cos ExasoS Z τOISZCOV Fercor, Y di onor ronor D Eau-
78 Mrraocios Te n, avEoccos,   CV à  85 po-
vov egnuer idtor rus de notar ridr reregXopd cov a
TS cappcon, rovlev. K a) id er 20 roXco 2XoV 8
odes tors, n s unpuihonvd8, 8 povor E
cid O, n 3) aToVIKS, n ZBCOUanRS, n evapuorS
qss ade duvaueda, rà s’àma ze un àma
rb eoa ZE Z draTOBIKS eier aV eidn. CC oo 78
ZGCOPaNNS, na erapuOS ei 3 de naNeir auoS
crapporior, Duos porocides incpXor, n achat-
PEFOV, co5 ddX )nor) CC HAN, cd5 ExaGoS +
Ex dvoir oconuducov rer eaXopd cov nai evos oais
drasiuaroS ouYCI) AM n idis oEvS TTeg
Xoeds viru, vren 8 rors n d uneru & BapVrceB,
inarn n derim edi 8 BaporeeS, Lan 28
oEvrepB, nab iv ocn CRHNOIS Ta TeT CaXO-
da, pcon 8 Fors H Nerry. H) es coder coe95 i
aros 58 7ov8 à DoeiBo ∞ ToVIaO y 201 esio
Poor Zanpa, 20030nauSarouun. Oer, Endd-
nEC o pd TCOV ONTC LovcoV apX BapVaTS. d
3. oEuraroS FCV ) NoIXcor, a pd, 23dC pdi oV
Duibus chordis (quindeciehordis instrumenti)
quisque selectorum  celebrium octo Jono-
rum continetur.
OM jam tempus SI, de selectis de celcbri
L bus harmonici conceneus octo Fonis, qua
iplis Conrent CI SMN PersPlicae d
accurattone MMeeH: E his quidem (qula
ciendum exic,) ommino praesciendum ell, tum
quod quisque Fonorum horum haveac, quond
torum incentionis de remistionis sux locum,
quiddam libi soli prae aliis proprium; tum, quod
aliqualem habeae communem cum alis CetTa-
Chromatiei, sive Fnarmonii generis cantare lI-
ceas, non item alias: Sed de omnes quorquol
Tune Diaronici Species, de quorquor Line CHrO-
marici, e Fnarmonii generis (_ Talcem Enat.
monium si, Cenus dicendum, cum ex natura
unicam habear speciem, licque indiritum; ut
ostendetit,) Langue, quo Gurgue conus ex
que diaslemare tonco. Sed a deo lelta-
chordi Nete, elt Nece torius coni; e Fypale
grarioris, elt soni Elyvate; icem gravioris Nece,
est acurioris Frpare, (qua conrectuneur incer le
recractora,) qua coni Mele vOCaTIY. OuX
∞, 28dE) Bapir O arayn na, 1o5 32 acuLIuS; acque, ex reliquis, hic altero acu-
riru arrcorn aoru av ein. 3T rCrn, 37 peon, Lior, allero grarior: Omnino neceste ell, ut nec
C pcon. i Lcan, nat coe napCarodon esir ios
avrina dcx dioerat.
quid st univertim iplum PTarmonicum, delp.
Chordora SIIOLUIM AIVTHOHCM. LCIHN III 10
co, puca co spodorii, auc Pemabisi
non modo speciem unam sive Diaconici, live
duobus componitur cetrachordis conjunctis, uno-
conicum seu selqui octarum inde determinas,)
est ejus Prostambanomene. Adeoque cum ex
octo conis, alter sic omnium graviltimus; alcet
Mele, auc Prollambanomene; sed cujulque Y0-
ni sua lic Nere, ee Mele, et Hypate, et Prollam-
banomene; uc jam oltendetur.
Nam dictorum octo conorum primus ee pravil
tinieto Necen habet, quae est (positione) Mese; Me-
18
Que est extrinsecus d Comt  Pate (Mlea
Sre oegonapbaroudion am exus s rors, idha virm, omnium eadtem lit Nece, nec eadem Hypate, aue
Kai gd o nEcoroS C Baeao Tar
Reredcor ourco orcor, virls pdu éxt. Eud peolu
pecoleo), rd rarto rcor peocor cr ruo selaurem, quae elt Hypate meton; ee Hypaten,

## Folio 406 — 867984570:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
406
quae est Hypate hypaton; et Proslambanome.
nen, qua elt Prollambanomene dicta in per-
fecto concentus harmoniei Syltemate; ob eam
rationem quam in ance traditis designarimus.
Ntam Tonorum quisque principium et medium
es tinem habet; quare ee Species apre dicitur:
nam, in his eribus, imperire spectatur Perfectum.
(Pertectum enim est aliud quid; nisi Tolum
modo perfectam speciem diveris.) Nam in 10.
norum linsulis canas licet non tantum acutum,
sed e grave, e medium. Vocatur hic tonuS.
Fypodorius; quia grarius Dorii toni tetrachor-
dum est hujus acurius; ejusque Mese, bajas
Nece; e ejus Flypate, hujus Mele. Adeogne
hoc habent cerrachordum incer se commune hi
duo Toni, in melodiis; ut in sequencibus olten-
detur.
Fonns secundus, Neren habet, positione Pa-
ramelen; Melen autem, P’arrpacen-melon; IIy.
paten vero, Parsparen hypaton; ec Prollam-
banomenen. FIypaten hypaton. Vocatur hic
conus, Fypophrysius; eo quod grarius Phry.
sii coni recrachordum elt hujus acurius; ejusque
Mlese, Bujus Nece; e Hypate, Mesc. Adeo-
que hoc habent cecrachordum inter se commu-
ne hi duo coni, in melodiis; ut in sequencibus
videbimus.
Tertius conus, Neren habet, Friten. diereus.
menon; Melen vero, Lichanon meton; Ilypa
ten alicem, Lichanon hrpaton; e Prollamba-
nomenen, Parspaten hypaton. Vocatur hic 10.
nus, Flypolodius; eo quod gravius Lydii coni
cecrachordum est hujus acurius; ejusque Mete
hajus Nece; e Hypate, Metc. Adeoque hOc
habent inter se commune cerrachordum hi duo
coni, in melodiis; ut in sequencibus oltende
TUIT.
TonuS quartus, Neten habet, Paraneten die.
zeugmenon; Melen vero, iplam Melen; ITy.
paten aurem, Hypaten melon; et Prostambano.
menen, Lichanon hypaton. Vocatus est hic
tonus, primario, Dorius; ab ejus gente qui in-
renerit hanc ejus melodix speciem; consequen.
ter autem, Fypomixolydius dicitur; eo quod
incrlus F raFCV WdeCONaBaW) s
eV TCO TENCICO T8 ippV opp
dCGDED OeMDaLW. KaI Id EKaGOS Y TVCOV, 
Xlo. nai pcont. nai 7cnO C24 dionai cobhli
nOTCOS BECORZOPEVE) Er gd 5ol5 2810Y 787015 a
XVcoS decopera ~ FENCOV ZENCtOV  X av a MO7
cin. et pen peorort cioe. Lai qu’et cnaut
VcoV, 8 pesvoV OEV E5H OC aMa BapV, nai pcod.
Ovros o o 9) Waneta) 400dWe . 2a x cvai
 Baporipor ere L 18 dceS TVS, VrpoD
airs: noi rud pecoluo, rnrus nai rlin a
peoleo. Kara 23r nat id ∞ rer eg Xopd ev nOW
VeoW  XOIS 810b t 10t C pKC
20 pS A p FC aXopd ot
78p071S 2018, 6Epora1 G Tlo pEoV, vy
na) rl rar, dud. Lara Z870 Na g X X
reaxopdor orcoVBO  NotS dp dpot 87010t 10
Nap Baroidiileo dE, Tl BVHa T ZCV VaFCOV.
Ovros d or 9 naKeta l. 1060105 ∞ ~ ciral ~
Baperepor 228aXopd oV 78 XodIS ZoVE, d vrpo au
olo. KaFa 7870 nat gd  Tete d Xd Bo
grarius coni Mixolydii cetrachordum est hujus plucos de, aoquihonudtes Xa X Eircy ∞ BaoVE
acurius; ejusque Mese, Bajus Nete; Hypate re-
r0, Mele. Adeoque hoc habent inter se com. nat ru pocoleo, vislus nat rlu rcocrlu, peolo
mune cecrachordum hi duo coni, in melodiis;
ut in sequencibus ridebimus.
Ouintus EOnS, Neten Havet, Necen. die-
rengmenon; Mesen vero, Parameten; Hy.
Daten aurem, Parypaten meton; et Prollamba
nomenen, Flypaten meson. Vocatur hic tonus.
primario, LHIGSIIS, ab esuo gente qui invene
rit hanc esus melodixe specIeH, Consequenter
rero, Hypons Peoso, eo quod IIyper
mixolydii coni cetrachordum grarius sic hujus
M A NV F L IS B R Y F N N TI
esonapbarord e t H N, e 7015 e
dhais a3 Ev 10r5 Endra deXor)
O3ococegs F rorcor, virlus pdi éxd, rlud eo da
peole ptoleo), ri napinelu F peocor vnes
). E VI ZCdVVTATEV CCCONO pBar-
edleo dE, E ina ZEV VaTCOV. OdroS KaNcirI
Vot Er F pccodias na )an et o13 Et s o s
Ode retros reor rorcor, viu pd exet, rlo rei
ru reor de ayudicor peole de, Fleo NXavoV TCV
pcocor Vna EtKXavoV TCoV Vitat C e
28 naet rleo peduo irtos n Fle rcaro, pe-
_X NOIS cp PoepOt 3ro1 oi 2vot EY E ENcodhas
co5 et 3015 endrae deX docrui.
OdE rapros Teor rorcor, virlus pdi éxd. Tluo m-
Cavirlus ret de dyuicor peon de, rlio peou
aurlu unarbus de, ruo v arls Feor peocov ec
Xap Barocduleo de. rlo XXavor FCr Vcor. OVo3
o rivos neonreducos pi na Neiray dcoptoS. dero 58
Edres rBciporrOS x Eidos ~ ueNcochas aurs. 
por rer pa xopdor 28 urzonvdies ror8. eurepor avrs
Keta 28r0 nat ed x TerpaXoOdOV KOICOIEOI a My-
ROIS aPOTEPBL Srot et XvOL et F pedcodicS na d
nEB Ex T0IS Endra eioopueda.
Ode nepr O rcor rorcor, rirle d exa, rlo
virno rcor dee drdar ucon de, riv  apconv
Ladarlu de. rluo naponarl rcor peocor neoo-
rapebarocduleo dE, riv r ar FCoV pCO CoV. OVTOS
32 O reonYs ducos etu  ad 10
Edrss ZS coporroS x eidos D pencodhas airs. Em-
ducos de, oM ∞ F Cta) 
Bapirepor rerpaxodor r incopihonudis rovs, e
es
a Pro idus rexono urrobique idrss. b PrO unceuonud reDOnO ood

## Folio 407 — 867984570:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
seltit
FT A R NIO N TCi A.
avoh ov. rovo
oyiou
Sco
Sio
O
ReeV aV na Fo pC viry Nat Tl L acurIuS; ejusque Mese, Bujus Nete; de Hypate,
THV, ponV. KaTa F8TOCC qD Terpaxopdorno Mele. Adeoque hoc habent scet l COMMMHIE
cecrachordum hi duo coni, in melodiis; uc iN
sequencibus ostendetur.
Councor adE Tlo nxavot tutpcocor Menon; Hypaten autet LHaHOHL.HHICIOI, S
enapbaro de r p ao rc peocor. Proltambanomenen, Parypaten meton. Voca-
veor MNoIS a PorEet et sovot e F pcodtas
id5 Ev 70IS Endra det Z HHoc.
OdE eur O rar rorceV, virur  ExC, Elo ri TONuS TEXTUS, Necen luam habet, Friten.
m rcor ineploaicor pcon de,  reimo rar se hyperbolaon; Melen vero, Pricen diezeus.
Cl

## Folio 408 — 867984570:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
NI A NVF L TS BR LL. LLLL
por hic tOnUS, Lydius; ab ejus gente qui in OVrO o  O Na Nciray Nuchos. dro 28  édvs
venerit hanc ejus melodia speciem. Communi-
cac aurem in melodiis, quoad grarius ejus ce
crachordum, cum Hlypolydio; uc dictum est.
Septimus tonus, Necen Tuam habet, Para.
neten hyperbolaon; Melen VerO, ParanCTEN-
diezeugmenon; Flypaten aurem, Melen; 
Prollambanomenen, Lichanon meton. VOCaTUE
hic tonus, Mixolydius, ob ejus cum Lydio vi
cinitatem, a quo distar ne quidem excellii unius
eoni; sed quoad reliquam ipsius dia- tessaron
Parcem, Polt ejus a Dorio ad Lydium ditonum.
Communicat aurem in melodiis, quoad ejus gra
vius terrachordum, cum cono Dorio; ut dietum Konrcorei N’ev F peNcodhais nare x Bapirepor a
elt.
Tonus autem octavus, Neten Tuam habee,
Necen hyperbolaon; Melen vero, Necen die
zeugmenon; Eypacen aurem, Paramesen; e
Proslambanomenen, Melen. Vocatur hic 10-
nus, FIypermixolydius, eo quod supra MixO-
lydium jacear uno iono. Communieat aurem ExspuiEsAud 6), Na x vnepneta r8 uizoxvdia
in melodiis, quoad ejus cetrachordum grarius, ovco. Koircoret A ev E ENcodicS nara ∞ BapVTE
cum tono Phrysio; uc dictum elt.
SECTTO QVARTA.
duanto vocis Diastemate, octo Tonorum quisque Nee 28 norco XIGSquaN D PcornS EsV EMaGOS TCV
est quoque Acutior. Graviorve.
XVM jam disseruimus, non cancum de no-
mine, et ordine cujusque octo conorum.
d sed e quae chorda, chordarum quinde
cim Perfecti Syltemaris Flarmonici, lic corum
cujusque Nere: _ quae, MelC; _ quae, FIy
Pate; e qua, Prostambanomene: Proxime dis-
Seremus breviter, Ouo rocis Diallemare (sert
Iucervallo) Dillono, aur Conlono, aut Para-
Phono, auc Anciphono, eorum quilque à quo
que distat, in acucum vel srare, excestu vel de
fectu. Nam e hoc non parum conducet ac
harmonici concentus cognitionem.
Sciendum igitur est, quod ex dictis octo F0
nis, unus est omnium graristimus, unusque
acurissimus; ex reliquis aurem, alius est eo.
rum altero acutior, altero gravioe; alius e
contra. Ec quidem conorum octo primus, Lly
podorius dictus, est prae aliis omnibus gravisti
mus; et concra Oetarus, Hypermixolydius di
Etus, acuristimus: hic autem conum FIypodorium
tuperat vocis Diastemate, per Anciphonum Dia
Paton: Duippe, uc prius dictum elt, coni HIy
permixolydii Prostambanomene, IIy podoru DC
se consrituitur.
Sccundus aurem conorum octo, dictus Hypo-
phrysius, elt, quam conus EIypodorius, acurior
exrco torcer exas s ohuree  n Baporep .
TCINAPOTES ndy.  povor CEL FE FB oropla
705 nG) D TaEECOS ENASZ TCOV ONTC tircor
a  i W Et 28, nota ZOpdH CK ZCOV HEV-
Texaidena Zopdcor rS TeNeiS 2S iuo_ ovsi
coroS, V EKOSB aOTCOV Ess (C nota H_NW, uE
on ig mta, rcar i nole neconaparopdin
EGHS n 2 ei 28, moco X)45qua ~ PcornS 3)9
Dcorco, n oouDcerce, n  9 Dcorco, n arrpcovco,
ExaGoS aurcr EnaSX B TE ∞ oEVTEpeV n BaPVTE
por vnEpeX di dONCE), ouvroucos NaNoued
Od operrpor gd i r8ro ouvren cod ceds rlo r8 ip-
pcopdio naron
Xon 201 y) Sr cidevas, on ex rcor eregedicor on
Tco Forcor, Eis ad Est BapVTaTOS. Ets de dE vraTOS
rcorde noncors o pdi, 23dC pdi d vrep , 25dCdE
2
BaWVTEPES Oc au ZSVaVTIOV. AN o ueV RECOTOS
FCOV ONTCO ZorCOV, OnaN SVOS LodcopioS, est nuV
TcoV Fcor aM cor BaporarOS o N oydoO XN W, d
nanS O incop ZoNVdO, dEvra O XneEx
dE 2r9 r8 dceiS FOrS, T NaE arrD covOV
X)9 naocor D Pcorns Nasua. Kad yd, cos ei
pnras co eorEper, i rX VnepuiEoodts rorS ECONa
Carouern, virn 28 od coeiS na DEGnEV.
OdE devres (O ZEY ONZC FoICN o noNSd 
24doDooroS, Esi 28 uer 0doesB rorS, e uT epOS
ADE
TS CoporTOS ∞ Eid (∞ ~ uencodhas ars. KOINCOVEI
ob ev F peNcodhatS NaTa ∞ BaPITEPOV aVTB TErEd
Xopdov, 2o onodico io5 étonra.
Ode eSdouos T revcor, virur di ext. rli a
Cr T LCEpBONaicor pco de, rlu  gvn
T DeC ydcor Lan dE, riv peov WCSONa
Caroino dE, Tlo NIXaVOV Z ues cor. OVros d +oS
ancty per ZoNVd O, ex D oes  Nuchor eygor
205  SHEH ToVIaIaV COS auoV Iei) qu VEpo-
X Ma NarA ∞ BEincndvorS dia TEOSapCOY
pEPOS; p r8 dd 28 dceis  Y Nochor  chrors
28 rere xopdov, r dcoetes rovco ios étpn).
OdE ordoo5 F Forcor, viryv idv Exet, rlo vyTW
TCV VnEpCCN aicor uco dE, siv virn rcov diel  Y-
ediicor Lcaro des rluo a DguEo WCONap
Carouduno dE, riv peolo. OVroS O EVOS MANEITaI
por aors Texpaxopdov, FCd Dougico rorcs 1d5 Eipn).
LMLLLLLOH.
CPrO idus revOnO idr5. ut prius. a PrO DgrS reDOnO decirs
ortata
21
2

## Folio 409 — 867984570:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
II A R MONICH.
Z0Vtaico F P 93 18 d5 Co uchs rocis interrallo tonieo: quam FTypolydius con-
ant Bagurcpos red ro1srco D Davns X)asquan
2SdE dceis, remsrorajc 28 de Pporis, 2
219 reosaipcor 28 d0 nvdis, ru D) a Nevre r8de
phonodhs, reregrores r8 de vneppiconvd1B, EV-
ZaroVc.
O) FesToS T orri ForcOr, o na NSvOS vroni
do5, est 8 pdis odcel d vrepes cirovco D Dco-
vis _asquati 8 de 0Dporis, torrajco 28d
dcoeB NW BaprepOS, iuussorratco ~ Dcorns 31
Squali 28dE Ppogi, remprroviaico 28 dE NV
ds, reo 2)9 rOapcr 58 de prizonvdio, 251ToV c
28 dE unepuhonvd_, Ter Cg. F oVC.
Ode Terapros T ourcd rovcor, dnansd  du
eto5, est 8 adi vrodcoe is vrep D, ro 210 .
ocipcor ~ Pcorns 295Muat Z3 dEinopouris, 281n
perroriatco 28 de vronudhe, nurrortaico 28 de DoV
ZIS, XaNV, Est BapVroS, Tovaico 8 DcornS chaesi
paeri 28dC nodio, dirorcs 28 de poizonodis, r
D)a asapcor 28 de incpjuihonvdio, T D)a nevre.
OdE (O ZCOV OKTCO TOVCOV, dXcNSd O
De17. , Est 28 Wd Vnod coels oE vrEp05, 2C0 29
reevre D Dcrns X45uali 28 dE inppuris, 20
3)a TCadpcor 28dEvronodis, 2muraico 7
de dceS, ovatco 28 de nvdhS, anW est BapV
repos, τ0vatcs  Dcorns chasquali 28 de purEonv-
dis, remurroraics r8de  eppihonvdis, rc X8
TEOSCpCOV.
OdEENroS Fcor ontco  ouuos nuchos
est 28 pdi vnod cves8 eVr ex B, rer earoreo C ijut
rorraico D Dcorns 95 quali 78dE vn D eVZIS, TC
D)a nerre 28 dE vron vdi8, ru diu 2E0 à pcoV τ8 d
dceis, stroviaico & de Povris roraics 28 dé prihe.
Rodto, ZaNW, est BaperepOS, iurzorraico D Dcovys
dasquati 25 de incouiconods, EpmIortatco.
ODE EbDOUOS ZCV ÖKZCI ZoVCOV, 0 naNS)
perZorucios, e5t 23 id vodco eis oEVTEPOS, HEVa
rorco D Daris chasruali 28de vno Deoris 2E
regrev 28 de inonvdis rpirovco 28 dE dcopis
rco dia reosespcaer 28 dE DpVgiS, Tomuioriatcs F
De NodhB, nusroraico 28dE incpuitonvdS XaN
Bapores O, orsaico ~ Dcorns chasiuati.
OdE oydo O TCV CKTC FeNCOV, O naNSuO
euihoNdioS, Est r3 per unod copis eE urep )
Ha DaEe i pUMPOV CDCST EpOV Et enrI, TCd NaT avr
Dcovor da ruscor D Dcorns casquali 28de r0
Dooris, raranvco 28 de oNodiS, ZTCGTOVCO
28de dce1s, 20 dia nerre 28 dE Dpris, r
dae Teosapcor 28 de nodis, es mprroviaies 18 de
pt ZoNVdIS, TOVIatCO.
tra grarior eodem rocis interrallo: quam D0-
Lico aucem, eriemitonio: quam Phrygius, Dia
cellacon. Quata L.acuous la Pente: Quam MIsO.
lydius, quadriconio: quam Alypermixolydiuo,
quinguitonio.
Terrius vero conorum octo, dictus Fypo.
lydius, elt, quam Fypodorius, acutior rocis in-
cerrallo diconico: quam FIypophrysius, tonico:
quam Dorius (contra) gravior, vocis inter-
vallo hemitonico: quam Phergius, triemiconi-
co: quam Lydius, dia tellaron: quam MixO.
lydius, eritonio: quam Lypermixolydius, qua-
dritonio.
Octo tonorum OuArtuS, Dorius dictus, est,
quam Frpodorius, acutior vocis interrallo dia-
cellaron: quam ypophrygius, criemitonio:
quam Fypolydius, hemionio: quam Phrygius
Concra) grarior, vocis interrallo tonico: quam
Ludius dirono: quam Mixolydius, dia cella-
ron: quam Lypermixolydius, dia Dente.
Duintus autem ex conis octo, Phrygius di
ctus, elt, quam Fypodorius, acurior vocis in-
cerrallo dia pence: quam Fypophrysius, dia-
celsaron: quam FEypolydius, criemiconio: quam
Dorius, conico: quam L ydius (CONErA) Br2
vior, rocis incerrallo conico: quam MIXOly
dius, triemitonio: quam LIypermixolydius, dia.
tellaron.
Fonorum octo Sextus, dictus L. yeius, cll,
quam Frpodorius, acutior vocis intervallo ce
cratonio es hemitonio: quam Hypopheygius,
dia pente: quam Fypolydius, dia testaron: quam
Dorius, diconico: quam Phrygius, conico: quam
MixOIdius (CONTEa) GraVIOE, vocis interrallo
hemiconico: quam Lypermixolydius, criemi.
tonio.
Seprimus ex octo tonis, Mixolydius dictus,
elt, quam Fypodorius, acurior vocis interval.
l0 quinquitonico: quam Lypopheysius, qua-
driconico: quam LIypolydius, eritonio: quam
Dorius, dia cellaron: quam Phrygius, criemito.
nio: quam Lydius, hemitonio: quam Hyper-
mixolydius (Contra) srarior, vocis incervallo
conico.
Octarus denique conorum octo, dictus IIy.
permixolydius, ell, quam Aypodorius, acurior
Cuc paulo ance dictum elt) vocis interrallo
Anciphono dia pason: quam Hypophrysius.
quinguiconio: quam Lypolydius, quadriionio:
quam Dorius, dia pence: quam Phrysius, dia
restaron: quam L. ydius, criemiconio: quam Mi
Xolydius, conico.
409
Nos ine non sacels quo tereta O LMMI-
Oi neande de uas aandcs, on ra duo nej
mata invicem compotica, incervallum continene
cono minus; led susa minuciltimus est ee in-
senlibilis eACettuS quo IOnUS ea TUPCTaL, ea
alto Bropletca Do Tono sumplimus in DrX.
mistis conorum disterenciis.
ua TG. amnNOIS d IE, C LOVS WEIEXE
dasnua dKaca x BeaXVar i avenydy
rer civas r inepoxlee n uxeoex+ o ro  ustut
diae TBTO aIPOTECQ TaVTa avr rOrZ MapetN Pa
a M. aesarprutiais, FOIEC pID co stu eals.
dv ev rSWCCVaS ZEV FOrcOV VNEpOXaIS.
SIGuIS
6 et0

## Folio 410 — 867984570:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
4.IC
Siquis autem ex Cudiots nos interroget,
Oua ratione de reliquis quinque tonis, quorum
meminie Ariltoxenus, (nimirum, Hypo ialtio
EIypo Xolio, Taltio, Aolio, et LlyperialtiO,
nullam hic mentionem fecimus: Pi respondebi
mus, Ouod, li quinque tonin de quibus ille
utile quiequam induxerine ad sensibilem in Or-
sano harmoniam, non debuimus omnino de cis
non fecille consentaneam mentionem: Sed cum
illi nil cale in hujusmodi harmonia revera in-
ducane, sed cemerariam lolummodo ostentatio
nem, (si quod verum elt dicatlto, Po 
eis qui Hoc accuirare inspexerime manveltun
cst;) provierea nihil de illis dicere columo
dius duximus; omnino lupertluum exiltimantes
e inutile, seu potius inconllactau peta
canea dicere.
S t ZEHOrpOV eiS Elus eo opzaerco aj ap
viar, SX oiot r av nd aevrcoS pon C et avri
Y CtHS NBOV noOC ENEt d 8301 8dEV 77018
20V eis WId ZotaUT aporar è. NnD CS apCOYS
o  ptt natat MMociir eige da Parat
osqdES, na den di n_) 3015 ane 6105 dHONO
3or 7820 naradnnov zgvenii X)a 1870 8d ev 
NI A NV E L IS BR Y F N NI
Et dE AS iS Y DINOTOVCIV EPHOE), 2165 Xd
EI F aN CON NEVTE FeNCOV, Cov o ACGDZEVOS pprn)
Négou de r3 ∞C iS; n NS, i ia
518, na) ajon18, C ent inepias edera nogor ei
rac )oi enoiina p derone Dyoopcda oeg5 avrov
io5 ei pdio oi eipn ud ot HEVTE LVOL, = CoV 8τ05, ACIDCIOH
dEI aUZCOV EIXEIV CINOZCS ci NouEda cos ErTIoN
nado)8, naI 3. X P150V, i pM  a
aut x veronoge Rozil opdvo.
SF C L 10OTHIL A.
De diversa compellatione septem chordarum ve-
teriformis lrae.
VM de octo Fonis, quae de eis postulat
 concila oratio, jam expedirimus: debere
noS porro putarimus, etiam de octo Speciebus
melodixe, seu communibus (ut a melopaeis vo-
cancur) Sonis, qua consentanea sunt disterere
Sed cum iterum ridemus multos contraria quo-
dammodo de his existimances, quali non pol
sent rire percipere quae a veceribus de horum
ordine dicta Punt; decere nos pucarimus eciam
de hisce pauca prius distincte disceptare; atque
deinde procedere ad eum sermonem qui illis iplis
Ec consentaneus.
Mercurius, de quo in principio sermonis
mentionem tecimus, cum in imitatione (phxe.
rarum seprem Iellarum errancium, veceritor.
mem seprichordem Jyram (ut anre diximus)
adaptaverit; chordam Sacurni sphaerae analogam
nominarit Necen; L.uuaque Sphaera analosam,
Fyparen; ob rationes quas in ance rraditis com
Plexi Cumus. Fx mocibus aurem, illi qui cele.
res Lunc, acuros manifeste Ponos eHiciunE; qui
cardius srares. Et consequenter, quibus Sacur.
nus Drae caereris planetis visus elt celerrimus,
Tamaque cardissima; illis omnino NVetes TonuS,
veae aliis fonis, aeurissimus lupponitur; e Hly
Pates, Gravistimus. Quibus vero concrarium
videcur; illis concra Fypates Tonus, prae aliis
Tonis acuristimus; ec Neces, gravistimus habe
batur. Cum autem ex vereribus aliqui, per hy.
porheles veritimiles, demonstrare conaci lunc,
Sacurnum prae reliquis plaveris celerrimum elle,
F A H H A H L st II F O H.
Hees  dapops coeconzesias  ines Xopdcov +
DEXCIOTEOS NupaG.
Hci  cet Y OnTCO ZoVCOV, 6oc 0 2d et aVTCV
ocvrerponad O a ir Nogos, noq seNN
daper avaynaror S ZSTOIS condqer i et 
OnFI Edcor D pENcochaqe Tot FCOV NONCV VN TI
NEKOIOV na dcor iXCoV, a cnera dhitex deir
AM enddunce men opcd no SS raVaVIa XES
Ei TBTCOV doEa orraS, io5 on duonderras 18co5
Ka LavonOc) Za Ino Z nN acor E = ~ +GE1OS aZCOV
cieneda neeor ir inoaca civa n Et 28
EcV On pcF conpireias canabeir O pOV Ce eib
SxC XcopHOC S Y o Dio avroiS WCoO (Q. Nigo
OEpnS, S NarapXaS F8 NoyS erD quEV, Ha
ra pesponon 70 Paipcor rcor Exo. 2o) arcopdicor ase
ecor, Tyr DeXaux onor Cn a oe d or Nvear, cos neoc
roudu, auoocsd   idi aranogor 2ed l
rn 3 KporSoDaipa, vilus  r  rn 8 oc AlnS,
vnaeriuscorpaver di 85 er rois éproeder ca
X Dardo NoYSS. Kat B FcoV xroEcor, doaqe edi
aXEiat CioN, oEeS evapYCoS anpOV) DDog (85
doce) Bpadcia, BaDEtS Einercos (C doots pdv oRpe
VO aZVTaTOS Eivay  cor C arcoudcr DONEI
n ocdlion, nax Beadvrarm exeivors rrcos d
edo ~ virus D002 (O, rcor a cor OBoq (coV d VTaTOS
Eiras Lcetanai o D Vnarus, BapTaSoS d0DIS
rErarrior, Exelvots xaNW o D ars D07
rcor edcor OBeq cor o vraros odE ∞ vins, Papi-
24205. Ot o Eviot pd TCOV HNCICoV, X)∞ W)a
veer rodéoccor dired turvem nepcor),  do Kpevor,
aXITaTOV Eivay TCr acor con arcopducor, Elin de
ocXi
 ate on  ra de. C Pro a repoto cn nili malis ve. a R exono r prO +. b AB. 5 di 1.
a

## Folio 411 — 867984570:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
H A R NI O N FC A. V
ei aorcr indxipaow S S raperros av ein vat
uir EdoEE, n_I Wei 28T8 BCgZEa Os Ha dK CK
der x Mpor.
pas  retonaidEna, NEma dE nCo apEOt
dena r ob Eppono, Aea t evmOVra Evvca
Palllatu MlecCIE.
minuca prima quacuordecim movert, MetCM
ocdledteo Beadorars ertor de NainV rEvavtor
es Et 28TS chanabEr, opcos udio 2o ge einc
Laae Caluma, ase  s contrattu
omnino suppoluerunt. Cum non praesentis tem.
Poris it de MCCPLaLC, aCCaHICH HBOIS CApCuIC
visum ell, Cca hac _ sC VCMa GuacaL AHI
FcOr HaNauor Er pauarnco avopcor, dio T
Dronascercr eodcor D nara punnos rvioeco
FaV Con arcocor aEPCV X QuaNOV EnaSS NaTS
anPorar ucpor nirquo 0oo pdis aurcor E
derro atd duopucor en avaroNaS, cvaerios TC No
Oco GoV carcopdS noE is nvnor, 8rot
Endo rate 2)9 dosde meor épzarcor cn e  CCOS NaTE
napoun, nad exesno cet Doear S arros, ts
adi  ECOS Nassa AOS. XSo, pot
riOaIS apocalateto (se En oum pristinum re-
obserrarun: Our suppone planetas IO.
cum suum facere ab occatu all orientem, mun-
 Cireusti, Luaus Guelem medio mocu in
Ta ipepiorae xrriuae Ta sy ai iecepiioras
Cum erso reletes virs Machematici, de De-
stitutivis,) mocus s Tor, Seat CI-
raricarum, mecluut cusiltisce morum diurnum
A COCTALIIII, M Cet De MtrumenCa 
Optrica accurare oblerraverane, pro quoris Uni
L, (partes, seu) gradus credeci, et
et Mula Dula sinquasinta norem; 
SE motus de aturnae derci.
toaptalacau
aronet 5 Tcer eta conavTCV.
Fr Nurn
Nece
Paranete
paramele
mele
lichanos
Parypate
hypate
cooaras de CC ri APdhr i 7 iNar 100d- Similiter Venerem; itemque Solem; (quippe hos
uss id Cov recS TSTBS door nara ri penunlio
aerrior pcolu mapodor nosret apbavor  de Apl
Nerda rECOTa Er nai TeaNOV(9. Y dE NIa, nEvn
 deKpovor, duo cinorcos ri pier ocpleolu, nar
i caurcor inodeo, esne Dlvavro ra xura lus eirai
ZCOV CoNaVEdUErcOV X De KpoveV βC9d vrarV. O001
A ao rar aucV, con evarcos, a d aV
rad Tc0 nes peco us nirnor noici. Lederro end
Duce na) SFoI, D4 Fcor cipquercor chone nor é
gaercor ane 6CIS NoTEN apSavoV, rlus per ZExleile
nad Enasn cE Doear ZS arros, deconcinouerlu
23 a S ipharo onuciS, nEOS ra qySia Na
pennos  pescos noiciodat Elui nirnon, opstcos per
poipas retonaidena, Nesos de nEcora OSaPEONaI
Sexa Y dE EpunV, i Dui ADpodr. (C F HN1OV
emos Ervec X, errimor q  de Aplo, ev  r81
portq Y dE NIa, Nevre Y dexpovor dis nara n
tres obserrabane aque veloces elle quancum ad
eorum medium mocum longicudinis;) Mar
rem aurem, minura prima criginca et unum,
Torem rero, quinque; e Sacurnum, duo: con
sequenter, Lunam, secundum corum hypoche.
sin, concludebane planetarum omnium velocil.
limum: Sacurnum vero, cardistimum: Oui au-
rem rice rersa suppoluerune eos morum Tuum
peragere, non quidem contra, sed ad caldem
(cum mundo) partes; cum d ipli, per dicta
instrumenta dioperica accurare obserraverint,
Lunam quidem, pro Vniverli quoque cireuir
derelictam, ab eo unde caeperat puncto, ad an
cecedenria, secundum lonsicudinem mocr suo
medio tacere, similiter, gradus credecim de mI
nuca prima quacuordecim; Mercurium vero, d
Venerem ec Solem, minuta quinquasinta no-
rem: Marcem rero, eriginca, ec unum; sorem
quinque; e Sacurnum duo: concludebant, sc
cundum eorum hypochelin, contra quam prio.
res illi, Lunam elle plANCCATUM OMHIUIM TaF-
distimum; ee Sacurnum, volocistimum: de re-
e
13. 2C
D. 50
2dog.
NaC  V. 6
picon
Nerarb
oncern
eaorct BHodEo, EcoS sobS AG, Aaa
20 2ii per ZEMleoleo BeadV Ca + ct cona-
vcoercr Y dEKpvOV, TaxVrarOV rcor de poirior liguorum sinsulos proporcionaliter secundum
Exago ava Nocos nara rlus oinciar airs uepy suam cujusque dee diurnam; al-
oror dixenenlw 28dE r 07Vpor 18de de Bpa
d’uropor. O de rior ratuics t pet eto obo pecot
tero acuriorem, ale laclliorem. Lucaruns
utique ex veceribus alii, planetas ab occa
su ad orcum, concra quam mundus, morum
Ex avaTONaS, varricoS TU nespco, CV CNarco
pEvSS luss niryor noteta dozac doir eviot de vara
tuum tacere; aen eo Mata cum Mo, ab
a Pro iomr repono pircs, nisi malis uiom. e Suppleo nenni. f AB. Mu  . ute bcd.
Ortu
6l1)Dei

## Folio 412 — 867984570:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
4l2
MI AN VF L IS B R Y F N NIL
orru scilicet ad occalum; norune aurem Pac
accurate, per suas phaenomenum observationes,
ut par erat, quancum procellerint. OuippeNi
comachus Gcractenus, in luo Ilarmonices Fn
chiridio, inde dieie esse cujusque Phrhonsi re
ceritormis Seprichordis lyrx ordinem et no-
men; Flypaten dictam ait Tupremam ec primam
Chordam, eo quod SaTurMIS SuPrEMUS HI 
primus d non errantium regione; Neten vero
Lainam, nepore sphaerarum aliarum ulcimam
Melen vero, Solem; e reliquas utrinque
(2 Nece nimirum ee Fypate,) Parypaten For
assienabat, _ Paraneten Mercurio; item Fy.
permesen seu Lichanon Marci; et Paramelen
Veneri. Sonumque acucum dixit Lunam, ut
quae Neres rationem natet; GrareM verO Sa-
curnum urpore Fypates. Acque sic quidem ille
de ordine septem lonorum veceritormis lyra
pronunciat; Planetas ab occidente ad orien-
cem vere moveri existimans. Oui vero, Pri
mum, ue d Nobis, inchoane; Fypaten C con
era dicunt elle sonum primum, qui est Luna
urpore lonorum principium: Neten vero, ut
poce d nobis ulcimam, Sacurni Tonum. Flt enim
Eypace, Generacis magis aftinis: quoniam in
multa Tubltantia (seu materia) minor elt vis:
quippe quod, propier Terrestre, habeac MuI
cum; e, propter id Muleum, etiam Intirmum
Nam in eo quod Esse suum haber tincium
unumquodque, id maxime elt quod Potest.
Secundum hoc igitur est quod FTypare actribua-
cur Lunx, ut quae _ ipla est Varia ec mulci-
Formis; nec tantam habens potentiam, Propcer
ejus longinquam a primis distanciam: FF quate
nus elt quali statio quaectam respectu caelestium.
uc est Ponorum qua Tunc a Nece, respectu Iy.
pates, qui non admittunt coeslencialem aliam na
curam ad anteriora: adeoque Lunae accribura
est. Nlain e nos etiam Lunxe ur primx adjace.
mus, tanquam ad cerram viciniori. Sed et 50-
nus graris, ab imis corporis partibus cavis, pro-
De ilia, inchoatur: acucus autem ab auribus
e cerebro, et temporibus, quxe Tunt Partes cor.
poris Tuperiores. Nece proprerea Sacurni elt
quid nec elt ulcerioris procestus Lusceptira; a
liaque in lua iptius essentia de poreltate conti-
net. Ouia quod, et quod ca carda lit, hic au
rem celer, quatenus Planetae eortum cum mUM
do feruntur, et quancum ad derelictionem;
Luna, FTypace. Sacurnus enim proxime a H.
rarum regione diltat, parce criselima unius
eradus detreiens; adeo ut in moru aequabili (seu
medio motu) duo minuta quotidiana deticiat.
ravra 28TC, 4Tot à n ava roncor d duoas ot
daom ane, BcoS omoet, F Wet  Paiot MC
QuartaS aVTCr, ios WCONEV, everoyer. Kaj q
den lons NInouaXO, co r exxtedico 2
CpE, etsc On neri cta56 B0e E apka
TGOHS CmaXOPdS NVPah i TaEIY H oropa V
edio Dnor nenNgad Tis avcoraEC  recor XoP
dlo, Endd nEe C o KpoV O VrrarOS, I rECrOS do
D à conarXS rruo ) suid ZeMlecleo, co5 3oav cq a
us  ancor sDareor ucolu de r in tor 2a5 de
D daircea D re virrus nai D vneerys, ro pd
rapau vara F Ata  de cgrus nara
Y Eopnv CC ratr, Ed idio B VEppIEOn i, X1Xa
vov, nar r Aoea rs de cqpeolo, naerco ru
ADpodtrtu. Kai Y pdii oEud, Ti 2C Nleoleo, et 7E VH
rns Exd nogor. F de Bapuu, F KpvOV, étrres 
rs a 8os ad En dE net D 7a Z CcoS Y Emd
Pboylor d cexavoreo s dupas dira Paire) cds dir
duoucor Ex avaronas cV conarcopdsS and
nveio iyspd C. Oi de je recoror dro Y W e5
quaes deEapdvo, vrers idi Daon crarricos
ecoror Z ~ Z CNlon5, 105 Soaer dexlu 000 cor vn
s de ios egrs aD jucor, 23 KpovS. H pdi
id ram, rois oyrois oindore Diin ex noman
Sora duva purs en a cor ra Xà ui x XBorior
exn x nodv N)a de x mNo, x aderés eo ru 
EV EHaGOV EIVaI Z ’OVZCOV, 1o ZE prN15 a ero duva)
Kara FS7 EVn am rn ZeNlin anedodn. 1oh
Son nai aurn noian vi, j nonvréenco, noi un
2ouls exson duvapr, 2)a E nopocoripco 2
nECorCOV DOEON. Kai na don de suors is idace
es axes d de 7 SCqvicor, coarce j 7 do  vn-
rus Oogcor i ui vraru. Con Sndexoducor
ouosorer eripar Duon eis ra Woeerco 2) e 7870 2n
Zcalion ancdon n, ud quas recorn egsba Modo
ios c EHorepa rn Z CMln. Kat o Dbogso5 o BapVE
2ro 7 notNCOVF REOS NayOr NaTCOTTCOV use icoV
S ocoparoS pXE) odE cEVS, diro FEV corCOV T
3 EyHEDaS CC MpOrADB, à On T arco poesa. Vy-
in rot ruo n 3 Kpers dien pnre coegdnS EsI
Badenmun, (C ra a M a Eur EExd er rn cavrys Soi
ren, duvauid. Oix Ev in X9. ∞ civa riv pd Beg
dear,  de raxui, et rio xar ravra res néopco DE
pec, i xaera dironeliv coV conarn as. i Zexlon
VTaT. O ido id RpovOS, MaNisa cyqp  a
Eo) ar3S royXavd retan95 poipas dron eod 105
cosc et oanco niuam, duo necta ijucpiora dro
ncincod
existimo (pace Bryennii dictum esto,) rationem airetta Copettalle
habuerune pro summo, et acutum pro Insimo, (quod videtur Bryennius haud sacis actendisse;) adeoque era
vissimam chordam gravioris Tetrachordi vocabant Fypaten hypaton (supremam
paten (supremum Chorcam) actribverunE SaturnO (LUPremO PlanCtarU) et Neten
MO PlanetaruM.) Postea vero (jam ante Bryennii tEMPOra,) Caeperunt Crave pro Imo habere, d NCurum
Dro SummO, (quod ee hodie obtinet:) atque cum detum NNCLCH (ACMLHMHIAHT) ACCTOETC SaCIIH,
lyparen (gravissimam) LunX. Oux cum Bscluus  ulo altenderus ula le corquet reddendo ca
las diversae compellation;
Permesen axpellat Nicomachus (hIC CMatS) Cam CorI PHOn quae elt ACutiOr, led) qua e 
enMIUS. L.F GWidem csc
Cupremat;) decoque by
A

## Folio 413 — 867984570:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
EI A R M O N IC A.
RCiNEaE F OAnS E DOCQS I HadtoS SdyZpa tota VnirerR cireuitione; quae est uniuS (par
XosoV pè O est D poieqs. Tl de Zeplevlo, r1o
QuaNCo Na arS CC pesc e Cr ova5, evet
oner esir dondroutlo, pcipas di reponaidena
Resa DE NECUT TEOSAPEONQIDENA; SIsE euNoycoS 
pev, Eiraet navrcor eEvra Elo dE, I avrcV B0a
dorepar. Ooot toicepSV ra5 rolaras 0 Déois,
T CoMarcoCV KIVOECOS arVOSOI Y nNauor 8
u raEi F cid cov D pCNCodhas, n5ot FCV xome
Vo Y pICAOTDICOV NaN SCd nXcor, cidevas ane
Bcd5 nohC EFBOIV aMa MVTCS di necororcido
D MENcdtaS, Vio cnetan  MeVEEV apadia
E6douior ai oinoor) X de devrepor, éxror x d
relror, nEunor X) sctaoV, LPTOV (C ava
Xv. O Id an SoS o7 0 pv 0dCC105 1ov05, V7
2e D vyTyS TCNV VAEPCONaCON CC F pConS WEIEXE
odEZ prGONVdtS V ZE D LCdaHS TCV LaZ
n D Wd Dapcons SroS navruom auria, cince a
Con n adcos id5 0 pd 40de , neco
205 pd C Papiraros S quos pus esiv, e6douor
ad ∞ D pencodhas erext o ) prodO mnv
6dquor ul cid (O Z nou EsIV, necoror ) ei
dos  cncodhas enext oi id 2ovot, Woe05 ra eidn 2
peNcodias, arrireraY COS EXBOIN. Kai N
tis, seu) gradus pars triselima. Lunam aurem
(moru suo aequabili e medio) qui diligenter
examinarerine, deticere deprehendant gradus
credecim et minuta prima quatuordecim: Ad.
eoque, summa cum ratione, illum (Saturnum)
omnium esse celerrimum, hanc autem (Fu-
nam) omnium cardistimam. Oni isitur HaS,
de planccarum mocu, recerum hypocheles iono-
ranc; pariter nec ordinem specierum melodix,
Peu (ne communiter d melopaeis rocantur) 50-
norum, accurate seire Pocerunt; sed omnium
primam melodix speciem (pro imperitia seu
Dorius inseicia Cua,) septimam esse existimant;
e secundam, sextam; cerriam, quintam; quar-
tam aurem quartam; de vice versa. Oui igi-
cur audirerit, Ouod FEypodorius tOnUS, d NC-
te hyperbolaon de Mlese continetur; e MIXO-
Jydius ab Eypate hypaton, de Paramese; nie
Clacim Si non noverie quod Hypodorins tonuS
Sc harmonici concentus primus de gravissimuS,
seprimanque melodiaxe speciem extribear; et
Mixolydius vicissim sic leprima species harmo-
niei concents, sed melodiae speciem primam
extribeat; (Tunc enim Poni, ad Melodix (pe.
cies, concrario sicu ordinari:) quodque HIy
odorius conus, nunc quidem a Nece Hyper-
BOlXOn d
ab IIypacc hypacon de Paramele: dt Mixoly.
dius, nunc ab Hypacc hypacon e Paramele
concineri dicitur, nunc a Necc hyperbolaon 
Mele; (nempe propter contrarias vecerum
opiniones;) existimabit omnino Hypodorium
conum, acuristimam melodixe speciem extribere;
et Mixolydium, gravistimam; d diverla com-
pellatione lonorum recensicorum deceptus, ut
mencem habens de rebus his iBnaTaI.
duduv, ee Bapiraror vino r Dsae Pops coloomqoe cas rior deinnu dicor Oiglor et anamdeis ios aivem.
Sipeova coet ra rolaivra nruer  ci nndcos rud XIarorar.
adiv oodcoe O + , ruo adi vno re D viruS
TCV VEPbON aICOY 3 Y COnS WEIEKD NEZC), rui
o LooreD ans rcr dtr d
cons o dé re phonucO, vui pl Cod  2
LarS FEV VaTCV, H, D  DauConS WerXEa
Negc) ruo A unor D vTuS ZcoV vrep 6ONatcoV C
D uconS NaZ arrmedvas dynovon doZa TCV
XaNauor oior) ravrcS Y p 12d e iOr rVOI,
∞ oE vraro cidoS D pENCodhaSEHEXV 1OE YE IZO
h AB. nomait. M. Ngnas. 1 PFO puionS, FCPOHO a c ato
CHMMa

## Folio 414 — 867984570:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
e t
NVE L IS BR Y L
SF. CFIO SF X F A
De Canone Tlarmonico.
TVM idonea d quae susticiane exictimamus,
ea quae ance dieta Tunt, ad claram per.
cextionem corum qux sunt dicenda de Flarmo.
nici Canonis sectione: Tempus clt opporru
num de ipta sectione, cum omni accuratione
e perspicuirate enarrare, ca quae ejus coeni.
tionem continent; quaeque pertuali sumus, non
modo eis qui Cummis (quod aiune) disicis phi
lolophiam acciserint, led eriam eis qui Tunt
Termonibus grares, nondum hactenus univertim
esse apprehensa: limulque conari, iplius cogni-
tionem, riris Audiolis, concile cradere, cum
omni accuratione. Hloc enim a nohus praestito:
non modo multi ex viris Audiolis tacillime
Tlarmonicam scientiam de extero obtinebunt;
Sed ee nobis inde mulcas habicuri lune grarias:
qui lablic, quod dici solet, dicto invidia) in
lummirare philosophorum (intus ligneorum
rhetorumque positos, sibi plaudere permitimus
Tales enim lunc (li tas lic vera dicere) plu
rimi philolophorum rhetorumque, nottris tem
poribus; iique maxime, quos rerum divinarum
es humanarum cognirio nullarenus aur calculo
aut manu comprobarer; sed, quae plurimis do
minatur, (O Capiencia O rario) non serenda
isnorantia.
Sed cum de Harmonici Caronis sectione
(cum Deo) verba facturi Tumus; dicendum
est primum, Ouid sic Flarmonica, et Ouid Ca-
non Carmonieus: Nam qui aniborum detini-
tionem non scirerit, non toret revera poris
haec intellieere. Nam, ut absque luce, nihil
colorum pocest oculus percipere; ita revera nec
mens, absque accurata subjecta materix perce.
peione, hoc est, detinitionis cognitione, potell
intelligere quae de ca dicuntur. Postea vero
Ouinam invenerine hunc Canonem; &, ol
quam caulam tuerie ab illis consideratus.
Farmonica isitur, est, facultas perceptira ea
rum quae sunE in Sonicibus, circa Acucum S
Crave, disterentiarum: Vel est Scientia, Spe
culacira Cimul de Practica, de natura Concen
cus harmoniei. Nam quando ipla, illius par-
res contemplatur, ee cirea divitionem et arris
cradicionem versatur, Theorerica (seu Specula-
tiva) dicicur; quando aurem secundum haec tra
aita OpCratuE, melodiam utiliter e decenter
Faciens, Practica est.
Eermolmenon autem (seu series Tarmoni-
Ca) id elt quod ex Phctonois ee Dialtematis
(Sonis e Intervallis) debitum ordinem haben-
tibus, componitur. c quidem Harmonica, de
qua jam verba tacimus, calis elt
Harmoniens aurem Canon, elt mensura recti.
dod do Apoponob cctilo se 84 7015 ndu ex noro
davois nadons  cos
adis 2ot ndeg diivae Ed   dad topd5 1ot3 et
ROTOVOIS, MEF aneOcias, T d’nul aV.
F8rS id nai veos ijucor quopdis, S piver pasa
omoi rcor DiNo orcor rui appcornlee dsiplio E
NOIS VHOOVTI ̀Ma le nu ev Der rot C eiaS
eioer) Xeerras, o, Y D adpaseas reenor ids eimo
d et rn axpen Z idn odNcr D, NocV 
nai pyropcor xajocir ciao dv. T01 X rot nay qd eioir.
a deot av F aanDn Daraj et cone1S5 Y di reot
na iaS REorcoV DINOOEDCoN T n pyropcor not
M Mov 85 3d apuoS n FEor Detcov TE ny au Dpconircor
nearuccor rcors   D) CXvororci 
n Baucar Do rcor nodncov, cd oc pia nai nogoi
cos pen coDener aqvoia.
Am enddn reei D nararouns s appevins na
roves occo deco ndn Y négor roieras pêmordi avay
XajOV nECorON ado cirrEIV, n Te appcovinn est, u, et
naereor appevinos. Oyd Y deL poV au DOTEpCV FB-
rcor 3d apcos d dvo5, So au axndcoS sa nes
aorcr nezopdua oiss F’ ar ein na lavoeir. Kaj gd a
E Dcoro5 avo Sder 7 Zecouarcorn oegors av
NauSaVE duvaras 3ZWoS anydus SdCVSS, aud
88 onus ane 685 naraN L eco5, ravro s
aneir DS opisus quaooeos, na (qroei ra  avis
Regopdua duva). Enra ), i TVES EVpCV F 501S FOV
narove _, di iu ajnar un excircor 8705 Sveron).
Apuorirn rol vn est, duva pors na (aNndirn FCV
et ro1s Vo Do1S net x eEv nai x Bapi 2)a PopcV.
i. Sasmon decopnren re nay neainun DS ipp-
advs Duoccos. Kai ed iuina ido avru ra Eavris
Mrononn pepn. nai ncet rs 2) aipeorr nat ZeXVE-
Roziar 3)azvera. Decoonnun degerai quira 
aV NaE aVTa CHEpZEI, WENONOISOE ZEnojuCOS Hat
NECHOVTCOS, NEaNTIMH.
Aopcospdver dé est, x ex Doyscor r nai X)a
GHPLATCON HOICr TaZ V ExOVTCON, oVYHEIL VOV. AM
n edi aipuormen neet y5 Y Regor noECda, ZoICUM
i5 ae cv.
Kaveor ) NWV a ppgVIneS Est, pere er op dor roS
Tu
et 2t.
Ace 8 apsvins naver .
2 0
Na ) inara n, ceusira oispeda civas ra cest
pnNa, WCOS a  c
TCOV HEC D KaraTOnS ~ OporiXS Nave C on di
occde Kaipos no asit  ,  
ons aneetum  fucta deENdetr, sou 
ris co  C C do Civat MEEtS ud
da 3 povor 7015, o Pavir, aMpOIS daNZNOIS INC

## Folio 415 — 867984570:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
FT A R M O N IC L.
rcv et to Pdorro  o 2)a Dopcir eit
decoper eo os aeptopicot.
O73V +01SFOS HOVCOV L F pc quOZINCOV av
opcor Srveronrai Te n Epn). Fret qu n apuoriren
Basqun coC95 anol MOES OTETAN) ) aj
Dyors pon ovygoura Deio ris Neyco, éir Su ano-
nu5, onOGCPES VnpXC nemeor  = D ev Nog15
axpibcias deodver 19 501 32 7850 arn, 507a
Soedin 2 Ev 2015 nEOuaOV ap1OSS. KaTCN
2Vcco5, 3)9 ∞ Deugor n pardavor rli anole, end
ea In arucoras X)a F deBucor n, 319 FCov Noyco
Zcor ev 2ôis deiDuois, Con doa d avons. Oi
ad iqua avd raVTHS Crepgyoa NOTE a Ma 3)9
8
ravrus arrinapbarodon rer Pocr, r er aurn
Dg. arter Expiver axpiCco nai dieruco X9. ZCo
Noycor.
On dE E no anoyoS anOIS, XVES
ravrcor 2 oenexdicor neaqar msidin ar
I i, Cdn axpiBcoS, pachor Sashoer 8. vonoc.
Et zaep 201 7c óegors noicitas ariinn LW, 2ecopa
TCOV, CoNHDCor, ponXCoV, 2145quar CV, CC eo decor.
Em F 2ECOATCOV, 2O Est 2odC nanerpoV 
edii wac oniger. con ar duondein Xarvcorai ∞ de
gnoN, duvara. L1 3t 2o duo ipana en net
adva ndna cor ∞ id. ein. purar iurea nDop
pdvcr, x  à concos à Poonro Cou ar Harvoin i
oegors nat nEE nEmrcodnS D n DopndinS SonS
eduros, àmdi nan onigor x Ma 
VE), Sd aucos nanq vet 3) arvcorat. Avas Noycos 
ar nai S scops vou pec cince or_ i exa
2ov netpdva, o7 S y) pevre i Enaror con av queo 
aidnorS X CNEOV ppE orros S DMayuaroS.
Es Te perinBS, n X)asaToS, Nest naVTOS B.MS
S n’oeaors arriN Est, ∞  Da NHorV aV ou
Caivei et e onigov, ein 8 Etp HaMr
∞ Ércpor. O d avros est 1705 9)  e co Don
Occo5 G yd ndE n adnors, 2 W  9nonV M)a
P0e45 notet ols D)axpion ) a CAgoV, 5d a-
McoS. Et 8 1O e pd ea dvO CM F aVTCOV Nat
IOcOV EDL MEVa ea WdeS 1B SatepCd AE
PtZIOV ExEPOV XBOKS,  OuVVnS, n aNS 8 pp
Con av 3) azucdn aD norS, NaIEe quoNOYS VECOS
cudinis carum qua Ponis aptantur ditterenciaru.
qua in Numerorum rationibus pexspiciuntur.
Talis ucique Canon d riris Machematicis ex
cositatus et invencus fuic. Cum enim scien-
tia harmoniea ad audicum toca elt ordinata:
omnisque sentus qui non ratione exercetur, ad
eoque est irracionabilis (seu proportionis desti-
tutus,) est Criterium craltum (seu minime ac-
curatum,) rationum indisens accuratione: Pro-
prerhanc caulam, ip sa collimans (seu conjectans)
eam quae eAt in rebus accuratam perceptionem,
(Propeerea quod auditum fisic lacerque,) conaca
elt per numeros, quaeque lunc in numeris racio.
nes, dignolcere; non samen ab auditu recedens.
Non enim valet absque hoc operari: Sed, Tonis
per audicum accepeis, quod auditu aberracum
elt aecurare dijudicabat et rationum ope dis
nolcebat.
Ouod aurem sensus omnis est rationum in-
digens, cralto modo de propoliris rebus omnis
bus perceptionem Faciens, et nOn aCCUTaTC, In
celligenci tacile elt animadverrere.
Vilus enim perceptionem habet colorumm,
muscicudinum, longicudinum, distanciarum, et
recticudinum. Colorum quidem, Ouonam HOC
sic candidins; quod, si parum lic, non porelt
dionoscere; li mulcum, pocest. Puca, li dux
adjaceane vestes candidae, guarum alcera fuerie
uno die seltaca, alcera omnino non geltata, non
Poceric vilus diltinguere; quamris enim qua
gestata tuerit restis tcedata lic, sed valde pa.
rum immucetur, non porest discernere. Simili
ter, in nummorum accrro; sI jaceant hic cen-
cum, illic centum ee quinque; non poceric sen-
Tus scire ubinam plus tueric, cum eam exigua
tuerit rariatio. Trem in longicudine, distancia,
aliore omni cujus est Vilus percepcirus, simile
concinget; si pauxillum alterum ab altero sic
variatum. Eadem racio est in OItactu; quam
vis enim hie sensus discernere poltit ditteren-
tiam SI valde magna (IC; Si valde parva (
non potelt. Si isiur unguenta duo, ex cildem
e aequalibus contecta lint, poltea vero adjiciat
quis alceri paulo plus adhue croci, aur myrrha,
auE alterius unouenti; non pocerit sentus di-
ltinguere (uc ut illud sic contecto Fravius) uErI
admiscetur haec accettio; sive lit crocus, live
myreha. Irem in sentu Gultus idem HC; (i
quis enim mulsum poluerie in duobus ralis X
qualibus, ex eodem melle et vino contectum;
8 ahoB. adto  et 3 . 5 dein oroveas deinde intundat quis in alcero vini crachum:
a LaLMECIII. Sensusque Tactus non poterit ac.
EvCOdEGEPS OVZOB CKCIO,   DGLMIEIX) Coeto
n xponOS, Suvera. Kai plio nat OscoS
Eond a pdia Cira dXEOL HS uva )oV dH P ETE
Por otro ~ WoCtOV Cd aV EX06 H sbbS bd
curare discernere qallaten catut et I
3dEx 100V. Em ge ulo D a Pn5, Con ut cropidem quod centum peltetat dractimas, ee quod cencum
∞ oxpibes, STE nara lis noterrra 8 deous nat e decem, non pocerie id sensu dignolei. Ita M
X MEV ENa TOV FOXOV ENNOV OpKS x o enaror
ex aygsio15 dvoir 10015, en 3 airs pextros C M on p gultus discernere, num plus habeat
Loxes, SrC NarA Ma. Et 3 415 sem duo Bapn in alium liquorem calidum immilceas cyachum
d’énoi con au 3107rcocdeit 1 aidrod. Ource de nai si x érepor depuior, et nader  uxes piEcs
aliaque. Siquis enim polueric duo pondera, pura
a AB. rois. MI. rn5.
LlC
esc

## Folio 416 — 867984570:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
4. TC
MI A NVF L IS B R Y B N NTV
cigidi, non erit evidens tam minura difteren.
ria. Similiter igitur in Auditu: Siquis enim
pericissimo musico aprandtam dederit lyram, can-
dem dein alii cradiderie, Ponos ille vel inten
dec vel remictet; adeoque tam minuta ditteren-
tia est senlibus impercepcibilis. Ouinetiam P.
quis lyram aptaverie, aliusque dein aliam illi
consonam, terrinlque dein huic secundae, quar-
cusque huic cerriae, aliusque tiuic quartx; a1
que primam illam et hranc poltremam lyram
Compararerit; haud invenientur consonx; quip
De minura differentia inoblervaca, jam magnan
Facit mutationem. Ouin, aiune, non tantum
non posse senlus minutarum rariationum per
ceptionem Facere, sed neque majorum: pollune
quidem ltacim percipere, quod hoc illo candi
dius lic aut nigrius; duleius aur amarius; ma
juS auE muS; Cateraque: non autem Ouan
20 id Tc. Ideoque exeositatas esse mensuras
et libras; colque qui invenerine celebrari:
Nrumerumque aiunt exhibere quantiratis es mul.
cicudinis diltinetam cognitionem, (puta decem
plura esse quam quinque;) Ec Libram, pon
deris; quanto minus aut plus lic; Lirque hoc
illo majus aur minus; quae quod non possit quis
sensu perspicere, hinc tiat manitectum. Oud
enim poltumus mentura, aut libra, aut numere
actimare, digno scuntur quatenus ditterunt; qua
aurem horum nullo possumus aestimare, incos
nicam habent disterentiam. Ouipre de can
dido et niro, de dulei e amaro, non poterie
quis dicere (utut sensibile EC) quod hoc illo
lic tanco candidius, aut nigrius, aut duleius,
Qu amarius. Fit de reliquis limiliter. TIlorum
quippe commodam discretionem taciune reliqui
tentus; horum vero, de quanco, non poltunt
ee quidem exceltis quancitarem, unde oritur ca
difterentia, non sciunc. Sic item audicus, non
valet Ponorum direrlicarem meriri, (eum ec ipse
paricer Centus Lic:) neque enim valer audicus
percipere quanto quid grarius elt, quantore
acurius; neque eriam dialtema, quanto sic hoc
illo majus; puta dieli, aur hemitonio, auETOnO
auE dIIONO.
Onamobrem et Machematiei menturam exco
sitarune, in Canonc, hujulce Sonorum diver-
litatis; ut seiant quanto est hoc illo majus, pro
con av EudnX (O Quoiro n ~ D9 pLspOV )40CG
numerorum ratione. Quod isitur urile elt ad
demonstrationes quae secundum canonem con-
Rirumntur. Fric enim Sonos extribet auditui
tentibiles; simulque ostendit in quibus sune
rationibus diastemata rum consona, cum dil
Tona.
Mleudemus igitur primo, In Gusols rationi
bus consistunt Anciphona diastemata; hoc CIL
dia Pason, e dis dia pason: deinde Paraphona;
hoc est dia pence, acque dia pason ex dia- pen
re: deinde symptona; hoc elt dia celtaron, ac
Ouoocos sd nui S aonS et zae ro1 doin H5
opc pso app Aveat cic abtu ropt
ode e Excpor, in Prrciveter du cov 000g 185.
arnoder 2rcos i  Dg perrpor 2la Doea, cata
2n  D F aiad HoEor. Kat plio ers aporo XV
Car, Etra ErO Weos rauros oyucovor Ml
Etra Wes  dCQVO TesToS, Etra We5 
C1 2 o rEraPTOS, Erra C95 Tlv  à ) 05
C ovp Bot rlei re necrlus nais rlu di neor N-
car, Cdu avcipedeter suuDcovet 37C0 ∞  9. ut
rpoV NEAnDe nost nolii noici rlio   a W ayleo.
Kar pelle Daor 8 provor ras aiedyoes pon duvadat
lu 2 prxpcdr  DgMayuacor micicd avriam
ama )  p Corcor AVa ySV naaabedat
adi. or rode rode ndnereper, i pe Navrepor
YAvivreder, n mpEpO i pcil ov, n’énactor nat
a Nore, duvar) pnert pd rot i cEi or
B1d F82078 na cipciod persa, nat abuss i
cor cieauduss davual co nest t edi du de quoi
HapexEc rlu 3Jarucoo D novornros nat S n 
Jos oior rà dena T Nevre oNetco est Y) 5 V
3 Bap85, not in O ip lor nai 2od eior, nat einee o
de 28dC pr Zor n énadtor ance con du duvatre
aidod us ouvideir, dyner s au uorro ex 23dC.
Docu pdi p Est, perSCo, n 5aBpuo, n dBpco NabiV
3)∞ZWCoOXE) n _a DEpC dou de pndevi 28TCoV
arvaosorexd rio a Docar. En Ver  noNS, nat
MENaVO, n Y NVNEO, nat nnp3, con av Exondo
Einer, na ∞ aidnior, on iode r3de noNopOr
i pEENAVTEPOV,  Z XVHVTEPOV, n ZAKPOEPOV 1SCO OnEC
t
zoi rro ext Z XO1Cor. Tcor p gd ixaerlco H)ayrco-
OIV NOISV) ai Noncy audyoSY em nooer, a dora
r3Or Xat rlu Ent conecv novon (C, rue iv regovEr i
29. DoCa, En jovoir. Ource ny n anon a duvaret pus-
reocq r gMariv 7 Dboylcor audnors 3ou
ouolcos STE q novOV BaPVTEPOV ESW InaI KaTaNa
CEc n aron. Sre nober oE Vrepor 3r plu ∞ 21 9
quc nsco 2ode r3de prilor oea deod, n ipes-
rovico, a rovco, n derorco.
Aid nas oi pasquammoi eipr x pereor em rS
navovos, 8 Fcor 6603 Ccor ∞ D4Magys eis x quao
veet XoCO Est pt Cor 2dE 23dES F ax Ducor N0yS.
Bid du Suridcior Es Em 2a5 deod et Eet5, 25 2)8
r8navO ouvisadaci Ouros y nai cov poY
785 apEXEry aidnns En aroi nat démvo
oI, et ois est ra r sWuPcoVc Nai X)4 Dcora TCor
D)aSIaTCOV.
ANOd EIZOWN SV NECOTOV, CV Zo2 NegoIS na dEGn
a arri Dcora 2)∞ Sua LG, 17ot ∞ X) a XaS CoV, not
2 O15 il 9 XaOCOV. L1 1c id dcCdd 1+ob 6
2)a nerre, nost ∞ D)a naocir Xai X)∞ Herra
Eira sa ouppcova, rot ∞ 2)4 sco apcor, naet Y
319
B PrO uinioet rCDOnO anioerer.

## Folio 417 — 867984570:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
el A L 1t Ld LC. 12
cermedia incer Symphona, Paraptiona, et AN.
tiphona.
Omnino aurem ee hoc sciendum est, quod
cum Canonici dicune quod Dia-pason in ratio.
ne dupla, aut Dia pence in selqui altera, auE
Dia cellaron in sesqui cerria, dt (ue semet di-
cam) dialtema hocce aut Cystema in cali ratione
spectacur: non hoc revera astirmane, quod ipsi
loni ea continentes inter se comparari hanc aut
illam racionem habent; scd, quod Chorda, d
quibus hi tiune soni, calia dialtemata Facien.
res, inter se comparatae, rales habene ratio
Res.
Sciendum ilem est, quod Fonus quisque ex
duobus conltat conjunctis cecrachordis (acuriori
e Grariori,) unoque interrallo conico: quodque
cetrachordum ejus acurins concinetur ab iptius
Nece e Mese; grarius aurem ab ejusdem Mele
et Hypate: quippe ejusdem Mele communis
elt urrique ejuldem cecrachordo; per hanc u
tique ca inter se connectuntur; estque ea eum
Acutioris TIrpace, cum Grarioris retrachorat
NecC. FOnuS aurem, qui in rarione Ce(quI
octara spectatur, temper continetur ab ejusdem
FIypare e ProMambanomenc.
4T7
Qa Xascor nai D)a reasapcor eira r XjaiPcora, que dia pason de dia tellaron; tum Diaphona,
y5ot sa Eppedn d av (a, eou decoperras ava preoor hoc est Concinna omnia, qua conspiciuneur in
TCOV ∞OIDCOCOV 3E, 3, W0D9 DCorcOV, n av DcorcOV
KaDoNS; avarnaier not 28r0 eidevaj, on end-
dar si KaveVOI dEgeteV, ot ~ Xa Xascor er d
SEC L1D SF FLLA A
onaord Kovco, n ∞ Xa nevre ev nurontco, n Y
29 S apcor et SreirC, nat a NCS erreir,
dE sua n X ousqua et FdE T Noyu
decopeitas 8 FοrO annDcoS doro Paivorry ont oi
EEXdrs avra DBoyot, cCS aMN_S 
CaMovo, soude n rordEY nogor éxsorr am on
32 eit 20da à D cor oi DDoygoi ei notEVTES Ta
oa HIasua _, 95 a MNa  gCMo-
pvai. 6oV 2018T85 ÉX802 10785.
EXt S aVOYKaTOV CidEray on éxaGOS o 
duo ocondicor rere aXod cov, dE Vrep Xe na) Ba
PVrEPS, nay EvoS 3VS OVyNCI) àmà 8 idi oEvr
por airs reregXodOr, DEIEZE) VO Z D vrys
nai D peons airs 1d) BapVTEPOV DENW, VO 
 pcons airs n D LarS. H yd p’on avrs,
noin EsW ap POrEpcOr Z ret eg. X opd cor crs na
aorl nat nd ravrae amNois ouvantor) nat yd
aern 8 ido oEvrpB, am es r8 ) BapOTPS,
vrn. O 5or o ev énoydóco noyco decopsdvos
aet WEIEXE) ino Cns C ooncopo
Caroidions costo.
L e H M A E B A O M O N.
neet 2 co EYU cd5 eo acr
dnnovem decops da drcinn Aa, pd nuons anpibEta
 nas ou Plucias H)aNnL oucda.
Tourcour SV aXaVTES 0001 oSet L ad
Eter iy DINenVoL en n Vno raS XopdaS 2S pSoI-
no opzare ioncudion oavis, oiov X ov n a B Y d
Zopdoroi  ropa E)) Eg aom rleo roiauxlii
weconeiar,  dero T8 relvea r45 xopd as ev aurn.
OTar rot ruo dexiscopd Y TOIETOVKaVoVa NaTa
Cor a pEeVINOVS NegoVS SsqrCOS KarTEE
De Tharmonici Canonis Sectione.
VM jam de Melodiae Speciebus diste
ruimus, hoc est Fonis et Modis: prOxI.
a mum elt ue de Harmonici Canonis se
ctioue, de quo omnia praerecenlica, Tanquan
 ipso spectata, discuriuntur, cum omni accu-
ratione e perspicuicare disteramus.
Sciane ergo quorquot Audiosi sunt de indu-
lrii, quod, qui subter instrumenei mulici chor-
das jacet alter, UEpUTa ABC D, nOmInaEUI
Chordoconos (quasi tensichorais;) quam ap.
Dellationem habet eo quod in ca Tendantur
chorda.
Ouando igitur talem Canonem velimus le-
cundum rationes harmonicas leire sccare; Pri
num eidem asseri insculpiinus (ope regula in
directum extensa, de inciloris acie lubcili,) cum
omni accuratione, tiguram quadrilateram oblon-
sam, parallelosrammam et rectansulam; qux
Pongicudinis incerrallum habeat palmorum de
cem; lacieudinis vero, quinque; (quo non
contuta nobis sic in ea Canonis lectio,) ut
HECi rS 58 apuovIXS navEV  NaTTOPIHS.
lanaborres coei X P puencodias cidior, rai
2o a EinEv, ToVCOY NaL FEÖ7 CoV EE5 nat
Et D τ8 apuoS har naoS
rat NE AOGOIS ZOIECOS, ps 3O pBEta, qqua
rerE_ CONA POV ETEPOPIHHES, Ed H AOZEC PVOVTE
xaer ophoycovior Exov ∞ pEV F pXSS 
aNais coy dena x  ZS WNaISS, HEVTE co5 av
Zuerro oiov x 
Hocoror e7 xapa Do d er aurn, di idurerss sab uns
ariyxuros n nararojin rod naror  ev aired iuir
nd
E. FOII.
a Ll lruvar. rePOO iritraa. B PrO iisi reponO am.
Delnde
Vc

## Folio 418 — 867984570:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
MI A NVF L TS
B R Y F N N TL
dis Circini seu diabeta) duo lacieudinis latera
LNE F I _ CTHI) in partes quatuordecim inter
le aequales, ur inde habeantur tredecim interme
dii communes termini.
Deinde insenlpimus ab unoguoque norum
credecim terminorum, alias credecim rectas li
neas; quae erune necellario cum laceribus lon-
sicudinis, tum inter se, aequales de parallela.
(DATA L R I M N Z O P R S Y V Y
ue omnes ha quindecim linex linc ee nimero
cocidem ec analoex chordis quindecim lyltem.
eis (a canonicis dicti) Immutabilis; quod in
le continet harmonicas rationes OIMeS; UE II
sequentibus ostendetur.
tum poltea diridimus lonsicudinis lacus li-
niltrum hujus figurxe quadrilaterae, (puta RC,
quae cst analosa Proltambanomena dicti Cylle.
matis immutabilis, ope expotuci acuti culpidis
Circini, (Facta comparatione valde accurata:
primum in duas partes inter le aequales;
deinde in gnatuor. Acque cum poltea, ejut
dem semissi aequalem Facimus OZ; ut haec sit
analosa ipsi Melae; habeatque ad Cam LOLA F. C
rationem duplam, quam ad Mesen habet Prol
lambanomene. Scerumque, ejusdem parci quar
Ex aequalem FacimuS FPE; ut sIE hac analoga
ipsi Necc hyperbolaon; habeatque ad eam tOra
H. TI rationem quadruplam, quam habet Pros
hambanomene ad Neten hyperbolaon. Aique
Tie quidem, ue jam diximus, primum tacimus
ares Canonis stantes Phthongos, qui continent
conjunctas duas veceritormes lyras octichordes
grariorem nimirum, es acuriorem; hoc est,
quae duo continent Cytemata contra-Conantia
Dia palon; Scilicet Proclambanomenon, quae cx-
hibet (in orave) minimum vocis locum me
lodicum; et Necen hyperbolaon, qua extriber
Timiliter (in acucum) melodicum rocis locum
maximum; et peaecerea Mesen, qua extribet
medium rocis locum melodicum, unde e pro-
prie dicitur Mele (media;) quipre quam ad
eam habet rationem chorda Prostambanomene
eandem iplam habet haec ad Necen hyperbolaon.
(Necesse enim est eadem de cisdem Expius di
cerer majoris perspicuicatis BraCIa.)
Errae chayps  ane CS, di dhverres Naext
18 n00t D(aGHTS, 25 3: N a85 aise duo nd
e45, 1201 n EB _, nD, eis denaroa C Tu
pa la oa amynos, in errcider retonaidena opot
101VOt BocOV TI.
Eia eyXaCaou di eroS EaSS TCV TOIStC
rIOnCIea opcor eMas rtONaIdENC geaS
araves e ceveynns loc TE F F8 pi 185 n  e4 15.
en cNatS, I, co DgMNOL EoOV) 75  H N
E 0  e 5 F v D. oXco5 av aa et
ap MereNaIdEnO vorTO, toue Quot TE, ut
aranog T Mrrenaidena reedars rs d 7na
vorincor naN SS a pEaBONS OVSMLaTOS d cEre
Xa ex cavrid cor apuoviNXS a KaVTaS NeYSS,
Nae DeE ev 2015 éndra dcX ocra.
Fira enW drccipBido rui TS pNSS delce
Cod CaV r8 Y01ZTE TEr Ca CNCIPS QuarOS, Hrot
Eleo EH. i esW avanogos rn wego Napbarouiin r
aipuedus apera boS ovsarOS, cia 28 dcixqu
edus dEvusrres raprirs, pd ravo arp bBS 
60215 nECoTOV eis duo pepn ioe aRyNOIS; Eira eis
roa e. Kat pd ravrae nois  ra udi iqutos pleet
avris is ryo o V eos eiras avrio ava Nogov T
peon, i négor éxer onleo riu En oees avrir  d
conaviova, ov X, i oess Nap baropdion reoS riu pe
onv EXC. TCd 3) rEFaCTCO ad pépet auryS NOI
ed ionv rio d c cos ciras aurn ava Nogov Zn vEH
F  EpCONajcoV CC NegoV ÉXeV aN ON nV Ed
XCOS arV Y TTCCTNaOOVa ou a i WCONa
Carouem neos ruo vyrlus Z unepBonaicor éxd. AM
SFC uev, cos non cipina , necrEpOV noISI C
rpcS escoras Do (5 +8 naVOVOS, oV  Erexov 45
TaS ounuperas duo deXaorpon 85 oura Xoed 85
noeas, u Baevrear rejou C dsvreear ravro
N Eineir Fa duo naT avri D CoVOV ca MSCN ovSH
pato: Hrot riv Edegs Na  Caropeoleo, Eyu exeySoaV
SriX Ba_V F EN CXIGOV pENCOdHEHV Fonov  PcoVnS
i ryo rirs Z vnep bonatcoV, ryV ex exBoaV oueicoS
Six dEv Y perihor peNcod urio tonon F OcrnS. 
EOS TBTOIS THV pIEOYV, THV EN EXBoaV Y pcoNINV
pEN CodHEHO ToOr D PcrS vO Si uveicos pon
oeoEEE) , qd or négor ex n oess Napbar
adion xeed neos avrus,  avror a ea r3rV ex n
auru eos FMDF BpCiCoV. Let yd ta aN
WV r BNIS nEeI aUTCV, ou PqVeta LONeteVOS Mna
Endta  craxe daipe ido ri d co geapopelio
d ara negor rn ryen Z vrep bonaicor, cha  Wege
pnadis dhvnerres apuirs, u aue besuS 
60AyS, e3 et pE pB IO à My NOIS: CC nosSid 
it HEr OECaE, deali RTOEM SoaV an
avrnS, tonV apa n avEn I T retrc p avris
cis ciras ravim arcisoror rn viru r die d redicor.
na
Deinde accurare diridimus (ope aeuriculpi-
Post iterum dividimus F dc lineam, Nece
hyperbolaon analosam, (oDe Dral de
cuspidis circini, accuracistima conpatattor Id.
Eta,) in tres parres inter se aequales; tacimul
que TC (cum virgula) lineam, quarcam inde
existencem, aequalem ipsi tori eju sque parci cer
tixe; ut sit haec analosa ipsi Nete diezeusme
nocata, d licera r ante oturpata, sine virgula; cu nOh lUPDCTETENE, quoE OpuS erac, distinctae licerX. FF Pa
ricer in sequenribus, quories occurr  lIC HOTAEE.
ROra pur dEcias (cum aCCeNEUS acuti nOTa) innuL virgulam adjectam literx y, qua distinguitur, Y SiC
d RepOnO

## Folio 419 — 867984570:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
60n aejcor.
E A R AIO N I C, LI.
geap ouicos eis Tela pEOn 10 à MH NO1S: N
iSd TH X C pEr dEetas, gCa pCV rerapruV
SoaV a aVrHS, isqu oan avEn na) TC TeirC pepe
aVrHS Co5 CHCI FAOTHV aV_ NojoV Tn C Dapion No-
rsedion xoedr nai négor exd exirexror neos au
rno, dv oe Éxe nai n Xaeq peon nBOS FV vyEn
rcor d Lyidicor STC  SV aeq p onS a
rebcias nors coV  capas escoras DB07 (85 
oEvripaes dexacorpS otraexipdS Ropas, 1rot 28
Nar avrDcrOr ios WeCiro dia aSCV  VS
ousquaros raoro sciner, S incopihonvdl8 tor
Negocd dy ryr vyrno rcr VnE CoNaicor, Ziv vii
Fcor de LYcor, THV a Cp,  TiV pEoV
Endra  nanr dcis du, ios à Eripas de
Xn5, riv 0Y gGapCCV, 1Z0L ZyV ava NozoV co5 et
noco rn pon, ouoicoS () ane BEsnS  4
X75, eis ria pion o à MyNOIS nay nISd 
p MEF eEcias geaupleo reraprs Souv on
avrns, ionv dnn aurn  2 ZeIrC pEpCt aurS ids
Eras Zabrlos avaNoYoV =n VnEn Cor peocor CC N-
vor ex Sireprov neos aurlu, or aeq Exe noyn
 rEV pEcoV NEOS Td pEoy.
Kai ps 2aora draipsulo ouoicos T pt ET
oEcias, geappleo eis reia pE pn 1on à M NOIS. Nai
noisid ri p per cEcas, geapleo rerap
Sour dx avris, iono ean aury n r reirco pépet
aUEnS io5 Eira) TaU aVANOYON TN LWAEH ZCI
VrarCr i NoyoV Exar exireroN neos aurlu, d
aeq Ex n n Lan FEVLWaTCN NEOS I va
E TCOV PIESCV. OVTCS SV aCQ XOAW, p Xaon5
ane cas, nois C CV rapas Escras Doy
785 D Baporipas deXaOTSoS exraxopd8 NC45
7ot S XaT avr corOV, cos Weeinop, ∞)a nacor
BapOrPS OVSIaTOS TaVro  cineir, S unodcopis
518 Neroc dn rly pEonV, Z VarHV ZCOV pEo cor
 uxarno rcv vnarcor, i, 2i cego napCaroidulo
Tar Sr cannurdicor es corcor PBogscor, ci pdis
2pe15 B ibaF aVID COVOV D9 NaS CdV CEVFEpS OVSy
paros, yrot i vien Zcor Vrep CoNaicor, i riru rcor de-
Eayedicor, nas i naCon, 3 pesver EiXXoi
oos  occon d’esepa ion 4 eNcodhas S ineppiEoN
di_ TeVS E aNBaIS XaDCSHKaO aM O n do NWE
aoccondi. Oi i EpeiS NaN S vaT avrip cover dia
HaS COY BApVFEPS OVSquaroS, rot i pEM. n rcrn
TEV pESCON, NaI n VXAM FEV VTaTCV S qovor o-
peoicos 2E1EXBO eo dn ocon dEsspa on D MENCo
non; habeatque ad illam rationem sesqui- ter-
ciam, quippe quam habet Nete diezeugmenon,
ad Neren hyperbolaeon.
Posteaque diridimus T, C (cum virgula)
lineam, limilirer in tres parces inter le aequales,
Facimusque lineam P, F (cum virgula) quar-
tam ab ipsa exiltentem, aequalem ipsi cori ejus
que parti terrix: ut lic haec analosa chorda
dictae Paramela; habearque ad illam rarionem
selqui tertiam, quippe quam habet Paramele ad
Necen diezenemenon. Sic isieur cum omni ac
CuratIONC FCIMUS quatUOE Phehongos Stantes
acutioris veceritormis lyrae oetichordis, sive a-
cucioris syllematis (uc diximus) Contra Ponan-
eis Dia palon; hoc est, coni Llypermixolydii;
nimirum Necen hyperbolaon, Necen- diezeugme.
non, Paramesen, e Melen.
Post icem diridimus, ue ab alio principio,
O7 lineam, ipli Nelx (ue diximus) analo.
dam, (accuracistima similiter collatione Facta,)
in tres parces incer se aequales; tacimusque
M, C (cum virgula) linean quarcam ab ipla
existencem, aequalem ipli cori ejulque parti ter-
cix: UE SIC tiaec analoga ipA FIyPAEX melON;
habeacque ad illam racionem selqui cerciam,
OpC quam habet HyFase meton ad MC
Ten.
Poltque similiter dividimus iptam M, C (cum
virgula) lineam in cres parces intet se aequales,
Facimusque MI (cum virgula) lineam quar-
tam ab illa exiltencem, aequalem ipsi coni ejus-
que parti cerrixe: uc lic haec analoga Fypatae
hypaton; habeacque ad illam racionem sesqui-
certiam, ut quam habet Hypate hypacon ad
Hlypaten melon. Adeoque icerum cum omni
accuratione tacimus, etiam guacuor stantes (o-
nos grarioris receritormis lyrae oetichordis
seu grarioris syltematis Contra-TOnantis (uE
diximus) Dia palon; hoc est, coni Hypodorii;
nimirum Mesen, Eypacen meton, Hypaten hy-
Paron, et Prollambanomenen.
Sic isicur divisis Tonis Bancibus; tes qui-
dem acucioris (yltematis contra lonancis Dia-
pason, (pura Nece hyperbolaon, Nece diezeug
enon, de Paramele,) nON TaNEUM ea COnCI
nenc quae magis consueta melodix genera toni
Ixpermixolydii auribus exhibene; led de quae
minus consueta: cres icem grarioris Cystemaris
Contra Ponancis Dia paton, (seu Mele, Lypare
meton, Hypacc hypacon,) concinent limilicer.
non ea tancum quae masis contuera melodix se-
pera coni Fypodorii auribus exhibent; icu e
quae minus conlueca: quorum nos lacim, cum
omni perspieuitate d accuratione, concinni-
cacum rationes exponenius. Lt primo qui-
dem, secundum ionum ypermixolydium:
hic enim extribet (uc oltentum cst) primum
e incensistimum sive acuristimum melodiae
4 I
nai Négor ext drptToV W WV ot apa Ex C
in vin rcor d.  Lydcor cCOS v vryo ECoV VnEp.
codia
Kai p Tadra diccipS de rio Y, Y NEF oECd
diaque 7X 200dW C 18 20VB 5 aNaIS Na SchHNadI
aMa nat oo co5 d’ouor dn cor dn nat avrina ut
Xaons ou plucias rnat axe Scias CoV NoySS Tir
EpEMEACICOr exnoouCa. AMa recotor ut nata +
vaepprEoNudhor tovor, 3705 (C zd En  L 8. ch do.
x recoror C orv rorceta rot. t st oE vraror eid  +

## Folio 420 — 867984570:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
MANVELI
M.
iu
= E
a
N.
1. n
C2
i
H1
Uren
e
no
udu
ra na
T
ri
Porc
deq
deu
da
ra

## Folio 421 — 867984570:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
Veroc
Et L R M ONIC A.
ErapOrIOr
xpcora paetae
XPCaOUVTOVOY ETINa
Uananor SiaTOVOVENIN
Madanor EVTOrOY EIC
Parovor suanor ExtIa
Ouvroror carovor ENIIE
SIZOVICTOV
IE
OV EXIE
: X1I
dcipC
C16
ErIC
71.
IETTIC
ETIE
ENIC
CHIC
EHI.C
EH118
uencochas enst n Cudoletor hroS nat genus: deinde secundum Hypodorium, qui ex-
id ranr inexd. cos dedem). ∞ raro arsuvior, hibet (ut ostensum est) remististimum, leu gra
ersr Bapiraror cidos D pencodhas p de ravra
ab exagor ZEV LODNOI CoV ZOrCOV, orrves cier a
apa ams nas amSS esiiras éxorres Dlogs
vistimum genus melodix. Postea rero secun.
dum tonorum reliquorum quemque: qui alios
aliosque habene stances Sonos; Pro ea quam
habent, sire in acurum sire in grave, ditte.
nari ru emi x oEvrepor a Baporepor Xa Poeav rS renria speciei melodix suX; DTOuL accurate
ids5 D pencodhas aurcor, cos anebcos et rois end- in sequencibus parriculacim oltendetur.
ra narae peep O dciX Docrai.
Tcr roru qucor  prncodhas, raoro scineir Cunque Genera melodix, hoc est modorum
reov Xotcor a acor S rerpaxopds osuaros cac omnium quibus dividitue cetrachordum sylte.
eEOECOV, NaTA HTONENatOV OnrC LWaeXorrcOV Tiir
DE EpENCOV NaSqTCV, et cor Tavr  ouvisa
ma, sine (secundum Pcolemaeum) octo; Dia-
ltemata vero concinna ex quibus ea consti-
muntur ee characterem Corciuntur (prouc ante
aj n i Xaeaunes CC), nadance et rois Eproe ostensum elt, ee in sequentibus clarius olten-
Der dedcm). nas er rois entra peuMor evaes co decur) sinc quindecim: Ouadam ex illis sune
Saxdio) nevrenaidena doa psi aorcor aocorsn auribus minus tamiliaria, orpore plurimis, quip
rcos F anocis esm, ios omais aqua dyneven 

## Folio 422 — 867984570:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
+.2 2
NI A NVF L IS BR Y E N NL C
De quae Audio et alticcudine indigene, (qux
Chromatica es Fnarmonica dicuneur,) eo quod
coruin genius concractior sic de remistior, (quip.
De haec corum medium dialtema habene mas.
nicudine mulio minus, quam ancccedens; ue
Paulo polt maniteltum tiet:) Alia vero co.
rum, Tunt quali auribus tamiliaria; quae Dia-
tonica vocantur, eo quod genium extribeant
dilatatum simul et tirmum, (quippe habene,
medium eorum dialtema magnitudine non mul.
eo minus, quam ancecedens; ut manitelto Ita-
tim oltendetur:) Commodum isieur erie de il
lis primum verba tacere; quipre docendi me
chodo magis congruum elt a nocioribus et ma-
Bis perspicuis, leu (uc dicam) masis tamilia
ribus, dictorum semper lacere demonstratio
nem.
nexovias nat ocun deras deouva, ̀ d’y nai ecs
Cum itaque Genus sic, Oualiter cetrachor.
dum primo diriditur; Ceu, syltema ex tribus
concinnis dialtematis, qualiter se habencibus in.
ter se, compolitum; cujus extremi loni in ra-
cione sesqui certia semper conspiciuneur; (nam
quodque genus, uc oltentum elt, ex tribus di
Stinctis diastematis concinnis constat:) omnis
que talis cetrachordi per se contiderati, ut (X
pius in ancecedentibus dietum elt, chorda acu-
tissima, Nece vocatur; ee gravistima, Llypate:
e duarum reliquarum quae his utrisque ja
cene intermedix, ea quae juxta Neten sacet in
vocis via versus grare, Paranete et Lichanos
dicitur; quaeque juxta Hypaten in acutum.
Parypare: Nere item e Plypate, in omni
senerica lire specitica mutatione, manent im
motx, (unde Stantes recte vocantur;) Parancre
vero (quae e Lichanos) de Parrpate, variis modis
moventur, (unde MorX nommantur:) Necelle
exit accurate patefacere cum locos, cum rario.
nesqu trantiruum corum concinnorum.
Ouippe cum ni natura sua sine intiniri.
prout hoc recte perspiciencibus maniteltum est:
omnino pauci corum, uc oltentum ct, ap
Darene concinni: quos per Canonis lectio.
nem cum omni perspicuitare e accuratione
paTINA i EvaporIa NaNet, X) 9 8 1705 dus
MEoeV avF CV 2)8 3 pc, neo sa. AONEZ et B op
DoroN Cd NO CsoS, Co5 D aVEPON UET ON
gov W oe) Dou ) NN aVTCoN cruvr n XCo5 
ang5 E5I, ∞ d7 j XIQZVIHA KaNCII X)9 Y
idos S Dape dmprdver  aa (C ev rovor. radta
701  NW ∞ pcoV avr cor ∞183pd 8 KdtaNO
Ex+ 3 nYSA DONCWSVON Naa pXoS, h
evapYcos avrin dext Ras q coet abso
coesoNet Y Negor noino cerpO ec e d
daORANIMOV ESI, D CH F ZVCOCLIOTEPCOV, I OUDEE
PEOIS WCGTEPOV n SVSHC CK TCICO EALNIENCoV XI
SHUATCOV, NIaV EXOVTCON CC9S a MXNa geon ovy
Xcido. Srce oi expos Poyot aci ev novco e
reirco decopciodo; n Dunaor Ka: qd’exa,ov a 6
ios deden), ex rCIOV  F EENcor à Dcedcon
NaSuCFCV ouIG) HaVToS ) 701T8 Ter CgXop
d8 nab avro decops d, 1o5 no M en15 et 7015 Ep
WeDEV NENEK), n ido oEvra xopdm viyNa
Nerras i de Baporan, arn  SoNOINcor
duo C ava pEoOV POir FSTCOV rduicor, n idi na
eu rus rirlus li e Baporcear od or ~ Pcorns vd
adileo, Warm NXarS y adq rlo unu
rus ent rn oEvripar, raponn n n eto vim  n
Vnm, es naons ViS r nat CidiEnS pcaGONS,
axirnrot pduzor, oder r, EsnNa) CIETCOS CY-
PEvor) n de ari n n, NIXaroS, n apon
2)4 PopcoS XSV), oder no nSv oroo)
épbcos Srioxo S oIS τ87O, QvOIT av DavEpoN, 
vo onigas, cos deden), et aurdr EueNeiS ava Pai-
rov) a5 dn Cc 28 D narasopnS S avvO p
nuNC Exponere Conabimur. Nam, uti dixit nons oe Plucias re nat cine Bétas endeirat rarui
ex jam olim sapiencibus non nemo, et omni.
no recte; In rebus omnibus, ea qua pulcha
TunE non sune valde copiola, sed Facile n-
merabilia. Cum igieur haec revera sint hic
Facta manifesta, non tancum tinem habitura est
ETarmoniei canonis lectio, sed omnia futura lune
Rudiolis perceptu facilia, qua de ca. utcunque
contiderantur e cradtuntur.
negocopeda. L aet yd idc e n5 Z mbna cipivet
od Dcov, CC Nav CpD C5 e it  nets 8 1o
Aexeod 3C5 a_ EvaCIS nTa AEOHE. TBTCOV
   dt Ae coporcao datobe docles
CNdcV ZE Kai arcqudvor exe Daiveir raVTa ToL ∞
uis T REYondcor id doE
M EAO os E ola rerea Xopd cor diai
Avaynaeior a ein axe bos duNo CV TONSS n
C6V NY8S Y EENCV aVTCOV UETaSaDECON
Kat qd aneipcor rn D10d FBTaV 3OCV, 105 7015
3 gd anSCS Paripcor codE quodioct, 8 or
rou aa nat n avra pachae 2015 Pi NonrotS Quy
oen eis narn,  3 et autud: onte
Oro sclobertat C st.
TNHM A
e R epOnO Y B1O rerar. . Notio   t     Platero. FMolim unse.
Numeri

## Folio 423 — 867984570:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
A R NIO N
Heet D na TC ropen5 3 charors opo NS qes.
Aa enddirae ire  Darim i  N1 Xaios 8
daters ua 8 85, (C 78 ouors carors.
100rOVOL 80O) OVTOVCOT) Eir SV oGVa), Z è IN Con
NXaroV F Lonoin cor qucor cioi nat qd Éxarto
avr D vyrnS, iE CxCVa] anEXBOW cos id
na Ta. ropi5 2870 d Ax oc) Apoonnr àeq inons
pesa nsopor pdo ri na larouleo ape Dorepcov ZCdV
2osrcor pcov, Nara x necoror eidos  pencodhas.
rairo A ciner nara F unepui EoNuctor sovOV, XO1I
occd éndra) Y LoNOIcor nara  WesoiS.
DaV EK _G CO 2aZIV.
OCar Sr rot vur esaspe deiquer na rpeirane
Ccs Y navora 7S carors ouaNS SS, nal ov et
pynapde rvor oo vin ed e cos dedcn), n
visn F incpbonaicor ucon;) n visn 2 de dy ducor
ccoem de n Wdpcon We napharocdon den
pecori diccipsid necoror, 2∞ 28 cipneds oE one
2P8 napnirS,  Navv axe1 685 W 46ONy5. E
vyrlos 28 oGvreS rereaXoed8 aurs, ins esiv, cos
dedan), i rirn T vree Conatcor, eis eréa péen ion
SF CFFO OCT AV A.
De sectione generis Diatoni aequabilis.
GE D quoniam Paranete (quae de L ictanOS)
L generis Diatoni aequabilis, et Diatoni in-
tensi, (incer se aequitona) Cune intenciltima,
hoc elt acuristimae, prae aliis omnibus lichanis
religuorum generum; (nam tae minus quam
illae d Nece distant, uc ex lectione oltendetur;)
par este duximus, prius horum amborum gene
rum, secundum primam melodix speciem (hoc
est, secundum conum Cypermixolydium) se
ctionem Facere; Post aurem, reliquorum om-
nium, secundum ordinem cuique conrenien.
cem.
Cum itaque propoluimus accurate secare ca
nonem generis Diatoni aequabilis, secundum di
ctum conum; cujus Nece (ne ostentum cA)
At Nece hyperbolaon; Mele, Nece diezeugme
non; TIrpace, Paramele; Prollambanomene,
Mese: Diridimus primo Cove dictinenci euspi
dis Circini, collacione accurare tacta) NeceN
acurioris cerrachordi ejusdem, qua est (uc octen-
Cum c() Nece hyperbolaon, in novem parces
inter se aequales; Facimulque Lichanon ejul
amNaS nat OIS  RIxaVOr airs, rot dem, quae elt Paranete hyperbolaon, aequalem
i naparilus F unce Conatcor, ion oan aurn C
iph coci ejusque parci nonx; uc habeat haec ad
T erarco peet auris cos exeraurlu reos erei. Illam rationem se lqui. nonam.
vle Noyor drierraror.
Eirae nater chares du ouoicos rvi quoulao Nt
Zavot curs, hros ri co dgrurus T unce bonaicor
Eis dexa peen io amnNoIS CC oI Ei nae
rlus av, nros  2eros Z Vnep 6ON aicoV, 107
bn aorn C TE denarc pe avrS ios exer a
ri coeis exciolu negor dhodenaror.
Kai p raora a PaipS 2S CareirS No
78, dv Exet il ram avr 8, no1 n vrn 7 du y
adocor, XEoS  virlu avrS. hrot elio viclus Fcor
impbonaicor, cv cienduss duo duoeis Noyss
oc Y SriEvras ToV, DV EXCI n NIXaVOS aurS nSOE
Elo virlus, ngi d Sadenaror, ou éxet n rapn
aurS neoS Tl Nxaver i Y Nccovor Noyor ex
s SreirS Noys, diro d à DaspeocoS auPorpcV
 aipquducor Buoe icor Noycr, o  Serdena
7oV, Nazrésoxopdu ane cs eiray Y  arS
eoS Tlo napee aVFS NogoV. Kai qd, ein a
DencopEr Fov E Phiemaror CC Budenaror Nogor diso
S Dareirs noy8, 3deis ar am O 7 Muoe icor
Neycor X NCI e aurS DehC Z)asq a
Deinde ilerum similicer dividimus ejuldem
Lichanon sic factum, seu Paraneten hyperbo.
laon, in decem parces inter le aequales; Faci-
musque ejus Parypaten, seu Pricen hyperbo.
lxon, aequalem ipsi tori ejusque parci decima;
uc habeat haec ad illam racionem selqui deet
Mam.
Postenque auterimus ex ratione (esqui ter
tia, (quam habet ipsius Hypate, seu Nece dic
reusmenon, ad iplius Necen, leu Necenhy.
perbolaeon,) dictas duas rationes luper. parrieu.
lares (hoc est, Fesqui nonam quam habet L i-
Chanos ejus ad Neten, e sesqui decimam quam
Vabet ejus Parypate ad Lichanon,) reliquam-
que rationem ex ratione se (qui cercia, (Dolt ab-
lationem dictarum duarum racionum (uper-Par-
cicularium,) nimirum sesqui undecimam dix
noleimus accurare rationem eAe Lypates d
iplius. Parypaten: Nam li, ex ratione selqui
cercia, auteramus rarionem lesqui nonam de se(
qui decimam, non porelt alia Cuper Parrieula.
ris racio reliquum ejuldem dialtema continere
quam sola selqui undecima. VI, in exemplo,
een peor e a Srdenans. Oior,  00deiua numerus duodecim rationem habet ad novem
205, o denadvo axiduos Negor ExC NEOS Y CvvEa
DireTo, Car Zo ad FSTS aDENcoeN EV ZS
Ervaror i Ddenator Negor, yrot X ervea deDuor
sesqui cerriam; si itaque ab hac auteramus ra-
tionem cum selqui nonam, cum selqui deci-
mam; sire numerum novem, numerumque de-
ne) Y denai Srot iy gue cion oi ex réo Sareirco cem; (quippe hi sunc, in diallemate sesqui
tertio,
Y M H M A OL 46O N.

## Folio 424 — 867984570:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
424
MI A H O F L +B BR YF
20 dvrpor rer exopdov rod eiEo ds rovs.
Acurius Ferrachordum Hypermixolydii Poni.
Aceeroror opraesior t .
rdm.
rapimormm i Teiru.
raequiru, in nexavos.
virn.
Genus Diatonum Aquabile
virn se vypdicor.
reirn radbonaicor
acgvrrn r BoNaicor
viru urcelonaicor.
tertio, duorum dictorum Tuper particularium cessjuan apPOrEpcoV Z cienediicor Soe icov opcov-
cerminorum, seu numerorum, qui illarum ra-
tionum continent dialtemata; nam numerus de
cem, ad numerum novem rationem Facit sel
qui nonam; acque ad numerum undecim, qui
eA hypolosus seu terminus consequens rationis
ex selqui tertia relidua, lelqui decimam;) ra
tio isitur retidua ex ratione sesqui- tertia, pol
ablacionem ambarum luper. parricularium ratio
num dictarum, hoc est numeri duodecim ad un
decim, non alia elt luper. parcicularis ratio quam
Tola sesqui undecima: Nam exceltus numeri duo.
decim est monas, pars pracile undecima numeri
undecim.
Si isitur per sectionem relimus Hypaten
ejusdem generis invenire; itemque, quam ha-
bet ea rationem ad Parypaten ejuldem; divi-
dimus ejusdem Parypacen in parces undecim
incer se aequales, tacimusque iplius Hypaten
aequalem ipsi toci ejusque parci undecima; ut
habeat haec ad illam rationem selqui undeci
mam; adeoque per sectionem invenimus eriam
FEypacen ejuldem, quamque ad Parrpaten ha
Beat ea rationem. Nam sequens ratio, gravis
simague generis Diaconi aequabilis, quam ha-
bec ejusdem Hypate ad Parypaten, elt selqui
undecima; prout per numeros oltentum cAt.
Ad eundem moduni diridimus item gravius
retrachordum Lypermixolydii coni secundum
praediccum melodia genus; quod continetur a
Nere diezeugmenon es Paramele. F’acimus c
nim ejusdem Lichanon, hoc est Parancten- die.
zeugmenon, eandem ad Neten ejus rationem
habere, quam habet acurioris terrachordi Li
chanos ad Neten ejus; Pjulque Parrpaten, leu
Friten diezcugmenon, eandem habere rationem
ad Lichanon ejus, quam habet acurioris tetra-
chordi Parypate ad ejus Lichanon; Fjusque
Alypaten, hoc est Paramelen, eandem item ra
tionem habere ad Cuam Parypaten, quam ha
bet acutioris cerrachordi Eypate ad Parypaten
ejus. Cumque cujusque coni Procambanomene
ad ejusdem Flyparen rationem habet se(qui-
eirdV ap ducor, a H)45a ( Y τOISTCoV NoYcoV
exexorres o yd dexa depos voees pd  crrea
notet  Serraror nEOS)  Erdena, o5 Looogo
S Nero en S MreirS N’oys esi ’ende–
KaTOV o Ncmod O e eg NogoS Cn TS emre TS
Noys, diro r à Dapéoscos ap Porpcor  cionedicor
Empoe icor Noycor, nrot o 28 denaedvo neos  er-
Sena, con M C ar ein Fr Empoeicor Noycor
et uin porO o EmerdenarS H qd LEpOX rS
dexadio reos r erdena, povas es n ) poras.
erdenaror pep  esiv axe boS TS erdena.
Ei dé 3n 29 D vararopens rlud rarum de-
Rhocou 28 50182S aus cipeir, en 3 n ou aeit
Regov nEoS us naps aVTS NExrI). daup
edo r rapo arS Cis ErdEna pEpn io aN
XnNOIS, nay roiS ru Lar aurS, ionv’onn
aorn re erdenarco prpet aurus ids excv aurlio
neos Excirluo negor enerdenaror C éqper au nay
D)à r nararouys eypnnéres (C Tl aru aurs.
 ov aru Regov rEOS TIV APVTl aUTSHEKEH)
Oad Enopevos n BapiraeroS Nogo5 78γ) grorS qua
28185, ov exe n VreEn aVrB NoS Fleo apONa
rleo, exerd enoros est, na dune noi 3)e rav a
educor dedemn.
For aivror) à eg renor, dicipsd , x Bapi
riper rer exxopdor 8 inepuizonvdie rovs, vara ∞
daquucior zO  pcAcodhaci o dn EIEXE
ioore D virus F del dyidicor. C D a d pcons
Kai id noisid ro edi rexavor avES, grot rui
cgrilu F del Lyudicor,  avror excir negor
neoS ruo virus avr, di aeq ext i i NXaros FS
Evrips rer eg. Xopd_ reos rlu rirlio avra rlu
raporemo aurE, not rlu reimo r de Lreducor
ebs F avror Exd Nogor nEOS Flu NXaror avr8.
du aeq Exdnai n naponum 28 eEvrps rer egXepd X
aurS reos Tu NXaror aurS Tl s’unurlus
avrS, hrot Tlu  Dqon, x Y aVroV ExaN
nogor neos rlu apoal avr8, du oeq exln
Octaram; ellque Mese, ProMlambanomene LIy. n Lan rZ eEVrpS rer paxipd 8 aurS NoS rl
rapuxarlu, aurod. Enet de n weso naubarouin
narris rors rpos rlu rarlu avra, Nesr exa ererdoor es) n pd pieon, coeo napbaropdion 18
OAEp-

## Folio 425 — 867984570:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
HL A R M O N TC A. 1
To Bapirepor rerexdor 28 sepuizonudis ror.
Cravius Zetrachordum Fypermixolydii Foni.
RIaroVV QuaNor 1O.
ourn.
Cenus Diatonum Aquabile.
rapapicon.
recrn stit dyudicor.
racorira Dict eoyuticor.
viru si evrudticor.
permixolydii coni; ee Paramele, Hypate: na
bebimus inde etiam, quam rationem habet eju
Prollambanomene, hoc elt Mese, ad ejus Hy
Paten, hoc est Paramesen. FC, Si velimus pe
sectionem invenire Prollambanomenen hujus
coni, et quam habet ea rarionem ad ejus Iy
paren; dividimus ejus FEypaten in octo par-
ces inter se aequales; Facimusque octaram gra-
riltimamque ejusdem chordam, qua est Mele.
aequalem ipsi cori ejusque parti octarae; uc na
beac haec ad illam rationem selqui octaram;
acque per sectionem inven
banomenen, ee quam rationem haec habet ad
ejusdem FIypaten. Sic itaque Facimus generis
Diaroni aequabilis sectionem d diritionem.
Hoc etenim melodix genus, uc oltentum eAt,
canitur in grare, secundum rarionem Cesqui
nonam, selqui decimam, de selqui undecimam;
in deurum contra, secundum selqui undeci.
mam, Cesqui decimam, e sC(qui nonam.
Onivertim enim Sciendum est, quod carun-
dem rationum excestus, (hre numeri line
sive dialtemata,) nunc majores lune, nune
minores; propier scilicet cum numeri, tum
dialtematis, auxmentatirum procellum in infr-
nicum; sed excectus earum Racio una temper ea.
demgue cH.
ragomira, n recra.
ExariTH MXZavos.
VAEEDO toVS nOE c DGEOn, VNorn EGO
CFI
edo ar auroder, CC dv negor n Weconaubaropdin
aVT8, 170  AEon, Xpo5 T ar aurS
n 7ot Tled C DGNIEOV, HEHTH). Et ) i X)a D nara
rouin5 β8andemud evocir rlo ego napebarordiilu
28 501ST8 201S, (C ov aVty Kozor Xeos Zlo on a
Tlu aUTZ NEKTH) dhaipse TyV inol aVTS
eis o1F Co poeon 1oc à MnNOIS. L ro1Suer riv oy d’olu
in Baporarl aurS X00d nV, 4701 Tiv peonv. iolu
onnavrn  50 0ydoo p aVEnS ios exr aurn
pos Mno, Nogor enydoct C eimpoer nai D) a 2
Ha. (_ rop HB EDPHHOTES H, THV WdCSO Barodo ai
78, CC dv Noyer aurn rpo5 ryV Vnarlo aVrS HE
Xrn J. DurcoS SV aeq rotSuEV rjV FS 2)aForS qua
A3 GoS iOT rOIIV X, dhaespeod. KC. yd ∞ F018F01
3 pcodias, eo5 dedet). di udi x Bapi
pCNCodCTA, Xara Exte V, nas EmdENaTOV, Xct
Exie DExaTOV Novor d) FO CVaVTICOS, Nara
EAEVDENATOV, Xet EHID EHCSFO, Nt EHHEVVaTOV.
NoycoV VnEDOZaI, etre delopst, eire D)45uare etor
norE idi pciC N5, nore ob et a. 285 coi X4.
dynadi Trv En andeor 2X axibus naet r8 Xasi
paFCS adEgn 700d er d de D VAEPOXHS aV
Kadons) avarnaior cidevaes, on ai 7 avru
rer ner , aci eis nat o avros esi.
Numeri in hoc Schemate majores sune quam qui in praecedente (Jeet Callet Met d ra) Ga peri
nepr ad prarius cetrachordum: nOn aurem in ea ratione majores quam BOltuLaE LCLICHO CSI (Aet C) in
cervallum, quipDe quae Foret sesqui- tertia, ut 4 2d 3; (nam in ea FaLIOHC T CCHCI ad
respectiras chordas conjuncti cetrachordi:) sed sune priorum dupli; qu sase  eem eor
Terachordo Gravioris Dia- Paton; seu coni Fypoelorri; qui est, 10r0 L Vatehs um Lypermixo.
lydius. Ec paricer in sequentibus Generibus
a Pro nasunciriu repono incirtu, centu pollltante.
Suppleo

## Folio 426 — 867984570:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
IL LL L O L. LLS B R Y F N N
SF. C F IO HOH A.
De sectione Ceneris Syntoni diatoni.
WDM jam de generis Diatoni equabilis
sectione disseruimus, prour accuratissi
ma, hoc est sciencitica, ratio postulat.
proxime de generis Synconi diaconi (seu in
sensi) sectione dilteremus Nam et hoc me
lodiae genus, ut ostentum est, candem habet Li
chanon quam Diatonum- aequabile.
Sed cum genus hoc eandem habeat Licha-
non quam Diaconum xquabile, necesse cMt ut
cam rerineamus omnino immoram. Diridimus
autem cam in partes octo inter le aequales:
Facimulque ejus P’aryparen, seu Friten hyper-
bolxon, aequalem ipli tori ejusque parti octavae;
ut habeat haec ad illam rationem sesqui octa-
ram.
Polteaque auferimus a ratione seiqui terria.
(quam habet ejus Hypate, Peu Nece diezcuz
menon, ad ejuldem Necen, Peu Necen. Lyper
Bolxon,) dictas duas rationes Cuper parcieula
res, (nempe sesquinonam, quam habet ejus
Lichanos ad ejuldem Neten, d selqui octavam
quam habet ejus Parrpare ad Lichanon,) ra-
tionemque ex ratione selqui cerria reliduam
Dolt abilationem ambarum dictarum rationum
super particularium) hoc cst selqui decimam-
quintam, dignoseimus accurare rationem esse
iplius Fypaces ad Parypaten. Ouippe ( d ra-
tione selqui terria auferamus cum selqui nonam,
cum lelqui octaram, rationem; nulla alia, ra
tionum Tuper particularium, reliquum ex co
diactema continebir, quam sola selqui decima.
quinca. Sicur, in lubjuncto exemplo, nume.
rus nonaginta lex, haber ad lepeuasinca duo
rationem se lqui cerriam; l isitur inde autera
mus rationem cum selquinonam, cum selqui
octaram; hoc elt numerum septuas inta duo, et
octosinca, (quippe hi lune qui, in diastemare
sesqui tertio, amborum dictorum cerminorum
seu numerorum, dialtemata carum rationum
Tovol opeaNoV
ilu rnp  Ina VOAB aMEETANIVTV. Accipsid
) eis curco peen 1 a MAnNOIS Nai roIS Tlu
apVls aUES, ot Zlo Zesrus Z VnEpON aicor
ionvórn aurn nat res oydoco pépet aurns cos ex
aurlu veos exculeo, Novor enydoor.
Rat pes ravra, a Daips ul do 8 EnITeIrS
2078, eV EX n aEn aVrS, ntot A VnEn F di
Coyiducor, WC95 Fl rslos avr8, 1ot rlu virlo
 inepbohatcor, CoV cpnuvs duo Empoe185 No-
385 not Y Eserraror, ou Exet n NXavoS aur
de95 Fle vil, nat X envydoer, du exein apo-
FA aVrS ceis rlio nxavor nar Y nano duov
NoyoV ex S EnreITS NoYX, drd  à PaipEoE
aDorpcor 2 ciondicor pe icor Noycov, 4201 2
Emnerrena dExaror, Hazreooxopd ane ScoS civar
= 8 LEAEHS aVTZ NoYOV WC9S EHV rapONa
Kai sd’ eince à Pexcopd ’emervaror Cc enoydoor ne
Vor dero S emreirs noys, Sdcis au aMOS XEm
PeitOr NercoN X NoVO eE aVrS eeGet XaSn
Pa, ci pon pov O o EMEVTENaIdeNaS. Gier, S
0d erquaros, o evvernnor qet deuos, neyor
Exa neos  ebdounverta duo, Sireror car S
d9t T8T8 a(DENCONEV ZOV ZE EIEVaTOV CC énoydoor
Noyor, yo  edounnora duo axuor nat 7 oy
dorxor (a Srot No q éjon oi e ZCS EMreITC
HaSqua, auPorEpCOV FCV cipnuducoV opcov, etTSV
depucorus re 3) asipa Ta TCoV FoISTCOV NeYcoV EE-
F0 dvrepor re axopdo r puihovd rvs.
Acurius Ferrachordum Fypermixolydii coni.
Cenus Srntonum diatonon.
inern.
rasonaru, n reern.
rasaviru n nexaros.
Zuvrover 3Jérovor 36.
OH
U H At A E N N A
HEe. D Xa (aTOUIS T8 suvrorS ZarOrS ge1Ss.
TaNa CoVTES 2 et F8 Ll∞ 5018 0.  
na TaToUnS, na san o omne cod
EirSV O SSMUOVINOS, NogOS annS E
2oEt ∞ 28 ouv o o3oda
Kaj Id n x 20ISTOV qO) ∞ prNcodhas. cos dE
derr ud aorlud Ex arot ud na Y 4.
AM endon i ∞ revoS 232 Elo avrlo ExdN
Xaror iv Naj ∞ X)a roveV dua NoV, E aveyrnS ra
  
reirm ieo quonaicot
Maeddin VA Epebtieelior.
daa et
XOXS
de

## Folio 427 — 867984570:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
TI A R MM D H LCi A.
Soprinova 8bd, hobet F EHIEVVaTOV 7 pO5 dE F CV-
verinorta, is LoNOYOS 28 NevO VX en TB em
2E1TS NOYS Est, Y enoy doov o Ncinoe 9 à Cg No
yo5 ex T2 EMTGITS, dero  à Paspeorcos aupo
pcor F cipn co ECOV NoycoV, y= 0t Z8 CVVEvy-
novra dz XpoS Y erverinov a Con à  (O av éin rcI
Expoe icor NoyOS, et pon pôr  d ennerrena dena
205. H zd VrepoxH S CDVEVNOVTCEZ XpOS X evvevi
esir an BCS T8 coverinorta.
et dE 7 nai 2) a ~ KaTaOnS s arlu
DeN HoopEV 28 7018T8 ger8s cvpet V CM dE n or ar
Noyov  poS Tiv napu arlus adt8 hFA) diai
PS pEV TqV NapuX cEl aurS, e Ht serad enas E
Pn 1O aHNOIS I noISC LyV LCAFHV aVTZ
ionu on aVrn Nat TC HEVENaId ExaTC pptaVTHS
co5 EZen avxyV XpoS exewqu Noyor emmerrna
dexaror Kaet emper av nai 2) a X na (G. TouS ev
PynOrES,  THVZ  dFHY dDC8, Xot dv auZH No
Yov poS F 3  pH ctHV aDES VEXFH) O gd Eno
pE (O nar BapaTS NeyOS Z8 ouVTorS X)∞ +oVS
ZeSs, or exan arn aurSpoS Z XapONarnV.
d EmmerrenadEnaos Es nadan nar 2a ZCt
Ducor dEdc.
ot avror de oeg rponot caipS uer, d X15 15
ane beias, nat X Bapurepor rere axopd ov TB ine
perhonvds rors, xara x dicinqurdvor 20 ~ ur
Ncoctas d WCLXEHI  TE D vyrHS Tcov die
Carucor, net D a Dqens. Kar qd niEpuer +
Id LIXaVOV aVT8, yTO1 7 D ary Tur d Y
continene; numerus enim octoginta, ad septua-
finca duo, rationem habet selqui nOnaM; a0
nonaginca vero, qui elt hypolosus rationis re-
ligua ex selqui tercia, selqui octaram;) rario
isitur residua ex selquicerria, (Post ablacio-
nem ambarum dictarum racionum Cuper. parri
cularium,) sire numeri nonaginta. (ex ad no-
naginta; non alia erie ex super parcicularibus
racio, quam sola se squi decima quinta. Nam ex-
celtus numeri nonasinca sex ad nonaginta, elt
Tex; lune aurem sex, accurate pars decima quii-
ta numeri nonasinta.
Acque E, per sectionem, velimus hujus ge
veris Lyparen invenire; iemque quam habet
haec rationem ad ejus Parypaten: diridimus
ejus Parypacen in parces quindecim inter le x
quales; tacimusque ejus Alypaten aequalem ipsI
tori ejusque parti decimx quinex; ue habeat
haec ad illam rationem se (qui decimam quintam
Adeoque per sectionem invenimus, cum LIypa
cen ejus, cum quam habet haec rationem ad
ejus Parypacen. Nam sequens graristimaque
ratio generis Synconi diaconi, quam habet ejus
TIypace ad ejuldem Parypacen, est selqui de
cima quinca; uc per numeros octensum est.
Ad eundem modum diridimus, cum omni
accuratione, etiam srarius cccrachordum con
Fypermixolydii, secundum expolicum melodia
genuS; quod continetur a Nere diczeugmenon
d Paramele. Ouippe Facimus ejusdem Licha
non, hoc elt Paraneren diezeugmenon, eandem
habere rationem ad ejus Neten, hoc est ad
Necen diezeugmenon, quam habet acurioris ce-
trachordi Lichanos ad Neten ejus: Rjusque
Parypaten, hoc est Pricen diereusmenon, can-
dem icem racionem habere ad Lichanon ejus,
quam habet acurioris cetrachordi Parrpate ad
luam Pichanon: Fjusque Hypaten, hoc eAt
Paramelen, eandem icem habere rationem ad
Tuam Parypaten, quam habet acurioris cetra-
Ixarr aurS, rot Y c DguE, XaNY avror chordi Hypare ad suam Parypaten. Sic ilaque
tacimus generis synconidiaioni sectionem d
divitionem.
apuxar avrs. Out s 30 oeq noisudi i + is ocvrors Xesrirs sixs ne laropuno nait craipcor.
To Bapirepor rer egxopdor 8 incourhonudis rors.
Crarius Terrachordum Hypermixolydii coni.
Zuvrover Nerovor ger .
narm.
Gienus Synconon diatonon.
rapapicon.
Xorns. oud oydonnora deuos, xpos i  e
adico Y aVToV EXCIV NoyOV xpos Y vyEHV aVTS.
nros Z vyrno Fcr de ucor, dr aeq exd nai
NXaroS 28 oEVTEpS rr e_ Xopd 8 Xpo5 Y vyrI
aDEX Tyr dE KapOTaTH dVTS, nrot Y TeiEI
diee sriducor, a  avrov Éxcv Nezov neos Tlu
Nxaror aVrS, du deq Exa  rapoen S dhvre
ex er eaxspdB XPoS T Nixavor avr3. Tl de
EXCIV Nega ApOS FlO HaPONaEH aVTS, dr aeq
Exet n n unarn 8 dEvrEps rer egxopd8 Xp05 
raxo reorum n reir
apavirm, n nxeros.
reim sus coradicot
naporira s’ul corpeticor
vara dus coruttot.
HOC

## Folio 428 — 867984570:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
4. 20
Hhoc enim melodix genus, ut oltentum est,
in grare canitur secundum rationem sesqui
nonam, sesqui octaram, de Pe (qui decimam. quin.
tam; in acucum contra; sccundum rationen
sesqui decimam quintam, se squi octaram, et sel
qui nonam.
Verum hie Cubie dubitare, Ouam ob cau-
tam, cum ex tribus concinnis dialtematis omne
Tyltema consonum Dia tellaron constare natum
lic; nimirum Maximo, Majore, ee Minimo.
maximumque debeat natura sua locum ante.
cedentem semper obtinere; majus medium:
minimumque extremum: Ouipre his ita rite
dispositis e inter se connexis; cum vere con-
cinnum contexitur, tum consona speciticantur
Tyltemata: Ilic aurem (in Syntono. diatono) ma
jus dialtema locum anrecedentem occupat; e
maximum medium. Ad hoc Tummatim dici-
mus. Duod cum Auris sit qua omnino ju-
dicatu quale post quale dialtema compolicum,
vollit concinnum etticere Pystema; quale au
rem post quale non poltr: ubi pocest haec
clare persentire ditterentiam dialtematis maxi
mi, e majoris; ibi merico maximum dialtema
Syllematis consoni Dia tellaron locum semper
ancecedentem poltulat: ubi rero omnino non
Dotest hoc efticere; ibi judicat ommino indit.
terens esse, locum anrecedentem obtineat maxi-
mum an majus diastema. Cumque exceclus quo
racio selqui octara superat sesqui nonam (in
eis ubi haec admiccuntur diastemata) est auri
bus omnino impercepcibilis: propterea, hic non
incommode (ob quam cautam in sequentibus
dicemus) majus dialtema locum ancecedentem
obrinet; maximum vero, locum medium. F.X-
cestus enim quo diastema sesqui octarum fupe.
rat sesquinonum, ratione selqui octogelima con-
spicitur, 18) 8 (85; talem aucem tam exiguam
lonorum rariationem non votelt auris clare
distinguere. Vel; Ideo hoc in loco majus dia
Rema locum occupat antecedentem; maxi
mumque, locum medium; quoniam lae dux
rationes (selqui octara et selqui nona) in qui-
bus ea generis Syntoni diatoni diastemata ima-
nitelte conspiciuntur, lunc prove aquales; hanc
aurem dialtematum prope aequalium in fonis
disterentiam non porest auris pertentilcere;
DEOPEEE magnam Ponorum similicudinem, par
ramque diverlitatem seu alterationem: adeo.
que non debeat auris hic nimis esse curiola
aut solicira, ue in aliis, quale post quale duo
rum dictorum dialtemarum, et qualenon, con.
necti sic necelll.
nyS (VEVOV LOTV _ et DVOd CHEZCIN CDCINeVTS, +8 de
pci (or (O E pIEOOV, EBdEENaX156 6 eg 1oV 18.
rcor nat gd eAqDes _rco aTlo+dcoV Z Nat ouvet
PnEICOV NEOS aMHNa, TO TE OVTCOS CES Et
DaivE) nost 2a u ad o onotera 003ata
EoOV ∞  uEZIGOV, Y NEOEV. K at NYe duoro-
ACOS HPOS T87D Cdh, CdHAEE H ANOHEWV H KC sVBON
vFCS, noror dis pera noter oco n Dépoever XIaesn
pa EppENES oider ap Ea ousqua noior de
enm peraa noror pari Ons edis avrn iquet rluit
2∞ DoCar 78 pc2158 ZaSMuaToS, nai 28 uet C-
v0, cropycS chandar exd CinorCS X pe
315OV 2)a5ua 28 2]9 ZEOSC̈PCOV OVIEDCOVS uSqa
205 Y 1Y8Ldver Z6OV eiet esE XC vouo)erer OXL
de vadon8 a duvaret x 701SroV Epca à X) D
por enei doquanet nenw iraexd, ∞ + y8
NEVOV ZO7OV EMEXCIV, 7701 ~ uEzGON, n ∞ (Et COV
D)aSna Rat enddnEE n VepOZ i VEpEXC d
Enoydo9 Noy O τ8 CAEVaTS, ev ois  Tolav
Ed Etet Nn a D)asia  ZAVTENCOS est F auoars
avenajDnToS. D∞ 2370 cinercos erravda, si nv
ev 201S VpoV epQuer ainar, ∞ idi pei oV Vas-
ua F IVBNEOV ZOTOV ENEGE, Y dE pEgIsO Y uE
OcV. Kat Yd n VEpOXH, i. VnEpexe X eroydoov
Vasqua ES EXIEVVAES, et Noyc exoy donnocu àes
decopeta EDunE Flu dE rooaUTlW F XCoV BCg
Xeiar cDMazno adusaret Darepess in anon dha-
Davea. H, ]9 r8r0 evravda ~ pEi (or X) esn
Y i SVEVOY ZIOV EnEgE, x de pegiso Y peoor
dn oi deo SZOL NeyoI, d  enoydeos n d’exerrales.
ev ois evapYCOS DECOPEr  ZOIaUTA Z8 OUVTOV
2arers Vess Xasqua ( ndesoet eior Tlo de 2
XaeIOCOV DaSaTcor d Zxcr Da DoCar a
duvarei in anon chavt aveus. 2)a Y  l pdiv F cot
nXcoV ouovENTa, Beaxetar de ad DMaye nat
BMMOtCVOV Ka: 2) 0 TO1 TBTOÉ avay nS evraV)
8 HONVX CGY pOVet aVTN 80V s HEt, Hd Scte e
aotS, noter pd p) noior ap DOEpcoV X cien dscor
Z)aSuarcor, noior dE pin, avayaior ouvespec.
LA Et dE H HaPVXCFH TB dIaTOVS Ou S YV5
OLLWZONCOZECG D XANVTAEHS Z8 OOrZOVS DaFOV
2085 Esi C gd i ado raponn  charors quaN
65, ev Emdenarc Noyco dccopera n de S oorros
ors ev enoydoco érarde rsos rves norror épor due
187
MI A N V F, L IS B R Y F N N TP
Kot qd x roiXroB jeC  percodhas ios de
VaTOV, IG EHOYDOOV, KaL DHLHEVTEKAIdEKaTOI Nozoi
nat EnoydOOV, nat EMEVVaTOV.
AMa Xapor evrao da 3) 4Mop 102e1, 310 2 CM
TGIEOV EpOIENN XIASqdECoV a X aV 3)9 reOSd pesi
SupPcorOY 5V5H p ME DOnOS Néyoid On
p2EZ15S, pEtOr(O, te EN aX15S nar S pcgS
Den). Si edo x Bopo prncodciroq narc Striey-
Pi ) ∞ oV CVarTICOS, KaTa SEVTENCIdEHaTOV
Cum rero Parypate generis Diatoni aequabilis
diatoni, (nam Parypate seneris Diatoni. a quIa
bilis, conspicitur in ratione sesqui decima, lec
Synioni diaroni in Celqui octara; quando au
rem ad communem aliquem cerminum compa-
rancur termini duo, minor quam major inten. ipot co a S M ov), ò ed  AcoV S peIOVOS ovVTOVIOT
Eic masis incenta guantL als pau generis Syntoni.
Errao)a ∞ ui poct  po 1 16CVOV EHEG
lius continet diastema; uc eli in organis magis por érext chasqua na dusreo ey rois opzaevols Parepor

## Folio 429 — 867984570:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
EI A R M O NI C A.
vov eis Etthp et  Ad Eva), cos aom pdio X
Xor i NeXaVOS n n rapO, Ty5dC D X1XaVS  Z
MAPVETHS, OcVTOICOSCG Ha DEsgVEY a a nay ri
incooxleo aurys, noon rs es ane ocs j  Nogo
avror er co decopctad aïrn nE PVHE, voi 6) qe’oeg
Xa DEGMMEV. AM araruaejor ignocpucda Ween devat
nadoninor et d7 F8701S decopqua, di 8 duvarr an
n5 axe BCd5, 3 psver r45 2d CS M 85 VEDOXBG
7 cha Dopcor Noycor emoxorer n cvejoneu àMa 
Cov. noYBS aurcor, et ois avra decopet  DuNaO
Toiruu, orrvina ar BSandein crpeir duo o
noicor di rinced V VEOZ noy Er,  Nogov c
con vrrepox aurcr decopeto  DuNEr AapCa
adv recoror CoV deduXS aucV, à cor  We5
EEaa pEOn LD FCN NYcer aurCV, con 
V7EpOXur 3 Y D VnEPOXHS NogeY EMCATSpVEV, nao
Ovou à C nai nomaoaoro en a pOV aVTCI
Woeo5 darepor n x ruouduor axibuor en S Ma
conaorasuS dirozea Doucda Eirae NapCaroid r
ev 2015 NegoS WdCGOEZaNSOVa pEn  2018T8 ap1B-
AS, i derogea Doucda i ravra idia Fira nEcuron
edo C9dd 2870 dE WeochanovoV peO
avrS d 2S Enartor  Noys nai 7 qrocdvon
2xDuor ex D rocaVNS WeGD EoES, etnSS Eco
28, direzea Doueda devroper Pndra) ebAWV coes
Deudo T8TCO X WCgocZ anxvor quoicos aurS pE
PO d 3 puet ovos NoyB naj F gusidvor de-
Mov ex D rolaurys coesdeocs, ct75 8 ddreps
droyea Deuc)a TeloV Kai p ravra SONOnS
pdo ane baS, non s est n 8 TeITS deidus,
ye PerEcor, vnepon n irepext 28 darips
nai ravr cirou 2awao us 8 peci or
NoVS rcepo n L COEXA 850S 18 CMatio
Xai ad 8TCO TeNSIOD ScW  t CONCI-
AdicOV NC) COV VEPOXIV, 3OOV  pc, C pcn
28 da reB uS ESI Kai Y coCGoEanSOVEV
L aVTS Nogor cin POTES, Exciror an 6105 ∞9
rvcoonou F D vpL1 r N ape POripCoV Z
manifestum:) Dicendum item est. In qua ra
eione exceltus ille conspicitur. Non enim ad
scientiam susticie cognolcere, quod haec (puta)
Lichanos aut Parypare, lic quam illa L. icha-
nOS aUE Parrpace, incenlior; Sed guantus TIE
accurace excetlus ille; et rarionem in qua spe-
ctacur exceltus ille qualis Lic. Duximus aurem
necellarium exponere univertale de hilce cheo-
rema, quo quis postit accurare non tancum dif
ferencium rationum inter se exceltum inspicere
et invenire; sed etiam corum rationes, quibus
ili conspiciuNtuT.
Ouando igitur invenire velimus duarum
quarumcunque rationum excestum; itemque ra-
tionem in qua conspicitur earum exceltus:
Primo Cumimus numeros ipsos quibus deno-
MIMANEUE Partes quae Tub rationibus illis ad.
exaudiuntur, quarum excessum et excellus rario-
nem quarimus; ee mulciplicamus eorum utrum-
vis per reliquum, numerumque mulsiplicatione
tactum deseribimus: Deinde Lumimus quae in
racionibus illis ac exaudiuntur parces calis nu-
meri, calque seortim deseribimus: Tum iIli nu-
mero primum addimus eam ipsius parcem quae ad
exauditur sub ratione minore; numerumque
addirione factum, proxime post illum primum
numerum, describimus secundum: Tum cidem
(primo numero) Timilicer addimus eam ejus
Partem quae ad exauditur sub racione majore;
numerumque hac additione tactum, proxime
voll secundum, describimus cercium: Postea
despicimus accurate, quancus sic hujus cerrii (sic
deleriptorum) numeri excellus quo secundum
Superac; acque hunc dignolcimus excellum esse
majoris rationis quo haec minorem (uperaL: AL.
que cum tandem perspicimus, hunc provolica.
rum rationum excessum, quanta pars ea lIc (auF
PartCS) secundi numeri; Rationemque (ub il
la ad exaudicam lumentes, eam accurare digno-
Scimus esse excestis rationem duarum nobis ad
disquirendum propolicarum, quaecunque demum
linc illa rationes.
Ouod dictum est, sic tiac exemplo manite.
ltum. Cum Parypare generis Diatoni aquabi-
lis in rarione selqui decima conspiciatur, (id
= F,S;)  Parypare generis Synoni diatoni, in
tC(quI Octara, (8 = F8;) _ invenire rolui-
mus, non solum excellum dictarum duarum
racionum super parcicularium, quancus lic; sed
etiam ipsam racionem, in qua conspicitur hic ex-
celliis: Primo sumplimus duos illos numerOS.
nimirum octo e decem, (quippe ab his deno-
minantur partes quae ad exaudiuntur Tub his
racionibus,) ee mulciplicarimus octo in de-
cCI (8 X 10 = 80;) tactumque ex hac eo-
Sinca, deseriplimus: Hujus dein Cumplimus
parcem cum decimam cum octaram, (nimi
rum octo, e decem;) easque scortim de
Ero pumor nadisa) Aerreor et ein n ex tv ne-
con op aur decop MEDNe. ODgo 
eis CmOnC LW EON  8AHOTE ROYCOV
Oior da odciquaros es co Parepor x nego
MEvOv Enp  1B AQTOVS OpaNE
185 et  Co dEcopeta, n 3) apVBI
78 oud rorS X)∞roVE V8S ev ErYdOW 3G 16SAndn
peo cipetr.   CXIOTEPCOV FCOV
eippr SAPIOCACOV NO7COV noO 75 ESIV, CMa 
2 NOTOV AVTOV EV Cd CVTH DECOPCCD NEDWHEV FiNy-
do nay 2 dena dsto T8TCOVNO) yd  vC9OZO
Sopere pepq iCd Y ot Srcor NeYcor mporou )
na) Cso) a CNaOISE  ouxCs B Y dena n Y
aurcor, ordoinerla axibuor anereaapesa et
Ta He NWV E1X i DCpeV 20 2 dEnaroV ic X 0yddo ad-
28 pres ), irot ra durco, C ia eni 1) et
DANEV HGCOTOV COV duo D SS, ToV TE OrrCo Pa
4. 29
Quoperor ex 2Z WeOS a MSS nMaaasuS rum incer se mulciplicatione numerum, octo.
Lu h k
Tetiplims;

## Folio 430 — 867984570:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
A NVF L IS BR
X I
Korror rcxopcor +Z daror oaNS sS nai r8 ourors XaTEVS.
Commusle tecracrum Cnero salb. d Ga eo Sylconi diatoni.
uncosot.
Xavo
MpoMot
incae
Scripsimus; (quippe hae sunt partes quae in ex-
poltis rationibus sune ad exauditae:) Pum pri.
mum, numero octosinta, addidimus iplius partem
decimam, hoc est octo; factumque ex hac adi-
tione numerum octosinra octo, (80 + 8 =-88,
juxta illum adscriplimus: Deinde, eidem item
addidimus iplius partem octaram, hoc eAt de-
cem, (80. f 20 ==90,) factumque ex hac ad.
dicione numerum, adscriplimus juxta numerum
octosinta octo, (80. 88. 90:) Posteaque ac.
curate conliderarimus, quantus cst hujus nu-
meri terrii, nempe nonasinta, excetlus quo
superat secundum, seu octoginta octo: (90-
88 = 2:) cumque hunc este deprehendimus Ara, de us VEpOXn n W EpEX C TB d_rip8, 11201
duarum monadum; inde percepimus accurate,
quod majoris rationis (nempe sesqui- octavae)
exceltus quo Cuperat selqui decimam (sccun-
dum proPOSItOS nuMErOS) est Binarius. AC.
que lic tandem perspeximus, harum duarum
rationum exceltum, nimirum duas monadas,
quanca pars sit numeri secundi, nempe octo-
Sinta octo: 2) 88 (44: cumque hunc de.
prehendimus iptius eAe parrem quadraselimam. 28 dd reps api Du 8, iro1 5Z oy doniOvTa OxrW K at
quarram; rationem inde ad exauditam, nimi E iEe eipopdis avrs TNaCGHO= VTaPTOV avTS
rum se(quiquadraselimam quartam, allumentes,
accurare dignorimus, eam ee rationem ex-
celtus rationis sesqui octarae, qua superat sel
qui decimam. Oux duxe rationes nobis crane
propolica ad dilquititionem exemplarem dicti
theorematis generalis.
vega apedan ravra idhes i Id ravra esi rad pueprt
a Ey 5013 CHBIS NOYOIS WEOOEZAKEOpLEVa F
a GCo  ESOECpV r oydoynovra dxiB
pco, x dexaror aorz pes , irot ra ouris ry 
QQuo  BOBGOVTA OUZC dIDuOV eK D rocaUNS
pocdecos anereq  apueda c ZBV Endra
 nan poCEda per as x 3ydoor ar pepos,
rot ra dexa CC 4 Quépoever cos axid oy ex Y 2-
aurns eW pocd EoEcS, aye a
oydonnora oxxC Kat p raV enonc a
ane  6CS, mon HS esW n 78 ~e1T8,  2o1 28 erveri-
23oy donnerra oures Kai enedn eopopuer aerlin duo
povedcor vnapxsouV, nartN Daper  es CCOS E-
roder, co5 n 23 pciZ or O N0YX VN CCOXN 1701 +3
enoydes, n InEpEXC Y8 emdexaTS, Nara CV  po-
nccd1 85 d qdS, duas er. Kad cd erco rend
TjOV HaNW EDECOPHOC PLEV Z 70ISZ COVd10 XoycoV Elud
Vrepoxu, yrot ras duoporadas. noor p6 esi
p O OYXCVSOUV, F poochanSepeO EE aurod
NorOr, nTot F EmrcosapanOGorEsapoV, eiNy PerES de-
rocoper dixeABCS auror eiras N’oyor D V EpoxyS FS
enoydos neys n inepexl SroS FS emdenarS. Kat
id srot ei duo Noyos inErGour uiv, eis Son
inod eruanum rs cipupdis nec doams docopypatos.
6x 10 = 60. L10 = 10 = 80. L 8 = 8 = 80. 30 83 = eo. 1 = 41. 2  =
SECTFO DECTMA.
De Sectione eeneris Mollis.entoni.
NVM de sectione generis cm BIaIDHI.
aequabilis, eum Syntoni diatoni, diste
ruimus, quae postulat quae his convenit
concisa oratio: Proxime de religuorum gene
rum lectione, cum omni perspicuiate e aCCU
a SuDDleO nara ropenS.
PM HM A AEK A FOH.
HEEC) D uararouns rod uanans errors s.
TaNaBOVES Et  ssstAS 1  V
Ters oua 8 185, 3 F8 ouOTOVS D)4F0-
18, eou o rEoonNaV aVrois ourre penduo
a rur No7 O. EEis n)  Et D = HATATOIIHS FEV
2NOi CoV pcv, pEs ivnS oub  e
CEta
opde
et 

## Folio 431 — 867984570:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
IIA R NTO N TC A.
Cciass. Pario i Cooncipet en Hlaipcon ireo ratione, dilterendum estus secundum (qui divi-
pciconuctor revor 3∞ NML OESC. AIa ToCorEpOV
oEi D TCS  pa NONS EVEEVS n) Id x roIS
For je 6  pcNcodtas, 2 idi poxartNCy duco
duorcor, BaporCCaV Éxet Tin Nixavev Tcor 
00NOIct aCoT. C erSV oEvrEeqV o
EY 201S EM de Z HoCX.
Forapi Enddar ENCuESa C  16ISFOV ZEVOS 
prncodhas narareucir draipsodo XpcoTOV, 24 ZoC
pocipnuds esvnerres napnir, Tus v cls 28 G
rEpS Ta Xopd S 28 dAquS ZOVS, n201 rlv rn
Elos TEV VXGDSCNaICON, p nS aresocia, eis
OFC pEon Ioc à My NOIS Na noISEV Ts NIXarOY
avroc. nrot rs c Davr Fcor Vn Ep6oNoicoV, ioni
onnavrn i re ordeco puepet avrus. ios exdr avrtu
WeS CxCirW, NeyOr EXOYdOCV. ErTa HaNN cai
psuer, rus Quoduleo nexaior aurS, cis pecen enta
Ioc aMY NOIS n o1SuEV Y CVN Cr ∞. VrS, 4τO
ri riTs rcr V CPBONOIcoV. ion ean avrn  Y9
bdoc pepet avris cds excu avrio rpos enci-
vleo, Noyor EmEdoqcV.
Kct p ravra a PaiSu Aid YSEmESITS No-
28, or éxa n can aurs, iro n vier F duY
cducor, 20e95 o rios avrs. not  vius c
VnepConaicor, V cipad5 duo uoeis5 No-
785 n rot Y Cnoydoer, ov EZC y N1ZaioS airS 95
Els virlos ra Y Sedoor, ov exa n navonim
avrs woegs rlui Rixarer CC F nanopdvor et airs
Noger, dero 2 EES  DOrepcor Y eienuicon
Suoe icor 7cor, 47ot 2 Sro De door, 31971
vésonou aeOdS Cira LavarnS aisre Negor
dendus Cupponicur) conum Fypermixolydium.
t primo quidem de sectione generis Malaci en-
ton (seu mollis intensi.) licenim hoc melo.
diae genus, religuis duobus ance nominaris pene.
ribus, graviorem habet Lichanon; led, quam
reliqua, incensiorem; hoc est acuriorem: ut in
lequentibus oltendetur.
Ideoque, cum suscepimus hoc melodix se-
nus lecare; diridimus primo (opc praedicti
acuti cuspidis circini) Necen acurioris ceCra-
chordi jam expolici loni, (hoc elt Netenhy-
perbolaon,) cum omni accuracione, in octo
parces incer se aequales; facimulque ipsius Li-
chanon, (hoc elt Paranecen hyperbolaeon,) X
qualem ipli cori ejusque parti octara; ut ha-
beac haec 2d illam rationem Pe(qui octaram.
Deinde dividimus irem, sic factam Lichranon
ipliuS, in parces seprem incer le reguales; Faci-
musque iplius Parypaten, (hoc est Pricen hy-
Perbolaeon,) aequalem ipsi cori ejusque parti sep.
tume; uc habeac haec ad illam racionem selqus.
lepeimam.
Post aque autcrimus a ratione selqui certia,
quam habet iptius Fypace (hoc cl, Nece die.
ZCuemenon) ad Necen ejus (hoc clL, NeceN-
hyperbolcon) dictas duas rariones super parci.
culares; nempe selgui octaram (quam habet ejus
LichanoS ad NeTeN) de Sesqui lepemam (quam
habet ejus Parypate aet L. ichanon ;) 3) 8) 8 (37 (3
relicuanque ex ea rationem, (post ablacionem
dietarum duarum rationum Cuper. parcicularium)
nimirum sesqui rioclimam lepeimam, dignolei
uS accurate rationem eam esse quam habet
iplius Hypate ad Parypaten. Si enim d ra
eione selqui cercia auteramus rationem cum se(-
qui octaram, cum sesqui sepcimam; non alia
(ex luper- parciceularibus) ratio reliduum ex co
rcor x nanoudver et avrod  Dasquua ei dialtema continet, quam sola lesqui viselina
aro 101 d 2 re exoy door C ’enieb douor
Septima. Sicur (in exemplo) numerus ducenta
viginci quatuor, rationem habet ad cencum-
Texaginta octo, selqui cerriam; li ergo inde au-
teramus racionem lelqui octavam ee lelqui sepri.
20 drpe Ter exopdor r iaseuihoodts rovs.
Acurius Fecrachordum Fypermixolydii Foni.
Mananor evroror . .
o d. M.
raponru, n reirn.
racgviru, n arxaris.
Cenus Molle entonon.
virn stil coredicor.
reirn ras bonaicor.
racartira iitecraior.
mam;
43
ov EXC G05 XVI HpV  1D. K at Vd eiree a DENCo.
ad 2ot de enoydoor n) EnECdouor Nogor dio rS
CMTCIES NoyS, Sdes av N O Z empseicor No-
en uor  o enerodebdouos. Oior, Pri deir
uarOS, o Naxeora cirgortosoeq apibuos, nego
EXC NEOS F ExO rov EE yNOVTaOKECO, SITGITOV EaV SI
pra.
rirn Sncpbonaicor.
61ro ouans, sebono nanro, senlu poltulance.
Suppleo

## Folio 432 — 867984570:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
432
MI A ND F L IS B R X F NHII
mam: Cive numerum centum sexaginta octo et
centum oetoginta norem, (quippe hi Tunt quin
in dialtemate se squi cerrio, duorum dictorum rer.
minorum seu numerorum, dialtemata carum ra
tionum continent; nam numerus centum octogin
ta norem ad cencum. sexaginta octo rarionem ta-
cit selqui octaram; atque ad ducenta sexdecim
(qui elt hypologus rationis reliduxe ex selqui-
cerria) selqui seprimam;) qua estisitur relidua
ratio ex ratione sesqui tercia, polt ablationem
dictarum duarum rationum super parricularium
nimirum numeri ducenta- visinEI quatuOr ac
ducenta sexdecim;) non alia erir ex rationi-
hus super. particularibus, quam Cola selqui. vi
Belima Septima. Nam excellus numeri ducen-
ta viginti quatuOr, ad numerum ducenta. (ex-
decim, est octo; luntque octo, pars praecile
viselima seprima numeri ducenta sexdecim.
acque li per sectionem velimus hujus se
neris Fyparen invenire; itemque quam habet
hac rationem ad ejus Parypaten; dividimus
lic Factam ipsius Parypaten in partes riginci
septem inter le aequales; Facimulque Neten-
diezensmenon aequalem ipli tori ejulque parti
rigelima septimae; ut habeat haec ad illam ra-
cionem selqui- rigelimam seprimam: nactique li-
mus, per sectionem, ejuldem Hypaten; de quam
habet haec ad Paryparen Cuam rarionem. Nans
sequens grarislimaque racio generis Mollis ento.
ni, quam habet ejus Flypate ad Paryparen, est
selqui vigelima septima; licuc per numeros irem
oltensum est.
Ad eundem itaque mocin dividimus, cum
omni accuratione, etiam cecrachordum gravius
toni FEyperminolydii secundum dictum melo.
dix senus; quod nimirum concinetur d Nece
diczeugmenon ex Paramele. Facimus enim ip.
Lius Lichanon, hoc est Paraneten diczeusme-
non, candem habere rarionem ad Nleren ejuS.
quam habet acutioris tetrachordi Lichanos ac
Neren Tuam: Ejusque Parypaten, hoc elt Tri
cen diezeusmenon, eandem item habere ratio
nem ad Lichanon ejus, quam habet acucioris
cetrachordi Parrpate ad Cuam Lichanon: Tcem-
que iplius EIypaten, hoc est Paramelen, eam
NogWV, ot Y ExaroV ehynovraoC de1 p 
exaror oydonnovravréa 8rot CC a to ob, et r
Emrretrce X)aSua, ape POrocOVF 
 LOVoCh d 7 EtbFOV OYdONOVTAEVVEa Dt OS)
neos pd T Exaror et ynovraorco, noiet x éxoydoor
neo5)r chaneora denaeZ, o5 LoogS  Ne-
ads ex S Emreir8 Ney8 est,  emebdouor o n
roud 6 oeg Nojos en 8 Emreirs N0y8, db 
a DaIEOECOS aPOripCOV  cipndcor Ept 
Ycov, 4701 o 3 dhaenéora EireorcoaC neo l olan
or dexa e Ou aM 6 av ein rv empoeicor n-
rcor, Et pin pov O o emdusod ebdoos: i ud vrepe
Xn TS Canoora cixsorosa Cq M B3  Maneora de
nach, ourio eior ra 3 ourco, emduod ebdopor ue
  78 BdineOra dEnOEZ
Et dE32 3 D)_ D naaopnS a Cdarlu de
nocopdo r8 +01SrS qi_S eopeir Er ) na ct auru
Noger neos rleo rapueeleo aur_ venn) suc
per rleo quodileo apl avr Eis pucen eino
orema loc cidHNOIS nay noiS Fl vleu  de-
yudiicor, iom oan aurn C ris einoede douco pe
et avrus cos Exd aurlu eos encivlu, negev Eme-
redebdouor KOt Eiquer av na) A)~ P HOT roponS
EVPHNOTES, il Tleo VNV aUES, n ou arn noqo
rSOS ElO PVV aUZS NENN). O Id EXOuEVOS
I Bapiraros Regus r8 uanans errors qus5, ov ex d
n ra av2S nCos Tl raporam, o enuode
douos esi nadance CX)a rcor apiuur dedcn).
For avror) ee reonov dpdper, d ons 
Xe Eta nai Z BapVTEPOV TET CQ X Opd CV TB VHEP-
peiEoNVdS FoVS, nara ∞ XdVOr ZVOS D pENCo-
chaeci o dn EieXC) L00 D vrns Tur de y
edicov, ie  co dqucons. Kat qd noi puer Eluo idio
Nexavor avrS, nrot rleo  ar redv d. C
educor, Y aVToV EXCV Nogov reos rluo visluo au-
od, ov ee Exet n n r8 eEvreps rer eaX opd 8 N
2a105 reos rlio vicluo avros. Tlo de apo
rluo avrod, not rluo reirl rav diel yiducov
AeNIV ToV aVriV EXC Negov rEOS Fleo NeXaroV
avrod dv âeq exet nai n pVa TS eEVrpS
rereaxopdov pos rlo nexaror avros Tir de ier airs, irot rin aqpeom, nat v + avrir
To Baporpor rer ecixepdo rE vrespiconodis eos.
Crarius Fetrachordum Fypermixolydii coni.
Manaror errovor geo .
Erarn.
aernoru, i reirn
pavtras n nxavos.
Cenus Molle entotOn.
A0 Eon.
Eirso appcdv,  dae siua le TEv TOISFCOV N’oycoV
selta dlehetttco
taparara dil evy cor
baru diccyubar
EXCrV
H

## Folio 433 — 867984570:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Exccd Nog ApOS riv maponeu adto, et de ex
HT A R MI O N TC A.
Ex cydoor.
habere rationem ad ejus Parypaten, quam ha
bet acurioris cetrachordi Lypace ad Parypaten
luam. Sic itaque facimus eciam generis Mol.
lis enioni sectionem et diritionem. Nam hoc
melodiae genus, uc oltentum est, canitur, in
grare, secundum rationem selqui octaram, sef
qui seprimam, et selqui rigelimam sepcimam;
in acurum vero contra, lecundum racionem
selqui vieetimam sexrimam, sesqui seprimam, e
selqui oetavam.
Sed hic iverum dubitare subit, ob quam cau-
Pam, Pieur de genere Syntono diatono, maxi-
mum diastema non possideat locum praeceden.
rem, sed aiastema majus; lic et in Molli en-
cono: Dicimus isieur ad hoc item breviter.
Nempe, ob quam caulam in illo senere hoc
tieri concisic, ob candem revera e in HOC.
Nam in hoc item, non tancum excettus quo
ratio selqui seprima luperat selqui octavam, in
quibus manitelle conspiciuntur haec diactema.
ta, (quae ratione selqui sexaselima terria COn.
Spicitur, 3) 3 (54,) est quasi audicui plane in-
sensibilis: Sed de ha duxe rationes suNE reve-
ra prove aequales; diastemacumque prODC. aequa-
lium in sono ditterenciam (ob quam racionem
paulo ance dissernimus) ommino non pocest
audicus dignoscere. Posidet ucique e hic l0-
cum aucecedencem Dialtema majus; maximum
vero, locum medium; ob quam cautam in le.
quencibus dicemus.
Sciendum autem elt, prater jam dicta, quoi
Lichatos generis Biacom aquabilis, est incen-
Pior Lichano Mollis entoni, ratione selqui octo-
gelima. Nam, uc oltentum clt, Lichanos ge-
neris Diaconi aequabilis, ratione le (qui nona con-
spicitur; sed Mollis entoni, in lelqui octara;
major aurem elt ratio selqui octava quam set-
qui nona, rarione lergurOctosetima, 3) 8 (80.
Sed Parypate vicillim generis Diatoni. a quabi-
lis, incentior elt quam l’alypate generis MOL
Tis enton, racione lelgur decima nona, proxime.
Nam Parypate Generis Draconi aequabilis, a0
ejus Lichanon, rationem habet se (qui decimam;
led Parrpare Mollisentoni, selqui sepcimam:
Sed ratio selqui sepcima (quam habet Parypa-
ce generis Mollis entoni ad Lichanon (uam) et
selqui octara (quam habet Lichanos ejus ad
3 i 28 o Vrp retC0 X opd 8 r aH XpOS TV p
 avrs. Oot Sdeq nodo n, rrV F8 pa-
NanS eroS rerSS nararoulio n caspeow. Kat y
∞ 50e0V 3 D perNcodhas, cds dedem), eni edi
∞ Bapo, pncodEir nara Enoydoor, CC Enebdo-
por, 3 Eiero DeCdopor Nozor Eni) x oqu evar
icos, nara Chrrinocd ebdouor, i E uebd opot nu
AMa HapOV n N eN W 3)gnopnoc 2) 9 H, na
Dance EM Z8 OUToS carors 2e185, 8 Y uergo
2asqua Z iySLVOV ENEGETO LonOV, à M a X pci
Cor, 3TC   Em rB paNaNS eNTOIS; NEyoueV SI
3 HCNWV XpOS F8EO ouVTOuCS on di jv’âeq ai
nar et exeirco ru gevet rBro ouvebn ec, X)
TaITV _ AnDCS  CD FSTCI Kas qd nat ev TBTC, S
prevor n vrepozn n rcoepex o Ex iebdouos Noyos
28 eroydos, ev ois crapycs ra rolavres chasiua 
rdeco eo ExeEnnooc Novco decopsidin.
gedov EEt HaVTENCS rn anon averajdoS: AMa
3 a tol 35 3501 et duo nóyoi, à andcs na eoot eioi
riv) F aCiocor daesuarcor Eni FCr nXcor 2∞-
Docar, Si ou noyor poxpor Ev 2015 Eoee de
Anpaper 3d aps eEiqua ao n
EHEgE) nas Erraida  ido iYSc 16o  t
Cor 3a5qa ∞ 3) pezisct pdit ot  aistat
EY 2015 vsspoV AEGoCd.
Avarnaior; Em 201S cipqudvois eideras dn n
edi XXaVOS 28 XG.FOrS quaNS geSS, ouvro
2eg E5t Y NIXaVB TB paNaNS EVTOIO, 2107664
XSC Noyc Kat rd, cos dedem), ur 10 o
TerS oplaO ZEVSS NIXaVS, EV El noy
decoperr n d 78 patt E 20S, EV En7dOco
picov ) d 577d005 NeY05, 28 En tet 8, EoY
donnosco noyco. H) XapOam d NW 28 dia FoVS
duanS rSS OEVTNCTEeQ Est D MapOMaTS 28
uaNanS Errovs XS, ex terreanadenarc Noyco ey
qsa. Laes gd n ido rapuan S carors quanS
ali85, 505 T Nxavor avros, Noyor exd exidé-
NaTOV  ) XapUNan  paNaNS EVFoVS, ExiB
Souer o) Ex1Ebdouos NoyOS, or exan Xapona
78 paNaNS EvrorS qS nEoS Fi NXaroV aVrS
 o Ex oydoos, or ex i NiXaroB ebd  P03 tuo
KOvov. 1Et (X0O B MANOINS ErTorS 32185  S A8t p.
Commune cecrachordum generis Mollis enconi et Diaconi aquabilis.
draral.
rapo
Neten

## Folio 434 — 867984570:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
434
A A N VE C IS B R Y L N NLL
Necen) incer sC conjuncta, 3 x 8 = 12 = 2, ma. virru, a n AOIS ouaoOI C OV Est eX 
jus concinent diallema, quam selqui decima
(quam habet Parypare generis Diatoni aequabilis
ad Fichanon Puam) et selquinona (quam ha-
Det Lichanos ejus ad Necen) icidem inter se
conjunctae, 25 X 18 = Z. Conspicitur aurem ex-
cellus, quo, quod concinetur per conjunctio.
nem Diestema rationis se (qui seprimx ee sel-
qui octarae, superat Diastema quod indem per
conjunctionem rationis le squi decimae et selqui
nonx, ratione sesqui decima nona, proxime
8(37. Ouod maniteste ostendicur in subjunete
hujus syltematis Fypodixmate.
Fichanos autem generis Synconi diatoni, in-
centior est Lichano Nollis entoni, ratione iti
dem selqui octorelima. Nam Lichanos iltius
reneris, ut ostentum est, ratione selquinona
conspicitur, Eeur e generis Diatoni aquabilis.
Parypate vero generis Synioni diaroni, inten-
lior est quam Paryvate generis Mollisento.
ni, ratione selqui crigelima quinta. Nam Pary-
Sua nEe dr DdENaTS, WV exst n apM
Vntu OS aRAOIS ocvaoOt. ECOPetTI
3 y VnEpOXH, n VXEpEXCI  nara oava
Pleo _SM 22 8 dEdou_ X Cn07d08
NoyS, S erexous oucicos nara ouva plio Xa
SaroS d ZSBadenurS CC SWATS Noy8
pari d’eirroraj.
OOrTOICOTea est D NXONS S paNaNS erToS, a
peotcos enoydonosc noyco. Ka) qd n n N1XavoS 8
2012F~ gEVSS, io5 dédem ev drearc Noyc
decoperra eo co ne i F8 clarors oua nS jevs5. it
3) apVS Z8 oOrSrS dhaToS V_S, OOVTOICOTCQ
ESt D pUMETS TS MCNaNS EvrrS 85, d
pare generis Synconi diaroni, ad Lichanon reranosoneunes Noyco. Kai qd i edio naponarn
Luam, rationem habet lelqui octaram; Pary-
pate vero Nollis entoni, ue dictum est, ses-
qui-septimam: Racio aurem selqui- sepcima (quam
habet Parypare generis Mollis entoni ad Li
chanon Cuam) es sesqui octara (quam ha-
bec Lichanos ejus ad Necen, ut dictum est
inter se conjuneta, ZX 3 =3, majus continent
diastema, quam selqui octara (quam habet
Parypare generis Syntoni diaconi ad Tuam Li-
chanon) et sesqui nona (quam habet Licha
nos ejus ad Neten) icidem inter se conjun-
EtX, 3X 18 = 18 = Z. Conspicitur autem ex
celtus, quo, quod concinetur per conjunctionem
dialtema, racionis se (qui septimae et le(qui octa-
rae, luperar diastema quod per conjunctionem
icidem continetur, rationis sesqui octara e sel
qui nonx, ratione selqui triselima quinta, E) Z
(35. Duod clare ostendicur in subjecto calis ly.
lemaris Hypodismate.
FS oOVTVS charVS VEVSS, 80S Z NX aVoV aurs
Negor éxet enordoor i) HapONa TS paNanS
errors, cos éipyra bdor. 0de Se bdouos
Regos, ov exet i XAPVICM TB IRNaNS EVTOIS Ye-
V8S reos rls nexavor aurd, n d enoydoos, ov Exet
n RXavoS cur EoS T , 115 een) àMy
2015 cova opdvoI, uei ( oV EnEX Xor D) 4SnC nMEB
o  e oYO0S, OV ÉXCL  I aPOXCN ZS cOVZONS ca
Z0V8 VErSG HGOS TW N1X avoV arod, j o Serva
705, Wv éxet n NXaroS avo oS ilu v, 
poicoS et NOIS oova odVOI. OECOPC) de n ipo-
Xn, it rcoEpExC X enEXoNdvor nara ovra plu 3) e
qpa or od Sebdous i enoydos nóy8, +8
EnexoudiS qpoicoS nar ovra Dlio da squaS
re 28 Emydos i SearS Noy8, er CrelaNoG
uco Nov ios EvapYCoS Ev TW onc
78 7o1STS ousuuaroS  d equar demrv).
3IarorS OpadS qNS WCDS a AZaV o
 o SierrarS, ov éxer n N xaroS aurs coeos ru
Ey PervEandENaTC Noyco eYZSa ios evapyS
et ro  1010t bohpolobo 0dcY
H 3 NXurOS MENWV FY oorTorS charors S,
Koiror reregxopdo  uaNanS errors yeres C rod ourTOrS HaToV.
Commune celracholauta to molto co sslbutcalou.
ixarat.
LAAMA
ropInO
Deleo irra, quod hic reduncabat, bis.
eSuppleo

## Folio 435 — 867984570:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
N
N ICi
F A R
CMHM A E N AER AZON.
rces D nararonS rod paNanS charors gerss.
A A Exet C ri nara ropleo r3 panan er-
rers veres ourroucos ndn cheannodadi
Exopdvorar ein deeder C  28 uaNanS da
FOVS VErSS onE FCr carorncr ax avrcon qu
esvégaror. iis pamor curcdo na des ios avepdvor
EtrouV BaPVTATOI
Tot vuv oraev coesCIE)CIn CV N, X FOISTOV Yer O
 pencodhas, nara r ireppihonictor revor, nala
ruer ducpi nEcoroV lui virlos 2od cEVrpS T
reaxopd 8 avrod, 01 2i virun rcor ineobonaicor
eis escta perpn ioa a. M NO1S CC roiX  TW NX avoI
avrod, not   Dgrim rcr unrpConaicov, ioni
oan avrn i râ ebdouco uepa avrs ids’exer au
ro neo5 excivleo, Nogov SBdouOV. Fita Xa XW
craipsede rii Quocdoleo X.Xavor avrod, cis ervea
AEon o à MnXOIS nai nod li apoao
avro. iot Tlo reerlos rar vn 6onaicor, onv dnn
aven in red errarco urea avris ios exeir avrii
reos excirleo, Nogor EX VEraTOV-
Kay N ravra à Dad diro rOd ExITeiS
Noy8, dr exct n am avrS, yrot n vien reo
dl dudicor rEoS ro vn aV= Z, nx01 Elu vi-
s rer vrep Bonaicor, CV cienuss duo exquo
elss Ney85, yra r exiebdouor n érierarer la
Y NCIXOdver eZ aurS Régov, do 8 à PasEOECS
auPoripcer rcor cipnudicor Ex poeicor Neycor, nTo
 Exiernosor, cazmeoonod ane cs civaz ++
ras aurs NegoV, HFOI ~ vrrys Fcr d: LY
edicor, dr Exd neds rir aporam aurS, prot in
rem rav inpBonaicor. Kai yd einre a pEncoud
ZOV Z EX IEbdoor X, EIEVVaTOV Negor dO ZS EX
TetT8 NoYS, Sdcis ar aiN O FEV EXOe scoN NC
Ycr ~ NaNopdver eZ aurs DeC Haa
pin pore d Exidussos. Sior d d eequaTOS
d oydonnoraOC dxuOS ExC oS  exqnor
rareca, negur Bureiror ear er dro 2SrS àDe
RCNV ZOV ZE EZ IEGdCWN CE ETtErVaTOV NégeV, y70
e chquorrar eja deouorn r ebdounnorraduo s
20t  gese cion oi ev rco exireirco casuan, au
Poripcor rcr cipnedicor opcor, cirsu depcov, a
dhasaT TCOV ZOISTCOV Néycor énEXOVIS O at
ECdounnorradio axibuos, neos ido + cEnnorra
reia, nou  exrebdouer neos de r’oydoynorta
d5 roongoS FZ Namou en rS ExireerS Noys
esi Y exierrarer O nanoue aeq Regos ex
78Ex 1re1r8 20Y8, dito r a PaipEoCOS auDOTEpCOV
redr cipneducor en qoe icor Norcor, 4201 r8 e7don
SECTTO VNDEOTMA.
De Sectione generis Mollis-diatomi.
GIE. D postquam icem lectionem generis HoI-
 lisentoni jam brericer expedirimus: pro-
ximum elt uc generis Mollis diaroni sectionem
expediamus; quod est omnium generum Dia-
conicorum ulcinum; vepore quod est maxime
remiltum, hoc elt gravistimum.
Cum isicur propoluimus etiam hoc melo-
dix genus, secundum conum Fypermixolydium
lecare: Diridimus primo Necen acurioris iplius
terrachordi, hoc elt Necen hyperbolaeon, in par.
ces septem inter se aequales: tacimusque ipsius
Lichanon, hoc est Paraneten hyperbolaon,
aequalem ipsi cori ejusque parci sepeimae; ut
habeat haec ad illani rarionem se (qui sepeimam.
Dein icerum dividimus hc Factam illius Licna
non, in parces novem inter le aegnales; Faci-
mulque iptius Parsparen, hoc est Fricenhy-
perbolaon, aequalem ipli cori ejusque parci no-
na; uE habeat haec ad illam rationem Celqui
nonam.
Polteaque auterimus ex ratione setquiser.
cia (quam habet ejus Fypate, hoc est Nete.
diereugmenon, ad ejus Neten, hoc est Neren-
hyperbolaeon,) dietas duas rationes suPer. Par.
ciculares, nimirum selqui lepcimam et lelqui
NOnAM; (3 X 18 = 83.) Reliduamque ex illa
racionem, post ablacionem dictarum duarum ra-
tionum super parricularium, hoc es se(qui- vi-
Selimam, 83) 3 (35, accurace dignoscimus ra
tionem ese ipsius Hypates, hoc est Nécesidie.
Zenomenon, quam habet ad ejus Parypaten
hoc est Pricen hyperbolaon. Si eni, 2 1a
tione se squi-tercia, auteramus cum rarione Cel
qui sextimam cum sesqui nonam, non alia ra
cionum super. parcicularium concinebie reliduum
ex illo dialtema, quam Cola sesqui visetima.
3) 3) 3(3 (35. Sicuc, in hypodismate, nume.
rus octosinta quaruor habet ad numerum lexa-
sinca eria, cracionem selqui cerciam; 84. 63::
4. 3. si isitur inde anteramus racionem se (qui-
seprimam e selquinonam, hoc est sexaginta.
eria e sepruasinca dya (quippe hi sunc nu-
meri qui, in diastemate selqui certio, dictorum
duorum cerminorum leu numerorum, diactemata
calium rationum concinent: Numerus enim sep.
cuaginca duo, ad numerum sexaginca eria, ra-
tionem Facic selqui Seprimam, 72, 63: : 8.7
acque ad octosinca, qui est hypologus racionis
ex selqui certia reliduxe, selqui nonam; 72. 80::
8. 9) Racio isicur, ex selqui cerria, relidua, polt
ablacionem dictarum duarum rationum luper.
parcicularium, hoc est racio numeri octoginta qua
norrareosaex reds t oydonnerra con am ∞ ar tuoc ad numerum octoginta; non alia est super
ein r exiuseicor norcor, ei pin por  d exuuosos. parcieularium racionum, quam sesqui vixelima;
c4

## Folio 436 — 867984570:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
_t A N V E L. IS BR Y F N NIY
84. 80.. 2 l. 20. LCcu enim numeri octo-
ginca quatuor, ad octoginta, cst quatuIOT; TunE.
que quacuor, pars rigelima praecile numeri octo
Binca.
Adeoque s per Sectionem velimus hujus ge
neris Elyparen inrenire, lenque, quam rario-
nem habet haec ad Paroparen tuam: dividi-
mus lc Factam Parypares ejus, hoc est Fri
ten hyverbolaeon, in partes riginci inter le X.
quales, acmusque ejus Hypacen, hoc eAt NC
uen diezeusmenon, aqualem ipti cori ejulque
 ducdridocor, cont ent aotu  Teo einosco pl
Ed  vrepor  a xopdo 28 euihonodi_ rors.
Acurius Fecrachordum Hypermixolydii coni.
Genus Molle diatonum.
omern.
racunuru n reirn.
nesavtru, in arxarbs.
Mananer 3aroroV 2.
viru due drplicar.
reirn res epbonaicor.
racavurn irerbonaicor.
vem cebonaicor.
porti vieetime; ut habeat haec ad illam ratio. avris iis exee aurir nsos exciolee, degoy 
nem selqui rigetimam: Adeoque invenimus
item, per sectionem, ipsius Hypaten; e, quam
habet ea rarionem ad Paryparen suam. Ouipve
Sequens grarissimaque rario generis Mollis. dia-
xoni, quam habet ejus Flypate ad Parypaten,
est selqui risctima. Vr per numeros oltentum
t.
Ad cundem plane modum, cum omni accu-
ratione, dividimus item grarius cetrachordum
coni Hypermixolydii, sccundum expolicum me-
lodix genus; quod a Hece diczeuxmenon (ut
Expe dictum cA) et Paramele comprehenditur.
Facimus utique Lichanon ejus, hoc est Para
necen diereugmenon, eandem habere rationem
ad ejus Neten, quam habet acurioris ejus ce-
trachordi Lichanos ad Neren Tuam: ejusque
Parypaten, hoc est Pricen diereusmenon, can-
nocor Kai eiquer av nai 2a Y na la ropenS eipy-
Reres, i riV La aurS. C, or aury nogor nsos
o mpO ar aVrS veury. O qd inopuer  naqu
Baporaros négos 2s panans Darors ux5. du ext
in rarn avrS nEoS r apona, EOS es
nadince i 2)4 Z deDpudr dedc.
Tor avror de ae reeor chasp ser  naons
anebcias, i x Baporipon ere cxopd oV X VE
prEonedis rors, nara x dicinnu ciior s   peE-
ncodias o di EIEXE) o D viS F du -
edicor, eos noM ans cipnn, i  c d peonS. Kat
ad noiSpEV riV edi NIXaVOV aVTS, nTot riv 2 Dg
vurgo 2 deC arediocor, Y avroV EXCIV NegoV 7 p05
ry vuryo aurs, ir aea  n Nixaros ext r8 eEv
reps rere axipds aurs rpos rin vyrlu aurs Tli
de Taporarm, iro i reirno  del redicor.
Xo Bapirepor rerexxopdor  ’epEodis os.
Cravius Tetrachordum Fypermixolydii Foni.
Cenus Molle diaconum.
dcisd.
Manaener 3airorer q
eguion.
mniru
136
in reit
virm n aexaute.
nov TÉoaC Esi  dE TENSACG, CIOGOV ME
O Es ave bcs  oydoinorra.
Et de ge i 3)a ~ na taropys dexnocopde lui
incerno S τO1SFS SS eupcir en de nai r négor cv
aum nEoS Tlio apO aVES ven) SicSuEV
Fcor Vp BONaicor, eis enoor peron ioc à M yNOtS
nai noieper sir arl avrod, ot lu vim
H d inepoxi 8 ooaae oS Fcydon-
tuo quocdilio napoatuo avr8, iot rjo reiruo
reirn suil coyutve
megitra suil coreiticor.

## Folio 437 — 867984570:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
ahm E aVToVEXe Ngor pos ri Nexavor au- dem iem rationem habere ad ejus Lichanon
28, or aeq Exa X, n XapONdEn FD oEVTEPS ZTa
Xopd Z  p siV NIXavoV aVrS Lu D Cdatuo
itot rrv  pcoleo, Xenv  avror exdo negor
p05 rnb x apor arlo aurs, or aeq exa n rarn
78 eEvreps et C9Xopd ∞ poS THV HAPVHd ryV Ci
28. Vorcos Sr oCg noiSueV X TyV 78 uaNanS dha-
2o12 Geos na Taropenv i, 3) gipEoW. Kat gd x FOIS-
ror 3a 6 D pencodias, ios dedan). e idi 
Bapo MENCOdE, Nara Ense douor CC EmErVaTO
C Encirosor négor Sr de x dEV CvarcoS, Nar
GMCIMOSO (E EMEDVaTOV CC Ex IESdouOV
Ararnaior dE CC ranr, eri r015 cipnevois, Et
devaes, on n adi NXaroS TB chaTors ipNS jeS
ouvrova ea Est D XXaVS F8 uaNaNS daTorS ye-
185, ErCaNOGOEco Noyco. Kat yd, ios de
dar) n edii rS daras quans verss NXares, C
Exterrasco Noyco decoperrai n de r8 panans cha-
Tor8, et exubdouc pelecor de o exbdouos
NorO Z8 ExICVaTS, xanosonc Noyco.
ADE HaPOTAEH XaNWVTS ouaNS charors re-
185, oudrovcorée est D Maporarns r8 paNanS
charors Verss, Exinosoenrco noyco errisa. Kai
gae n adi XapOaEn TSouaNS carors VersS
pos Tyo Rexavor aurS, Negov ÉXa, cos dedany
BndExaror n dE naponu TS paNaNS X)arorS,
ET A R N O N TC A.
t
quam habet acurioris retrachordi Parypate ac
Iltan Lichanon; Rjusque Eypaten, hoc est
Pdramelen, eandem icem habere rationem ad
Cjus Parrpaten, quam habet acurioris cerrachor.
di FIrpare ad Tuam Parrpaten. Sic utique ta
cimus generis Mollis diaconi sectionem de divi-
lionem. Ouippe hoc melodix genus (ue octen-
cum elt) canitur in prare, secundum rationem
selqui sepcimam, selqui nonam, e selqui- vige
simam; in acucum concra, secundum ratio.
nem selqui rigelimam, sesquinonam, ee selqui-
seprimam.
Sed et Sciendum elt, Praetor ea quae ducla
sune, quod Lichanos generis Diaconi aequabi
lis incentior est quam Lichanos generis Mollis.
didroni, ratione sesqui trigetima quinta. Nam
Lichanos generis Diaconi aguabilis, ut ostentum
elt in rarione sesqui nona conspicitur; (ed MOl
lis diaconi, in selqui seprima: major aurem ratio
selqui sepcima quam racio selquinona, ratione
selquicriselima- gninta; 18) 3 (35.
Tcem Parypare generis Aiquabilis diatoni, in-
centior est quam Parypace generis Mollis-diacont,
racione selqui vigelima- ex
Parypace generis Agnabilis diaconi ad Lichanon
um est) sesqui
luam, rationem habet (uc ostente
decimam; Sed Parypare Mollis diaconi, sesqui-
nOnaM. Sed TaLO
Parrpace generis Mollis diaconi ad Lichanon
Tuam) ee selqui seprima (quam habet Lictranos
ejus ad Neten) incer se conjunctae, 13X 3 = 53,
Bierraror ao hjos,  extn mapo-
mern 28 pa X)∞ rorS 2485 d 
aurs, (C o drebdouos. ou éxet n NXaios aurt
coeis ruui viruu, aidois orvesoent, pts
nonor rere axopdor rs pahans clators jirss na rs charors oadis.
Commune cetrachordum generis Mollis diatoni ee Diatoni quabiLIS.
dxarat.
Xaior acto,  d o, et Exet H KZaVOE
aurs Weos s rns, ouoicos anNOIS ouvanlo
AdOI. Decopeir DE n VnEpOXH, n VNEDEXC X CHEX
advor nara ouva PiV 3)aSqua LO T TE EAEV-
vars nai Emebdous noy8, τ8 EnEXouV ouoiS
iooderuan dcurora.
enexsor Dsaisnua a o, et Exn
majus claltema concinent, quam lelgu cea
Guat SaDet L’arypace generis BIaCOMLaqua-
nara oorapir casquars Lore 28 emdenars 
habet Lichanos ejus ad celen) icidem in-
cer se conjunctae;
x 18 = 15. Conspicitur
autem excellus, quo, quod COnHIMCtUX per Con
nexionem diastema racionis selqui nonae de SCF
qui septimae, superat dialtema quod per conne-
xionem inidem concinetur rationis sesqui. de
cimae de selqui nonx, in racione se (qui visetima-
sexta, proxime; 15) 83 (33. Quod manifeste osten-
dicur in subjecto hujus sy semaris Hypodixmae.
Licha-
raporum r8 carers ouaNS Verss Woeos rlud X
EmervarS NeyS, et Em Noyco Eraco
CvapYCS ed TCOoNC 7B 7018T8 0VGHuAFO
bilis ad suam Lichanon) et selqui nona (quam
a Suppleo nd quod excidisse videtur.

## Folio 438 — 867984570:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
438
Lichanos item generis Synconidiaroni, in-
centior clt quam Lichanos HIOILS. MIaTOnI, II.
milirer ratione selqui trisetima GuMta. HVa
Licbanos pujus generis, ut ostentum CM, M
ratione solquinona conspicieur; in qua bonp
citur _ GeneTIS DIATONLXGUADHIS L KLMaLOS.
Sed Parypate generis SyHIIOMFATaIOUI LIILCMHOL
tione selqui sexagelimaea. Su culs
pate generis Synconi diaroni ad Lleltanon Tuam,
racionem habet (ut oltentum est) selqui octa
ram; sed Parypau ons arato LCGurho-
et selqur leprima (quam habet LCaIBS esuS. paNaNS  Teroh dCOS i nixavor aus.
2 O EneodopS, t H n adrod e95 
A A N VFF IS B R Y E NY N
elt quam Parrpare sencts Mon Mac u
A de RXarOS XaNW rS oerrorS NaTOrS ye-
185. oorrorcorée est D NX arS rS panans XaXo-
18, quoicos SranOGEC Noyc. Kai qd no
i Nxaros S SES S, ios dedem), ev ener
rarco neyco decoeerrui ex co e n 8 3aro ua
2e85 NIXaroS. H naponn S ouvTorS XIaroS
e13S, orvroVcOe Est D apONFNS  paNaNS
XaTOIS ISS, ECGHHOGOT CNTC Noyco. Kay qd n
edo naporarn F8 ovVrorS HJarorS vers5 Wegs Es
NXaVOV aT. Negv Éxe, ios dedcix) enydoor
n DE HaPONO TS LANaNS HaTOVS, EMEVaTOV
OdE Emerras KepoS, dV EXC n XaPVNEN XS
nam. Sed rario selgurnona (quam habet Pary.
Date generis Moms diaroni ad Lichanon Cuam)
Kocror rer eaxopdor ros uanans VarorS yerss C r orrers Varors.
Conua alalu generis Mollis. diaconi et Synconi diatoni.
onarat.
raporaro
ad NCtCH) Mer sC Conjuncta, 13X3 =23, majus
concinent dialtema, quam se(qui octava (quat
habet Parypare generis Syntoni diaroni ad luam
Pichanon) et selqui nona (quam haber Li
chanos ejus ad Necen) icidem inter le con-
junctae; 8X 18 =3. Conspicitur aurem excel
Lus, quo, quod concinetur per connexionem dia-
Ctema rarionis selqui nonx et lesqui seprima,
Tuperat dialtema quod similicer per connexio
ratione lelqui sexagelima certia. Nam (uc olten-
Tum elt) Generis Molhsemont LMnatos u la-
tione selqui octara conspicitur, sed Mollis.dia-
coni in selqui seprima; major autem est raric
selqui septima quam selqui octara, ratione sel
qui Sexagelina. Tera 8)7 (63.
vnro, aAnKOIS OOVAHIOLNOL LICIC OV EMEXXOI )
Irem P’arypare generis Mollis entonu startoi
cl quam Parypare generis Mollis diatoni, ra-
rione lesqui octogelima. OuipDe Parypate ge
neris Mollis entoni ad Lichanon luam, ratio.
neut habet (uc ostentum est) selqui sepcimam;
e Larypate generis Mollisdiatoni, sesqui. no-
nam. Sed racio sesqui nona (quam habet Pary-
Dare generis Mollis diaconi ad Lichanon Cuam) et
Telgur septima (quam habet Lichanos ejus ad. Ne-
oorrors charors verss ocg5 ru ntavor uto. a
demervaros, ou Exa n NIXaroS aurS CS i vy-
m, ouoicos aMnois oura nodo. Occoper de
n inepoxi, n vnepexd x Enexiuver nar orva
Dasqua Lado TE T8 Emerrars CC Ens. Bdops Noy8
E enxoud quoscos nar oora plu da squaros
aore TBEnoydS  emrerraTS, EV EnE GyNOSSITC
Noyae ios crapYcoS et F 18 1o
ousquars deiruan déirvors
HdE NIXaVOS ZANIV ZS uANANE erTorS VerBs
oorrorco eg est D XIXaVS ZS uaNanS CuTorS E
185, EmEG nNOGOT eIXC Neyco. Kai Jd, 105 ded en)
n id TS MaNaNS ErTOr yersS NIXavoS ev enoy-
doco noyce decoperr n de d pananos charors
er enubdouo pacr de d eniebdoos Noros is
Enydes, Entehyrosoreirco norco
H) apo MENW + paNaNS ev ror yerSS
Baporcea Est D apVNrS T8 uaNans caTOVS
Verss, e enoydonnos noyco. Kai ad i ido napo
Tn TB uaNaNS ErrorS yevsS coees ri) NiX avou
avrod, nover Exa, ios dédan) douor i de
TAPVTaTH F8 pCaNaxE d_TOVS YLVES, Exteraror
OdEEmEraToS NoYOS, dv exdi aNUTaEHFBua
NanS daTOVS VEVBS reOS d Noavor aurod. 
cen) invicem conjunctae, 2 x3 =83, minus d ex ibdouos, dn exan nXavoS avrod eos ri
squa nce ore enoydoos, du exa n napoxarnrS
nem continetur rationis selqui octarx d selqui-
nonx, in rarione selqur lexascna. lela, 2
33 (65. Or clare ostendicur u Aosecto hujus
Iystemacis Fypodiomare.
At Lichanos generis Mollis entoni, inten-
Tior elt quam Lichanos geterso Mons cato
continene Diastema, quam sesqui Seprima (quam viirls. s Sont E D. Ber CHFEXAVOI
Waesqpua, Hoce a Xe exiedopos, ev exe n nast
+aT

## Folio 439 — 867984570:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
HI AR MONIC A.
KOION TEXEaX OpdoV ZS uaNaNSdaTOrS QSS nay TS aNaNS errors.
Commune tetrachordum Generis Mollis. diaconi d Mollis enconi.
a
omra
NaM EB MaNANS EYFVS qEVSS AEOS s Nyavor
avrod, n o enydoos, du exa n arxaros avrod no
Elio virles, opotos ako oco dVO. OEcopet
) i vnEpoxH, n VAEpEXA ~ EAEXouor Nara ouVa
Pleo 2)asnua 20o T 28 emevars CC Eneodous
Noys, 28 encxods quoicos nara ouva Dlu 2) a
SuaroS o r 28 EnedouX  enoy do8 X1y8, et
Enoydonnosc Novco io5 ErapYCS Er TC LCONCI
Adico roc +013TS oSuaS deua dervv).
habet Parypate generis Mollis entoni ad fuant
Lichanon) ee selqui octara (quam habet J i
chanos ejus ad Necen) icidem inter se con-
junctae; 3 x 8 = 3. Conspicitur autem exceltus,
quo, quod continetur Diastema per connexio.
nem rationis selqui nonx de selqui septima, (u
Derat Cystema quod similiter Continetur per Con-
nexionem racionis se (qui. seprima e lelqui- octa-
va rarione se(qui-oetogelima; 33) 3 (368:
Duod clare octenditur in subjecto hujus Cyste.
macis Hypodiemate.
SBCLAO ObODECTMA.
TM A M A A St AEK A FOH.
Neet D na TaropnS r gecpanS ocvTorS jerS.
Nier Sr F reaepcoV ZICTOVINCON ecoV EmGH-
HCVINCOTSy Nara ropen (C chajoEoIS, ToIaUTH
is ar ein, oicer queis ndn pd Xaons ou Plvetas 
3 axe Scias chennaudapd.
H 3 28 crorcais nanseds rrs5, d dn n pd.N
NoV Z à M cor 2015 n) OIS ouonDES Es, oier dn D
od necoror i apxev i, juco e pocerae rov. iroico riS Es
Ev vcEpoS ciporra.
Nuv N ar ein RenroN nai 2oEi D na T9. ZopnS Z
TE RecopanNCOr NaNScor Rucor, CC 28 erapuoris
verss AMa pcoroV ad oEt TS naNSIiS reco
panNS suVTorS VerBS 28TO na) CoNorae ros
paMOr  àINCON τ0IS X)QTOVIKOIS yEVEOZ, I pVET
avra éicoder aei radedai endra ) i Woei T aN
NCOV, nara TUI WOCGOHNSOUV aVZoIS aV.
Kaj enddor rot vuo oeapeden vara Y
LEiEONdhOV XovOV, CC 201E TOV yev O ~ MENCo-
dias nalaroucir Aphroper diccipsuo,  aonS
ane Ccias, 1)9 28 coegcpqudi napuirs, ri vn
De sectione Generis Chromatiei syntoni.
Vacuor igitur generum Diatonieorum ma.
Lxime sciencitica sectio de dirilio, calis
quidem elt, qualem nos jam cum omni accu-
ratione d perspicuicare expedirimus.
Generis aurem (quod dicitur) Diconici se.
ctio (quod prae caeteris est plurimis ulicatum,
uc quod cAt nacura primum ee nocistimum)
qualis Cic, in sequentibus dicetur.
Nunc autem dicendum est de sectione ee-
nerum (qux dicuncur) Chromatieorum, d ge
neris Fnarmonici: Sed primo quidem de genere
vocato Chromatico (yniono, (Iloc utigue, prae
religuis, magis appropinquat generibus Diaco-
nicis; ee polt illa soler ordine disponi:)
Post aucem de reliquis, eo qui illis convenit
Ordine.
Cumque jam propoluimus (secundum conum
Erpermixolydium) hoc icem melodiae genus se-
care; Diridimus primo, cum omni accuratione
(ope praedicti circini,) Neren acutioris tetrachor-
di iplins, hoc est Necen hyperbolaon, in (ex par-
us τ3 oVEOS ZT CaZSavro, ot r virlus res incer se aequales; tacimulque ejus Licha
E LoECONatcOV, ei5 EZ pepn 1o_ a M NOIS i noIS- non, hoc elt Paraneten hyperbolaon, aequalem
ad Eleo nexavor avrod. ot rlu  erns rar, ipsi cori ejusque parri sextx; ut hrabeat haec ad
LEp BoNaicor, Tom On avri i TE EurC pepet au- illam rationem se lqui sexcam: Deinde dividimus
ins ios exeu aurleo pos excimtu, negor dien-
similicer sic Factam ejus Lichanon, hoc elt Para-
TOr Fira matm Z) asoSc quoicos rlo quoue- necen hyperbolaon, in partes undecim inter se
ileo RexarOV aVrS iro ro  avetu reit epbondicor, eis erdena picen ioeo et idois nei
aequales;

## Folio 440 — 867984570:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
AM A NV E L IS BR Y B N NII
aequales, Facimulque Cso Faly palCH, NOL C
zeugmenon, ad Neten ejus, hoc elt ad Neten
hyperbolaon,) dictas duas rationes (uPer-par-
ticulares; nimirum selqui sextam ee selqui un
decimam; 12) 3) 2 (3 (37: residuamque ex illa
rationem, hoc est selqui-vigelimam primam
dionoscimus esse accurare ractonet Llypates lua
Hoc est Neres diezeugmenon, quam habet ac
ejus Larrpaten. Si enim, a ratione lelqui.
ierria, auteramus racionem selqui lextam e sel
quiundccimam, Nou alta super Particularis ra-
tio reliduum ex eo concinebit diastema, quan
fa3 dd edec  eacota abtab. ntoc abntht olc d
aNcr, nGOS Eleo vnElu aoro, 1206 rlo virlus 3
Vrep Conaicor, Corr cionus5 du0 M165 AYS5.
HTot Y Prtexror n Enverd ena ot na) E Kenoo et
avrS Négor, yroi Y ExeinOGDAGr, Ha ZVCONOUEH
ane CcS eiras Y D vrebrS auXS Nogov, iFol  V
2y5 F deYidCoV, OV EX 10B cud tap
avrS. Kat qd cince à DEncop r Priexror an C Me
denaror nerov, dio 3 Enrre1EX 110, 8dc15 a
e (O Z EnINIOCsCOV NOYCOV ~ Ket oEvo EG aWTZ
EDEGCt 2)a5na et pin pOVO DCMONGGOHECOTOS.
Oior, i odcrpaloS, o 0y donnovraonrco den
 33D T8TE aDENCONEV TOV TE SMIEKZOV CEmEVDE
quipre ni Eune eri qui, in diallemate doprinorra exla srot noy rd eroir oi evris em-
20 iEvrepor rerexodov r8 epiEoudis 2018.
Acurius Tetrachordum Aypermixolydii Poni
xpoparnst babtorot .
icoibrn.
Telqui cerrio, amborum dictorum cerminorum,
seu numerorum, dialtemata harum rationum
continent; nam numerus sepeuaginta septem ac
numerum lexaginca lex rationem tacit le (qui
Textam, 33 = Z = 1Z; atque ad numerum octo.
Sinta quacuor, qui est hypolosus seu terminus
sequens relidux ex Celqui terria rationis, ratio
nem selguiundecimam, 34 = 1 = E =7,) reli-
dua ex selqui terria ratione (post ablationem
dictarum duarum rationum super. particularium,
hoc elt rationum numets octosinta octo ac
Octo SIHTA. quacuOT) non alta cst super Particu
lacto ratio, quam Cola lelqui-rigelima prima
d66) b
=27= 2323 sett 17) 6) 3 (3 (37 = 23
txcellus urique numeri octsinta octo ad octo.
ginCa GuatuOr, CA quaFOT: LnEque quaTUOT.
numeli octosinta quatuor pals plaecise selqui- vi-
Cea prima. 88 - 84 = 4. 4) 84. (2. L.
Arque s per sectionem relimus Hujus 8C
Cenus Chromaticon Sfucoo
virn si cvyedticor.
relrn inepeonaitur.
naeartrn  boncicor
viren re cpboncicor.
reirco Daesiuan, rior eipnedicor duo opcor, eir.
ou depucor, a HaSqua  FCV FOISTCV No-
Ycor EnExOrrES d id Ebdounnorraena axiuos
coeos pd F eE quevra eZ, noiet degor Srienror neos
de Foydonnevra a Cg, o5 LbNOS ZS RE
idis ex rod Sareirs noys, + Srevdenaror
o namo O ee Noy O Cn 28 EmresirS no-
78, dro  a DCipEoECS apDOripCV ZCeV ejpn dcOV
ETTLIOCICV NoycN i rot 78 dydOnHOVTAIONZC H5O5
ov oydonnovraosa  Cdn e O av ein rcV
ENLIOCICOV NOYCOV, et pon pSV O O EH LEIOGOEC
705. H gd rcEpoxn τ8 oydonnovaOKTI AEOS Y
eydonnorra  a esi ra de 
Exletuosonecoror pes  es ane bcs 18 oydon-
NoVTa .
Fi dé ge na) 3)4 F nararopens sud sstaerlus de-
veris Hypaten invenire, itemque, quam habet XscopEV 58 F01STS qss copeu en de nayor au
haec ad Parypaten Tuam rationem; Diridimus in Rozo nEos rio apVNa aVTS nenmi Na
Ejus Parypaten (jam Facta,) HOC elE LPIIEM-
hyperbolaon, in parces unam et rixinti inter
pspuer rleo quoudilio rapurarle avr8, Hrot xleo
resrleo  vrrco o aicor, eis ex n eirsor peeen ioa
osd  raponarm aurod, nsot rnv 281 20) E
Lepbonaicor, iolo onn avrn nai  crdenoru
AEpet aurnS cos Exeu aurleo EoS enculeo, Not
Cud EHWFOV.
Kaet pEd raura a CaiS dro S emXITS N
Triren hyperholxon, aequalem ipsi cori ejusque
Parci undecima; ut habeat haec ad illam ratio
nem selqui undecimam.
Posteaque auterimus a ratione LC(qUI LEPFIA
(quatue habet ejus FIypate, ior cta Nece die-
Tola setquI. VSCa Prima. Sicur, in Hypo.
diomale, umerus octoza c ad numerum
desaginca sex, rationem habet lesqui tertiam
lelqui sexram et selqui undecimam, hoc est nu-
Z;) unde E auteramus rationem
p scpertace aosrke esbe eat
merum Texaginca (ex e Septuaginta seprem, LaFOV NegV, nTo1  chnovrac  uor n t es
a Mi-
raponm n rec.
aparira in aexarbe.
viren

## Folio 441 — 867984570:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
E A R Mt O NI Ci A.
aMAoIS Kai noS rs Ct aBTS, yrot Le aquales; Facimusque Hlypaten ess, HOC est
ecen dierengmenon, aequalem ipsi cori ejusgue
Culti vigelimae prima; ue habeac haec ad illam
Pationem selqui vigelimam primam; Adeoque
Per sectionem invenimus iptius Flypaten; e
quam habet ea rationem ad Parypaten suam.
Ouippe ratio sequens gravistimaque generis
Chromacici Pynton, quam habet ejus Lypau
ad Paryparen, est lesaui viselima prima: Prout
per numeros oltentum est.
Acque ad cundem modum dividimus, cum
omni accuratione, grarius icem terrachordum
Aypermixolydii con secundum jam expolicum
melodia genus; quod nempe continetur a Ne-
re diercusmenon et Paramele. Pacimusque ejus
I. sChanon, hoc est Paraneten diezeugmenon,
eandem habere ad Neten Liram rationem, quan
habet acurioris ejus cerrachordi Lichanos ad
Neten suam: Ljusque Parypaten, hoc est Pri
cen diezenomenon, eandem icem rationem ha-
bere ad luam Lichanon, hoc est Paraneten-
diezeusmenon, quam habet acurioris cecrachor.
di l’arypare ad luam Lichanon: P. jusque IIy-
Paren, hoc elt Paramesen, candem item ratio-
nem habere ad Paraneren Cuam, quam habet
acucioris cecrachordi LTypate ad Cuam Paraneten.
Sic ucique Cacimus generis Chromatiei synconi
Oircos su ôeq noisper i riv  recuarues orvrirs sius na taropino C diujpcon.
To Bapurper nreaxeder r ineopisoudis rivs.
Cravius Tecrachordum Eypermixolydii coni.
Xocopcanner oubrovor jere.
Enara.
danrus. S p Nara S
Cenus Chromaticum Cyntonon.
rapaucon.
reira s cryutiat.
mepariru duil evy dicor.
vira sil evyudicor.
Ouippe hoc melodia genus (ue ostensum
est) canicur in grave, secundum rationem sel-
qui sextam, sesqui undecimam, et sesqui vigeli.
mam. primam; in acucum concra, secundum ra-
eionem sesqui vigesimam primam, selqui undeci-
mam, e se(qui sextam.
Sciendum autem porro est, praeter jam dicta
quod Lichanos generis Diatoni aequabilis, elt
incentior quam Lichanos generis Chromariei.
synconi, racione selqui rigelimi. Nam (uE
octentum elt) Lichanos Generis Dratoni aequa-
bilis comspiet  Lactete Tete. Hona; lea
Chromaciei synconi, in lelgur lexta: major ai-
tem elt racio selqui sexca quam selqui nona, r2.
rione selqui vixelima. 3) 3 (b = 30 = 1,
M min
rlin vino 2 de E L Yidicor, io onn auEn na) rC
GIHOGBNECTW MEpet aVrnS id5 EXCW aurl nEOS
excivleo, Regor Mo o s ciruso at nai
Na ~ na laTOpInS cipnnons C su oatu dis
CC. or aur go xpos rl naov SKen
7a. O 3 Enord  i BapotB AoroS 18 ZeC
uarS ros WSs, od Eaninem aurS XpOS
Fleo apohrarleo. Ex tenosom peoros esi Kadionce
2)∞ 21b cOV dEdCIKTI
Por avror) aeq rinoV aips WW,  Xaons
aneoctas,  x. BapVrepOV TETE a XdO 18V E
pihonvdS rors, vesra x disno si 6 ~ pE
ncodhasi d dn  EiEXE) o  VH oBC d
aicor (C. D c DapCONS. Kaj 1010p td W A1
Xaror 2vr8, nr01 rlo  dariru olidu
F aVToV ÉXCN Noror XpoS Tlo vnEled a1,  des
EX) X n RXaVoS 8 oEVEpB TET Cg 20OS aVTS POG
Elio vyrleo avrs Tlo a ad18, 110
rluo reirlo 7 die sdcor, nana  avror Ext
RegoV poS T XNXaroV aVZS, 17ot t  Dav-
rl  duoyducor, du oea exet napor
 cGvripS reT CaXopdS aurS, pos u xaro
avrd. Tlio ato avr8, 410 u cd pe-
OrV, HANWW Y aVTOV EXCV NOZOV X POE ZIV naOVNa
regX opd 8 avrZ, XpoS n aparlio aVr8.
rlo avrS, er aeq exs i n Ldrns ohvrips  sectionem e divitionem.
44. L
0
gevruru, in Teirn
axcauica, n n1702ic
Kai gd ∞ 5013TOV 3E (O) 13 foetoda, c05 dE-
EKTOV, G) EmEVDENato,  CMAIAKOGCTECOTOV Nogo
eni 3 ∞ dv evarricos, abr EmANOGOnEcOTOV, na
EsIEVdENATON, X, EIEK TOV.
AVaVaejer )) eNW. Eni rois cipquvois cidErai.
en n pdi Axavos 3 3)aerorZ opaS ZB, du
TOVCOTEea Est D XIXarS T8 CCoHS ovVroVV
Verss, Eunosco Noyco i yd, ios dedu.
ido X.XavOS S X)a roVS ouaNO VBS, CD ENIEr
varco noyco decopeiras n) rs op orio
1s, eo Exiexrco p o de d tOS Nogos E
BHIEWaTS, EXICINOSCd Noyco.
Liem

## Folio 442 — 867984570:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
qui
M ANV F L IS BR Y F N NTD
Irem Parypate generis Diatoni aequabilis, est
intentior quam P’arypare generis Chromatici
Cyntoni, ratione Celqui rigesima quarca. ITam
Parypate generis Diatoni aequabilis ad Licha
non Cuam rationem habet (ue ostensum elt,
Tesqui decimam; Led Parypate generis Chroma-
tici inconi, Telqui undecimam: ratio autem seF
qui undecima (quam habet Parypate generis
Chromatici. Contoni ad Lichanon Tuam) d let
qui sexta (quam habet Lichanos ejus ad luam
Necen) inter se conjunctae,  X 3 = n, Masu
H  rapomn et Rev 8 3)aoS  s
ouvrooseq Est D napunierns e recouanns ous
7oVS gerss, Stnohoresciprc Noyco. Kai qd n pdi
apom 3 DJarrs quan_ qves eds r N
Xavor abrod. Negov Exct, ios dedem) DidENaTN
n de mopoam  ZeCouanNS ouVOIS gerBS, S
erdexaro O) emerdenaros neges, on extn napo-
nam o ZEcoanNOS ouvoS yerXS ees ris
nexavor avros, n, o Beiexr ∞ du Éxet n N1X avoS
avrod reos rlui vnrluo, anNOIS ouvo odo
ci or EXBOr Dasqua ine d re emdExaroS t
continent diastena, Gcaus etqut. dcclta (Quatr
Commune cetrachordum generis Chromaciei synconi et Diatoni aequabilis.
orarat
Rovor sereo Lpuoo dabtora 1ao3 n 18 otdtos ouans.
naevnasa
habet Falspa Scierio Diaconi aequabilis ad Exti apurarm r8 V arors quaeds yeres neos ryt
RXaror avrod, n o exterraros du exet i N1XaVoS
avros reos Fleo inryv suotcos anNOIS ouva
dvo OdEcopCi DE n LEpOX n VEpEZd X ExE
Xocdara orraOlio ZaSna, LOZE FSEnEV
a ovra Dlo 2)asquaroS, Lon TX emdenars
 28 EnLEWVaTS, ev Ex1AOGoPFC NOYCO. (5
crapycos et rC Lonco rl TO1STB OVSHuIaTOS
oderuan dcinvorai
A DE NxaVOS XANW FS OOrTS XLarorS yevXS
Veres, ouoicos Ex1CN9SC Neyco. Kai qd ngy n r8
ToIOUTS VErSS, i5 dEdCK NIXaVOS, EN EXIEV
varco yco decopeiru, eo io nai + 10 or
opa
Tuam Lichanon) a selgurHoNa (quaM HabEL
ratione lelgurnona compe,  qua ctat
Lichanos ejus ad Neten) icidem inter se con-
juncta, 16x 15 = . Conspicitur autem excet
Tus, quo, quod continctur per connexionem
diastema rationis sesqui- undecima d TelGUr. LCX
ex, Superac dialtema quod itidem per connexio- DExaTS I EMEKTS Noys, TB EnExouS ooicos na
nem ConMeur Lacons lelsu ea e lesqui
nOnX, I latione selqui visclima quarra proxi-
Me,e 3) E (BE. Occlare ostendicur subjecto hu
jus syllemaris Hypodismate.
RUTSuS, Fichanos generis Syntoni diaroni,
intentior cst quam Lichanos generis Chroma ovrrorcorieq est ~ Nyar d recouanNS 0y
uel. Viconi, ratione icidem elsur vsenma. Nam
ictius generis (ut octensum est) Lichanos in
Kotov ser e e Xopdt S apsuS ourrors jeves i S oerrors Herrs
Commune retrachordum generis Chromatici syntoni ee Synconi diatoni.
dxaera.
rapoxes
aNumeri hujus schemaris sunE viciosi: PTam 275 HLHIC WEO HOH CONVEIIE, C PrCH aluS ejus loc sut
lticui numerus incexer, careris mancibus. Sed numerus vero Proxunus paricus Pro vero (proprer disterentiam
insensibilem
ibue aliguer
quod non erat evicandum, nisi auctis in immientum numeris omnibus. Lic pariter in seguen
b erc

## Folio 443 — 867984570:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
4. 4. 3
meris Synconi diaconi elt incenlior quam Pary.
Pate generis Chromatieisyntoni, racione sel
qui quinquasetima quinta. Nam Parrpate se
neris Syntoni diaconi ad Lichanon luam, ra-
tionem habet (ut ostentum elt) selqui octaram;
Parypate aurem generis Chromatiei syntoni, sel
qui undecimam: Racio aurem sesqui undecima
(quam haber Parypare generis Chromaciei syn
coni ad luam Lichanon) de selqui lexta (quam
habet Lichanos ejus ad Neten) intex se Con
junctae, 17 X Z = 1; majus contment dialtema.
quam selqui octara (quam habet Parypate se
neris Synconi diatoni ad suam Lichanon) et
Tesgninona (quam habet Lichanos ejus ad Ne
ten) simul icidem conjuncta. 12 X 8 = 14. 8X
= 3. 3) 12 (36. Conspicitur aurem excellus,
quo, quod per connexionem concinetur dia-
llema rationis sesqui undecimae _ se(qui lexta,
luperat diastema quod itidem per connexionem
concinerur rarionis se lqui octarx de selqui nona,
ratione selqui quinquasetima quinta. UF cla
re oltendicur in subjecto iltius syltemaris Hy.
Dodismate.
RUETIS, Lichanos peneris Mollis entoni in-
centior elt guam Lichanos Chromaciei lyntoni
racione lesqui vigelima seprima. Nam (uE Olten
Tum elt) Lichanos sC
Chroma-
ciei synconi, in selqui lexca: major aucem est
racio selqui sexta quam selqui octara, racione
lelqui riselima. Sepcima. 8) 8 (53. Parypate au-
tem generis Mollis enconi, grarior elt quam
Parypate generis Chromatiei lynconi, ratione
selgur nonagelima octara. Nam Parypate gc.
neris Mollis entoni ad Lichanon Cuam racio-
nem habet (ue oltensum elt) sesqui seprimam;
Parypare aurem Chromatiei lyntoni, selqui un
decimam. Racio aurem se lqui undecima (quam
habet Parypate generis Chromatiei Cynconi ad
Lichanon luam) e lelqui sexta (quam habet
ejus Lichanos ad Necen) simul conjuncta,
22 X3 = 14; minus continene diastema, quam
lesqui sepcima (quam habet Parypate gene-
ris Nollis enioni ad Lichanon (VAM) de Tel-
qui-
II A A M ON 1CuA.
Quad_ versS. H DE MapOa XdNV ZOS oorrorS Generis Diatoni aequabilis. Sed Parypare BC
D)arerS yer_S, ovVTOrCOe Est D XapVIaryS +8
ZecouaOS outor OS, CAt HEVTHKOGONEpETIO
norco. Kat  n ui apOTaTN FS oVHTOS d
rors verss rpos rleo nexaver avrod, nogor exu
ids dEdem), Erordoer n de naporarn 28 Zeco
paNNS AVTOVS VEVSS, EN IEVdENaToV. O dE CX IEV
dexaros noyos, iv Exan raporarn r0d reco
MaNKS OOrTOrS VErSS XOOS ryr NXavor avroS 
odERTOS, dv éxan NiXavos aurod rpos ryu vi
rleo amynois ourasvO pcC OV CnEXBO D8
a, HNE o r Sneydoos, OV ÉXCt n nPVEETM FE
ocrors XaerorS gerss oCe5 ri Nixaror aurs, C
a Seraros, ov éxe i NiXaros airs es 
ryrlus, ouoicos à Nois ouvantopdvos decoperras de
n unpox i inEPEXe x exexoudver nara ouva plu
Hasqo o re ri Berdenars C Srieurs ne
78, 28 Enxou ouoicos narii ouva plu XIas
MaroS ore 28 enoydés i ShervarS, ev  Em
evnopdco Noyco ios crapris ev ridion
edc r8501STS ousquarOS oder ua dcixvo.
L DE A,XaIOS HENIV T8 MaNaNS errrS revSS
OVTOICOTEC E5t 8 N1XarS 2828C0S V 1orS
erss, mdouco neyco Ka1 yd, co5 dd).
n idio XXaroS 2S paNanS errorS ZEVSS, ev enoy
Soco NoYco dEcopeirai n dETB ZBCOUAHNE OOVTOVS,
ED EMEKTCO pc(cor dE o SHICNTOS Negos 28 enoy
dos, emcirocedou Noyco. H dE rponM X a
NN tod paNanS CrTorS ZS, Bapoeq est +
apV arnS T8 ZECoUaNNS ovVTONS gErSS, EEMEr
vernnosoerdoco neyco Kai qd i clu raponarn T
MaNaNS CVTOrS VerSS, Wegs rW NIXaror aurs
Lezv exa, cos dedax) emebdouor n de napo–
Tan 28 XecoanNS orrTorS yErSS, emerdENa reV.
Odo emrerdExans Regos or exa n aponarn T8
ZOCOPCCNNZ oOrZOVS yerXS pos ri NIXavor avrs.
2 o dIEKTOS, ov Exet n NIXaVOS auTS XPOS TyV
inrs, àMioS ouvanocvos ÉxaDON EMEXSOL
2asqua nce o  EmESdouoS ou Exa n Xa
aru rS pahanis CoroVS YEvS xpos rno dexavon
Koiror rerecixopdor rs xecopans vorrers dies net r pancen etot.
Comtuse Cellachordum Creneris Chromatici synioni et MollIS enTOnI.
apomr
inaerue
b PtO -- nipra. repOnO - niur Ju, bio, caleulo BOstuIanEC; C PYO L. ENTR, repOnO -- vyd ox
M m M 2

## Folio 444 — 867984570:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
44.4
qui octara (quam habet Lichanos ejus ad C. avrS, n9) 0 EnoYdOOS OV EXC n N1XaVOS aVTOV,
ren) simul icidem conjunctae, 8x8 =-3. Con-
spicitur aurem exceltis, quo, quod continetur
per connexionem dialtema rationis se(gui un
decimae de selqui sextae, Tuperatur a dialtemate
quod per connexionem itidem continetur ratio.
nis selqui sepeimae de lesqui octava, ratione sel-
qui nonaxelima Octara, ) 3 (38. UF clare olten-
dirue in subjecto hujus lyltematis Fypodis.
mate.
RurIIS; Lichanos generis MolIS diatoni, in-
tEnEOE elL, quam LICHaNOS SCHCTI CHTOMd
rici Trntoni, ratione selqui-quadraselima. Octara.
Ptam (i ostentum elt) Lichanos generis MOL.
lis diaconi in rarione conspicitur sesqui septi
ma; e Chromaticiynconi, in lelqui lexra:
major aurem cst ratio selqui lexca, quam sel-
CEMEATS Noy8, Lod 28 énxous ousias vora
ouvapio 2) aSquaTOS, uno Fe r8 ensebdou n
E7d382678, ev  Ex tervennnosooy doco ns co
2018 7er85, Exirao esso Kdi v0
eos dedcim), n ptLto od pokaov dia TOVS
ZDCOIIATMOV OUVTOVS, et ExtuTCS poei cor de 
au sentima, ratione selqui quadraselima octara, Srreuros negos r8 en bd ous, en vrcsa e gnogoo
33 Ca. Irem Parypace seneris Mollis diaconi, deco noyco. H de raporam a d r paans
KOIOV XETC4d op or 3 C 10d patat 1B.
Commune terrachordum generis Chromacicei Pynconi d Nollis diatoni.
VnaTa-
E
162
NI A N V F L IS B R Y E N N TI
Xpos riv vnrlu, ouoicos a NoS suvanopdvoi
Occopetras de  Vrepoxn n VAEPEXC) x EnExodvov
xorc ouvan Aaesqua, IOTE TB EmEVdEKaTS
CrepiS ev 2 Cnc TOV FOISTS ouSqa
2O 0daquan deiron.
HdE RLvOS NiV 28 pcNanoi chaerors ye-
18S OWVTOVCOTECG ESI Y HX aVB TOV ZPCOCTXS oU
Verss, et exedoquo Noyco decopairai n de rou
AdDHaTaI
vnrac.
intentior elE quam Parypate generis Chroma-
cici Cyntoni, racione selqui quadrinsencesima-
quadragelima. Nam Parypare generis Mollis.
diatoni ad Fichanon Tuam rationem habet (ur
octentum est) sesqui nonam; et Parypate gene
ris Chromatici synioni, selqui undecimam: Ra-
eio aurem Cesqui undecima (quam habet Pary.
pare generis Chromatiei syntoni ad Lichanon
Tuam) ec sesqui sexra (quam habet Lichanos
ejus ad Neten) Limul conjuneta 17 X 8 = 12, ma-
jus continent diastema, quam sesqui nona (quam
habet Parrpate generis Mollis diatoni ad luam
Lichanon) d selqui seprima (quam habet L. L-
21∞201871185, ouvroco t    H5TZ
Zocopaod ouurors ero. do
QuIOd CONFINCTIE Per COMMCLOe diastema ra- Tus opS aMyNoiS ouvanóWvOI. OccopCiry 
rud roavrtum Beaxurdrtus in aivemejod yror a aMario, lud exror neos estaines oi duo roi loyque
chanos ejus ad WeleH) unsel icidem conjuncta,
8X3 = 83. COmpICItur aurem excestuS, quo,
TEOSACGNOSE Noyco. Kat id n pdi ZOOUTaEy TOV
MananZ charorS VerSS, neos rs nixavor aurod,
NoyoV X cos dedem) Sierraror n i rapOIäEn
28 ZecopS ourrorS VersS, Serdexaror o de
EnErdEaTS NyoS Ov EXet n HRPWNdEN 28 Xpc
parEE OUVTOrS VerSS EOS Ts NrXaror avrod. C
O EMEHToS ov ExA n RxavoS avrod pcS Flo vi
rs doanNoIS ouvantocdvos et Cor exe x50r X)9
Gypea ic Otrraros du exa n raponarm 58
paNano toS uSS WCS ZI NXavoV aV, n
o ddouos du exet y Xeyavos aurs eds lus on
VnEplx n VAEpEZCI P EnExouvor nara ouva plu
HaSqua, 2  Merd enarS nai SrieHTS No-
70. S Enxos quoscos nara ouva plu Xasi-
tionis selqui undecima et tensur lexia, Superat
dialtema per connexionem sacem rationis lel
quinonx et lesqui sepuma, latione selqui qua
dringencetime quadraselima, 63) 1 (a00. VF
maniteste ostenditur in subjecto Lseo tCa
t Cud8t n Seodous, eo
eis Typodiomate. Sciendum autem quod pro. SrSaNOOOSCI I TOSaCGNOSL Neyc io5 eva
Per tam exiguam de insensibilem divertitatem yos ev c oncc _ TISTS OVSUArOS I
quam habent hi duo coni duorum dictorum 8 Sciran dcinvv). Pideras edi 5ot 2en, on 3l 
d Pro =mru repono merdo
apo
dosoi
1

## Folio 445 — 867984570:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
FT A R MON TCA.
44 5
auPoripor Z cienedicor Qr, LocroVOL aVTaX S ev nerum, censentur in sectiona Canonis omnino
rn nararopen 3 naror  c gn ape C avor).
aquitoni.
TMHMA TPIZKAIDEKATON.
HeeI D Na TaTonS FS RECoUATUS uananS i_S.
ci de nara t coesionmodvor vonor, i ru
+ 78 Zecouanns ourors Quss nalaroul
caipcor dc Ey dou Erovor ar ein diet exdeir
r) TS XecouanNS paNaNB 1i8S.
Tolruw orar coegaspedem d, na ra Y epuiEC
Nuchov 2oVOV, I, X τ01ZFOV gV ) ~ pNcochas nara
repcir reoripor pi chacosede ouoicos, ui naons
ane Cctas, 2)9 28 Woegdetqu d eE vEVEEX Na
nivs, ss rislus 28 ohvrp8 20r8 a X opd 3 aurs, 4701
rls vnrlus F Vep CS Naicor, eis Nevre peè pn ioa c̀ M
N01S. 6 no1ZpdV 2s NXavor air, 120t 2l W 
virlus 7 Vrep Conaicor, ionv onn aor i re e c
pEpet aurns cos exer aurlus reos excivle négor
SnEundev.
Endra ) man chaipSidr Tlu Quocnilo N1Xa
vor avrod nrot Tlo arns  inoBoNaicor
es dexariaeq eon io à MNOIS: nai noISI
Eled rapon avroS, IoyV OAn aVEH I ZC ZNa
peonardenarce pepes avris ios excir aurlu neos
excioleo, negor Dhrcosapona denaTV.
Kai p raora a PaipSuo deo 2S BreITS N
78, er exan uram avrod, nrot i vin 2 d  Y
edicor, 2805 Fleo virlio avrod, n2ot 2lo virleo 
uneo bonatcor, cov eion us duo de 1 85 noy85
ot  exineurder CC Y enroosapcoxad exaror (C 
ncino e avrod NoVoV, 1ot  EmereDEbd ousV
293coXOd ane, 6C05 cira D LaS auri
RoyCV, n2o1 D virus Y deYi dicor, ou éxet nE
TyV HaPOTaM aVTS. Kat yd, cince à Dencodo
exineustor CC Enrcasapeox aidena ror Noyev, do rE
SECTIO DECTMA TERPLA
De sectione seneris Chromatiei motis.
VM vero secundum praecedentem modum.
Leciam generis Chromacici lynconi sectio.
nem de diritionem expedirimus: proximum
elt uc etiam eam quae est generis Chromarici
mollis expeciamus.
Cum ipicur proposuimus, secundum conum
Trpermixolydium, etiam hoc melodixe genus
lceare; Primo quidem diridimus similiter, cum
omni accurarione, ope peamilti acuti cuspidis
circini, Necen acuxioris ejus cerrachordi, hoc
est Necenhyperbolaon, in parres quinque in
cer se aequales; tacimu sque illius Licharon
hoc est Paraneren hyperbolaon, aequalem ipli
EOcI ejusque PArEI GULIME; ue habeat haC ac
illam racionem se squi quintaM.
Ocinde, sic factam ejus Lictanon, (hoc est
Paranecen hyperbolaon) dividimus icerum in
Parces quacuordecim intex le aequales; facimul
que hujus Parypaten aequalem ipli con ejus.
que parci decimae quaria; uc habeat haec ad il.
lam racionem sesqui deciimamr quarcam.
Polteaque auterimus ex ratione le squi terria,
quam habet ejus Hypate, hoc est Nete dic
zeuomenon, ad Neren Luam, hoc est Neren-
heperbolaon, dietas duas rationes Cuper- parcieu-
lares, hoc elt selqui quineam et se lqui decimam.
Quartam 2X 13 =2; reliduamque ex ea ratiO.
nem, nimirum sesqui rigelimam seprimam, 3) 3
(33; dignoscimus praeeile rarionem elle iptius
Hypates, hoc est Netes dicZEHBMENON, quaMI
habet ad Parypaten Tuam. Ourppe li autera
muS ex ratione lesqui terria, rationem selqui
quincam et sesqui decimam quarcam, non alia
To Borcuer rersa xopdor rE crpuihodudis rire.
Acurius Fecrachordum Fypermixolydii coni.
Rocopariner pananer 3S.
Erarn.
macurarum in reirn.
rasartem n h1y arts.
Genus Chromacicum. molle.
virrm ste deredticar.
reirn o rpbonaicor.
recerira innbeciar.
vira iniaeonaeiar
exit
280
a Pro reimo. reponO naegniotu
Mmm
S Deleo

## Folio 446 — 867984570:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
446
AL AL NVF L IS BR X F NVNI
exit super particularis ratio quae contineat reli-
duum ejus dialtema, quam Pola selgui-vigesima-
sepcima. Sicur, in Elypodigmare, numerus du-
centa oetoginta, ad numerum ducenta decem
rationem habet selqui terriam. Si igieur inde
auteramus rarionem selqui quintam d se(quI
decimam quarram, hoc csF numerum ducenta.
decem, e ducenta quinquarinta duo, (quippe
hi Cune numeri, qui, in diastemate selqui tex
cio, utriusque dictorum duorum terminorum,
seu numerorum, continene dictarum rarionum
diastemata; Nam numerus ducenta guinquagin-
ta duo, rationem tacie ad numerum ducenta.
decem, selqui- quintam; aeque ad numerum du-
centa leptuaginca, qui est Fypologus rationis ex
Tesqui terria relidux, se (qui decimam quartam;)
reliqua ex ratione lelqui tertia ratio, polt ab.
lationem ambarum dictarum rationum luper-
particularium, hoc est ratio numeri ducenta-
octosinta, ad numerum ducenta. septuaginta:
non alia elt Cuper. particularis racio quam sola
Telqui vigelima leprima. Exceltus enim numeri
ducenca. octosinta ad numerum ducenta septua-
sinta, est decem: Tunc aurem decem parS PEX
cise riselima leprima numeri ducena Leptua
Sinta.
Si autem per sectionem item velimus hujus
generis Hypaten invenire; itemque, quam ha-
bet ea rationem ad Paryparen Tuam; Dividi-
mus jam factam ejus Parypaten, hoc est Pri
tenhyperbolaon, in parces vixinei seprem in
tex le aquales; Facimusque ejus FIypaten, X
qualem illi coci ejusque parci riselimae seDri
ix; ut habeat haec ad illam, rationem selqui
vigelimam. septimam: Adeoque etiam per sectio-
nem invenimus iptius TIrpaten; es, quam ha-
bec haec racionem ad Parypaten luam. Nam
ratio sequens grariltimaque generis Chroma-
eiei mollis, quam habet ejus Eypare ad Pary-
Pac
numeros oltensum elt.
Ad cundem iraque modum diridimus, cum
omni accuratione, etiam grarius cerrachordum
toni ypermixolydii, secundum expolicum me-
lodix genus; quod continetur d Nece diezeux.
menon ee Paramele. Facimusque Lichanon ejus
hoc est Paraneten dicreugmenon, eandem ha-
HctoV A07OV, 1701 T danoora de  2 chaneora
revruvorra duo STo1 i 3u cios ot, et   5
Tccacquam au Porpcor cip duo opcor, eirs
d  dhanéora dena, mici t’ enineuntor rpos y.
caxeora Entixera, o5 roonogos en r8 nampdus
 EGOOpXOV 63d ctal ut e
poeAcOV ROYCOV, et pon por 6 o EncirodEdo
HI gd cEpoX T8 Xanora Ydo 195t
D)anovra dournera, dExa Esi ) dena, em
cirodEbo p on e 16 o
excirlu, Rozor CmeroEdoor. Cai cincre au 
ro Bapirepor res expdor r Lepuionodis ovs.
Crarius Tetrachordum Hypermixolydii Foni.
Genus Chromaticum. molle.
edce.
ExxtretrS Noys Sdeis av amos ricor Ne
cor, 8 NeO et av rZ cp e7 a Xaesqua ci pen
uor O o ericinodebdo. S. et 
205, d Haneora eydonnorae apibuos. neos Y 
néora dexa noyer Éxd emreITOV. Far sV d FSTS
a Dencopdi so  eninepmor n Ex erosapeoncide
apibcor,  aa (8. 7 τ01TCOV NoycoV, ex EXOV
 sa herhab do ooS, rpoS
ex r8 exireirs hoo hosapconaidenaror
Onand O ae NeYoS ex rS exireirX neys
diro aaiu copat 7 cipnudicor Ex ipco-
eicor Roycor, nrot 8 Agnoota oydonNOVTa, We
bodunnoi
rov e a raporaerno uto RExm) diccipsu
 Quoudulio naponarlu aurs, nros rli reirlu 2
inbOnaeicoV, eS CirgorEa pEpn ioct a MNOIS 
tdeC aterouns rvi inargo dexn-
ocour 8 101816o3 Ebpert EDEi. dv aura A
10pr sud vilnt acto, ont ban avrn not
cinodCdo pEpet avrS cos exew aurl neos
Sa D KaTA TONNS EypyROTES X riV un aru aurs i
or aërm negor noS   aurS HEX). O
nanS SS, or Ext n vrarn aurS REOS TV MpU
rarmo. emduodebdois esi nadume nai D_ Y
deucor dedcn
Tor avror; â̈eg reonor dhcipsd, p aons
ane bcias, i ∞ Bapurpor rrs axopd ov  ineppes-
Zonvdls rors, narae x dicinnuuder q  ~ pENCo-
dhas 0dn WEeye 2 ~ vims r de Ly-
edicori D co dqEmS. Kai noisuer ro pdis RiXa
vd avre, nro rio c egimo  duel dyecticor, 2
d enoGpotoh  xpcopCrIO 
apoM n reern.
avirm n rexarie.
gecon.
xocopoaeriat pt p)
recta otasosenent
racariem siul coruetiur

## Folio 447 — 867984570:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Mezeusmenon, quam habet acurioris recrachor-
di Lichanos ad Tuam Necen: Rjusque Pary.
Paren, hoc est Pricen diereusmenon, candem
irem rationem habere ad Cuam Lichanon, hoc
elt Paraneten aiezeusmenon, quam habet acu
cioris ejus cerrachordi Parrpace ad Lichanon
Tuam: Icemque FEypaten ejus, hoc est Parame-
sen, candem item racionem habere ad fuam
Paryparen, hoc elt Pricen diezengmenon, quam
habet acucioris ejus cetrachordi Hypate ad luam
Parypaten. Sic isitur Facimus etiam gene
ris Chromatici mollis sectionem et diritionem
Ouippe hoc melodia genus, uc ostensum est,
canitur in grare, secundum rationem selqui
quintam, selqui decimam quarcam, et lesqui
rigelimam. sepcimam; in acucum contra, secun-
dum rationem sesqui. vigeliman seprimam, sel-
qui decimam quarcam, et selqui quincam.
Sciendum porro prarer jam dicta, quod Lil
chanos generis Diaconi aequabilis, acurior est
tione selqui decima cercia, proxime Nam, UL
oltentum est, Lichanos generis Diatoni aequa
6
dis, in racione sesquinona conspicieur; se-
nC
ta: major aurem clt racio lelgni quinca, quam
DEo EninenOS NOYOS ZOV EHIEVaTS, EmTesONaI racio lelquinona, racione se squi decima cerria,
Diaconi aequabilis, incenlior est quam P’arypate
generis Chromaciei mollis, rarione selqui deci
ma nona, proxime. Nam Parypate generi Dia
toni aequabilis ad Lichanon Tuam, rationem ha-
bec (uc oltentum elC) selguF. aceiam: Sed Pary.
Date generis Chromacier molllo, delqui decimam.
quarram. Racio aurem selqui decima. quarta
(quam habet Parypare generis Chromarici mollis
ad Lichanon Puam) _e selqui quinta (quam ha-
bet ejus Lichanos ad Neten) simul conjunctae,
toni aequabilis ad suam Lichanon) de sesqui
nona (quam habet ejus Llehanos ad Necen) li
autem FXCesTuS, quo, quod per connexionem
concinetur diallema racionis selqui decima
+4
ET A R MIO N L C A.
aro exe negor neds ri viirm avras, irot elo bece rationem ad Necen suam, hoc es Neten.
virlio F dCaYid et G EXC _ i N1X avoE
 ourips rere aXopd8 nEoS ro vyrm aurs. Tlo
TaN L aVToV EXCN NozoV X POS TIV NEXaVOV aVTS.
yrot n co darm F due Lyucor, er aeq ext
n poarn  oEVrepB TETGaXOd S aVTS poS s
NXavor aS TyV de rarl aurE, yot ZIV
EdDg. po, a NWV F aVroV ExCW Nogor XpoS ryI
PO O aVTS, iTOL FyV XITIV 7 d  Ry ducor
or oeq CXe nO) n arn  Evrips rereaxopd 
aVrS XpOS LV HapVXaEHV aVFS. OircoS Su deq
os3 pEV n)  V τ8 XpcouIanNS pa NanS qSS Na-
2aoun 3  aspEoW. Kat qd x roISTOV revoS D ME
ncodhas, los ded dn), emi pdi x Bapo pencod C) no-
ra eninepntor C Enrrcesapsoxaudenaror n emoro
Debdouor Negor Em) x osvevarricos nara emno
Debdour CC exreosapeon aid enator Ce enineuror.
Avaraior dE XaN, En τ01S cipnedos, cide-
ras c2t A  AIXaVOS S XIaTorS OuaNS 3EV3S,
3e8S, CHITPIONCIENaTC NycO EYZISa. Kat yd
cos dedem), n idi nexaros rod chators oano
2ev85, Co En erraio norco decoperrai n dE T8Xco
MANNOD MaNaXOD SBS, e E to
apoarl aurs, nrot riv reirlu 7 dlyiducor
DWBTOVCTEpO Est F NIXaV 78 XeCOpIanNS uaNaNS quam Lichanos generis Chromatiei-mollis, ra
dexarco NoYcOEFa. HDE TAPVTAEN HANWVTOV Proxime, 18) 5 (37. P’arypace aucem generis
Sae rorS ouaNO ZNSS, OUWTONCOTEpC ESt ~ H apV  d
7HS TOV XPCWHNOV MaNaNOV VEVSS, En tErreaNa
Denarco Noyco era. Kat qd n ui XapOTaTHTE
chaerors quano oS WoegS rli NXavOV aVTS, N
Yov EX coS dedem) emdenaror n de rapuxarn
20 Zecoua aNaNOV Yer8S, ExrcoSapEoN
Dexaror. o de emrcosapoxaudenaros neyos, du ext
n XapDH aFHTO XPCOILAHHOV pa NaNOV VErSS WG
V XIZaVOV aVZS, X O CMEWO du exa N
LaVoS aVrS poS TW VHEHV, aMNOIS oorantouE
voi plci (ov X) QSa ExEXSON, ne o n emdena
205 ov Exa n napor arn r8 darois ouan_ VErss
7e0S FW N1XavoV aVrS, CC o Eervaros du Exet i
RxavoS aVTS EpOS ryo viru, ouoicos a MyNOIS
ooranodvo. Occopereu de i inepoxi n vrepex et X
exexordvor nara orva Puv dasupuco, vio r YB CM
mul icidem conjuncta, 13 X 8 = 3. Conspicicur
22X 5 =3: majus diastema continent, quam sel-
qui decima (quam habet (ypare generis Dia
Korot rere axopdor roS XecopanNOd an versS nai roi carors opass.
Commune cetrachordum generis Chromarici mollis et Diaconi aequabilis.
26C
omeere
quartx

## Folio 448 — 867984570:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Rurtus: Lichanos generis Dracn
B. R X F N X I
ros apecradenars i S Sinepnis Noy8, 8 EME
XocdS bicoS Nara ouva Oli X)GSuarOS, 20
E TS CMdENATS X ZX CMENVaZS, WV EMEVVEONaI
dEKATWO NYCS EYZLSC. 1o5 CVaPYCS CV FE LLDNCI
adico 28 2018F~ ovsquareS od equan dciuro)
H) RrXaVoS eLV FS ouvrors ca tors 18S.
ouvrorceQ Est D XIXarS TS XpcOuATNS qaNaNS
7er85, utos oadeKC Noyco EY
Kai 3  XaoS 287013784185, 1os dedem
ex Emerrarc noyco dccoper, ev id n, n F8 dla tors
quaS. H) apVNM NN TS ouvtor charovs
85, burrorcoe  est D apVNanS Z XOcOCNE
PaNCNS GeSS, EN 12IaNOGOEC) Noyco . Ka
id n edo apoa TB oorioS carors jass es
rlii aixavor aros, Noger exd cos déden). enoy-
door n i apOnm T8 ZPCOpLATNS paNanS jE
185, LHVTEOSAPEOKCIIDEHATOV O) EN VTEOSCPEOKCI
denatos Regos, ov ext n HapVTAM F8 Zocoua nN
panaN gerSS reOS Tu Nexavor avrod, n o es
Ep O, ov éxet n nxaios aurod reos is vi-
440
 A L1115
per connexionem concnetur rationss selgul. uII
decima e selquinonx, ratione lelqui decima-
nona proxime, 5) 3 (5. Ot manitelte olten.
dicur in Tubjecto iltius Tyltematis HypodiS
mate.
intenlior elt, quam Lichanos generis Chroma-
ticimollis, icidem ratione lelqui decima tctula
proxime. Nam Lichanos iltIISs generis lut
oltentum est) in ratione selguinona conspic
quarea e selqui quintxe, excedir diastema quod
pare ilem generis Syntoni diaroni incenlior cst
quam Larypate generis Chromatiei inollIs, ra
tione lelqui erischima quinta. Nam Parypate
SCet Synconi diatoni ad Lichanon Cuam, ra-
tionem habet (ue octentum est) selqui octa-
vam; sed Parrpate generis Chromaciei mollis,
sesqui decimam quarram. Racio aurem sesqui-
decima quarca (quam habet ParypaTO GeNETIS
Chromatici mollis ad Lichanon luam) de sel
qui quinta (quam habet ejuto Lichanos ad Ne.
ten) inter le conjunctae, 1Z X E = Z; majus Con.
cur, (in quo item Diaconi aquabilis.) Pary-
Spa n O En et eet  o 
cinene dialtema, quam sesqui oetara (quam rv, a syos ouva odvor pe ov eex3or X) a
KoNOV rEt CaXopOV FD XpcOC uaNaNS jovBS i sob butos At.
Commune cerrachordorum generis Chromariei mollis ee Synconi diaconi
3c
120
cnctavo
habet Paryvate generis Syntoni diaroni ad suam rod suvrirs 2Ia rors jees reos Tl nyaror au-
Lichanon) ec Telqui nona (quam habet Li-
chanos ejus ad Neten) Cmul conjunctae, 3 X 
Conspicitur autem excestus, quo, quod
per connexionem continetur dialtema rationis
lelqui decima- quarex e selqui-quintx, excedit
dialtema quod icidem per connexionem con-
cinetur rationis se squi- octarx _ se(quI nONX,
in ratione se squi erigelima quinca, Z) 3 (35. VF
clare ostenditur in lubjecto ejus (yltematis fly-
Dodismate.
Rursus, Lichanos generis Mollis entoni, in-
tentior elt quam Lichanos genert Chromatici
mollis ratione se squi decima guMIIa. Nam (ut
otensum est) Lichanos generis Mollis entoni
in latione selqui octara conspicitur; Sed Chro-
marici mollis in ratione sesqui quinid: major
aurem est rario sesqui quinta quam selqui-
28, 3 d EieaS, Wv Exe n NXares avrov nGoS
ri vyrbss, ouotcos a. M NCB SLBO. Ho DDot. Seco=
Peircus) n vrrepoxi, n rd EEXt F CA X o a-
a soora ple X)aGnua 2D T T8 En  pL
dan), n udi NiXavOS o pn corr s1BS.
ev EYdO nOYCO decopea n) ZOV XDCOPCC BNOV
paNaNCO yevBs, er exreppco ercord em-
Octara, ratione sesqui decima. quinta, 8) 5 (15. NEu6) Nogos roV emydos E Ievrenaidenarc
dendre nai r8 exneun8 n. Y∞ V EMExoud
Quoicos Xaro suva Dyo 2I∞ SHuaTOS, I 7 70u
Deleo irntia bisu quod hic redundabal.
E7d08 n 10d EA VaTS, ev ExireaOo
neyco. los Craprs et T oCiC τ8 2IE
r8 ovsnos0d ciuan deirvora.
H ) AEXaVOS HaNWV FB pONaNS CVTVS YeVSS,
ODVTOVCOTECG ESt I AIXaVS ZOV ZPCOPLCSIIS pC NaNX
VErsS, ExrhaonaCo Néyco. Ka+ gd, cos de-
Noyco
e SuppieO

## Folio 449 — 867984570:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
HI A R NO N TCi A.
KONON rerE CXOPdOV FX ZOCOMANNS pENaNE jerss iy paNanS eriors.
560
Commune tetrachordum EClat Cae Iis _ Mollis enconi.
dnaeras.
N1ZeVoI
726
inra
Sed Parypate seneris Mollisentoni, d Chro.
macieimollis, est una cademque; Tune enim
ambre inter le aequitonx. Ur ex rationum com-
policione, iplaque sectione, clare oltendicur,
3X3.
Rursus; Lichanos generis Mollis diatoni, in-
centior est quam Lichanos generis Chromatiei-
mollis, racione selqui vigelima. Nam (ur olten-
Cum elt) Fichanos generis Mollis diaconi in
racione selqui septima conspicitur, sed generis
Chronatici mollis, in SC(qui quinta: Major au-
Novco. H i) XapuXaru XaRW FX panans dcorS
Vers5 i 28 ZocouannS uaNaNS, y auri n psa
E5 100rovot gd etNas apDop a deSimeo
ios ex D Y norcor ovrdeoccs n  na larouns ad
S EvapYCoS F87O derrra.
H De RIXavoS MR  paNaNS Xarors S,
OOrTOICOREC_ Est ~ N1X aVS 78 XpCOIIRHHS pLaNBKS
Verss, Scro5o Noyco. Kat yd, 105 dedem) n
HETH HENIV TOd UaNaNOV NaFOVS VEVSS, OOVOIcO
ECq EsI D HAPVIETHS +8 XOCOIANNOV uaNaNS yE-
quam Lichanos Chromaciermollis, ratione lel
185, eroydonnosii Neyco. Kai gd n ui rapunum qui octosetima. Nam Parypare generiS MOLLIS.
XoV uaNaNOD A∞1V S, Wees  NYaVOV
avrov, Nogit Exet, cos dd CMera rov n de
PVHEM YoV ZOCOua HNS RCNANS VerSS, CHITE
DAPEOKCIdENaTor ODE EMOSaPEONCIdENa TOS No
us, ov EX n Xa PD a CS ZOCOMIaHNOV uaNaNS
diaconi ad Lichanon suam, rationem habet (UF
ostentum est) selqui nonam, Sed Parypate re-
neris Chromariei mollis, selqui decimam quar-
tam. Rario aurem sesqui decima quarta (quam
habet Parypate generis Chromatici mollis ad
Quam Lichanon) e selqui quinta (quam ha-
bec ejus Lichanos ad Neten) simul conjunctae
2ZX 5 = 3, majus continene diastema quam le-
cova ouo uiCV EHEXSOI , nTEP OE quinona (quam habet Parypate generis Mol.
EnreosapEoxadENaTS NoYS, I T8 EmmEun (8 70V
lis diaroni ad Lichanon Tuam) e selqui sepri-
ma (quam habet ejus Lichanos ad Neten )
limul consencta, 18X 3 =-85. Conspicitur au
tem excellus, quo, quod continetur per con-
junctionem dialtema rationis se (qui decima
quarcae et selqui quinca, excedie syllema quod
adi N1XavOS 2od pd Nad dS VersS, cv S
ECdouc rovco dccopcirai n8 Lecuans uana
nou erS, emenco e tnO
Regos 5od EeSdoS, CsCINOSCO Noyco. H dE napo-
ma, ratione selqui- vigelima, 3) 5 (35. Iuem
cem et Lalio lelquislunca quam selqui lepe
lic diaconi, incenlior est
verse oeS Tu XIX∞. VoD ab5oD, 0 DInCO,
OV EXC n LIZaVOS aVFZ HCOS Tlo vrlus, à M yNOtS
Emeratos, ov Exn naponan T8  KanB A9.-
Y0VS VEVZS NEOS Y NIXaVOV avroV, (C O EMEBd qoS
ou exn RXaVOS arS neOS Fonr, ouoicos àmy
No ooralovO. DEcopCI); n irepoxu n unepext
X Es EXOuVOr NarE orvo, Pl csu C10 1 18
Commune cerrachordum Generis Chromacici molis et Molis atalu.
205
KOIOV TETG C. Z OpOO 1 LpBNS p MaNOVS n 18 panand HarorS.
et

## Folio 450 — 867984570:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
MI A N D EE ES B R Y R N N TY
45
pex conjunctionem conrinetur rationis lelqui-
nonx et selqui seprimxe, racione selqui octore.
Liman 33) Z (8. Or clare ostendirur tubjecto
istius iystematis Hypodiomate.
Rurtus, Lichanos generis Chromatiei Cynto.
ni, intenlior est quam Lichanos generis Chro.
macici mollis, ratione sesqui- criselima quinta.
Nam (ut oltensum est) Lichanos generis Chro-
marici. syntoni in ratione sesqui sexta conspici
EuE; Sed generis Chromaricimoltis, in selqui
quinta: Major aurem elt ratio selqui quinca
quam se (qui sexca, ratione se (qui triselima quin-
1a, 3)E (35. Sed Parypare generis Chroma-
cici tynconi, incentior est quam Parypate se-
neris Chromacici mollis, ratione sesqui. nonase.
Sima Octara. Nam Parypate generis Chroma-
tici syntoni, rationem habet ad Lichanon luam
(ut oltentum elt) sesqui undecimam; sed Pary-
pare generis Chromatici mollis, se lqui decimam
quarcam. Sed ratio selqui decima quarta (quam
EnExopdus opoicos nara ouva u sao
anNS pcNONOV VEVSS, Eo. 
 r8 Dherrars CC r8 Sdous ev Eoy-
Donrosco Noyco. 25 CrapYcoS eV F0 ONCIdVC
282018TS ovsquar5  d ésquan dcirvo).
A dENIXaVOS XW rd RecoparinOS ouVIS
ZeVSS ouvrorcoe Est D NXaVS FS ZecquanNS
padans  Sreanoonépco Noyco. Kat qd
id5 dedt), i ed NIXaVOS F8 ZECOMAMMS OVTorS
24185, et rieurco decopeira Novco n de 78 2ec0-
parns panan zas, cemnepnes peior de o
imEpOS NyoS IB CMEKTS, EmrSlanOGOEc
Noyco. H d3 a AXIV 2S recopanNS ou-
ovs ger8S, oorroicos  est D napun cry5 2d geco-
parmduaNa FerSS, ev emervernnooydoco No-
yco. Kat  n a raporan rod rocouannoi odr-
2028 Yero5, r Exet C95 rui n1Xaiov avrs, cd5
dEd CN emevdENaToV n DE HapONa TS Xpc-
de emirosapsonandenor  rejos, u exe n cst
Rovor rereaxopdov 78 XOCOMBNNOS uaNaNS HEVSS  ToW XPCOanNS OUVTovS.
Commune cetrachordocut peletis Chromacier mollis d Chromatet lynconi.
000
vncsrat.
12evoi
30.
apona rat
6c
d
Habet Parspale Sclett MMtomarici mollis ad
Lichanon Tuam) es selqui quinca (quam ha-
Det Lichanos ejus ad Necen) inter le conjun
cta, i 25 -, asco Conmem diastema, quam
selqui undecima (quam habet Parypate gene
ris ChrOMALICLNSILOML au Ca Lichanon) e
Necen) simul icidem conjunctae, 77X 8 = 7.
decimae quartae e selqui quinex, excedit diaste.
Poclsate.
NaTM TB XOCOMAHNS paMaNS YErSS WdCOS Tl N
xaror avrs,  o Smor 9, or exc n NiXaros
aure coeos ry virlu, à yoIs oran locdvos puet-
GOV EHE X80 D)aSy  d r exterdena ro5, ov
EX Et n H CPDZaM TBX PCOPC C HNB ovVrS YEVB5 MEOS
voS aVTS EOS T vnT, ooicOS a M HNOIS ouVa
nopdvor. Occopeiras dE n inepoxn n vnepex t x En
xopdvor nara oora pleo X)a5nuc, 1d16 16 en
 IBEHIEVdEKATB NGI TBET IEKZS, EV ENter
co rB roISTS ovsqareS dciqua deirvo).
TEOAPEONCIDEKa=S 20YS noI 28 EmnCur 8, 1o
EAEX opoicoS nara ouva pleo to
Conspicitur autem exCCHINS, quo, quod per con-
junctionem commetur Marlema rarionis se squi
ma quos per conjunctionem Lidem continceur
racions Legurnacemma a selquisexta, ra-
tione selqui nonagelima Ocaa, it) Z (38. Vr
clate oltenduur L ostus a L.. vernnosoordoco norcs iis devaprios eo reo rone
c Suppleo r axais. a suppeoem
Z Et H Mt A
Daeo

## Folio 451 — 867984570:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
HI A R M ONTC A.
TMAMA ZEZZ. APEZR ATAEKATOH.
HIECL E Na (Q TOUInS 58 CVapPCOIS 185.
C daenum usto anct so.
Tot mes oraer  eaipedeinu n 2o1SrV +
uencochas nara r unepuiconudtor iovor na latuem
Wegripor diccips W, p nons ene Bcah, 2a 2
desdhenqurdus oEvrerTE_ no priVS, Ti viElu Y8
eEvrips rer egXopd 8 aurs, nrot d viecles r Wnep
Conaicor, cos noans Wegeio, es aC
peEpn io à MyNOIS. Kaj rod r NXaior aurs.
os rle co dgriru Z vnepbonator, ion onn aurr
3 FCd TETCPFCO pEpet avrns 105 Exe aur 95
excivlio, nogor Dreraptor.
Eira an opoicos dracpside Tlu Quodul n
Xavor avrov, rot rlu o arie Z inepBonaicor
cis cirgorreia pepn io à MyNOIS Kai noISd rin
apo u av r8, HTOL TiV rE1ryV Z VnEpCON aicov,
imv onn aurn n FC CMOSDTEIEC pE pet avrS 1d5
Exeir aurim Woe95 Cxerluo, Negor EmdNOGOTSITCV:
Ra  ravra à Paiudo do S emreirS No-
78, or Exan am aurs, yrot n vyn  du dy
Aducor, EoS ro viry aVTS, yrot rip vyrlao Fi-
repbonaicor, cor cipquss duo empoeies Noyes
yZOL Y eMTTaPTOV N X emdNOSOTSITOV  Y NC
edvor nozor ex 28 exireirs noys, do r à paspe
OcCS a pC DOTEpCV F cipy udcor E eicoV NoycoV, n-
r0t r ex ircosae gnocon epntov, Narweoxou à
ne CcoS civas Y D Vnurus aur_ Negor, y201 ~ vys
2 d LYeducor, ov Ext reOS ri NapON aryV aVF8.
nZOL ZIV TCisnV TCeV EBONaicoV. Kat gd, einE
aDEncopd, doroS EZITCITX NeyS, Y EX VTeTaPTOV
C Exidnosor error negor, sdeis ar à O T E qo-
eicor nercor x nemo dvor et aurs EDehet Nasqa
a pin un 0 d exircosa Canosor cunos. Oior, eri
odCruaTOS, O TeLaNOOa EGyNOVTACKTC dxiD-
uos. Negor Exa reos r Hgnéora ebdounnorraez.
Srirerer car sr diro rBrS à Pencoper LV X eI
erapror i ex irosor eroV Negor, hrot F Wanéora
EEdounNOraEZ X, Y TCLaNSO NOSaCGNOVTaNErE
3FOI na) zae eior, ot ev TC ET1Z esTCO Hasuan
ecaneoia rae gnorramivr apibpos, eos ed
SECTTO DECTMA- OVARTA.
De sectione generis Fnarmonis.
OM concile de accurace, etiam generum
LChromaticorum sectionem e diritionem
expedirimus, ut par erac; Proximum est ut ad
eundem modum expediamus etiam, de sectione
generis (vocari) Fnarmonii, ea quae de illa
postulat oratio concila et distincta.
Ouando igitur propoluimus etiam HoC me-
lodixe genus, secundum conum Aypermixoly.
dium, lecare; Diridimus primo, eum omni ac
curatione, ope praemilli acuri cuspidis circini,
acurioris iltius cerrachordi Necen, hoc elt (vE
Eapius ance dictum est) Necen hyperbolaeon,
in partes quacuor inter se aequales; Facimul
que ejusdem Lichanon, hoc est ParAnCLEN.
hyperbolon, equalem ips cori ejusque parci
quarca; ue habeat haec ad illam, rationem ser.
qui quartaM.
Deinde similicer item secamus sic constitu-
eam ejus Lichanon, hoc elt Parancten hyper-
bolaon, in parces visinci eres inter se aequales:
Facimulque ejus Parypaten, hoc cst Fricen hy-
Perbolaon, aequalem ip coci ejusque parci vi
selima terrix; uc habeat haec ad illam racionem
lesqui. vigelimam. terriam.
Posteaque auterimus, ex ratione se (qui terria
(quam habet ejus Hypare, hoc est Nere dic.
zeuemenon, ad Neten Tuam, hoc elt Neten-
hyperbolaon,) dictas duas rationes luper- par-
ciculares, nempe selqui quarcam et selqui-vige
limam tertiam, 23) 3) 3 (15 (25; reliduamque ex
ratione selqui tertia rationem, (post ablacio
nem dictarum duarum rationum luper partieu.
larium,) nempe selqui quadraselimam. quincam,
dignolcimus etse accurate racionem Fypates ip.
Tius, hoc est Neres diezensmenon, quam habet
ad Parypaten Cuam, hoc elt Fricen hyperbo-
Ixon. Si enim a ratione selqui terria autera.
mus rarionem selqui quartam de sesqui rigeti
mam tertiam; non alia erit super- particularis
ratio, quae reliduum inde diastema continebit,
quam sola selqui quadraselima quinta. Vr, in
Eypodismate, numerus trecenta lexasinta octo,
racionem habet ad numerum ducenta. sepcua
sinca sex, selqui certiam: Si isicur ab illo au
teramus cum rationem sesqui quarcam, tum sel
qui viesimam certiam, live numerum ducenta
sepruasinca sex, numerumque crecenta quadra
ginca quingue, (quippe hi sunc numeri qui in
Tiastemale sesqui certio, utriusque dictorum duo-
i cermer leu numelocum daltemata ta-
liu rationum concment: Nam numerus tre-
cenra quacdraginca quinque rationem Facit scl
qui-
Hei i oerrouucos, i dmue ocopdico5, i ri 
xpcoparincer ucor na taroulio nai X) aip: 0r
dcEnN Joud nadnE ineZEV CinoS EdvO 
en t avroi reeror dehex der, i ei 8 nala ropin
S naNSuS crapuorS uS, oo dy EE o ouvroqo
ap Poriocor Y cjenucor duo opcor. eirsu axibucor
ha AaSqua Tq F 501SFCV LoYCOV EHEXOrS o 
a Deleo avroi quod hic secundabat.
P

## Folio 452 — 867984570:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
M ANV E L TS BR Y
Td dEvrepor ret C ∞ X Opd V T8 2  Ep p1EONVd18 20V8.
Acucius Fecrachordum typerminolydii Zoni.
Exaepicerior yer O.
redarn.
raponirus n Teiru
rapaerhru nNIZaVoS.
qui quarcam ad numerum ducenta Sepruaginta-
lex; acque ad numerum trecenta lexagInIa, quI
est hypolosus rarionis relidux ex ratione lel
qui certia, rationem selqui visetimam terriam;
ratio urique ex rarione selqui tertia relidua (Dolt
ablationem dictarum duarum rationum luper-
Particularium) nempe numeri trecenca sexagin.
ca octo ad numerum trecenta sexaginta, non
alia erie luper-particularis ratio, quam Pola sel-
qui quadragelimaquinta. Fxcelsus enim nu
Ieri trecenta Texaginta Octo ad numeruM ErE
centa-sexaginta, elt octo. Sune autem octo, pars
praecile quadeaselima quinta numeri trecenta
sexaginta.
Sin etiam per sectionem relimus hujus ge-
neris Fypaten invenire; iremque, quam habet
ea rationem ad Parypaten suam; Dividimus
iplius Paryparen in partes quadrasinta quinque
inter le aequales; Facimulque ejus Fypaien
aequalem ipsi cori ejusque parci quadragelima
quintae; ut habeat, haec ad illam, rationem sel
qui quadraselimam quintam: Adeoque per se-
etionem irem invenimus iptius LIyDaten; e
quam habet ea rationem ad Parypaten (uam.
Racio enim sequens graristimaque generis Kn-
armonii quam habet ejus FIypate ad Parypaten.
est sesqui quadragelina quinta: ut etiam per nu.
meros oltensum est.
Eodem plane modo, eum omni accuratione,
diridimus etiam gravius retrachordum coni Hy-
permixolrdii, sccundum ante expolitum melo-
dix genus; quod urique continetur à Nere.
dicrenomenon ee Paramese. Facimus enim c.
Juldem Pichanon, hoc est Paraneten diezen.
emenon, eandem ad Neten Cuam habere racio
nem, quam habet acurioris cerrachorei Lichanos
ad Luam Necen: F. julque Lalspaten, hoc elt
Lricen dicrenomenon, candem item habere ra
tionem ad Tuam FICHAHON, HOC CA adt Para-
Cenus enarmonucl.
vern stc evypdicor.
reien vxcpbonaicor.
raearirn Csbonaicor.
inen ieo pbohaeicor
 Naneora EEdounNor, NII Z ENITETPTON
Negor e95)  reanorEnNOVC d5 o
jus s Nerouis en S Mireirs neys es e 
NOGOnETTOV O NeovO5 aeq Negos en 8 carei
2816Y8, dero d à Paspeorcos  eipqucr duo em
uoetcor NoYcN, 1Tot T8 EG1GeOI EEHNOVTAOKZCO
Ce T8 rLaNeora EG HNOVTa, ON a MOS oy ein F E
poeicor NeycoV, et pon pesrOS o BTEOSCCGNOGOE
7(9). H gd VrEpoXn F8 TCCaNSOrC EEyXOVTAOHTC
NEO5 F TCLANOOa EEHNOVTA, ONTC Esi 2a) ONTCO,
pepO esir aneCS rOaCGOEor ZS Tepa
neora EEyNOrTa.
Et de ge C 2) a  nararouns r vnrlus deNn-
ocopd 28 201378 dSS evpeir Et  y ou aurn ne-
qou neos i aponarlus aurs veroin) draside
=lud a aVIS eiS TENaCGNOVTANEVT pcon
oa àyNOIS  oISde E unalus avrod ionv
onn aorn nai ris aegnosoEnc Epet avnS
cos EXar aor EOS Excivleo NoyOV EnITCOSaPaKOGO-
reponer Kai emp av n, 24 D na aounS cypy
norES u I Vls aVES Ce, OV aV̈TH NegOV REOS
EI NEEPVEEN aür S neurn). Ogd enopvoS u, Ba-
peraeros Nejos 28 erappovis g185, du Exet n vnum
aVZS NEOS T HaPO, O CATOSAPANOGNEU
sos ess Kadince net 214 Y de1ucor ded cim).
For avror) aea reonor draips pd, ud ons a
ib e BetaS, H X BCOVTEDEV TEx C eX pd OV TB VnEpI
Zonodh_ rors, narae x dcinquiduer o  D peNCo
dhas Odi WelEXE) ino re D virys Y de dy ducor
3 D  dopeons. Kai qd rosu rlus pdi Nxavor
avr8, nro elis grium  del ridicor. F aurov
ExcWV NSYOV _OS TI vTyV auES, yrot s visy X
de Lyidicor, dv  e Exa X, n N.XavoS T8 e vrepS
TerSaX opd S nEOS TII virnO auTS. Tlud napONa
necen diczeuemenon, quam habet acurioris ejus ryv aurs, rot rlu resry  d LycoV, X e NV
tecrachordi Parypare ad LIaIH Lichanon: L.L
Y autor exen NoyoV NEOS Tlo NIXaVOr aVTS, yTo
Eypacen ejus, hoc est Paramesen, candem item rlu cgirlu 7 de Lyidicor, or aeq Éxt , in
apoam r3 dvrepS rerpaxopd  aur Z nEoS Fl NIXqVoV aurZ. Tlu  uarm av r S, Tot Y  DGpIEO
36
b Pro Honcora, revono seianerrae, calculo poltulale
N c. NIV
Pro

## Folio 453 — 867984570:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
 ACLLCL
Td Bapurepor rer eaxopdov 58 unepuihonvdis 108.
Grarius Fecrachordum Lypermixolydii coni.
Erapusvior 3e .
Encern.
Genus Fnarmonium.
rapapiEon.
reirm su corpetiar.
naporira dii euraticor.
vurn dr(yucor
habere rationem ad Tuam Parypaten, hoc ele
2d Fricendiercusmenon, quam habet acutio-
ris ejus cetrachordi ypate ad Parypaten suam.
Sic itaque tacimus etiam generis Knarmonii le
ctionem et divitionem. Hoc urique melodiae
genus, canitur in grave, secundum rationem
Telqui quadraselimam quintam; in acurum con.
era, sccundum racionem sesqui quadragelimam-
guarcam.
Sciendum elt porro, praeter ea quae dicla
Punc, quod Lichanos generis Diaconi aequabi-
lis, incenlior est quam Lichanos generis Fnar-
monii, ratione sesqui octara. Nam (ut osten-
Tum cst) Lichanos generis Diatoni aequalis in
ratione selquinona conspicitur; sed generis
Fnarmonii in selqui quaria: major autem ra-
eio selqui quarra, quam sesquinona, ratione
sesqui Octara, 18) 3 (8. Iiem Parypale pene.
ris Diatoni aequabilis, intensior est quam Pary.
pare generis Enarmonii, ratione lelqui decima-
quinca proxime. Nam Parypare generis Dia-
toni aequabilisrationem habet ad Lichanon Cuam
(uc olcensum elt) Telqui decimam, sed generis
tinarmonii, se squi- rigelimam terriam. Sed ratio
Pelquivigelima terria (quam habet Parypate ge.
neris Fnarmonii ad Lichanon Tuam) de sesqui-
quarta (quam habet ejus Lichanos ad Necen)
ca rorS opaNS yerSS APOS Fi NXarev aur S, i o Pate generis Diaconi aequabilis ad suam Lictia
AaEH n TeCEH.
690 ravirm, n noxceros.
 eti
VnrH
adF8, nrot Fl reiry r de yucor, ov a eq EX
nai n an F8 eE vrpS TTPaXpd S aVrS nEoS
Elu raporarlio avrs. Ourcos 3r oeq nors  C
ri 28 erapuorts, QS5 narorop i chajocon. Kai
3d ∞ 2018roV O ~ pencoctas. dn. di x Bapo 1e
PCNCdet NaTa ExriraPTOV, i E o
GEnrcasapaoopntor Noyor S) 8, cav-
THCOS, KaTA EnITOS aPaNOOEIoV, 
ZepTOV,  EN ViEraprOV.
AVaYICjOr ) XaNN, d3 2015 cionOS, eidE-
vas. om n edo N1XarOS 78 X) ∞ For qua 1B 1 85.
at t avrov ExC KOYOV HEB Eleo XapONa
OWD ToVCTECQ ESt D NXarS TS CVaOuOVIS 74185 E707
doco 20YC. Ka) Id, cos dedem), n ido XxaroS 18
X9.+0S QuaNS gEVSS, ED ENtIaTCO NC Decopet-
raj n ) r8 erapporiS JeS5, eV Ex rretcopt Met
Ccor ) o EMITEPTOS XeyOS T8 ex vrato chos
NOYCO. H  ZaPVXaTH ZaNWV 28 darorS ouan
3E185, OWW TOVCOTECQ Est D HApVTOTHS TB CVapbO
vis 85. Ex readexares Noyco Eyytsa: Hy q
n edo HapVaEn 28 da rorS quo NS geVSS, NoyOV
Exet 4E0S ryV NXavor avros, 1os dedcn), Ex1dE
nator i de 23 erapueris verss, Exidnogor e NToV 0
De o HAHBGOTCLTOS NOYOS, du EXCIn TapOXaEH FE
CrapuorS VerSS NGOS THV NIXavOV aVTS, X, D EXI
rezaeros, duexa n Nxavos auro nos ro vnrlu,
aMnoIS ouva oo COV ExexBr Nasqua, inter Se conjuncta, 33 X 3 = 33; majus COninenE
nce o r ExidenaS, du Exa n apodry FS dialtema, quam le lqui décima (quam habet Pary
Koivor Ter eeXopdor rod Cappto 735 C 1od 2Ia FoVX ou a N S.
Commune cecrachordum generis F narmonii _ Viaconi aequabilis.
onara.
rapo
nOn)

## Folio 454 — 867984570:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
Sa, du EXC n ReXaroS aurod noS s v
4.54.
X 23 =
MI A NV F L IS BR Y F N N TI
non) et sesqui nona (quam habet ejus Li
chanos ad Neren ) Uce intet se consula
ruo, quoecos aNoS ouvanó p d voI. Occopen de
. Conspicitur autem CAceluS, quo
quod per conjunctionem continetur dialtema
rationis sesqui riselimae terrix e selqui quartae,
excedie diastema quod similiter per conjunctio.
nem continetur rationis se lqui decimx e sel
qui nona, ratione selqui decima quinta, proxi
me; 15) 25 (378. Ur manifelte ostenditur in
subjecto hujus Pystematis Fypodigmate.
Item Lichanos generis Syntoni diatoni, in
tentior Ml quam Lichanos generis Fnarmen
ratione icidem selqui octara. Nam iltius ge
neris Lichanos (uc oltentum elt) in ratione
selquinona conspicitur, (in qua et generis
Diaconi aequabilis;) Sed Parypare seneris Syn-
contdiaconi, incenlior est quam Parypate sc.
Decto Fnarmonii, ratione selqui-vigelima terria:
Aignitona enim est Parspace generis Syntoni-
diatoni, cum Lichano generis Pnarmonii: ut
ex rationum ablatione, ipsaque sectione octen
n IEpdEpExC x enexut aas vasc
N)aSMa LWOT TS CMICIKOSOTCITS  Emrerp
r8 nor8, 8 exexopdis quolcos nario ouva pleo
NasquarOS, o  rod emdenaS nay eMEra
28, e Eenadenar neyco eygisa co et
apycS co ronc  1018tS ODSMIaTOS
odcruam dcinvor
H ) ArXaVOS MaNV 2od ocToV 3) ∞ terZ C 1Z5
SDVTONCOTEPA Est D NXars 8 erapuoris 85, ouoicos
enydoco  Kai id n Arxavos S rISTS QuS
ios deden s. er emerrarco noycs decoperras. v  
n S _)arorS opubAS j napunirn 8 oorrers 314
ors gerz5, davrorcoreq est  pss evap
peoris eros. e idnogorirc Noyco. LoorovOS qd es
naeponc 58 oVS carorS EVES rn NiXaviO T8
Crappsris EVSS cos i 8 X Noycor à paipE
dicur. Nam Parypare generis Synconi diatoni, occos, i D na larons avrus, dauw). Kai id,
Cum cst) selqui octaram; sed generis Enarmo- neos T NIXaVor aurS, ios dédcnr eroydoou
nii. selqui rigetimam certiam: Llact aue n de ros erappovis so, E t d. 
rationem habet ad Lichanon suam (ut osten- pdu naporan s oerrors darers verzs. N’oq’éxet
Commune cerrachordum generis Fnarmonii ee Synconi diatoni
dxara
Koror rorexopdor 8 erapporrs jevzs i 8 ouvrors Darors.
rapora
Selqui. vigelima terria (quam habet Parypate ge
neris Fnarmonii ad Lichanon Tuam) d Pel.
qui quarta (quam habet ejus Lichanos ad Ne
ten) inter le conjunctae, 25 X 3 =33; majus con-
cinene dialtema, quam selqui- octara (quam ha-
Bec Parypare generis Syntoni diatoni ad Licha-
non Suam) _ selquinona (quam habet ejus
Lichanos ad Necen) icidem inter se conjun-
Etx, ZX 13 =Z. Conspicitur aurem exceltus,
quo, quod per conjunctionem contineeur Dia-
llema ratIOnIS LelquI. ViSCMa certice e selqut
Tesqui honxe, in ratione lesqui rigelima certia
tentior cst quate LlCtanos generis Lnarmoni
latione selqui nona. Nam (ue ostensum elt)
Es AANOGOTeRTOS NegoS, ov ext i pd1 8 e ap
uoris VErsS reos i nixatra, C d EHh
raPTOS, ov Exa n dXroS a+ S AGOS Tlo vnElus
20V8 DaFS YEVSS REOS TD KaVoV aurS, y d
daos orvanodvo ON EMEXSO Hasnc
ice o  Enoydoos, dv Exa n naponam +S oV
EA tEVra BB, WV Exe n AeXavoS aurS poS Fluo vi
rnV. opoicos aMyNoS ooranlonvo OEcoPEi
vrepoxn n unepexd x enexopduor nara ooraplu
X45qua 2oZ T8 En 1dXOGOTeIrS Noy8 i TBEM
et p.  1BEEXopd ouoicos nare ovra plio da-
SqarS,  18 Eroydos n ExiarS Noys
Et Roc id5 evapyc5 Ev 200
ndco 28 20182X ousquaros ind éiquan deuro)
A i) AIXQVOS HANIV TS MaNaNS EVroVS YEvSS
oorrorcseq Est F NIXaVS Y8 ErapOVIS VerBS
extervarco nexco. Kaj d, iis dedeunq. n udio
quaria, excedie dialtema quod itidem per con
junetionem continetur factonis selqui- octara e
2d23 23. Oc clare ostenditus su subjecto hu
Jus Cyltemaris Pypodismate.
RurTUS, Lictranos Beneris MOILIS CMOLI, II
Pro rorin repono u  PoIcuae.
aixa
dDeleo

## Folio 455 — 867984570:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
FI A R M O N IC. A.
KoNor DerS eXopdor ZS érapueris jevss nai 2B paNanS ErToIS.
Commune cerrachordum generis Fnarmonii et Mollisenroni.
perasa
Xocdvor narai orra plui X) aSnua, D 72 T8 dM8
2050TCS1078C28 Eo VO
opcoicos narai orra plio X)e squarOS. ob  10
En bdous  rod EmydoS, EV ENEHOEaTC
norco. sS Erapycos ev TW oncco r 11BT8
ovsqua  0daran d’envony.
H de AXaroS XaW Z paNans 3]9. 2ov8 76-
185, oororée q 25t  NXarZ ToV evapuovi_ ye
185, EH VDDEHATCO NCYCO, E7315∞. Kaj yd, 1os de
Sax ). A udi N.XavoS 28 pNanB X∞ rov_ vers5
et Exodoc NOYC SEcoPEtrai n ) 28 crapuovIE
35, et Serreraprco. Met or de o crrerapsos ne
gus 8 Srrebdops, Srerdenarco NoYCo, EY3sc. H
) ap HaNW S paNaME H)∞TOVS ZEVSS oUV-
FoVCOTECG E51 D TapVHarHS 8 CrapoiS yevSS,
Sreanoobdous Noyco, eygs. Kai ed i d
ITapOÄTHS aNaNS XIarorS VErSS, Negov exet
eoeos rlvi Rexaior ars, cos dedem . dto
dE FX erapuors VerSS, Snogore Od em-
GINOSOTeLOS Negos. ov exetn apoNarn od evap
Lichanos generis Mollis enconi, in rarione con
spicitur selqui octara; sed generis Fnarmo-
nii, in sesqui quarta: major autem est ratio
Selqui quarta quam selqui- octara, ratione sel
gui nona, 8) Z (8. Ttem Parypate generis Mol
lis entonus intensior est quam Parypate generis
Enarmonii, ratione Le squi. Lexage LImA nONa, PrO-
xime. Nam Parypate generis Mollis enconi,
racionem habet ad Lichanon Tuam (ut octen-
Cum est) Tesquisepcimam; sed generis Knarr
monii, sesqui-vigelimam certiam. Racio aurem
Tesquivioclima cerria (quam habet Parypare sc.
neris Fnarmonii ad Necen (uam) et selqui
quarca (quam habet Lichanos ejus ad Neten)
incer se conjunetae, 3F X Z = 38; majus conti
nent dialtema, quam lesqui sepcima (quam ha-
bec Parrpare generis Moltis enconi ad Tuam
Lichanon) e selqui oetara (quam habet L. 1.
chanos ejus ad Neten) inter se conjunctae,
X8 = 3. Conspicitur aurem Excetlus, quo,
quod concinetur dialtema per conjunctionem
racionis selqui visesima terriae de selqui quartae,
excedit dialtema quod per conjunctionem ici-
dem concinetur rationis selqui seprima de se-
qui octara, rarione se lqui lexagelima. nona, 3
35(83. OE clare octendicur in subjecto hujus
iyltematis Hypodiemate.
RurTUS; Fichanos generis Mollis diaconi, in-
tentior est quam Lichanos generis Fnarmo-
nii, ratione sesqui undecima, proxime. Nam
(uc ostensum est) Lichanos generis Nollis.
diaconi, in ratione selqui septima conspicitur;
generis aurem Fnarmonii, in selqui quarta:
major aurem est ratio sesqui quarta quam sef.
quiseptima, ratione selqui undecima, proxime
5) Z (33. Icem Parypate generis Mollis diatoni
incenlior est quam Parypate generis Fnarmo-
nii rarione selqui trigelima sepcima, proxime.
Nam Parypate generis Mollis diatoni rationem
habet ae Lichanon Cuam (ut oltentum cAt)
sesqui nonam; generis aurem Fnarmonii, sel
quivigelimam terriam. Sed ratio selqui- viges
materria (quam habet Parypate generis En
povis yerss coeis ri Nexaror aurs, Co cre armonii aet Lichanon suam) ee sesqui quarca
(quam
RXarOS TS paNanS evrorS VerSS, et eroydoco no
yco decoperrai i T8 EvaPCS VerSS, Ex EXIrE
raerco usicor) o Exirerapros negos r8 choyde
Extevarco noyco. H de raporarn ron 18 qua
NanS ErioVS VEVSS, OWVTOICOTEeQ EsI D apVN CTnS
28 EvapuoS Verss, ene hynoerc Noyco, Els
Kas gd n edo apOa rH ZSuaNanS ErrorS VevBS,
Regoo Exd X005 rlo NiXavoV aVrS, io5 ded eM)
Ex VeBdoor n do 2S Erapuoris VEv_S, EN INO5o
Teo OdE Exiuosore o5 Nogo5. ou extn napo
Zarn 28 érapuoris yeres xeos rleo nixavor au
25, na) o EXIEraPTOS, or exet n NIXavOS aVrS
xpos rlio vncluo, amNoS ooramovo i
Enexsor Na5ua, n e   , et
n aNUXdEn T8 paNaNS Error yerSS poS 
NXaVor aVTS, (C 6 enoydoos, cd EXet HAKS
avr8 ns5 rluo rirlu, oustcos no doranto
edvo. OEcoper den  CP EHC
a Deleo irrra, quod hic recundabat. Nam racionum expolicat ae  lati elt oy PaE; led muerI
expositi, sune prODe veri. C PCO -ordeu repOO- rodium. calcuo poltulane.
fPro

## Folio 456 — 867984570:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
MA A NVEL IS B R Y F N NT
Koror as  p s et in pstiono olato.
Commune cetrachordum generis Fnarmonii et Mollis diaconi.
draras.
varat
18
neporaeraI
exaroi
193.
uum habec ejus Lichanos ad Necen) inter rapros, et exet n arxaros avrod nEds Dlus vycls
se conjunctae, 35 X Z = 33; majus continent dia-
cema, quam lelqui nona (quam habet Pary.
pare generis Mollis diaroni ad Tuam Lichanon
ec selqui sepcima (quam haber Lichanos ejus
ad Neten) cimul iridem incer le conjuncta,
3X5 =83. Conspicitur aurem excellus quo,
quod continetur per conjunctionem dialtema
rationis selqui riselimxe terriae et sesqui quartae
excedie diastema quod limilicer per conjunctio.
nem concinetur rarionis selqui nona et lelqui-
seprima, racione lelqui criselima septima, pro-
Xime, 63) 25 l13. Quod clare oltendicur in
Tubjecto hujus lyltematis Fypodismate.
RUFTIS, Lichanos generis Chromatiei LyntO
ni incentior est quam Lichanos generis Fn-
armonii, ratione selqui decima quarta. Ntam
(uc ostentum est) Lichanos generis Chroma-
cici Cnconi, ratione selqui sexta conspicitur;
generisque Fnarmonii, rarione selqui quarra:
a NOIS ouaovOI pc en EnEXSO MS
iprre o SHErvaros. SEx Apo M ct A 18 la
nans HarOrS VEVSS reOS rs Nixavor aurod, 
o CEdouCS, OV EXCt n XIXaVOS aurS rodS u
viclus, opcoicos anot dada VOI. OEcopei
d i vrepex i vrepexd X CnEx opdvor vara ouna
Pluo 3) aesqua 0 r 8 SnocoreirS Noy8 n
S SrrerapTS, S Enexouus quoicos narai ouva Dyr
 C ar_ X FB Emebdous,
V CMTC1aNO50EOdOCO NOYCO, EY315C. 25 CVap-
Deoypla denror.
185, OWWTOVCOTECG ESt D RIXAVS TB EVaPPIOVIS ZEVSE.
EHITEOSADEONCIdEKATC KY. La) X, co5 dEd CIX).
n cdi 21XaVOS 50d 2CCoId ouvroVS 32185, eo
EMEHTCO NSyCO dEcoPCII  ) T0d EVaPCOVIS 2E85,
major autem est ratio Cesqui quarra, quam ra ev ENVTECPTCS qi (cor de O EAVTEraPTOS NeyoG X
tio selqui sexta, ratione selqui decima quarta,
3)2 (22. FC Parypate generis Chromatiei Pyn-
conis intentior cst, quam Parypare generis Fn
armonii, ratione selquiquadragetima, proxime.
EsIEHTS, Ex VrcosapEonadEnaTC Noyco. H dE nap-
Mem NWV 28 ZEcouAnNOS ouVTS VEvSS, ouvro-
rCOFEeQ Est D aVTS TB Eva puoVIS YEr8S, ENL
Nam Parypate generis Chromatiei synconi, ra NaCGNOSI Noycs Eyg Kai id n id ap-
tionem habet ad Lichanon Luam, ue osten. XaN TB ZCCOUANNX OUTIS YEr8S, Noqur éxa
cum est, selqui undecimam; senerisque Pnar. WC5 ri NiXovor avros, ios dedem) exterdexa-
monii, selqui riselimam certiam: sed racio rov n de rs erapuoris Yev5, ex nooe pror 0 de
e 10db
Yeos et ru Londudco rS roISTS ovs uaroS I
H dE NIXaVOS HKW FS ZCCOpICNUS oVorS y
Commune cerrachordum generis Fnarmonii et Chromatiei tynroni.
dxora.
Koiror rerexopdor rod crapporis verss C rod recopanS OVEovS.
2024
168
raponara
Et eso etouo neodosdo eade le tlcilatu.
D9C
5P10

## Folio 457 — 867984570:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Exicosores negos. dr exd i npux an r eraep. selqui vigelima cercia (quam trabet Parypate
proS, ev Exe i NoXavoS aured reo5 rlo vnclun
nABIS ouraodvo ciO ExEXSOE Zasa
NEE OE EXIEVdENaTS, OV ExCL n XapONaM F8
DECOPCS OOrToVS VErZS OS T Nixavor au
30d, o enoS, dv éxet n N1X avoS avrod no5
 inclos, ouoicos NOIS ouvaodvO. Deco-
Perras 3) i VnEpoxn i VnEpEXet X EHEXoLdvOr nara
ouva (uo asna 2Z S ENILNOGOTEITS No
Y8 H9) S EVTaPTS, 23 CrExopdS quoicos nar
odva Dao 3)aSuaToS, O ZE Z8 eMEVdEKaZS No
Y8 _, TB EnEHTS, eV emOSa CGNOS Nyco, EY
3a cos Crapos ev TW oncico Z ro18TS
ovsplaros odciruan dervoras.
Hy NxaroS XaN S recoanS panaNB je
185, VOVTOVCSTECG Est F N1X aVS τ8 erapuovrS 185
Eoortaorc Novco. Kaj gd, co5 dedcn), n id
AIXaVOS 78 ZECOMLANNS qaNaNS gEVSS, EV ENL
penico Noyco decoperas i de r8 era puoris 74185 et
EsAITETPTC MELCV DE d EMITETaPTOS NOgVSTBEM-
repeste, EmdNoGore FCO NoYCO. H de mapuarn
TaNW ZS ZCCOpLaNNS aNaNS ZEVSS, oorTOIcOT
E5t D HaPDXarnS 2S EvapuorS gEVSS, B En EnnO
SoerVaTCo NoyC. Kat gd i ado apONa T8 ZeC0
Ma TiS paNanS gersS, Nogor exes coees r XZa
vo avrod, eos dedem) Exircosapcoxardenaror n
DE TS ErapuOS VErSS, EH HNOGOTELTOI O dE EHI
CIHOGOTEITOS Negos, on Exet n Van 2S Erap
rapros, dt Exc i Axavos avrs neos rlo virle, (quam habet ejus Lichanos aet Neren) timul
TTARMONICA.
Gul quarca (quam habet Lichanos ejus ad Ne-
ten) inter se conjuncta, 35 X 3 = 33; majus
continent diastema, quan se squi. undecima (quam
habet Parypate Chromatici syntoni ad suam L i-
chanon) et Pesqui sexra (quam habet Licha-
HOo Ejus ad Necen) Cimul icidem inter se con
juncta, 77X8 = 1. Conspicitur autem exces.
Tus, quo, quod continetur per conjunctionem
Dialtema rarionis selqui vigelimae tercia, et lel
qui quarrae, excedit Cystema quod similiter
Der conjunctionem continetur rationis se (qui-
undecinia et selqui sexrae, ratione selqui qua
dragesima, proxime, 21) 33 (I8E. Ot clare osten
dicur in subjecto iltius Cystematis Hypodis
mate.
Icem Lichanos peneris Chromatiei mollis, in-
centior elt quam Lichanos geveris Fnarmonitus
ratione lesqui vigelima quarra. Nam (ue olten-
sum est) Lichranos generis Chromatiei molIS,
in ratione lelqui quines conspicieur; et sene
ris Fnarmonii, in sesqui-quarra: major aurem
est racio selqui quarta quam lesquiquinta, ra
tione selqui. visesima- quarta, 5) 2 (33. Tcem
Parypate seneris Chromatici mollis, intensior
et
elt quam Parypace seneris Finarmonii, rarione
Telqui sexasclima nona
ris Chromacici mollIS, ratio
chanon Tuam (ut oltentium elt) selqui deci
mam quarram; sed generis Enarmonii, lelqui
riselimam terriam: Scd racio selqui vigelima-
cerria (quam habet Parspate generis linar-
povis VerSS cCS T NXaVOr avrod, i s exiré- Seneris Lnarmonii ad Lichanon Tuam) et sel
povis VersS eoeoS FV NXaroD aUTS, i d exire monii ad Lichanon tua) et selquI. quarta
8
Kovor Terexpdor S erapuoris jerss i S recopann panan
Commune cerrachordum generis Fnarmonii e Chromatiei mollIS.
Vxarat.
2898
aaAoIS oova meos pOV ErreXXOr Z csqua intet le conjuncta, 2 X Z = 35; majus Conti-
IEE DEExICOapONCIdenaTOS, iv Exe n napo- ne dialtema, quam se (qui decimia quaxta (quam
arH FB ZECOIAnUS uaNaKS VersS reoS Tlio N
ravor avrod, Ce o Smepontos, ov Éxe n NXaroS
aurs rpos rlu rirluo, quoicos àMyNoIS ouvane
Advot. Oecoperra de n vnEpoxu n VnEpEZC X EEXo-
Advor nara suva lio 2) aSqua Vno 2E 28 EXI-
habet Parypare generis Chromariei mollis ad
Lichanon luam) et secee suntca (quam ha-
Bet ejus LCMa Ee) ul icidem in-
cer le conjunctae,  23 -7. Conspiceitur au
tem excellus, quo, quou pet conjunctionem
cometur alatlea Lalioo AetguBBCHMa
nosoreirs nora C rov eximeraprs, rs exexouctis cercia et selqui quarca excedie lystema quod
culo postulante.
Pro imsodounuos a repor imonoromara
Limi.

## Folio 458 — 867984570:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
4.5E
MI AN D E B ES BR Y R N NI
smilicer per conjunctionem continetur racio.
nis selqui decimae- quartae e lelqui quinta, in
ratione sc(qui. sexagelima nOna, 3) 33 (85
V
clare oltenditur in lubjecto s calt
Elypodismate.
quotcos nara orra plio ZIasiuuarOS, L  To
ExioapCoaidenarZ Noys nai rod EninEunS
Ex  E AEEHNOGEaTC Noyco, id5 EtapB et ta
onddce TNV 2018r8 ouSipat05 2c 
dcnrvca
SECTTO DECTMA-OVINTA.
De sectione generis Ditonici.
TOM generis item Enarmonici sectionem,
Laccurare jam (prour de ca poltularit con-
Cila oratio) peregimus: incumbit denique (se
cundum cum quem diridendum propoluimus
tonum Lly permixolydium) melodix genus quod
Diconicum dicitur diridere; prour ante sumus
vollicici. Postremo autem loco de eo dicen-
dum putarimus; (gnamvis species prima CI.
e, prae aliis speciebus harmonici ConCentUS.
nocior e magis ulitata;) Ouoniam, quantum
ad hypocheles Hlarmonicas, ommino necesse cst
genus hoc ab harmonici concentus idea proseri.
bere. Ouamris enim habeat hoc Cystema ejus
dem duo diastemata (maximum, e majus,
concinna; minimum tamen, non iten. Non
pocelt enim hocce diastema aur ab ulla enu-
meratarum quindecim rationum super-partieu-
larium contineri; aue quaris alia ettabili ra-
tione; cum sic natura Pua (uc ostentum est
omnino irrationale (intellise, quoad ratio
nem multipticem aut super particularem.) Om
ne aurem vocis diastema simplex, quod 
nulla praedictarum quindecim rationum super-
parricularium contineri conspicitur, illud om-
nino uc inconcinnum es prortus ineprum ad
ullam harmonici concentus speciem exictens, a
concinnitacum contiaeratione (ut par elt) ex
terminatur. Sed quoniam Auditus (cujus ope
Tolet Rario, omne illud quod concinnum cll.
aut non est, dijudicare,) neuriquam porest (ut
prius dictum est) hujus inconcinnitatis diver.
lirarem persentilcere, led omnino tanquam con-
cinnum admitric: idcireo, d receribus, etiam
hoc melodix genus (non inepre) dictis har.
moniei concencus speciebus (quasi esset ex
concinnis omnibus compolicum) connumera
TUF.
Cut BBICIL CTTaI AOC POPOImImUS, SCCUN-
dum conum Nlixoludium (aue alium quem
vis) secare; Primo diridimus, cum omni ac.
curatione (ope Expius ante dicti acuri cuspi
dis circini) acurioris ejus cetrachordi Neten,
hoc est HccnMlon, in parres octo in
cer se aequales; facimusque ipsius Lichanon,
hoc elt Paranecen hyperbolxon, aequalem ipl
cori ejusque parti octarae; ut habeat h_eC aC
illam rarionem sesqui octaram.
Rec. Mo bdp 56 cbt bbcr 36h.
Hei i Tln 8 erappovis Qvs5 nataroulio, 
chaipeon, dyne sOcopdiicos idn. na danre o w et
avrus oorrerunedi (9 negos a urd. Croinocueda
avaernajer nornor, nara F eis Ilaspcom inoncipdvor
inepprEoNuctor rovor, nai x nansidvor chroviaron
Quos x pesacechas nararociv, na dunce du enry-
NeuCa Weerepor. Tendrajor de ei aurs egon
NOV EirEr ignoc C)a NaL HEC OVTOS NECÖZS Z na
qucoepp  oorn decor cidcor  iepo-
ouo enddince, osco ud nara raS appoVINaS
oDeods, no z avoyun avro ~ 8 ipuco d
E Der idEas. Kat qd ci n, ra duo airs X)
Suola ~. T0ISTOV SUSIUa, TD FE plE 71GOV X, Y pet
GCV3 EAPIEN MEVTAO VEHTH), a  e rot je 28-
XaxISoV Sdapuos. Kat qd Sd W∞ evos SrVoSSV Y
EEne nucor erNaena Suoe cor noycor 
501STOV 2I_Sua OiOV ZE EnEXCD Sd un amSois
dn r9 Noy3 en2S ànogor Quod na dons nap
Xor, cos dedem). AXar dE PcrnS o SVSa
a once  SdEVOS Y WegKarNCY CON NEVTE
XaIdEHa EmOCICOV NoyCON EM EXouVor rEdCpNC
CKEIVO HEVTCOS CoS CNMIENES ngy KaT SdEra rOOV
emridcor ees n s ipuospds cidos LaXOV
 Y EpGpEACICOV id EaS CK TOMCE, 1d5 cino5. 11 d
de n aron. Si y5 o negos arar, e jpuoidiior e
in, nerer ercoder, sd aucos  gmarus 
expeneias avrs, na dur ee eoeder eion), d
Dareado duvan a ios EupCHeS oNcoS avr
adexem De T0t ZE TYTO, uno F aNaicor
n9 ∞ F01STOV VEr 6) F uEncodhas Cd andnoTCS
rois 28 ipuosius cipnudvois eidcon, ids et ana
SEOV EILNIENCIION oOYKCdVON, WOYKaTEINEK)
Torzaper enddar n 28r0 coegaipeden nari
F ixepurEoNctor rover, n KaY aMor eroiordia
nararuur necorov duccpod, ud ons 
Geraes, 2)a τ8 WCcdon S noManIS o vErrES Kap
nirs, ru virlus r8 oEurips rr ea xopd X avrS, yr05
ru ta  CadEBBKAICOV, EIS OHTC pUCPn 102 a Kn-
Loi5 Kat o ta nkutoi adio, niot Elo
Drylus F epbonaicor, ion onn avrn Ce r
cbbcd ppet abts s Exett avitio coess exerta
TMHAA AEALERATACKAIOA.
isoi cadsboodo
B LlO mimdosunes i repono imiconormmur. calculo postulane. a AB. ipurrims. II. enprdiam
F 1

## Folio 459 — 867984570:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
AI A R M OLVTCi A.
Lira anu dcipsido ouoicos 
aorus SS EXe ubt 1156S Ccirlio nogor Et VY
80or.
Deinde, dividimus cimiliter sic tactam ejus
Lichanon, hoc est Parancten hyperbolxon, in
parres item oeto inter se aequales; Facimulque
ejus Parypacen, aequalem ipli roci ejusque parci
octarae; uc habear haec ad illam rationem scF.
qui octaram.
Polteaque auterimus ex ratione selqui terria
(quam habet ejus Flypate, hoc est Nece die-
reugmenon, ad Necen Cuam, hoc est Neten.
hyperbolaon,) dictas duas rationes illas super-
Particulares, 8X 8 =8: Reliduumque (ex sC(.
qui rerria) diastema (post dictarum ambarum
rationum luper. parricularium ablationem) e
3 (335 dignoleimus accurate illud esse quod con-
tinetur ab eo quod a Musieis dicitur Flemi-
tonium; sed, ab FTarmonicis, LImma. Quod
in nulla estabilium rarionum Cuper-parcicula-
rium (concinnarum ee inconcinnarum) Con
spiciatur. Nam, ut Flemitonium, quodammodo
inter duas rationes luver particulares effabiles
inconcinnas interjectum, (se (qui-decimam. sep-
timam ee selqui decimam lextam) conspicitur:
7105  e i X Rea peraZ coS duo exquo- lic de Limma, inter duas estabiles raciones su.
per-parciculares inconcinnas, (nempe se lquide-
cimam. nonam, ec se(qui- decimam- Octavam.) Ma-
jus aucem est Flemiconium quam Limma, xa-
cione selqui cencelima vieesima octara, provi-
me; ut PCOlemRUS in ejus Plarmonicorum lI
bro primo accurace demonstrarie. Vr, in IIy.
Dodismate, Numerus ducenra quinquasinca lex
ad numerum cencum nonaginca duo rationem
habet selqui cerriam: Si vero inde auteramus
duas rationes sesqui octaras, hoc elt, numerum
cencum nonaginca duo, e numerum ducenta
sexdecim; (Ouippe hi sunc numeri qui, in dia-
Stemare selqui cerrio, dictorum duorum termi-
norum, seu numerorum, hujus rationis dialte.
mata continent: Nam numerus ducenta sexde
cim, ad numerum cencum. nonaginta duo, ra-
tionem facit selqui octaram, 216, 292:: 9. 8;
atque ad ducenta quadraginta tria, qui est hy-
Dolosus dicti Crarionis inettabilis residui diaste.
maris ex se (qui tertio) Limmatis, secundam ratio-
occ
diplee N1
Xavor avros, nrot rleo c darnclus F vrrepbonaeicor
Ch  een ioc _ MHNOIS Kai noIS T
apvr arles avros ion oan aurn n, Fcs oydoco peEpe
Kat ps raura, a Papd, do S emreitBK
V8, od Exan  aVrS, yrot n vn F o d
educor, neos Eleo virlus av+ 8, nrot Eluo vir 
vrepbonaicor, cov eienuts duc ov ao eApl
eiss oy85 Kai ~ ndrouvor γ) aisqua Ex 28em
2e128 NYS, diro r à DaipSoEcos aPorpcoV F cipn
edicor empeoeicor Noycor, Hazreoxod ano
Eiraj x EnEXOvoV d 78 nanSuS 2 4 id
5oIS pesornors iprroris, codq ) solh app
REIuaTOS. OnEE ev SdEHLF E quoe icor enEcoY Ne
Ycor E  EENOr CC expecNcor, decope duva
Rat Id, cace ∞ nutTorO peraEo NcoS duo EXI
POCICOV CKPIENCOV PnECoV NoycoV 28 7 ExleMaNa
Denars i Extenaidenars, decopc  Doer s
eicor CTCNIESC NoyCOV, TOV TE Cn eE 1B
 EHIONZCOKCIdEXaES MEGor y ∞ nurtovr 20V
RaipeparoS esr, exenarodocoor d’oo Noyco ios 
TTONEPIaIOS EV ZE NECOECZ apporINcOr avrS ar
axpCcs Edcter. Otor,  10catos, on
néora nerriner a eZ a euos, neos  ensot MM
viinorra Duo, Rogor éxet dHirSITOV Far et at1
78 à Dencopdo CoV duo eroydoss nors5, yro
exaror erernorra dvo, C Y Zanéora denaez. Ov
Fot  gue ejor oi, ev r Exireirco X) 4squa,
eipnevicor duo opcor, erer deoucor, 22 2)45 ua l9
YB FOISZS NoyS emExoS o qd Waneora denae
esDuoS, rEoS u  Exa or erverorra dvo, volet 
exordoor Nógur xpos de  Hanéora rosa egnO
rareia, ds LoogoS τ8 ncn en 70V EX 1
r8 D) asuarOS apoTS NoyX Est, ntot 1S NanS
edis reipescaereS, + deurrpor o necnouvos a pen roS
2o d urpo rereaxopdor r8 eputEoudS Fors.
Acurius Fetrachordum Eypermixolydii coni.
AAEOVIatOV 2.
Genus Diconicum.
virn su deredicar.
reirn crpbona
mecvtra ingeoreia
GrrTH.
necr
resaerticm in noxare
oitra vnceloraior.
112
E AB. enpurtur. M. ipgunar. Fla rationes (quavis super. parciculares) dici videntur enpunics quia non sum
ex numero illarum quindecim quas ance dixerat receptas esse in systemarum composicione.

## Folio 460 — 867984570:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
4.60
Nt A NVF LIS BR Y F NHLF
nem sesqui octavam, 216, 243: : 8. 9:) rClidua NogoS CN TOV EHITCITS Noy8, deo  a aie
ex racione sesqui terria inettabilis racio (polt
ablacionem duarum illarum rationum PUPCT- Pax
cicularium, nempe numeri cencum nonaginta
duo, numerique ducenta sexdecim,) non alia
erit rationum inetabu quam numeri accCM
ta quinquas MIICa: lex, ad numerum ducenta. qua-
drasinta- tIIa: 32) 2 (333. Oux quidem inessa-
bilis ratio, inter duas rationes etabiles (selqui.
decimam octaram ee selqui decimam nonam) in
cercipitur. Nam numexus ercdecim (qua delunt
ad completionem numeri ducenta quinquasinta
SCx) neque est pars amidia prioris toni (qu
in numero riginci quacuor conspicitur) neque
secundi (qui in numero visinti septem;) sed
et numct accMta- quaclasinta Eria, M iMUS Guan
pars decima octara, sed plus quam pars decima-
nOna. Scd, inter rationes lelqui decimam. Octa
vam, ec selqui decimam nonam, nulla potelt in-
cexcedere Latio ettabilis, hoc est, super partieu-
laris,) lec, mettabiles, dumero intinu. Verum
quae ralio cu eltabius, et qua inettabilis.
Fittabilis quidem illa dicitur qua ab aliquo nu-
mero denominatur; inestabilis, cui continsit con-
crariume, vel, quae non prelt aliquo numero
lintesre) agnonnari. Ouod autem sine ratio
nes nettabiles, lieur e cHtabiles, Fuelides in
decimo elemeniorum luerum Paris demonstrarie
in PlETIIS ChCOTCMALIS.
Sciendum aurem elt, quod per sectionem ca.
nonis, non pocest quis invenire aut hujus ge
neris Fiypaten; aut, quam haber haec rarionem
(Super particularem, intellise,) ad Parypaten
suam. Nam, uc praedictum clt, ratio HIyPates
Mujus generis, quam habet ad Parypaten luam
elt mettabilis; sed, in sectione canonis, (olas
estabiles rationes harmonici concentus invenire
Pollumus.
Ad cundem autem modum, cum omni accu-
ratione, diridimus item grarius tetrachordum
Eypermixolydii conis secundum melodia se.
nus praemiltum; Juod conrinetur a Nete dic.
zeugmenon e Paramele. Facimus enim ipsius
Lichanon, hoc est Paraneten diezeugmenon,
eandem habere rationem ad Neren luam, HOc
est ad Heten diezeugmenon, quam habet acu-
rioris tetrachordi Lichanos ad Tuam Neten
duo r aorcor Exipoeicor Noycor, 1 2Ot YOV ExarV
Ervergnerra dvo i, rov X) onéores denait, Con aMOs
av ein F a PP ECOV AC7COV, et pon b 1b0 Nonoo
ACrad BB b AanOO EOSCCG1017aFGblb
O3 pletaL OVO PIFCOV NCYCOV, TOV TE EHIOKTCONCL
dexarS i 28 E WWanadExBTZ Epco E,CINa.
Kat id denareio, aree neind eis oup  NpcsOM T2
danoores TEvrHNOTa CE ap V, ZT TCV CCGEEp
rors Esiv ip100 pep B, roV Ev res cixooroa eg a
e Duco decop8 1d Zr rB ddrpS, roV er rc et
noorema a En rov choneor TOSaCgnOI  Te
ehaerior pto peo  in Srourconaidenaror, q
Cor de n emserveanaidexaror Mera de rod e
ouxconcrdexors nai exreneaxadenars noys, 8
des  O enros Xoy O Epnroeir duvarai 
N appnEcoV ∞. XDCS andpot. AM O no D edi
Pn +o5, ot 9 sb oppnF O 20y (6 NegcrI; en
705 edo N07 (6) CxC O) NEgCTI, 05 doro ∞ (
aeuod aporoua crai àpinr 9 o av 05 50V-
rarrior enorder no, d5 Cdu do  axit-
quod raporope cad duvary. On de cior apin-
20t Norot, na daerce di rei pyrot, et red dencirco
 avro 501X CICOV INCNEOS d FUKNCidS EV noM OIS
decoppaon edcirar.
EidEras plo To1 X Pn, o2t N∞ b Aa C oHS 28
Navor O, Con es coper aandcs, E Es um
2us 8 1018r8 185 8r, or aum négor neos ruo
apcleo auES NEr. Kai nd cos ceocipn).
d ~ Larns noy (6) _ 7013T8,35 dV ExeL NCOS
Elio naponalio aVFS, Con Est enros Xai +
na tropins 8 navor O CoV en coV X3735 ur_s X
ipuoordis cveionem duva pueda
For avror) esea roov dhacips ide, pd nons
ane Bcas, i x Bapurepor ret egXop d or S vnep
prhonods sors, nara x dreinqu dvor  6 ~ pE
ncodhas. O dn Eiexs) bre D virys Y diee 
rudicor _ D coqconS. Kat id n nsio rlu
edo RrxavOV aVTS, yrot Elo  quurg  diel 
reducor, 2 auror éxso Xoyov XpoS Tl vrlo auxS.
Hrot rio vrleo  du ydocov, dv aeq Exa n n
nxaros S ohoripe rrpaxopde avrB, pos F viru
To Baprpor res egexopdor ra epihoudrs os.
Grarius Fetrachordum Hypermixolydii Foni.
Genus Ditonicum.
reo cru.
altoltajot si
coequion.
apunuru in reit
racarirus in arxaro
ia
recra dvel edtico
pnegrnon sidcoy
arimn

## Folio 461 — 867984570:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
crs. lo) raponcros airs. irot ri recrun Ejusque Parypaten, hoc est Fricen diereusme
de Sredcor  Y av rov Exe Ngov 5
ui N.Xavor avrod, ot 2 W Darim Y diel 8.
redico ov oea Exet , n apn S oE VEpS r
reaXopd8 rEoS V N1XaVoV aVFS. F8508 iucor
Erc nomodicor, Eoo5 av ehet auroder n n unun
avr3, nros n co DapEon EOS  raporar, nos tionem quam habet acurioris cetrachordi Hy-
lus reirlus 3 du Lyuicor  auror nógor or é eg
Exe na n ra  ovrepB rer egXopdS nEoS 
apoaru avr 8, ntot 3 RCiaS. OVTCOS SV
aeq oS d C rlis FS croviaiS  18S na ropuld n
chaejocoir. Kar gd ∞ 2013r0V   ∞ peNcodha5, 1d5
deda) e o ∞ BapV, uENcodern nara enoy-
door, i enordoor. C neuuanaior Nejor ent) x
dEV, CVarTCOS, HaTA RCVanaIOV, nai enoYdoOr
Avarnaier :) C Haku eni rois cienedivois cidevat.
ort n uto NxavoS 2S γ) a FS qua NS VSS, ouvO
veoEe Est D NIXaVS Z3 dTOVIaIS ZBS, enoydon-
105cd Noyce. Kat qd, co5 dedan), n edi n1XavoS
28 AarS quaNS Verss, et Saerarce noyco deco-
Perrai n 28 drovois Verss ev enordoci MeiE cor
3 o enordoos negos 28 SevvaFS, enoydonxosco
Noyco. H ) HaPVCM NNN 20V XarorS ouaNcd
VErss, ouvrorcorceq Est D HaPON anS 28 dirorois
E A R M O N TC A.
46F
nai entydoor
non, eandem item habere rationem ad Licha-
non Cuam, quam habet acutioris terrachordi
Larrpate ad Tuam Lichanon. Cumque hoc
praesticimus, stacim inde habebitur ctiam ejus
IIrpare, hoc est Paramele, ad Tuam Parypa-
ten, hoc est Friren diercugmenon, candem ra-
DatC ad Parypaten Luam, hoc elt, rarionem
Limmatis. Acque sic igitur praesticimus etiam
Generis Ditonici sectionem de diritionem. Ouip.
De hoc melodixe genus (ut oltensum est) ca-
nicur in grare, secundum racionem selqui-
octaram, sesgur octaram, et Limmaticam;
in acucum vero Contra, secundum ratione
Limmaticam, selqui octaram, et sesqui octa.
vam.
Porro, Cciendum ell, praecer jam dicta, quod
Lichanos generis Draron aequabilis, incensior
est quam Lichanos generis Diconiei, ratione
sesgni-octoresima. Nam, ut ostensum cst, L I
chanos generis Diaconi aquabilIs, in ratione
Telqui nona conspiciur, e generis Diconici in
Sesqui octava: major aucem est rario selqui-
octava quam selquinona, ratione selqui octo-
Sclima, 15) 8 (86. Trem Parrpate generis Dia-
oniaequabilis, incenlior est quam l’arrpate BC-
neris Diconieu ratione selqui viselima octara,
proxime. Nam Parrpace generis Diatoni X
quabilis, rationem hahee ad Lichanon Tuam,
H de Hapuxam 28 drorsais verss. enrdoer. O re generis diconiei, selqui octaram. Sed ra-
YEr85, d7105007d Nosco Eya. latgon ur
aNV C FOV ∞4FVS Qua NoV VErSS Nogor 
EoS T ArxaroV avr8, co5 dedcm) Sdenaror ut oltentum est, sesqui decimam; de P’arypa
Komor rerecixopdor +3 droriais gss nai r3 Xa rorS oaS.
Commune cecactoruu enets Moner a Batonr agtabits.
DE Cnordeos Negos, OV EXC n ZapVXaM 58 dro-
vaers verss neos rlus nxavor aurou, n d enoydeos.
ov exan NXaroS aurS nEOS T vs, à MNoIS
ocaHoVOS pOV EEZSO2 D)a Sua, ynce o 
CHIDEKaTOS, OV ExCIn XapONa FS ∞) aroS ua
ROd VErSS OS TI NIXaVOV aVTOV, C d emerrarOS.
or exan NXaVOS aurS noS Tlu vir, ouoicos
amoS ouvanto c oI. Occopetra d5 n LEpoX
n LcoEpexC x EsEXodor nara ouva Pl XIgis
ua ore rov érordós nai énoydés Noys rod
ErexodS oudicos nara ovra plu casuaTOS, uno
einent diastema quan cet decima (quam ha-
bec Parypace generis Diaroni aequabilis ad llau
juncta, 15X 18 = 5. Conspicitur autem excestus
quo, quod concinetur diastema per conjunctio.
nem rationis selqui octarxe d selqui octare, ex
cedic dialtema quod iridem per conjunctionem
continetur rarionis selqui decimx et selqui no-
rS Emdeuars ny emerass, ev eminosoordoco na lactbue lelqui rigelima oetara, proxime.
00:
eio letqu. Ocara (Guau hudet Lal) pate gene.
rIS DIIOMET au Lam LiChanon) de lelqui octa
Ta (quam HaDet C)US LCHaO al LVCteH) S.
mul inter se conjunctae, 8X 8 = et; majus con-
Fichanon) e sesquinona (quam habet ejus
Lichanos ad HeteH) L sem inter se con-

## Folio 462 — 867984570:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
462
3) 8+ (382.
NI A NV F L IS B R X F N HYY
Orclare oltenditur in subjecto hu-
Juo Lyltemaris Hypodigmare.
Rurtus, Lichanos generis Synconi diatoni,
intenlior est quam Lichanos generis Dironici,
ratione item sesqui octoselima. Nam Lichanos
iltius generis, uc ostentum clt, in ratione sel
quinona conspicitur; eadem qua generis Dia-
conixquabilis. Sed Parypate generis Synconi.
diaconi, incensior est quam Parypare generis
Ditonici, ratio ne icidem lesqui-octogelima. Nam
Parrpate generis Syntoni diaroni ad Lichanon
Tuam rationem habet, ue ostensum cst, selqui-
octaram; acque, eandem iplam rationem ha-
bec Parypate generis Dironiei ad  Lela
neyco CEY3Ha. AS capYS et r 
78 TO1SF8 ousaT O  d equan déirv)
H ) NXAVOS HNWV FS ouVTIS γ)ar gevSS
ovV roVCOTEPa ESI D N1X arS S dirovraejs gerss, ouoscos
Eroy donnOSE NeYco. Kar qd i idi Nixaros S ro
28 Ja85, cos dedem) et Srerarco Neyco dec
perra, et es i i 3 dhasors ouaNS gevss. H y apu
rn eb d WV 2oc ouv 2 3 [9. roVX YevZS, ouvoVcST
Est D MaVnS r8 drorais VerBs, quoicos eroy
Donnosc Noyco. Kat id n pd HpVa FY oU
oVS AI∞ ZOVS VErSS WOS ZI X1X aVoV aurS, nege
Exer cos dedan) enordoor  auror de a C ZX
Negor exet  n XapONan 28 dhrorrais YEvXS NOS
non. Sed ratib selslbclara Cgllara habet
Elii nixavor avros sos, et es
Commune cetrachordum generis Diconici et Synconi diaconi.
Koio rere dXopdor 20d chrovicis Yet B3 na) TV OUVTOIS dixrors
se
e selqui octava (quam habet Lichanos ejus
ad Neren) timul inter se conjuncta, 3x 8 = 8
majus continene dialtema, quam lelqui octara
(quam habet Parypare generis Syntoni dia-
coni ad Lichanon luam) ee selqui nona (quam
habet ejus Lichanos ad Neten) simul itidem
inter se conjunctae, 8x 9 =3. Conspicitur au. vicl ousicoS è MyNOtS ouvanOI. Occopciry:
rem excestis, quo, quod continetur Der Con
junctionem dialtema rationis selqui octarae 
selqui octarae, excedir dialtema quod per con
junetionem icidem continetur rationis lesqui
octarae d selquinona, ratione selgni octoge.
Sima, Z) 8 (8. VE clare ostenditur in subjecte
atius lystematis lsPoaMale.
Kurlus Lichanos denteris Mollisentoni, x
quitona est cum Lichano generis Dironici
Lichanos ejus ad Ncten) inter le conjuncta,
Parypate generis Oonei ad Tuam Fichanon
raporan S dlcorta x5 veos ri nexaior au-
lu vnSu a MHNOIS ouVaOLO ACIC OV CMEXSO
asua ce ore enoydoos, du exc n nponm
S ouvtors Xarors SS reoS rlud Nexarov aurS.
 odaroS, or exci n nxavos aurS ros l
EpoX i L EpEXCL X EHEXOUVOV NaT ouva
Do Rasnua, 1ore 8 enydos i enoydos ne
Ys TS crexopdix ouoicos nara ouva pluo Xasi
paros, Ld  r8 envydes n cserarS et roy-
donnosco noYCO. S CrapYS CV F LoC
28 ToISTS ousqua roS 0dciquan denvi
Ay RxavOS HeN FX paNan_ errivs g185, 10o
roreS EEt Tn N1Xarco F8 drroviai_ 135 X qd, cot
dedam), ap Derepas ev enoy doco noyco decoper). 
 TapVM MN IV ZX paNaNS errors geVSS, BapV
eq esi D apomus r8 drorcais gevss. SeseEn-
HO50reITCO Nyco. Kai gd n ud raporam 28 qa-
NonS errors geres neoS Fld Nexaror aur Négon
Exd. cos dedum). ebdquo H ) rx croviais
naporam r8 chronais zuss neos rlo nixaror
aurs, C o avros raNw eY doS. d exe n NIXa
ios airi reos rlo viriu avrs, a midois ocva Me
20d, 3 a enoydoo5, on Exan N. XavoS avrS 95
Nam, ut otentum elt, u racione selqui octara
conspiciuntur amba. Sed Latypare generis MoI.
lis encon srarior cl Gua Lalypare generis
Diconteh rarione lelqul. schaselima cerria. Nan
Lalypare generis Mollis etcni ad Lichanon
illam, rarionem habet, ut occulum elt, sesqui
seprimam; ee generis etonici, selqui octa
Parypate generis Diconici ad Ilam Llesanon)
e racio idencidem selqui octara (quam habet
vam. Sed ratio selqui octara (quam habet gerss. enoydoor. O) en7d005 nogos, du exa 
CSu a.
aduot
verss
as

## Folio 463 — 867984570:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
2688
TI A R MIO N IC A.
Kotov rere axopdO rX croviais gers  r8 paNan evrorst
Commune cenachora eo o  MOLS. CA.
ador Enarioi enexsor Xcsqua hree o re d
douos, du exat y XaPOXaM +S uaNanS coro
erss reos tlo nexavor aürs, n o enoydoos, o
Exet n RExaVoS aurS reos rlo vyrlus nNOIS
ouuva nópvos. Occopciny y LepoX n l’ coepexs
x Enexocdvor nara ouva plu 2) asquua d 
000 exoydocor Noycor, 2S enxop ouoicos
nata suva Dno VasuaS, o 28 dCdo
us CC eroydos Noys, en emEnnosorc noyco. cos
EVaYCOS ED ZE LWONCICOFS OISTS oVSuao
odciruan Scixvo.
H) AXaVOS XENN TS paNaNS XarorS verSS,
Bapurce est D N1XaVS FB crortats verss, Emehn
noGorEIECO NoYCo. Kat gd, eos dedcm) n pN
Xados 28 paNanS X)arIS VErSS, eo entop
Lyco decopetrus n re chroviars en énoydoco mei-
Ecor de d emeb dopos nogos rs eroyde8, enreEyno
G0rEIZCO NéyC. H DE HaPOTaTM XaNIV Z8 uaNa
nd D)a rovs VersS, opoicos B0 pVeq Est  t po
arus rS drovcas VEvss, EnrLaNOOSC Noyc
E731CC. Kai gd n edi apONa XaNV 2S ua
RaxS DLaTOVS VEVSS, NoyOVEXC nEOS riV NIXa
vor aurS, cos dedcx), EmEraTOV, n 28 dhrorais
gerss, enordoor O de exoydoos noyos, ou éxan
cur in subjecto iltius syltematis LPodismace.
xapuam FS crvaiS yerSS NGOS TIV Nxavor au tomet a luam Lichanon) cademque iierum
28, CCo auros ranveroydoos, ou exan nexavos,
8X 5-8; minus continent diactema, quam sel-
qui septima (quam habet Parrpare generis Nol
lisentoni ad Tuam Lichanon) de selqui- octa-
ra (quam haber Lichanos ejus ad Neten) F1.
mul icidem inter se conjunctae, Z X 8 = 3. CoM-
Spicitur aurem excestus, quo, quod continernr
diastema per conjunctionem duarum rationum
Telquioctararum, exceditur à Cystemate quod per
consunetionem icidem continecur rationis sel-
 nccula db tscelata caleta al
et
lexaselima- Terria, 3) Sa l8g. Ot etate _ICHI
RUTSIS, FiChaHOS BCHETIS MolliS diaconi,
Scarior est quam Lichanos seneris Ouoniei,
ratione se squi sexagesima tertia. Nam (uE olten-
Tum est) Lichanos generis Mollis diaconi, in
ratione selqui seprima conspicitur; e generis
Diconici, in selqui- octara. Major autem clt
ratio selqui seprima quam sesqui octara, ratio-
ne selqui sexagelima terria, 3) 3 (63. Parrpate
vero generis Mollis diatoni, grarior item est
quam Parypare generis Diconici, racione se squi-
trecentesima, proxime. Nam Parypate gene.
ris Mollis diatoni, rationem habet ad Licha-
non LUaH (UL BILCMTUM est) selqui nonam;
sed generis Diconici, Pelqui octaram: Sed ratio
selqui octara (quam habet Parypate generis Di-
Legat orara (quam habet ejus Lichanos ad Ne
reos ri viryu aurs, a Myos orrantouvos énar- ten) simul inter se conjuncta, 8x 8 = 8t; minus
ron enixsor D eismua, ine or merraros, ovixt concinent diustema, quam selqui nonà (quam
Kovor rere gxopdor ros chroviates veros C od pusans to.
Commune cetrachordum generis Diconiei et Mollis diaconi.
inara
habet

## Folio 464 — 867984570:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
464
M A NV F L IS B R Y ENNTT
habet Parypate generis Nollis diatoni ad suam
Lichanon,). ee lesqui seprima (quam habet ejus
Lichanos ad Neten) Cimul itidem inter le con-
juncta, 18X3 =88. Conspicitur autem execl.
fuS, quo, quod continetur dialtema per con
junctionem duarum rationum sesqui octavarum,
exceditur a dialtemare quod continetur iidem
ver conjunctionem rationis selqui nonx et ser-
qui septimx, ratione selqui trecentelima, proxi
ine, Si) 8 (3283. Ve clare ostenditur in lubje
eto iltius Cyltemaris FIrpodismate. Sed scien
dum Porro, quod propter hanc minutistimant
et insentibilem diversitarem, quam inter le na
Bent hri duo Poni duorum comparacor se
nerum, Tumuncur in sectione canonis ut platte
aequitoni.
ni srariol et Gua La SC 
niei rarione sesqut. vigesima Seprima. Nam (ut
oltentum clt) Lilealos Senello Clitomatici lon
toni, in ratione leu la competur; Dito-
nici vero, in lelqu aluta. aser adtem est
ratio sesqui sexta quam selqui octara, ratione
selqui- rigelima seprima, 8) 6 (23. Parypace au-
rem generis Chromariei lintoni, grarior est
quam Parypate generis Dironici, ratione elqui-
centelima sepcuagelima octara, proxime. Nam
Parypare generis Chromaciei lyuloni, racionem
i raponiem rS DarerS panans jass coeis n
Enoy docer Noycor, d 28 Enexopd quoicos nario
Rixaror avrs, i d edouS, ov EXC n NIXa
vos avrs, e s virlus, quoicos à yNOiS ouv
antoxd o1. Decopetras de n vnepoxn i WnpEXE) 8
EHEXOCdVON a ova AaSa d 1 duo
ouva Plev 7) aSMaros, 2 T Z8 DHENaTS n
Srebdous Noys, et MrrstaNOIB5 Nyco, E
25 cvaepycos et r ooxddco r8 201 378 ovsua
205 odeiruai derro). Eidevat idi rot n 
NN 2en, 8 A9. oaurls Beg. Xurn (a  a te
Dyror oDgst,  2x802 W e95 a M 1 N8G 
oi duo 8o DDeygos aDOEPCN 7 diciNquco
Kurtus, Fichanos generis Chromatiei Pynto.
ocev, co5 1odrovot avra X3 eo ru na aroun 2S Na
vor O Eo gNapBavE
M de Nexaros mln r recouarus oruvrore j
185 PapVrce Est D N1X arS TB diroviats 3185, Em
argd eb Novco. Kat yd, ios dedem), n dio
NXaroS 18 ECcouanNS ouvrorS JiS5, en exieurc
Noyco decopetrai n oE dirovice , et o-
doce vec cor de o MMenros nejos, r8 enordes, em
ag  eBdouc 10)Co. H dE HPVa X d tWV 5E
Zecopars vrVS YE15. Baporce es  ap
arns 10doat sevS, Encia rosoEbdO 950
deco noyco, Ea Kat id n idi xapNam 18
recopanue  ouvrors verss négor exce neos ro
Lorer roregxopdor rS drarais qorss iy rô Xecopceris suviors.
COMMUNE TELTAChOTdOrum Beveris Diconici e Chromariet LynOn.
vnerde.
pevo
habet ad Lichanon suam (ue ostensum est)
sesqui undecimam; generilque Ditonici, selqui-
octaram. Sed ratio selgui undecima (quam ha
bec Parypare generis Chromarici syntoni ac
Lichanon (uam) e se(qui sexta (quam habet
aryarco airs, cos dedettt CHarI  ee
r8 detoviais Ye1s5, Exoydocr. O de emerdEnans
NoVOS, du ExC i NapONam 58 ZCcoanNS o
rOV VErsS eoS Tli Nixaror aurs, noy à de
ejus Lichanos au seten) limuls lier le con-
junctae, 7 X 3 = 38 = ; masilo continene dia
cema, quam selqui-octara (quan cant cary.
bale generis Ditoniei ad Lichanon Luam) ca-
senque irerum sesqui octara (quam habet ejus
Lichanos ad Necen) simul itidem inter se con-
junctae, 8X3 = 8 Conspicitur aduu excellus
quo, quod per conjunctionem comleeur dia-
25, ov exa i Rixaros avrod eo5 ru vim, ast
ce d ch dv Exe n raponam 28 d
viats ss pos rlu nexaroi aurs, i o avros
raner Exoydoos, dr exdn nexaros aure rpos r
onrleo, t so ourandvo. Occopeirs de
ayos suvantodvos pcil on enexsor _aisqa
stema rationis sesqui u e se lqui Texta,
 unepoxn n vpLF E nbia a
Danpa 718ern y nbio6 6 168
et Pro ouario repon pnnant. e Suppleo ouvriir, Bie.
1812

## Folio 465 — 867984570:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
HI A R MIO NIC A.
58 Enxouus ouoicos nara oora pyr _)ashuaToS
2dF duo enordocor Neycor, et exenarasabde
pnno5oordoco NoyC EYgS_. AS CrapYIOS Ct ZC
roncco 28 501ST8 ouquaroS LodciyuaT
H a RxaroS mNW 3 ZecOuaNNS uaNaNS
85, Bapurea Est D NXarS 28 drovrajs jer8s,
ShterrenadExarc noyco. Rai jd, ios deder
n ul RexaroS 2S ZECuanS paNan yerB5, et
Crstepnco Norco decopetras n) r3 drovrais 7 E185,
eo exordoco peil cor de a inm O Nogos 28
40
ratione selqui decima quinea. Nal (ut octen-
Cum est) Lichanos generis CMeMacCL.mollis
in ratione selqui quinca conspienur, generit
que Dironici, in lelqui octara: Major autem
elt racio sesqui quinea, quam sesqui- octara, ra-
EnoYdos, EmereaexrC Neyco. H; napuram tione selqui decima quinia, 8) 5 (15. Trem Pary.
aNV 5S ZecouanS uananS verSS, BapVre
Est Y HapOarnS 2S crovatS yEVSS, SNOG
Teirc Noyco. Kat id i idi raponans recoua
HiNS paNaxS VerSS, Nogor Exet e95 Tls Nixavot
airs, ios dedem). Barcosapeoxardenaror y) 8
Dare generis Chromatiei mollis, srarior est quam
Parrpare generis Dironici, ratione lelquI. lexa-
Selima. Tertia. Nam Parypate generis CMO.
marici molsis habet ad Lichaton AHat (ut
Konor rere cXopdor 2S Chrovrais jevss nat 23 2cuarmod panans.
exccust Mastema euete et per conjuncilo.
nem continetur duarum rationum se (qui octa-
varum, in rarione Pelqui centelima. Sepruagesima-
octara, proxime, 3+) 52 (3688. Ut clare oltendi.
cur in lubjecto iltius Sycematis Flypodiomate.
RurTus, Lichanos generis Chromatici mol-
dcixvoaj
lis grarior est quam Lichianos generis Ditonici,
oltensum est) rationem se (qui decimam quartam:
Commune cecrachordum SCHes Dontet de Cusoutaca .
ixarac.
224C
Masoctat.
ouoicos aot oVOI. OEcopei ) den VEpO-
Squa rET8aIDENCTS C dHE
generilque Dironici, sesqui octaram. Sed ra-
tio selqui decima. quarta (quam habet Parypate
generis Chromariei mollis ad Lichanon suam)
e Telquiquinca (quam habet ejus Lichanos
ad Neten) simul inter se conjuncta, 17 X5 -
majus continene Diastema, quam sesqui octava
(quam habet Parypate generis Ditonici ad Cuam
Lichanon) eademque iterum ratio se (qui octa-
va (quam habet ejus Lichanos ad Necen) R.
mul icidem inter se conjunctae, 3x8 == 81. Con-
Spicitur autem excestuS, quo, quod concinetux
Der conjunetionem diastema rationis sesqui de
cima quartae e selqui quinta, excedie diastema
quod similiter per conjunctionem continetur
duarum rationum sesqui octararum, ratione se(-
qui-sexagelima tertia, 84) Z (83. Or clare osten-
ditur in subjecto istius Cyltematis Fypodiomate.
RUxIIS, Lichanos generis Fnarmonii, gra-
Vot est quam Lichanos generis Diconici, ra
drorrais verzs. enoydoor O de Shrrcosaponcide
naros Reros, d exn xaporam s xpcouanns ua
Nan VSS ceos Y NXavor aurs, o doS
dV EXetn LIXavOS aurod poS Flu viTV,  MY NOIS
ouva 3NVOL NEIE OV EN EX SOT _SI HER O 5E
Enoyd005, ov Exet n napordn r8 dirortais yE185
 p05 Flo AV avrB, C0 aBB Ad KIV E707
d005, ov Exe n KxatoS S ApCS Eo inlo
xnn ixe x enxouo nata dubaut 4
n8 2078, 28 erexopds quoicos nara ovrapluo
295ao5 2007 dud 2770dc NocV, Cd d7
EGyAGOFIrC NoYCo. D5 eVa PYCoS eV ZW LLONCI
pdco 1 F1STS OVSquOTOS de a deirv).
A DE AIZaVOS XaNW ZS EvapuOVS VEVSS, BapV
eq E5t  LIXaVB 78 drrovaiS VevSS, ev Eerra
F0 X0YC. Kat Jd, cos dedan) n io RIXavoS
rS Erapuovis VerSS, EY EMCaPTC Noyco decoper
rione sesquinona. Nacu i octentum est)
Lichanos generis Lnalo  Lalio Con-
spicicur selqui qualla,  CB MI
n de 28crorals verss, Ev eroydoco pci cor de o solqui octard. Maset aue et uc segu
EHVTETPTOS NoguS ZBErYdoS, Ev ExervarCo Noyco.
NDE HaPOIÄEN XANW FS erappOiS VEVSS, BapV. Ia, 8) à Lalspale I Generis Lnarmo
Eea Est D XaPOXaFyS 78 dTOVIaIS, EMTCIaN9GO
reITCO Noyco, EYgSa. Kat gd i p apON eEN 28
ErapuorS VerSS XpOS rV NIXavoV aVFS Nogor EX non a Lachabet (ut ostensum est)
cos dedem) Ememogoreror: n de r3 crovats sesqui viselimam tertiam; generisque Ditonici,
quarca quam selqui octara, ratione selqui no-
niis grarior elt quatu L’arspare generis Dito
nici, ratione lesu selima cercta, prostue.
Nam Parspate S Cla de Licha-
detui

## Folio 466 — 867984570:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
66
NI A NDE L IS BR X F NNIL
c4
ROIVOV TErEaXOPOOd 160 ElappC YCdC Re col 86tdl160
Commune tetrachordum generis Pnarmonii et Ditonici.
Vrarae.
sesmi octavam. Sed rario sesqui vixelima ter. Verzs, exoydoor O dé emeosiretros noyo 
cia (quam habet Parypate generis Rnarmonii
ad Lichanon Siram) et lesqui quarta (quam ha-
bec ejus Lichanos ad Necen) limul inter le
Ex) n HapOTaEn FB ErapuoriS Veres xpos rlo
Rxavor avroS, C o EmTErapTOS, dv Exan N1Xa
conjunetae, 33 XZ =33; majus concinene diaste. Vos aurs pos riv vyrlu, anNos oua nouo
ma, quam sesqui octara (quam habet Parypate pi oV EnEXBOI Asqa n dn Exoydoos, ou
generis Dironiei ad Tuam Lichanon) cadem. Ex d n Tapor arn TB dIrOrtaIS evBS ApoS rV N
que iterum selqui octara (quam habet ejus Xavor aurS, C o avrS N enydoS.  ’éxn
Lichanos ad Neren) Cimul itidem inter se Con. XXaVoS aurod reos Tl vntu, ouoicos a MnNOIS
juncta, 8X 8 =8. Conspicitur autem exceltus,
quo, quod continetur per conjunctionem dia-
Iema rarionis sequi vixelimae tertix e selqui-
ouna no dvoI. Oecoperray y i L EpoX n r’ Epexa
X CnEZidver nara oora Dlo 29Squa 20 TE Y8
quarrxe, excedit dialtema quod per conjunetio. SrerocoreITS C Srirerapr8 1yS, 28 ex exoudis
nem inidem continetur duarum rationum Ces. duoicos nosra suva pleo HaSaroS 0 7 d00
qui octararum, in ratione se (qui trisesima- ter. EroYdocov NoYCOV, eY EMTeaNOGOT eTC NyCo, Ey
Eia proxime, 81) 38 (518 Ur clare oltenditur 35a. (25 crapycos er TW oncc τ8 701ST8
in subjecto iltius syltemaris Hypodiemate.
Finis Secundi Libri.
ousua ros vnod erpa dcrvvras.
TEN O 53 dd rips B 6N13.

## Folio 467 — 867984570:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
TO
Y. EI 1
BP T
A P M ONIK R2H
O N T P I F O H
l
F ES B R L F N N I
AA R MONTCOROM
 l, L a L105.
raro 8 merrenadenaxiede iezars neudun xoedu,
SR C Y FO D R YM A.
De Fonorum octo ante expositorum ordine 
dispositione in Oreano.
 NOM jam disternimus concise, prout aceu-
ratus sermo postularic, quomodo opor-
 ret octo generum quodque secundum
harmonicas rations secare, in quovis tonorum
octo ance recentitorum: (Ouippe, ut ante di-
ctum elt, non ditterune inter se Ponis pro di
versa Grenerum diritione; Sed, pro rocis loco
acutiori d grariori:) Proxime de hoc dilsere.
mus, Obinam in Organo oporret ordinare (seu
ordine collocare) e construere (seu praeparare)
eorum quodque, secundum Tlarmonicorum se.
Etam. Nam hoc praestito, etiam harmonici ca-
nonis sectio debitum suum tinem perspicue ob.
tinebit.
In Organi quindeci chordis diagrammate, per
accuraristimam sectionem, in antecedencibus
oltensum elt, quod quam habet rationem Nece-
diezeugmenon ad Necen hyperbolaeon, nempe
selqui tereiam, eandem iplam habet LIypace.
meton ad Melen: Ouamque habet rationem
Paramele ad Necen diczenemenon, nempe se(
qui certiam, eandem iptam habet Elypate hy-
pacon ad TEypaten meton: Item, quam habet
rationem Mete ad Paramesen, nempe selqui.
octaram, eandem ipsam habet Prostambano.
mene ad Fypaten hypacon: Tremque, quam ha-
bet rationem Mele ad Hecenhyperbolaon
nempe duplam, eandem iplam habet Prollam.
banomene ad Meten. Nam qua in medio
orxani quindeci chordis sica est chorda, (acque
N H M A H L S F O N.
oeedieinncirdicor onrc sobcer.
Penaborrs oorouls, na divrres d dques
CcopdoS a HT A07B3, W et 28, HcS Ena
draipeir noy3S, et Enasco  WnrNCyWcV on
red rorcor n, 2d, cos eien) cegrepor, et tovot 8 var
lu 3)a DopoV ZQucor cajpeom a M yNcor cerquoxa
o aMo varet Y D OCVnS 1OV, DD rEpOV TE N
Bapurepor 5 Hay boueda n W et 8, HS
det S opzars rae  na naraOnCV HKN
ENaGON aVTEON, nar ) Y APIICVINCON appCoI. Y8
28 C gu Quocd,  n B appIOVINS naVOVO Na
raropn X coCdonNOV EN O CapYCB a
et TCoS Merrenardena xepds opzars Xage e
uan, di ane besaS n L_ronS, et 2015 euoe
Dev dEdcr e or Neqr éxe n vin  diee sy.
Aducor 95  viTIV F V7EPCONaiCOV, 7301 dHIr1
or, Y avror e e EXet X, i VT Z uES COV 2d 95 2n
uEonV KaI HEN IV, Ov NogWV EXCI n W DGIEon NEOE
rlo velos 7 de RYudicor, yrot Dreio,  avrov
neei d eo rco opzarae razecos in naraondins 
Vde T ourco Qucer nar CSV opuomins
aCq EYCt n n VHUM F VXAZCOD rEOS  Vnt
Z pIESCOV KaI HNWV, or NegoV EZ CL H pEOn XG05 r
Dauonv, not enoYdoor, Y auror a ea Exet n
WdeBONaCa NEOS rIVVHTOS ZVTATCOV KaI
er ov négor exe n pcon reos us V  LepbO
Naicor, yros donaoiora Y avror d. eg  y n
egNa pC aroidion nEOS u Eol. Kat y n qE-
a Pro 8. non perpetam habet rbro
00
b PrO

## Folio 468 — 867984570:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
ABC
ob hanc iptam causam NeTC VOCAtUT,) est com
munis terminus duorum systematum contra-
conantium Dia paton, acurioris et gravioris:
hoc est, duarum veceri formium lyearum octi
chordium. Per hanc enim inter se connectun-
tur illa duo Cyltemata, quibus concentus har-
monici completur perfectum Syltema, quod vo
eacur (ut anre dictum cM) Immiucabile.
Porro, cum Emiliter in ancecedenribus olten-
Tum est, quod Necc hyperbolxon, sic coni Fy
permixolydii Nete; d Nece dicreurmenon
ejusdem Mele; de Paramele, IIy pate; e Mele,
ejusdem Proltambanomene. Pariterque Cimili
cer, quod Mele,, Tr FIypodorii Nece; Elspate
melon, Mesc; Fyparc hyvacon, Hlypace; et
Prostambanomene, ProMambanomene. COuip
De tonus omnis, ue ostentum cA, suam haber
Neten, d Meten, e Bypacen, e Prostamba
nomenen.) Tonus aurem Ilypermixolydius
elt quam Fypodorius acurior, Pystemate con-
tra Tonance Dia Pason: prout jam anve dixi
mus. (Ouippe quam rationem habet Proctam.
banomene coni Elypodorii, ad Procambanome.
nen EIyvermixolydii, nempe duplam, candem
hrabet de Wec Hypodoru, dd Neren Hypermi
xolydii.) Indidem habebimus, in organo, ordinc
dispolicum, primum quidem conum Flypodorium
urpore prae aliis omnibus gravistimum; ulri
mum vero Eypermixolydium, urpore acurissi
mum. FHicimus aurem (ope praedicti acuti
cuspidis circini) Hypodorii coni sectionem et
dirisionem, secundum praemonstratas rationes
cujusque anre recentirorum octo melodix sc.
nerum, ab acurioris cetrachordi Netc, hoc et
Mele, inchoando: eodem plane modo, quo sont
Eypermixolydii, cum omni accuratione, ante
Fecimus.
Sed cum, ue potumus, hrericer tum dixi
mus, ubinam in orsano ordinare ee Prxeparare
oporcet conum Iypermixolydium ee Elypodo.
rium: quin ee de illorum ordine et constru-
etione: ommino par ehe duximus pramittere
quod hi duo coni Toli, prae aliis omnibus, in-
cer le connexi, pollunt incegre exhibere uni-
vertum diactema Cyltemaris immurabilis: Pro.
xime dicendum elt, ubinam in organo, reli-
quorum item tonorum quemque oporteat rite
ordinare de construere. Et primo quidem 10-
num Dorium; deinde reliquos. Nam hic tonuS,
ut oltentum est, Melen Cuam habet iplam or
sani chordam Mesen; ad quam conjunguntur
luc oltensum est) inter se dicta duo concra lo-
lC
 ypermixolydius e sPoiors. Cunque
e conus hic, ue ostentum est, Neren suam
HaBeat Paraneren diezeugmenol, (hoc est, Me.
idun. Wegona. Las 30 ana 5 (O), coh
egabaro. ob SEpC 10105
58dWC1S 7V8, TC NaT aV9. n
Scr ousa EsI oE Vep (O), co5 ndn pdaoarres et
nedo Kai gd ov Rogov EX et n o
2820dcoe si8 108, 1505 tud oeso hapibaroudilu
Ex n n vnrH C HGOS Tl rnlu
ippt EoNodIS. AVroDe EEopd au ev T opzaerco
TEraYIONOV, nECorOV edV Y LOdcoptOV ZoVOV, 1d5 Ba
PraTON F a.N cor ForcoV VH apXOr G Eq atoV F v
putEoxudtor, cds it vrarV. Ep CoCDa), X)4 10
coeenuds eEvNerreX naprS, CC El 28 unod copi X
adss noy_S, E oKTC F
ane betah. oc D.
advot, aVEMICoS ∞ F8 a uera oNS oh to 
sen coni Mixolydii;) Mesen rero, iptam MC. H A K 16 503, cis dedam) virm idi
xt a co davitur tat u at, Hodt rui picono r3 ushododis rors prono de. rui petosu avrs
MI A NVE L IS B R Y F N NTI
i di avro FVro pocon nansutin, nowos opB est Y
e fat coo haor  go oadriuur
adAOIS _ p BrECG Ta TOIAVTa 0VGHP C F, EE t
∞ Y8 iBIOSLX OVIBEO NHPSTC TENCOV ousquO 8
naNSdvOr, cos coegeien), a pcrabONer
Fat NNW, enddyne quoicos ev S éuroesde
dede), on i udi ron F rcEpBONaicor, virn 5
cocpuihopude ror érir n viin X dhes dycor-
pson ) caon. Lan n ) pcon. ce
a p Saro. Lut hatt opldicoS, i idii pecon, vy
n rS coeis n i) iam Y pescor, peori n
Dam FVMCor, VNarn n i cCGONauCavE
nar avri pcovor duo X) a nuscor ousquarcor, 8 n
oGvrepS i BOporipS, nrot Y duo apXaISO Co
dEcm), in viclio Ext. iy pconv. i inarlo, 
2S inepprEoNvIS, yros dconaora, i avror à eg
rors na laroulei in chajpeorr, nara co Weodedcy
Meacoctam Rocov, o D viS 28 oEvrS TT eg
Xoedo ats, not D pcons, dexopdvor nad dr 30
aeq reonor i r8 ineppiEonudis rors,  aons
Am enddince co5 oibr re 2)a Begexecor idn ei
eyna pd, nD ei r8 opzaers raTer XE N, narao a
Cer ror re veopisoxucior tover n odero at
gd, 2 Et D  dos adt ct C + Na AS a Mad
cinercos n cesnoucda reoripor,  ot apo
Tepot 3r01 pesbt F etA cor ToVCOV a M HNOIS a
v exexe Naisqua duvar) Ararnajor ens 
NEiV, H X8 F8 epzaer_ (C T aM cor rorcor enacor deot
ar Dandcos ratie r nai naLaon CV. AM a
recoror pdi Y deecor, enra de Cr NoIX SS. Kat
qu 8to5 o rros, cos dédc). peonv’Exet ri r8 op-
haers pecto xopdle nab i ocon a a. MyNois, id5
dedem),  cienpdia duo nar avrip covor 218 Ma
ocer ovsqua t rairo ’creir, oi cipneduor duo o
nancia dia palon lyltemata: Hoc ele, dicti duo
ob  epo  oh. L Cn10
bPTO dre REDORO BM. FE WOX, in PrO n di

## Folio 469 — 867984570:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
et Al 1ONIC. L.
4.G
Tet (quae quidem ett Nete Eypodorii, Hy
pate Mixolydii, Prostambanomene vero Hyper
mixolydii; quipre haec una Chorda sulcipie
quacuor Poceltares Ctantium Ponorum:) Ilypa
ien aurem, llyparen melon, (hoc elt, Melen
EIypodorii;) Prostambanomenen vero, Licha
non hypaton: Sineque ejus Mese e PTypate
magnitudine et ratione datue per canonis lectio-
nem; (est enim ejus Mese, uE ostensum est.
Nere Eypodorii, Iypace Mixolydii, Proctam
hanomene Aypermixolydii; ejusque Lypate
Mese EIypodorii; eaque amba, ue ostensum
Clt maxnicudine et ratione datae LunE per Ca
nonis lectionem;) sed ejus Nece (qua est MI-
Xolydii Nese) d Prollambanomene, nondum
lint per, canonis sectionem datre: Dicendum
cst, quomodo e ha nobis expedite per sectio-
nem canonis itidem extribentur. Ouoniam igi
cur Dorii Nece elt Mixolydii Mese; eAtque (ue
oltensum elt) Mixolydii Mese acurior quam
Mese Hypodorii, vocis diastemate Dia. Tela
rOn; Gravior aurem quam Flypermixolyaii 10-
nico diastemate: elque Mele Fypermixoly.
dii. Nece diereupmenon; haberque haec (u
oltensum est) ad Necen Tuam, hoc est Necen-
hyperbolaon, rationem selqui certiam: Si isi
cur hanc diridimus in partes duas inter se X
quales, tacimusque Paraneten diezcugmenon
aequalem ipB coti ejusque dimidix parcis (ue
habeat haec ad illam rationem se(qui alteram;
habebimus ommino coni Dorii Necen, hoc elt
Mixolydii Mesen, magnicudine de ratione da
tam, per canonis sectionem: haec enim inde
tir grarior quam Nece diezeugmenon, hoc est
quam Mese Hypermixolydin vocis diastemate
tonico. Trerumque, cum omnis toni Proctam.
banomene sic Gravior quam ejus Hypate, 10-
nico vocis dialtemare; e quam Mele, Dia
vente: Si igitur Mesen coni Dorii dividimus
in duas parres inter se aequales, Facimulque
Lichanon hypacon aequalem ips cori ejusque
Parci dimidix, (ut habeat haec ad illam ra-
tionem selqui alteram:) habebimus irem tont
Dorii Proslambanomenen similiter magnieudi
ne d ratione datam, per sectionem canonis:
haec enim inde facta est Grarior qua ejus
Fypate, conico rocis dialtemate; e quam
Mete Dia-DenTC. FacimUS auteM, OpC PrX
dicti circini, etiam coni Dorii sectionem et
diritionem, secundum rationes ante olten(aS.
cujusque praememoratorum octo melodix sc
nerum; ab ejus acurioris cetrachordi Nete
hoc elt Mixolydii coni Mele, inchoando: guem
adiucor ourco D pencodiaq cor ao virus rX dhvreps rer exXd aurS, HTot F peonS 28 piZo
nodis rors, d’exocdivos nod or 3 a reor i Fcor coes tenedicor dvoiv XEVCOV, p ons ane Beias
n dt pd est rS vnodcoeiS. Lu B . iE
nodho eonauarodin de r8 inpuicovdhs
d pon aurn SdExe) ras rosapa duvaes
2502at DBogcor oxaerus de rus una ru Tcr p
ocor, ytol rlis peconv 28 Vnodcoeis WCN aubar-
edbleo de Elui RIXaVOV ZCoV VraTCor Kai n idi pE
on ian aors dedoda uedre  Ney
2∞ E FS navorOS na CarounS cioi j yd n  
on adrod, cos dedc vien adu 28 unod coeis
ixarn de 28 ursonudio. Wegonabaro on de r2
incop conodis es n de unern. ueon 3 vrodco
ess apporp de av 1os dedan) dedouvat
ejoir n de rien aur8, yros n pcon 28 ps
n, i cesonapbarodion, Snco ded oubai 2)3 D 7.
naver O na larounS eor AVaYNAIOV CIXCV, NdE
aor nuir et cvxe085 2)9 8 r8 naver 6 v _ (a r
pn5 ddor). Ex ei rl vuu n 23 dcoeis virn. peon
28 piconodia est (e id, ios dedcn) n ido 23
prEonvdiS pueon. F adi 23 1O16 pH 6OCG
Est, 2C0 2a TOapcor ~ PcovnS 245ano
28onuisonvds Bapore toviat est O  pocon
r8 orepuhonodis, nvien taro uercor aur
de ext, cos dedcn), neo5 u Va atod ot n
virlos zlor uneponaicor, négor Berror ear 8
ae radrios eis duo péon ioa d. nco
i noin u r cd darnsun rcor diec dper n
onn avrn n rco iuiod pepet avris, eos Ext avrH
neos encirleo négor nutoxior d’ehou ac lu
peceC nos 1 navor na atop
vnrleo 58dcesS 108, 1a100b et s et, tu pued
2 urzonvdis, dedquerleo urg)  C Norco, X
F 28 naveros Ha (G roInS Kat gae BaporEeq ar
Crraer ~ virns ZcV dE(WY IVEVCAV, 1701 E 
78V EppiZonvd 18 ZCV8, TOVIaICO EZWETOD DCOVnE
Srasla. Kat ZaNW, Endd HaVTOS TOVSn HE
napbarouE BapOTECQ Est F pV V atHS adt
ToVtato 2 Pcoins XaSMa 2 de uEonS rC )
erre ut  o pecon 8 dcoeis rovs eis duo
peEpn ioc a NoiS diencopd C noncopdo 2 N
XaroV F L aTCOV ion oAn avrn , rCo quiod MEpe
aoris, ios Exer auru oeos enclio negor iure-
Xor. EEod ar nai Tl Woes napbaropdili 28
ScoeiS FoVS ouoicoS dEdouilu prd nai Norco
D)∞ D 78 narO ) Xa G ronS nai nd Ba PDF
aorn erreo der D pd VnaTHS aVTS  DrnS
D)asqua, D dE uEonS TC   s stas
Ro1Spd de, De 5S coegsenutix napuirs, C rlio admodum duorum ante dictorum conorum se
28 dueis rors nalarouleo i dhaeipeon, nas ob ceramus, cum omni accuratione.
dedcrvS NoYSS, ex a5S T aegnarNCY
eromoes per dae
CPrO Sntv rexono ohi. d AB. iEoda, led M. rectius icopev.
OPOrtet

## Folio 470 — 867984570:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
1
Oporret aurem Audiolos HBC Item omnino
MI A N V F L IS BR Y F N NF
Avaruajer ) av ciderat i FSr CV D
185, on ExaS_  esceNquucor ouZio rorct
dvoir sopcor 8 t6, G etoh 7
ors, ravro M cineir, ourco xopdcr, orruciids
edi necurus aurs xopdus, oe napbarodin
aconS, D dripas aS, di reiS
apaMS, D rET̈PTHS NIXaVS, ~ dE NEVnS
pco 5, D dE ERTS TONWN apOarS,  de ebdo
UnS RxarS, 2 dc oydons VHEHS et pd TÉOSAPEE
aro 0Ygot, D FE VEHS, CC ~ uEons, i d ux
2H5, 3G D A b Carodins, Sd apecos ev F notaj
 ret opd cor decipeocon, eir BV Y Qucov X) ∞P0
egt5, deto sabt M reods, ios dedem) peran
Sod a  iaS pdVBo oES: odern ci
nOTCOS ESCTES rECONZOPEOV) nadane ane BS et
ru vel DBoygu dhcinguai am o ud D vyEnS 
graviore, unoque tono, hoc est octo chordis
consistat; (ejulque prima chorda rocetur Prol
pate, quarta Lichanos, quinta Melc, lexta rul
Tus Parypate, Seprima Lichanos, et octava Ne-
te;) quacuor ejus Phchongi, (nempe, Netes
Neles, Fypates, e Prostambanomenes,) non
omnino (pro dirersis cetrachorda diridendi mo
dis, seu generum difterenciis) a centionibus
aliis in altas (ue ostentum cst) cransterun.
tur, sed una cademque centione manent; (in
deque MCTItO VOCANEUIE STaNTES, PrOUT accurate
traditur ubi de Pnthonso acitur:) ee quiden
Neces, Meles, LsPalerqule Phrbonei, ue qui
ejus duo cerrachorda concinent, (nam cujul
que cetrachordi extremi Phehonsi, in generun
differenciis, unirertum immutaci manent ec im-
moti:) Sonus aurem Prollambanommenos, ut cum
neurro cerrachordorum communicans, sed fo.
rinsccus acuplis proplet contra lonantem, ac
Neren, ea Palon contonantiam. Sed quatuor
soni religus, (nempe Lichant d FIypares, tum acu
cioris cum gravioris rellachordi,) contrarium
Tortiuneur; (quipre, in talibus tetrachordorum
dirisiontous, non in una tenlione manent, sed
ex alus in alias centiones lemper cranseunt
quod arciticiole diridentibus licer animadver
tere; unde _ Moti merito nominaneur.) Cum
que tonus quilibet (ut in ante tractiris olten-
dicur) Tuam libi propriam habeae Neten, MC
Ten, Flypaten, de Prostambanomenen: Omminc
neceltarium cll, ue ltances ejus foni cractane
alio et allo moci; Mocigue concra consilten
tes. Hoc urique omnuo berspicuum cst cis
qui accurare sciunt, in quanam organi regione
eorum quisque ordinacur, limulque scienciticam
eorum in senera secuntem e diritionem:
Ouippe Hltancium lonoren aliqui, hujus pi
ea illiutre toni, sinc icem husellce cantes; lun
aupet oot Ct 6 t Gent opatS, apecra
D 1BT5, T8TEOGVTEPS H BaPVTEPS rerE aX opd8.
T3Varnov nosubt s et  oatas t hetha
ararin no boc por ets lbt 4007(63, aN-
~ pEonS na) F C 13,  2a du0 rer eqxopd a
aure coctExs  s haoS ereaXOpdS od
BayroL S KCDONS u aperntonos persor o de q
dcr abtt,  EEcoder X)a rlui Mu virlon
NaZ avriPcovor 2)a n aocor ouu Dcoriav reOSNa
E nep W pAdETEPCS Y HErEaXop-
Carodvo5. Oi de Noinos TEFapES, D FE N1X aV CC
Peire; quod, cum quilibet praemiltorum octo
tonorum, ex duobus terrachordis, acuriore et
lambanomene, Secunda Flypate, cerria Pary
Zeodcor dhcppeocor, Con Si puras puevsor raoecos.
a dro raorcor di rods aci peramnson id5
EGoV τo1S caipSo EVFEXICOS Naravei ode  einé
2C05 XIDSNVOL Eroua COVTI. Kat EnddAEE EnaGOS
0, co3 ev 2015 Euneoder deden), idiar vrluo
pecoleo, CCaru, nai reosnaprbaroperlu exet
181 a)B, LVSuErBS crai CdV dEnS 18
varer E5CTaS E5t peV +7810 xarru D)4d nN0
rois aue socus cid oon et noiae Xuopa 8 opzars ena
G05 adCoV FEraN), i aua Fl e5 ra Non auTCo
asuuleo no Taroplio i DLaipeon. Ei qd nat
esescorcor Dbogav, n 23dE roxov n 23dC +8
70V3, ESCTES C 78dE eiov a o B 78dE NaVT co5
na) r8dE3d esires, ama nvsidvos Oior c
odeuaros et  r8 dvreps rore aX opd 8 78
odcoes rors escores Doglot, irot n ueon nat
A arN ECOV MESCoV, I 28 BaPVTEPS TETEaXCP
d8 r8 duess rors is cons eior poloi Kat HanV
et rs  Baporeps rerpaxopds r8 pconudhs rovs
E5Cors PBogb, yrot n  Darnen Zcov deL YuE
VceV, Neet avTH XdNW i pcn, C r8 dE VEEpS rEpa
Xopd 8 F8 dcoeis rers Escors eioir AM opcoS 28
tamen, cs alre, ono non ltances sec
moblles. Oc in hypodismate. Si acurioris te
crachordi, coni Aypodori, Lantes Toni; (hoc
est, mele et Fypate melor,) etiam gravioris
terractorut cont Doist sum cohi stances. Irem
que, l gravioris tecrachorat out acty dit
Ttantes Toni; (Pura ParanCu. diezcusmenon.
cademque iterum Mele;) ellan acurioris te
prachordi coni Dorii stances Iuac. Led tamer.
Phessu ypophryoin LSacu Hypolydii, non
Ptances lunt, sed mobiles; ut scaum oltendetur.
Nam Nece coni Dorii, d het Mixolydit
Cabe est Paranete diereus enon,) elt Licta.
XShs. e n vitn pest FB OcdetO FOVS, pcon 3) 28 prEopvd1, 1ob  Wd r pbr.
Ppogis, C io pooris, C nodis, (C oNvdis; 3X EsCVTS av cier, am a Sdvoi ios arma de
MbXcutbh
AB irplivor sed MI. rectius puas plisor. f apud Brrennium fere ubique trabetur Prostambanomene. in ge
ere fceminino, ut subintelliratur ehorda; sed hic, e raro alibi, habetur, in masculino, Prostambanomene
(uc apud alios
Eete leroper, quia subaudicur Sonus. S P10S si rairr us B di rep0nO redo nuirar e r0d 1.
iveuries, repono Baeuripu, bis
BEre
Pro

## Folio 471 — 867984570:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
Et A R MO NIC. A.
nos acucioris cetrachordi coni Phrygii, de Pary-
pate Lydii. Trem Mese Dorii, Nece Hypodo-
rii Typare Mixolydii, (hoc est ipla Mele,)
est Lichanos grarioris recrachordi coni Phry
sii, et Parypate Lydii. Trem Fypate coni Do-
rii, Mese Hyvodorii, (nimirum Flypate me
TOn,) est Lichanos coni Hypophergii, ee Pary-
pare Hypolydii: Omnis aurem Lichani (ut
oltentum clt) omnisque Parypates lonuS, est
Tonus mobilis.
Cum jam dilteruimus, Obinam in organo
Oportee ordinare e construere etiam tonum
Dorium; proxime disseremus, Obi Phrysium
OpOrcCat. Hic enim prae aliis tonis omnibus
Dorio acurioribus, proxime ab illo sICuS est;
ideo nimirum quod Mesen Cuam habeat, quam
Mesen Dorii, tonico vocis dialtemate inten-
Liorem. Ouippe Necen Tuam habet, coni Hy-
permixolydii Mesen, hoc est Neten diezeu-
omenon; Mesen aurem, ejusdem Hypaten, hoc
CA Parameten; Flypaten vero, Parypaten me-
son; et Proslambanomenen, (Iypaten. melOn.
Sunc autem iptius Nece, de Mese, d PTOI
lambanomene, magnicudine e ratione datx,
Per sectionem canonis; Led ejus FIypace non
dum daca est. DaCUE tamen e AXeC FaCIlC PEF
sectionem canonis; uc. Ctacim octendetur. Cum
enim cujusque coni Fypace lic rocis diacte
mate Dia tellaron grarior quam ejus Mele:
li Mesen ejus diridamus in tres partes incex
se aequales, taciamusque Parypaten melon aequa-
lem ipli tori ejusque parri cerrix, (uE habeat
haec ad illam rationem sesqui tertiam,) habe
binus etiam Flyparen ejus similicer magnitu
dine e ratione datam, per canonis sectionem.
Adeoque tacimus expolici coni Pheysii sectio
nem de diritionem, ope praedicti circini, le
cundum ante oltensas rationes cujusque ex an-
te recentiris octo generibus melodiae; ab ejus
acurioris tetrachordi Nete, hoc cst a MesC
coni Eypermixolydii, inchoando; quemadmo-
dum Hypermixolydii coni ance secimus cum
omni accuratione.
AexavoS per 28 oE VTEp TeTPa X 1 psB YO-
18 es uponum dE3 nvdhs. Kai  NW n pecon E
Sceio, m de r8 odes. unurn de 78 uih
nodhs, 1oon aurn NIXaroS id 2SBapV
p rereaxopd818 BE1C
2vd18. Kat Haw n rcarn  18d 118.
pcon de r8, 11ot H VM a 1H Y  D A
Xaios pdv r8 ioppos rorS est, napor iru de
Cum jam dilteruimus, Obinam in Organo
oportet ordinare e conttruere etiam conunn
Phryoium; proxime dilleremus, Obinam icidem
Oporteactonum Lydium. Ouippe hujus Melc
insentior est live acurior quam Mele Phry.
sii diastemare vocis Fonico. Nam conus hic
ut ostensum est, Necen Tuam habet Priten
hyperbolaon; Melen, Friten diczeusmenon:
Hypaten, Lichanon melon; Proclambanome.
nen, Parypaten meson. Verum cum nondum.
per canonis sectionem, daca sic hujus vel Ne-
ic, vel Mele, vel Hypate, vel Prostambano-
mene; dicendum est, quomodo et hx de Fa-
cili per sectionem canonis extribeantur. Ouo
niam ixitur, uc oltentum ell, roni Ly dii Mele
18 in aons de RiXar DBo (G, cos dE-
daX), I HaSHS XapONarnS SOS Esd
AtaNabOrreS Wei 78, X8 det 10 opzavs re D et
re n na taona cr nay t duecor tovov Et B 
el 18, Xd dei r Pporov, auSa. 000
I rd OV TCV _CoV FVCOV ZCV 28dWC  7
pcev, EEHS aS FETaK), X9 P EXNo in
pecolu are, 8 28 dcoeis EdH, outorcoee
rorratc P Pcorns chasuua. Kat qd virrtuo idit X
lus peole 28 incouiEoNvdS ZOVS, 3ot lu Vyta
rcr ovel druercor ueolo de ro uxaru aurs
rot   apeolu uxarlu derluo n’aptu
TCV pecscov neoonapsarouerlio de rlo unatut
pEocor. AM n edti inen airs, nai n peon, aat
e0ONapSaroE, dcdouEras pc  nos
29 85 Xaror O na arouns cior  ut
Snc  dedo) Nidor  oucos i aurn co-
Xep85  ~ F8 KaVOI  na to 5 avrima
daX HoEr. Kaet zae, End dHAE H OA C  MVEOS
r018 ∞)e eosapcov  PcornS Hasa Baporeeq
D pEons aurs esiv car aeq us pbu aurs cis
reta Epn io MNOIS chencopdu, nai noiscopd
En nasoarlos reer peocor, iol oan avrn  TC
TeITC aoryS pEpet, ids EZCV aor WoCgS CNeule
rezor crerror ehou au n tud unt u
dedouleo ouoicos uczE)dre nai Xoyco, 2)4 2 8
navovOS na aouns Toisid; nai rlo 8 dnnu
adis Pooris rors na taroulee (C 2) aipeon, 7)0 8
reodond napXirS, Nara CdV reodEdruSS No-
785 EKQGB TCV MGOKaTANEY MEVCOV CHTC D pENcodha
Qucer do D vijrys 28 ehvrips rere a Xopd 8 aur8
irot 8 peons r8 Vrcpui honvdh8 rovs, dexovor
nab or 3 a eg FpOOV CC 8 VEpp1SoNvdIS FOVZ p
inten.
TaOnS aNe BCIaS EHOIOIEda
NaNaBOrTS ei 28, r8 det 2B opzur DeV
ens na aond à  er nat Y Ppizov revor 1t y53
det 28, n8da F Nocthov, 2l∞ Ny Loucda. 7378 3
qd i peon ouvrorcorieg, etrer ove, 8 pEonS r
DedziX, rovratco D Dcoris est Xasqua. Kat q
Xros o rov D, cos dede) velu p Exet Flo rp
Elee rer ineobonaicor, pueon ) riv reirm rcdv de
Sauercor, ir arno de Flu NXaVoV TCV pcocor
750~Xa uCavoNColeo dE THV HAPVTAENV TCV MESCoV.
AM enddu Xrco q ECi vin r8F8 2) a ~ r8 na
vovos na arouns dedory, Sren uesn, Srn IaEn.
_TE n MGOONaLCaVONE avaYKaIOV EINEWV, X15
na aura e CVX Ep85 X) 4 X r8 NavoV (  1o 5
didor). EnEL sot ruv, eos cipn ),  pleon r8 dvdh8

## Folio 472 — 867984570:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
M A NTO F L IS BR X E N NIL
intensior est, quam Mese Phrygii, conico vo-
cis diactemate; A ergo Melen Phrygii, hoc
est. Paramesen, diridimus in parres novem in
ter se aequales; Facimusque Fricen diezeugme.
non aqualem ejus partibus octo, Cut habeat
ad hanc ea racionem sesqui octavam;) habe
bimus per canonis sectionem magnicudine et
ratione datam etiam Mesen toni Lydii. Trem.
cum toni cujusque Nece suc incentior quam Me.
Le dialtemare rocis Dia restaron; ( Mesen ejus
diridimus in quacuor parces inter se aequales; ta-
cimulque Fricen hyperbolaon aequalem eribus
ejus partibus; ue habeat ad eam haec rarionem
sesqui certiam; habebimus e Necen ejus similiter
marnicudine et ratione datam, per canonis se
ctionem. Tremque, cum cujulque toni Mese
sit quam ejus Fypare intensior rocis diacte-
mate Dia TeMarOn; I Mesen ejus icerum divi-
dimus in tres partes inter se aequales; Faci-
musque Lichanon meton aequalem ipsi tori ejus-
que parti terrix; (ue habeat haec ad illam ra-
tionem selqui tertiam;) habebimus ejus Fy.
paten similicer datam magnicudine es ratione.
per sectionem canonis. Icerumque, cum tOn
cujusque Mese Tc quam Prostambanomene in-
centior rocis diastemate Dia-pente; s POrro
diridimus iptius Melen in duas parres inter
se aequales; Facimu (que Pary paten meton aequa-
lem ipsi tori ejusque parei dimidix; (uE Ha-
beac haec ad illam rationem se lqui alteram;
habebimus etiam ejus Proslambanomenen ma-
onicudine similiter es ratione datam, per ca-
LoVS OuVIONCOCQ Y COnS S G C, tor
roiocod rus rpire Y V. 4BB Ka t CV, 10nV 5015 Zp10.
pEpEOIV aVTS; c5 EX8 utu a COS CnCivIV Nogo
Besrprror eEopd au vaiu viremo aurs dedoudone
inurns ovrrorcos e po  Pcorns dia
DcovnS 3)a5a H E t  solod slo pEon
aorS eis duo pEon 10 CXHAOIS Ont a No
ocopdo rio apotus ut pcov. eoqu onnaorn
naet re nutod puepd aurus, 1os ex auriu coeds exci-
rno Nezor npioNoV EEopd av nat  nEoONaS
nonis sectionem. Adeoque FacimUS ExPOTILI tO. vocdiin aur 3 dedouon us f  C 
ni lectionem ee diritionem, per praedictum cir-
cinum, secundum prae oltentas rationes cujus
que ex ance enumeratis octo generibus melo-
dix, ab ejus Nece acurioris terrachordi, hoc
elt Frice hyperbolaon, incipiendo; quemadmo-
dum ec coni Eypermixolydii cum omni accu-
racione ance secimus.
Cumque jam disternimus, Obinam in orea.
no ordinare de construere oporteat etiam Lo
num Lydium; proxime disseremus, Vbinam
oporteat tonum Mixolydium. HIujus utique
Mese est, quam Mele Lydii, incentior rocis
2)4 ~ FS KaVVOS Na (a FopS. HOIS nat ru
28 danudis: Fors na o.roplce Xa Z)apEoI, dha
FS reodenpuere KaputrS, nar CoV reodcd dyuers
20785 EKa5S TCOV NGONaTNCY pE  pcNce
distemate Femitonico, Seu porius Limma. Malco r Dcorys casipasies, uamor cireirnu
tico. Hlic enim conUS, ut ostensum est, Ne-
ren Tuam habet Paraneten hyperbolaon; Ne-
sen, Paraneten diezeugmenon; Fypaten, Me-
sen: ee Prohtambanomenen, Lichanon me
Ton. Sed cum ejus Mese (nempe, in se
ctione soni Dorii) d Flypare sine magnicu
dine e rarione daca per canonis sectionem;
Sed Nece de Prollambanomene nondum datae:
vnen nat n o Napo irco ido dedornu
dantur et tae similiter ex tacili per canonis didorras db oucos nat avre EE EVX(p85 ) 9 275 YZ
sectionem; ut Tlacim ostendetur. Ouippe cum navevos na larops, iis auriua dex hivoc). Kat gd.
172
DcorS D)asqu car àeq r pesqu e Opogi
irot us c asno, eis evvéa uepn 1oc a. MX H NO1E
duencopdo, i hoims copde oluo reirlus 7 de Lyue
vcov, 1onu 2015 BXFIO pEPEO aivruS, ids exem alu
vees excirnt logor enordoor eEopd ar 2) à 5 r8
varovos na . topons dedordin pcrc re nai noyco
CC Eleii pecono 28 A0o 1or2. Kat menw, Enddn nar
205 revX i varn D peonS ocrores repa. 20s D )9. 0a
pcov x Dcorns Aaspecot es car eeg rs peont
air eis reoso e p  nNOIS , na
opoicos pcDd i so 3)a D3 navor 6 na ta
TouyS. Kat aNV, enddn harios iors n peon 
Suuart E5i  apa sNW To peesnu avrS eis rpia
pepn 102 a. Mqs cencopdo, nat nosapd riV NL
Xavor F pEocol, ion oan aurn nai F TelrC pepe
auris, cos exdr auru oeds excrno negor chire
ror EEou e ai r oneerls aurs dedoudiono o
proicos pcg  n Neyco, 2) 0 D 58 navovoS na (
5oLHS. Kaet A NW, enddn avros rors i peon 
AGOSNAUSRHOLLS OEVTOVCNZECG Eo Da NEVTE X
diaes Drcor, ato  vius F8 oEvreps Ter pax opd 8 au
28, r01 2 FesS Tcv EBONeicov, apXopdvot
na dr 3e apas reenor nest 28 eppihonvds ro1Z
ME elSHS an eA Betas EroIHOE UCDa
AtaNabOreS Dei r8, 2E de r8 opzars racter
E nat naaon ae no+ 2 Nuchor rovor EEnS na
2et 28, 78 det r urhonuctor, chann opeda. FSTZ
Cpeon ouvrorcorEpa D pon5 28 Nodhs jurro
pate.1co. Kat yd 3505 d 20105, co5 ded etn), virtlus
edi Exd rio qr VnepBonaicor, ueoqu:
rlu c dgrurno rcdv dC dypercor, ux arno ) Ele
MEOHV XEGSNapCSAVONEIVD) V X1XaVOV Y uEr coV.
ANi pesi peon C ixam aurd, dedoueras perce
E n Norco, D9. ~ τ8 navoros nae Taropn5 eion y
1 ExO odtio repONO odH. Lit MOX, lupPICD 10o
14

## Folio 473 — 867984570:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
LL LLLLMMOIICLL.
mate vocis Dia reltaron: Si isitur Melen
ejus, hoc elt Paraneten diczeugmenon, dividi-
mus in quaruor partes inter se aquales; facimul-
que Paraneten hyperbolaon aequalem ejus par-
ribus tribus; (ut habeat altera ad alteram ra-
tionem selqui certiam;) habebimus icem Ne
ten ejus similiter magnieudine es ratione da-
tam, per canonis lectionem. Ttem, cum tOnL
cujusque Mese sic quam Prostambanomene in-
tentior rocis diastemate Dia pente: S igitur
Melen ejus iterum diridimus in duas partes
inter se aequales; Facimusque Lichanon me-
Pon aequalem ipsi toti ejusque parti dimidia;
(ut habear haec ad illam rationem selqui alce.
ram;) habebimus item ejus Prostambanome.
nen limilicer magnicudine et ratione datam,
per canonis sectionem. Adeoque Facimus ex.
polici coni sectionem de divilionem, OpC prX
dicti circini, secundum pra- olten sas rationes
cujusque ex ante recenticis melodix generibus
octo; ab ejus Nete acutioris cetrachordi, hoc
est Paranere hyperbolaeon, inchoantes; quem
admodum coni Hypermixolydii fecimus cum
omni accuratione.
Cumque jam diximus, Obinam in organo
oporieat ordinare e construere tonum P’hry-
Sium, Lydiumque, Sccundum TTarmonicorum
lectam: Proximum elt uc dicamus tandem,
Obinam e Typophersium ee Hypolrdium
oporteat; e primo quidem Hypophrygium,
deinde ee Hypolydium. Cum enim, quanto
Phrygii Mele incensior est quam Mele Doriis
tanto e Hypophrysii Mese incenlior est quam
Mese Hypodorii; vemque quanco L.ydii Me-
se intensior est quam Mese Phrysii, TaNCO
et Typolydii Mele incensior cs quam Mese
Hypopheysii: est enim urraque uirdque (ut
oltentum est) conico rocis dialtemate inten-
lior. Fonus isitur Hypophrysius Necen suam
habet Phryeii Mesen; Mesen aucem, ejusdem
Fypaten; Fypaten, Parypaten Rypaton; ProL
lambanomenen, (Iypaten hypaton. Sunt aucem
ejus Nece _ Mele magnitudine ee ratione da-
ex per canonis lectionem; Fypate vero d
Prollambanomene nondum datx: Dantur au-
tem d hae similiter ex Facili per sectionem
canonis; uc ltarim ostendetur. Cum enim
toni cujusque Mese sic quam ejus Flypate in-
tentior vocis diastemate Dia celtaron, ut lX-
pius ance dictum cst: si igitur Mesen ejus
dividimus in eres parces inter le aequales
tacimusque Parypaten hypaton aequalem ipli 10-
ti ejusque parti terrixe; (ut habeat haec ac
illam rationem sesqui cerriam;) habebimus
avris cos exer avrle coeis encin ost prros Eu du n rli incry avrs dedopernu ouoicoe
lattone
+co  rasapcor D DcornS XLa sa CS cav pa
ruo pcon aurS, nros rleo W Dgrulus Fcor dE CLY
peercor, eiS TEOSaPC pEpn ioC aMNOS chencopdo
naiocod rlo cgrirno  ineobonaicor ion
zoth TPtOI pEPEO aVrHS iS EX avriv EoS exet
vyr Regor SOV eou av na Tlo vyrnu aurE
Dedouemu opoicos pczE)d re ngi NoYcO, 7) ∞ 75 5E
aVrOS na laroUnS. Kat XCNWV, endDyINCC NaVTOS
rors n pcon ~ WCGSNapBarOuIES ouVOICOCQ ZV
da nEVTE Fy5 PcornS Xlasquae EaV ae Na
Ner Flio peon aurX eis duo pepn ioe à Mnnots de
rcopd nai nomocopdo rlio XiXaroV Y pecocor 1or
San avEn  TC nud pEpet avrS ios exr ar
C95 Cxcirlu Nogor nuroNior éEopd av nat r NEBO
napbaropulee aurs dedouton ouoicos pcgc)d
vai Novco, 4)9 ~ S narovOS na LaronS. HIOISd
 ro 3 danunds rors na Taroulu nai 2)aetpE
oir, 2a 58 cipuudis napnirs, nara csv Wesod
ddys NySS Exas  oNeycorOnT
pencochas Rocor, dro d virys  oEurps rerea
Xeed aurs, ro Eys Davs F unepboNaicor
apxodvo nab ov 7E a e 2EONOV na) 23  e-
prEoNOd orS  onS axe Scas no
Enet dEndn cipnxad, S d e 2S oparS,  1
Deezior rovor, n 2 Noctor, 2) v 2 na naraon a
Car nata rleo rer apporincor aipeor exocdvor av
ein cirrcir X Noinor, X8 det nat Y  DpoV, nas
ioNuctor aMa recoror ui i inoDeuror, end-
a; nas T inonector. Kat gd, ésco nEC i TY DV7
em ouvrorcorie D prons 8 dceis esi, 108rW
aeg nai n r8 uno DouziS pueon ouvrovcoreq 8 ue
On5 8 Vrod co eiS NaDESHNE NOL MXW, OSC HEE
28 NodIS pEon ocVTONEOTECQ Fy5 pEonS  Ouy
55, 103rc 30 âeg n n r8 vronudis peon ouvrorco
TECa= D pcons rS vrPgiS na DesnE nat 
EHaTECQ ENaTEpaS ouvrorcoTECQ Est ToVtatcO TH5
Ocorns, ios déda Xasquar. O 5ot vui vno
Deoz. O roros, viclus pdu exa rlo peeon 28 D
iis pcoluo Eluo onrgo avrs unorgo de, rlu
apO a rl FEV VnaTCOV nOSNap Saro de
led ra Fcr Vrarcov. AN n edi vin nai
ucon aurs, dedouas urg) r  Noyco dia rnS
I3 LaVrOS KararOUIHS eto n de vdrn Nat i EO
napbarque, 8co pr dédor) didor) ’oucd
narai eE CuxEp8S cha rHS 78 naver O LaTT
pn5, cos avrira d dx Hjoc). Kai qd, enddires trev
ros rors i ueon ouVToNcOTEeQ FyS uarS r dia
rEOSC̈PCOV FH5 DcvnS 2)aSqua H ESI, 1o5 roM CKIS
Eociy) eav aeq rlio peon aurS  cp
rHV TCOV VaTCY Ieno eAn aurn l ZeEC pépe
EmdrE AVTOS FoVS n pESH ruS vTHS BapVTEpa Cujusque coni Mele Sic quam Nece gravior dia
oa amyNors ctencopd  noocop Flu mapua iem Fypaten ejus similicer magnicudine et
e Suppleo r pecon
lSup-

## Folio 474 — 867984570:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
MI A NVF L. LSDIL LH NNII
rumque, cum omnis toni Mese SE quam PFOF-
lambanomene intensior vocis diastemate Dia-
Denre, ut Eapius anre dictum est: Si iterum
Melen ejus diridimus in duas partes inter se
aequales; facimusque Fypaten hypaton aqua
lem ipsi cori ejulque parti dimidix; (ut ha
beac haec ad illam rationem lesqui alteram;
habebimus item ejus Prollambanomenen simi-
liter maonicudine e ratione datam, per. Cano
nis sectionem. Adeogue FacimUS expOLci cOnI
sectionem e dirisionem, ope circini praedicti;
secundum prae ostensas rationes cujusque ante
recensitorum octo melodix generum; ab ejus
Nece acurioris cetrachordi, hoc est Paramele,
inchoando; quemadmodum e toni Flypermixo.
lydii ante secimus cum omni accuratione.
Cum vero oltendimus, Obi in Organo OpOr.
ceat ordinare e construere conum Lsypoptry.
sium; manifestum inde HC, Vbinam OpOrFCaL
e Aypolydium. Hujus enim Mese est quam
Erpophrysii Mele incenlior (uc oltentum cst)
conico rocis dialtemate; et, quam Dorii Me-
se, grarior Limmatico diastemate. Ilabet enim
hic tonus Neten Puam, LVdii Mesen; et MC.
sen, ejus Hyparen; Eypaten vero, Lichanon-
hypaton; ee Prollambanomenen, Parypaten.
hypaton. Sunt aurem ejus Nere ee Mele jam
daixe magnicudine de ratione per canonis le
ctionem; Flypare vero ee Prostambanomene
nondum dacae. Dantur aurem similiter d HX
pE3T Nat Noyco, dio FHS TB NaVOVOS NaTTO
DcoviS X5pa EW, coh B oCGepB) Eot
ut  but dnaoparoidu adie dedordolu
ouoicOS pEZC)d ZE N Noyco, 214 D S navot O na
rS. HorSpd de not ri S dcinnu d tor
na taropllo i 3aipcon, X8 T8 cesdon dis nap
nirs, nara oV cededridS NoysS easS tut
cenarcine ducor orco  ptdta fcot, esd
 virus rod EvrepS G X0 adFS, nrot FH5
Eronoe pEda-
onnor deq crruser zson),   Ononodior.
T8T8i W n Ncon D iV TB VnDPV3tS pEOnS ou
2varée est rorratco _ Ocorns, ios dedem), 2)
squan  de 28 dueis Bapore nauua
CpOaru F LS aTCOV. L   n avESCC
n picon dedouvat ) nos norco 2)a 8 58
navor O Nararopens cion n de cn  n e
ex facili, per sectionem canonis; ut stacim napibaroutin. 3co  dedor) Ndor) ’ococ
oltendetur. Cum enim cujusque coni Hele
Cuc ostensum elt) sic quam LIypace intensior
vocis dialtemate Dia tellaron: si igitur Melen
ejus, hoc est Lichanon melon, diridimus in
tres partes inter se aequales; Facimusque Li
chanon hypacon aequalem ipsi tori ejusque par.
ti certix; (ut habear haec ad illam rationem
selqui certiam;) habebimus etiam FIypaten ejus
similiter datam magnirudine es rarione, per
canonis sectionem. Irem, cum cujusque coni
Mele Sic, quam Prostambanomene, intentior
vocis diactemare Dia pente: li itaque Melen
ejus icerum diridimus in duas partes inter se
aequales; facimusque Parypaten hypaton aqua
lem iph cori ejulque parti dimidixe; (ur habeat
haec ad illam rationem seloui alteram;) habe
bimus etiam ejus Prostambanomenen limiliter
magnicudine e ratione datam, per canonis se
ctionem. Adeoque facimus expoluci coni le
ctionem e divitionem, ope praedicti circini
lecundum prx- osten Pas rationes cuju sque antere
acurioris LCLaCHOTOI HOC et Frice diezeugme
non, inchodno, Guenacimodum TIypermixoly.
dii coni ante fecimus cum omni accuratione.
CC avr) eE CvXEp85, X) ∞ ~ F8 NavoVOS na La ronS
ios avrira ddX doc). Kai gd, enddinee arroS 
18 n pcon, c05dEd  ad  F VHarNS FC
2)a TaSaipcor ~ Pcorns chasuuan esr ear âe iv
pco avrS, rot Tlo N1X avor FCet pcr, CB 1 
pE PH 1_ aHAOIS dieNcopd  nocopd rleo NL
 GHS Cht 3a edt co A co. FHD pEOnV
avTS ets 0 p o o CC nob-
penS. Kai HaNW, EnddnEe i peon avros tirS ou-
TOVCOFEPa SIS REOSNauSaVOUEVS TW X)a HErTE TS
aeq mx Eliis peole t e 000  toco s
XyNo1S dEncod no o s Vs TCB
ixcur cor ion odn avrn G t  pet aVTHS coh
Excir aurli voees excolio negor quionior exoudas
DapIEOnS, LXWVOI nab ov 7 à eg 256
50d EEONDdIS ForS, p  notab
Endon de, 3 de  opzars ra DCWV Z H KaT
oudàzar j r vnoppizior rovor non dedaza
Kaes id virlos  to3 ExC dud peduo 16 Nod
pesleo de, rl ixaru avre arlos de, ru
RexaVoV FCV Vrar eoabarol de rlu
Xarov Y VarCt V OAn aVEN H, TCI TEITCO MIEPEI
avrns eos Exdv aorl Weos excirlus nogov Sre
 Eopd av n, rio ixarts aors dedopdin o
poscs s  ei NoYco, D) a ~ 78 narovOS Na
(450 b 3.   cb. LV, EAdEE XAVTIS TOVSn pcon
ouvrorcorceg P Weco nauSaroudinS TC X) a HEVTE
Sco  RapONarno FCdr Oxarcorion on aorn
na co iutod pepet aVFHS cos Exev avri ce
Me NEgOViIONOV EEOMEVaVI EyV GONa
Carousin aurs dedoudin ouoicos pcz  C No-
ratione datam, per sectionem canonis. IlC
vam 450H5. 11010 poct  ac
 10    t AC BEOV
18nGocnapo bta 600 o
dBS NOYBS ExäSS TEV MCONaTANEY VEVCOVOnTCF
pencoctas Rocr, dro 8 vyrnS F8 iqVrEpB rerea
XdS avrS, no e    axp ob 5o d 6o  YBLEprEO
audie rovs, l Naons ane bcias, eomo d

## Folio 475 — 867984570:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
TL AL IL MM OL IC LL.
Est piev rot nat eocos  pox dooreper DeiE C X 8
FEVCOV. K at 3d Enddn dEdCIn), o2 n pcon 18dWes
rors, i pcon Xopd r8 nerrmaideno xopd8 opzar
Est 8705 3 s or O ouuXa CMt 1 opo
CBapVrEPOV pCNCdCi D) a X peXe Tur en
duo rercor  Pcorno nir VypEFCd 15 ciptu
XPOTEPOV  ∞C pEOn, 28 607V8 20pdH nOtOS dN
Est TCoV duo KaF avri covor Z)a nascor ousiue
TCV, 28 5 OEVrEpS Het BapOFEpS nst t
3u ocon  CMNOIS oDoeq r oa 
Mara nat  auTnTS V OGVTEPS FcoV 10l8F CV
ODSHCaT COV Xp0OnaSaroun E5 788CBa
vrn CaV Er Cg ets ZCa EOnio  AnNot, 
peolu 8 duers ir diencou n, noio copd rs
esapFu aX aVEnS EM ∞ BaOVTPOI, 11o u V
us Y pEcor, tonV onn avEn CC El 15. Cd pab
245. co5 exer aorv Gos excvu so ehtcettob
ciooucda ane  615, ev nota X spa 8 opsut et not
2dv (C28 odcoeis rors r pucon. rsb
aurlu eis edaea ueon ioa à nos du
noinoco  oporcos 2lo rerap an WLS En X
dtvrepor, not Eled o av F  dcor, ionv
3015 28101 pr peor avrnS cos extr excvlio nsos au
Tlo Nozer CMTeLTOV CooE W ane S, cv
noia Xcopas 18 opzare dei savie  16 poretoo
ors Tlu puconv. Eav ) aNr aurqu eis reja pepn
Loc ∞.MnNO1S dNCOV I HOISCONd ZHV NEpIM
an aurns m ∞ oE VrPOV, n7ot M  Td oE
Cardico iorv 7015 duo pEpeon a1 coh ex
Excioleo nGOh QVTV Négov utONs. Cops H 
N axCLOCOS, et ota Zepa 28 op7aVS d’et rarei
3 28 VepGoNVdO LoVZ FqV peconv. AM 8rC idv
CM WCDXCS, 3)a ~ 28 navor D na Ta rounS, ei
odc)a an  610S, Cv notos Xcepa F8 ep7 aV8 d et raY-
7dV 78520dcS Tor ZIV pConV, X 78 dWe
3 28 piconodio, in 28 uncopt Eonvdis. Eav) rn
dodEivaer po 28 1 0dWe1B 201S e5 Cvvea puepr
10a aX HNO1S dRKCOpIEV 3 noinOCa et H Et 13 
EyS ext X ODFEPOV, 7ot Y aV   EO CoV
Ionv ZoIS OAZ CS pIEpEOIN aVZHS. IS EXCV CKCN NEOS
auriu nogor enydoor cioqeda ane bcos, et notct
Xespa r8 opzare dei ra de n, 28 0D po7is roiz
7 peov. Kaj 3d, co5 ev r015 Epocoegod ev cion), n rZ
28V3IS XVS péon, ouVTOICOFC D pConS TE
2odcoeis rorS est, rorrajco 8 Dcovns HIgsua
Fav) F pcon 28 uno Pouris rorz quoicos eis ervéc
Onin e aliter expeditius ostendere licet,
Obinam accurate in organo, hoc est in qua
ejus resione, oporteat ordinare de construere
quemque pradictorum octo conorum. Cum. c.
nim ostensum lit, quod Melc coni Dorii, lit
quindeci chordis organi (Mese seu) chorda me-
dia; (quippe hic ionus solus canitur integer.
cum in acucum, tum in grave; eo quod ad
duodecim ulque tonos vox nobis inferrire pol.
sic, ut ante dictum cst;) licque Mele, organi
ea chorda quae est communis cerminus duorum
Syctematum contra Ponancium Dia. PaTon, acu-
tioris nempe d gravioris; atque ad hanc in-
ter se conjungantur duo Cystemata; (est nei-
que haec eadem cum acutioris (y Stematis PeoL
lambanomene, tum grarioris Nece:) Si isitur
in Eres partes inter le aequales divicimus DO-
rii coni Mesen; tacimulque quartam ab ipsa
in Grare, hoc est Hypaten melon, aequalem
ipsi cori ejulque parri cerciX; (ut habeat haec
ad illam rationem sesqui tertiam;) videbimus
exacte, in quanam organi resione opOrteat Or
dinare Hypodorii coni Melen. Acque li cam
iterum dividimus in quacOr partes inter le
aequales; Facimusque limilicer quartam ab illa
in acurum, hoc es ParanCLEN diCZEUSMeNON,
aequa
illa ad hranc racionem selqui cerciai;) vide
BimuSs IIEM aCCUTaLE, in Qua FeSIONC OrSANI
OpOTtCAE Ordinare MTIXOIdi cOnI MCIEN. AI
que si iterum eandem in eres partes inter le
aequales diridimus; tacimusque quincam ab ipta
in acurum, hoc elt Neten diezenomenon, aequa
lem duabus ejus partibus; (ut habeat illa ad
hanc racionem selqui alteram;) videbimus iem.
accurate, in qua regIONC OrSANI OPOFLCAL Or-
dinare Llypermixolydii toni Melen. AIque SC
quidem ex facili, per canonis sectionem, vi
debimus accurate, in qua resione organi opor-
teat ordinare cum Fypodorii coni Melen, cum
Dorii, e Mixolydii, ee Aypermixolydii. Sin
e datam hane Hypodorui coni Mesen in par-
tes novem incer se aequales dividimus; Facimul.
que illi proximam in acucum, hoc est Pary-
Patenmelon, aequalem ejus parcibus octo; (ut
habeac illa ad eam rationem selqui octavam;)
videbimus accurare, in qua regione organi opor-
ceac ordinare Ly pophrysii coni Melen. Nam,
ut in praecedentibus dictum Mt, HyDopheygii
toni Mele, intensior est quam Mele Lypodo-
rii, tonico rocis diastemale. Sin Melen IIy.
Dophrygii coni similiter dividimus in novem
partes inter se aequales; et (dimilta Hypodo.
rii Mese) facimus ei proximam in aeueum.
hoc est Lichanon Melon, aequalem iltius octo
parcibus; (ue hrabeat illa ad hanc rationem sel.
qui octaram;) videbimus item accurate, in
qua resione orsani ordinare oporteat LIypo
Iydii coni Melen. (Nam, ue prius dictum
est, Fypolydii Mese incentior est quam Hy
pophrysii Mele, conico rocis diallemate.
Si vero (dimista Hypolydii Mele) proximam
nec 4 PnS 18 oosi  E tovtajco 5 Ecovis H) Sqa H. LaV7 rs ovdiB r pesqu à P ev-
det ane bCoS 73 oprS, etF SV ev nota Zcopa, 7dF-
7dV 2 2, na laoa dv EnaGOVY XPOdoyuENCOV OnZ
To1 F NIX aVOV F peo cov, honV 2o15 evr co plépeon a
rys ios Exev exenno neos avriu regor enoy d’ooy
ehoopueda axW ane BCdS, ev noia X copas 18 epza
18 d4 2a E c n 78 uron vdh8 261S Y pEOnV. Ka1 gd,
cos eipu) porepor, i r8 inodudis peon, ouvroico
MEpn Ioc a My NOIS dENCONEV, Y 28 Vrodcoe18 à -
ETES hy nOIHOCOMEVZCH TI MM o

## Folio 476 — 867984570:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
ab illa in acutum, Hoc est Mesen Dorii, (nam
hujus Mese, ut prius aictum est, intensior est
diastemare rocis Limmatico quam toni Fypoly.
dii Mele,) Cimiliter in partes novem inter le X
quales diridimus; Facimulque eam, quae est huic
proxima in acucum, hoc est Paramelen, aequalem
parcibus ejus octo; (ut habeat illa ad eam ra-
rionem seiqui octaram;) videbimus item ac.
curate, in qua regione organi oporteat ordi.
nare Phryoii coni Mesen. (NTam ue prius di-
ctum est, Phryoii coni Mele intensior est quam
Mese Dorii, dialtemate vocis conico.) Sin
(dimilsa Mese coni Dorii) Mesen Phrygii s
militer diridimus in parces norem incer le x
quales; facimusque huic proximam in acurum,
hoc est Friren diercugmenon, aequalem ipsius
partibus octo; (uc habeat illa ad eam ratio.
nem selqui octaram;) videbimus item accu
rate, in qua regione organi ordinare opOr.
ceat Lydii coni Mesen. Sic isitur, ex Facili
videbimus icem accurare, per lectionem cano-
nis, in qua resione orsani ordinare oporcet,
cum Fypophersii, ee Typolydii, cum etiam
Phrygii e Lydii Mesen. Nam qui accurate
noverit, in qua resione organi ordinare opor
tet cujusque coni chordam Mesen; ille omni
no scienter, cum omni facilitate, conttruet to-
norum quemlibet. Nam ad hanc rerera tono
rum chorda religua aptantur; atque, hac non
data, non porerit necellario conorum quispiam
aptari: Nam, per sectionem Meles, (ue osten-
Tum est,) tacile exhribetur coni Nete, Elypate
 Prollambanomene; a quibus manifeste to-
nus quisque quasi articulatur e FORMATUT, aE
que ad luscipiendum diverlos Colores (se
species) senerum melodia univertim Ac ido.
neus; ut manifestum exit ex ante tradicis.
alpeca  afocbie etal. (a AEdS CcaddoX Ead
Hae Dopcor zeouor rcr r pencodias qucor nadons Mricidci rnverai cis Parepor frnormu et rois
Epoender.
MI A NVF L IS B R Y F NY N I
215. ri e n5 a t t  b 1dt tud put
olo 2 de 3 Wn pcon avro, coh cips) ACO
repor dubrovcoree   peeons 58 0vdis +or8
es Rapsco  Pcoris Hasuan quotcos es
EHVEa pEpH iod aMyNoS dincopdo i moinocopdu
ens avrns M x dEvrpor, rot rlu apecteo
ionu tobS ato pEPEOM aVEHS eos Exdr CKCro rEOS
aorle sor enor doar ciooucta mnir ane 1 6C5, et
noiae Xcopel 58 opzaers de racter X r8 Dougis sovs
 Pc H. Kas rd, 1o5 Epn nEorpOV, n peon +2
DeVZIS FVS OcVTOICOTE pEonS 28 dcesit est
ovaejco ~ PcrS 2]aSquam. FEav i, riv pieoyu 28
dcoeis sr pets, F pusonu r8 Douyis opuoteos ets
CoDEa b a anNoIS dncordi nai noiscopdi
EtH ad S X oEurpO, roc Y Teimo Z d
umor noroIS ourCO pEpeo aurS eos Ex
Exerno eoS ad Nego Enoydoor cioopc 
anesbos  roue xcepae r8 opzaers dei rarter 
r8A toVS Y peNV. OurCS aeg y en Wegxe
Ps n  V, 3)9 ~ F8 KaVVOS na ( roEnS, Croojued
dnC (5, ev rota Xcopae 58 opzars dâ ra De, 2
 poio CC 100vd, CC En ppuyis, i no-
dto, F pcoM. Ogd cidcos ane bCs, et roia xco
pa da r8 opers rare erees S revs Y pecn Xop
drv. Cae  avrcos Bsquorcs, ue ions pa
Scivys,  Easo av F rovcer na laon daote. 1005
aos Ce ed aandes, nai ai notroi Zopd at Y o-
veor a ovrai n raorns un dodeions. das e
averrns F Lorcov a ppoOE) Da jd ~ nalaro
pnS ~ pEOnS, co5 dedcn) n re vim, nain unam.
C n 20eg0nap Barodin 58 28, eE cuxcp35 dido-
VD cor evapycos doupaS or oior X)ap
De ordine tonorum quinque (quos memorat
Pristorenus) in oreano.
NOM jam, per sectionem, breriter octen-
dimus, in qua regione harmonix (eni
Bilis in orrano, collocare oportet Melen cu-
jusque ex praecipuis nocissimisque octo tonis
ante dictis: Proxime octendendum, ad ulterio.
rem cognicionem, In qua repione calis har-
monix, aliorum conorum Melas collOcare OPOT-
rec quos aristoxenus (qui solum sentum la
cit harmonici ConcentuS CxiteriOn) rule item
elle ex harmoniei concentus natura: (nam e
sermonem muleum de his habere plurimis in
locis cernitur:) Sed Pcolemaus (qui, una cum
net d et res oprairco ruecos E norra rercor, cr a
spere Daemi dH pad son p
SECTTO SEGONDA
1 Suxpleo d perns
PNAMA AETFPEEON
GoEr C pepernrat
 3  aeb e to pr 3 buoropeco5 nd n Ed e
Eapdo eo nota da Xeopae D ev Zeo opzarco
aiodnrns apporices rarter enass rr coeodon ducon
aet ot  h ice pt oxrco rorcor Y peeonr em
dver av en dcizas  reos cidnon Ecctr, e
6 o5 audnon porro 28 nouoopdus vecruecor
ide 5 28 iquo idus Duoecos eira BSNErai
nai sue neor négor ei auru nomaxod roi
rota dei narw Xcopa  S appovaS  ZcV
cor rorcor ra en raS ps 850 id ACAE

## Folio 477 — 867984570:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
FT A R MI O N + C HI.
popd ee NOV EI, D IdEaG aVT8 oeizea
Det avrae: or. K a) yd SV aEioNoger X 3, 25402
harmoniei concentus) eorum doctrinam ab
ejus idea penirus proleribie: (quippe nihil
quiequam, memoratu dignum e utile, posté
eos in harmonieum concentum Tuperinducere.
Sed solummodo inanem quandam turilemque
oltentarionem, clare octendit.) Sunc aurem hi;
TTypoiastios, Hlypoxolius, lactius, Aolius, e
Trperiastius. Sed cum, ut aic Ariltoxens,
Paltii toni Mese est, rocis dialtemate Dia Tella-
ron, incentior, quam Mese coni Fypoialtii;
srarior aurem quam Flyperialtii: itemque A.O.
lii similiter, rocis diallemate Dia celtaron, in-
tenlior quam Fypoxolii: Si itaque sciamus ac-
curare, in qua regione sensibilis in organo har-
monix, secundum cum, collocare oportet Ia
Aii d Aolii coni Melen expedice; omnino
inde ridebimus, in qua regione calis harmonix,
reliquorum item erium tonorum MesaS collo.
care Et necelle. Cumque Laltii toni Melc, u
ait ipse, lic quam Dorri Nele intenHior vocis
diastemare Flemicomeo; sed, quam Phergii, gra
rior; (non enim hic homo secundum Kacio.
nem conorum excestus distribuie, sed secun
dum Numerum parcium aequalium, quod om-
nino alienum est a concentus harmonici na-
cura, ut accurate despicieneibus sic manifestum:)
Si isitur Mesen Phergii conis hoc ct Para
melenz dividimus in parces sexdecim incer sC
aequales; facimusque Melen aequalem ipli cori
ejusque parti decimae lextae; (ue habeat haec
ad illam rarionem se (qui decimam. CeXTAM:) re-
cte videbimus, in qua regione hujus in Orga
no senlibilis harmonix oporteat Laltii cont
Melen collocare. Sed cum haec, ut dictum est,
TIr, quam Mese toni Fypoiastii, intensior vo-
eis diastemare Dia rellaron; et, quam Fyper-
ialtii, gravior: Si igitur hanc primo in partes
eres inter le aequales diridimus, e deinde in qua-
cuor; Facimulque Flypaten melon aequalem illi
tori ejusque parti cerrix; (ut habeat haec ad
illam racionem Coqui terriam; ) itemque Para-
necen diezeugmenon, aequalem tribus ejusdem
parcibus quarris; (ut habeat illa ad eam rario-
nem smilicer selqui tertiam;) recte icem ri
debimus, in qua regione sensibilis harmonia
in organo collocare oportet, tum Fypoiastii
tum Alyperiastii, coni Melen. POrrO, cum AO.
lii coni Mese sE, quam Mese Phrysii, inten-
Por vocis diastemate hemitonico, et, quam Ly.
dii, grarior: Si ergo diridimus Lyduroni Me
sen in sexdecim parces inter le aequales; la-
cimusque Paramelen aequalem ipsi cori ejusque
parci decime (exix; (ue habeat haec ad illam
rationem selqui decimam. sextam;) videbimus
item accurace, in qua rexione sensibilis har-
oyr eis exxaidena uepn ibu aMNorS: Nai noi monix in organo collocare oporteat, Aiolii toni
Ds uer aldoecos aea,  negor airs rV ne- sensu, rationem ilem oprime Facit crirerion
por durauss auo oie 
CM a prOV  verlu n cinajor diderEr, cvap
veos demnb. Lioi ) Sros, eide o ioi5, 
vnocaioN1OS, asS, 0 ajo N105,  ovEIiOS. LM
Endu, ios ACAcheO Pjoir, n pd S iasi V
pecon 2dv  rcoias tors pconS, ounrooeq
est rco 2a roSapcoV D DcornS Hasiuan D i) 23
voea Baporcea n s ajodts nanw s uroale
Nis oorTOICOTECG Csir, quoicos τC X19 ZE~S és pcoV 5
Daovns AaSan EaV a Cq ZoinEV a PIBCS; et
rota Xcapa D et r opzaerc ajdnns apcHa, HdZ
avror, de rarr  iasis n ajonts rovs slu pecont
Eoxcpcos agdus CorDe ciocda eo Xota Y
acq Xapa D rolaUryS aporias, i Y ONoinc
TCIEOV TOVCN FaS pEOUS ZOW aVaYHN XaDEGMHE.
Kat EdEs n edio 28 iacis rors pocon, cos avros pnor
d 28dcoeis pcons oorrorcOFEpa Es iprorac
Ocorns Vasnuan sys  2S Pouris BapOTEPa
Kas yd S nara Négor d arne Xros 2a5 r rorcor dupe
ViEpoX 3, à M a nar apiuor Y ev ioo Y pecpc
decopspcver. onre àMoreior mavn 8 23 ipuoo d
xadesnne DodcS, 1d5 ge 5o5 axpidS SMn
ediios rSro o ad Parceot eut aea ri peonu
28 Pouris 108, n7ol tut c  uolo,  eis exnai-
Dexa pEpn iO àMyNOIS dieNcouEV n 
li ueogo avrlud ioqu oan aurn Ce TCo exxadEna
2Co rpet avrys ios excirairuis ceos exeirgu no–
qui Srinnaidenaror eioque )a aandus, er noia de
Xeopa Fy5 ev res opzaerco aidurns aquorias, r8 ia
Sis Tols rater F peono. AN Enddinre aurn, cos
eipn), rys p rBLiSIS TOIS penS, ovrTONCI
répa ZCo XLa TEOS apcV TyS OCrS naDesnNE casn
uam, 7) rSVTEIaSIS BaPOTEPa car apa raon
degrepor eeti eis reia pepen 100 e M NOIS dbencoper
Endra) ets réoapai nai roiscouer  d incrlu
Y pESCOV Isq dAn aVTH I TC TSITCO pEpet avruS
eos exar aurlii cvegs exculu Nogor derror 
Dar 7 deC Dyudbcr NW, isnV 2I5 2810
reapToIS aurS ios EXCIV HNWN CxerV eS au
rlu degor opeolcos Sre rov ciooE)a HAW a Ny
Des, er mia dei xepa r ev r opzarco ajodnrns
apporiaes raste, &  oass noi inepiasis ro
18 Fu preonv. Banm N, erei n S ajona rers pe
oy. 8 pd perons  pporis, ouvrorcore q ein iu-
rovsaico ~ Pcrns Dasuan 8 28 nvdhs Bapo-
rea car aeq diencopdo 2s nudis rors rlo pe-
acoudo rlio a quero io onnavrn C T Ex
xcudexarco prpet avris ids excu avrled  excirno negor ShrennaidEnaror op )d HNIV o
nebcos, eo moias da Xcopa 1 et  iphaeres aicdrris appovias, nai rud aionis rore raste riu
a PrO nantio, reDOBO trlv. 6 LB. _ d, le AL. IccliUS as
Mclen

## Folio 478 — 867984570:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
MI A NVF L IS BR Y F N N TY
Melen. Sed cum haec Tuc, ut dictum ele,
incentior quam Mese toni fypoxolii, vocis
dialtemate Dia celtaron: Si ergo hanc dividi
mus in eres partes inter se aequales; facimus
que Parypaten meson aequalem ipti tori ejulque
parci terrix; (ut habeat haec ad illam rationem
selqui tertiam;) recte icem cognolcemus, in
qua resione harmonix sensibilis in organo col.
locare oporter Hypoxolii coni Melen. Cum
autem, data cujulris coni Mele, ejusdem item
Netc, S Hypare, acque etiam Prosambanomene
(ut prius ostentum est) Facile dantur per sectio
nem; Si Forre non fuerine ipla hactenus da
Ex. Dantur aurem d nobis accurate expol
torum quinque conorum Melae; adeoque ha
beamus inde Limul datas eorum NCtaS, et Iy
Datas, itemque ProsambanOenaS. Ouare ve
ro hic rationem sesqui decimam (extam pro hC.
miconio altumpsimus. Cum TOnUS, inquam, il
ratione Cupes. Palcamars (ut oltentum ett) con
Sticucits, diridi non potult in duas rariones in
ter le auales, seu lintreares, (nulla enim clt ex
super Palticularibis lacto quae potis ele tale quic
Suscipere,) led ommino in duas (uppares (aut pro
pe-aequales) leu diltimtares. Ouare, quamris
Aristoxehus, ut unirerim soli sensui oblequens
hujusmoc tonum nunc in duas partes aqua
les diridar, nunc in tres, nunc in quatuor
quandeque in plures: Hos tamen, rationi PO.
eius quam senlui obtemperantes, merito non
ita Facere propoluimus; led in rationes aliquan-
do duas Prope aequales (ut hic, in rationem
Telqui decimam sextam et selqui decimam. sepei
mam) diridimus; nunc in tres; nunc es in
quatuor; ne nos, ut ille, ommino erronce de
harmonico concentu locuri videamur. Sum
plimus aurem hic, pro hemitonio, rationem
selqui decimam sextam, non se lqui decimam. se
primam; quoniam, non solum decima. Texta
Pars Hypolosi (seu, termini consequentis) hu-
jus coni, aequalis est lemictr excettus quo Pro
Logus (seu, terminus antecedens) excedit FIy.
Polosum, (prour hoc per le maniteltum est:
Led e quia ratio se (qui decima sexta, quam ses
qui decima-septima, cst masis harmonica; ut-
pore ad selqui decimam quintam proxime acce.
dens, qua ipla est per se (ue ostensum cst)
harmonica ratio. Pationes enim. prope. Xqua
pcnV A Enddu at coh p s edoorg
 pconS _ LDCIONS 20V8, FCe A4 e apV
viS NaD ESnHE DaSaTI EaV ea raV etS re1
pepn ioa aois diencopdis noi nomocopdis n
raprcru  peocor ionu’onn abt  
per avrns ids exeir avr o Cy No
re1TOV ZucooEDa NW a An DC5, ev roa d’et XW
n TB r DCIONIS 2VS aHCIV. AM ENEI, HCIV705
eVS D pons dodeions,  n vin aurs, Ce n unum.
E7t ) CC n Woeo napbaroidin. Cv X EpCdE 2)a D na
raropens, naedance dedenny coeorepor, didorrai
cince av rixouer avrus un Souj Xcos dedoudiai de
Sov) ) juir ane bcs  ai 2 dicinqupducon nEVE
rorcor peeoai ouodedordia aeq Xios auro de eyo
id av 3, 2a5 vrras, CC 2a5 vreras, E ) C 7a 
oe napbarouas avrdr. 11a i ) + Sennat
dexaeror Nogor evraida arr S iusToVIS pCN
ad: Emdn o rv O, cos dedem), et do
euco noyco decopeid , idenor eis duo norss
iocus a M NoIS, etr SV quocides, dcipe uvas duva-
raj nos id Sde5 est Y Soe cor NovcoV, 05 oic
2 av em. ∞ 7018roV  )5 Sndéhacdai à m eis
duo C raVECOS e oOVS, etr_V aroocdets. Ode
Et nat o AC , ios nadons puon rn aiedioq
nddod O, Y roISroV tovor nore di cis duo pepr
10c aXHNOIS dcipet, nore) eis Tela, nore a eis
Tosaeg, nar eviore ets onetova aM quets noycu
pamor ince aiednod nd douvor, cinorcos 3X 3rc
motEIV WCOCINOEDa ama nor di eis d0 noySE
HaC 100VS, nadan evraa es re  Sennade-
naeror nar Srentanadenaror Negovs detnoud nor
ob Eis reEIS Nar Eis TEOSOCQ aMOrE vos in nad
avroi nadance Cxeir O ompaprnpdcos, ios mvTn
ei 28 ipuoopdis Darendi NEgVTES. Ha petN
Par de dex crraoda r Prenncudenaror negev
avri S ipetroriS, n, S r Prreptanardenaror enddu-
EB, 8 povor X EnnaIdENaTOV pE (6 7S 12ONY8
78 501ST8 Z6V8, 100V Est Z1 iiod Epet ~ oXHS VEpO
Xi5, n rcpexdo oeenogos Wees Y Lonogo co
avTODer DNOV Z87O KaD 1SC) aM  (C pCa MOV 
Srrenncid ExaroS Regos, rod Sremanardeners
les vix poltunt quoad sensum distingui; ut in crapusm  nEPoeI ios Z Cunrrenadenar
praecedentibus ance dictum fuit.
deyco dynadi pryS , o5 nd avToVC
cos dedcrat, crapuor. O. Oi id aipioot Nogut exedor a Xta Poisor neos aiednon nadince ev rois e
2oeg ev Etpujo
pa D ex reo opzoerco ceja  pova Tu preoHB
c AB. meirraes, sed M. melius neiras.
EN R M A
ep

## Folio 479 — 867984570:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
TI A R NT O N TC A.
SE CFFO TER YFA.
E N H M A F P I F O +
HEeI TCIV FS pSOIS r nai suBS pENB5
EVOpCCTCOV
Het y ocvropcos, cos éxplu, c a l cet
128, X8 dEi 3 opzaevs Ck aGo F X IO OLDCMD
Torcor TaT CIV T X, na 40X  er anenso dv E
 cet 7 D pENcodhaes a evrcoV Eid Cov F rOWCS
X MIENOTTOICOV NaNSaN iXCOV, Noa Y 
gnedvor 15 Or, 2a cinera XgNaCEWV. AM enddn-
HEC MENWV SOUMpOr Oid ad ouVTNEI, nat ds 7
OrOpCCT COV TB E PLBOMB Kat OpzaVIKS pEN85 Eid noW,
EInEIV End dE WeI aUTI coS oioV r Y Nogor c
xprodvoV oo
ESt Fot viW ha T8 pSOINZ TE Nat opZCVIKS pENSS
oroua la, cos oorenerri Paras. denaduo neonns;
EuAmIS, ECGNUarIOUoS,  CxAanpoS
ULEN1O COS, NEOKpBOI, C OS, Cx
rpSOuOS, noumoo pepo; ut 
rpormlis idi st esir, M 28 Bapor 600r
Bi X oETEPOV NaTA pSoMer NEN O Sraors, nrot
aradoors iV NVES NaNSO V Er EOCDEV. T870C
SX a concos, am a TOIINcoS nEPoNEvca ue
~COS T C EVESCS. AM auESCoS p, draVOIS-
drvos eid8s 8 pencodhaq ri coegonapb aroudn
aorres, Con aq per aurls S x oEvrpov a
ocoudo, et pin To  ar F8 BapVTEPS FTaXOp
ds airs. EEScOS des drar ZW) WCGONaSav
adisn arreS, pn rlu ars avrs, à Ma ra
ro daeNInorreS, Y parls cscopeV, n n (rai
s naneerno caexinrres. Eu nixavor aors, n C
raurlu naneivaes D)∞. NInOVES, Z peEOyV aVTS. AX
erar pdi dro ~ wego napbarouins niv F8 uE N85
oinoa coeschospcda neonn LW, pue Xet T8 2) a. nev
TE TaUT XOIOC ara rNa CouCda drar de do
rarS, pExB1 78 X)a rcNapcV. Kat qd à nav ci
dos pencochas, dero 8 pEOnS aVTD oDVEpE D
ner Exet _ x ipuoda i 28r0, cos dedcnr, et
avrus  Cd aModer EanNeV.
De Nominibus cantus tum Musiei cum
Oreanici.
VM breviter (ut oportuic) disteruimus,
Ubinam in organo collocure oporteat d
construere unumquemque ex tonis credecim:
consentaneum Foret, de Melodiae Speciebus, qua
communiter d Melopaeis vocantur Rchi (Voces,)
quae eo spectant, praecedenti modo dilquirere.
Ouoniam vero norimus non parum conducere.
connicionem nominum cum Mulicicum Organict
Cantus, ad perspicuitarem corum quae de iis post
dicentur; necellarium duximus ea prius enume.
rare, limulque eorum poteltarem breviter enar-
rare; deinde _ de eildem (ue licec) Permonem
distinctiorem Facere.
SunE ergo Musici Organicique cantus NO-
mina (ue Tummarim dicam) Duodecim; Pro-
lep(is, Ecleplis, Prolemmacilinus, Fclemmatis.
mc
m
1C.
Prolepsis igitur est, a Pono prariore in acu-
cum secundum eancum mulicum incentio, leu
alcentio; quam vocane aliqui LIyph en inera.
Hoc autem non unico modo, sed pluribus con-
cinsie tieri: Immediate, et Mediare. RC qui
dem Immediare, quando, postquam cujuscun-
que Speciei melodix Proslambanomenen cecini.
mus, non aliam post illam in acurum canemus,
quam Hyparen grarioris recrachordi ejus. Me-
diace vero, quando, cum cecinimus Prostam.
banomenen, non Flypaten ejus, sed (hac omil.
(2) canemus Parypaten, vel (hac icem de il-
la omilla) Lichanon ejus; vel eriam (et hane
_ illas omitrentes) ejusdem Mesen. Sed quan-
40 a Prostambanomene relimus cancus Pro-
lepin tacere, eam ad Dia- pente Facere Coerce
mur, non ultra: Ouando ab Fypate, usque ac
Dia Tellaron. Nam omnis melodix species ab
ejus Mese contineri debet; cum ec iplum APca-
ri luc ostensum elt) ab ea non aliunde, ac.
cepexit.
Eclexsis autem est, quae sunt hisce subcontra-
rs iEureps Pogs dri x Bapuropor vara usomon ria; hoc est, ab acuciori sono in prave secundum
EKAL1S 3, Ta VnEVaVTa 787015 rol, n diso
VENOS aVEorS. PWEry dE (C T8708X a WNCdS; aMa
aVTS CoUVTES, CdN Oy t ad OM  Bap
repor aescopcer, et pen rli wego napbaroutum aur8.
mulicam cancionem remissio. Fit autem ee hoc
non unico modo, sed pluribus; vel Immediare.
vel Mediate. F.F quidem Immediate hxec tic, quan-
do, cum cujuscunque speciei melodix Hypaten
prarioris cetrachordi ipsius cecinimus, non aliam
post eam in prave canimus, quam ejus Prostani.
banomenen:
reos ror eipyooulucor coei aurcor ou pleciar 
varnaior condnudo reorpor ido raora et api Duno
ada nat aua ru duvaperr aurcor X)a Be4XEco
Meocos  adm Zwer erar onody  eid 85
 pencodhas riv r arl r8 Baporeps rere axopd 8
XoiINCS rot acS r na epocS. AN’à
a PrO exanuan uis repOnO ennsu
mopes, et siC Poltea
b et

## Folio 480 — 867984570:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
480
MI A NV F L, IS BR Y B N LL L
hanomenen: Mediate rero, quando cum (omit. EppESCOS), oraer Ts virar uS XGKI
cences TIypaten ejus) Parypaten cecinimus, ProL
lambanomenen canemus; vel (et hanc et il
Jam omitrentes) cum Lichanon cecinimus, Prol.
lambanomenen canemus; vel etiam (tum hanc
cum illas omicrentes) cum cecinimus Mesen, ca
nemus Prostambanomenen. Ouando autem d
Mele relimus caneus Feleplin tacere, cam ulque
ad Dia pente tacere coercemur; quando a Licha-
no ulque ad Dia teltaron; ob causam quam de
Prolepli diximus. Flanc aurem rocant Hyph. er
EXETA.
Prolemmarismus est, quando eodem sono bis
sumpto, secundum cancum musicum, medius
Tonus acucior secundum cancum mulicum item
alsumitur. Fic aurem hic non unico modo
Sed pluribus; nempe cum immediate, ruu me
diate; pariter ac Proleplis facta CAt.
Felemmacismus est, quae sunc his subcontraria;
sire quando eodem lono bis Cumpio, secundum
cancum mulicum, medius lonus gravior limiliter
juxca cancum mulicum altumitur. Fic aurem hic
non unico modo, sed rariis; nempe cum imme.
dioce, cum mediate; pariter ac Facta est F. clep(IS.
Melismus est, quando eundem sonum plu-
ries quam semel sumimus secundum cancum mu
licum cum arriculata (yIlaba.
Et Procroulis cA, ex graviori Pono in acu-
cum in cancu organico Incensio, seu Alcen
lio; quam vocane aliqui FTyph en InEra. Fi
aurem ca non unico nodo, led varie; nempe
vel immediate, vel mediate; pariter ac Facta es
Prolep(IS.
Eceronsis elt, quae sunc hisce contraria; B.
re ab acuriori lono in grare, in organico
cancu, remiltio; quam vocant aliqui Elyph. en
extra. Pic autem d haec non uno modo, sed
varie; nimirum immediace, vel mediace; pari
ter ac tacta est F Clep(IS.
Procrontmus, quando, eodem lono bis lum-
pto, in cancu organico, medius lonus acurior
in cantu icem orsanico allumitur. Fit autem
et hic non uno modo, sed rarie; nimirum im-
mediate, e mediate; prout sit Prolemmatis.
MIIS.
Fccrontinus vero, quando, eodem Lono in
cantu organico, bis Cumpto, medius lonus sia-
riox similiter in organico cancu altumitur. L’il
aurem de hic non uno modo, sed rarie; ni
mirum immediate, de meciate; PTOuL FIC Fclem.
maciimus.
Compismus, quando eundem conum pluries
quam lemel in organico cantu lumimus.
Sciendum irem est, quod communem hanc R.
suram, ex Melismi e Compismi compolicione,
rocane nonnulli Terecismum.
Dialtole (Pausa) cum in voce tum in pur
Patione sumitur; dispescens _ Separans Praece
dencia a sequentibus.
Elio rapu cocrrES,  napibaropdolus
aoco i CC raurtus nanculu 3)aNIOVES, n r
Xxaror avrrS, ri 2e9nauarnu ascondo
n no V KaNCiVaS X)gNeorreS, nai ri pcolu
aoarS, v reoo napbarouleo aocopv. AM
orar  dero D peonS ryV FS pUEN S5 OIOC) NEDE
Noses ExNMLW, pEXps S a MErre raurio noin
ocy avarna opcsa orar de dro D NIXaVS, pE
Xes 3 Da noscpcor di i airiarn, M D noNy
bccos apinapd raurl; nanson i er escoder
Mponnuepanopos de esi, erars aurs ploy
dis nara psomor penos napEavouX, peoos o
rep 6 Dboq (6 ouoicos nara psoNOY pENOS Wg
napbarn). FiVE) ) nai 8roS 3X a NCo5, ama
NoiXtNCOS. nrot apeEOCOS Z C EppsscoS na d
naet n coeoruS Zver
ExAquuanSuos dE, r vTEVara FSTOIS rot
oTar 3 aurs Obogls dis narii pesomor penoS nap
Caroudis, peoos Bapirpos Odeglos ouoicos nara
UOMOY MENOS  anapCa). FiVE) de n SroE
SX a cNCoS, aa noIIN CoS nTos apEOCOS n Na
ExpecocoS nada n n Exans Zver.
MENISuOS de orar  auror PBoygoV WONCOVEKIE
in aa, NaT pIXOINON pEN O, pEra MO cv ap
dps ovMabys Wgnapbarcopd
HCNN NEoPSOIS pe, ex S Baporpe Do
Em X oGVTEpOV KaTA pEN O opzavOV erors, y
aradoors u nes naNZo vD er éscoder. FivC) de
 aurn SX a ToNCOS, à Ma niiNCOS irot aECOS
 C epepecocos naedince i n reonn s zve
EKKPBOIS DE, rA VHEVarTa 87OIS nrot 2o r8
EvrepX DB3 (B Ens ∞ BaPITEPOV Nara pEnOS opga
vinor aveors.  LVES XaNSO er EEcoder. Five
de , airn 3X a conCoS, ama TixinCoS yrot aE
ScoS T n EupEsCoS nadance C i exnmlis gverus
rponpsouos de drars aurs perls dis nara
ped O ophaeriner napebarous, peous our 6)
Dog( ouoicos nara peenos opzarmor c dgna
Barn). FivE) de ngi SrS SX a WONCS, aMa XOL
nincos ros apEcoS r naj EpEsCS nadim
O AEONHEuanOuOS Zvenq.
Exxpsouos de, ôrar 28 aure p0o7(8 dis nar
ME O opzarinor napeSaropdS, ooS BapurEp 
DBo2 ( opoicos nara MENOS opyaerinoV CpaNa
Carn). LIVE) de nat ErS 3X esconcos, a M a NOI
utNCoS: HToI apeEocoS  xa ExpESCOS. na danc
Xat O CMNMpaNSuds ZVE
Koumsuos de, érar r auror ODoyre CNEOVENIS
n an nara pes 5) opzaeriner co anapbarcop
Pideras edu rot 2Cn. ort  rovor quparopor
Em D ou DÉoEcS FB pERIOqS nay T8 noumOuS
EHIOL XaNSOE TEpErOOV.
A dE N)agodn. ent re Y codn5 nai ~ apZuaro
geaepias gnapbaveny ava naisou nat Xoet
vou ra recaroita diro r m epordiicor

## Folio 481 — 867984570:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
481
Nei de pende rBro CoV DinonorXS aequociv, on Y
ayiis, i i ExamS, I o EONuanSos. nat C
CMAn CoplaOOS, i, d pENo peoS, 78 pXoINX ped 85
Con DE MCOPSOIS, CC il EKpSOIS, , o  nCOKpS
DuoS, C o ExMPEONOS, 28 opaVINS odE rEpEH
OpOS HOWOS, TD TE USOS Xet CpZRVIKS nai q
oraer _5 F d souan adn, rois de dANTINOIS n
ZC EONHKTSCO 245 XodaS KaT D pENOS NoSn, WTE
repEH CCV NEgC) n uo RON LOTE ZS a NdcS rEPEit
Seuu Nezc) enddar  provor x eE vrepoV pep  78
pEASS, hrot ∞ Z vnxcor Te7 C∞XopdOV, per cody5
qua xat xphoccos dehEpxorro ama x Bapirepor,  Cicadae (tetriees) cernuntur maniteste Te-
rot ∞ Y Lar ercnat id crapycos se recismum cdere.
ai re hiyos Pairovrei.
H A R M O N TC A.
Seu et hoc oportet Audiolos non ignorare,
Queuus ex dictis duodecim cancus nominibus, Pro.
pco,  clepIS, de Prolemmatismus, et Felem.
Mabtacdus eb Mlmuo, ad Mulicum caucum
Ipeclat. sel Ledetoucidus ab LCetolI, aL1O.
Coucou eb Lcciduus aatiau Le
recilmus, urrique communis (Mulico et Orga-
co Cancui;) cum enim quis ose canit, c aI
Ello piucctere chordas secundum cantum put
lalu Leleuco eieitur; leu BOTIIIS, Tum quiS
e Cer. quando non tancum acluto.
e Cacutio parrem, nempe Necarum tetrachor-
cum, voce e pullu, proleguieur; led cretta
chora Elariusu hoc elt Lly pato: AC enim
cipnedicor 28 pEN8S denadVo oropaEcoV, i idio reo–
LA HMA TETAETON.
SF CFYO QV A R P A.
d
HCC; SCOV CNTC TS pencodias cida.
pnSI Xaet n ExaSS aurCor duvapS Davce
De Melodiae Speciebus Oct0.
VM aurem Generis Nomina jam sune e.
Lnumerata, corunque cujustibet Porestas
CaIOts eridens tacta; Proxime dicendum ell
de melodix Speciebus. Sic ucique nobis Cx
pedire rilum est, prouc paulo lupra diximus.
Traus udix Species, lire Toni qui ee Mod
dieuntur, (uc ostentum cAt,) non forcuico.
ubicunque demum in organo collocantur; led
quaelibet earum determinatum in eo locum e
libi proprium Corcitur; pariter acque in vocis
dialtemate; a quo pocistimum ue charactere
diltinguitur talis melodiae Species. Ouippe
non alio quopiam incer se ditterunt Poni, quam
quod sinc in acuriori et graviori vocis Orsa.
nive loco; uc in praecedentibus ottentum est.
Es igicur prima acurissimaque melodia spe
cies, quae conum continet Hypermixolydium;
vocatur autem communiter d Melopaeis, Bonus
Primus. Secunda, qua concinet conum MiXO
lydium; d vocatur communiter a MeloDais,
Sonns Secundus. Fertia, quae COnTINet FONUI
Lydium: et rocatur communiter à Melopaeis
Sonus Tereius. Ouarta, qua Continet tonum
Phrysium; ee rocatur communiter d Melo.
DCCiS, SOnIS OUarEUS. Ouinta, quae continet
tonum Dorium; vocatur autem communiter d
Melopaeis, Sonus Obliquus Primus. Sexta, qux
continet tonum Hypolydium; rocatur autem
HOINEIS LAVDZ NIEAETOICr, nXOS CoMaIS rECOTOS. Communiter d Melopaeis, Sonus Obliquus Secun-
ExTOIDE, D EMELe oNucter revor a nerra dd dus. Sepeima, quae continet conum Hypophry.
Sium; rocatur aurem communirer à Melopaeis.
Sonus Graris. Ouare vero hac melodix species
non rocetur a Melopais, Sonus Obliguns Per-
nX05 β005. Mari dE Con MH X cidos TSTO tuS, (DrOut vocantur praecedentes dua species,)
rns pencodiaes io rcr petoroucir, ixos codazos retros, nab ov dezor nat r reo avrs duo cidn.
sed
A a enddi nat ra 2S Qes oruata eEneid-
2015 DiNOvoIS ndn 20Jn) enxEor av en es5 na
DEi F E etcoa cV 87CO Nat q quir cinos
edoGE, nadance mpor avco der eixopd. Ta roi vuv
 pencochas eidn, eir SV oi rovot, naet oi 550701, co5
dedemru ox  Cx BdHHO o 28 opzav
ses Teraej M  atcV cdeS ToXOV et
257C0Na) ichor CinnZ na Danee SV nav rio D DC
vns Alas  8 dra nas pc Mor Y s
Eid05 Y kas Eivat XaCgurneL (E). Kaet gd S
DEvI ETEpCO Ot ZeVOL _  HNCV CEVHVOZaOV, Et pen YW
Te CEVTEC NaI BAPOTEPCO TOTW D TE PcovnS Ka1 F8
0p3aVS 3 et 10l5 Epne0 eV dEd e). L  St AC
30V edv Ndt VraTOV etdO5D MENCodha, OEHEZe L
InEptONd V XaNEtT DE T870XOIVS)S 20
2 Uc O HXS nECOTOS. DEVTEPOV DE, dEHEXC
 piEoNucter rever NaNetr dE nat Z8TO HOWVEOS
2200 Y UENOTOICOV, 1205 dEvp. Ld 8, 
errezet X RuctoV ZSVOV KO AEra) dE NaL ZZTO NOIVCG
2 Y MENOTOLOV, IXC5 281705. TEsapTOV dE,
EHEX Ct Y DOVZtOV FOVEV Na NErMI dE NO Z8TOH9I
VeoS D Z MEAOHOICOV, HXC5 TEFCDTO5. DEpUXCV
DE, DEHEXet Y dGCL OV TOVOV HONEVC dE Xot 581b
DE TBTOHOIVCOS LOF MENOTOICOV, nXO5 CoKCs 
devrioos. E6dquor des d érext J ir rover
XaNEIT) DE NaI TBTO HOWVCOS LO Y MLENONOICOV.
B Pro mposior et cnnessisi, rellicuo (UE Cupra) enevopis ex Enmpse puis.

## Folio 482 — 867984570:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
18.
MI A NV F L 1S
B R X F N N
ra, qua coniter conm sispodorium: voca
melodix Specierum, (seu Sonorum,) quaelibe
a Mese sua resitur; ec s quidem in aCuci
cransear, acccllario ad Necest suam Cltitur; 
in grave, u Proltambaromenen. Nulla enine
ejulmodi species, aue ulera luam Necen intendi
Tur, aue maxis remittitur quam ad Proctambano
menen, s velic quis ejus speciem recinere invio
latam. Onando enim magis acutum quam Nete
ejus canit, vel in aliam speciem incentiorem
transic, vel Cuam ipsam omnino corrumpit. LV
Timilicer, quando magis remissum canit quam
elt ejuldem Prostambanomene, vel in aliam
aliquam, ex gravioribus ipsa, speciem trant.
aut eam iplam COrPUBIT. Lequando autem
in aliam transie speciem. Ecquando eam iplam
corrumpic. Ouando enim ab ejus Nete, eran-
facto in acurum dialtemate concinno consiltie
eunc in aliam transie speciem: Eaque nececta
rio non alia est, quam illa ipsa cujus Mese olten-
dicur tanto diastemate excedere Melen luam
(FIt entm LranLIEuS, sed Mutatio, quando ex
aliqua dictarum octo specierum melodix ac
aliquam ex reltuuro ut perfecta characteris mu
tatiO.) Ouando vero, diastemare quod minus
Sic quam drastema Fonieum, ane quandoque
quam Limmarieum, ultra Cuam Necen in acu-
tum transacto, COMMVII, cune omnino eam
iplam corrumpit. (Fst enim corruptio, ob
scura quaedam Speciei perversio de variacio.
Eadem pariter intelligenda Cunc, quando quic
maxis remiltum profertur quam elt ejus Prol
lambanomene. Faciemus autem manifecta, et
quae dicuntur, in una specie. Verbi gratia
Doria Species Neten suam habet (ur oltentum
CsF) Paraneten diezeugmenon; Melen vero.
iplam Mesen; FIrpaten autem, FIypaten me-
Ton; Proctambanomenen vero, Lichanon hypa
con. Si isitur species haec Neren Cuam canen-
do transcendat, e alse consistar dialtemate
S conicum illud sic, in speciem Phrygiam con-
versa omnino era  deutum: Si illud dia
stema sE diconum, cransit in tonum Lydium:
Si Dialenaron, in Mordium: Si Dia pente
in FIypelmixolrdium. Nam, ue in anteceden.
ribus oltensum est, exceltus quo Mele specie
Phryoixe excedit Mesen Dorixe, elL TOnUS; Ly.
dia, duonum; Mixolraa, Mla lenaron; IIy
permixolrdia, dia- pence. St minus aurem lic
II1
ne Le CorrupIt ea species: Nath se Solummode
inde divercie in acurum, e alletar; sed non
in aliam speciem crantiit. Rurtus, li species
Protamahomenen suam canendo cansiverie de
ortum, et ad aliud diastema consticeric: ( FIC
miconium sit illud diastema, Ceu porius Lim
El eato VAta o1dNOI 13d) Et OEEH  βa
EdEet  EavS cd05 p  co arecmtov. Kaj gd
oraer d vrepor D caorS W H, Aot etS EFPOV et
Sos T ouvroicoripcov cavr_ pera ba Ma, H EaVT HaV
D_D) Et pet. A) a norE   EEEpor eid 05 pera
BaMCt; nOTE ) EaVTO ∞ D9 DDEsPC; RVINa p qe
EpVHENES Xesqua diro D vyryS avrs em x vre
por 2) a Cajvov 15_), 50re dn eis EXpOV CidO5 pET
Camet  KaNCirO d 50t BX EFEPOV ESW EE avas
XnS, a un avo F850, BAEB H pHEd 1 Et le
VnEpEX V ~ pEonS at Scps t B 30
E53V, OTaV E TNCS F WdCOSPH (NNCOV oitc pa
Eid CoV, eis H ZCOV XOITCON, FENeO pETaX a Can
PIS pOS ~M). HVINa) ZaSMpa ENaHOV _ TOVaIS
Nasiuaros ecd, or ) na) r8 NopMaS, diro
ED Eros Etd35 DarE a Neroua DIOV, X dcoptoV
cidos, vnclus pv cx4, cos dedemny, 2bi  Dgrnlum
7 deC ypercor pEoV), s pconv Cocta d
Ei rTO CBTHV TCOV MESCOV WC9Sa  
Ei NIXaVOV T VraTCOV. Lt St Y 5o16 to e065
 VnE CAVTS CD TCO MENOde VoEpCN, _ EX
Oca XaSqa et pd ToVIaTOV CMB ChA, C
∞ Ppurtor cidos cavro 20 dareE L av,  35 8 d
TEpOV MEVECOS MESESCNEV et de dtrovor, em x nuchor
et de 3)4 TEOSCpCOV, er x prhonuchor et de 38
HEvre, E X VAEpEONSctor H gd, ios CV toIS Ep
reoder dedemn, nedi vrepoxi n vrepexet n pe
on S Opogis eid B5, D pcons 28 deis, vos estr
n de r3 dudis, chrovor n ) r8 przonudhs, 24 reo-
ocipcor n de 8 vneppihonvdis, 29 XevZE. Et de
Ena Tov Cncivo est Y8 roVtaS 3)a SquaTS. EaVT
Merr cos pE D) oe C yd naperec C pdi pesvov er
der cauro ent ∞ ohurepor nat nMoicooer, 8 pd roi
32 naer eis e repov cid (9 pErBa NEV. FaV ) He NV
X o1XroV cidos rlu reconapBarocdulio aur_ et
ra pencodeo obam. i ex amo 7 Wtasqua Si ci pds nutroriesior, n poner neuua nosier exeire
am nXoS BapIS, ex Tois entra Nézop. Oydoor
de d exext 7 odeoer rver naneirat de n
T8FD NOWEdS LD Z MENONOICOV, 1205 201 27105 
rapro Lu t t 5 ecodhaq eid cov
nrot Xcor, exasor dero d caurs prons aptaor
Et pd Bri X dEvrepor  XcopCiI, et ava YHS ex
ropor. i tat oo Mapebarouileo. Kaj qd 8der Y
50137 Ct LCr, nrot ~ EaVS vyEHS Es ENCWVC Srci
VE) apCanS paMON aVtC) ene
edvor D cavrs aeaubarons ad, iTot es
2105 ∞gD eiper. S  BTaV pa MCr avet
erepor Eido5 Y BapVTEPCON EaVTS pETaSC N 4, n cauTS
sed Sonus Graris, in sequeneibus dicemus. OEta
tur autem haec communtet a Melopoels, 30
nus Opliguus OuarcI. Siclarum aurem ocle
HeVEcoS Ea 2 pSt. HLaCa DDoCa  EGI,
apvdpa n5 28 c065 aTCO Kat aOIVOIS.
Ta aura d’et rocir n ivixa rs veosNapSaroinS
55 vrenS aFS E ∞ dEVTEPOV ZCOpSV ISCTI, 2OTE
avrS p crcidor PDeYe. Hoimooud de
a AB. XvecsC, M. rectius ut.  L unm. repona nimivo

## Folio 483 — 867984570:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
IL A L MMONICia.
edS X BapVEPOV MVTCS EFSaNer C) reimuI
rovraior, en x ino ppoytov et ) Na reoS apcer, ent
∞ 200doC tOV. Ra, 105 ev 3o13 cAGer dE
Detm), n pon aurS,  uo pcons S vronvdhs, ovTo.
vorceq E nduuanaico D OcorS o dd
78r PpiO, TIMptoVaiCO 8) 1800dco
ets, dhae reas apcor. Et a ÉxaTtor excvo es 8 du
panais casiualos, Eavro navT CoS na pe D)pC X,Z
raperse VE u peovor erder cabto e Scpo
omnino tranthir in grare: A sic criemitonium,
in TIrpophrugiam: si dia restaron, in FIrpO-
doriam. Ntam, ur in praecedentibus oltentum
eltu iplius Mele elt, quam IIrpolrdix, inten-
Pior rocis dialtemate Limmarico; quam IV-
Dophersix, criemitonio; quam Hypodorix, Dia-
cestaron. Sin minus sic illud diastema quam
dialtema Limmatieum; se omnino corrupit et
species; quippe se cancummodo direrrie inde
e alteraric, sed non in aliam trantiie spe.
eiem.
Cum jam de hoc disteruimus, Ouaenam me-
lodixe species rocatur Prima; qua, Secunda;
quae, Tertia; qua Ouarta; e lic deinceps ul-
que ad Octaram: Proxime dispiciemus ob quam
causam Melopaei Primam illam speciem, vocave
rinc icem communiter sonum primum; lecun-
dam, secundum; tertiam, terrium; quarram,
quareum; quincam aurem, non ieidem Sonum
quincum, sed Obliquum primum; sextam, Obli-
quum secundum; septimam vero, non Obliquum
cerrium, sed Sonum Grarem; Octaram aurem,
Obliguum quarcum. Dicimus erso; quod Me.
lopaer, quando ad eancum acuriorem et gra
riorem respiciune; cum quidem speciem hane
nominane primam; illam, secundam; de sic
deinceps ad octaram ulque, secundum numeri
consecutionem: Ouando vero ad iplos Letra-
chordorum Cyltematum Phchongos, de quibus
accurate diltinguunt, Ouaenam ex illis specie
bus acucior exiltie; quae icidem gravior: tunc
non ab ipso ordine grarioris et acutioris can-
tus, Ted ab ordine Phehongorum Syltematum te-
trachordorum, eas compellant. Nam omnis
Cystemaris tecrachordi Ponus acutiltimus d Me-
lopaeis rocatur Primus; gravistimus, Ouarrus;
Duorum rero reliquorum intermediorum, acu-
cior Secundus; et grarior Tercius. Cumque
harmonici concencus immutabile (ystema ex
duobus Systematis contra Ponancibus Dia palon
conliltar, acutiore et grariore, disjunctis; 
horum urrumque ex duobus item conjunctis
CyCtematis terrachordis, acuriore de grariore,
unoque tono compleatur: Melopaei merico (pe
ciem illam, cujus primus acuristimu sque Phehon-
dus grarioris cetrachordi (yltematis acurioris
contra Ponantis dia pason clt Mele, communi-
ter appellarunt Sonum Primum: cujus secun-
dus est Mese, Cimiliter Sonum Secundum; cu-
jus cercius est Mese, similicer Sonum Tertium:
cujus quarrus elt Mele, Sonum Cimiliter Ouar.
cum; concurrence scilicet huc usque amborum
ordine; nimirum cum difserentiae acucioris gra
viorilque cantus, cum iplorum Phehongorum
Iystematis cerrachordi: Sed, cujus primus acu-
cstimusque Phihonsus acurioris cetrachordi
prarioris systematis contra Ponanris dia pason, est
Mese, merito item rocarun, Sonum Obliguum.
primum (à Phchongorum ordine;) non 50.
Ter e∞XepdS FX Nar arripcuvor Na nascor BaeV num quincum, (a ditterentia cancus acurioris et
E e   eB cabio Ld qHEad Macicum, in speciem Hypolydiam ConVela
à Moicover S uN rot zE n eis ćrepor cidos e
AaNaEOrTES EI T8, notor per eidos D ueN
das RaNELTI NECOTOV, notoV d Depo, oIOV d
reiroV, notOV ) SErRPTOV, H, Ha DeE15 X 180Y
do EEnS n W Ei Y8, di 1 at 1o et pl N81OIOL +
uer recoro cidos, ouoicos nocs recoro xot 
NCoUV X DE DEVTEPOV, dEVEOV8E. 1or. 
30V ~ dE FErPTOV, FEtaPTV ∞ DE NEuWV MENWV
 ENIor ouoicoS n ZCV, aa X PCoTOV CNCZtOV, X
de Extor, Devrepor oNazor X de EBdouo Sre
 Conaor, a n’nXor Bapu ∞ de oydoor, 6
Uoicos TEsaPTOV Won aoV, caeny Voueda. Neroede
SV, d2t oi pENONOIOL, dTE per ce5 rE  dhurepoV
C ∞ BaoVrEPOV pEN O dOBNENBOI 1TE dn de
pEr Z eid hov, XporOV d de devrepor  na deEns
pExes 2807d08, nara ta 1  OKA,
orouaSoi OrEdE es CV DoBS aGOV TCOV
rer egZdcor ousquarcor, di con anes bcs cari-
veoxSoI, rotor per 7 cid av e Vrepot u 
de MNW BaPV EpOV toTE du Csn deo  rTCCOS 1
TE (aPOFCPS I OEVEEPS MEN8S, aM do D TCI
OBoZlCOV TEF CQXopd COV OVEMIdTCOV, TaVTC XpCOU
PEVZor Kat id aroS TET C9Xopd 8 ouSquaTOS, d
per oEutaroS DB2(O, ApCoTOS D Z ENOmOICI
Evouaai O dE BapOTAZOS TETaPZOS X de NOI
rcor duo (C peo cor, o per oEuTE, devrepos od
BapOTES, FeITOS. Kat EnEt ∞ F8 ipoOpErS e E
 GONeV Osqua, ex dvoir naE av covoN X4 n
OEV OVGHIaFCOV, OEVTEPS ZEX, BapOrEpS, nara dia
EAEW DADESHNE I EKCTEPOV MLNW FEV TOIETCOI
ousquatcor. en dvolr naa ouva l FET C4X0
Dcor otarcor, eEVr Eps CC BapOTEPS, n, evo5 oV
ovuE cNipCo) FinexCoS aeq oi pENenoio X Eidos
3 piev 0  pcoFoS CC oEvra ro5 P07 (O FB BapVTEp
TET CaXOpdB TB NaT avripcever XI9 nusCov oGVTE
P8 005s 65 pEon EsI, NOIVCOS ApcorOV nXOV exa
Reoar 8 dEo deVTEO pcon, quoicos nX  d
por 8 dEoreiTOS ucon, quoicos iXov reircv 8 de
O TETaPTOS UEon, QuoicOS YXOV TEraPTOV cos oordea
PSOnS DyNOVTI MEXEL 78T8 8 rahCCOS apPOrEpcOV
S TE eGVTEpS (C BapOTEpS pE N35 cha DoegS, nat
Tcor PBocor airv 28 TCT C∞Xopd 8 aVSuaTOS. Ou
DE MN O MpCOTOS i, oEVrarOS 017 (05 28 éEVFEBS
TECS ousquualOS pon EsiV, GINOTCOS ZWX WW n ZOV XpCo-
ror co aztov exaNcoa, dto ~ Fcor 6603 cov 14EECO
fo abpusor a1 F8 OEVTEBS TE H BaBVTEP
Braviorion)
lxF:

## Folio 484 — 867984570:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
484
MI A NV F L IS BR X B: NNTI
prarioris,) Sed Primum (ob quam diximus cau- penss chapoegs: ama recorer, nab ov Eiena
lam;) Obliquum vero, ( seu collateralem,) li-
ve quod ejus Mese lica sit juxta Fypaten Sont
primi; Cire pocius quod ab illa incipiac can
tus obliguari, et ad grariorem rocis locum
concedere. Nam dictus Phehongus hujus te
trachordi Cystemaris, CKE Prollam banomenos acu-
tioris Lyctemaris contra Ponancis dia pason, e
Nere Grarioris; ut laepius in praecedentibus
oltensum est. Cujus aurem Mele CsL PHFHON
sus secundus, similiter vocarunt secundum P0.
num obliguum; EE quidem secundum, ob quam
diximus causam; Obliquum vero, quod ejus
Mese similiter Cca sir juxta Fyparen secundi
Soni. Cujus autem Mese cM sonus certius,
non item vocant Tertium Sonum obliquum,
(quamris quoad eantum ita (E;) Sed Sonum
Grarem; idque ob hanc cautam: Nempe, qui
exant ante Pychasoram es Terpandrum Melo.
vaei seprichordem lyram modulantes, tociden
numero Fccerunt species Cantus quor Crant
ehrhonsi; acque d quoque Phehonso princi
Dium cantus Facientes, (acque alibi aliter com
ido nogor Wazov dE, 7ro1 2)9 X rlo pcour au-
r8 a Danciadas rn vre rn B Xpc r S 7 X8 i uaN
Nov, X9 ∞ an avrns opXEd cn  
MEA C, nat B Y BapVrEpON D OCornS torOV XCo
peir Kai gd o ciequii  DB3q (O S rOISTS TrEa
Xopd 8 005MuaTOS,  p0s Na p SareO ii 3 naT
arri Dcover 2)9 Haor oEVEpS oosqarS Es V
is BaCVTOS, ios nomanis et rois épxpocder de-
danry. Oi 3 o devreo0 airs D10 (6 ueon
opeotcos nXor devreoor conaztor ama deurepor id
nab orciequad neror conaztor), X) a X c dg
neroda; opvicos ri peom aurs in vnarns de-
rips 4X3. Ov ) o retros peon, 2X quoicos nXo
TeLTOV CNaZIOY CMSNCOUV, Naj MEZ oVrC ZoISYOI Y
NEd O, àm nxor Bapuo, di ainar rocaurlus Od
de) Hodarops nai Teprcerdps prneroroi, Ena xop
dor neear adoVTES, ie a ra eidn ZS qeNSC
2o15 ∞oy15 eriderro nai ap inass Dbog ri
axzli 8 pEN85 nSVOI (C eOZE aMCOS na
Dellantes,) Seprimam speciem peculiariter vo- NSrTES, Y Ebdquor eidos idhaes Bapo  poongopol or
cabant Speciem Grarem, propier muleum e
vehementem spiritus ductum interne. Prarque
haec species gravior quam ea gua ab illis con
era dicebatur Acuta, dialtemare bis dia- testa
ron. Cum vero postea Pythagoras et Ter
pander veteri Formi seprichordi Lyrxe chordam
octaram (ob cautas ante dictas) adaprarerune:
Specielque numero aequales, non Phchongis qui
ante cos Fuerane. Led diastematis prout tunc
erant, merico Facienres; etiam iph speciem (er
timam (pariter ac illi qui ante Cos eranE) vo
cabant Grarem: vilum item est recentioribus
Nelopais (prout antiquiores Fecerunt) pari
ter eam nominare; in memoriam Forre veteri-
Formis Lyex seprichordis id Facientes; quam-
vis illi (uE anrea veteres) non tecerunt can-
cus species, incerrallis diastemaris dia- pason, sed
ipsis Phchongis, numero aequales. Haec isitur
est (ut breriter dicam) causa, cur Melopoer
seprimam cancus speciem non dixerint tertiam
obliquam rocem, sed Vocem Grarem. Fan
aurem, cujus Mese est sonus quartus, similiter
rocabant Ouarram rocem Obliguam (seu late-
ratem) ob causas ante dictas de prima et le.
cunda Vocum Obliquarum.
2)4 ri no leo n oDodpav narcoder ararcormr e
TDEpaTOS. HV:) Fo1BroV EidOS BaCVTEpOV 8 Ka. N8
pds erarricos  airdv o 6, re dis 3)a Tes
ocipcor W)asqua. ENet 3 et VsEpotS orE Huajo
C95  o TEprarop, rn dxaureorc Ena Xop
de nepae ordolu zopdli, di 85 xpocrmoudi Ne-
785, poona na) ioue ua ra eidn. 8 5015
Doygois cos ob Woe) aurcor, a  o. 2o15 Hasipea oW
Con andnarcOS HOIBVTES 3 SroI∞ 6d oOV, ooCOS
2015 po aorcdv, Bapo poonropobov Ed 0EC n 2015
VECOTEPOIS Z BENONOICOr NaTa GOV HaNaISS oqua
Ceu avror, e5 pernulio 15co5  dexareon Ena
Xopd 8 NVeaS F850 N1S VOI na EB vy 870I, id5
Oi XpCDTOI F ACNCCV, Ta eidn 28 NEN85, 8 2015
3aSquaor 28 ∞(9 XOSCV, à M a 2015 PBOygO1S,
100 nd ExdvO1. AUm TOLVV EsiV, Co5 ouVToucoS et
eiv, n aejriae, di ir ot prdenotoi x e6douor eidos
78 uE NSS, CDH HXOV FCITOV TNayOV Cn a EouV
à  ixor Bapuis. Ou y o réraepr 6 pcon, ouoicos
nXoV TEraprOV CNazor enancoar di as airas
n C FB XpcorV CC dareps rV CnazicoV uxcor
Eipira pdr.
TN HM A
dele

## Folio 485 — 867984570:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
HI A R MI O N IC A
Y pIENONOIOV CVHZMaToS oJeV r cnoS avrl ap
Xeada CC i ge 2 Naradndv. AM enddice i na
Nsedion avanvorS, aci  eNEcS i eoPS
Occos reoneadas eico der i _s driin esi Negc) qu
MENCOdtrn ZE nay opzarirn avarnajor av ein reoct
ndv, oa leocta CoNCIOVOS CVENa,  t aun, u
Ha reaapcor coeonnalis TE na) erpSois Est. Kat
2d, co5 15 per, 37OY av 2850 OUDeS vorro 5015 pin
axe BcoS cidoor,  de ENaSn auECV esL. MENC
dnon edo rot vuo ara nvois Est, n Z EEnS ExpISNco
 Ocorys bo cor, dodEVPS ZXS d BapOZE
Por xiryors  n evarra csir n naNSn NEOOEXS
aycogr jns ouoicos raorn dicnesi Nerc) no
aury uENcochrn TE n DeraVIn. OprIn DE, n TcV
EEy5 erapponicor Dboy Cor e dE VrEpS ro S Wvees Ba
PoxEpON not HS deoXHOIS. NIE TEOSaPCON) NoNy
alis, orar ns dero n 6 Dboy(8 D Ocoris, resid
AEpn ExpEdn Hasqua  brep Cacov, edn YIpo
rpsors de oioV DraV HS uSdaS Ts unarus T un
Tcor, EdS uet aorlus i Eu unrl Y pEocoV
orar El apol FVTaTCV, E0 503 et us
rls CC rio XaVal 7 po nota HNXa-
vov ZCV 2Cd c Cov, 20905 pE c suntor
TCV MEOCOV. EndSot ruo 2U MNCY cecoV
oxrco Forcor Hrot HXCoV, C visV n puEon i VirebrHV
naj noo napbarodule exorros, n Wdi ava nvois
aurs aui do D uons avrZ apXCray. C d in
arlo aur3 na lani n) poxporS aVrS E
varrior, dero D inerus  aurZ apxera, di rir
pecoleo de naan 8 pd sot yE c reovor wa
a Evdos ur aurli co l aurn ce uiar
Zo D VTHS, FENOS  D ava NVoECOS, dexyV de
~ N)a TCaSAPCOV pARPSOECOS Jved aav e qd
Eidos peNcodias 17ot 1X05, cet dero D pEons aurS
cuco Der apXEa EAEI H an ars apEa NDVHE.
ALANABODTES DEI D TCV NÖTCON aVaNVOEWS TE
nai XponpSOECS 1Ey5 C  et  decopdions eo au-
2015 norcorias rE nai 3a DoeaS X4 Ny L oucda
Kas id’enagos aurcor, var pdi x Baporepor aurs
SECTTO OVINTA.
De Prolepsi e Procrousi Specierum melodia;
deque ea, quae in illis est, Communitate e
Differentia.
DVM, ut par Crat, de Melodix Speciebus,
L seu d Melopaeis (uc diximus) communi-
rer dictis sonis, jam disteruimus: Proximum
est ue disseramus de illarum Prolepsi e Pro-
exouli, seu (d Melopaeis communiter dicto)
Encchemate: unde debeane inicium lumere,
 quousque procedere. Cum vero quae dici-
tux AnaIY(IS, praecedere semper Polet Prolepsin
e Procroulin; (quae duplex elt, Melodica
dieta, et Organica;) de ca isicur majoris per-
spicuicacis gracia prius dicendum est; quid ea
Cst, e quid cst Prolepsis d Procroulis dia
celtaron. (Nam, quod scimus, hoc neuciquam
tucurum est perspicuum, haud accurate intel
ligencibus, quid cst carum quaeque.) Analy
sis isicur Melodica, est, Ponorum rocis con-
cinnorum, continue consequentium, ab acu-
tiori LOcO in GraVIOTEM MOTUS. CuI COnCraRIUS
est, qui dicitur, concinuus Ductus; qui (Pariter
ac illa) dicitur dupliciter, Melodicus _ Organi-
Cus. Organica vero analsis, est Ponorum har-
monicorum, continue conséquencium, ex acurio-
ri loco in prariorem aliqualis recellus. Proleplis
Dia Telaron, est, quando quis d vocis Phrhongo
aliquo, eria canendo cranscendie dialtemata con-
cinna. Procroulis vero (aia tessaron) ut quando
quis pullans Fyparen hyparon, Ctatim polt illam
Elypaten melon pulsat; aue, eum pulsaverit P’ary.
Daten hypaton, larim polt illam pulsat Pary-
Paten melon; ait, cum pulsaverit Lichanon.
hyparon, statim post illam pussat Lichanon.
melon. Ouippe cum quilibet praedictorum octo
Ponorum seu Sonorum suam habet et Neten
et Melen e Tlypaten e Prollambanomenen:
ejus Analysis ab ipsius Mese semper incipit,
ee in ejusdem Fypaten desinit: PrOCTOUHS
contra, incipit ab ejus TIrpace e in ejuldem
Melen delinit; non quidem post tempus ali-
quod, sed immediare polt illam; ut una ca-
demque pullatio Fypates, sic Finis AnalysCOS,
e principium Procronseos dia tectaron. Nam
omnis melodixe Species leu Sonus, a Mese
ejus semper solet incipere; cum e ex ipta
lic aptanda.
Cum jam de Modorum AnalysI d Procront
disteruimus; proxime disseremus de ca, qua
in ilsis conspicitur, Communicatione de Ditte.
rencia. Nam eorum quispiam, in ejus graviori
tetra-
chaes cidcr, C ∞ decop dons ev avrois nomco
vias re nai 2(4PoC 45.
Tei de ra cinora D et Tcor ~ pENcodta  c
TM HM A HEMHFON.
neet P rponin b cus n nai rpoup Eoeas X X pedeo
1 n20+ Y NIrCS LD Y MENeNo ids eropdt
xaNsucorxcn, dexgNudad ExocdvOr av ei
Stendeir, naj oei D nansulins aircr coeoni ecos
rE CC ECRpSOECS. rot Z8 novcS no NSdS
delendam; sed Codices sequor.
a AB. naraeajite, sed M. rectius . D AB. n. M. rectius r. C Vocem pien redundare puraverim e
LFF 3
a et0

## Folio 486 — 867984570:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
486
cetrachordo cum hoc aur illo modo commu-
nicat, sed in acuriore ab eodem differe. IIF
quidem Modus Hypermixolydius, seu Sonus
primus, in ejus graviore cecrachordo cum Phry
sio communicat, seu Sono quarto; Sed in acu.
ciore diftere: Nam EIypace modi Iypermixo
Vydii (ut ostensum est) est Phrygii Mese; 
Mele, NetC. Et modus Mixolydius, Peu S0
nus secundus, grariore suo cetrachorao com
municar cum Dorio, seu primo Sono Obli-
quo; sed acuriore, differe: Flt enim (ut osten
Tum est) Mixolydii modi FIypate, Dorii Ne-
sc; _ Mesc, NerC. EF modus Lydius, Peu
Sonus rertius, graviore luo cetrachordo com
municat cum Fypolydio, seu sccundo Sono
Obligno; sed acuriore, dittert: Nam (ut olten-
sum elt) Hypare modi Lydii, est Hypolydii
Mese; et Mese, Nete. Ft modus Phrygius.
Seu Sonus Duarrus, grariore Tuo tetrachordo
communicar cum Fypophrygio, leu Sono Cira-
ri; sed acutiore, dittert: Nam (ue ostentum
cs) Phrysii modi Eypate, est Hypophrygii
Mele; d Melc, Necc. Ec modus Dorius, seu
Sonus Obliquus primus, graviore suo cetra
chordo communicat eum FEy podorio, seu quar.
10 Sono Obliquo; sed acutiore, differe: Nam
(ut oltentum elt) modi Dorii Hypate, est
Hypodorii Mese; e Mese, Nete. Modus au-
tem HIypolydius, seu secundus Sonus Obliquus,
acutiore luo tetrachordo communicat cum L y-
dio, seu Sono certio; sed grariore, differe:
Nam Aypolydii modi Nece cA (uc oltentum
CA) Lydii Mese; et Mese, FIypate. Ec mo-
dus Fypophrygius, seu Sonus Craris, acurio
re Tuo cetrachordo communicat cum Phrygio.
seu Sono Ouarto; Led grariore, diftert: Nam
(ne oltensum est) Fypophiysii modi Nete,
est Phryoii Nese; d Mele, FIypaLC. EF mo-
dus Trypodorius, seu quartus sonus Obliguus,
acuriore Tuo terrachordo communicat cum D0.
rio, seu primo Sono Obliquo; sed gravio.
re, differe: Nam (ut ostensum cA) TIy.
podorii modi Nece, est Dorii Mele; et Mesc
Hypate.
Seu et HBC HO Bnorare debent ludiolI;
quod, ex melodixe speciebus, alix Pertectae lunt,
aliae impertecta. Perfectae quidem illa lunt quae
ab eorum Mese incipiunt, e per omnes luos
Ph.
rum delinunt. Que a ollis rocantur Circu
lares. Fx Impertectis aurem, aliae rocantur, in
eandem parrem vergentes, alix in alteram par-
tem vergences, alixe in utramque partem ver
sentes. Et quidem in eandem partem vergen
Nuctos TperoS, H ot 6 TL H5, naro ido x Ba
2a DEpd Kat S  o 1S NdIS TP3ZB, con
reeor diae Depe Ka VaS DPV7IBT8D78
niXco Naa dE v oEVEEpOV da DEecI Kat gd i udt
am 28 dWoe 1B FeONS, i5 dedein) uEon 28
200dces c n depeon, vn. O de WoNo
7e075, 1701 o conagiOS devrEeOS nXO5, nara idi X
oEvrepov aVrS Terpaxopdov, noucoret reo Nodhco, nrot
TC0 7C1 2C0 n7c0 nata de  Baeoteo 
Rat id in cdi vin 28 vnon voIs reOS, coh dty
i pecn F8 nediS C5W n dEuEOn, La. O deino-
PeigtOS FpBnOS, HTOt O BapoS iXO5, Marae pev X oE V
reeor aurs reremmontt eosto, 1d
Espec  de apDe. C at ploroppem pe a
ces dicuncur, gux ab carum Mese incipiune, RETaI, COd  TS MEOHS MEY aVTCOV aeXEraI
NI A NV E L IS BR Y F N N TY
rere axopdov, irovei Zode rio reorees nari ) 
i vrepov X) Eper. Oier idi inrepuihoxudss reenos
nrot d AG COTOS HXOS, vara pd X BaprpOV aurS
rer egXopd ov, noncovet rCs Dpoyico, nTo1 ZW TeraPTC
nxco nara de x os urpor 3aDeoci Kaj ud i udt
vnan 8 inepur ZoNdlS re3T 8, cos ded em), uem
e Pooris etv n) pcon, vyn. O) pihonuchos rse
105, Hrot d d evripoS nXO, nara id x Baprpo
abr3 Ter 4Xopdor, nowcova 2 dcejco, 470t 2
TONaZCO NECOTI AZW na dE ~ oE VTEpOV DaDE
per Kat yd n  inarn 8 pr EoNvoS reOE, co
dedem), ueon 8   HoEpEsn. vyn. O de
yto red conao devrepco nXCs nara de x eEorepo
dede) on3 onvdis es n de peon. vien
OdE DovgiB3 TpBnoS, iot o rérPTOS HXD5, Nara
adio x Eo aVrS rere qXopd ov, nocvci rC
DpVZCO, 1501 TCe Bapet nXC varae de x es
eos dede ), peon 3 ps esr n de pesn
viprn. O de dcetoS 7pBo5, Y Fot d CON agtOS NECdrOE
nX05, Nara  Baporepor aurs rerexoedor
nOrcoVet rC od Woe co, nToL TC) Co NaZUCO TEreZC
TC TeraPrConX Nara de x Baevreeor daEeq
Kaet rd n peV vH CB on DeVZ1S TeOX8, co5 ded du
peon 28 euzis es n de peon. ram. 0d
odeiS reonS, iTot o CoaOS FeTETOS nX5
nara pet x dEurceor aurs Ter eaxoedov, noncoret
Ze dco etCo, HT0I FCD CNauo NECZW X Nara d
∞ BaeSFEeOV X9DEPCI Kat ze n pev vri 2Z
ode reons, ios dedcurq. uon r3 duei
esv n de d peon Lam.
Dei de ponde FEro CoV DNonSS aqocir, or
ECV cidcor ry5 p codhac. a per est Nera d d
aTEAH. AMa rEdCta pEV est, ioc Zro is pE
3HB aVrCV aCXCT, n9) D∞ X avECoV TCdV oiXCiCOY
Porycor dinnorra xanm ex aurlii nalaniret
raura dE LO NNCON KVHNIMa KaNCI. TEV S
t E V, _ pEr NaNEITCI poropdE d dE ExE
d YEO Vaum tom rEPONO (UE I praCCdCNLEIBIS) icon vnum hetolle Bdla

## Folio 487 — 867984570:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
TT A R M O LV + C. A.
487
C ex avrii nn na aAn S ud rot nai ajo
BaVECOV F oteicor dhecor ODezscor poroppen de ra
roraa Na Netra, X)∞ X dsto D uEOnS avrcor aE
XccdC, i E aurlui  e X W na (_ Nngev, i roees povo
cavra pendv. ErcCOpE, ooc diro  pesns pd
aorct apxer, i 2 eE vrepcor 2)asquarcor a e
raj. bon sn aurlu de narnry an S us
raar; (hrot e ereps eides peslu erepopier:
ta totavra nancr, 2)a x pendv idv nai d X
Edos airs, S i an airs, e qu H ne (dA
yd. pconesi pamor de D cavra X)9 X i ru
oEVropcor ZauarCr D pEonS aurs Daneda
AuDipe dE, eoa do D peons pd aVrcoV XE
 n e s aro na aNi. Sd apos idi
5o1 T oEvripcor Xasquarcor D pcons anterai ap
Dipperu ra ToIaVTa HaNCir, 2)a x E auD
ea Sions pendr ra eidn cor éjoir ay péoai a
15 2 dyaovor aPXC), na)   A t . A438.
de in cadem delinunt, led non omnes luos pro
PrioS PHEHOESOS DerCUEruE: Vocantur aute
ha, in canem parrem rergentes, quol a MC.
se sua incipiane, e in ea detinane, acque ad
seiplas Tolum versant. In alteram partem ver-
sentes lunt, quae quidem à Mele sua inci-
Piunt, et du deuciora daltemata fe  a
non du sprans delinune, led ad Llspaten, aue
alcerius speciei Mesen: vocaneur autem hae, IH
alteram partem vergentes, quod rersant quident
ad specm illam cujus Fypate Tua (ad quam
deFinunE) est Mele, Porus quam ad lesplas,
quod ad diastemara acuriora Mese Tua pertin-
SanE. In utramque partem versentes, dicun
Tur; quae ab eorum Mese incipiunt, et ad IIy.
Daten delinuine, sed dialtemata Mele acutiora
NOn actInGUInE: VOCaNEUE autEM, In UEraM
que partem vergenres, quod aequalicer in u
cramque rersant speciem quarum lune Mela,
qua scilicet incipiune et in quam detinunt.
aR Na aVrCoV pZES TE CE negoEcOS di
pen edi 50t CC KOTa Regov TaVTA XCOS ̀MHN ovy
rvar, Eis Exepcor Zecouarcor o 3rco dn X, 
appovirn SSn, ST C ~ FENCOV aUHS EX Der
Eiree povor oide nab aura nai aneg la 2a eidn r8
Ed 85 noteir, pin Ad TOL H TaVTA KaTA NozoV nEOS
aNa ovyNsVar, Eis EFEpcOV Eid cor QVEOW. AM
Enddn )a Y aVYZVTOV ~ FCV NoycoV Na La TOUS
enas 8 F Woeschqudcor oxxco D pencodhas Rocor
E EVoS orra XopdS ovSuaTOS. Es neoS MgNe
uiZr aurcor deor notnoc ignocpedai avayaior
Sid a Za na) XCS rar eE Ev Xep85 Est NaE 
Sipuleo NOIEIV. Kar 3ae 3X oiev T TaVl HOLEW co
Eroxer, aMa a Brsquornlu p)dor, 1d5 d
XdicE). L0 e c05 eroxe sorm unntor t
Ob atanto, aMoroi ∞ Ob acoro. tCE na
ada puOGOV. LV YBV 2OIS EBdeV dEdCMa. ios
ExenV, (, 7dD 15 a Sa TICS pdii enasS oV
AEOn, pEZCHATEH NOYCO, Et CvXEp55 3)a D na
oAS didotas IIS DE AO. LWV ev Zn  opzars ai
DyEn aOUONa FETaK). Oder enddar eaendem-
SECFIO SEZ L A.
De earum inter se mistione.
NOM jam disteruimus de melodix spe-
ciebus canquam simplicibus, e nOn mI
a Ctis: Proxime de illarum inter se mix
tura seu commiltione dilteremus. Hoc enim
uE par est peracto, pertectionem Tuam obtine-
bie PTarmonica consideratio. NaM UE arS CO.
loritica elt adhue impersecta, s quis tancum
noverit colores simplices efficere, non item e
illos inter se cum racione commiscere, ut inde
alii colores generentur: Sic et scientia TTarmo.
nica nondum pertectionem Tuam adepta est, II
tancum noverit melodix species ipsas simplices
e mistione vacuas efficere, non autem cas
cum ratione inter se commilcere, quo alix spe-
CieS DenereNEUT. Sed cum, propier simplicita
tem bactenus sectionis rationum, cujusque ex
ante expolitis, octo melodix speciebus, in uno
Tystemare octachordo; carundem inter le com
miltionem jam taciendam duximus: Opus est
docere, quomodo ca de facili heri possit scien
ter. Non enim id utcunque Faciendum cst, sec
secundum methodum scienciticam, ue ostende.
tur. Quod enim uccunque tit, inordinacum
elt; quod inordinacum, irrationale; et quod
irrationale, est ommino inconsruum (seu ad
harmoniam ineptum.) In ancecedentibus olten-
Cum est (ut oportuic) cum omni accuratione
Onomodo cujusque coni Mese, magnicudine
et ratione, tacile per sectionem extribeatur:
item, Obinam in organi senlibili harmonia
collocetur. Adeoque cum propoluimus, in
d  evos ouraxosd ousquaros rlui rcor qucor uno syctemare octachordo, senerum inier se
commiltio.
TNH AL A EK XO N.
Heet ris oeds ima pihccos.
lanabortis oect, oo diconcor aus copbiscor
 pencodhas eidcr EEns C wo et ∞ We5
Ay Loucda. 28r8 nai za ios eines quopdus,
rEActor avrIS n apuevrrn Sionc lS Sini erai
Kaj gae cocus E n ZECopCaFSoS rEXV a TENHS est
en, eiree psvor oide re à cono epza Ca 2ecop 9
a AB. crapposom led M. rCCLIUS araPt 155. 6 210 detuta tutllbl osoto
c

## Folio 488 — 867984570:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
4.80
commictionem Facere; omnino necelsarium est ut,
primam ejusmodi Cystematis chordam, Faciamus
omnis generis Prollambanomenen; secundam,
Aypaten; quintam, Mesen; ee octaram, Ne-
ten. VE R in Rcutiore conra-Ponance Dia
Daton, lystematis immurabilis, velimus gene
rum inter se commiltionem tacere: necelle et
ut Neten hyperbolaon, Faciamus omnis toni Ne-
ten; et Necen diczensmenon, Mesen; et l’ara
melen, IIrpaten; ec Mesen, Proctambanome
nen. Si vero in Graviore; Similiter Mesen
Faciamus Neten: Fypaten melon, Melen; Hy
Paten hypaton, TIypaten; e Prostambanome.
nen, Prostambanomenen. Scd quoniam (ue
ostensum cst) EOnOTUM IntEnSITIUS CCE FTy.
permixolydius; primo (ut par est) Cumimus
iptus Mesen, hoc cA Neten diczeugmenon. Si
in Acuriore contra Conante Dia Palon generum
inter se commictionem tacere relimus; consti-
mamus etiam ad hanc, ejus Necen e Fypa
ten ee Prostambanomenen: ec diridimus iptius
tetrachorda racionibus pra- oltentis cujusque sc
neris, quemadmodum in praecedentibus olten-
dimus: Ddeinde Facimus dacam ejus Mesen (ut
breriter dicam) aequalem ips Mese cujusvie
tonorum reliquorum; ee constituimus ad hanc
etiam, Necen e Hyparen et Prostambanome
nen iltius coni, cujus hane facimus Melen
et diridimus similiter illius cetrachorda ratio.
nibus ante oltensis cujusque generis; quemad.
modum coni Fypermixolydii setrachorda divi
Cimus: Posteaque Cumimus tonum illum secun-
dum quem volumus miltionem tacere, ejusque
Genera quae incer se miscere provonimus: Et
constituimus, masadiorum ductu, pro quoque
eos e_Na pethu nooa Tore dn HaVECS Et
avaruns  p recort Xopold 3 101616003
MESCOV, PEoV TlO dE CSO F VATCOV, VN OstNV
Tlo dE Weoapba, eo hapbaroidolu.
28, = pecon Fairn o1Spd nai chaipd opotcos
ZOVOV avToV nab OV aV SEANOCONdO 20 petY p not-
Phchonso ucriusque seneris, tuum magadium: ocbod, C  A atcb, d tr a) HE 05 O. MyNa diat
Et quidem in acuciori retrachordo, alcerurrius
cujutris quem relimus; in graviori, reliqui.
Aique ia sciencer, faeile commiscemus inter se
Benera.
collocatur, relimus generum inter se miltionen
Facere; primo quidem diridimus, DrO ante-
oltentis rationibus cujusque seneris, tonum il-
lum cum quo relimus cam facere; quemad.
modum in praecedencibus Expius oltendimus:
deinde genera inter le milcemus, prout paulo
Tupra dixitucto. Sl Vero eltus Praeter cd
qua diximus, quod haec generum inter se mi
milia, colcintem habens Lonum hazeuctt
cum.
M AN D F C IS B R Y E N N TY
paros hurtos oh cotnapbarodioled oo pos
rlus d dsear, vnarus rlus de répurleo, puconr
lus s oydeleo, virrlus. Oior, ei pdi De S dEVTEP
Na arrPcevor 2)4 7acov, 8 aperaSONS o0qua
105, dEN Hod Eo eoS EdANa ZCV Qucor qE
noo eE avarns rur pdu rirlus T unepCOn ajcov.
vipclu arros rors od li de vir T deLY
procor, corv d de o apeom, inerus Eln de
preono, econa ponodilo. Et de Ent S BapVTEpS
ouoicos rlo pr pect. vri Elo dera 2cot
AM enddu o octB F rovcov, cd5 ded e
O VEt est AG p CInOTCOS Na pICarO.
ido Tled ueono aisse, iot zleo virlus Fcor dil sy
Wdicor. Firve emt S nar avrcover dt vreps X)
aoor Tleo oeOS aA HNa TCOV Qucor piEW noto_
B8A  od eS Tau, Eu
TE vimo  Fle Vxarn CC rlo coess napbaroidileo
avrs. nai craips ud ra rere aXopd a anrS, 2015
Wded Ed eY idvoiS NegoiS ExaS que5, nab iv q
oea reonor edcitopder rois epoecder entra de
nosp rlio dodeiour prorv avrS, ios ouvENor
Dabeet, Io Tn pIEON ENCSS FCOV L’L ONotN cor rovcOV
nai deronae dis cod E nEoS TaM, Flu re vTHV 
Eleo o i riv coeoo napobaropdiuleo s rors au-
ra rer eax opd d  Weodedcr idoiS NegoiS
Exae 58 2085, a soVCC S nEG
nodi8 2018 ot. : Kat  raVTa NapCarou 
Si vero in quorh WH, POuL in organ
PBpca  a coll  ict plo peott
cacons, nob Exaso Pog oV ENCTEpS B5, 
oiulior praredin AN Ex pdV 8 ohvrEps Trea
Xopd8, darEpB S r O av Ehosuc)a em de YB
BapoTEoS, 7B Cr EpB. Kat VrCoS nar Psiulo, et
Evx p85, da Don oorxiprcod EoS nN
Et dE, ED En0 5 _ TYS Z et ri opzaerco raray 1d 
deAcdo riV REOS eAnNa ECOV Qocor pi noin
as necoro idi charps dv, 7015 coeded ue
vo1d hogois exes s Qs5, + rvor avror, a ov rai
E, DeNhoapdV OACD OV ZpOOV NOM an 1S ev 2015
noder ennDa Endae dE a on aMHNOIS
prruopdo nadance pmpor cipnna d aivco der. X on
edi 701 nEoS rois cien oS cidevas, c’ et n E05 cN
NnNa FCov ocer piE15, noTE pdio occonupuEm 31VE)
nore de deC yuerm. AMa OLIILIEV pEV Est n
Meraro duo rerexxoodcor aropoicor nara t
DBoyrOV NONVOV CXXOL. A1EC Lqueo de n ouoicos
peraEo duo Tr egXopd cor cropicov Var ) i 6)
LOVOV HOLVOV ÉXSON
ltio, quandogue C Corssuneca Gitateloque dil.
sutcta. t quidem conjuncta, ca qua elt in
Ter duo letrachorda genere dissimilia, PHCHOn
Su communem habens. Disjuncta vero, Guae
elt itidem inter duo letrachorda, genere dilli-
TNH N A
C AB. coeareis pesdam sed W. Diiso psd.    Cat5.

## Folio 489 — 867984570:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
TI A R NIO NIC C
SE CFFO SF P F TM A.
F NL H A A E B A O M O N.
Eeei rS. Si io airiar dai  tcor Recor YE
pE. 185, et pEHSOb TCV OWpBOXHVECOV TCL
YcOV D ∞ TEOS apCVSUEHUa b B CM
or ~)aSqua Set; S paNaNS C 501S 18
ocurors diae rors, 3X oi pezusot  et peci eves.
X8V oDEt NOV5O5, 789 EMa X158 Y BapoV, 58d
pet Zoros Y peroor i idio   cor aucov 23b 8
2coG Exd. nadaence avroder Pavepor 2015 d ONON8
advos 27C).  de =S panonS evrors, na) 28
occ rors HaroS, 3X Y2WS àma 10 idiv pcie er
Dasqua  draro enex onov, 2 de perisor 2
NEooV Fndra dE CEI TCV TOISTCOV OVSMUATCON 
Einora dhesen detr. Neroud rot veus d7, et 3 à 2) 8
Dopor est 2)a X aiveroi yrov ~ c D. M ajuS, 58 
oGeos C T8BapEDS, Si pdi TS MANaNB CVToIS, Y
uercor 3)aisp  et todo tsa scops.
edvor, 2 peoo Exexdv Fon ov τ8 X)_ sceS CpcoV ovSy
NaroS 2o de pEt ZoV, 2o ev exoydoco,  eEura roV
co5 ev 7o15 Eurd eger dEdC) Ent de 78 OUVTI
2142013, 20  pestt Minr ∞)asua, 20 c
ErOYdocO NSB, OplOICOS F pBEOOV EHEXA
+onOV 16 ∞ a a p DOSMLaTOS 20 dE pEC
20 coum n opdio asa
na donS Neger, einos l nav F8291S, 20 pdi pego
aisqua r osvrar enext roxor, 20 de peie or:
MEOOV   E BB PBOHB TEn OpZVINS ac
oi poet ( ores negot 6V i731d 2S T H oGVF epSS ro-
8G aEt 28 γ)∞ TEOSapCOV oVSquaTOS ExexcW oDei
NSOI. AM EndSHEE EFPOS NogoS DVOIKCSTaTOS E
i avarnaaS aVC YNO (Ct, CV asp DOTEpO1S T015
Ob quam causam, in aliis metodiae seneribus.
Maximae trium rationum systema Dia res
saron complentium, acutiora occupant diaste-
mata: sed in Molli entono e Syntono. dia
tono, non maxima, sed majores.
TVM de Syctemacis Pgenis ee Apyenis
(Spissis e Non spissis) verba tacturi su
muS; Oportere prius pucarimus, (uc Tumus
in ancecedentibus polticiti, ubi verba secimus
de generum concentus harmonici generatione,
Ob quam causam, cum eria sine diverla dialte.
mata concinna ex quibus harmonici Concentus
genera constituuntur, Maximum, Majus, de MI
nimum; Maximumque semper debeat acurisi
mum sistematis Dia tellaron locum occupare:
Minimumque locum gravistimum; e Majus
locum medium: acque in aliis quidem gene
ribus res ita se habet, (ut ibidem tic conside
acibus manifectum;) sed in Molli entono,
e Syncono diacono, non irem; sed dialtema
Majus locum occupar acuristimum; Maximum.
que, medium: Posteaque de calibus systema-
eis, quae consentanca lunc, dilserere. Dicimus
isitur; quamvis res omnino inditterens sic,
proprer insensibilicarem diversitatis, acuci d
gravis; in Mollientono, maximum diastema
(quod in ratione selqui seprima conspicitur)
medium locum occupare Cyltemaris Dia cellaron:
majus veror(in ratione lelqui octara) acuristi
mum; (ue in ance dictis ostentum est:) e
in Syncono diarono, maximum item dialtema
(quod in racione sesqui octara conspicitur)
Pariter occupare locum medium Syltemaris Dia-
cellaron; majusque (in sesqui nona) locum
acutistimum: sed tamen, secundum univerla
lem rationem, par eslet ut (in his icem) ma-
rimum diastema locum occuparet acuristimum;
majusque, medium: (NTam In OmNI CUM Mu-
Pieo eum organico genere, majores rationes
locos praecedentes acucioresque (ystematis Dia-
teltaron emper occupare debent.) Sed quo
niam alia ratio maxime naturalis e necella
ria, cosit, in ucrisque dictis generibus, diacte
ma majus occupare locum acytistimum Sylte.
matis dia celsaron, maximumque medium; id
circo haec ratio merico nestisitur, atque illa
recipitur. Sed et, cum ea racio sic plurimis
(quancum Scimus) ignoca prortus, (ut qua cum
Graristima rerera speculatione conjuncta lit;
visum est nobis incumbens, etiam de hac re
breria quaedam prius expedire. Monas (uni
Tas) in se habens poteltate, Cre seminaliter.
harmonicas rationes ommino omnes; volens
que eas in actum producere, in mulcitudinem
necellario cranliic; ad Decadem ulque, tanquam
ejus ulcimum cerminum, per compolicionem
avae  n e. Dexes denad, ios eis égaror opor, nara suidcor wesodevociou, 5V
procedens,
X3
X8
EmOVTES idH EdEt ZE NOHrcoV jy a orvcoV
ODSHAECOV Y Nogor hdbEI avarna
oscda neorpor  ciner  Sance ev 2015 Ép
neocEr En etaEIc OnVIXa T ROyOVdetNNC
occoh  1B ipuosuers Qpcor Erot S)a d N aCG
airtat, selcaV ExCEACoV 2) a P opcoV 3)Sn CoV Ov.
TC0V, Et a la 18posuero dn ta sE e
115315S FE, hG p C0VOS, n) Etd. X158 na) 28 ed
pEZISS Z oEVraTOV ZnOV Z8 _a Zapcor c’ et ene
Eipusuvos reveon, 20pd p  ov X)45pc Y 0-
34T0V EA EXd ZCNOV Z8 Z)g TEOSAPCV OVSMULATOS.
τ0 OE pEyGoV F pEoV D4 737O 8705 EIHOTCS
pec C4), Cne O) de apet Na. AM Erret n
ddISTOS NegoS TOIS XOIOIS, 15 od oV aV
SetCOS NaDEGNEV agvcogoS; cos BaPOTaTNS TW OV
Soetas exopd 5 EdoTeV eg WCGONNOV HW, 
ei aurs Beaxe sa dhEN de reorepo. I p
das eo cavrn duvavet, yr0t ouvE de  le3, 6dd
APHOVIKSS LarraS EYBO N0Y85, 3 28785 a 
rarcir Eis crépytar B8andeio EtS WSOO e

## Folio 490 — 867984570:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
43)
MI A ND E L IS BR Y F N NC
procedens, numeros procrearit; per quos vere
postit rationes illas in actum producere. FL
quidem cum ad Quaternarium pervenerie; ha-
buie unde polsit in actum producere rationes
ipsas, quae harmonica illa syltemata Ancipho
na, Paraphona et Symphona contineant.
Ouaternario dein ad Denarium procedens; Pa
riones producere posset qua primâ acuristimaque
contineant dialtemata, omnium melodix sene
rum; ut jam breviter oltendetur. Nam cd
ipsa Cunitas) bis composita binarium effecit;
et binarius ad illam comparatus, rationem ex
tribuie duplam; quae continet harmonicum ly.
tema Anciphonon (contra sonans) Dia Paton.
Eadem unitas ter compolra, effecit cernarium;
cernarius aurem ad binarium Comparatus, Fa-
tionem indicarie sesqui alteram; quae concinere
PosTiE harmonicum Tystema Dia pente Para-
phonon: Ad iptam aurem unitatem compara
cus, rationem criplam; qux itidem contineat
harmonicum Cystema Dia pason et dia pente
Paraphonon. Ouater aurem composita, exhi-
buit quaternarium, Gualetacius aurem ad ter
narIU COMPATAEUS, FatIOneMI casibuit Telqui
tertiam, quae contineat laccionicum dialtema
Dia. lercat Simphonum: Aa Vnarium rero
comparatus duplam; Aeque, ad iplam Onitatem
quadrupsam; quae concnear armonicum CyCtema
Disdia pason, itidem antiphonum: In quo
omnis species harmonix conspicitur contineri:
Indeque cale Cyltema Perfectum dicitur. Per-
fectum enim (ut in antecedentibus dictum est)
illud est, cui nihil decA eorum quae ad propriam
ejus complorionem conducunt. Acque sc quiden
Onitas, in muleitudinem transiens, ad quaterna
rium procedens, numeros omnes qua jam dicto
Syltemata harmonica actu contineant, procrearit
A quaternario dein ad denarium limiliter per
compotitionem progressa, reliquos omnes pro-
creavit numeros, quibus posser in actum pro-
ducere rationes omnes quae contineant prima
acurissimaque diastemata concinna, omnium me
lodia generum. Nam quinquies compolica, qur
narium eltecse gumalius autem ad quaterna
rium comparatus, rationem indicarit se lqui- quar
tam; quae contineat primum acurissimun que dia-
PReMA BCNCTIS LNATMMOMII. sexies composita, le
narium essecit, KClactsque ad quinarium com
DaratuS, Tulatam caduit selqui quintam; qua
contincat primum aentistimumque diastema se.
riusque ad onarium comparatus, rationem
deduss onnos, di cv andcS ciXEC0V 5018-
285 n0y85 cococrerneir eis eréprar AMa pxes
udi rer eadoS WCGENDO, is eiE CVeis
crepssar CoV NoYSS aCVV, V  a
CC aPa C oouPcora appoia ousuuala nE
pEXoraSAno rex eadoS EXe denadOS.
CSV ra nEcora CC dEVra  3Iasi (, Y D uENco-
dhaes orrcor Quar cos aurina 2a BeaXet d
2doc). Kai id dis udi aem ouescoa es
duada enoinoer n; duas oes aurus cd DgBA
deroa r dhconeoror négor avé pluver ds  a 
Dcovor D)4 ascor apuoris ovsco dCEM 
res est Teis de, ri reiadoi 1)  
eds rlui duada W DgBAnSctoco T qutONIOV Noqu
aredciGer 05 r8 nara c da pcover 3 a xErr ap
ebaKab 65  B Hos cd 9. Ocorov ∞a
aSCOV _ Sa HEVTE OPLOVINS OVSMLOsTOS WOEIEKTN
Est. Ter ants de, i ereadai n) rsu HBB
uev rud TCLad_ E DaBnDe CAHtOV 05
300 abpior vopora pp b0 . 0
DEIEHMOS Esi reOS dE Tl duada, E diconaoy
ODCooDSIS OBC ETAOCOV aPUIOVtB ODGHaTOS nE-
CCHTIOG EG LV cd arsaV EtdOS aP (VOVaG WEIEZO-
MEVOV TDECOPH YO _ HEB a C_ n X τ0I8TOVSV-
Gnpl  op. Lete CC sbE E3H, ch
cipn) ev 2013 ElC CDEV, 8 pIndEV anES Y COS rv
OIxSICr aSOVpLTONPCOO OWITEN SITCOV. AM e5CO
pes n provaS EiS TXHdVSUOV DSTOVEVOdIOC, PEXes
ETC9d05 NEDENDEOC, COV Ta CIPHPIEV APPIOVINa
005nua q XaF Cveprar WeEXOIaS apiduss a
negerrnocr. Ano de rere ados n pexes denados
ouoicos narai ouo)co X pood Evovo, C6V NOI 85.
ois cixev quotcos poarageir Eis crepstar, iy cov
WDELEXOVTS Noy8S r pera  oVra 7 ~ ME
ne aSEioa TW) HEpMad a ChotHDE ndE
postiaS pos T roreada o DgbAydeioa, Y 
rerapro nogor avedciher ds aeq enext x pcoror
CC DEVTATOV dIASMUa TB CVaPPIOVIS 72185. FZ aH1S
de, rverada ndEehas pos riv nevreda  g
LovIXS o0o ctnos Esi Weos avrlu de
AG03 atb 00, cetedoanobobbus b3 socoonot be docub
Ncodhas a VZCOV QVcOV, EIVEN NaSquaa Rat
GAndEion, Y Mes Eps B3 cC_ Es EXt X ApCOrOV
CC oGura rd olassa YS XoCd d S paNaK_ ZEVSS.
F. HNB DE, Fl EM  d nOEEaS XpOS THV Eta
da  Dg.BKDEIO Y EAENTOV O5 a CG ENEXEI 8
o  oEvraror dsua 28 recouans ourtors
7285. Orranis de, ilu onrad a i de ovras eos
ro enlada  Dabandetoc, Y Bdou 05 apa
EsEXet P ApeoTOV  cE VraTOV da sa 18 paNa
XX ZarOVOV gEvOIS. EreantS de, rluo crreada
in de coreas rpos rlu oxrada gBn deo, 
VerIS CHEOMTACLCL. MIOMIL. SCCLLS composita, SepEC
narium; SeptCMasturque ad schartum compara
cuo rationem exhibuit lelqui lextam, quta con
uneat primum acurissimumque dialtemd SCHCtIS
Chromatiei Cyntoni. Octies compositan Ocloa
tlum; octonariusque ad Seprenartu CoPata
euS, rationem exbibeit se (qui seprimam; qua Co
uineat primum acutissimumque diastema genctIS
Mollis diatoni. Nories, novenariun, Hovena-
a AB. in abm. sed in M. in metius abest. B Pro X resticuo rtu
enordoer

## Folio 491 — 867984570:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
EI A R M ONI C. A.
enordoer o5 e eE Xet X XpCZOV nai eVrarO selqui octaram; quae contineat primum acueuII
Srasqua TS MaNaKE ErrorS jevS5, i, r8 droviat8.
AEndns des rluo denada n de denas a DgbAn
deioae xpos rir corcada,  SeWaroV 95 ae
EAEXC D HpCOTOV X, oE VTaTOV diesqa Z8 T oUNTo-
18 2)aroVS gEVS5, 3G F8 paNaKS dia toVS. 110 F8-
ToV Er âeg Y Negor, i Flio zosaurno Duoruli ono-
n8diar  rat T Eieqpercer Bruoe icor noycor et
C ra peor chaes qua e F  pocienpercor duo Qucot
pei Cora Tev xpeorcor Es aM oucos sd apos
Euraror rinor air cgeir duvaras.
munque dialtema generis Mollis entoni, a
Diconici. Decies rero, denarium; denariusque
ad novenarium comparacus, rationem le lquI. no-
nam; quae contineat primum acuristimumque
diastema generis cum Syntoni diatoni, cum Mol.
lis. diatomi. Propter hanc isitur rationem, ca-
lemque Phylicam consecurionem ordinemque
dictarum rationum Cuper parcicularium; eciamlt
media diastemata dictorum duorum generum nta-
jora line quam prima, non tamen polUnE C0.
rum locum acuciliu ocapate.
orra, coiS ouvantouva, lestire o resgo
deroseNEt, Exciva pova Weo5 Tui 2od iposere
apeid ) OcOTaE W eta dn DVO ∞ EMLPEAES EXOV.
2 n nadoNS XPOS MENSS cononlu Vnupxova
Sarideta. Od ob ud rad uctcor,  t get
Quor ovra, oucts aMn NoIS ouvantopva F cipy
advor NegoV S opCoNpoi raVTA 7OL NW, ios OV
od ∞ EHUENES EXOVTA, I NaDONS XPOS pCNSS ejo-
uor avexrdda WVY Z aVOVTC, aPECSPaV). AM end-
dyEe  PCOI EXENCIa TeNoV PoycOV S
nepouer rveaz o de rpeis DDoygoi duo ca-
Squata WdeLEXBO ECHOUV CIOFCOS Ot TaNaio
aPuOVMOI MIEZ ar BetaS EvoCiN, 70o Z C n1O1 Y
SR CTIO OCTAVA
De Systematis Spissis  Nonspissis.
PNricas isitur (ue dictum est) ad Ouater-
L narium ulque componendo procedens
non Polum rationes omnes proereavit quae con-
tinene Harmonica Cyltemata Anciptona, de
Paraphona, item de Symphona; sed d tres
Oniverli distancias (seu dimensione s) octendit.
In binario quidem, lolam Consitudinis dimen-
sionem: in ternario, Consicudinis es Lacien-
dinis: in quaternario, Congicudinis, Lacicudi-
nis, et Profunditatis. Cumque in Fernario
(ex rei natura) Universi dimentiones primi-
cus sune actu conspectae; de, in ratione lesqui-
terria, symphonia cancus extibita: Propterea
necellario, quorquor lune diastemata ettabilia
(numero tria) inter se connexa, rationem sel-
qui terriam complentia; ea Cola ad harmonici
concentus constructionem fuerunt actumpta;
quasi (ex rei natura) concinnum continencia
ec univerlim ad cancus plexum idonca: Oua
que ex illis (cria numero lumpra, et inter le
limilicer connexa,) dictam rationem non com-
plent; ea, tanquam nacura lua inconcinnum
continentia, et univertim ad cancus nexum
inidonea, fuerunt neglecta. Cumque iterun
Vox ultra tres Phchonsos intendi non sC apta:
iique tres Phitionsi duo concinent dialtemata
recte sunt conati receres Harmonici, accurate
exquirere, quoc de quales laper particulares ra-
ciones, binacim connexa, postine rationem lel
qui certiam conticere; ica ut, si earum alteri
tram in duas rationes super. particulares divi-
adtur NeS ets duo DuoeiSS 07SS, i ora damus, majorem e minorem, ut major Futurs
Cic minoris dupla proxime; tria quae in 93
as S en arlovos. ra eo rn rerpach rpia decops dua cernario conspiciunur dialtemata, hoc esti.
Masqala Donreneodar T8r o av ryvnavra
cianc: Id aurem cune contineit, quando
:
vel
TMHMA OFAOON.
TIECL TE MONVCON Z Na) CNVKICON OVSMaTCOV.
Movas rotruo, cos eien). exe rere ado5
NaT ouDDEOI XPOEN DSO, 3 pover CoV Y
aVDCINCON X Ed DGIDCNCOV ADILOVINCOV OVEMaTCOV.
d rt deoh hEoEV
aMa (C a5 reCIS S HarroS HIascodS avE lvE
a eo ido rn duach, povlev 8 pinnos Cd dEF1
reradt, r8 TE pn 85 (C Na 285 ev dE rn Xr C9d,
78 5E prX85 H ∞ N a T85 C β0385. KaI ETEt CV TH
TCactVod ai 3 HIarroS A)4503085, CVEpZE1_ 7 PC-
2105 dEcop) ev ) 260 Sare1 20) 257C0, 1 8 E-
285 DdPCoViO aVaNEPaV) A1∞ F370EE ut st
oou pdv Fcb Pcor X )QSMIAFCOV, TeIa F apiuo
Doe icor NoVcoV, duo amnnois ouvantovos, +
SETePTOV Negor droENEir duvar) i5 ON ExcsepOr
reHGENToV 5  Y pet Zora conaoa eyg

## Folio 492 — 867984570:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
MI A NOE L IS B R Y P N NI
vel cermns contegue Majorto labionto u
e). Enddav i rot à xoenes S pei ovS Noy
dronaora odvo5, 1005 FC ponoyc S ena Ho 
zvotro n o porOOS, Z ONVC. Kaj exet 
devas a 85 Z OVPLHVECON EvpoV, i  ZC Y d
rirapror, i eximpunter, i entenror, n, dr d ov, X
DrDEraTOV, I STMEVTENCIdEKaTV, ZSTO ISVaS
Laei qdo ed Chrerrenaidenaros negos. vorco ru
Sreraprco ouvantopdvos, ’esir estor Negor oo
ENypo o Sieaos, 2 canEas o d3
ebdouos, ru eneurc nadienre en s rondu
ts
plicacus, aequalis Tit (proxime) minoris lelt
o ancecedenti; vel antecedens, consequenti.
Cumque ex omnibus nullas repererine alias qua
hoc taciant, prxeterquam (e (quL quartam, Selgut
gnincam, selqui sextam, sesqui septimam, lel
qui nonam, e selqui decimam quintam; (Nam
rario (0(qHI. dCCIMIa-GALML LBII Se(qui- quarra
3: ut ex absecto Hypo
digIatC HC OIMMIMO Maueum. Vrputa, nu
conjuncta complet rarionem sesqui Tereiam, E
a=
3. slem torse nona lelqui quinta
icemque se lqui-Seprima selqui
3X 3
(CXLB, 3 X 8, = 8=
imod ee paroS, TBro Paveper a a nor Zrve). Oic
merus sexdecim ad quindecim rationem habet
selqui decimam quintam; ee quindecim ad duo-
decim, selqui quartam; sed sexdecim ad duode
cim, selquicerriam. Irem, numerus viginti ac
octodecim rationem habet selqui nonam; 
oetodecim ad quindecim, sesqui quintam; led
viginti ad quindecim, selqui certiam. Item, nu-
merus octo ad seprem rationem habet lelqui-
seprimam; e septem ad Pex, se (qui. sextam; sed
Octo ad lex, selqui- tertiam.)
Omnino recte isicur, si primo rationem sel
Qui decimam quincam in duas raciones, majorem
e minorem, dirilerine, ut BE major minoris
prope dupla; puca in selqui vigetimam terriam
e lelqui quadragelimam quintam; conticerunt
generis Fnarmonii eria dialtemata concinna:
X (25 =) 24 x 46: = 8. Hloc enim Tlarmonici
ConCenEnS DenuS canitur (ut ostentum clt) in
grare secundum rationem Pesqui quartam, sel
qui viselimam cerriam ec selqui quadragelimam
quincam; in acutum contra, sccundum selqui
quadraselimam quintam, selqui rigelimam ter-
eiam _ selqui quartam. Dirilerunt aurem PTar.
monici hanc rationem hoc modo: Sumpris pri-
mis numeris, qui illam faciunt, (nimirum quin-
decim, et Sexdecim,) eilque triplicatis; habebant
numerum quadraginta quinque ee quadrasinta
octo; (25. 16:: 45. 48.) horumque intermedios
cum ditterentiis aequalibus, quadraginta. (Cx ee
O pEY dEnaEZ O POS L DEHATEVTE NogvEX
95oEptor Lozov dt dE CCOS, Na
685 TE aVT et ocS epOXaIS, Y: TEOSaC
quadraginca seprem: (45. 46. 4 7. 4.8.) Cumque novraeE. noi Y Tcosaegrrraa. Kay exet ud
20 De reaaipcor sisqua r eropuoris jovs.
Systema Dia cellaron Ceneris Fnarmonii.
inam.
i Paporaros adino
rebr
EIHEVECHCIdENaTV o dEDEKRMENTE pos  deo
Dexa Chr 6 dexaEE 2p05  dudena en
TeITOV.  XCNWV, o per Enoor deoS po5 Y
desacc negr éxt emeraror o de denaonru
poS Y dexanerre, Enneponter o j etneor 7 po5 Y
DENAHENZE, CAZPIZOV. KaI XaNWV, O uEV OuTCo ap
Quos rpos i enta Nogor exd emebdouor o enic
pe5 YEZ. Eniexlor o de ourco pos r eG, enirpctor-
FinOTCS a C_ pCoTOV per EmnerenadenaTor
Nogov d RoB et5 duo NoYSS, El Ova TE H ENaT-
TOVa, 105 Etu Y pct (ova dconaora eYyISa 2
End Ttovos nZOL L EMANOSÖT eKTOV H EMTEO aCGN
conntor cour ra 2S evapuovs 85 reia
ExpIEAn X 4S Kai qd ∞ 2OISTOV gEVOS 28 ip
popuers, cos dedem), d udo x Bapo pncodcir
nara EArnapV, CC EmdrocoreV, CC Emnosaeq
FErapTOV. BICIN = ZISToV Négor oi appovino 8-
TC0 RaboreS id 6oV nECTSS dpXS CoV noI-
ouvraes auror, nerouu du  denanevre nai Y de
naiz, nai res oaoravurres avo. Eqo  Tes
OUIPGNOVTAIHEVTE, nai  tdC gNOVT OMTCS pl
EmHOSa CGOGOMIMOV, Na)CMNOSOTCKTOV,  Em
S oevraros edore
lun
7E05 egi -
rE

## Folio 493 — 867984570:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
El A R MO N LC A.
peoe cV NO3OV, CZ aVaYInS apCidOV 77 TE0 C4
novraee uovor napcin Daon endync copor avro
HOISVTA, NaTO ElI EaVTEN LcON, Wes d 
TEOSACGNOVTAORTIO, Nogor emerocore pror ces de
Y TEOSACGNOVTAEMEVTS, T EMTEOSOCgnOgOnEnov
Occopciry DEeo FW ToITC jevet D ueNcodhas x na
NSvOV nOnvoV SuSa Ta Id REOS ZW BaPOTa
rc airs Doto duo 3Jasijua , En a Deva zvE
78 AEOS FC) dEVFdF CdEros ids avrio. deX )oE
E. NEt gd ot EEXOVTES dv0 Nogo1, 1ot o TE EnH NOGO
TCLTOS nG o CMITEOSACQNOGOEOS, 7a 505 Fu
Baporarce D0o7 la 28 201828 gvss duochaquala
100t eor ZC EmEaexaZW Noyc o de EMHEV
TCnaIdENaS NogiS, ENanco Est FS EMTETaDTS
TB EKCXOVTOS X oS dVEarW Nonr airs DtG
Sa I Ta GOS ZW BOPOZaTC à eq aurS ou
auDOTECQ D)aSqa EnaToa ESL. Kai q no-
rvor Esiv, cos nar rois époeder conr. x en duc
HJasuarcor ouvesmes, à ouvreder a. Ena tor 2) a
qua WeEet 58 namd dasMuaF , Ev ra
N9 TE∞ apcoV.
R et pdo (C D EMIHEDTENCIdENaTS Negue, ci
lo TEmpeicor 2 5Y coV, 2 Ta ne cora na) dEvra lo
casquara F r8 iquos pers qucer D vod ESELEXOV
Tcer dicinor av = avapDre 15 COS, C Y EmTerapTO
Negor es duo ROYBS, eova TE C Enes Dova, io
eras quoicos 2 pect Cova 28 Endtor 6) diconaorera
Eg(5o, es ErEps geVSS O0L C pCOOV. En Et o 5TOS
3X eis FCV FOISEcOV lo Neycor, D)e Fet y p. MROr
F8TO, ci5 es onaber, e diciner, nadance au
70D, 3 Y ENVTETAPTOV aM EICICAN HAVZENCS achaj
PErOV. AN S di or Dyor ei avrS NeZWVOHTONE
aO. 3, 2d 8705 edto DuooS E5V, Cx e O S
oderoS ni Danod O, ios navrn narad
NOV ZO15 _CsBCOS EA NOOWLNOIS NaDLCaI.
Eirae dexerres Y EmerraTOr Négor cis duo N
785, Ma Cora TE  Enaova, id5 cira Y ei ova
78 Ena FovoS dtconavOVa 27715_ HTOL YCMTEO-
oupeoxardenaror, i Emeiro debdouor XτOS  y
pE TB E rEpnS ouva modvoS, Y DT exTOV NC
ZoV OvpCoNPOi T_ TB ZPCOMAHNS paNaNE gevBS
reia Eppdin das qua a aMErNV. Kai yd Y
F0IDTOV yE O rZ jopoperS, i05 dedan), Eni idu
x Bapo peNcodcir vara Eminntov, (C EMTCOSa
peoxardenaror, CEmcinodebdouor nezor Em) X
oEV EraVTICOS, NaTa CmANODESdOuOV, I EMECOSa
DEONAIdENATOV, noy Enineunor. Ncinor de nai 
XOISTOV NOVOV STCO NabOVTES  ouoicoS F85 npC
285 2x1DpX5 F85 roISVraS avror, Ne7od dn r er-
vea n x dena, in TC; TO aOaVTES aVT85, Ego
 cinoorem a, i F recaxortO: p 8S T aVEcdV Er
Inrenerine numerum quadraginca septem non
facere ad urrosque extremos (secundum eorum
trpochelin) rationem super particularem, (93
1) hunc neceltario neslisebane; numerumque
quadraginta. (ex Tolum acceperunt: cum hunc
invenerine (secundum eorum hypochelin) ad
numerum quadraginta- octo rationem tacere sel.
qui vigelimam terriam, (48. 46:: 24. 23.) atque
ad numerum quadrasinta quinque rarionem lel
qui quadraselimam quintam; 25- rE. Conspici
tur autem in hoc genere melodiae, Tyltema (quod
dicitur) Spictum. Nam qua grariltimo Phitionso
adjacene duo dialtemata, minora lunc illo uno qu
acucistimo adjacer; uc ltacim oltendetur. Cum
enim rationes duxe, nempe selqui risclima. tercia
E selqui quadragelima- quinta, (qua COnTIMeNE
duo diastemata hujus generis graristimo Phthon-
S0 adjacentia) aequales sint rationi se lqui deci.
MX QuinEX, (25X 48 - 98 = 75;) licque ratio sel.
qui decima quinca, inor quam le squi- quarca,
(quae concinet ejus diactema reliquum acuristime
adjacens;) sune igieur quae gravissimo adjacene
illius duo diastemata, reliquo minora. Spiltunt
enim illud est (ue in ancecedencibus dictum est)
quod ex duobus illis diastemaris, constitmieur.
qua (conjuncta) minus diastema concinent se.
liquo (in Dia TCITaTOM) dialtemate.
Sed, si ratio selqui decima quinca una fuis
sec racionum super Parcicularium, qua (nacura
(ua) continerene prima acurissimaque dialle.
mata, generum Plarmonici concentus; procul
dubio dirisissent eciam rationem selquiquar-
eam in duas rationes, majorem de minorem, ita
vc toret major minoris dupla proxime, ad al-
cerius generis completionem. Cum vero haec
non fuerie calium rationum uMa, Ob hanc DO-
ciltimum rationem (ue supponendum est) non
diridebane (sicue illam) rarionem icem lesqui-
quartam; led reliquerune omnino indirilam.
Sed non propter rationem quam innuit lcole
maeus. Nam haec est rario Phytica, illa aurem Hy.
Potherica e tantum apparenS; prouc omnino
manifestum elt accurare contiderantibus.
Deinde, rationem selqui nonam diridentes in
duas rariones, majorem de minorem, ita ut ma
jor minoris torec dupla proxime; nempe in sel
qui decimam quartam e lesqui rigelimam. sepei
nam: (haec enim cum sesqui quinca conjuncta
complet rationem sesqui terriam,) cria generis
Chromatiei mollis Concinna diactemata perticie.
banE, Ex (18 =) 12x 33: =3. LJOC enim COnCeN
cus Clarmonici genus (ut oltensum est) canicur.
in grare rationibus se lqui quinca, sesqui decima
quarca, ee selqui vigelima seprima; in acutum
concra rationibus lelquivigelima septima, Pe(
qui decima quaria, e selqui quinta. Dividebant
aurem hanc racionem hoc modo: Sumpeis limi
liter numeris prImIS Cam LactenCibuS, (nempe
novem e decem,) eisque triplicatis; habe.
banc numerum riginti septem de triginta; (0
10:: 27. 30.) de his intermedios, cum diste.
TEOS CCANOVTAEo EIpOV un HOISVTA WCG aPOT
p85 585 axp35, nare du cauruV LodCo. Ent
a PrO arauppiscos (quod in his omnibus codicibus habetuT) FePOHO aapne ss
LCMLIIS

## Folio 494 — 867984570:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
A NV F. L IS
B R X I
τ0 3a reosaipcor ousi S recouann pananS 3eto3.
Syllema Bia rellaron Ceeo a I.
unum.
NaBUmM.
80
Bapendo eorse
xavis
rnm.
i itdrane rebne
reneiis aequalibus, vixinei octo de vigintino-
rem: (27. 28. 29. 30.) Cumque numerum vi
vinci norem invenerint non tacientem ad y.
trolque extremos (secundum eorum hypochetin)
rationem Cuper. parricularem, (27. 38.) illum ne-
celtario neplisebant; Tolumque allumebant nu
merum riginti octo: cum cum invenerine ta
cienrem ad numerum crisinta, rarionem selqui
decimam- Quartam; 30, 28:: 15. 14:: T, 2. T
acque ad viginti- seprem, rationem le squi-vige
timam. Septimam. 28. 27:: 127. T. Conspicitur
aurem in hoc harmonici concentus genere, Spis-
cum (quod dicitur) Cyltema. Itam iptius dia-
Remaca duo, quae grarillimo ipsius Phthongo ad
jacent, minora lune uno illo quod adjacet acu-
cissimo; ue starim videbimus. Nam rationes duae.
nempe sesqui-vigelima. seprima e selqui decima
quarta, qua concinent hiujus generis praviltime
Lono adjacentia duo dialtemata, aequales Funt ra-
rioni Pe(quinona, 23X 18 = 27 = 3. F.It aurem
ratio selqui nona, minor quam se lqui-quinta, qua
continet accristimo reliquum adjacens diastema.
Ouxe igitur gravistimo adjacent bina diactemata,
reliquo quod acuristimo adjacet, minora Tunt.
Verum cum racio sesquinona, gux cum sel-
qui quinca conjuncta complet rationem selqui-
certiam, una cst rarionum Cuper parricularium
quae prima acutissimaque dialtemata generum
harmonici concentus (natura Pua) continent;
Propterea et hanc rationem selqui-quincam in
duas rationes diridentes, majorem et minorem,
ut Tu similiter major minoris. dupla proxime,
(nempe in lelgur octaram et selqui decimam.
quintam;) 18x (5 =) 8x 15: = 3. tria conticie.
bane concinna dractemata generis Syntoni dia
FOnI. NAI ROC HArMONICI COnCentUS genUS (u
oltemtum ett) canitur in drare rationibus sel.
quiHona, selqui octara, a relqui decima- quin.
ta; in acutum contra, raltombus sesqui. decima-
guinca, sesqui octara, e lelsuinona. Diride
ballc aurem rationem illam hoc modo: Sumpris
linutter primis numeris eam tacientibus, (nempe
Gunque e lex,) eisque triplicatis; habuerunt
Gudceim ee octodecim; 5. 6:: 25. 18. cilque
incermedios duos cum aequalibus differentiis
texdecim e sepremdecim: 15. 16. 17. 28. Cum.
locys rcorpoxais, F cincorenrio, nai tor CireOrEV
vea. Kat En Et ror psi EinOOVEÉa Copt pn oISVTC
EoC95 ap porip 85 285 cxp85, nara ru cabsur vi
deor, enjuse or nóyor, et ava yuns Maer 10
) cinoorourc pever napeidin Daon enidince eveo
avror noierra neds pdi T rpianova, Neyev exirio-
oapeonardexostor reos de son cinon Ememo-
Debdouor. OEcopetr)) nav 501SFC spet 18 yp
uospErs,  cioneduer nouror susua. Kat yd n
duo aors ra reos res Baporrco avrs Doy
Yce A)asqua a Ena Tova ZyVE, 78 7505 XW
eEvrarco ers ios aurina ejoopda. Eei qd ei ene-
Xorres duo neyos, yrot ô re emeno dedquos na
O ENVTEOSAPEONCIdENaTOS, Ta reOS T̂ BapVTaC
DoC 28 r13TS 2a35 duo 3asua a 10ot eior
Tû emervarco Noyce o de énierrat O Noy O E
Na COD Est TB EMIN E IB, T8 ENEXOVTOS X Xpo5
Fcd oEvrarco Nonov aur_ 2apa nat 2a pos
re Baporurco aeq avrod ounauDorce 345y
paeTa T8 ApoS FC dEVrarco NO1T8 X)a5 uaToS,
ENa Tova EsI.
e  E C CODCDHDCOV Y DreITOV
NBYOV, EIS lo TEMUOC ICOV NOYCOV Z Ta PCTa NaL
iura to. Dasquata  5 puoouers queor quod
TOEIEXOVTCOV Dae r8ro chexivres C  enirepen Tor
20roV e5 du0 10785, E oVa  CC ENarova, cos
Eivas oudicos FoV pEt ova 8 ExaTovos dhconaoior
eysa rot  enoydoor n emnerrenadenaror nai
Io  t draroVE ZEVSS TCIa EuvENH ota
pa BMETNEOV. Kat yd Y 201XroV yE C s i
pspers, ios dEdem. Emt udio ∞ Bapo pencodEt
rai vaera Exervaror, n EoydoV, Na EMN errena
Dexaror névor Emi) x dEV eraricos, na EMMEV.
renaIdENaTeV, Naet EnoYdOOV, nat EMErVaTOV. NIETNON
de nat Y ToISroV noyor SrW naberreS qd ouoicos
dy Y HEDZE Na EZ, Nat TELCONaOaDAVTES aVTSS.
ov VEnLHEDTE, I Y dENACKTI MESS TE ay
tad er ioap vrepoxats, + denaes C r denaenta
AM ENEt ngy o EMEIaTOS NoyOS, o ouvan lo-
b ultbleo dvo.
285 7pcoT 8S a8S 785 olu adrt heso
Kat
Sup.

## Folio 495 — 867984570:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
AL A R NO N IC. A.
Ld Ha TeoSapcoV sisqa 20d uoto utorS 765.
Syctema Dia cellacon Ceneris Syntoni diaconi.
me
Aeos
enso tuto odty
ocioretas qeiros.
Kat exet pdis ror dexaesa eupor pin notortio Apos
apt os85 285 arps5, nara ru caurcor odeor
Empoptor noyov, nae 3dev oncos ederro rov d
dendez uoror siny Daon Enddunce eipot utot not
ouvra  pos p Y denaourc nover Enoydoor pos
DE TOV DENAMEVTE EmmerrenaIdeNaTV. Oecopetrat
DE NaV ZW ZO1STCO gEvet S npOOErS, ∞ NaNSvO
SmORVOV SSqua Kat id r poS TE BapVraEC
avrs 80oco duo chasiaa et C ova Zverat 8
PoS T dEvrarco eros cos aerina dy Nov uoc)
EXS qd oi Ex ExOVTES duo nezo irot or SnE
NaIdENaroS C o EnoYyd0OS, a d C95 TEd BapOTCO
D0o3 3 201328 35 d0 casiquaa, 1oot eior rid
EEponco Noyco OdE En EpX (05 1305, per cer
Est B EsterVaTS, S EN EXOVTOS X CC9t
Roind aird X)esua Kai ra nEos reo Baporara
aeq airs ouvap Derceq dasqpara, S neOS TB
oEVTATCO NOL S casquaToS, uet (OVa ESW. ANOKVOI
de503 En duo chasmuarcor ous, 
eds casquaroS e TC X 
ocoireDe ptC oV 2(45 qua dEIEZC Y8 ReITO
spictum.
que numerum septemdecim inrenerint non la
ciencem cum utrisque extremis (secundum co.
rum hypochelin) rationem Cuper. particularem,
25. 13. pro neglecto habebane; Tolumque nume
rum sexdecim altumebane: Cum hunc invenc
rinc facientem cum numero octodecim rationem
selqui octaram, 18. 26: : 9. 8: : 18. T. et Cum
quindecim selqui decimam quintam, 16. 15::
E.: F. Conspectum elt aurem, in hoc harmo
niei concentus genere, ystema dictum Non-
spictum. Nam quae iplius sono gravissimo adja-
cent duo diastemata, majora Cunc quam quod acu-
cistimo adjacet unum; ic ctacim tiec maniteltun
Ouippe cum rationes dux, sesqui decima. quinta
e selqui octara, qua continent graristinto du
jus generis Pono adjacencia duo dialtemata, X gla-
les line racioni selqui quinta, 15X 8
licque racio sesqui quinta, major quam sesqui
nona, qua reliquum continet quod acuristimo
adjacer diastema; duo ipitur quae gravistimo ad-
jacene diactemata simul Cumpea, majora sune reli-
quo dialtemare quod acuristimo adjacet: L.It au
tem Cystema non spictum, quod ex duobus constat
dialtemaris, quae simuladdita majus concinent dia
cema, quam reliquum (in Dia. celtaron) Cyltema.
Deinde, dividentes rationem se (qui. Seprimam
in rariones duas, majorem et minorem, ut simi
liter major sic minoris dupla proxime; nempe
Telqui uindecimam ec Pesqui viselimam primam;
(haec utique cum selqui sexta conjuneta com
Dlec rationem selqui- cerriam;) eria generis ChrO.
matiei. syntoni concinna diastemata conticiebant
3X (3 =) 22 X32: =3. Hoc enim harmonici con-
CentuS genuS Canitur (ut ostensum est) in grave
rationibus se(qui. sexca, le (qui undecima, d sesqui
vivelima prima; in acurum contra, selqui- rigeli.
ma-prima, selqui undecima, e selqui lexta. Ddi
videbane aurem hanc rationem, hoc modo: Sum
peis similiter numeris primis eam Factesos.
(nempe AS seprem et oclo,) cilque eripII
Cacioque abuetan numeros vsruuum de vi
Fndra dENoVTS V Ex ECdouor Négor eis duo No
285 c ora re noi Enecora, 1o5 civas ouoicos
pei ora S EnaTtoros dhconaoiora eyzisa 1ot 20
ENIEVdEHATON (C ZOV ENT LCMOGINECOTV 870S Nat ja
TE EHHEHECO OUVa IOLVOS TOV CMITELTOV ovuLW N 1eoI
Regor ra  rEcouannS ouviors S resa eu
ACENn ctaSqua (Q aEFNCoUV KaI aE ∞ TOISTOV
gevds s ipuoouers, ids dedem). En idi x Bapi
ecodEt) NaTA ENIENZON H EIHVdENATOV I ENI
CnGONECOTOV NyoV Ext de X  cvarCOS, NaTa
EILCIHOGOTECOTOV NaI ETIEVDEHATOV NaI EIEKTOI.
RIEINOr dE Nat ZV ZOISTOV NeyOY &TC NaGOVTES
3a quotas 285 5Cr85 de1 uss 285 notSVTaS
aurov Nerou on zov Ex a C ZoV OMTW NOt TE1
ToNaOrdBaVTES aVTXS, EqoV rov cinooier naet roV et-
HOOHEOSaCG MEOSS TE aVTCV CEV IoCS VT EPOX 15,
Tor cinoordvo nas For cixoorreiai Kat EM Et FOV Eino-
OrreIa EipOV py noErTa NEOS auPOrE85 285axp85. cu utrilque extremis (secundum eorum hy-
nard rus cavrior sco  ipopior NOYOV, EE
BInEI. quaTOT; 7. 8:: 21: 24. duo(que illis in-
termedios, cum aatioo teteM, vIsInLI
duo et viginti. tria. 2F, 22. 23. 24. Cumque
pochelin) rationem luper parcieularem, 33. 37
invenerine numerum risinci eria non facientem
cSuppleo eo ioc ineoxais, prOUE in teliguiIo habetuI
Nune
 Prc

## Folio 496 — 867984570:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
C
N A NV F L IS BR Y P
N 1
T0 2g Teasapcor. aisqua 28 Zscopanns suvrors jevss.
codm.
magonurn.
1xaro.
9 t EV tu 105 9derr 0d.
Syltema Dia. tellaron Generis Chromariei. Cynconi.
vuru
o ets onm odirror
nerint facientem cum numero viginci quacuo
rationem se (qui undecimam, 24. 22:: 12. TT:
TIE. F. _ cum viginci uno, selqui rigelimam
primam, 22. 2T: : 231. T. Conspectum est auren
in hoc harmenet Concentus genere (ance dictum
Spictum lylccna. Iam qua Glaristimo iplius sonc
adjacent duo etacuemaca cbra lune quam quoc
acuristimo aesacet uur, ut Ctacim oltendetur
Cum enint Lactones cua, Lelqui- vigesima prim
e selqui ucema, quae duo grarissimo huju
generis lono adjacentia continent dialtemata
line aequales rationi selqui septimae, 72 X
E; lirque ratio sesqui seprima, minor
quam selgus lexca, qua continet reliquum ejus
aeutistumo adjacens dialtema: Tune itaque qua
Graristimo adjacene ejus bina dialtemata simu
minora, quant teliquum acleistimo adjacens dia
Ctema.
Cumque rario sesqui lepeima, qua cum Ces
qui lexta conjuncta rationem complet sesqui
cerriam, una lic Laliouum Cuper particularium
quX (natura Pua) contnene prima acurissima
que dialtemata generum harmonici concentus:
proplerea, dividentes iell rationem selqui. (ex-
avayens rapeidor ror de eindbtovo pevor trapei-
ayPao Enddunce eipor ab sot notVTa nEOS pde
FoV CiKOOTTEOSACQ TOV EH LEVOCO 5OS de Y cing
Oier F ENICIIOGBNECOTOV. DECOPE D Nat TCI 201-
rCo vet S ipOSEVS, Y coegcipnor Xavot SB.
Squa Kat jd ra reoS red Baporarco aurs Ooy
rce duo Xlasiua (, Ena rora Zvere _ rEoS T
oGVTaTO Evos. ios avna deXS. L  ot
EHEXOVTES dvo NOyOI, 770b O 72 E7 lC1OGDnC1103
o ExterdEnaroS, sa reOS TC Bapt ss
16 101616Yc5d00 oahquata, 100b etor Tc esl
ebdouco Noyco o de EHOdo  NyO ENaT
TCOV Est B ENIENLO, 1S CAECM  1OS TCI
OEVrairCo NOIoV avTod dSl t 1 COS
re Baporaro oeq avrod suvap Pore daSn
para, 28 XEOS TC oEVTaTCO NOL_ da Sa ToS,
Exa Tova EGW.
A enddn nai o E 1doo hos, odamo-
adVOS TEDETIENECO, H ODILTONHPCOV FETLTCKTOV No
YOV, Eis led ZETHLOCNCOV NOYCON Y Ta ECOT Na
oEvrara dasuara Y 28 ipuospers quaor V
ErexeVTCOV Sub 28T0 dHENEVTES H, Z EN HEH TOV NoyOV
tam in duas ratiOneS, majorem e C, ut ai5 duo noyeS, pova e i ENa Deva, io5 evas
Timilicet major sc minoris dupla proxime; (nem.
De Sclea e elqui. Hgelimam;) cria sc.
neris Moms. calont Conemma dialtemata conti.
ciebat  X (3 =) 9430.  2. NTam HOC Mar.
monici ConCenLS genUS, Canitur in grave ratio-
nibus sesqui seprima, ee sesquinona, et lesqui-
quoicos ror pet C ova 58 Enaron O Sconao Y
Zc ot o EX terVarOV CC FOV EA lcirOcoV 78 18
pa aN diaFOVS HS Epp dia uata
AHETENEOUV KaI yd ∞ TOISTOV ZEvOS 28 np pc
Exi adi x Bapo pencodcira nara Exdouor, C
vigetima; in acurum CONEra, Sesqui visCtIa, EXIEVVaTOV, iG EX lemosor Neyer Exdex isv evar-
Selqui nona, e selqui Seprima. Diridebane au. HCOS, NOITAI ENICINOGO, i EN ICWVCIFOV, HEt EXHC
rem hanc rationem, hoc modo: Sumpris limi. Soqov. Acidor de C Y rOIrOV noyoy Zrco nabevres
Xo du rasapcor ous qua rs panans curore s.
Syltema Dia tessaron Generis Moltis diatoni.
ruarn.
o Pasiraros odene.
hune necellario neslisedant; solumque nume
rum riginti duo acceperune: Cum hune inve
VraTN.
6 o rares Bente
n spictum
Dd opoie
re
in éime
d
IW EX
pur
ipu
Bapor

## Folio 497 — 867984570:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
FI A R M ON TC A.
qd ouoicch cd pares p3 163 oicras au-
70V, 47Ot ZOV EG Kat ZCV En la, 3G 251Cos C C5
aVTSS, EGIOV ZOV DEKCOTC HOst ZOV CIKCOEV p5SB
 aVTCV, CV S LEPOZaIS, TOV DEKAEVVEA NOs
EderTO TOV dE EINDO po AMA aON EAOH
WCGCIPHEdOV aHONVOV SVSHPC. Kaet 7B Ea F P05
ru Bapororeo aurs Doglo duochasuara, pet
porarce P607 (o 78 501878 9165 00d olo
1001 cior TW Denrco noya o onttos nos
TCd oEVrCFCO NOrOV aVES D)_Sa naI TC HEO5
r Baporaro aeq avrod ouvau Dorce D)451
RecI 78 NEOS TCd oEVTOTIO NOIS 3) 45quaroS
pct Cora Est. Lben Zr peDodco oiaer cipua 
S ReouanS MaNaNS, I 8 ZecoannS od
2023, naj 53 praNaNS ∞(9.5B, S voro da
liter primis numeris eam Paciencibus, (nempe
BHICFHME NumETOS OcLOCCC VISIHELUINUM,
6. 7:: 18, 2.T: eisque intemmectos, cum ditte-
rentiis aequalibus, novendecim e riginti, 18.
29. 20. 2T. Cunique numerum norenacetI.
venerint non Facientem Cum tge CACrEMIS
(sccundum eorum hypocem) racionem Luper.
buerune; Tolumque LCL VISINII acCepC.
runt: Cum hunc inreet sactemetu, Cum
numero octodecim, ratioe sergu. HOatul, 20.
18: : T0. 0:: 13. F. _ cum rigint MI, lelquI
vige(ImaM, 2F. 20:: F,0. C. Compc altent
elt in hoc item concentus senete, sema pla
dictum PTon Spiltim. NNam Gua SCaVILIMO spHIIS
lono adjacene duo dialtemala, aseLa HMUL
Tune quam quod acucissimo AaCet UMMI; M
Statim VideBImUS. CUm CMIM LalIOHC AUI, HCIM
De selqui rigelima e sesquinona, quae ElarillI.
mo huIS GenerIS lono adjacentia ContIneHL C
llemata, aequales sinE rationi se (quI SCXIX, 26 L 
26 = 3; Cgue ratio Se(qui (exTa, Major quan
numeris sex es sepreu) clque lsplicatis, ha-
parcicularem, 18. 25: hunc pro nullo penitus ha-
SelquL LCBLIMIa, Gua COMCMICI TeNquum ejuS aCu
ZoV Cnoor Kat Ex et t  ene copor po
NOISVTa XpOS aUDCTEPSS FBS axPSS, Nara uus
EaUTCVODEOW, E C OV NeYoV,  3dev onCOS
nee eipor u ov roVSVra, 7po5 N F0V en
XoyOV EHMBTOV ZP05dEF0V , Eb
OdEcopEt XaV  18ST SFBHP(COO MIEVS, E
Gora 2nC) 28 po5 ZCS aC evos ios avrino
Eioo ED. L. A Et qu et EAC X CS 00d 1ob 1501
oTE EHIANOGOS NaLOEHIEVVaTOS, Fa 7 p05 TW Ba
pret  cor Est 50d Ex bdouS, 28 Ćn  XOVTOS ∞ C95
oi opporirot cveioxor 28 Cp 85, na
Cistimo aeacens diastema; Tunt IBICIL qua Dra-
vissimo adjacent bina simut diallemata, majora
reliquo diastemare quod aenrissimo adjacer. Lae
isitur quam diximus methodo, invenerunt Clar-
monici, cum generis Fnarmonii, cum Chromatici
mollis, es Chromatici synioni, de Mollis diaton
 Syntoni diaconi, eria concinna diastemata.
bilis, e Ditonici, Non ca methodo, sed alia;
quam Clatim brevicer cacus. mppe cum hr
conspexerini, quod racionun tuper particuartum
nulla, cum ratione selqui octara (quae senets
Mollisentoni primum acucissimm CoMMIICL
diastema) conjuncta, racionem se(qr. Cerca
complere polTic; ut eam (per dictaMI HIICLN.
dum) dirimentes, tria talis generis contree
concinna dialtemata; non immerso enspelevant
Porro, quaenam luperParclealum Lacteslilla
cum selqui octara conjunctae, compicie Boltn
rationem sesqui tertiam. Cumgue AMao alids
invenerint quX HOC POLCMO Gua PLaCCdCH
Sed generis Mollisentoni, et Diatonr aqua-
2013, Ta Deia EppssN dhospara.
PSy MaNCNS ErrorS, iG 2S chesto oua NS, Nai
78 daS, 8 TolaUTH, ∞. M ErEpa 1 a tbe 316
BpaXeur E03  Kai ad Ex d riAEE 8r0t E dEaVTO
ion SdeS T E qoeNcoV NoycoV 2 énoydoco noyco
15 26 paNaNS erTorS  1SS 4 pedror nat oh vrarot
Entexa Dasnua suvanlovoS, soV ExreLTOV No-
vor dopconeV duvarai cos av nancivor nazae syt
ep pso EO, XCI 2E 201878 185
T0 2)a TENapCV OVSa 2S ponan Mtor .
Systema Dia cectaron Generis Mollis entoni.
Sretm.
e Paporaros edo
rem Molis ca e s a
20 Ca Eupcan dorckodar chasuara con
andnorcS EonE Varro bA eS duo X Es q-
Sd NoYOI, oora lopvot 71 enoy doco noyco, 20
LHTROLTOV NOYOV OVpCo duvarray. Kar enddu.
ree SdEvas a 85 Eipor 2820 roter duva d 85, et
ein cur i Sdvor TZ ua sbns debtoVS,  TOL TOV EN 1
xodo
Non spiltum
d Pron (quod haberur in pis omnibus Codicibus, munilelto mendo, ) resticuo d. hoc est Mcxemin.

## Folio 498 — 867984570:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
A
M A N V F L TS B R P F N NI
e GraVIOTEM ReGuICUCM Chromatici mollis,
(necape lelqui. vigelimam. Seprimam: ) ilII ne-
cellario connectentes has duas, concinnabant
genus NoIlCCnTOnUm, 3X 3 X 33 =3. Nam hoc
concentus genus (ut oltensum elt) canicur in
grare, rationibus selqui octara, selqui-lepeima,
ec selqui riselima seprima; in acutum concra,
Telqui rigelima sepcima, sesqui seprima, e Tel
qui octara. Conspicirur aurem et in hoc con-
cencus genere, anre dictum Cystema Non-spil.
Cum. Nam qua ipsius sono sravistimo adja
cent duo dialtemata, majora sune quam quod
acurissimo adjacer unum; uc statim ostendetur.
Nam cum rationes dux, selqui vigelima Seprima
e selquiSeprima, quae Lono graristimo hujus gc.
neris adjacencia duo continent dialtemata, 33 X.
=33. majores sunt quam se (qui octara, quae con-
E6dop  FOV BapISEPNV F ero djicer FS ZCo
veo as p83 1818560Va attCS, na
P MONanOVErrovON QbeS iepooCVTO. Kaj Yd X 5o1S
tov v0s S iepeospuers, cos dedem) eii io 
Baepo paeto, Nara Enoydoor, naj enebdouon
in Srcnoquor negor D) r’e craroS
nara ChtenodeBdouor, n, Bedopov, n enoy door.
Occopcras) nav Fi 201STCO zevet S nououEVS, 
cipnudor a nNVOVSusqua. Kai q a e95 TW Ba
HES pcNOMS, 150b OV CA lCBO EOOOUS et i
purarco avrs DBoco obd 83  , Ver ov a 31
VE) S eS TC ot EdOS io5 auvrina d dx d
Oc) Ena  EnEXoVTES duo Nogoi, yrot o dhuo
aEbdduss (C Sebdouos, Td WC95 TW BapOTaTU
Eissimo, 8) 33 (243. Adcogle duo simul dialte
maca gravsitimo adjacencia, reliquo diastemat
quod acuristimo adsacet, lunc majora.
Forro, cum conspexerint illi, quod duabus
racionibus selqui octaris incer se conjunctis, 8LG
cot 67060, 1BCHEX1S ∞ NCOS EC OEVTaTC
NOIOV avTZ 2)_ SMa H Ta NEOS TE BapOTaTC
aeg avr3 buva u Porceq dia sMuara, 28 1663 l
oEvrarce Noi B dasquaTOS, pet Ove Est
Hana enddince Prot cone larro, on duo énoy
tinet ejus arascena reliquum quod adjacet acu
o; daltema reliquum ad rationis lelquL ter-
tix Completionem, 84) 3 (345, (quod Flemico.
nium e Limma vOcaTUE,) Guacrso L Saca
Tua inconeinnum (in i anucccentbus olten.
Cum elt,) actamen tanquam concinnum audi-
tuS LuICIPIE; (nam rationis selqui-vigelima
Phantatiam audicui exhribet hoc dialtema; 2L
niei ConCenEIS genuS (ut oltentum elL) cantelle
in grare lattonibus sesqui atara, selqui octara,
e Limmarica, 3X 8X 213 = 3, In acuTuM CON
era, Limmarica, selqui octara, et selqui octava
Conspicitur aurem et in hoe  genere,
es oouCoNypco FX DITS NoY8 Z) aSquO OnE
iper rovrer na) NCipa NaN EtraI et H CMPENES Puo
or, 1o5 ev rois epucoeder dedem), am’eucos ios
EppIENES avro i anon  dadExE) nai yd Strné
58 N5y8 X 5013ro 2)a5 qua Parraoiar apeX l rn
anon X9 τ8To m cinorcos oora arres r
Eroy doco Noyco EEpOV En oYdOOV, aEHNCOUV N Za 2S
droriais zvss Tela EpEX ca sqara. Kai yd ∞
201850V gev O 23 iuooerS, ioc ded cr), eni pdi
∞ Bapo MENCodEyNaTa eroy doer nai enoy doer n
Reqpaajor Regor ent de ∞ V evaVOS, NaTC
epopetaor, n enoydoer, nai enoydoor. OEcopeirat
docor Noycor oova DBerEcN à. M H NOIS, X NovO
3 Xav TCd F1STC Zevet D pENcodhaB, X  nOXVOVS
20:: 256. 24331:: 255,5. 243.) Propterca rire
iridem Lationi sesqui octarae aliam connecten-
tes lelqur octaram, conticiebane Dironici gene-
ris cria concinna diastemata. Nam hoc harmo.
lono adjacem  aatlemala uasola  AHO Zcd duo diaSquara, MelL Na ZNVETI TB Xpo5 TCd
20 Xa reacipcor ssqua r3 drrovtars jer2s.
Syltema Dia reltaron Generis Diconici.
Gmeu
raeumm.
s eagirum edono.
Cyllema Non spiltum. Nam quae graristimo ejus 5qua. Kat yd Fa NGoS ZCS BapOTarC aurS Dy
1Xoves
 dEurares edono
eEurarC Evos, ios aorina cioqueda. Pret yd ot Ene
Zorres duo Negoc, Tot o 78 ReippaTOS, aponoS cor
nadance eo rois eeder dedcn), y d enoydoos
2d pos rc BapoTarC O7c 7B 1018TB 3218G
duo caesnua ci CoVES clor 28 enoyd1S, 78 EnE
XOrTOS ∞ XpoS TC dsvrarC Nornor avrS 3]45y-
pa (C Ta XpoS TCO BapOTaTW De q aVES ova
Poree q diasMuar, Y8 TPdS FWI EZVTATC NOIX
dasiaros, pei E ovee est.
tem
quod adjacet acuristimo, dE stacim videbimus.
Cum enim rationes dux nemde Limmatis (quan
quam CE inestabilis, ut ante ostensum elb,) e
Selqut octara, quae duo continent hujus generi
alarcemata Cono gravissimo adjacentid, 8 X 2
E7; majores sinc quam sesqui octara, qua
continet diastema reliquum adjacens acuritimo,
133(23: Tune igicur duo Timet esus dialtemata
sravillimo adjacentia, reliquo diastemate quod
adjacet acuristimo, majora.
14
a
Non spistum
TIaiN
uo

## Folio 499 — 867984570:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
H A R M O N IC A.
Hana 3, Enddn 3ot eone L avro, ort 7 duo
Nevcor, 28  SerdenarS noy Sadenars, ouis
aercr rc emerrcirco, o der1ToS NegoS oopcN
psada duva) 29. Tr Con andnorcos ouve  ar
res (C 66V 2013T85 du0 N0y8S ZC EMErVaTCO, N, Ta
2SSarorS ouaNS reVSS Tesa épucA Xasqua
AnETENEOV. Ka) 3d X rOIBTOV ZeVCS 28 ipuOpErS
ios dedan, Em di ∞ Bapo pcNcodcr naTa
EsEVVaTOV, i EmdenaroV, i emerdenaror Noqur
Et 3 ∞ oEV EvarICOS, NaTa EmerdenaroN, C Em
DENaTOV, I EMEVVaTOV. OECOPCtT  naV FC F018
FCo jeva T8 ipOpEVS, X aroxvoV osnu. L
selquinona, conticiebane seeso BlatonL. aequa.
bilis eria concinna dialtenata. Nam hoc con-
CentuS genuS (ut ostentum est) canitur in Bra
re, rationibus selquinona, selqui decima de
selqui undecima; in acurum contra, lelqui. ui-
decima, sesqui decima, et se(quinOna. COH
spicitur aurem in hoc concentus Senere, 1y.
Porro, cum conspexerine illi, quod rationi-
bus duabus, selqui undecima de selqui decima,
cum selqui nona connexis, compleri possit ratio
Telqui Terlta, 22 L 10= 9 = 3: PrOPEerea non in-
congrue, connectences has duas rariones cum
ltema Non. Spilsum. Nam qua cravissimo iptius
Syltema Dia celtaron Generis Diatoni equabilis.
icoern.
S Baguraros 0dor.
T0 dhae rcosaipcos bpl 23 carorS ouaNo 918S.
caros
viTH.
d oEvraros 8nO.
ae XVXVOI
Non spillum.
id Ta redS r Baporario auro ∞Doyso duo ca- Tono adjacent duo diastemata, majora sunt onam
unum illud quod adjacet acuciltimo; ut Ca-
rim oltendetur. Cum enim rationes dua, ses
qui undecima ee selqui decima, quae continent
hujus generis duo diastemata gravistima Lore
adjacentia, 17 X 16 = 18 = 5; majores sunE quam
selqui nona, quae concinet ejus diallema reli-
quum quod acurissimo adjacet; funt isitur gra-
vistimo sono adjacentia duo simul diastemata,
majora reliquo dialtemare quod adjacet aeu.
ristimo.
co5 avra deX HoE. LH Et qd oi EnExorreS duc
NogOS HEOL O EMEDdENaTOS i o EmdENaTOS, Ta
poS co Bapurarc D 28 FO1SEB jeres duo
chasna et oveS ed 1D Cnerra TB, TB ÉnE-
XeVTOS X Epos rC dhuratC Noinv aurs X)eisu
a Ka Fa XpOS TC Laporarc deq avrs a
Squa pet Cora Est 23 reOS T dGVEaTCO eros
Porrea dras quata r8 Apos rEs dE VraTCO NOIE
draesuuaros puersova cht.
Acet 28 a 151VIS uVHIb WIBS 00SqaFOS.
Barraior 1di 20I, 70o5 rois cien doiS, nai
rorocsv Dinonorss enisaode on Xa r8.
T0 Oi MNAISFPOL Z ae puorinCoY, nay paNsa oi ~ 7
IUFagopeicor aspeoEcOS oi ves Y exior  XdcS
105 dexlo T encor EEour Sdapos apedeXVTO
cos suuDcovor, ~ H)a naocor 3, da TE a ocOV OVsn
Ua EdyE o Noges avrS CO er TOIS dero 
raedos pexet rereados deuois, Nadane at T
S.I COV A NEIVECON AONIOVINCON OOSHLATCON EaGOS, T-
Decopn). O de ge HroRepai , azar coEGoEKNCOS
atCdcisC. Rat id enddne hub odada redcaa
p3 elo plsbad a. Dtcod aoror Nogor ex Soar 0Sc 30
SE CFTO NONA.
De Spstemate quod Conjunctum ducttur.
CCiendum porro est (praeter ea quxe dicta
D Tunc) viris Cudiolis; quod, propier hanc
rationem, anciguiores Parmonici (iique maxi
me qui sunt ex secta Pxchasorica, qui Nume
rum ue vere principium omnium celebrabant,
neuciguam admiccebane, ue Symphonum, fyste
ma DIa. pason e dia cellaron: quoniam ejus ra-
eio non in numeris, ab Onicate usque ad Oua
ternarium, (ut aliorum omnium Cyllematum
haroorum rationum qua libet,) conspicieur.
Se LlemauS, harmonicae doctrinae admodum
actente dedictus, hoc eriam lyltema (ut cla-
non damitrebat; led, quod lic per omnia Sum.
phonum, demonstrabat. Cum enim Binarius con-
spiciacur ad Onicarem rationem habere duplam;
TN H.MI A, EN N AFO H.
Tn a puvir 0 905 Vb,  2018FV3 pto, 105
Eres opaev evapycos,  pevor cos ou Dcovor rapede-
ZarO, aMa (C Sn SILPCVN NaTO MEEVTA VPXOV
ristime videre cst) non solum ue Sympho.
be+
aique

## Folio 500 — 867984570:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
500
licgne racio cpid ex rationibus selqui terria e
selqui altera compolica; necellario conatus elt,
ipsum medium terminum invenire, qui cum Bi
nario conticeret rarionem le (qui terriam, et cuH
Unitate sesqui alteram. Cumque non aliter le
invenire poruerir, quin Onicacem diridat; (Ousp
De nullus numerorum monadicorum, inter 
nicatem _ Binarium porest intercedere;) Iplac
Cunitatem) in duas parres diridens inter le
aquales, eique semittem sui addens, unamque
cum semisse unicarem, quali numerum monads
cum Faciens, camque manitelte inter Vnitatem c
Binarium ponens, ue ommino Facientem eum L
nicace rarionem lesqui alteram, cum Binario let
qui tertiam, ee cum Ouaternario duplam selqui
bicerriam; hanc icidem Cyltematis harmonice
rationem este, numeris ab Onicare ad quaterna.
rium comprehentatis, deultrarit. Nam, cribus
Tynemmenon, proxime seguentem; Ponumque
iltius detrachorci praecellencem (cumque ltan-
rem) Necen. Tynemmenon. Videtur aurem hoc
Cyctema veteribus perperam adjectum, ad aliam
mucationis speciem: quali hoc sistema liE Muca
bile quoddam, praeter illud immutabile. Non au
tem lic dicitur Immutabile, quod non sccundum
GenUS mutetuE, (cum sic id omnium generum
commune,) sed quod mutetur hoc secundum toni
Poceltatem. Nemo aurem existimet, quod Pie
(ad hujus Cyctemaris demonstrationem,) ut qua
nacura lua indirilibilis a plertque supponicilt
tatem) in le poceltate comprenendete lalioues
quae haloa ommta yltemata es diactemata
continent; nequaquam roluilset (ue luppo.
multis censeretus, ul gui problematis neque
Y gsocer, a Ma TC Xara Tud S  oua  M
Dcis rot ruo oieedco, cos e Noycos o HroNepajo5 u
povada diclkct, e addet 8 1018180b poc
tE ) aGTCON OEICKnLBS NoYSS Ouvau
Weiexer ev caurn. Cdu ar nore dice, con eu
NabCir C3A, CAAETO Na pon aonoS HIS Eira) FoIS
MI A N D F L IS B R Y B N N
numerb incer Ce ordine poluris, li primus ad ter
cium racionem habeat guacpans sccundu
aucem sesqui alceram; primus isitur.
ad secundum, rationem haleBst al-
platn-Telqui. bi Terciam. FNDC ANLCM
Cyllema rocatur Synemmenon (con-
junctam:) eo quod habeat, pro 10.
no disjunctiro, aliud ipsi Mele Con-
junclum cecrachordum in acutum;
quer e iplum Conjunctum dicitur, ab acei
dente, (pariter ac Diezeugmenon, disjunctum
Tu quo icidlem Triten lynemmenon, vocant
Tonum polt Mesen provimum; e Paraneten.
lemaeits praeter rationemm aivilerie Unicatem
Si enim ille lon accurale torilet, hanc (uni-
dranaor  nogos, et Bmreirs iy ipuronis neys
ouyne) Chrnorr e avayans avror  eoor épor
ciper, 05 coe5 pi ru duada noiei Y Sire rtoV
EoCo5 ) rls porada r ipuioNtOr Kaj end d ynEO, Con
ancos eixer avror copr, et uin rus. poorada ctean
Ce gd 3dci5 r poractncor apiducor, ueras porados
i duados eponcocir duva) cis duopcenioae cea
No1S aurbi dn opveS, (C 10 Z huIoV TaV̈EN WCGC=
Dais, n ri pesar n ipesodar porssda, sior apiduor
pcractucr noinocpdves, i pera hv D r pora dos c
8 duados crapycos aurlis déidvos, eos MEVTCOS
norsour veos u ru porada r ijutontoV, nEoS:
ri duada  dreiror, neos; ri rereada  d
oaOEmdITEITOV CC F8 npuospErS ovsqualos Noyot
eo rois dro pcriedos pexes rere ados deiDuois Ep
oEunnurdico adE. Kai id retcor aetout
EyS aMacoV RccOV, et o nEcoroS neoS  re
ToV, Negor Exet rer eaaor, o) devropos ipere
NOV na) O nECrOS aeq rioS Y dev
sEpor, Regor EEd dconaoremdhre 1toV. X
701STOV Xa Neirai ousqua ouonuduor
Erenet 8 x ouquidver éxen, arri 2
daev ZEco5, Fn peon rere axopd ev ErE
por ci ∞ ev Weoarpolopdvor hat
avro OrOWVOV, dero 8 oup EbLToS. ou
occonr, Cs1 i F ry Sdvor _ rere a Xopd 2
 es cora, virles ocM  NCOV. FOIHE dV 5ot ∞ 2018-
TOV OVEna DGHEHICD ZOIS NCIOIS POS E
por Cidos pEraCONHS cocaveI METABONMMO M, nae
excivo aperae bonor s) yd FC nara qO pin E
∞ ddy dvor EP _ manim reerum udii occoni
d ts da puebis ot codaritu de
Ta baRCI NEZC) ~ , ONOTE HOWSV ESt MVTCON
205, cos vod et X)aiperov eivaes 2015 CoM etG01S und-
Anpecdilo. Et gd 8 scCo3 tBCh 2105 noc
avrei i CSV Y appoVINCr a mvrcor ousquibrcoV
lerat demontracloe,   Iqui
alius) tranc ubique reprehentionem praecarere
videtur. Sed cum eam rere norisset ita in Le
conrinere tales rationes; proprerea lic eam di.
videre nullacenus ambisebac. Onitas enim, in
materia et extentione omnino conliderata, tic
Poteltare necellario partium infinicarum: inde
que praedietas rationes in le contitere inauhic
2)45a0d Parciou, duvapet et avoynnS anci
POpEpHS ZvErai Erder TO1 Xat 785 Wegcnd 185
MeTC par etL) cal cr, i absurdus else
verto neque velos Macur ad eorum quae
censenda cA. Nam liguis primo iptam tOCaI
nod. 1015 docEV, 1o3 s  o poE PuoNI
oes BNquao eis drodeis Fcdr nae aurS rego
WcoV 2eC0   gd, C XO3, At 
XS F ENeYXOV CUNaCSIOS PajE. FEt o ao
ta aAdaS nd et n COV 7018785 2078682 Wde
Xe et t, N9 701 1010 N e abta o
paS congOE s p Mabtion et  aat
RegouS OEIEXC et CaVEN avarrIPnTCS MSEE
raj. Lat que et 216 Apcotor idi oaeo aurlum
a AB. uato. M. rectius inleo.
vonoder.

## Folio 501 — 867984570:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
EaICiA.
501
X FeirOV, cira x reraprOV Enda  co g bdmet
aurlii edi reos exagor 7 eienedicor auris poepcor
Exeira) NW XpOS ama oE) navrcoS a
3oder 285 r appOVINEOV a rEVECOV ovSquaTCON e
ExmMSS NoySs er cavn WEccINuWS TyZavo
2a5. Kat zd i poras pos pdo x uopor aurns
gNaBaron, F nIONIOV NogoV noiei Xpo5
 ∞ ijuioo,  dhconeoror 7p05 ) ∞ FCITOV, Y 281
CoNaotOV POS y X TETAPTOI Y aONoY C
eN ∞ Suoiper avrns xpoS di ∞ iutov g
CaMovor, Z CxrSITOV Xp05) + TesroV, Y d
conaorov poS ) x rerapror, + dhonaoremdire
FOV I AXWV X ijutoo aurus Xeos idi x TCITOI
oDaCaMOLVOr, Z nuLISNIV XPOS dE ∞ FETaPTOVI
Y dbcoNaoOV (C HAN W ∞ FCITOV aVTS ZPOS X X
TaPTOV DaCaMOIVOr, I CMIZCNEN. ExNCda
de eis odaua 7 negousucor, o dexadvo axb
os, oier povas, os CC pISOTKCSTRTOS NEHX)). dism
nas ooupcorias Mridcmvic duvaras Ce nd i di lu syltemarum exhibiciras claristime licet
pcosper Ex+ 3Z05 ra onTCo, n npro ra eE, C reiror incueri.
ra ae C rapror ra rela ev ois ot l du
missem, atenrem, quadrancem; et deinde iplan
compatarerir ad lingulas has sui parces; iptal-
que setem inter se: omnino ridebie inde racio.
nes cas quae harmonica omnia continent lyste.
mata in ipsa comprehentas cle. Onitas enim
ad sui bessem comparara, rationem facit sel
qui alteram; ad semiltem, duplam; ad crien-
tem, triplam; ad quadrantem, quadruplam:
Icem ejusdem bes ad semissem comparatus, se(-
qui cerciam; ad crientem, duplam; ad qua-
drancem, duplam selqui bi cerriam: Item ejul.
dem semis ad crientem comparatus, sc (qui. al-
ceram; ad quadrantem, duplam: Tremque ejus-
dem eriens ad quacrantem comparatus, se lquI-
cerriam. Exponacur igicur, in dictorum exem-
Dlum, numerus duodecum, tanquam Vnitas, qui
et maxime mulieus fuie appellatus; UE qui
Primus, prae omnibus illum ancecedentibus nu
meris, aptus est exhibere h rmonicas Cympho.
nias. Hlabet enim bessem, octo; Pemillem, (ex
trientem, quatuOE; quadrantem, tria: in quI
roioder, cira x dipoipor aeris, cira x jutov, cira consideraverie, deinde iptius bellem, tum se
PCOTOS F H PO aVZS urZr dxDucor aS apuor bus rariones omnium expolicorum harmonico.
Anusdcr anrECON appOVINE ouSa CELEKNO Nogi, craeYCS Pao naroevedas.
Anciptonum Dia. pason et Dia. rectaron.
Anciphonum Dia paton _e dia pente.
Anciphonum Dia- Palon
araptionum
dia venco
onui
Dia cellar
Anciphonum Dia pason
Paraptionum
dia perice
Sumphonum
dia- tellaron
anciptonum dia palon
Lincipaonu Di ala Patet
S. L C. LID DECIM A.
TM H M A AEK A FON.
Nei Se Dei X PBoy Cov, i Xas nuarcor, na
1005quarcor, 3 ucdv,  rercor, (C pc. Xc 6ONCoV
Nai nocor aX cor 7005 58T015. S opumper ouvrdvovr coN
7005 rls  nouosuerS naaN, a enerae non ceptione ila consentanca lune jam Custicien-
OoppEpS cos eoluo deGengou avarnaier ar ein ter (HC LC) CMactaruIS. OpOrteaE Can-
noinor nat cei per oroiias dehendeir, iou du o dem d Melopceia enarrare, quae huic debira
coesojucor aurn ocuiropos aart Regos Kai aip C  oeae e t Cn (ue de
omni.
De Melopaeia.
DOAtquam dC LMgIS, de Vialcemaris
de Syctematis,    LOIS,
de Mucacionibus, alssue Placelca non parum
conducentibus ad Harmonici concentUS per-
Acei prnonoitas.

## Folio 502 — 867984570:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
MI A N V F L IS B R Y F N NT.
cacio, cebicums Conue nem obrinebit. Sec
oportebie prius de (Melo) Cantione brevi
disserere; polleaque de ipla (Melopaeia) debi
cum serinonem tacere. Iam qui non rite nO
rerit quae sic natura Caneus, ille non tacile
poterit recte perspicere quae de illa (Melopaeia)
Tune dicenda. Fs igieur CanEUS (CtOS) et
quidem perfectus, illud quod ex harmonia, et
rhychmo, et prolatione constar: Sire, acumine
e gravirate, celeritare de cardirare, lonsitudine
item de brerirate. Speciarim vero TumpruS (WE
in harmonica) Cantus, elt PlexuS (seu con-
Textus) Loor acumine e sraritare dissi-
milium; hoc cst, remissio et incentio per (0-
nos concinnos tacta. F.A aurem NelOS (Can
tus) aliud sermocinale, aliud Musieum. Ser
mocinale enim est illue gutou componitur cs
Vocu prolodiis: (nalurate enim elt vocen
inter loguendum incendere d remittere.) Mu-
licum aurem melos, de quo asle harmonica
est castematicum illud ex Phthoneis d Dia
Stematis compositum. OpOrtet erim, in hoc
diasteatieum elle rocis motum, multasque el
Se Ttationes. AE non lolummodo ex diacte
macis e phchonsis constale cedet harmonicum
melos, ut consruum habeat ordinem; sed item
opus est debita quadam positione, non ureun.
que Fortlica. (Nam, ex craltematis ee phehon
sis contale, commune item cH inconsruo.
Adeoque ad cantus constitutionem recte tacien-
dam, despiciendum est (quod elt hujus Pro-
prium) quodnam maximam habeac apcicudinem
ad compoticionem; eb ubinam. Ab elocurio
nis cantu, distere musicus, quod vocis morir
utatur diastemarico: Ab incongruo e depra-
rato, diversicace compoticionis dialtematum. L. L
quidem hac de Melo dicta sunto.
MClOpCIa CII U CO quae Subjiciuncur
harmonico exercirio; pro eo quod est cujul.
que luppolicionis proprium: seu, l’acultas con-
lruendi cancum. P. Aque haec (disposirio) alia
Esypatoeides (secundum PTypaten,) alia MclO.
cides (secundum Mesen,) alia Necoeides (se
cundum Neten:) Secundum ante dictas a nobis
de voce PropNtaS. Latus autem ejus, tres
TunE; Lepsis, Mixis, _ ChretiS. L eptIS (sum
prio) elt secundum quam Mulico competit in-
venire, a quo oo vocis taciendum elt dialle
pecieo u glaluor, 8C, Cunras, to
db aurs, coh nai D)∞ Tavrcov Y cp1C. AddCb
 ippospevor neaparcia rop Deio, ~ OIHSS
EI pENBS BeaXEO S cstaY det
avris  Wdesonno ( Negor noino .   AaV
205 ed 105 nS n _ pENOS OVoIS NDChHRC, 8EOS S
pacter ar Exo ouvideir s sa et  at
Nev_ NEgCCR. 16AO5. 20 bas es T.Met C, Y CK
re eppevias n pobus n neEEcoS o tot osV-
TOS 3G BaPUTHTOS, TaXVNTOS G L9VH1B3, pc
rpornToS na) BeaXVrTOS. 13 atrepot 3, cos et . 
previnn. conorn DBo tcor aropoicor oturre X Bapi
nn raoro scircir, aveors C Seaors di epp
acor Bocor gocin. F8dE pE N85, ∞ WN E3t NB
vedes, x dEpsomor Aoycdes p  e oo
nepdvor ex 5 cecocodiior et 1o13 ouaoi Duor
nor jue ~ Perreive r noy avieras Ts Ocorue
rco D)ad Ega. MSoNOV de ESt pENOS, eionat 
apOVIKI NCLTaZIVE), ∞ Jasqpaner x en Dboy
Ycov T Na) ZJaSaT cor ovyNetvoV. Det za ciras
ev 28rCoN)asqua ulu E ~ DconS XinOW, rcs
EONCtOVaS Cira) 32S pOVaS. OV poVOV DE CM HaS
parcsu n, PBogcor det ouves cercet 50 i ps plesot put
Ros,  exd rusi Woesonnsou suhW es Wed Et
2y No1OS WVoS DéorcoS, n, 8 ~ 70X80H5. X0 qu en
Xlasquarcor n PBog(CoV ocVESCraI nONOV Nat TC
avappo 5co. S2C e5 rlio op dćos rvocdileo ousa
s HENSS, ∞ coNeisqV Exor poriv coei rlu us
(C XS, Elud raorns idhrna Knor Cvaj. L3
d 37 ~ neccoS peEN85 doiod ∞ p  da
SuaNn WExOnC nvnod D DcoVS S de avapus
58 re nat dmuapruus, ri ~ ouo Déorcos 
appo reaYuara, rGOS ~ OINCIOV ExaSHS
20DEoccS i, duvauts na gonaSIn ENSS
TaOTIS dE, n A aoCdS CSW M dE pEODeI
dis n dE VnToCidnS nara 7aS WedCipnVa n
cei Dcorns idhoruras. Neon de avrus rela N
Vs, piE15, naet 2570r5. Ayis pdib e di n5
EDCIONE TCO pSOINCO CEIVE, do noiS tOnS
D DcoriS ∞ X)45qua NOITEOV NITEPOV LL aroCI
885, n FCV NOICoV VOS. NI Z15 dE, si y5 2
66V Oors aAnNOIS, n CSV HXSE D OcVnS
7n5 de at et tab dscom, Wdkonn, HET-
Teta, TOVn. AYcognS WV SV cidn Tela Eo )elc
avane pnB Et DEpS. EVdEra i SV ESIV, 
2)4 rer etys Doyscor rlo eciraon nocovidion
Aranas povoa d0, n 3a ECV Enopd bcor d NOTE
NCVO Elio BapVY. HEe DEpHS dE, i nara
occonu dicor d Serreivovoa, nara del dridticor
de aviciou, n cvarricos am de nar rys pestes
omnibus ancedictis) Cu PlOCCHCHM Commen.
cum de Melopaeia leonem lact m
ma; an ab Fyparoeide, an reliquorum aliquo.
Mixis (mistio) secundum quam, vel Plichon-
E2O5 ∞9Xeua Xy2VE) AM EnEt W Et pLENO.
noiices t Rogoo moicio pt.  Mtpot 
 Xasqator MO ta   et pEA85.
Menonoiia de C3t, 25015 ZCV cb FH
70S ter le, vel rocis locos apanuS, vel me.
lodia genera, rel modorum fata. Chrelis
Cusios) aliqualis melodiae etlectio. Lujus iten
Plexus,) Perreia, Fone (extensio.) Duetus (pe.
Lieb ae lico, Reccuo, erecions, e CIcumeur
tens. Ductus rectus est, qui secundum Phrhon-
8os continue sequentes Incentionem tacit. I
verrens, qui sccundum Phrbonsos concinue le-
quences etlicir Crravicatem. Circumcurrens, qut
secundum conjunctos incendit et dispenctos ie
mucit; rel concra: acque haec eriam in MuTa.
apo cedo, n  p,  tCO7 cor 005 C.
Xp1015 dE, n note  pescosta dEpoa. Lav
C0 No 15

## Folio 503 — 867984570:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
sI A R MO NIC A.
cnibus conspicitur. PlexUS (seu NVeruS) qui
per incerjecta diastemata (phihonsosre) duo,
vel etiam plura, unum procedie tonum (sire
Cd Glaria line live acurillima) peaemitrens et
melos efficiens. Perreia elt ejuldem toni (x
Dius tacta percullio; et, qua cognoscimus, qui
nam Ponorum omictendi Cint, ee quinam alti-
mendi, et quoties horum quodque; icem a quo-
nam incipiendum sic, _ in quem delinendum:
Ltque Moris (eemive) extribicira. Tonc (ex-
censio seu protractio) est per plura tempora
Mora, in una prolatione tacta; leu, quando in
eodem Phchonso plures canuntur dictiones.
Dittere autem a Nelodia, Melopaeia; altera enime
est cancus indicatio (seu prolatio,) altera elt
habicus effectirus. Modi aurem Melopaeix Func
Generarim, cres; Nomieus, Dichyrambicus, Pea-
Sicus. Duorum quidem modus Nomicus, est
Necoeides; Dichyrambieus, Mesoeides; Fragi-
CuS, Fyparoeides. Speciatim vero, reperiunEuE
plures; qui ob Cimilicudinem ad generales re.
duei poNimE. SunE qui AmatOriI vOCaNEUE;
(quo spectane Epithalamii (seu Nupriales,) C0-
mici (seu Festivales,) de Lincomialtici (seu Lau-
dativi.) Vocantur autem Modi, quod MIOrCS
animi quodammoao connOtaNE CanEIbuS ConFOr
mes. Ditterune aurem incer le Melopaix; cum
Genere, uc tinarmonia, Chromacica, Diaconica:
cum Syltemace, ut Necoeides, Melocides, IIy
pacocides: Fonoicem, ut Doria, Phrysia, L. y
dia: Modo item, puca Nomico, Dichyrambico,
Tragico: item More (seu genio,) ue cum aliam
dicimus Syltalcicam (contractam) per quam at-
fectus criltes moremus; aliam Dialtalcicam (di-
latatam) qua animos exciramus (ut iram, fero-
eiam, furorem, simile sque:) aliam Mediam (seu
temperatam) per quam animam ad quietem per-
AuCImS. Vocabantur aucem MOres (seu cenii
quod per hos animx ltatus (seu temperamenta)
inde perspicerentur et corriserentur: (etiamli
non ex his Solis.) Flt urique et Melopaeix Immu-
tatio; ut quando ex More Dilatato, ad Contra-
ctum, auc Pacatum; auE, ex Pacato, ad reliquo
rum aliquem Ac mutacio. EK enim Melopaix
mos dilatacus (aiastattiens,) quo indicatur ma-
sniticencia, ririlis animi elacio, actiones heroica
ee attectus hisce congrui; prour dictum est ubi
de Mucacione acitur. FIis aurem maxime utitUE
Fragcedia; caeceraque quae hunc parcicipant cha-
racterem. MOS contractus (systattieus) est, que
ad putillanimitarem conducitur animus, de dis-
potitionem minus virilem. Congruicque haec
constiturio aftectibus amacoriis, lamencis, mile
rationibus, ee horum similibus. Pacatus Melo.
ajaeres, eyneousa, suubBNa, nat a FBTOIS op. paeia mos est, unde consequitur animae quies
seu cranquillitas:;) esque constulrio liberalis et pacitica. Huic consruunt Hymni, Pxanes,
CoNaIS Decopetr. XNenn de CsW, n X ∞ Ye
Carcor 3) 45 V, n 6603 (coV, 8V n H E CtO
rcor,  oeoierdon rovor, 17ot ra Bapéa 28t ub,
3a dOa a oesr BOU, na) X uEN O CoMEa
adtun. LEricia dE, n ED eios roVS noMaNS Mopdun
NH15  n rrcooroud, vas pus  Ooylco
adEsEOV, vas dE G g. NyAEOr, Vat OoLKIS EHOGD
avrcV neet dero  (O dCKTEO, Kat eis ou nara
XyHSEOV auru de n 2S doVs CDn Fon d
EsW, it Det conetoVa 2GOVOV psn La a putar 2uo
edin ceoDoeur n, brav em r8 aurs Deg(S coNeto
ves ReheS peN codcor). Aa Depet dE pctoroiia p
ncodhaci n udio zue  EYENa pIEASS esir n de
EE1S HOIMNH. Tponot dE peNonolias, et pdi rCetS
ropcinos, divequbiOS, Feg o pdv sr rout
nos rponos, Est vnroctdus o dE doeaSINOS, uE
oveidus o de reannos, Vratoerdns eide N ed
eioxor) ceSS, cos duvaror el opoiena  Qu
un5 rDCaMCIV EpcOHOI Z NaNSVTAI XVES, co
1d 101 Brdanapto, naet ncopuNOI,  IncopaOI
Tporot dE Negovrc X)à Zo OIVEILDaIVCIN 7C05 7
ndo3 nara Ta pEAn ~ H)avotaS. LDEpBor dEaN
Nincor ai peenonoiias quet, cos chappion 0, 28c0
pceron. H)a rovOS ovoa, co5 vnsoidns, pcov
dy5, VrarocidnS. Tovco 105 dcde 6. Dporios, N
Sio3 TpSCO, vounco, diveqbalo reazinco 1dd.
cos Dardi rlo pd ovNnulio, d 15 nadn Nun
ea nrsu rlio de 2145 Nnulev, di 15 7 qu.
uor éEerespord rleo de peono, di y5 ets impepeiat
rle buxlio aeraroid. Wn de labsa Ca Netro
Endon ra D Luxus norasa la 2)9 160 E)Ecops1S
re daei dicop. D8o Et pun ngi uin Cn psicor Kat 
pEa CONN MENOrOITaS ZWVE), OTaV CM DaSCNH
X8 idSS EIS OVSCNHNOV, n Eis HOVXQSIISV y et ip
W0XaSIXS Eis Z Z NOL coV n pETa BONN QVOITO. E5
de BacaNno d ndoS pENOnaS, di 8 on
patC) pezanoneenda y dhapuae Luxns airdpc
dEs, C neahes ijocoinai, waet nu n 7850IS oineia
naedenEe CD TC d et perabONS ctenTa XPn r d
287015 uaN1SC pd n TeaYcodha n F NOIcoV o0
7STBEXE) 8 XaCgnD. ZV5aNnNoV dE, di 8
suvar) nLuxn eis randro  L aropOr 
debW appod dE ZO FOIBTOV HOTBSHUa, 2015 EDCOZ-
201S Xad Eor, nat DplevoiS, naet OINZOIS, nat 7015
 gC NHOIOIS. HOOXASINOV dE1. 3O5 B C NOnoItaS
Co iaPENE) ipeuens L VXnS Nar Mtc  M
décior re nat esoquiner apuooeor de aute, vuro
Lincomia, Contilia, ec horum similia.
SF. C
TC
a Pro anarsinias rerono inarsinia. b Pro _osnamulii -- ud,  nem reponeindtum pulaverim sosunlulu.

## Folio 504 — 867984570:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
04
ILLOL. L IS BRYF
SF CTTO VNDECTMA.
De Posicionibus Tetracbordorum, quibus C antu s
terminatur.
OM jam breriter dilsernimus de Melo-
Daia; Proxime de terrachordorum po
 licionibus, quibus Melos terminatur, dis
Peremus. Sciendum igitur est, quod cetrachor.
dorum positiones, quibus TerMinatuE CanCUS,
Tunt septem: Synaphe, Diazeuxis, Hypodia-
reuxis, Typerdiareuxis, Epilynaphe, Hlypoly.
naphe, e Paradiazeuxis. Ilarumque septem ce.
crachordorum dispolicionum, alix lune omnino
decerminatae, alix indeterminatae. Terminata
Tunc quacuor; Lpilynaphe, FIypolynarhe, Para
diazcuxis, et Ayperdiazeuxis: Indeterminatae
cres; Synaphe, Diazeuxis, e FIypodiarcuxis.
Ouonam autem diftere tetrachordorum polirio
Determinata ab Indeterminata. Nempe, quod in
cetrachordorum positione Indererminaca, cantus
idem fieri pocelt, Tub alio et alio Modo: Scd
in Terminata, non icem. Ouodque hoc ita (C
habet, recte norunt omnes qui cum ratione cir-
ca sensibilem in organo harmoniam, plurimam
diligentiam (ut oportuit) poluerunt. Ltem, ha-
rum alix, in Cyltemare Immurabili dicto, apex
Tune constimi: in Ducabili, alix. Ec quidem
in Immucabili Cyltemate constienuntur, Syna-
Phe, Diazcuxis, Hypodiazeuxis, ec Hyperdia-
Zeuxis; in Mucabili, Epi(ynaphe, Ey Polynaphe.
et Paradiazeuxis. Cum aurem omnino (sicubi
alias) in studiolorum gratiam, perspicuitatis
rite curam habemus, (unumquodque aurem di-
ctorum, ucue verum lic, tunc solum redditur
perspicuum, cum, quid Tic, ommino tut manite.
stum;) omnino aequum else duximus, Ouid Sic
carum guaeque, hic breriter indicare. Syna-
phe (connexio) Cst, quando duorum retrachor.
dorum proxime politorum communis POnuS, sic
gravioris terrachordi acurior (in consonantia
Dia teclaron) e acurioris gravior; et Phehon.
sorum sedes (seu mansiones) tiat inter se in
consonancia dia celtaron. Suncque, in organi
harmonia sensibili, Connexiones tres; Gravisi.
ma acurissima, de media. Gravistima quiclem
est, quae sic ab Typare meton; haec enim inter
se connectir, quae orarissimum rocis locum oc-
cupane, cecrachorda duo; nempe Hypaton e
MCTOn. Acurissima es quae Fit d Necc diezeu-
emenon; ut quae similiter inter se connectit,
qua occupane acuristimum Vocis locum, duo
rerrachorda; nempe Diezeusmenon de Llyper.
bolaon. Media vero, qua tic d Mese; quippe
haec simiticer inter se connectir, quae medium
vocis locum occupane, duo tecrachorda; nempe
Melon e Synemmenon. Diazeuxis (disjun
Etio) elt, quando duobus cetrachordis interme-
 HENoS de (Er, Eula cior ouva Dn 3) a  E15.
4002)48715, vrcp 2)9 715, Mouva On uno-
ouva Di, nai co 4)A E1S. TBrcoV dn T eta
DEoccor F Tra Xopd cov, ai pd cior navrcos ide
Opevas. at ) ầò150I. Kai cdesopera pd eior res
Ocpes; Mousa Dn, oua D,  9. 2) a 715.
ig vrep 2198G15. Roe1GOI) XCS 00va On, 2)4
C6bZ15, (C 10)G15. T1 de dreiod n coes-
oucon Deors Y rxCa XopdcV ~ ao158; on e ido
D aoe158F Ter CXopd Wy D EDECS, ∞ aVro MEX C)
id ereps reors duvany zyvea ent  ioe
ouers, Sd apoS Kat on FSd SrcS ext oida
ou a nDios à aVTES onvot ) Noy8 vei  ev ep
zaevco aidrris appovias coneisu  Sdl, cos exonv.
HEHOIMHEOCV. Kat eNW esi pd aVECV, eY F à E
Ta6onconaNSdco ovua suvesara Dnao
ai de, ev rio pocta Conmco. A ai idi ro apcta-
Conco ousa ouvIS)  ouvapn, C n 2)9
aE15, C n od E15, ne n vnepdia  a715
ev dE rC pera CoNiNCo, n re Beouva Dy, CC n 120-
ouva Dn. C n ad 34. 7)a l a G15. AM Enddn avTa
X8, etE VOS aMS, Zn F DINorcor Perdor o
Plevcias einorces pporri opd Exaco i) Y Rego
Aucor, torE j provor oa Des a NDEs zvC) Endar
∞ i lio avrs dyner narreeaor n) aEtV ONCoS
ignoc peda cirat. i  enaen auruor est Xa Bea
Xecor erraida cineir. Zura On pdjo roi ruo esiv, drav
dvoir reraxopd corchis ndcor ennoros Dsgos
cor edo 8 Bapurips rereaXopd8 dE urepos en, rn dae
TEOScpcor oruDcoVa, S dE oEVrPS, BapTep35 i re
ndu T PBog lcor, nara rs 2) a Tcosa pcor oope Dcortuv
oe9S aMnNa. Zuva Pat de cior, ey Zn Z opzars
aednru apuovia, recis Baporm, eE vra ucon
Baporam id Es, i gwocdin 2o D LarHS ZCV
pEscor n gd aurn ouvemet à )M y NOIS Ta EHEXOVTa
 BaporaroV D Dcoris no duo rereaxoda o
∞ VATCV I ∞ uEscoV. OEuram den zrodon
Ner d ~ vyS Fer dcor nai id aum
quoicos ouvaiet aNOIS a exexev Y  Sao
F DcovnS ZONDV dVO TEFC WX OPda 17ot ~ etey
dicor i X insp Bonatcor. Meon  s  
ot o iAh plcon tc sibe adt opocoE qq
a  et aM NOLS ra EHEXOVG Y pEo D DcornS 
non duo reregxopd a itot X pescor i X sumu perar. D1 = d’E15 dé esi, erar dvoir rer egxepd cov
EM AM A EN AER ATO H.
Teei rcor Devecor rer rr eaXo pd cav, di cot ro pe-
O dei Er
LaNCLOrTES ouvoS oEi  pnota
Gy5 (C oei  DéoecoV F rer axOV, a15
x pE0S o NLOEda. LVaY
naior ZV cideras, os at Deods T rereaxopd cov, ats

## Folio 505 — 867984570:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
is
at
poni
at
sies
ide
5a
Get
apob
ai
8on
as
pusi
A
allip
pat, u
d
AH A R MO N TC A.
05
+ov05 X) ex (cormor X ovvnpe puevest rers a x po aro lo los a tynemmenon d se-
 6 avae peeoor ein, C sa dn Y∞bogCD hata  aluo CL LOIo, e LMum sedes inter se
dtae NEVrE oruPcortar WCS nNa. AaCeiZeS de lunE in CONIONANLA DIa Pente. Disjunctiones
Eior duo dEvrepa (C BapVepa OEvrepa per V es, autem duxe funt; acurior e grarior. Acurior
ivopem 00 8 rers S cErxouerS b   vy. elt qua fic ab eo tono qui concinetur d Ne-
ce synemmenon e Paramese; hic urique 0-
r t
suS T oorn ErcorXet D cDqEonS vat qd 8r05 o
e
et
roeimnudioronatium edio ero  uraiumporo queior monteroraero
e
8
 F
E
2 8 
e 
Lod 3 501S S cErEXOEr Lb  D pcons nat X ab eo tono qui conrinetur d Mese et Paramele;
Dpeons. C id 5ro5 o rovos Hal eogruor x pe hic enim conus disjungic cetrachordum Meton
ocor relpix opder cind 3 dul Lruevaur. x modti l a 215 a setrachordo Dieceuemenon. Hypodiareuxis
Vvu
(Scib.
=
S DuE d Ypuevcor. Baporeea De. i groueon muihu Wrachordo diereuemenon. Crarior autem, quae fit

## Folio 506 — 867984570:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
506
(sub disjunctio) est, quando duobus cetrachor.
dis interponirur consonantia Dia penre; Poni
que extremi consonant incer se consonanciam
Dia. Paton. Suntque Hlypodiazeuxes dua; Bra.
vior, et acutior. Nam cerrachordum Ilypacon
a secracherdo Diereuomenon, disjunsitur cum
cetrachordo Meson tum cono qui conrinetur a
Mele de Paramele; hoc est, consonantia Dia-
Dente. Nam uc FIypace hypacon ad Parameler
rationem habet duplam, (quae continet, ut di-
Etum est, Dia pason consonanciam;) ita e FIy
Date melon ad Necen diezcuemenon. Trem, Lc
trachordum MelOn, a cetrachorao Flyperbolaeon
disjunsicur cum cono qui continetur d̀ Melc d
Paramele, iploque Diezcugmenon tecrachordo.
Acque ut Hlypace meson ad Necen diezeugme
non rationem habet duplam; lic Mele ad De
cen hyperbolxon. Hyperdiazeuxis (super. dis-
junctio) clt, quando duobus tetrachordis inter.
ponitur consonancia Did. Palon. Super. disjun-
sicur aurem cecrachordum EIypaton, d ietra-
chordo Hyperbolxon. Nam Hlypate melon ad
Necen diezeuemenon (ut per le patet) con-
Fonancium habet Dia Pason. Epilynaphe (du-
plex connexio) elt, quando eria retrachorda con-
tinua conjunetim canuneur: VE tetrachorda
TIypaton e Melon e Sgnemmenon. FTypO.
Tynaphe (sub. connexio) elt; quando duobus te
crachordis interponitur consonantia Dia- rellaron.
Sub connectitur autem Expacon cerrachordum
cum cetrachordo Synemmenon: Nam utrisque
medium interjacet cecrachordum MelOn. Para-
diareuris (juxta disjunctio) est, quando Pono-
rum sedes intex le Faciune diallema conicum.
Hlic isicur Musices modus harmonieus nobis
Tufficiat.
Sed quoniam videmus quamplurimos, (prius
quam didicerint, ut decuie ca omnia quae de
Tlarmonica diximus; auremque continua exer.
citatione secundum rationes ejus artiticiolas al
Tuetecerint; mentemque singula accurare judi
care;) ad cancus compolicionem prolilire relle:
proxterea visum est mihi necellarium, pauca
quaedam ex Ariltoxeno hic adjicere, ad depel
lendum hoc eorum inconsideratum de intem-
peltirum propolicum. Nam (ue nobis subic
exiltimare) nemo eorum qui praesentem mo-
dum intellexerit, (nilI ex eorum (IC ille nU-
mero, qui non ab aliis, sed sciplis, semper per
Tuadeantur,) Sic vere tacere de Caetero prae-
sImPLEHIE. HlaC enim al ile verbacim, in le
cundo esus Flementorunt Clarmonicorum: in
calco (ue supponendum CH) Termonem (qua-
_ oblique) dirigens. P. st enim nobis, uni
Verla cheoria de omni caneul mulico, qui cun
Voce tc, cum instrumenetS. Ad duo auten
retertur haec cractario; ad auccum e ad in.
cellectum. Audiru enim icetus Diacte.
macum magnirudines; _ Incllectu perspict
mus eorum poceltates. Oporret igicur altue.
Fieri accurare singula judieare. Non enim,
DEOUI _ Braxcanmacis diei lolet, F.llo hnc
s vnr Y dl dicor. Fo  pEocor NW d
8 vircpbonaicor deC LN)  TS ErEX D1dZ
tors Lore D pronS Nar D Ed 39. pcd 53  EH F8
d dyidicor ereqxod C ae cooce nunam
ouva Exd nozor XTCO H n uCon Eo C9S tus Vt TCOV
incoConascoV. TnEp2(_LE15 dEE5W, oraV dvoir ZE
TCGXOPdCOV aVA MLEOOV LESOPXH H A∞ HaSCoV OVpe
Pcorio vncpdi. Caur) x vnarior reregxopdov
dero TS VnEPBONatCV na) 3a n LaM F pESCOV
095 ru rirlus F dicooor c utosar ein
Darepov, N X)g. HCO COV HEKN) ovpe DCoViaV. LM-
ouves Pn dE EG outM G. PCha oca-
Pleo eEns pENcodndn aor X V7a F CD prco a
oronppdicor. TnOOVa On DEESI, OraeV dVOIV TEFpa
Xopd cor avae proop an) n duce rEOSCpcoV oVOcorta
Qoua de x aFCov TeT CGX Opd CV, d30 58
SVIPNENCOV X 3CEP PEOEV a p DOTEpCOV FBTCoV F p
SCOV XEIEI ZETC4X Opd CV. IIa Cg X) ∞ C d E1 
crav ra nen rcov 6607 (cor 2ovictr 1 pu 2otn
Cvepzeia, rs re anolu Edl y us A avoicer
ExaS_ aNe BCOS neveW S ~ MIENONOIEN d se
Ed ENoraS 2a rot 2870 avarnaior juir édoGer,
NI A NVELISCBR Y E N NTD
de isn, erar dvoir nerexXepdcr perah rdi) i due
Herre orp coviae, noi ei axpo, PB 37go1 Ha 3a ~ 318.
SCOV oD pDCoVcVOE WCOS a MN85. XNZ)aC eu E C15
de adr duo Bapvrea nai dsvicea nai qd’x io
irar cortsaxopdor d  d Lyuticor de  
raji 2 B bc et 4 X0d8 Hy EH 8  E
XocdNX FYS Vno re  p C + a Dg plESHS raO
ob ciEiv, 2dNa HErr vouPcoriasi nai zaC
cocsce n m Y VvUTCV CS E Eo  aVcono
dconaoora Logor Exd. Y ZEIEKNer ces éipn) D da
acior ovpe aras SFCo H; n VneM Z pESCOV eS
X peocor COS sru Fcv dc Ydicor drcoa
NEOS AHNa. O u ZV apporineS D pSOVNS rpo
nos deN SVTCOS aV nV EXOI.
EnE N opcodo apInM SS, neo gE 2Sqa deiv
ios roesonne, Xarrae ra ei apporins cipnuda
Nat 1 asa CSV rEXVINSS aryS NoyXS ouvexet
oxry a Eta ErTaSa ex +S ACCDTErS Dadeiva
EiS aNOTPO D SOIaVNS aV AVEIONES  an
P8 WCGdeEc05. Kai zae, co5 Lovoeir iur Endo,
SdEi5 d aurcrnara  exopdvor rpnr ouvers ei
NEC Un amOIS à caurois à ci doErCN SOS
av Et StS aXNDCoS WCBENOHTO NOIEIV Z8 NOL8.
AC7 3ed  O ravTI Nair dEZV, et X d p
TCV apVINCV aurS GOIXSicOV, nEOS CοV 101ST85,
cs e LASOVOEIV, WNaZicOS XC05 Y Nogov docortvo
 B. Est dy x adio onor nuuir decoeta, ei pe-
18S XarIoS pSoIMS, 28 qrouers et Dcorn E nat
opcevoi5. AVaZ) ’i nearuara ets dis eis
re rls anelu, nas eis rus drarotar. In per aroi
neivocdo r Z D)asquacor pen rn dC X) avoia
dccopdo raS TErCV duvas. Net Zverdud
vaj Exaa ah M. 6de EiA, Cc C
eo serae

## Folio 507 — 867984570:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
HT A R MO N FC HL. 
eo fetd eapepen rco nat ri rar Prasquarur lia ella; lic de in diactematis expediendum
Einor  ann a Xa dEt. O per zae JScouEZOnS S
der renr en d aidyorcos duvauer sde gae
edic a r o liv, 87 ∞ ev do, 3r X coE DCDES, 82
amo Sdev Z 101STCOV, 3re Dainco5, 3F ev, nelver
aa pMOV O FEXTCOV X o ropdyS, , at éreq
E ZWES ZCV rEXVCEV MEeL raa naaVO) X
dE pochnco, gedor Es apXis ÉxBoW aE W, i Z
SCs
celt. Nan Geometra Tenlus Faculeate non v-
u. non enim vitum altietaeit, vel rectum
rel circulare, rel cale aliud quippiam, tire
male, sive bene sic, judicare; (Sed Docius
taber, e tornator, aliique aliqui artitices,
circa haC vertanCUE:) Sed Mutico, Fere
principii vicem habet Sentus accuratio. ITaud
cenim heri Porest, ut qui sensu male percipit,
postic de hisce recte loqui, qua nullo modo
persenric. Fritque hoc in hoc ipso Tractatu
e manilestum. Non isnorandum aurem elt, quod
aiedyoecoh con AC OVT Z CVOEXE) DaoNCoE
aidaroc  e e 28ta ut pinoeia
rpenor aicD aVE). Esa) O Pavcpor 1650 Est ut
nauanta. Ou des de arvoeir, on n 8 us-
uet
0d)
5331
P301OL
  2
Wuygelers sculot vnir Bnon
cMusices consideratio est, cum de manente ali.
quo, cum de moro; quod fere per iplam 10.
ram, ejusque parcem quamque (Summatim lo-
cquendo) se excendit. Scacim enim generum
cdilterentias seneimus, dum manet id quod con-
DEIEZOVTOS pEVerTOS, Tcr de peor . crinet (nempe extremi soni) sed media mo-
KaL XANWV, oraer pEverTOS 78 uEZCOVS 2o dE per C VenEUT. Ttemque, eum manente magnicudine
c(dicimus, hic, Elyparen de Melen; illic, Parz-
Cmesen e Necen:) manente (inquam inter-
valli masnicudine, moreri concinsit Sonorum
porectares. Irem, cum ejuldem magnitudinis
cplura sunt Schemata (seu species;) uc syste
me 2Bn dia rosapcoV, C dia neVTE, n_) ErEpaV. cmatis Diacellaron, Dia pente, et Cxterorum
Simin
lO 32t
DL OL 1
u n 2
onS ouborS. ua pererros ros Curspers ese
Ka1 2870 gEd oV d10 n don5, nat het cot EpO5
aoris, cos EIEI a cNCS, darEIVCI. LVSEB s
ras rcor Qucor draDoeas ad aropesa 1 put
Xan Lars i pecono,  co apeon nat
vnrlu peverros zaep 28 uczc)a15. bupbaire xivei-
a 25 rcor ∞0cor duv aeS. Kat HaNtV, oraer
28 avro pcridous concico   otto nasc

## Folio 508 — 867984570:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
508
MI A NV R I IS B R Y E N NIT, 8C.
Similiter cum ejusdem Diastemaris, alibi Do roarCS de nai drav rs aurs casquaros n
cEri, tc mucacio, alibi non tic. Trem, in cis
cqua Phychmum spectane, hujusmodi multa
ctieri videmus: Nam, manemte ratione qua sC
cnera determinantur, morentur pedum magni-
crudines, propter ductus poteltatem: et, ma-
conicudinibus manencibus, distimiles HunE De.
des. Pademque magnicudo, variare Doicst
Dedem ee conjusationem. Maniteseum ilem
cest, quod divisionum es schemacum diversi
ctates tinne, circa manentem aliquam magni-
cindinem. FC, universim loquendo, Rhychmo-
crum constructio muleos rario (que admietit mo-
C113: Pedes vero, quibus chrchmos desiona.
mus, simplos semper eo(demque motus. Cum-
pe D Deper pera CONn ZVEra, 28 de pn. Ha
CXW ev 2015 nEe pobuS,   ZaVd opcodo
qroedva nas jae, peverros r8 noye na d ov
duoea) ra on, rat pegn nEtr FCv mod cdv
Ia rui d arcogns duvapur nat rcr peredior
EedvovrcOr, avoporot rivorrcu ei nodes nat avro
2o peredo5, noda de duvary nat ov(vriar. An-
Nor M’on nat aet rcor draipeoeeur re veit qnuc-
rcV  diae Popat, nce pevor n percdos rvevrai
nadons decincir, n uer pouonoiia mas Na
E aVTOdaAS XuseIS oE ei de nodeS, eis
onocda CV podusS, aNOS TE nat ras
que calem habeat naturam Musica; neceste avras aet. Tocaurlus d’extons Duon d uso
elt, ut, in eis quae harmonieum concentum
spectant, altietactum habeat quis rum incet.
rectum, cum sentum, ur recte postir judicare;
ccum id quod manet, cum quod moretur, (seu
evarrarut.) Aucogue, spliciter loquendo, ta-
lis eAt quae Flarmonica vocatur scientia, qua-
EXn5, arayNaiOV nat ev roi5 neet 20 ipuopee
c por ouveda Flis 2E dravocar nar 2us a
Dyon HaNCOS NeiVEIN TOEE pEroV nat 1o nS
idvoV. RCONCoS per EV cirE rocaun is es
n apuorin Nadeio Snun, oiar dennauda
lem enarrarimus. Diriditur autem in prae. udv. Zuubebnn de avrn diaipetodas eis ru e
dictas septem Partes. Ouarum singulas, cum nerserueva esta puepn. V enaco erapyc5, oui
Deo, nos in praecedentibus perspieue expotui. Jeco, et rois epoesder esd epuda.
Millo.
a SUDBICO Apoeat. B SUDDICO inEIV EX AMITORenO.

## Folio  -  — 867984570:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
uet
qu
.
e X I M II A O Y Z
XOY Z Y P A K OF Z LOY
F A H M Y T HI 27
E A F
EY K A O Y M E Y P H Z. I Z.
E X YOK LOX A Z K A A B N YFOY,
Eis avrtod rournua.
A R C II I N F D I S
S Y R A C V S A N 1
A R F N A R I V S,
F. 2
IM F N S IO GTR CVL I.
ED TOCTE ASCAEONLTA,
In hanc Commentarius.
Cum nora Versione et NOtis.
Anno 2676 primum edita.

## Folio  -  — 867984570:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
O.  C H H M 11
DeA +1DOX
Ett SCMEEA et
 B SAOILIBN BreR cIS
cam
Men
adne
rent
an3
Bun
un
istic
et
idr
tim
duec
PrD
Omn
Prod
SantC
de
lena
iire
iti
suu
lunc
locir
dui
Ouit
Pler.
edre
exer
Cxet
mer

## Folio  -  — 867984570:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
e l
e2 2t. lLL L
ACuratore Preli in editione prima.
NTTF annos jam aliquot publice rectatum fecimus, nobis
in animo fuisse editionem reterum omnium Mathemati
corum hic loci adornare; ex erpis nostris excudere. In
eam porro rem, Ecriptores pro seculi in quo rixerunt, de Argu-
menti quod tractarune, ratione, in classes atque ordines distinximus;
adnoratis Tubinde neocericorum inrentis, quae aut artem promore.
rent, aut laboris compendia Facerent. Ouinimo Bodleiana, Savi
liana, aliarumque nostratium Bibliothecarum, qua MS codicibus
abundant, Scrinia excustimus; cumque incditorum exemplaria qua
dam ibidem dehiderarentur, viris idoneis in partes exteras trans-
missis, de iisdem procurandis Catesimus. Nominatim Spollonii
Pereaei tres libros posteriores Arabice, et Serenum de Sectione Cy.
lindri atque Coni Craece, Lugduni _x Parisis transeribendos cura-
rimus. Insuper cum consultiltimum rideretur ut Fuclides agmen
duceret, illius rei curam fidei Fruditistimi nostri Dni P. du. Bernardi
Profeltoris Actronomia Sariliani commendarimus; qui non solum
omnes intendebat nerros, ut liber ipse omnibus numeris absolutus
prodiret, sed suis sumtibus diagrammatum totius operis Formas ele.
santer delineandas ec exsculpendas curarerat, specimine pasinarum
aliquot Trxis insuper commilto.
Sed posthaec omnia, cum conatus nostri tantum aberant ut Mae
cenatem sortirentur, ut vix laudatorem unum aut alterum inve.
nirent, contilium hoc ceu prorsus deploratum ultro depoluimus.
Hihilominus ut cognolcerene Cudioli, quam minime superracua
Futura estet illa overa qua in veterum seriptis collocatur, placuit
nunc temporis, breres hosce srchimedis tractatus, una cum Lu-
tocii in eorum alterum Scholiis, ex recentione Doctinimi noctri
Dui Deis Wallisi, Protestoris Gcom. Sariliani, in lucent emittere:
quibus tor menda olim irrepserant, quot fuerant voces, quarum
Pleraque non tam Criticum aut Grammaticum ridebantur deside.
rare, quam vatem ec hariolum.
Revera literata Pubes haud alibi honestius se quam in hac Arena
exercuerit, qua terrarum orbis molem conticit una es designat.
Calos intueri leve quiddam est, cum insuver concedatur coldem
metiri d limitibus praefinitis claudere; nec terras pedibus subjects
Jactare

## Folio  -  — 867984570:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
EFCTDAL LALLLLMTIO
jactare par erit, cum liceat nobis non illas modo, sed diffusam Uni-
versi machinam calculis subjicere, et tanquam rem familiarem in
numerato habere. Nec cerre illustriore specimine le Facile Mathe.
sis ostentarerit, quam in seripris ictis; ubi, ceu partita ex xquo
rictoria, Arithmetica e Ceometria de rerum Natura pariter trium
phant; liquidem altera Oniverti molem numeris suis, altera ejus-
dem ambitum lineis coercet.
Cellent erso pratextati Jurenes, luru ex ignaria aerum tranfi.
Sentes, rus paternum e haereditaria jusera magni astimare; ad Fa-
cultates ampliores, in quas fortuna jus non habet, Mu(X e ArteS
vocant: orbem cerrarum intellisendo Tuum facere poterunt, ec Pa-
piendo aatris dominari; pertruentur oxibus quascunque non con-
cupiscunt; omnia pollelluri sunt quibus libenter carere didicerunt:
Demum, qui propriis affectibus imperaverint, latius dominabuntur.
quam qui cires ad traena perduxerine, auc Floctes sub jusum mi.
Terint.
in Arenarium Archimedis.
Constatum ex micis Fpicurus credidit orbem,
Maximaque in rebus polline creta levi.
Verum atnmos, quol terra capit, quot inania ccel,
Dicere, ut ex numero eranulâ nulla cadant,
THoc opus, hoc comti superat Doctoris acumen,
Parque sstaoso nuras acio est.
E. BPRNARDDS.
Nar
d15
aid
uco
a

## Folio 513 — 867984570:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
1IH
d
1 2
VnapXCV, es uncpCaMCt Y coNdoS aurs.
Bt   37005 d0EaaVS OnNov io5, ei vonoaje
Ex 23  auu TaNMSTV oyV oOrnendvcer
aNEKOS o TaS S YOS, arancoco e au
FE Z T MEN agEcOVB NaVE COV, I, Z 1OL NOp T COV 345
ree5 ioor vc5 5015 i lnNCraOIS 7 opEcoV NoMa
Toaoios pdi rycorro, pnol et anapei Eu dvat
VrEpbaMOrTa X CNIdoS avrs.
Egc)  10dar  od ethecor
recopIETSINCV, ais  O N8)1015, det X  apcor
Narcoropauercor deucor, C erdedoucor et
TENTTONT nonnulli, Rex Gelo, A.
renx numerum, esse mulcicudine inti-
nirum. IIIam rolo, quae non modo Sy.
raculas reliquamque Siciliam, sed de re
sionem omnem, qua inhrabitatam, qua nON In-
habicatam adjacet.
Ouique non infinicum illum este prae sumunL,
praelumune salcem, non cancum ullum esse nu-
merum nomen corcicum qui illius superet mul
ricudinem.
Oui vero ita opinantur: certum ct, ( Can-
tam Arena molem congeltum iri mence con-
CipereHE quanca Foret Felluris moles, replecis
inibi cum pelasis omnibus, cum Telluris cavi
cacibus ad summorum usque moncium alcicudi-
nem; muleo masis existimacuros, non in prom-
in elle numerum qui hujus mulcicudinem su-
DerareI.
Foo vero id acturus sum, ut demonstratio.
nibus octendam seomerricis, quibus e Iple al
lenciaris, inter numeros a nobis nomine in-
7015 nor ZEVZIV gegeapOS, Vrcobder 20 SignitOS, _ in eis quae ad Zeuxippum scrip(i
ves, 8 proverm F aexibuor 23 L apps 78  pegE
3o5 Exerros ioor ras a H conecopda na dane et
apd, aa CC Y 28P per)oS 1o0 EXOVTOS TC
300pco.
muS expoltOS, Cos esse qui numerum luverent,
non modo illius arenx quae Tellurem lieur dixi
mus repletam aequet magnicudine, led d qua
magnieudine aequet Mundum ipsum.
KarEXIS 2) e NaNCr KEopOS, 14o pso r 25 Mundum autem, a plerisque AArologiS ap
ToActorCOV a SPONSycoV, a Pare as esi verreer pd
x aS S HEVTSOV, à ) en TBVEVESS tou a ci
deia ra uErahD T8 HErEpB T8 a. NIS n TB HEVEPE
a5 3a5.
Dellacam incelligis Sphaeram illam, cujus cen
erum idem clt acque Felluris; rectaque ex cen
Ero (quam semidiametrum vocant,) aequalis
ei quae centrum solis e Telluris centrum in
terjacet.
Faira id eo F geo Doperass c D9 Fr aspo- 30 HlaC urique in seripris ab Astrologis HypO-
Noycor X)GnpSSS ACNSaPXOS o Z _pet ) 400de
orcor eEdcoNEr Yeq as et aiS e FC LONCI
percr ovubatra, Y nes por noMa conaorer ejul 2Z
ruo ciequers.
chesibus disentiens Ariltarehus Samius scripeo
edidit; in quibus ex potucis collisitur Mun.
dum muliis vicibus majorem elle eD quem mo.
do diximus.
A R L. LV A AL L C B.
TONFAL WWES, = BCOTREI FENCOV, 78
Papops r axibpiov. cndpor ciudo r0
2on1). Nerco ), 8 peovov 3 coEi ZV.
egHSOUS ri nai rav aMaV ZIMENIa
LapZONTOS aMa Nat TS NaTI naour Xioeg
rav re oirendar  rV aoirHToV.
Et TIVES) avror a poV   SX Lap
rcor) undeva pd TOL T_NIND TOV NaFCoVOpLCOuEVO
LOnIE
Cum his exendincda fuerine plurima quae in vereri Fdicione Basilcensi irrexterine metta, HL I IHIO maT.
Dine Prictim notare quomodo se illic habene quxe mucanda censui; quat CMC LCC (Oa 1OB
commode porerane hic subjumgi) sulius in netis ad calcem extibentur
BaC. Bacornoboriscor, b Suppleo aeiduie. C Malim cinneiar auc oins dar. a Bal. er re ves ) avror dincipor cripos
Ex rvona e B. S. fB. ru p antnar d neis gd. e Forre legendum nurrcr pro dialecto Dorica; ee sic alibi
B. puir soir FE. 2 B. narro --. k Forte legendum exded. LB. geraexu. m B. + 58.
nt B. p3i.
07
zâ nen aneapdtia recineo absque ioca subseripio (de sic alibi) promore Dorico. P B. per. ). O. qB. ) dion. 1
38 nureo abhiicu ra. (Rctineo 1d. + ruchioiur rerineo pro more Dorico, le i ct prtur et crub stbtat.

## Folio 514 — 867984570:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
Ia
A R CHIIME DLS
Ponic enim ille cum inerrantia Sidera, cum 35 Xnonderdi p, so uct dcona t apur, C
Solem iptum, immotos contiltere: Leltueu
vero, in circuli circumterentia circa solem ter-
ri, in curriculi medio sicum: ipsamque Side.
rum inerrancium spharam, eidem cum Sole
centro circumpolitam, tanca ese magnicudine
ut circulus quo Tellurem ponit circumterri
eam habeac proportionem ad inerrancium dictan-
tiam, quam sphaera centrum habet ad Cuper
tieiem.
Hoc aurem omnino constat tieri non polle.
Ouippe cum sphaerae centrum nullam habea
maxnicudinem; neque ullam ad sphaerX (UPer
ticiem habere racionem concipiendum elt.
Censendus autem elt Aristarehus hoc intel-
ligere: nempe: Cum Fellurem concipiamus
tanquam mundi cenerum; quam habet ratio
nem Tellus ad illum quem nos Mundum dici
mus, eam habere rarionem Spharam illam in
qua circulus elt quo Tellurem ponir circum-
terri, ad incrrancium cellarum sphaeram; phx-
nomenis lic policis, demonstrationibus confir.
matum ic. Maximeque hoc Constat, quod SphX- 55 H OHCIpEVCV, eva qu C1. Kat pectAISa DatVEry. Y
ram illam, qua Pellurem moveri rule, magni-
cudine praelumat aequalem illi quem nos Mun
dum dicimus.
Ouin dicimus; Si ex Arena Fieret sphaera
tanca magnicudine, quanca ponir Ariltarchus
Siderum merrantium sphaeram este; Ptiam CIC
numeros supperere, ex iis qui, in Principiis
(quae dico) oltenduntur, Nomenelaturam Tor-
ciri, qui mulcicudine saperent cum iptum iltius
Arenae numerum quae spharam jam dietam XGUeL
magnieudine.
Nempe his potiris. Primo, Felluris perime.
trum elle quasi Terceneum myriadtum Ctadiorum
(seu stadiorum ter millenorum millium) Caltem
non majorem. Ouippe cum demonttrandum Tul-
ceperine alii (quod ru probe (cis) cam esse
quali stadiorum crisinta myriadum; L.90 libe.
ralior, consticuro Telluris ambitu quali decu-
plo majori quam qui a prioribus illis existima-
retur, pono illius perimetrum esse qual ter cen
cum myriadum stadiorum, saltem non majorem.
Deinde; Felluris diametrum majorem elte)
diametro Lunae; de Diametrum Solis majo-
rem esse Telluris diamerro. Elaee utique prae
lumens juxca eum plerisque priorum Altrolo
BOrum.
Porro, Solis diametrum quali Frixccuplam de
ette diamerri Luna, sallem non majorem. Ouip.
De cum priores Altrologi; puta Ludoxus, qua-
Ei noncuplam altirmaverit; Phidias ACUPaErIS.
quali duodecuplam; acque Ariltarchus demon-
aNor, peveu auivnror sut sut epas vet
7 a NIOV, NOTL KUXNS ZDEI DEpCIaV, o5 EsW eV ps
reo dpouco neiudvos rav de reor à coarior aspcot
DareaV, HEC) X avro NErTpOV TE a Nice nquevar
TE E ranNaa Eipd, eos Xe Y NixNoVNaB
du rar jar loride) cerpepeas, roarav ext à
vaNogiaY nor raV ZCY a CoN arcor deros_car, = e at
EXCL ∞ VerY pOY TaS sDaipas non rar d  averar
28r0 de cudnnor ios aduvaror V esv. EnEt za
∞ raS oPaspas nerrpor 3d er exct pezcos. Sde no-
gor excr sdera non sar Srparcar rasoDaipas
onaeor avio
Endexrior de r Aehhapxor chavoetode rode. Pm
On 2 rar jar 1onapardee pv x ney
XOOV FX resuS ov ext Nogor à ù non rie aucor
EipnpIEVON KeS pICV, F8T0V Éxeir Y Nogor rar o Paie ar
et  o esir o niXNOS naB or raV rar oder
E, Depeads, non Far TCv  aconavor aspcov ai
par TaS drodethas, Ter Damouercor STCSBi
peredos 2950 Daipas Cv à NOVEII FaV j 
ruerar, 1o0V LoC Tu v apcor eiequerco
neopeco
vapver dy. C et verro en r8 L aups sDaipa
 TANIMaV ~ pEr)oS, LNENaV AetS apXOS VnO-
iide Fav Tcor aCN aVEcor apcVaipar Eid
i 3XCS, nras daX DEVECON eV APXaIS TCV NaT-
OvouaoaV ExoVTCOr, VnEpBaMOVTaS ZC WNyd Y 
Y 28 V a ppS, 1FS puc7s)o5 CXo3 lodt 18. Et
eqpera oDaipa–
TNORCIErCON  TCoV DE. HpEOTOV pEV, HEC LUETPOr
Ta5 jas cd co5 F pverad cor saedicor nai P pon
pesi Cco QKaITEE TCV ndpa pErcoV drod durveu,  na
Deos nat 20t   aNONSDetS, Edou auxaV is X
peveradcr sactcr exco A inepba ModOS, Na
Dets X perc)oS FaS Jas cos denaONaIONFSL
TCOV EESTEPCOV= DedoG aVEIS, TaV HECe poV au-
FaS LOnEu_ Eiuo Y id5 F V p coV SaIaV
nai pon pecil co
HB3a ) FST, TaV D) Q VEEpOV Fas gas pet C ova
Eipdo TOS caETPS TaS ocdlvas n Tar d
rpoV 28 anes prt Cora Eido ras diaperps Ta5
jues oucicos Fa aura napSCrcoV 5015 X NElGOIS
TCOV COCBTEPCV aG pONCY CoV
METa DE FVTa ZaVCIAUETPOV F8  NIS FaS ca
MEFPZ FaS OCAlaS CoS TeLaNOVTa Naor Eipd n
pon peci ova. = Kat HEP FCV WoegrepcoV aspoNeYcor
Evd CE per cos  errea conaorer am Parouere 4
dia de TE ANSrarpOS, cos dcod Exa Naorav ApISap
u B. Eiudp, est io ∞ X B. olav. y B. aduvaeror csir. Ouod retineo (absque inclinatione) cum hic cum alibi
quoniam id hic moris esse deprehendo. Z B, nor. a B. ids avet.
B. i
B. rär gier 2)r. d B. essx Xa
3. oaiegu, et sic (xpC. F B. dirodriEeas. 8 B. t a. I LL. shino. 2 B, eet. _ B. ny X me5, d e1 X )e1or 2
ouCcor. VB. E pZS exor  in B. in apnudon. n B. X de. 0 B e
P B. poel( con
de
negnodes. Y Rerineo na deis. u B. denam naoicor. X B. dedicas pucor. y B. it; Y Xox sacto C
icar. Z B. incper. a B. in adet. b B. indosspd. Malim eincam daviar, vel cieurs daoiora
u apxai

## Folio 515 — 867984570:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
A R F N A R IV B.
28 dE Enpa per DarVEN, i esiv a CaperpoS a - 85 Rratum eat, Solis diametrum dianietri Luna elte
218 F25 diaperpS TaS ocNlva, et (cor piev  d’or-
TCONCID EKaN Naoicer, En a icor de n EiroOR Nao
Exco de vrcpbamovoS X, YBTV, d́ co5 x vnonei-
advorarappinogor n dedtrueror, oua
plusquam octodecuplam, sed minus quam vige
cuplam: cg0 e hunc TupergreNUS, quo prO-
policum sic line concroverlia demonstratum, po.
no Solis diamietrum diametri L.unX quas Fri
Far diaperpO TS aNS TaS draperp FaS ocNy 90 Secuplam, saltem nOn majorem.
vaeh, cos B recaexOrra Naoiar eipd (C pon poctC ova
Hori ) 785015 raev H)apuereor 8 à Nie pocil ova
Ejudo aS 8 XtNaYcS Won e 45, 28 e5 Y pE
HGOV KuKNOV EYgCaDoS F CD ri ReSpeco. T85
iodeai Aersapx  cipgnoros; S nnNS
Ecodicor  aNsor Paropdvor ios x cirogor n inta
rBOrGEr.
Avros ) Conca avoS, LvdE F KonoVL end-
eadr earincos na beir rar ycoriar, es aro nes
crappo  FaV ropV Por m’éxsoar non Xa 8Vd. X0
adi ounor ane , Sa NaSCiV, Con EuxepES es da 
pense FaV orV, unre 245  XcipaS, prr Fa op aVa
di cor naScir, àonisS cipd x anes BES dDai
VEcdE. ILEet  ZSZCOV, D ZS apoVroS, Os cona
Praeterea; diametrum Solis, majorem ette
quam latus Chiliasoni circulo, eorum quae in
mundo sunc, maximo inseripei. Quod qui-
dem pono; aftirmante Aristareho, apparere 5o-
lem quali circuli signorum (Zodiaci dicti)
partem vicelimam e sextingencesimam.
Iple aurem, ad hunc modum explorando,
conacus sum per instrumenta ansulum obser-
rando capere, cui Sol congruit verticem ad
oculum habenti. Ouem quidem omnino ac.
curare obserrare non in prompru est; eo quod
neque oculus, neque manus, neque instrumenta
quibus capiendus est, Pac tida snE ad aCCuTate
obserrandum. Verum ac his impraesenciarum
POr paxOVEI, aM CS TE I CNEOVNLS 5ISTCV EOnE-os nOn cempestirum est prolixum elle: cum de
Daris edicor. Anox en de pot, es rar dodcis 8
CONCIdS, Vaoriar naSCir, à nS est un pc con
TaS Ycorras P es du d aNoS  evapuin ZaV noOV
Dar Exhoar non 7à oci i nanir àMarYco
alias et Expe tuerine observara. Mihi aurem
ad propoliei demonstrationem sufticie, angulum
capere, qui non sic major angulo cui Sol con-
sruic verricem ad oculum habenti; icerum
que capere angulum alium, qui non sic mi-
viar naBCr, a S esr Con enatcr Fas rcoviasonor angulo cur Sol conpruit verricem ad ocu-
es au o aN. O erapus n Far NV Dar Exsoa mt
ra oc.
TEdErTOS SI p nut S neder apdor
eo Torco neivor 2 odev uMer avareneir o a N. O
oea i, noNvopS upS roorA DerTOS, nai 2 
Devros d 4 navora opds, codeas pEra Ta
ava roNar 2S a N18. FmdY, cirros aurs noit ru
deicorn,  duvauds arnsNend ’encpa
Oy o narcor es 2 aNcoV, n S à os  varEsn t
lum habenci.
Pelita aurem super erectum tulerum longa
regula, eo loci licum unde Sol oriri Conspr.
ciendus crat; parvoque cxlindro ad cornum
tacto, et super regulam normaliter crecto (non
super reculam jacente quod censuit Rivaltus)
Ctacim post Solis orrum: Tum exittente pro.
De Horizoncem Sole, ita ut ex adverto con-
spici posset; Regula ad Solem converta est,
X axpor 3 naver 6. o) nvnd, eo pesco netnooculusque ad extremum regulae constiturus;
ed O  78  a NiS nai 2aS oS, enconort rC
NICO. = AXOXCCod _ 78 noNivops do TaS
orlios et a apEaro Dg DasE TS aNS m pr
rpor EF Exae_ TB xVNVopS,  narsn o xu
2vo 0.
ei edi quoicos ouebaner rav ol à p Eios
opcis βNendr P ev Zdar à X) doV a N aRpS ZS Na
vovos, et co ronco a os naresa y, ausour
S nonirops à  Erexoua Ycora Vno FaV à X)
OEV, ExaOSCV Xa Eein FdS YcoVIaS E5 av o d. N1O5
Erapuoe rar noeuPar exsour non ra od ca x
Cylindrus aurem incermedio loco inter (0-
lem e oculum positus, ut occultaret Tolem.
Cxlindro dein ab oculo lonsius amoto; cum
primum caeperie Solis cantillum ab urraque cy-
lindri parre conspici posse, cylindeus Alte-
125 DatuT.
Et quidem, si ita ForeL, ut oculus ab uno
puncto conspiceret: ductis rectis ab extremo
regulae, quo loco oeulus constitmens fuerat;
qui ductis rectis concineretur angulus, minor
toret angulo cui sol consruic rerricem in oculo
habenti; eo quod solis aliquid ex vtraque cy.
lincri parce conspectum fuexit.
Ouoniam vero oculi non ab uno puncto con-
spieiun,
EiONEnEai n ZS aNS ED Exarea rS monivops.
Enet N aj ous con = à  eros ocpeis BNE-
a B. durio in denarnaviar. e B. apinozor. f Suppleo, quod exCidetat  an sus LuB. B B. TeLANOrTEXNa
ias.
B B. pcilorar. i B. X. L R. in sed)n. L B. 1ds at. m B. exVoc. n B. Xaeas, ee forre rectius, PrO more DO.
rico. o Suppleo un P B. ais av. q R. evaenc. r RetincO ixvour. SSuppleo nes ut alibi Colet. 1 B. à 715
B. a
duvapivor r3.
B. in. y B. emincdor. Z B. never. a B. ridir. B Retinco opd . cB. iorr . d B. deiCorn. e F
axdeioces.  B. ets 3a5. H B. ajt a. X B. acpaon CHPACIOI.
FB. incspacen. S B. a atis. B B. naersa)n.  B. +8r. L B. diroxvei opdvor. LMalim nelaero. m B
umpr. i B. narvsazi. o B. auir. P B. adiiar aexdriomr. Q B. im Vavaa. Y R. ra aelexopinae yties. sB. na

## Folio 516 — 867984570:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
d10
A R G TT I M L D1S
spiciune, sed a quadam magnicudine: sumta noVTI, a M diro r  pesédcD. enà D n it ue
elt magnicudo quadam rocunda, oculi conspe. 135 gaJos sporginor, coi Et Y oO nai r
etu non minor. Politaque hac magniendine In
extremo Regulx, (non quidem dum instituitur
observatio quod sensisse videtur Commandinus.
sed postea, quum ducendae sunt rectae quibus
aneulus aestimetur,) quo loco oculus constieu
bop  ovi oclex rb aet ia
cuS Crat; ductisque rectis qua et magnicrdinem 140 à X Dctocr. En ̀ cov d i 25 ycovtes E es ov 
hane de cylindrum continserent: rectis sic duetis
Contentus angulus, tactus elt non major co an
Sulo cui Sol congruat rerricem in oculo habenti.
Mlaonieudo autem quae oculi acie minor non
Sic, ad hunc modum inrenta elt. Sumei sune
Cylindruli duo cenues, acque inricem aeque
crassi; quorum alter albus eset, alter non el.
Tec: acque prae oculo consticuri ambo; albus
quidem ab oculo remorius, e qui non albus
quam proxime ad oculum, ita uc iplam Faciem
contingerec. Si itaque renviores sint cylin
deuli quam oculi acies; intercipitur ab ocule
aeie cylindrulus propior, acque albus alter ab
ipsa conspicitur; ee quidem, si mulco tennio.
reS LINE, COTUS; Si non sint mulco renuiores.
Talcem parces aliquae albi eslindruli conspiciun.
tur, ex propioris ad oculum utraque parte
Sumeis aurem hujusmodi eylindrulis idoneis
ita ne crassitie lua alter alterum occultet, ne
tamen locum ampliorem, magnitudo tanta quan
ta est cylindrulorum qui hoc praestant crassi
ries, faltem non minor est quam acies oculi.
Anoulus autem qui non minor eset angu
I0 cui Sol congruit verticem habenti in oculo
lic capius est. Cylindro Tuper Regulam ab
Oculo (ic amoro, ut totum tolem occultee cy
lindeus; ductisque rectis ab extremo regula.
6
aN O erappCn raV nOpOD _V  EX SOCS no TC
F0 pesos5 ∞ Con CMa Hov or15, 21dC B5
reonoV Cve iOnC). AVo NNvdpia ava N a O eNE)
SNEma = 10DXCa aMMaNCOV X pdi nonor, ∞
3. Kat  oegrider) coeo ras oruos x ud nao
aDEGdNOS an avras Y de s NoOr,  cs E
Ergorarco tas io3, coEn, Derraeror T8 coecOCo
78.  Et pd EV, Ta NaD Derra nonivopia, P Nesdo-
Oree EcrH 2 TaS oIOS CEinaC avE) 0Fa5
oios x orgus nonirdpiov, i opy  d avas
x nouer et ud na  DgONV= NEndoreCG EcoVTI
neer ei denas pin =c Damnv, pepea rvd, S nom
S opcr ) Y  Enarceg 8 eyg05 595 01S. Na
SDDerrcer de rcrdCF2 nNdpicora deicor o
ICS FC XSONOTEW D ETPOV AVECWV ZWDEEEOCO
3 8 co MCtOVI Zn CD ∞ dn TaNIKErV pEyCOS, cs Ninov
est X MXo5 Y d rvNVdpicoV F FBTD NOISVZCOV, pe
RISC XCS E5WV CON EMarIOr 705 021B.
A8c7corba, CdH EA a blaY 60G)Crbe Eh cd
aNtoS erappo et rar ropo Dar Exsour nori rd c
87C5CMa). ANO=_SEVTOS, 3dm ∞ KaVOVIOV, 18
unirdps doro 295 0105 8r05, c5 Bonor
 nonopor onco aNscO na)  à X) doar e) dar con
quo loco constimebatur oculus, cylindrum con- 165 crps 3 ravovos, ev co ronco a orfis KarEs. 
tingentibus: rectis sic ductis contentus ansu-
Jus, Factus est non minor angulo cui Sol con-
gruat verricem in oculo habenti.
angulis demum ita capris ad anguli recti
menturam accommodatis; deprehensus cA ma-
jor ille qui in Regula crena erat, minor quam
recti in parces cencum lexaginca quaruor dirisi,
Pars una: minor autem angulus, major quam
recti in ducentas partes dirili pars una. Ma
Vaveour 23 WoNirdpS: e D EEXoVa ycora
Far à x) lour ei ddar, con en a Dcor Zve) m FaSyco-
vias  e5 ar o x  erapus Cn TaI nOpVDaVExS
ocev norI τd, 0FCt.
0
Ta15  poriais,  8tc3na cOS, na
rapErenDetoS P epdas Ycoutas cer2 à ev syco
2)spE DetoaS raS opdas eis pEd, cna rcor n er pe
p Tatr a DE EMarICoV, X)aI PE) EIOUS F05 0-
da e 8, pet cot n Ev pocp C FSTCOV. Ln NOV XV.
niteltum erso est, angulum cui Sol COnSTUAL,S on à Ycovia, es dv o N C eraqpo Ey Targ
habenci vercicem in oculo, minorem esse quam
est recti in 764 Parces diriti pars una; majo-
rem vero quam est pars una recti in parce
200 dirili.
Dar exzour nori rà oc enacor du esir i cha
PESbS 185 Op)aS e5 PZ d TBTCOV EV pIEPOS pci
(cev dE n Z)ape Deioas 245 op ds eis ∞ FETCOV Ev
pEp 9.
Eis sabilicis: Demonstratur, Solis diame. 1d0 Henisccticorz TErcor= Deer) 3)avereos.
irum majorem esse quam est chiliagoni lacus
circulo qui in mundo sit maximo inleripri.
_ t cZGer NoX NoV E7 P0. PoW Z F ev rCd nes pco-
10ct
De  s e  ds poV 30dno
von 6 ev 1o 56A ld ∞ b15 nabosc ). aX)
ou cvdcio a ausour rod  d  nai rod
er c.
onS sCorEO FaS F8Y ZXaYcors n6C45, 28
YB. St5. Z B. panorO. a B. narasad. B B. axdeia io dria errasoa. c B. nin ax deioar. d B. i5 e B. aio
i qua quid deosser. in B coegsider coeds ras oas. n B, is est. 0 Depravata restituo. P B. NEXTTaTE.
benraj. PB. Etnora. Y B. AEx oxECaN éorn nar. Wt B. et déng. X B. HCLCGIHOXOIEPEa.
3. ixdra di cov. b B. mos. e B. exonort. d B. oopr. C B. 806.
irporeir.
se B. axdioar codciav. V B. enavoda
C e. y B. X. Mazeriv.
Z B. 2a5
a.
qB
2 B. XW
15
revopat
B
6
at. f Malimm ersoar e Suvoleo. B B. senoneras. I B. ninmdpa. L B. ioora zen amne. V B. 2d pdii Robrior
3
B. ato 8 xavoris
EB. ot cr. R. de
eod
B. ais ar
3. aiS at
a5.
tR
etac. q Matim a pesi puicar. r B. charesseioc Y ocdtr. SR. in nn ic. + B. ai ioan. ut RIr. +
sut

## Folio 517 — 867984570:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
11
eait
A R F NY A R IV S.
Nocidco id Seco exBCENyuVo, X)4 X 25. Incelligatur enim planum, per celluris Folis
NEVTSS FS guS,   S a N1S, i 24 aS ouS que cenrrum, ccglie, trajectum; sole lu-
pporine Y det OG EorroS FS aNIS. TepVerC.85 Pra FTorizonem paulum caltente. Planum.
∞CexBbAnder do,  ui neopornara
a y nXNOV, raV jar nara Y dec. Y de aNtoV
que sic trajectum secet, Mundum quidem in
aB7 cite10,   026,  30let 1
mari i on nonher. Kerreor Do es co ras idid ras P
circulo on: Centrum aurem Pelturis lILB, 30-
lis n; sicque Oculus S: Rectaque ducantuE
oar ei deias  aisoa)  on ninns. dro peti rs gocirculum on concingentes; nempe d s, recla
S, ai dn dE. B Lavorrcor de nar X v  X
5 dro de 25d, ai du 30Sil avourcor de
nara ~ X nai x p Y dE aBy NH NoV B repuror-
rcr at du do, naFa ∞ a nai ∞ B.
Sa sE, quae tanganc in v et 7; e d d rectae
dP. do, guxe tansant in X d e; ip(xque du
do circulum a By secene in a e B.
Est de petE cor i du TaS du, eet Lo) 515 Fs auceM Du major quam dU: CUM PONAEUE
Sol supra FTorizoncem cse; (adeoque aneulus
aNoS vnEpYdeCorra cipds iis re e ycovia a
Erxoua und rar dn dE uecor est TaS yc-
vias TaS Derxopdvas d rar du do A dE
ddu obtusus propter Solis semidiamerrum ma-
jorem quam Lelluris:) EL propcerea, qui rectis
Sa SE concinetur angulus, major est quam qui
EreXOCa Ycorta Lad l rar dN dE. ueicor pdi rectis Du do concinetur. Angulus vero iptie
Esir  3) aooreso pEpos opdas, ena cor dE n FaS 200S L SE concencus, major quidem est quam recti
opd a5 X) G1pE DetoaS ets PE d TErcoVer pépos. m ou
qd est Ta Vcorta  E5 av o NtOS erapps et TaV N-
P Dar Exsour noni rà o Vd. (25 7e d y coria d eE
pars ducentelima, sed minor quam recti in par-
ies 264 diriti pars una; (aequalis urique illi
cui Sol concruic verricem in oculo habenti.)
Adeoque mulso magis qui rectis du do contine.
Zocda  rar Du Do, ENa Tcresir n FaS opdaS Fur minor est quam recti in parces roq divisi
D)aspEDEtoS eis DE d TETCVer pEpBS à de aBros pars una, (seu 4 rectorum in partes 656;) et a3
aderae Ct a icoV Est Tas Ccorvsos er uaa recta, minor ea quae subrendic partem unam
Deri
a Suppleo C 3 airis. b B. oercorra c Malim enbn zeio. d Malius nasabat. e f B u eirm sune Imperariva AC-
tiea PrO iruvas. b B. detsionu. i k L B. F. in B. 1ooi quias ii n B. auis an.
X X X 3
d, 3 o aNis x n ois de Esco∞d. Kai d axc

## Folio 518 — 867984570:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
A R GHI IMI F D TS
peripheriae circuli aBy in Palles 050 divila.
Polzeont autem intinuari perseltus, ad cir-
culi aBy lemidiamertt, mtorem stadee u
tionem quam 44 ad 7; c0 quou ous Le
DatE DetoaS FaS S aBy NHN_ W Et DEpCtaS Es
2V3. A FS cipnede nonvycoris cEjuere O
nort TaD CK T8 NErTES TS aB y KVKNS, ENatora
diametrum minorem habeat rationem quam 44
7D COVIS CY e KVHACO, FaV Detpo
TCOV HOTI TaV CK TS VErEpS, en a Dova Nigor d EXE
VD ap, t HAVTOS XVKNS a DEI DEpCIC pICiC coN
AdeOquE MAIOrEM habet LALHOHEHE Ba ad d, X 2IS esiV n TCLCN aocOV τ45 D) QuETPS EnaNOVI n E
ipsius 23:) Minor itaque clt Ba recta multo
maeis quam rectae du ParS CCNCCSIMa. TPLI au
tem Ba aequalis est circuli on diamerruS: (quo-
niam illius semiltis ea, est ipH up aequalis:
dopuco pEpet.)  25 ∞ En a Fco Nogov  ext à B a
noTI TaV D X, n FO L_ NOEI TC a P pun ioS X
enaricor esiv a B a Z n ZAS d H ExaTOSOV pE POS.
Ta de B a io esir a 3)_ NETPOS F8 Sn XXNS
quipue quae ab aequalium du da extremis de. 220 din ngi a iuioda avres a D a 10a Est Fa X P
milla sunc perpendiculares, eidem ansulo op-
POTEx:) Constat itaque quod circuli on dia-
mecrus minor est quam rectae du parS Cente.
Cima. F. Aque diametrus Edu, minor quam cir-
culi on cralucuus.  Ox (IC dEE ciren
ioar id EBoaV FaV S H T0 da DSO Y HECGTCOK
Y naderos Se rda  rar aurar yariar
AnNoV 8V, Oet a apIETPOS T8 =5n RVKNS, ENaT-
TCOV E5IV n EHa rogeV pE O TaS dX. Kaj à Edu
jus circulo on.) Minores itaque sune mulso2s Hauerpos Ena ricor est Fas 3 )aperpS τ8  8
masis limul utraque du no, quam ipsius du
pars cenrelima. Adeoque minorem habet ratio.
nem dn ad vo, quam 100 2d 90: ablatum uti-
que, minus est quam pars centesima. Cumque
aneulum deu rectum) recta autem qu minor
quam Sr; (quippe drevissimus est intet duos bi-
centra:) minorem ieaque multo maris LactoeM
habet de ad d7, quam 100 ad 90. Cum vero,
triangulorum dup Sur rectangulorum latera.
quidem up n r linc aequalia, Scd dP Sr inaqua
lia, et de eorum majus, propter du majorem
quam dn: AngutuS ipLS Sr Sn contentus ad
anculum ipsis de Du contentum, majorem qui-
dem rationem habet, quam du ad s’u; sed mi-
HVKNO ENEI ENaTICON EGIV OOEC XVKNOS 780t
XUKAS. E) arovES aeq CVTI aPopa ai dV H5.
n ExaTOGOV pspOS Ia3 . S_ H ∞ dN XOTI
rav 0o. Cnatiora Nozot EXI, 41a P XOEI 1a
norem quam de ad ST: (OuipDe S duorum 2a N  dvoir reycorcor epdoycovicor ai di dsepat
criangulorum rectangulorum, altera quidem quae
circa angulos rectos latera, sint aequalia; altera
vero inxgualia: angulorum inaequalibus illis la-
ceribus adjacentium major ad minorem, majorem
quidem rationem haber quam rectarum angulo
E at dE cscp oot d pet cot foriio rat 1ott6
Exa Nogor, n à pcicor geapopa  FaV und FaV op-
recto subtenlarum major ad minorem; minorem 245 Par rcoviar Lorisor or1 Fav S Naora éNcr
vero quam rectarum illarum angulo recto adia-
centium major ad minorem.) Adeoque angulus
concentus rectis s’n sE ad angulum ipsiS d0 d p
contencum: (ut gu sum dutorum dupli sunt)
minorem haber racionem quam dp ad dT: GUX
Tova dE, H es poch coD recpa FaV WeI = TaV opa
d Tar dK dE, no Tat Vullat
OAOOV EX _Fa d nor ET0C 3)4 ∞, NaVTOS
n Ta d norI 1d G. eAaa oEderuvo
oGd. Kaj. exet a pdi d  con Enadcor est TaS
 tur ton d+ Enadico eq C
nogor éxt a dp XOTI D FaV dF, i ZC P XOTS
ra Zd.  ENEI, EcV d up = dKF TeYcorct
ososrtct ot, ai ido tp t conopatidas
evri ai de de dr avvo  icor  à de
a sano clexodua 100  7av Cdt dn, 10-
ri zar rcoviar rar  Euxo dar uno P rar dp
d_, pei Cora ed EXCt Negor n à d_ XOTI ZaV
dn Enactio dEn a dp XOTITaVdF. (2 Pt juee
nopar at 2et  Far od ar Vcoriar i= Écorr
avioors onobeais NoxI Tar Enarora, uei lova dis
Ycoriar No FOV EMaOSOO.) §15 F ∞ Ycdvid d
rar Ecexopdar ino  rar c 80 d pes Enarics
Irgoni circulo inscripei perimetrus ad semi-
ad 7. (SCIS enim a HoBIS cconutarum elle,
quod Mheus cujueris Periphersa caccut ut
Dlum alatictri minus quam parte lepea.)
quam EF ad 2248; (Mpolc o Gu 656
Du nOn MIOT LC quam dp, (Majo popi
culos trajectus, qui jacet in lectu per iiruus que
Rozo ExA, n Ta P XOTI  Za Gd. SUS ZEa YcoV
d eExodua ino C FaV dN dG, NOTI TaV yco-
var Tar verxoar no rar d p d0, Eatco
Rogor Exd. n 2a P Xori tib b. Lat EA Et C3A a
onozor ExL. n a Sp noch tardt. A 15 oMarc
quidem ipsa minorem habet rationem quam 100
ad 09. Adeoque (mano macis) angulus iplis
Sa dE contentus ad angulum contentum rectis
idu Do minorem rationem habet quam 500 ac
53. Cunque sE angulus rectis S a SE COnten-
tuS, maior quam recti parS dUICCHICMMT, GVIZ
eExopda vro test S p do, pet  cor n ra5 opdas
AetBE-
Sycorta a Erexoa ino B Far d X dZ puciZ cov n
H)angorocOr pEpoS opsa  a ycovia d M-
rectis dp do continetur, major elt quam rect.
interie aX.
Z B. aBn. a B. Xona.
B. eni
ar optur runiar
d xD.
e
oB. X1Z. P B. . qB. ixc. r B. . PB. EodouX. YB. res 3. u B. tqes n a Ba X B. ris D X n. y R
B. 51
e B. rec.
d B. 5.
B. d  Enaricor.
b B. a Bn. c B. 3.
rB. duar
Xd. m B. a oe_ xoria. n P B. F. 0 R. dd. qB. ei dd X_.
(+ Malim irveas i eC arear ). _ B. sair redair juriar. _ R. orn. y B. n̂ red rin optur vniar careirson
FBi B. Y. C B. d1. dB. ra. B B. n cinae aguria

## Folio 519 — 867984570:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
A R F N A X +0S.
X)∞pEDEio_S C5 ois ded 18TCV GF ppE
c5 TE LetCcoV EEW n, V)GIpEDCioS aS op) aS C150
GY, T8TCOV EV pEPOS. ACG a B a pet CCoV Est Td3L
2osous en ruapa omonidias ras 28 aβY
nXNS E DepCS eis Wo1 B.  Fà  a B io
cori a 8 anis _)aETEOS. NyNOV ZV, or pei cot
Es a 28 ans 3)auOr ∞ rS TS ZNIaYCOV
nd e45.
a 3)apErpOS 8 nospS S 7)QpEEPS raS q
ENa TIcON ESWV n pve LOTONaDCOV Kaj E7, à 3) a
2005 78 reopes Enaricor Esir n saedicov pve LIS
uverades p.
EsEI nd unonCi) Far caMEEpOVS aNis un ci
Eco ciu n P FCaNOVTA CNOOOVa TaS XIGUEEPS
FaS oenlvas, FaV dE ∞) 4 NLEF POV F45 js eil c
cipdo 2d5 D)auExpS rasocplvas dyNov cos a
Ha porpoS _ cn1X ENaTCOV ESWn TCLANOVTATNa
vicor Ta5 AauETPS FaS haS. Han de, Eneiedei-
Xon a N)auErpoS S aNi pcie cor Eso 20S 2
Moycors coneas eis r perso noxnor eyleq
Docds ev Tĉ nesuc Dampor on à s ZiNa
rcors  Eiuerpos  cienes, en a cor Esin ZiN
conaocOV F45 Z∞ NEZPS T8 a N1S à de 2) a ETpOS
73 aNS ENarCoV Es ir n ZpcaNOVLa Naoor TaS cha
MExPS TaS das citE a WEILETPOS T8 qN197 CoYS
ENa coVEEM n recOuVeLO NaoicoV TaS DI∞pIETPS
7a5 ras.
Enet SV a cEiErpO 2S gaYcorS, ra5 idv
2)_pETPS TaS guS EMaFICOV EGW n ZeISUVPIONNa
orcer, 245 dE X) apErpB F8 neq ps pei corn TeI
NaoicOV (dEd AN) gae Tot dE HaVTOS NXNS d
2La ET pOS ENartcOV EG W n ZCITOV pEPOS. TaVOS n-
ROYcVIS DELUEEPS, = OHa 2OOTT NA POV éoV X MONV
YcoVtOEPOV 28 EE dYCVS, auduor ido T
NVKNC et) nai a XLa ETPOS F8 nesuS exactco
ii perPIOZ N~OrCOV ZaS XL∞ NETPS F457a5.
A _N St oS T8HS IB, ex ar coV eou n
popIO NaviCOV Z4S drapIErPBY F45 345, E’ENarIcon
Esiv n sadicor pevpid ps P5 Cx 28r8d7.
NOV. FNEt X d). TaV eE pOV TaS VaC
pen pecit ova ciede n pabroodam ppdas sadhcor
Mus ihorem elle quam cencumm insclacdo 
7oClauu Hachior.
e CIC CTaIHEIIO LLIna. Mamtettum (adhuc
5is) est, Baltecrum Solis minorem ellc
P0LMICCAPSaM aaMCML SolIS. Ipla aMCI S0.
35
MIOE elL quam cricies millecupla diametri J et
luris.
Cum icaque Perimetrus Chiliazoni minor lE
quam cricies millecupla diamerri Pelturis; dia
merri vero Mundi, major quam cripla: (de-
monttratum urique elt; eo quod cujulvis cir-
culi diamerrus minor elt quam pars cerria Peri
mecri cujulris Polygoni, quod, aequilaterum
pluriumque quam Flexagonum angulorum ex-
istens, circulo inseripium sC.) Mundi itaque
diametrus minor elt quam decies millecupla dia-
AICtrI FeIIUrIS.
Cum igitur Mundi diametrus minor sic quane
decies millecupla diameeri Felluris: minorem
esle quam centum myriadum myriadas stadio
rum, hinc PaTeC. Cum enim pOnamuS, peri
mecrum Telluris non majorem esse quam ter
centum myriadum stadiorum (seu 300,0000;)
a  c eipErpOS FaS YaS EcrES E rpIX Naoia 300 Firque Telluris perimetrus major quam cripla
ra5 daperps (3)a X HaVTOS KVNNS TaV EI DE
pcar peiora cido n d rpin Naorva 705 capE-
rpS) dynor, a 2I∞IEFPOS FaS yas Encrlcv ESi
n scedtcor P pevpiadcor. En Et SV a 58 noo uX 3) auE
diametri, (propierea quod circuli cujulris peri
mecrus major lic quam diametri eripla;) mani-
teltum elt, Telluris diamecrum minorem esse
quam centum myriadum (seu 100, 0000,) Aa-
diorum. Cum itaque Mundi diaetruS minOE SF
rpOS ERactCO ESW n pprO NaoOr FaS caperpS 305 quam decies millecupla diametri Felluris: Mani-
295 7a5 dnNOV idS a TB NoS pS X) ∞ VCT POS EN aF.
TCOVESWV i SadICor pOPIaNIS prpiadES P.
HEC pcgDEcorni Z derOSMaECON TaU 
de. Neei di r8 L apps, rodc.
fectum est, mundi diametrum, minorem elle quam
(200, 0000, per 20000; seu 100, 0000,0000
hoc est,) cencum myriadum imyriactas ltadtiorum.
De Magnicudinibus urique et Diltanriis, qua
Bono, illa sIIIE. De Arena VerO, haC.
in vicies mille parces divisi partes 00; (quippe
133 in 200 est 208;) adleoque major mulio adbuc
quam recti in 203 paries dirili pars una: (nam
cIt Ba quam qua Subtenct PCKPHCKIA CHCHI
aBy in 812. Parres dirila partem unam: (pro-
pter 8+2 quadruplum numeri 203.) Ipsi velo
aB aequalto e ca . Mansteltum ita-
90 ad 20000 et ut L ad 202 95.) Major itaque
265 G et aametu Sol (ano auta lets
uajorem elle Latere ChiltaGOML.
diametrum Munet Mtere ene quan acies
Icis Polscto. Ca  MdC. LeDC
millecuplam diamecri Telluris: Item, diamerrum
EL LunX; acque Felss Me majo
Ouoniam enim policum est, Diametrum 50-
lis non majorem esle quam crisecuplam diame
iuam erisecuplam aact LCMS. POrTO,
Can demonstratum Cc, diametrum SOIl Ma-
sorem else quam Chiliagoni lacus circuto mun-
ul maximo inscripei; manitestum elt, Chilia-
So au verimetrum minorem esse quat
Eo Chaerus minor est quam crisccupla dia-
mecri Telluris: ergo Chiliagoni perimetrus
T8FcoV) Con cno) G 1aDE. OtcV.
t B. diouvem YB, 1io . m B. ays. n B. rcir. 0 B. puicar. PB. recanorraxaviar. q P. ixiraj. r B. CC ar.
(B. iniras. + R. F. n Mali on. X 1. 0 ny ci5 0    o 8 scto haeapd  8 nona
n. y B. . L SepBleo atiar isin. a v. 7. b B. sactur isir. c Suppleo n. e B. rernaeoiur

## Folio 520 — 867984570:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
20
A R C. II L ML L DLS
Si ex Arena componatur magnitudo aliqua, 310 Fina i n ovyNei vo so M 8  a ppS
quae major non lit quam semen Papareris: il
lius numerum myriade (seu decem millibus)
majorem non esle. EL, Seminis P’apaveris dia
mecrum non elle digici parte quadragetima mi
norem. Hloc autem pono, re ad hunc modum
prius explorata. Super plana regula semina p2- 315 HGonoV.  Preder Sri navora Neior pAKCOVES ENE-
Pareris in directum constimebantur singulatim,
inricem contigua: e Papareris Temina 25 (for-
ee 35,) Sparium occupabant longicudinis plul
quam digitalis. F90 autem, sumpta diametre
adhue minore, pono seminis Papareris diame.
erum, quasi quadrarelimam dixiti partem, sal
tem non minorem. Volens ut hinc provolicum
omni procul dubio demonstratum AC. Lt qui
dem quae pono, ilta Punt.
Veile aurem hic existimo, Numerorum No-
menelaturam exponere: ne oberrent alii, qui
librum ad Zcuxippum scriptum non contulue.
rine; si nihil ea de re in hoc libro pratacus
Fuerim.
Flabemus urique numerorum Nomina, ad
Myriadem ulque, traditione recepta: e quiden
ultra Myriadem, Susticienter noca, recensito my.
riadum numero, ulque ad myriadum myria-
dem.
Nobis autem sic esto. Numeri jam dicti, ad
myriadum myriadem ulque, dicaneur Primi.
Numerorum autem primoruni myrias myria- 335 dE nECc àpucor aj pPa VDIadES, oVaS
dum, Unicas dicatur numerorum Secundorum:
acque numerentur numerorum secundorum V.
nitates, e harum unitatum Decades, e Cen
curiae, et Millia, e Myriades; ulque ad My-
riadum Myciadem. Tcerumque, myrias myria-
dum secundorum numerorum, Onitas dicatur 340 pevpta dptc 3Cs  Sipur aptoor, pras na
Terciorum numerOrum: aEqUE HUMEFENCUE ter-
tiorum numerorum Onitates, es unitatum DC.
cades, e Centurix, et Millia, et Myriades, ut
que ad Nyriacium Myriadem. Acque ad eun-
dem modum, numerorum terriorum myriadum
myrias, Onicas dicatur Ouarcorum numerorum: 34s v  F reircor ap buucor pupras popraedes. pove5
et numerorum quartorum myriadum myrias,
Oniras dicatur OLInEOrUM NUMETORUM. AF.
que sic semper procedentes numeri nomina
Tortiantur, ulque ad, Myrio myrelimorum nu-
merorum, Myriadem Myriadum. Ec quiden
SuPPecunE ex canca numerorum mulcicudine
quoc nobis sutticiane numeri noti.
Verum licet eriam ulterius procedere. Nem.
Dehactenus dicti, numeri dicantur Periodi Pri
ma: acque numerus ultimus periodi primae,
Onicas dicatur Primorum numerorum Secun. 355) Egaros api Dpos rus  nras EvdS, uovas
da Periodi. Irerumque, myrias ingriadum
primorum numerorum secundae periodi, Uni. A DE CC ai pvolus pvpades s ddrepas cevide
un  pecilov prancor 6 2 ae Qov ar pn uc
Cera ciudr pevelcor. Kaj, rar XI∞ VENCOV Ya5a
ncoros un Enactova ei d n B rers axosouoprer d’or
28. XronDC) FSrO, Poc L à uo ) ide 
Detaes, Dui putar neipdvas, a podvat aMcincor CC
averaber ai  E (iscOS, NE) panCOVES CoNEova
roror danWNIS paNEOS. Ed a F ova dris rar chae
HETCOV ras L pNcorOS, )C ios TerEaNO-
EouoeoV cipdi danrons nei pin exáclova B8
Nocd O noy DI_ ZSTCV avauD INoycorato de
rrvada Y WOCOKCIdVOV. A pdi oui 10e
raura
XpHOrCOV: eip LLOONAPSAVE TaV KaTOua
SEi F apibucer in died oncos n T a mcor ei re B,
Enico pin  CEiNFVCVTES  TW nor Z eVEI7E NV 7-
Deapdco, pes X Naercov), 314 x under ciedo onee
auras et rode TW B,CN equer
Zop E apes dy ra oroua a r à e BucrP es x pd
 ve icor vnapx  à pir c gded oua CC inee 2
pvecor pd aroxpeorrcos erguco’oxopde, pveid cor
aeAQOV NEZOVTES, 2ES 2aS qveaS pvCadaG.
E5co Er auir eit udi ruo cipnidvor apibpot e5
ras pveias perpiada, Apcerot na NS WVoB. TCor
xanedcNNrpcoV opiDpc nai apibuoV
drepcor deucor povedes, (C = Zar pvad cor
denadEs, C enarorrades, n Znades, i popa
De5, re5 ra5 pveias propradas. HaNir ) C at
Radco Teircor deucor  ear rsi
TcoV dDucor, pcVaDES, nay ai dro Far psva d cor
denades,  EnarorradEs, n ZNadES, n, pvoe
d55,  es ros pveias popiddas. Tor avrov) 5e0-
ancidco FeraepTcoV deucv naI aj F TETAOTCOV
des Dpucor pvpras propieedes, uoras nanendco TEp
cor de Ducer. Kai aci Xrcos cegagovres ei apid-
poi ra oroqara  EXevr CoV, d’es ras C propiaNO-
perpioscer apibucor  pvesias peoptadas. 6 A7
reccorri pdu 3V nai diro rovourcor oi aep. Dpoi 3t
vcoorevoL.
EEesI ) i Pa X Neor coeoarb. Es cor qd oi vir
cipnutor Ap.Duoi, TpcoraS Tepiod S, naN S dvo
Nancidco, Lo rpas  E1od B, ACoFcV ppecor. Ila
rpeo
EB. puitcr. FB pangues. ∞ D. rireanot ad poeroV. B Riv. ercterro. i L exendum pUrO AC. L B Mingre
rersangsopoerr. in B. adetrovar 15. n B, ro. 0 B. coecenediicr. P B. es ru. q B. is rois nore rus pvetudu;. r Ma
I escooar Vel éscor.
iscy pevesicor pves aedo
B. rar povelar. F B. pvelaj. W B. dorcecr C aerducor  dobrepar poradts. X B. Enare.
E B. ap Ductdc F.
avecoscor divisi. F B. peveias peopradEs.
a B. sEtCV. b B. is peveic pevetaedes. C B. EgerTE5. d B isa. e B. pur
S RIV. 270xpec. h Elic transitus est d Numeris, quos vocat, ad Perro
dos; hoc est a locorum Octadibus, ad Oct adum Periodos (quarum quaelibet coninet 1, 00C0, COr0, Octadu5. 7
Duod mirum est neminem incerpretum obserrale.
Spe cotut
ti cor ita

## Folio 521 — 867984570:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
l l L L A R L B.
oe1od8. Lpt poput pato 3 1 26tat
PtCS pO Epio p pBS od apto
pcor pve peptada.
s dicatur Secundorum numerorum secunda
periodi. Lc similiter horum ultimus, Onicas
dicatur numerorum (secundae periodi) Terrie.
rum. Atque lic semper procedentes numeri
Nomina Corciantur, usque ad, sccunda periodi,
numerorum myrio myrelimorum myriadem my.
riadum. Scerumque ulcimus numerus periodi
secundae, Onicas dicacur numerorum primorum
55 Tertia periodi. Acque lic semper procedun.
to; ulque ad, Myriadem myriadum, Numero.
rum myrio nyrelimorum, Periodi myrio my-
reLIIX.
TIis ita denominatis: Si lint numeri ab Uni-
Ecorr depeoi diro porados ara negor =HS nci- 37otate proporcionales continue polici, et proxi-
edvor, d dE 2 Dg rar povad d denas eiri oi oru
aurcor oi rGcorot oud ra poradt, THOcoZcoV axiDu
XaNSucoV COSrTaI et de pEE auo Mo
OHTCO, F Ad TEpCOVZ Na NS iducoV HG ot a NO1, 2 au
2oV 2CCOV 587015, F ouvor  n AS LCOV Ea SV)
deroscéo  225 ox do5 7 ∞ B ulor, d aS nEcoraS
oxr ado5 Y dxiDqcor. 2 O idv S EcOTaS onTadOS
7  Dpcor oydoos esir deoos,  popades.
2a5 de daipa ourados o MGWo. He DE
Naoicor est 8 We aurs, popta proprades easci
rij 5705 de est poras ddripcor deoucor o de
oydoos Fas daipa onrados Est ina poprades
mus ab Unicare sic Decas: Oeto eorum pri
mores, cum unitate, sune ex iis quos dicimus
Primos numeros: Onique hos sequuntur alii
Octo, lune ex iis quos Secundos dicimus: Ca
rerique, ad eundem cum illis modum, crune
5 ex iis numeris, qui dicaneur cognomines diltan-
tix, sux octadis numerorum, a prima nume
rorum octade. Adeoque primae quidem nume
rorum octadis octarus numerus, est, mille ny-
riades. Secunda autem octadis primus, urpore
proxime ancecedentis decuplus, erie, myrias
invriadum; estque hic, Unicas Secundorum
numerorum: Sccunda aurem octadis nUMerUS
octarus, est, mille myriades secuncorum nu-
merorum. Tcerunque, primus octadis cerrix,
urpore praecedentis decuplus, erie, ingrias my-
Fiadum secundorum numerorum: idemque elt,
Onicas numerorum Terriorum. Constat uci
que, multas octades sic continue sequi, ut di
ctum est.
Vrile etiam est hoc cognitm: Si, numero.
rum ab Unitate continue proportionalium,
NaRaor CorrS es aMaNSS Y ex râs aurâs 30o aliqui se muuo mulciplicene in eadem ana
losia constieuri: Factus, eriam erie ex cadem
analosia; a mutuo mulciplicantium Majore t0-
tidem distans, quor eorum mulciplicancium Mi-
nor diltet ab Unicate proportionaliter; ab
Onitate aurem distans, uno minus quam elt
numerus simul Ocerque, quibus se muruo mul-
ciplicances distent ab Onicate. Sunco enim
numeri aliquoc ab unitate continue propor
tionales, a B y dEE nD +n n, quorum a sIL V.
nicas: atque mulciplicetur S’per B. Sicque Fa
a: coridem & B distans, quor s distat ab 1
nitate. Oltendendum cst, quod X XquetUE
n. Ouippe cum, concinue proporcionalium
aeque distet s’ab a, acque n d B; eandem ha-
bet rationem s’ad a, quam a adO: mulciplex
autem est S ipsius a, Per S; ergo et a mulci
plex et ipsius B, per S: adeoque n ipti 7
aequalis.
Apco Ecr apibucor, povas nancicdco, tas da pa
Egaro5, poras naneno pa coEiod S, TpITCOV
de.Bpcor Kai alt BrcoS oi api Quo CaOVIS, a
ovoa  EXoVTCOV, 2a5 deas EudS, m’es r
n pevoraNt prpOScor deDucoro pveias propradas.
38. poras Lanciedc Teiras repiodB, necotur
deBucov G t BrCoS WegaEcoV Le5 raS, qV
LSrcor dE  OuZCOS NaECOVOUSpdICOV EiNa
HIaNV  o S apiooS ahdp
 daripco cor. LaKV dE, (C Ta5 ZeiraS oM
7ad05 o AGWd1c3, CHEt dENan abir est 8 Wed au-
28, pvpras peoptdoEs cose daripcor deoucor
3705 dE Est povas 7 re1rcob apur urmpor de
d noat ourades ESV, i5 eipn.
Xonoruor de est iy rode zvcoono dvor. Fina, à
PiDpecor ro TS poradoS ava Negor = ECOVTCOV, HON
avo. Nogtas d o qvovOS, EOVETI CM T95 aVTOS
ava NoziaS, CnEXcV dero et C Or O X oMa CoNC
ora Za CM aNSS, doous d enarcor T noM a TNa
oraaVrcOV dero porados avd Negor anEXy dero:
ras rados à Dec eri enaroras n éoos csir deD-
pos oupcov,85 anexcorn dero povados ot
anLaOZarTES aNaNSS. S EscoV q apiduoi
VES ata Nogor do pora d05, ot a βy dECnDLX X
poras de E5co oa na) a ginoM C Naoia d od
2 B. o do uovos E5co o Z. FinpDco si oqoctus X. Sumatur aucem, ex eadem analosia,
CH FAS aUTQS ava Noztas O N, anEXcov do 8 b
20001785, 0585 o d diro povados arexd ACINTEOV
07 10c5 Est O Z FC N. EN Et 3V,  ava Noro éou-
Taer,  ioo a n C X o X d dd S a, na) o n do
D. 0 + ausov éx Négor o d o Z a, ev o X nor x B.
HIOMCX NaoOr de Esiv d dS a ZC d. HoIR a HA
vicov a eq est i d a 3 B rid d. 1d5 H 1005 15 b 8
quuid DPleo coeirar axduur, potas neshaoda, nis dabrieas aderodv. m B. iraj. n B. pverans pverosum. o B. uveicu pev-
Riv. igaros ni ra5. qB. is uves anS pvetoscoS aeds pveanS fveroscn axibuuur vey pverades. r RIV
r0. SB. nae rrouaeo puinar. F R iv. Earm. u B. cirainozer. Riv. aira nozer. X B. isronnadion
19. 23 dvoc.
B
i pdso. B B. itm. C MaliM corrcor. d B. draer
reteoe rus mnaroroi. BB. X a. : B. 0 on ris. k B. 81. Rer.
191c02
e
lB. iono
B. n’oxra cier avrcr. Z Y
3. co5. E RIV. iscoour
M B. crcaito ur. n B. 100r 10co2
e
e sut

## Folio 522 — 867984570:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
A R GTT LM D IS
st
aequalis. Conseat staque, t’actum, cum Cx Ca
dem ese analogia; cum, a mulciplicantium
majore cocidem distare, quot minor distat ab 
unitate. Constar item, quod ab Vnitate di
Itac uno minus quam elt simul uterque nu
merus quibus illi ab Onicace distant. Ouip.
De ipA a B y S= EnB coridem TunE quot D di-
Itac ab unitate; iplique 1K a TUINE unO Pau-
eiores quam quor sdiltat ab unitate; ut qui, tis peoraidos a éXd oi de 1X N, 2 eni ena ores n 1525
cum D, cotidem (InE:
FTis aurem parrim potiris, partim demon-
Stracis: provolicum demonstrabitur.
Cum enim ponatur seminis Papareris diame-
erus non minor quam digici pars quadraselima: proncovos pun lesove cu n r anuspier dan
maniteltum est, Sphaeram, qua disitalem ha
beac diametrum, non majorem elle quam ue
contineat seminum papareris (ex myriades d
quatuor millia, (seu, sevasinta quatuor millia:
nempe 64000, hoc est, 40 per 40 per 40.) Est
enim Sphaera, diamerrum habencis digici par. 425 HOEosplev dRNTNE, oM a CoM Ccra C5I FW cion.
cem quadragetimam, mulcipla ver dictum nu-
merum. (Demonstrarum urique elt, Sphaeras
ad inricem rationem habere diamerrorum lua-
rum eriplicatani.) Cumque pesicum (IF, Arena
numerum, qua lemen papareris aequet magni-
tudine, myriade (seu decem millibus) non ma-
jorem esse: manitectum est, ( Sphaera digica
lem habens diametrum, arena toret repleta; non
majorem Fore arenae numerum, quam illa, sex
myriadas et quatuor millia, decies millies Cum-
ta: (seu 64000 in 1000O, Boc est, 6.  4000,
0000.) estque ille numerus, sex unitates secun-
dorum numerorum; ec, primorum, quater mil
de myriades. Minor isitur est (multo magis)
quam decem unitares lecundorum numerorum:
seu 1010000,0000.
RaOSCOV ouo E5WV 4. C cd BBC
c51b plat.
Sphaera vero diametrum habens dixicorum 10 A d ut P tor 2L d test (9. b t poB
centum, est, habentis diametrum digitalem,
mulcipla per centum myriadas, seu 100, 0000;
hoc est, 100 in 1OO in T0O: (propter Spharas
ad inricem in diametrorum Tuarum ratione eri
Plicata.) Si itaque ex arena HCreL LanEX ma
gnicudinis Sphara, ut diametrum habeat cen
cum digitorum: manitestum elt, minorem tore
arenae numerum, quam qui tiat ex decem uni-
catibus secundorum numerorum, mulciplicatis
Der centum myriadaS: (seut 1010000, 0000,
oDaiC_, HMa Naoa E5I FaSdaNroNalaV EX8
∞ TpI naorOV C ot KO Ma TaV
3)4 pet pcod Ic5 6Paspas.) Et 8V ) NOLTCM 8  a p
5AS ODaICA P TANNaVTa ~ pE76)oS, a NNa EsV e
sDaipa es EXZOa FaV X) eErpOV daNZINCorP. dn
NoV, cos E a Dcor éoverrcs o r8 L espe p_ de16 po5 78
quoudis axibuis 2moman naore or ror dena
povadcor p aptocV, E P pepIaDECV.
per 100, 0000.) Cumque decem unitates (c. 450 Eret de r ddripcor apiouior d’ena povades, de
cundorum numerorum, Sc, numerus decimus
ab unitate continue proporrionalis in termino.
rum decuplorum analosia, et, centum myria-
des, sexrimus ab unitare in eadem analogia;
manitectum est, numorum factum, terminum
naroS E5M deduos d povades avai nogov, et
70 T dEKa NEV opcoV avanoza oi de Enator 
erades. EdouO oprados en TaS avra
avanozias dyner, 1o5 o quou O v op  coei
Fore, ejusdem analoeia, decimum sexcum ab uni: +5s ) TCV Cx TdS avras ava noytas = euxcudena
tare: (Demonstracum utique elt, uno minus
ab unitare distare quam est simul uterque nu-
9 diro porados. (dedcn id on Y ertenas
oevas dero ras porad crexe n ioos esi 
apibuos
TW X. Aydor EV, en QouvoS, en res P aras 
Va NOZIOS TEESIV, 3 do  pCt  OVOS HOM Q CNaOrC
OGarFSSo aEXcV, 1585 o Énanicor dera
rs provados arexd. Pargoor de, en iy dro pova
dos cineX ert enae Dovas n doos ésir o apibpos ouv
au Poripcor 85 anEXoVr dto ras prados. Ct de
t gd oi a βy dEC nB, 205 8rot crrt 1585 oB d
od dro porddos anexd ouo nd ru B, 500 Srot ev
Torcrde, 2 W oncdcor, Y de dirode
dariducor ∞ C9i uoV d e X nor rc
Eret id Loncirat. redv X) a pCrSOV 2a5 E pce
ronS SNer, 105 o 0Dore daxrontotar éxo
rav 3) aerer, ov pei cor esir n 1d5 2 Xcopei
pencoras  iEarISVeaS i TET eGNIgNa ToS
id oDoteaS FaS ExoVoUS rar ZaETSON TeT e
duco deu, (dedcnr zaep 201, ô2t ai 0Pa
pas X TEICNOOrOV Nézor V’Excorn nor 2 à M  Mas
Far DaVErECOV.) LEt de Lodvcn nai 28
Vaus F de por, eis x 295 plancor ( pE-
O, pin uci era cjpdo pveicor dnnor cos
et connecodein Lapus os oDaiea a d danro-
Natar Ex30~ rav D)∞ VErpeV, 3  pet cor xa em
o debuos 28 L auX, n poPINIS Ta EG aNIO
perprae nai Ter CgNIgA1. Ovr 9 de esv o à
5 p. DqOS, povaDES 2E65 TCV da rEpcoV de1uCdV
naI, TCV AECOECOV, VOLadES TETCGNIGINICI E
ous rest Mappo i propio Aa
Suppleo aurâs. 9B. eri. r B, 200SrOIS. SB. pang. EB. ZETEOnOSOPIPIO. u B. chamopvetas. X Matim
rex havioras. y R. Exorn. Z B. amanar. a RIV. rar D)eESor. b B. MOn O. CB. peil or. d R. dansonaiur.
1
peil on nam. FB. ih -- e GC laepC. S B. apibpies prO5. B B. pverades. i B. danroncaias. _ B. ign. l Malitm rec.
naeoiora. m Suppleo Xogor. n B. aManav. o B. rar A) euETSOV Tus Paies. PB. annan.
ron deno poradco
Q B. noM a nasnda
B. E. SB. aerei dozor. F B. et re X deng. X NC pcir opcr it i 0301. ut B. exris. X B. Et aut. - WE (a DC
Y B. eo incievoraes dini niis porid . od  t  at uvao3 37 lXtH

## Folio 523 — 867984570:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
A R F D A R IVS.
dena 28rcr, bt per et 15oot bab, sa pooret
Z AECoFCOVHaNSNucor evri et 3) p 78T85 oHTCd.
2 daTEpCo n O EGaTOS ESIV aVZUI, qNy p
eades darepcor apiucor. Parmpor SV, ort 72
L apops ∞ conndo5 78 E pECoS éxorrOS 10OV Td
merus quibus ab unitate distene numeri InvI
cem mulciplicari.) TTorum aurem sexdecem;
octo primores cum unitate, Tunc corum quos
Primos dicimus; quique post hos SCgMMInEUE
octo, tunt Secundorum; aique horum ultimus,
mille myriades Secundorum nUMerOPUM. PateE
isicur, mulcicudinem arenx, magnicudinem ha-
bentis xqualem Sphaera, cujus diameter siC cen-
Daieq Fa FaV X) auerSor p daurin cor C ex5- 465 cum digitorum, minorem Fore quam mille my.
ou, enartor esr n nas pverades  d repco
aeDucor.
anr; nai àDare à r uve lcor danrincon
EXSOU ZaV QLQUICXCOV, M ~ ToNao τ95 cx 5005
riactas lecundorum nUMerOTUM: seu F000,0000)
0000,0000.
Rurtus; Sphaera quae diametrum habet digi-
eorum myriadem, elt, habentis diamorrum di
Tar XLaCErEOV P daNTNCV, F P prpradco. Eigrositorum centum, mulcipla per cencum myriadas:
Sy otro ex 8  apps oDaICG B TCNINaVTa Y
Mezchos, aNio esir à éxsoaPaie FaV Z) eE
Y8OV prpradcor daKZONCOV dMNOV, coS endocoV Eo
ocir d8 Lauus aeduos, 8 quoidis noma
Naoradour FOV ZNiar pvoradcor FCv da repcoV
apiBpcoV F P ppadEa. Exet M oi adiv rcot
daTEocoV apDucor ZiNVI uvoadES, ennadena 
esir apiduos do porados  avo négor at de
poprades. 6dqos dro poredos ev Ta  avre 
vanozia dyxor co5 o QuoxdvoS cera dvona
ReGOS ZCV EK ZaS avraS aranoyias do povados
Far  d0o 3 énoor 2S2CoV, ourco d oi necorot ou
ra pcrad, 2 nEcorcor Kane erri CxTC:
ci 2 pE aVCOV; da FEPCOV KAS icor oi ) noi-
ot EG, Z FTCirCoV NONSucoV X, o égaroS au-
ZCoV E5, DEHC UVOIdES ZCOVZC FCdV apibucor. va
vypor 8V, or ∞ rS L aB XNyS 8uercos
Excvros ioor ra oDaieg rav X) aETSOV  Cx 30_
Seu 100, 0000. Si itaque ex arena tieret tanta
magnicudinis Sphaera, uc diametrum habeat di-
dicorum myriadem: manitestum est, minorem
tore arenae numerum, quam qui tic, ex mille
myriadibus secundorum numerorum, mulcipli-
75 catis per cencum myriadas. Cumque lecundo
rum numerorum mille Myriades, lit nume
rus decimus sexcus ab unitare proporcionalium;
e centum Myriades, Seprimus ab unitare in
eadem analogia: Manifectum est, Factum, c.
jusdem analosiae tore vigelimum lecundum ab
unicare. Iorum aurem riginci e duo; octo
primores cum unicace, lune, dictorum Primo-
rum; octo sequences, dictorum Sccundorum;
reliquique sex, Terriorum; es horum ulti
mus, elt, decem myriades Ferciorum numero.
rum. Manitellum isicur elt, arenae mulcicu-
dinem, magnicudinem habeniis aequalem Sphae
Ex, cujus diameter sic disitorum myrias, mi
norem esse quam decem myriactas PerFIOTUM
NIIIETOTUI: seu 10, 0000]0000, 0000 (0300,
0000.
Cumque Sphaera cujus dinmetrus sic unum Ma.
dium, minor sic quam quae diametrum habet di-
sitorum Myriadem: Manitestum est, arenae muL.
cirudinem, magnicudinem habentis aequalem
Sphaerae, cujus diametrus sic unum lladiu, MI
norem tore quam decem imyriadas Ferriorum
numerorum: seu 10,0000 (0000,0000 10000,
0000.
POrrO, Sphara diametrum habens centum
stadia, elt, diametrum habencis unum stacium,
mulcipla per cencum myriacaS. Si IBIEUE ex
ooarena tieret tantae magnicudinis Sphaera, uc
diametrum habeac centum ladia: Manitestum
elt, minorem tore arena numerum, quam qui
tic, ex decem myriadibus cerciorum numero.
rum, mulciplicacis per cencum myriactas. Cum
que, certiorum numerorum decem myriades
Ssic vicelimus secundus ab unitate PrOPOTtIO
nalium; e, cencum myriades, seprimus ab
Umicate
axibuos ounap PorepcV 85 nEXCoV dero pvado
ot 0 a coo Car CtiB.) LCd) Ehtl
Tei2cOV apiDucoV.
Kat ExEs enaocor Esir a a) Ca CXSO TaV
D) G pErSV oDate 295 0D et Pi 3 EL8045
TaV XLGMIETPOV pIVC ICOV daNTONCOV dnNOV, Or na)
x 8 V apS NAdoS 28  05 Éxovro5 100V
240 Paie Ta rav XI9, ver p 2x800 G_ 2) aicer
EnaCOV esir n  proptades t cor apiDucor
HaNW de, à Daie a ExSda FaV X) aUETpO
P Sadicor, noM aH NaOicoV E5I F45 0PaiC45 FOS
ExSoaS FOV ALQETPOV G∞XLataV, F p pvpradE
or. ei SV porro ex 8 V aus TANL
naa  pErCOS, O. NINa ESIV EXBO ZaV D) QuE-
TpOV P Sadicov dn NOV, On EN aOSCOV COSCIT O F8
aLapus ae Duo5, 28 QuoS eS noNa
onad dor FaV dena uveradcor Zecod aoid-
ACoV F P pvoradEO. Kai Ex et a (W Y TeLT CoV
apiucor dexos poorades, duonaunosos esir diro
Aveicor daNTNCOV, =En aoV Esir i I pupredes
porados aiveo nezor ai)  poprades, bdouos
Z B. enm. - pro inn- uE sxeDC. a B. in. B Suppleo ret daripo B. foh13 S. d B. date ret. e B. exton. fF
2naricor.
E B. Tahenavra. B I2 uvelcr. i B. noN an naoracd cour 
quaenozias 3. n B. avrii. oB. duo ni cin95 5. P B. isiv. 4 B.  785
ixvoc. X R. inaisar. y B. ixions. Z B. przizo.  D. xou. b B. di. c B. opaieque rudunaira. d B. nota
a devar rav. e B duo C Enoses. f B. arinozor
B. encod ai. l B. exx- - uC priuS. m F
rne
r B. ex. 5. en D. f2id85

## Folio 524 — 867984570:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
524
unitate n Caceui analosia: Maniteltum ell,
Factum, estue allatos id lole rigelimum ocla
rum ab unitare. Ilorum aurem riginti ol
primores octo cui inicace, suus clctorum Pri
morum; qui post illos alii octo, Secundorum;
et octo post illos, Tertiorum; e quatuor lC
Liguis dictorum Ouartorum; ex horum ultimus,
mille VnitaLES guaREOrUM NUMEFOTUM. ManI
Fectum igitur elb, arenx multitudinem, maGnI sis (C o EgaroS auTCV Esi  podES Fcoy 
cudinem habentis aequalem Sphaerae, cujus dia
metrus sit centum ladia, minorem elle quam
mille unicares Ouartorum numerorum: seu
7000(0000,0000]0000,00000000,0000.
Tcerumque; Sphaera quae diametrum habeatso Hanr , i. oPaie à ÉxBo_ Tar 2] é’ pEFpOV
Stadiorum Myriadem, elt, habentis diametrum
centum stadia, mulcipla per centum myriadas.
Si igitur ex arena Heret cantx magnituainis
Sphaera, uc diametrum habear myriadem Aa-
diorum: Manifestum elt, minorem tore arenx
mulcicudinem numero, qui Ac, ex mille unita-
cibus quartorum numerorum, mulciplicatis per
centum imyriadas. Cumque numerorum quar-
eorum mille unitares, Ec ab unitare provortio.
nalium rigesimus octarus, et, centum myria
des, seprimus ab unitare in eadem analogia:
Maniteltum est, Factum, ejusdem analogixe Fo-
re trigelimum quartum ab unitare. IIorum
autem criginta quatuor; primores octo cum
unitato, func, dictorum Primorum; octo ab his
proximi, Secundorum; polt hos alii octo, Ter-
iorum; Dolt illos octo, Ouartorum; reliqui- 535 onr p oi nSCorOL ouW Za poVad, ZCV XECSTCOV
que duo, dictorum Ouintorum; e, horum ul-
timus, decem unitates Ouintorum numerorum.
Manitestum igitur clt, areux mulcicudinem,
magnicudinem habentis aequalem SpharX, cu.
jus diametrus sic stadtiorum Myrias, minorem
tore quam decem unitates Onintorum numc. 540 aurcsv E5 dena porades rcor repunicor apibucor–
rorum: Seit 20(0000,0000 10000,000010000,
000010000,0000.
Pursum; Sphaera cujus diametts AL cen
cum myriades ltadtiorum, elt ejus, quae diame. S+s laxw di, à oDareq à Exzou rar Z) a’uSreOY
trum habeat stadiorum myriadem, mulcipla per
centum mvriadas. Si igieur ex arena Heret
Sphaera caneae magnicudinis, ut diametrum na-
beac centum myriadas Radiorum: Manifestum
elt minorem Fore arenx numerum, quam qui
HI, ex decem unitatibus quintorum numero-
rum, mulciplicaris per cencum myriadas. Cum-
que Ouintorum numerorum decem unItates,
lic crigelimus quartus ab unitate proporciona-
lium: e, centum myriades, septimus ab uni-
tace in eadem 2n2oi2: Maniteltum est, Fa- 555 7CLaNOSOS ano poV (O ava noyr ai dep uo
ctum, ejusdem analosix fore quactragelimum
ab unitace. Ilorum rero Ouadrasinta; pri.
TaS avaNoztaS EaSCir = TerpCNOSDS ano prad B. Tcr de nosaCanOVa ToUTCOV, orio pdi oi
reco-
A R GHI TM F. D TS
aranogias ano porados. Tcir de orrid n, éiroor 28-
rcor, ourco pdi ei necorot ouv ra porest, Tcov o-
TCeV XaNSpdicor er oi d6 p 28785 _ OL OHFCO
rcov darEpcor _, ei p 5878S etrco, rcov 2etuV
ob 6b NO1O ZEOCPES, FCIV TET CPF CV Ha S
raprcor api Ducor. Pcerypor 3V, or ∞ F8  ap p
2op)05 F8  pEgCOS EXOVTOS ioV Ta 6Daje g Fa
TaV 2) G EF pOV exZ0_ sadicor p, ’énaosevécir n
Una) povades  riov TTapEcor ap  pcor
lvecor Saedicor, nom a conaoia Est 2450D at C4 5
τa5 E~S04S TaV 3) aErpOV adicor p, Ep quo
paedo. Fi Er voiro en 23  apuxo Paie ra-
PINaUa X pErcoS, aNa Es àDaie d EXX
esou rar dlauuerpor sadicor pveicor dynor, on n’e
AaaoVESCir ∞ ZS VauS X An305, 28 Quodi
apibus noman naora doar rar giatar uora dcor
Fcov 2 aprcor apiBcV, E P pvetadEOV. EnEt de
at p ECV TETäPECOV apid pucor XiNa uovadEs
OP OHTCNaINOSOS ESir ano porados 2 ara Nogov ai
DE Exator uvoadES, EodouOS ao WOadOS eK ZaS
auras vanozias dunor, est o quodvos éoscirc
Cx TaS aVZaS aVaNOyaS FETRPTOS ny ZPINOGOS
ano va dos. Fcir de reescspcor _y rptanOV (_ TBT CoV
NaNScorerri oi dE p 28785 onrW, rcov dd
TEpCI 3, ot p 28T85 MMOL ONTC, FCV TeircoV
CC ot  2BTBG OIFCO, TCV reraPTCOV oi de Novot
duo; ZaV NETACOV KaNSWCOVEOSV) i o éqaS
Lyaer 3V, ort ∞ 28 V appX X 17 305 F8 C puegodos
Exros ioov re s Paipa ra rar D)euereoV Ex SoU
Sdtor VCiCV,  EN aNSOV EaCI n i povadeS
rcdv népesdicor d e Bpucor
Sadior puve adcor, noMa conaora est ra50Pa
pas raer X)a(ETPOV exSonS ador vescor, 
uvecadco. Ei Er qiorro ex 3 lauus o paie
V TaNaVTa ANINa esW à SDaIa à ExSOM T
Hauerpor scedicor p pve cadcor dnNoV, cos enaoco
corcir d 8 Vapus ae uos, 8 Quoudis apius
nMaconaorDdour rar dena poradcr Y NEu
cor api ducor F P pveLO. Kat enEt at pdo Tcor
neurdcor apibucor dena poradES, TErapTOS est na
eades, Ebdouos ano porados en ras auras a
Danorias dnnov, o o quo O Cn 295 au
ro uorades ex ras auxas avaporias d’yhov, cos
oouo atas ontcona56S C ts lotu
8
B. ouris C emosis. B B. pverades. i B. pc71d 55. k B. exsoa. V R. enaaar. m B, rarde. n B. eM a ar. 0B
roman naoracdetour rur zexiav.
P B. oxrio ni emosis. q B. aZV. r B. agraedar. (B. potZ1d Y5. F B. exvoc.
hovan. X R. pverudes. y B. radia t. L B. Met aa havias dciour, rit de. a B. HErE anTES.

## Folio 525 — 867984570:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
IL R F N A R IV 5.
rscotot ocuo ra porect, 7 nott nanpicor
3 oi pes 18F85 à M ot ot sut 1e 1cot bt d p
poradoS Mk Ta5 aVTaS ava Koztan dnNOV, 1050
quodo O e EtoB  ETPANOGOS und prova
dos. TCoV dE ZOSaCKNOVa X EZ ZSTCV, 2 oMZId
edo oi E Tot ocO TC provadt, TCOV AGCOTCOVKaNS-
mores octo cum unitate, funt dictorum Pet
Polt illos alii octo, Tertiorum; post certios
octo, Ouartorum; postque illos octo, dicto.
rum Ouintorum; acque horum ultimus, mille
myriades numerorum quintorum. Manitoltum
isitur est, arena mulcicudinem, magnicudinem
Es habentis aequalem Sphaera, cujus diamerrus sE
centum myriades cadiorum, minorem tore quam
mille myriades Ouincorum numerorum: seu
2000,0000 10000,0000 0000, 0000 10000,
0000]0000,0000.
Sphaera autem quae diametrum habeat my-
riadem myriadum Cadiorum, ejus quae diame-
trum habet centum myriadas ltadiorum, elt
mulcipla per centum myriadas. Si isitur tie-
ret ex arena tantae magnicudinis sphaera, uc dia-
mecrum habeat myriadem myriadum Peadiorum:
manitectum elt, minorem tore arenoe mulcie
dinem numero, qui tic, ex mulciplicacis mille
myriadibus quintorum nUMErOrUM per CentI
myriacas. Cumque Sic, quintorum numero-
rum mille mgriades, proxorcionalium ab uni-
tace quadragesimus: e centum myriades, le
optimus ab unitare in cadem analogia: ani
fectum est, Factum, Fore guadragelimum (ex-
cum ab unicare. ITorum aucem quadrasinta
sex; primores octo cum unitare, lunt, dicto-
rum Primorum; octo sequentes, Secundorum;
Dolt illos octo aliis Terciorum; qui post ter-
stios alii octo, Ouarcorum; Dost quarios octo,
Onintorum; reliquique sex, dictorum SexIO
rum; aeque horum ulcimus, decem myriades
Sextorum numerorum. Maniteltum igitur est,
arena mulcicudinem, magnicudinem habentis
aequalem Sphaera, cujus diametrus sic myrias my.
riadum Radiorum, minorem Pore quam decem
myriadas sextOrUM nUMCTOTUM: feut 1O, 000O
0000, 000010000,0000] 0000, 0000 10000,
0000,0000,0000.
A ) raer 3)ai pET POV Ex Soc Daiea Stcor pV- 505 Sphaera vero quae diametrum habeat. cen
cum myriadas myriadum stadiorum, est ejus,
quae diametrum habee myriadem myriadum Aa-
diorum, mulcipia per cencum myriadas.
Se
isitur ex arena tieret cancx magnicudinis Spta-
ra, ut diametrum habeat centum myriadas my-
riadum ltadiorum: maniteltum est, arenae mul
cicudinem minorem tore numero, qui HE, ex
decem ingriadibus sextorum numerorum, mul-
ciplicatis per centum myriadas. Cumque de
cem myriades sextorum numerorum, lit pro-
porcionalium ab unitace quacraselimus sexius:
e centum myriades, seprimus ab unitate
in eadem analogia: maniteltum elt, Pactum.
fore quinquaselimum secundum ab unitate in
evri oi p5 dr8285 aMos ouxco, Far dLrépcor 560mOrum; Dolt illos alii octo; Secundorum;
cadlem
C5V TCLISS ONZCO, ZCOV ZETAETCOV  u 18T8
OHFCO, FCTEpncoV naNSpdcor n d égarS c
E5i  pveadES TCV nEncor à eBV. 
vmpor 3V, 63 S LapopS ∞ conndos _ pEgB EX
505 10or Fa0 Paipa Za FaV apbet V S0V 5a
Sicor p perptacor, S ÉNaCSOVESI  MaI pvra
DEs 2COV nEpCor apd ucor
A dE TaV X)QLETPOV EXSOW ODaipa SadICOI
prpiar pevoradcor, no a conaooV Est r15 bful.
Pas T0LBOUS TaV D)a EFpoV SadicoV P pop
dcov, Tp propradca. Et 3V qvoro ex 8 p
S Da TNINaUa ∞ pEZCOS, a NNa Es H a
Daipa d ExBOW raV D)a ErpoV 50ut pt
proptadcor Darypor, on  Exa Eet F18
LapS CNndoS, 8 Quous apibuS  NOMaTNa
oraddour rar ixiar pvprae dcor riov nepncov api-
pCer, E P pEPICOV. F NEt d at v TCoV mEpCor
epiDpCV LtCI pVPtdES, FEFPI19G03 E3 dito p
rados aya negor at) p proprades, ebdoS ano
edocor eo dutcd dE dt pet adoo, tatoo
pcov  oi pes 28T85 aMOL onTCO, Fcor Tesit ut et
dE p CoV TeiESS aMOL OKTCO, TCoV retap C
Oi p CAV rETAPTSS OUTCO, TCWV MEpIncor Bt DENOI
ot EZ, EZCV ENZCON NaNSidcV er  OEqaTOS
auro est  = pvprades Y TCV EKFCob propo
Parneo EV, on ∞ S auS Xdo5 3 2 7)05
ExorroS 1o0V F05Paipa T TaV 24, pCpr 280
cadhcor  RVPTCKIS pVeicoV, EEAAOSOV ESIV y t qv-
PtadES TCV d ExrCoV a pi bpcdV.
ptantS propradcor p, noMaconaora est ras oDaipas
as CXBOUS Tar X)auVETpOV Sdicor  puIcNIS -
elav, F P popradEa. Ei 3r u0120 et 28  au
us oDare aNINaUTa X pEr)oS, aNina esir à
Pate i exsou rar _)aperpor Sadicor pvprenS
uopiadcer BP. Darmpov, on x r8 V a popex cony do5
EnaCSOV EOCIr) 28 quou aepibuX  noM aTONa
oracdour sar propradcor 7 exrcor a eDcor, X 7
e uves ddea. Eret  ai pd FcV exrcoV aoIB
pcor dena uveiadES,  EKTOS C TOSAPaNOGOS esi
ano porados ara nozov ai)o pverades, ib
douos ano porados en ras avrâs avanoyrai dn
NoV, ert o quovoS Eoeiras dvonc ASB cot
BB. in. CB. nardicor. d B. Eavra. e B. Exvoa. F B. pverados. B B. chaasat. B B. Meu. V. ob.
Xnadra. LB. pvesSS, in B. sNcicr. n B. HOMaXNaevior guniav. 0 B. atGOr. P B. exros.
Suppleo is
B. F ex Y. u B. avrss. _ B. pevecadcr. y B. X ex Y. 2 b. poszosa
paexis povecadcr pveicor. CB. Enacr. d B. en Y.
e B. corpraedas pvelas. f B. raeninceira
ax naeoiar. i B. en Y. k B. r E propraidbs. V B. ex Y.
Suppleo e.
a
B. andio
V. fv.
DB. 8uo ny murane
m B. exris. Et B. a1 ai 1 079V.
B. N0X.

## Folio 526 — 867984570:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
A R G TIIM L D LS
eadem analogia. Forum autem quinguaginta
Tunt eorum qui dicuntur Primi, et Sccundi, et
Tertii, e Ouarci, de Ouinci, e Sexri; reliqui
que quaruor, tunt, dictorum Seprimorum; et ho
rum ultimus, mille unitates Sepcimorum nume
rorum. Manifestum igitur est, arenx nuleitu-
dinem, magnicudinem habentis aequalem Sphx. bis vadEs Tcer ebdouar àeur. Pareor 3V, d’et 2
ra, cujus diametrus sc centum myriades myria-
dum ltadiorum, minorem esse quam mille uni
taces seprimorum numerorum: seu 100010000
0000]0000,000010000, 000010000,0000
0000,00000000,0000.
Com itaque demonstratum (iC, Mundi dia- 620 Lset SV Ed eX ). à T8 nerpr 3) auroS ena
metrum minorem esle quam centum myriacas
myriadum stadiorum: manifeltum est, arena
mulcicudinem, magnieudinem habentis Mundo
aequalem, minorem esse quam Mille unitates
Sepeimorum numerorum. Adeoque, ArenX
mulcicudinem, magnitudinem habentis aequalem 625 cdk)05 53 perc)os EXovr O i0ov rC d Xc
Mundo à plerilque ACtrolosis nuncupato, mi-
norem esle quam Mille unitates Septimorum
numerorum; jam demonstracum clt.
Arena autem mulcicudinem, magnieudinem
habentis aequalem tantae magnicudinis Sphaera
quancam else ponit Ariltarchus liderum iner-
rantium Spharam, minorem esse quam Mille
myriades Octarorum numerorum; jam demon-
Ttrabitur.
Cum enim positum lit, Pellurem eam ha-
bere rationem ad Mundum d nobis dictum, 635 γ7 F v apcor cipndvor néouoV, ov Éxct Negov
quam habet dictus Mundus ad Siderum iner-
rancium Spharam ab Aristarcho policam; ad
eoque et Sphaerarum diametros invicem DrO-
Dortionales; sic autem mundi diamerrus jam
demonstrata minor quam diamerri Felluris de
E cuipelt eot etepgct a Lbiscta disabe
cies millecuxla, seu per myriadem multipla: ma- 640 75 ges dEd du En aoscoV EBou n = pIVe pO Naoo
niteltum elt, ec diamerrum Sphaera liderum in-
errancium, minorem esse quam diamerri Mun
di mulciplam per myriadem, seu 10OCO. Cum-
que Sphaera criplicacam habeane diametrorum
luarum rarionem; manitestum est, Ciderum in-
errantium Sphaeram quam ponic Ariltarehus,
minorem elle quam Mundi mulciplam per my-
riadum myriadum myriadem: seu 1, 0000,
0000, 0000. Demonltratum autem elt, arenx
muscicudinem, magnicudinem habentis mundo
aequalem, minorem esse quam Mille unItateSC
Septimorum numerorum. Manifeltum isitur
clt, si ex arena tieret Sphaera ca magnicudine.
qua ponit aristarehus Ciderum inerrancium
Sphaeram este; minorem tore arenae numerum,
quam qui tic, ex misse uniratibus sepeimorum
dloocotpcp LBE CAdOtsetat aDY CB AaVECOV
abpor pat  o eta) 018 f
p oB, 16 aibuS HOManNaora
numerorum, mulciplicatis per myriadum my- 655 adav rar  p 7 cbdoucor delopr.
tracum myriadem. Cumque A, septimorum
numerorum mille unitates, ab unitate Pro.
borcionalium quinquasetimus secundus; et
myriadum myriadum myrias, ejuldem analosia
porados en ras avrâs ava rezias. Tcor de duo C
ouo ra provact, et 28 nCCo FoL H a NB d Vot evri, CC 05
devrepos, C TC1FOI, na TesapTOB, n, r Ép no1,
évros oi de NOITOI FEOSCPES, Tct eb doco N
Adcor eVri naI d EaS avCV ESI, ZNC) 
a pop ∞ C y)oS F8 pczcdo5 Exovr 6 P ioor
τ0 oD0ipo Z9, TaV 3)_ IErCOV 2 Ex3oi 5a dCB
perprenis perprodcor p. Eaoot s sa
des rcr ibdoucor apibpcor.
ocor ESoa or pNIS pvpadcor P. 8HNo H
na) 28 aauS ∞ WAndoS 2S perC)os 2x01705 iov
FC XOSICO, ENaNSOV ESW n a povades TcoV EC
dopecor api Ducor. On u ojcoicos x rs Vauu
EONeISCOV apONOYCOV NaNSIdC reoCo, ENaaSOI
E5IV i  a poradEs Tat  p pr, e
dcnr
Ony i x conidos 23 Vapops r3 pered∞
ExOVTOS 1ooV Ta6Pajea aNNaa, S.Ninar Aei
5XPXO5 LODNDETI TAV TeV a CNarEcoV  ascor
Ebpat copiN EAaOSOV EGIV n  poIDES FCD
0ydocoV etbucoV, d+X)NEI
EXEt d LXOCI) av jav  auro éxer Néquo
o cipnudi O nopOS nor TaV T an naveur apV
2501 FaV 0Dare qu  aurov Éxorn Nogov not Y cx-
Nanas ai 78 nes p∞ X L∞ErSO =aS MlauEre
SNov SV, ort , a H)a pETEOS 2a5 F ä X NaVEcoV à
Spcov oDaspas, EM etascoV E5 IV i pVC IO NeorcOV a 5
3)apere X 78 1o NS. = Fret  aj 5D aipat rC
TE NaoreV NozoV EXCVTI HoT aM aNaS FaV X)apE
SFpCOV PaVPOV, d2 à Y àX NaVECV C à spcoV  P ap
av ACISCIXOS LODE), Enarcor Esir  pvptetS
uveradcor uveradEC noMaXNadOV ZS neSS
AEDCI) 9, ∞ r8  aups  11303 18 3d
ExOVTOS 10OV TW RésCO, EN aeOV EsW n B à prvo
odEs F ibdoucor apibucor dinor Er, dn ei  Z
Cn F6aSODat Scaa X pEZS.
F prpIanIS pvejats perpradCa. Kat Eret at ud
T EbdopocoV axid pr. bona
pleb3 poptai prp,: pOnCIdENCTOS do plo-
vado5
n9GOS E5IV BSD MOVadCS ad noro at de p
B. iocu
 B. C. cion. 2 B. 12Va. r B. chaavar. PB. 2o. + R. 1. u B. itspiar. X R. p. y B. aim as. Z D. coopox haoiam
Pleo ai. P Malim recionardina ros
a B. Encon. E B. amaenar. C B. aspaor. d Surpleo prrpraector. e B. 3d. fB. Enaasar. 8 R. d. B B, raNIX
mam naeviae reis zeniar. L Suxpleo r in dopcar apibiciu. l Suppleo agbuur.  B. duo as mermuoris. n B. airathozor. 0 SuP.

## Folio 527 — 867984570:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
102
patedr
aste
A R F N A R IV S.
nodos en ras avras avapozias dynor, en o 660 decimus certius: manilestum elt, Factum, ejul.
ad O COSCrCI TErapTOS n 2 eEynOGoS do pora
dos ex raS avras araroyas Srs de est ru
ordocor 07do na)  Zinta) ppadES TCV 7
dem tore analogix seraoesimum quarrum ab
unitate. Dui quidem numerus, est, Octarorum
octarus; eltque, Mille myriades Octarorum
numerorum. Manifestum igitur est, Arena mul
ticudinem, magnicudinem habentis aequalem R.
X cnndoS TB ECoS Ex BB 100V TCV acoNa -665 derum inerrantium Sphaera quam ponit Aristar-
chus, minorem esse quam Mille myriades Octa-
rorum numerorum: seu 2000,0000]0000,0000)
0000,00000000,000010000,00000000,0000)
0000,000010000,0000.
Haec autem, Rex Gelo, plerisque hominum,
un ExOCoryOsEcOV, Co Cums67o ec iis qui rebus Machemarieis minime verlaci tue.
Parnodu LoncpISarCO 2015) MIETNENaGHKOrOT
C Et F drosyTCON X Y E ueg DecV TaS  jas
naj 18 aNt naj raS ocAlas  28 ONS noo ur
 Dprn, ms a 3)a rar anodasw coscod.
rint, haud credibilia rilum iri exiltimo: ve-
rum iis qui Machemata consecuri TunE, acque
de diltanciis ee magnicudinibus Telluris et 50.
lis de Tunx coriusque Mundi meditati, certa
Fore; urpore demonstrata. Putarerim itaque
BIEP ConZWo vat TWaS CDH CevaBUOSOV Cn En =Sr- 675 non incongenum tore, siqui haec ipta penirius
Speculentur.
docor dedpecor. Parreor rot viv, 02 28 a apE
vecor apcov o Datea av AeiSXO odE
 ENaCTOV ESW n C) pvpaDES Fir 0ydocu
axibpecor.
TaVTa ), BRONEV PENCOV, 5015 d noIX ois n
decopioc raota.
2B. iEn. - u alibi. r B. morurinuap. SR. chivat. 1 B. pu rehear. u R. casiras. _ B. m hiapurat

## Folio 528 — 867984570:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
olae  mendatits.
Tobannis Flervasii, Culrance (uc vide.
TUT) Thoma Gechauff, Peu Venatorio, AnnO 1544
Alteram, a Davide Rivalto Flurantio recogni-
tam, Parisiis AnNO 16T5. Ouarum eco, prio-
rem mulco poriorem habeo. Quamquam enim
Rivaltus illam, in lerioribus quibusdam, emen-
daric: ubi camen erat nodus rindice dignus
nibil est molitus. Ouxque mucarie, id fecisse
ridetur, non auchoritare Codicis alicujus fide
dignioris: Sed ex consclcura lua; eaque non in
omnibus (nequid grarius aNaM) laris Felici.
Flervagius autem, cum rideatur eriam ea lo-
ca, quae manifesto erane depraraca, ita edi-
disse ut in Mannleripro Codice reperta fue
ranc: nobis incerim integrum reliquie, per
veri quae lupersunt restisia, nostras eriam
conjecturas interponere, ab (que nacastop do ua
os praejudicio. Acque ob eandem caulam.
etiam mihi risum est, in his nocis, Adeliter
exhribere, quomodo le res habet in edicione
Basileens: uc sicui mex conjecturae non lacil-
Faciane, liberum Ac ipE Cuo uri judicio.
Incerpunctionum eamen distinctiones, ut-
pore pessime policas, (quaeque sensum curba.
bane maxis quam illustrabant,) singulacim
notare non videbatur operx precium; quas
c0o utique pro nullis habui, coramque in-
cerpunctionem de novo institui. Carera quod
spectat, edirionem Basileensem quanrum li.
cuit securus Tum. Menda aurem, quae Fre
quentisima erane, conjectura lustuli: led quae
vel reri restisiis (uruc fusiencibus) vel sen
tentiae necessitate Armata exat.
rectones Larinas tres habemus; Primam
ab Herraeoo. Cum Graco terru cdicam; lec
antiguiorem (ut videtur) quam erat ea edi
eio: Alceram, Commandini; quam religuis pex
Fero: sed quxe, propes mendosum codicent
Oux aurem in Edicionis Bahilcensis cextu
Graeco, auc mucari, aut notanda censui, baec
Tunt.
Fin. F. Pro Baoind ozincor, TubRicuo (cum Ri.
valco) Baorned Tencr quod pos habetur, lin.
669
Lin. 2. Reduor suppleo, ex sententixe ne
cellicate. Scriptum forre aliquando crars
pro aesuors (ue intra, lin. 2T.) quod postes
librariorum sire ivlcicia sire incuria, aut ex
cidic, auc (quod porius putarerim) in 
crantir. Adeoque, hplacet, etiam r expunsa5.
tanguam non luo loco posirum; aut, s ma-
ris, cransponas; lesasque   lapur aecuor.
Fin. 6. oirnosvar recineo, tanquam praeterici
Pathri Participium, utur sine augmento tem
Porali. Malim camen, vel cornular, vel oins.
edvar.
Fin. 7, 8. Pro er n ves d aurer xcipor cripde 3
EoonaSrcr; Rivaleus habet, eon nies s os avror
cercipor  in eiudo ronauburor (reperendom in-
ferendo ois mutando crru ex in s en cipdo et
rcrn in- rorn.) Ego simplicius, (substituto
tancum ci prO Er, e Eiudo PFO criu) lCgO et
Zres 3 avror aXcsPOr Eipd 3X LWODNAMCdNCOI. DicO
aurem ci mues pocius quam ei nuis, cum quia
nies cA hoc loco emphacicum, utpore in con-
cradistinctione posirum, (quo calu rarius in
clinane accentum Cuum voces enclirica;
cum maxime, quoniam, in hoc libro, rariM
ma est accentus inclinatio. Cui mori itaque
me accommodo. Ouod semet monirum elto;
cujus recurrie occalio Freguens.
Lin. 10. Proi rettituo (ex margine) eros,
de similicer infra, lin. 8F
Lin. TF, T2. PEO   aninar d nas jd, (RIV
r  _C.) rectituo, cindum aninos o ras jâs un
de lensus redditur perspicuus. loco pridem
deploraro
Lin. 23. Z TE MENacor merrur ngi Z. RivalEuS.
mutaro ordine, legit Z mnarar narzcon 7 7. Sed
ego non rideo quid mutato opussic; nil ma-
lis Dorieum narreor PEO nerrcr
Lin. 25. Pro uurvoir re (quxe est rox nihili)
leso  iycorro
Lin. F9. PrO rarorououdicor, recticuo (cum
RIV.) na rorouuspicor (de Similiter l. 369.) prout
hoc lupra habetur, lin. 8.
ora. Ersestuor. nescio annon legendum sIE
ensesouico (uE inEra, lin. 32. EGectoNc.) Fetinco
tamen.
LMM. 20. eyearptois releribo pro uyavetion
VYOS libri duas habemus editiones
GrxCaS: Alteram Basilea, ex oMcina
Crecum (de quo Caepe queritur Commandi
nuS,) a vero sensu non raro discedit; aeque
alibi, lenlum porius lequitur quam rerba:
Terctam, Rivalsi; qui Commatusus vertionem
Ee notas vel non legisse rucatur, ret veste
adle; multa enim a Commandino recle per
ta, sunc apud ipsum in pejus mutata. L50
aurem. Cum rextu Clacum laptus emen-
lare necesse habui; noram vertonem, sC
mucaro, accommodari: inserris (ubinde, alo
charactere, Pricturis bretbus, quae lenlur
llustrando interriant.

## Folio 529 — 867984570:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 126 lines, status machine
Notae in Arenarium.
Fin. 22. Pro75. restituo  aedui. Nempe, rat praecedens rist ad anre dicta; cum rete.
cum Diophancus, aliique Fortan Algebriltae
Graeci, quod. Radicem UE Rem auE etiam Nu.
merum nunc dicimus, dixerint ae uor, ejusque
nocam fecerines; (vel huic non absimilem: )
hinc factum eA, ur librariis s e aesuos habe.
rencur pro eodem; estque in libris NSS Fre.
quens: adeoque hic +s poluerine pro iaed.
uer, icerumque (lIM. 435.) aprduos pros sena
rii numeri noca. Idem accidisse credo lin. 2.
nempe 5, pro anduer aliquando poticum, can-
dem excidisse, vel in i mutarum.
Lin. 2F, 22. 5 gedos 2701205, leg0, prO Y
aegedco exorros. Laplus librariis Facilis crat,
propter 5 praecedens. Similiter, uegedos re
Sicuo pro u de vel uege des, lin. 23, 64, 464.
487, 4043 527, 54F, 59T. Sed lin. 565, 616.
622, 625, 629, 652. recte habebatur peredos.
Lin. 22. 20. 2a nemnpcoutia retinco, ab (que
ioca subleripeo; quoniam id Doricimoris est:
(_ SiC Cemper.) Riralcus autem (quod non
probo) ubique illud iora supplet. Ouod le
inel monicum esto. Sicubi hic reperistur,
INCAHEO AE.
Lin. 23. aegedos rectituo, PFO agedc.
Fin. 25. pro d son, leg0 d on: _ Smiliter
Forte legendum lin. 289.
Fin. 27, 28. n ) E xerrE
ed detac ra. (Riv.
79 adcia 25.) Leg0 c80 (quod lenlus pottulac)
à d en 7 nerrer ioc ra cudela ra. Nempe à PrO i,
propcer Doricam dialectum, quae hic perpe.
tna est: en suppleo, quod exciderar: lacunam
impleo roce ina, quam senlus postulat, vo.
cilque audeia ulcimum, deleo, (propter (yn.
carin,) quod forre. aliquando lubscriveum,
tandem in lineam irreplic. FA autem, n Ex
nd nerreo, recepta periphratis pro lemidia
MCtEO.
Fin. 30. radra rap. Pucaverim aliquando
substiruendum, maora s: sed non opus; quip.
De hic Aristaretum cicat, pro ea apud alios
vocis rospo acceptarione, ab iplo aurem mu
taFA.
Fin. 3C, 32. ruodeorcor retineo, quia Doric
moris est Geniciros plurales lapissime, prae
cer aliorum morem, circumRectere. Rival-
cus habet, codcoicor nucr Ced nucr redundat
Nam rais deapouticus odeorr, elt PFO raiS 38aBC-
pliass rcoodeoror; quae uctio hic frequens
est. Malim tamen odéorcor vel odeoicor.
LIn. 4O. PEO TaNNOTat cip ESt 1ds TE, legC
rannon ran Eipdu cis 72. deleto e5t. Rivalcus Por.
TaNIHOD TaV.
rendum sic ad jam dicenda.
LiM. 49. PEO cos aeis resticuO cds XcP. _ li-
milicer lin. 68, 82.
Fin. 52. repona à pro n modo Dorico.
Ibid. PEO n9S dr rar zar ro derra, repond
ng ov Ta 3a oiDeTaI EF SC Rivaltus, niEI
quod perperam habent na d s pro na or
Lin. 53. Pro amor relticuo (cum RIr.)
amarcor, quod haberur lin. 36. nisi malis à ma
recor uE Lin. 64, 630, 636, 647, 645, 652,666
Ibid. opaisar lesO, PrO ovaIeaV. EE Sic ubi-
que. Nam Balileenlis fere lemper habet opai.
ea, _ opaipar. Sed hoc modi Dorici esse po-
cest, qui xeipis dicunt PrO Xciees, atque hic
intra lin. 102. Xcipas pro X cipas. Adeoque, 
imaris, retinc.
Fin. 54. drescizias repono cum Riralco pro
Sresciscas. Dici Postet drodcices, vel srod cEcus.
sed illud praetero (cum aliquid necestario
mutandum sic) quoniam hanc Formam in ro
cibus aliis uc pluximum sequatur.
Lim. 55. Vooncdicor leBO, PCO rvencIQO
Fin. 60. TaNINOIT FeTIHEO; PEO quo RIr.
cirra necelticarem, lesie ranina.
Lin. 6F. rar les0 pFO rV.
Lin. 62, 63. PEO, ni i nraco Pex deior 3 ex de
Xais 7 na toroua iar Exbrrar, Rivaleus habet, rei
Sro nras Sczdcious S er apxais s rarorouvorcor
EXONTOT. F8O SC resticuO, n iros, mas Saxerror
Er aprais s na rorouaoiar exbrrcr. Substicuro iiros
PeOs, ut lin. 10. _C SciBerrur prO Saybcior eS, et
HA TVOUCOiEN DEO na rerOacoV. NeMPC, nids rs
Exorrcor L Saerras, cum sinc generis malculini,
respiciunE aeuS, nON AUEEI Na TONBIONCr. EL
quidem, propter Doricam dialectum, (i hoc
vel maxime foret calus genitivi, scribendum
eNCE, nATOrOUAOEM NON - -cor. Acque cum Cyn-
taxis postulabir- -oiar dici, porius quam - - oar
(nam de l non est uc simus Colicici.) Faci.
lisque laplus judicabicur scribentium Sazbcioc
s pro Sagberrum praelerrim cum nihil sc quo
illud Saci respiciac. Scripcum FOrtC, PrO
Sczderrer aliquando Fuerat SciZBar Posterio-
res aurem librarii, es articUIUM FePUTAnEES,
ee scixdes vocem nihili, reponebane sarban
UE, Si non lensum, vocem Calcem Haberene
Graecam. Denique, illud er Aprais. ciculum
extibere videtur libri prius cicaci, ad Z euxip.
Dum scripei. Acque hoc porius dixerim,
quam libri ciculum Fuiste Aoras Z ng nrovoour,
Propcer 2 arriculum masculini generis, (D0-
res enim rar in sceminino dicune,) adeoque
ad éxorrur referendum. EAque Sic, lOcus ante
deploratus, factus perspicuus.
Lin. 64. pro = vesi dus ExoV rd FCBONO  vi-
2edoc Exorros UE lin. 22, 22
Lin. 64. 65. ia cienutia rEPONO (PTOPTex
Doricam dialectum) pro rn cienodin.
Zin. 66. TorSE FePONO PFO TEr d.
Lin. 67. Pro s recticuo r. de similicer lin.
Credo hoc ab eo ideo mulatur, quia recule. Cracae quories vel ad limiles in schemare re
spiciune.
ro, nelcio qua ratione, ranirar substicuic Pro
T.in. 42. le8o oiar pro oiar.
Fin. 44. a Sovaror esir. RivalEuS, acCCHE IM
clinato, legie à svaror es. e limitilet La DC.
Exo recineo, cum hic cum alibi, uc scxipeum
reperio: eo quod, per tocum hunc cracta-
cum, id moris esse deprehendo.
TIn. 48, 49. resticuo exccti rar sur pro incicti
rar ar. Riralcus habet erci se, sed non probo. 73. Verum hic notandum venic, quod literae

## Folio 530 — 867984570:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
Notae in Arenarium.
piciune, aut eriam numeros Cardinales de
nocane, soleane in libris MSS parallela lines
superne nocari; (Sed accentu acuro; quo-
cies numeros Ordinales denotanE.) AEque
illud quidem hic quandoque rerineo pro nu
meris. Sed cum rideam hoc Typochecis ni
niam creaturum molestiam, quandoque omie.
cendum censui. Ouod lemel moneo.
Lin. 67, 68. Pro ue Lar repono n uci c ler
lu de Cyncaxi postulance.
Ibid. rei rep lego pro ni aei UE SupTa, IIn. 4G
Lin. 69. rades _ anondes ICBO, PFONdo
_ raCanN SDetS.
Lin. 70, 7T. nadeis est parricipium a ne. dinpus
quod Riralcus perperam exponie singulatim.
quati eAeE naD Eis.
TIn. 7T. SnaMASION FEPONO PFO Sns maoicor
Tyncaxi postulance. Nilimalis sena maoiore.
Fin. 72. Ss= 40 utis le3O PFO SeAEa picV, PFO
prer articulum ? praecedens. Sed facilis, eum
hic, cum alibi, laPlUS CTAE PFOPTEK EOF roceS
in cor delimentes.
FIn. 73, 74. DFO cd5 TCV N’a Sudicor nai Meil cor
Riraltus habet, cos (  saSicor ny V cil cor. Sed
dicie, in MIS le reperisse as Teor p sactcor ny vi
uricr. Omnino legendum es, (quod itaque
repolui,) eos 2 uvecector 5a Sicor 19 Vn B. e ( co. FF
quidem non dubico, quin aliquando Scripeum
Fueric cos F M (hOC est, rianooicor pveulctovi
vel forre ror po. Sed facili errore (praeler-
tim librariis rem minus incelligentibus) F
in Z Tran(IE, (aue cos desuperne fuic in lineam
reductum:) de p in v. (uc in Riralti NS)
vel in non ut in edirione BasileenE, (quo, in
exporum defectu, utcunque imitarentur quod
non incelligebane,) acque hoc demum in vi
ut in edirione Rivalci, (quo ille, sine ullo
exemplo, insinuari exictimar tercentum my-
riades; SICuE, per unicum n, trisinta.) LF
quidem quod r Mo recte legatur, omnino
cerrum est, ex sententix renore. Ouippe
cum anciquiores potuisse, dicat, quali 30 my.
riadum fuisse; ipsumque se, prius potiri, de
cuplum larsiri: cerrum est, permisisse se ut
300myriadum esse dicatur. Postulac aurem,
ad demonstrationem luam, ut Palcem non ma-
ior SC (Felluris ambirus, quam stadiorum
300 myriadum. (Vc ex sequentis demon-
Aracionis renore liguet.) Ouod non iniquum
este postulatum, oltendie, cum plusquam de-
cuplum largiatur, illius quod alii putarerint.
(Nam, RiralEo reterente, ab EudoxO, Frato-
sthene, e aliis, ponebatur 25 2000 stadiorum dun
taxat.) Non possum ieaque non mirari,
cur Riralcus, cum in MIS inreneric pn uel cor,
illud in expunxecie, dicacque, nullatenus ad
mistendum; (quo expuncto, perie demonstra-
tionis vis:) restiruo igitur; cum hic, tum
III. 67, ec 107
AE pro ui or releribo mico, quo constet
TZREAKIS, (AII HIANS CLLOrE.) Verum hoc mi-
nus audacter Facio, quod haec constructio
Fat, ut fere suspicer, sapere hoc aiiquid D0-
Crocis reca pro obliqua) rories hic recur.
ricae dialectus. Ouippe non modo pro neisa
vel prisora habemus uci( cor lin. 63, 74, 272, 273
et pro uisor lin. 322, 430. Sed e seng mmaoico
Pro Seram asior lin. 72. _ renaoicoV PrO rLM d
lin. 488, 495, 5423560, 592, 627. Sed hae
porius impucarerim, quam pucaverim ab au.
thore consulto pouta. Adeoque lyntaxin Luis
locis rettituo
remaoiaer uE lin. Peg. auE eiveamaoiore, uE alibi
maoia, e limilirer ubique. Ouippe apuc
Fuclidem, d alibi, aliud est.-masio, aliue
moicor. Verum quum haec (sive ex animo
Authoris, lire ob librariorum incuriam) pro-
milcue rideantur uturpari; nOn MUTO: e
pariter in sequentibus, quod semel monirum
eAto.
Lin. 89. arappinorom repono (cum Rir. )
DEO AUPINOYON PEOPECE arapoiozeo razer SimiliEeF
Occurrens, lin. 32F.
Lin. 90. Tuppleo (ex lin. 80.) 5 anir ra5
aluerer, quae excidine Puto OcCatIOnC RCCUF.
Pus rocum similium.
LIn. 9Z. TICNOVTOMAAOIAV FEPONO PTO TSIBNOB
ramtaoias. ex urisora PrO pciE orcor, nili malis ucil co
Forre, prlcr aliquando seriprum fuerie pro
ucis con (uE lin. 74. XC.) Polterioresque ali-
qui librarii, (quo Cyntareos aliqua ratio ha-
BCrCEUT,) repotueFInE ME GorcoV.
Fin. 96. Y aRtOr PFO X à N 1OV
Lin. 98, 99. Exciadmo rerineo. Riraltus re
Ricuendum putat excipadu, (atque sc inter.
DFCEaTUE,) Sed Fallitur. Non enim Aristar.
chi, sed lui ipsius oblerracionem referE AE-
chimedes.
Ibid. Pro iis au reseribo es ar porius quam
eis ar quoniam, apud hunc, quocies ligniti
cac ad reperio ut plurimum es scriprum nor
Eis; Sed eis cum Benificat in. ec similiter Ferc
lin. 108, TFZ, 130, F40, 160, 268, T75, 202
262.
Lin. 102. X cipas releribo pro xcipas An Ma-
vis, recine. Nam xciees dicunt Dores in no-
minatiro pro xeires, adeoque e xcipos in ac-
culaciro prO Xipas.
Lin. T07. PEO VciCcor relC n RcICcor, IM.
terro un quod exciderat, uc supra lin. 67, 74
Tin. 108. es or revoH, P10 ais ar
Ibid. Erpuien rerineo, (ee similiter alibi
quories occurrit.) Riraltus reponie crapuil an
(quod
oiora lIn. 302. ∞1not e MCor PFO HEL. NOY  Mti d
oiovae LIH. L) L. EACOTV PFO EnaNOr LIII. 406, 543
567,575, 593, 648,6313649. Teder peo redirns
lin. 225, 226. Srooe ouvE PFO Ln. X coeL oudi
lin. 722. Éxroa pro éxrour lin. 100. Pro Exso
cnus et nesa une abtc limilia, libraxiis
Lin. 76. Einde reteribo pro Meude
L.irr. 82. rai 2d prO nei et, UL HH. 48, 60
LIn. 83. CisoC  PTO asE
Lin. 83. Evreamasion rerineo, led malim er.
Lit. 60, 67. ontaongstranaoicor. Consuet
lego, pro curco is sergmaoicor. Mallem aurem
Lin. 100. exror relcribo pro exvou

## Folio 531 — 867984570:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
Notae in Arenarium.
(quod habetur lin. 200.) ee sic alibi, sed
non opus: cum modus lubjunctirus non mi-
nus conreniat; e DOreS CLIA (XDE UTANEUF
Subjunctiro pro Indicatiro.
Lin. 209. Exrour recineo, de similiter quo-
ties sc occurrit; ut reteratur ad es ar. quam
quam es exrous non male diceretur (uE re
Feratur ad zarius) LCur lin. TAF. HaBCEUE.
Ibid. ra relticuo quod exciderat. Nemp
non ra ode alibi Colet dicete.
LIn. LTO. a nS prO d 75.
LIn. ZLT. E5 av pFO as 
Lin. 2T2. Ta PFO Tn
Fin. F23. Si nesor Fepono (cum Riralco
Peo Sinedor.
L.In. L24. nucinei reseribo BlO nudver.
Lin. TF5, 126. rEderros pFO TESCo.
Lin. TT6. opdo retineo. RiralEuS perperam
Tubstimie opdes, _x TenSUM PerVeFEIE. PULaL
enim exlindrum debere luper regulam jacere:
nocasque longas inserie quae huc FacianE. Sec
trustra est: exigendus urique cxlindrus est ad
reculam normalis.
Lin. FF7. E6r7os repono pro iorros. Tum quie
sequicur nori cum daciro, non cum accula-
ciro; cum quia obserracio instiruenda eAt,
non, sole ad Horixoncem accedente; sed,
FTorizoncem jam luperoresto, ac juxta Hori
zoncem adhuc existenre; hoc CA, vinoir iet
 deiovra corros, uE Lin. 18G. FC quidem rori
29 opiCorn, es apud horizoncem; led, ad H10-
rizoncem, xori x ipisorra, illud existenciam in
loco; hoc, accessum ad locum, innuic. Ouod
cum hic non obserrarerint interpretes, sen-
tum obscurum reddiderunt.
Lin. T18. opicorn relcribo pro deil orn, (e
Similicer lin. 185, 296.) quamquam id Ferri
DoMIC; cum Coleane Dores acceneum (xepe pro.
HOVErE: UC arDpCETTOL PEO arDeCOXOI _EC.
Ibid. Pro suvauior 5, restituo suva ui, SenTu
postulance, ex syncaxi. Riralcus habet suux
adiis F. Sed E melius ab est.
Ibid. Exespaon releribo pro erespapn. (nili ma
lis snspaei in Subjunctiro, quem pro Indica
ciro Caepe adhibene DOres.) Exponendum au
tem hoc (ee reliqua quae huc Spectanc) In
dicacire, non (quod taciune Interpreces) Im
peratiro. Ouippe non tam docer quomodo
insticuenda sIC obTerraciO; QuaN nAFFAE quo
modo ipse instiuerit, et quid inde acquisi.
reric. Ouod non animadvexterunE InFeF.
Pretes.
Pin. CL9. a ovis relcribo pro d d.f5. Liral.
cus (Eyporhetae credo errore) habet aulis.
Ibid. ra. rEsdu reseribo prO na raSa, UE B
religuis conforme.
crantiret propter sequenrem rocalem alpiTa-
Tam.
Fin. 223, 224. vinper releribo PrO pInp6. CuB
consentie, 21 7 anir lin. F32.
Lin. 224. na. DE5d du pFO na. rsadu, uE lin. 228,
29
Fin. 226. Pro cipti, Riralcus quem hic se-
quor recte habet ci pho, disjunctim. Sed per-
Peram exponit, sic enim accidis: dixisset po-
rius, si enim accideret. Senlumque loci omni.
no non asequitE.
Lin. 727. Pro cidetar ax duioam restiruo cuderar
à X dcour. EF paricer, in sequencibus, (xpius,
UE lin. F28, 230, 738, 240, 164, 166, 24. 1, 245,
246, 247, 448, 475,504,527, 552, 570,5773
603.
Lin. 128. pro folivon, (R ir. Bt tairour,) rC.
Aicuo 6 Laurour.
Lin. T29. à euzouia zeovia retIBCO; PFO
quo Rir. perperam substiruir 29 adelex opdva
Zcovia.
Fin. 129, 230. Pro rar âxdciour, restiruo ar
a Z Dcor. EE SC RiralEUS.
Fin. 230. Pro Ehaaror na cis rus. (RIY. Eneavert
2a 5.) LegO, enaaor na em rus subsICuEO ein PrO
eis. EA aucem na Doricum explecirum, ec en
clicicum; passim in hOC EFACtAEU OCCUEreNS.
IIlud aurem cum non animadreccerine Libra-
rii; quories hOC OCCUEEIE, TeXEUS Fere lem-
per eAt depraracus, ut lIn. 252, 252, 240, 297,
132.
Ibid. es ar PrO aIs av.
Fin. 233. Pro aparn onueior, resticuo (ex lin.
726.) à crds oauriv.
Lin. 235. peo dus (Rir. n ous) reseribo
ciler, ue habetur lin. X43.
Lin. 237. ranSrO PrO rarchrO.
Ibid. na rESEdu PrO na. resadu.
Lin. 138. Pro àz driu cudeia Smaloivou (Rir.
exdu a,) reseribo à Z deour codear ntouvour.
Lin. 239, T40. PrO rar axdeiour, leBO rur
X dcour.
Fin. Z40. n pro H5.
Ibid. Es ar Pro ais ar
Lin. T4T. Exboos recineo, quamquam alibi
fere semper in hac Formula habeatux cxrE
Lin. 243, 244. noest r releribo pro rirst et
ErpIONCTAI PEO EipnSNETI.
Fin. F44. noniropia restiruo (cum Rir.) pro
ninerspa, (ur liv. 249.) Sed aranapbareru retineo,
Pro quo ille habet napblvera.
Fin. 245. DFO iodraX ca aedhaaer (RIV. 100nu 7 ca
atrénos) relexibo ionnaxea adirancor.
Ibid. 20  ncbnor = 20 Si B. (RIV. vH.) Aste.
rilmum (qui mendum innuaE) deleo; (Non
video enim quid hic erracum NIC:) CaTCrq
que recinco: sed quae sequuntur, ulque ad
lin. 255. mendola lunc; acque incerpreces mi
LIn. T46. DFO WeSSSt 5 245 oas, (RIV.
quia uno demo ine celeur, cum propcer ar
anas Guoe eguitur: _ ropos UTO In ned UETO.
bigue, cuu proprer lenlum, cum (post recti.
curum
Lin. L2F, YS Z prO rEr. lecus enim r in b
EC Riralcus
Lin. 223. aitur rerined. l line al eibel
10. Sed malim necaro.
LIn. 22.2. atd oe 1 oxcoei od. L
sere corlerunt. F80 sic resticuo. Nempe,
reriderra ras orcas;) releribo ien derrat aeo ruc
oifo. Nempe, ras do pro ras oilas, eum

## Folio 532 — 867984570:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
Notae in Arenarium.
cucum ras ov) proxter Cyntaxin: e nderui
malim pro ridernu, cum quia nonirspia eA neu
Erale, tUm Propcer Lingulare avanavbaren. Sed,
cum id neceste non (c, rerineo plurale.
Lin. 247. DrO 05 631, (RIV. o5 6WV) lC3O eis b
FIn. 249, _C. ci p EV ra napderra nonirspice neo
re 2a Ecorn (RIV. EcorH) ras (RIV. rs) oe.
ecaCaVE os raS ouO n crjus noniroxior nai
enras (Rir. derirum quod est Dorieum pro opà
e) Icon auros i ndnor cixora (RiralEI NIS. et
von8.) naCATONI NEmorepar Eorn nar (RIY. Eorn aI)
ei Serg. un AgonvuI (RIV. aq ronvpepea) na
 adur opcorru a erampa rs erus ras orcas: L0-
cum misere depraratum acque ab incerpre-
tibus minime incellectum, rectiruo uc vides
Nempe,
LIn. 249, F5O. NemOTEPR, PPO NEmBTATA. EF rus
DYO ra5.
Lin. 25F. Pro opura, releribo opnrus Palcem
sic Scribendum eAt, nisi Dores lenem pre
aspiraco uturpent.
Lin. 252. ei p na pro cinora, vel proci noro
Ibid. REMOTEPZ ECOYT, nEV, PFO Remtore par Ebrn naI
e ci si na proci sing
Lin. 253. nacgmno, uipiae, PFO EPG. TORVIEpa
Fin. 154. E pro av. Loculque lanre de
ploratus) sic resticurus, sensum perspicuum
aptumque exhibet.
Lin. 255. nonerspicor reseribo pro nonirspcor.
Ibid. C raesticor restiEuO, PrO ErEIT Si cor 8
OnoS PEO Mos.
LIn. 256. 6HONOTEIN PEO BMONONI.
Lin. 158. nonirspicor prO nonirspcor. NTam cy.
lindrulos hos distinguit a cylindro anre dicto
LIn. 16O. à s rEPONO PFO ES.
Ibid. es av pro ais ab.
Lin. 162. 6hi 1O HarrION rEPONO, PFO o3 
roris non enim a Regula, sed super Regulam,
cloneandus est cylindrus, ab oculo.
LIn. 263. 105 PrO co5.
Ibid. Smonorur retinco. RiralEuS, ex MS (uo
reponie smrporir. Sed ego illud malim.
Lin. 264. aZ deoar cderar pro a Z derour Ei deiur
Lin. 166. PFO 6mL aWVOTT, (RiV. Mmtoivou,
releribo (quod alibi dici loleat) sutavvour
Lin. 167. ras PTO raS.
FIH. 168. es ar Pro ais ar.
Fin. F70. Su ee iros retineo: pro quibue
Riraltus substirmie se _ ro-
Lin. 17T. opdus reseribo (cum RIV.) pro
dedois.
Ibid. a et sizo rerineo, quamquam rocem
hanc apud Lexicosraphos non reperiam: vi-
derue vocibus silcon srun ee sirs actinis esse
ee sixnificare noculam aliquam leu crenam
in regula factam quo loco applicabatur ocu
lu5. Sin malis; pro à er sijon non male re
leribas à si uriscr. quae rox videtur delide-
rari, (uc leguenei chancr re(pondent;) ec lic
lexisse riderur Commandinus, sic Caltem inter-
PTCEAEUF.
LM. 73, 174. Bapedcions r0s oedas releribo
cum RIY.) Pro Soupedcion  op didi.
Fin. 735. on à rerineo. Rir. habet on ny a.
Ibid. E5 aer pro à ioar.
Fin. 178. 8 rerinco. Rir. (preli mendo)
habet 5.
Lin. 280. PrO Si cor (RIr. Si cor nai a.) re
Ceribo scinvoru (senlu postulante,) nile malis
Scinvo rat a.
Lin. 28T. Pro Zincaycorir releribo cum Ri-
ralco xncarom, quod in sequencibus (apius
habetur.
Lin. 282. 7 releribo pro, ras
Lin. 284. ny 3 anis suppleo; quod excidisse
suadec constructionis renor.
Tip. 185. ceiorra relcribo; pro ocilerra, (ne
lin. 228. 296.) nisi malis hoc Dorici moris
este.
Fin. 286. Eubesander rerineo. Malim camen
Enbander, line reduplicacione; vel ensebanudier
uc lin. 183. Non mulo camen, quoniam
Dores nonnunquam reduplicationem in AO.
rictis aCMITEUNE, UE Enxcnadorra apud TheO-
crirum.
L.+H. (59, T90. à x doq Terineo: sed malim
17d0g. Cam  demporis Praecerici: niss sII
Pro axdrq in Aorilto primo.
LII. 292, 293, 294. 6M. L aversav, reperorrcor, LUNE
Imperarira ACtiCa PFO =uerOUV. F.F Similirer
Pal u leguentibus.
Lin. 296. ociorsa pro decsorru, uE lin. 2X8,
185.
Fin. 197, 198, 199, 204. rar Doricum re-
Ecribo pro Z. cum sic generis Feminini.
Lin. 20T, 202. Proioor scoriat 62i, (in marsine
ourn n zcoriae ion. Riraleus aurn jd n ycorie bir ion.
repono io :d 6i, uc qux simplicior est emen-
Lin. 210. 10 3 P10 a 
TIM. 2L2, 3. X, 1O Exe _ ra6, prO
rà l
quis puccsa vonum lapete, (Bores enu
lenem Expe habene pro aspiraco;) quoniau
Enros, Eunguoruo, reliquague ab es deducta, hic
Fere lemper occurrune cum spiritu leni.
Lin. 226. Dolt Enacvori n Esco pa uepe Riraltu
addic (ex libro de dimentione circuli) uni
Cort 3 H S9. EbSounosouoroiS. Sed eo supple
mento non est opus, cum ad praesentem de
monttrationem non taciat.
Ibid. pro r5 d, repono c5 ze; Centu exI-
sence. Riralcus habet, enarora Er, pro rûs s
End HCo.
LIn. 2T8. i 2a5 P1O 245 du n, (transpo.
Ln. 22L. Polt meanoe Riralcus inserit, ar
urrobique rescribo, on. (uc lin. 2T9, 226. 2c.
que Sic recte habec RiraLEHS.)
Nam puncta
L.tH. 202. E5 av PrO ai5 ar.
LiIn. 208. 715 PrO XVh
dacio.
LIB. 215. PrO EBdD LCLCLDO cbdo (C. LNIIE
Ibid. pro n à Ba, releribo a B0, detetO n.
TIEO n.) HIn alIS; hoc rerine.
non male; led nec OpuS.
Lin. 223. pro a β3, X lin. 225. prO a BN
a B HBA TunE in Co CIECUIO.

## Folio 533 — 867984570:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 126 lines, status machine
Notae in Lrenarium.
pro roria. sensu id exigence. 1
1
Tin. 228, 229. ras relcribo prOZ, et vs pro
0. _ ra PrO OE.
Fin. 230, 23T. PrO du Enarcor s raS dpi
(RIV. dP Cnarcer 651 2a5 dn,) reseribo (quae
simplicior est emendatio) dn En énancr 6 2a5
Dp. relticuto FanEuM S PEO.
Fin. 231. 0v relcribo pro ar
Lin. 232. PrO ~ ST. (RIV. rar SD,) reseribo
ar 55.
Lin. 233, 234, 235. duT. Xr. Sr. retineo. RI
valtus mendole dus. nB. 5B.
Fin. 235, 236, PrO iy veil cor a opee reoria adeu
Zocae (Rir. nei vcil cor à Ddn rariae, aecexoua,)
lego, noi ucilcor à de à zcoria Weuczouia. restieura
tantum interpunctione, et D prO 0.
LIn. 236, 237. +aV PEO TEV.
Fin. 239, 240. pro ai id na. (RIV. ai Id xy.)
releribo a rap na. Si aurem de Lemmaris hic
altumei reritare dubices; demonstratum videas
apud Commandinum, _ alios.
Zin. 240. Pro svo releribo soir.
L.in. 240, 242. oi p drpac. ai 3 a repas. Teri
neo ue Dorica. Sed malim, à repat i, a repa
3, vel, ai  ErEpaI ai 3 ErEPaI (BE ÉEPOV, ETEC
liv. 756.) Nam a rpas videtur concractum ex
ai Erpan uc alterum ai redundet.
Tin. 24F. Fär opdar gcoriar, reseribo, prO rat
op dav ycortar.
Ibid. Ecorn recineo, uc in Aoristo. Riraleus
substicuie com, eanquam in praelenci: (_ C
aliquories.) Sed perinde est.
Lin. 244, 245. PrO 10. io rar op dar zcoriar reoo
Tuirvoa, (RIv. a rd eC.) reseribo ran iuo ra
opdar gcoria oEIOr.
Lin. 246, 247. Pro aei rar opdar geoviam re
sexibo, aei rar dedar rcoviar.
Fin. 248, 249, 252, 253, 355, 257. rûr pre
Tcr.
Fin. 249. 80 pro Dr.
FII. 25Y. XOTI +a PFO XOTI TE
Fin. 230. Po n cing aycoria (RIr. Eine à 7a
nia) releribo cacirat à georia.
Fin. 258. Bouvecur PrO scouveuu.
Ibid. NEpcae PEO VEPO.
Lin. 261. Pro ais, repono eis, porius quan
es, quoniam hic signiticat in.
Lt. 262, 7a, PrO rar.
Lin. 272, 272. ucilco repono pro ucil cor, 8
rEIRNONTAMANOrA DEO relanorTamaoicor, (LyMEaXI
poctulance,) nisi malis ucilora ee rlaxorra
aaeoier.
PrO ucil cor.
circuli diametrum, minorem esse terria parte am
bitus uniuscujus que fsura multorum ansulorun
in circulo descripta, quae pluribus quam sex la
teribus contineatur: quoniam Llexaton lit 
culo descripto, diameter circuli teriia pars est
ambitus ipsius Fexasoni: senlum urcunque ali.
Gue caldeo. repononu aormin
bAb ZCOVICOTEPOV F E a or6. esses s t nonaco
cin. (relticuris, 6 n PrO o nai e ioom dpor Ed
zoro 6. C  e Tc0 nbraco PCO Es
2eap. edis ed Y nvnao;) locumque depraracum.
ee deploracum plane, sic restituo, uc ee sen-
sus postulac, ee reri quae supertune rellisia
Lacis contremaut.
1Lin. 296. ras ras, repono (cum Riralco)
PrO = noou. FF suppleo, quod decrat, Ener.
rcer 6EIV.
LM. 298. rar rectitu P1O ror. 
Lin. 299. Post sastor, habebatur stir (Rir.
cicd) quod ee  LeS. 
Lin. 300 luppreon.
Fin. 302. rimaesiora lesO pFO rimasicor.
Fin. 32L. DFO HCLCoV FeDONO VICOr.
Lin. 312, 353. (ee similirer lin. 379, 420
429.) PrO MuxOrO FCDONOMaNCVO, UELIn. 3LF,
325, 327, 479. nis malis (DEOUE HiC OCCuF-
ric) promileue Ccribi cancre e uaxore.
LIn. 323. PEO TErSCONON 70 pbCIOr FCPONO X-
ranosOuer, (quod habetur lin. 424.) Nis
MalIS TECEPORNSOLEPIO AUE TCrEaNOrTOUIPIOr, QUF Criam
TerscoxorrOuOpIOV, Vel Tursconosocopier, (uL lin. 379,
420.) uE hoc sic Doricum, (ICUE TErOPES PFO
reaaies. Vide lin. 379. Haberur aurem lin. 579,
et 582. Tereavoso s, ec lin. 605. Trapanosos. Sed
lin. 558. 7E7BCoMO505.
Fin. 325. erode rerineo. Riv. Eriderr. Sed
illud magis Doricum.
Lin. (377. ne habetur in ueraque edirione
Graeca. Sed credo legendum ac: tum quia
Commandinus habet erigimt quinque (quatt
legerit n c,) acque similiter Latina verto an-
riquior, quae cum Craeco cdita est; cum quia
concestionem luam ampliacurus Archimedes,
largitur (E relis) parrem quadracesimam dici
(quod oimnino FaCerO COnVenIFCL, S fuerIE
35;) ac, h25 plusquam spacium dixicale im
plessent, Pacis esset, s (alcem parte trigesima
non minorem potuiset. Sed urrumris dica-
tur, demonstratio paricer procedic.
Lin. 379. cuncore reseribo PrO punorO, UE
lin. 373.
Fin. 310, 320. rerauroudiior reseribo pro n
recnosouopior. V id. LIN. 373.
Tin. 326. Pro aecruar is (quxe est vox ni-
hili) rescribo (quia rox commodior non
Occurric) aeiluniorres, (nam Cunico Dorice di-
CIEUF PEO Cnac.) EF r reseribo prO n, quod
irreptisse credo propter is pro praepolitione
habicum.
Fin. 328. nesepnatior reseribo (cum Riv.
(RIV. mdras 20V) _ Hn sdto.   coB 17  PFO nescrnedicor. HoC aurem, si malis, re-
sujapdion . nurar en (CoaUS, cujustibet rinc.
Fin. 225. Sauereo rescribo (cum Rir. )
Fin. 233. Erei PFO 6H.
Tin. 273. Oraluvas repONO PFO Eniras. FL WiC
Tin. 274. Orktras PrO Eniras
bet +
Lin. 279. s recineo. Riralcus male ha
DEO ci5 o EB nAEVEEOY, SC TONVZCVICSSEPOY PFO NON
Fin. 289. Nbn recineo: nis malis on.
Lin. 292, 292, 293. PrO dn  6 Eb cipcer.

## Folio 534 — 867984570:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 128 lines, status machine
Notae in Arenarium.
Lin. 529. es 30 telcibo pro is ni. Sin ma-
lIS, hoc retine.
Lin. 332. es ras puptas releribo (sensu po-
AuLaRSC) peO Es raIS NOT rs.
LIn. 333. Esco rerineo: sed malim EscoZ, re
escor, u1E lin. 353, 307.
Fin. 333, 334. es ras pupias pvecactis releribo
Pro es rar pveiar prrastor. Ouia Luspicor rar
iupiar, pro Myriade, non dici. Sin malis,
quaeliber conciueat, Octadum, myriadem my.
riadum.) Ouod cum non animadrerterir
Rivalcus, neque Latinus Incerpres recustior:
sed neque (Suo aBIS MITOF) Commandinus
ipse, (nec, quos vidi, Interpretum quiris
alius;) idem hic porro tulius proponi pu-
tances, quod ante dictum fuerat; verhores
Tuas acodum perplexas redorderune, vel
loci scopum assecuri lunc. Fx quidem Com
lese, es x rr ppiar rusioscr: quae Forre sim. mandinus, cum senta lua urcunque expolue
Plicior sic emendatio, (muraris tantum ac.
centibus ex interro i,) led altera formula
Docior ridetur, acque in sequencibus recur-
FIC. Ec credo, cum aliquando scriprum fue.
rIE V. N (cum hic, cum infra passim,) Poste.
riores librarios, vel Forruico, vel prour ipsis
videbatur, cerminationes addidisse; uc de mu-
candis cerminacionibus non (E cur Simus ad.
modum Colicici.
Lin. 335. uvecas rescribo pro popias. Cum
enim distinguere Coleane Crammarici, inter
uxcon quod pro Mille dictum volune; ee po-
pios quod pro infinilis: occurrane aurem hie
cvprai e prpiai promiscue scripta; (quod li-
brariis imputo:) cgo uveras ubique releribo.
LI. 336, 337. DrO Sdrepcor ny api ducor r dd
recoi, releribo (proprer similem Formulam
MOX RECUETeNLEM) Ad rescor àe BiLCor ny ap. Suciacoq
dd rpcor ap Ducor.
Lin. 337. Peo ri erg. tot, (RIV. ny ai Po 7,) le
30 dro rar. quod habetur, lin. 242.
Fin. 339. Pro esc popicor popcastor, leg0 es ras
prpius protasas. Fe similiter, in sequenribus
Caepe, es ras pro Escp ur lin. 344, 349, 362
366.
Fin. 34 L. Pr0 aptascta 7, lego ap ciaroZ.
Fin. 342, 342. Peo sicr. rectiruo (cum
RIV.) reExOV.
Fin. 344. pro esas vopiac popiasts, (RIv. po.
praector.) reDONO es Tas popias popices. Idque
audacius facio, (ex hic, e in lequencibus
aliquories,) cum quod es ea construetione ali
quocies occurrar, (uc lin. 329, 332, 333.) cum
quod Escy non Bene COnGEUaE Cum upiat po
piases; cum quia uspiaes Lexibitur, (qui eAt ac-
centus rocis iuoias) non pixiar: cum quod For.
ce olim Ccripeum fuerie u’u librariique Fer.
minaciones perperam addiderine; cum maxi.
me, quia cancilla mucatione sensus mulee
commodius Auit.
Lin. 344. ProexorseouImperacirum
Acricum, hic FreguenCem) exerrur quod in
FTA ReCUFEIE, LIN. 50Z. SIM malis, retine.
Subjunctirus Paris convenial, cumm quia D0-
me fallit animus, in quibus dictorum Archimedis
summa consistit: sed adeo sunt depravata, ut me–
rito ienoscendum si non omnia restituantur. E. F
quidem eo perplexiora ips apparuerune om
nia, quod hunc cranlicum non aMImadverre.
rit; Numeros et Periodos pro eodem habens
uc et alii omnes.
Tin. 354. coecirus reseribo (Forma Dorica)
DrO cecorus.
Lin. 355. coegrus resticuo, quod exciderar
Lin. 358, 359. luppleo (quod exciderat
coex rcr apiDu poras ranetdco 245 8dre1a5 adetod
Lin. 362, 363. DrO ESu le8O is ZaS e ppra
NIS PLIPIOSCOY DFO pspicS RIScOr.
Fin. 363. popias perpiaSas, PFO popias pupiases
Lin. 264. Egaros auos res recineo. Rir. (ne
(cio quare) extrito apiduos, lesit Egans ny ras
Lin. 366, 367, 368. Pro Esc PopianIS NOpIOSaS
erd p ptanIS ppiOScor ae ucor pvoiat ppiSES, rC
TcribO Es ZaS, NWPICNISHVEIOSAS aetSS, PopIaNIS
P1OSCOV O PoPiaS P. opIaSs.
Lin. 369. 8rs rerineo. Rir. Cubsticuie ir
Ibid. Pronarorouasulicom releribo (cum Riv.)
parcrouasulucr. Prour habetur, lin. 8.
Lin. 370. Ecorr retinco. RiV. Ecrn.
Ibid. PrO aranoyors RIV. ardnoyoi, (ex lic lem
Per,) lego disjunctim ara nozor. Sic enim
apud Euclidem, ee apud Archimedem alibis
Scxibi Toler.
Fin. 370, 372. PrO e ionnuio1 leg0 (cum
RIV.) EEns nei pduo
Lin. 37T. PrO ri durco Eter (RIV. n onxco Etiv.)
C8O A1. OE ORTCo-
Fin. 374. Pro nensospo, lego nansulicr, ur lin.
373, 573. _ al1b1.
Lin. 377. PrO a  (RIV. 225 d) legOd u
Lin. 387. PrOEcoM (RIV. EEv) legO ecirn
quod est Fucurum Doricum ab Éxco. AEque
ea Ggnisicatione occurrie, quam respiciune
EEns d éxoutios, quae conjunctionem, seu con-
FINUAM CONSCCULIONE InHUUBE; aEque SC EEaS
Lin. 389. Ecrrar rerineo, nis malis Eorror UE
Lin. 3OT. Pro oran ouoicos, relcribo (sensu
id exisente) dsuive, quod liquet ex lin-
rac (ad NVOcam V.) Fac sunc, inquie, nist
esOt, lin. 370.
lin. 403.
Lin. 349. Es F45, pFO Esa C LVPICNISPOPINSC
(conjuneti) pEO voernIS poeIOSIOT.
Lin. 350. Vosius popiasas, PFO pvetat PopiadEs.
Ibid. arogeccm recineo, (eum quia modus
res eo loleant uri pro lndicattre.) Rir. Lub.
Ricuie Vrogecorn
Lin. 353. Eh Si. EIC EranEES eAt, Z NV-
meris, quos vocat, ad Periodos; hoc C, L 10.
400, 408, 454.
Ln. 392. PXO   LCI. 617.
438. nisi malis osos, ur lin. 393, 402, 470,
LoH. 391,396. 15 3d aierdeei nies elre abyov.
rerinco.
Lin. 396. pro is reteribo sc, uc lin. 4 T3
424, 42;.
corum Octacibu, ad Octadtum Potiodos, (quarum
et

## Folio 535 — 867984570:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
745 907 5.
Notae in Arenarium.
araenoycor
becur lin. 4 10. Sin malis, ires vel (quod ma-
lim) 10c5, auE etiam rooerus, uE lin. 402. AE
certe non urrumque ioorioss; quorum alcerum
redundac.
Lin. 405. T ouror (cum RIr. ) leBO, PrO 
avrar, Cyntaxt id exixente.
Ln. 408. Suppleo avras
Lin. 415. Eri recituo (cum RIV.) pro 6
Censu poltulante. EF
L. 426, 700Y701 PFO rOBrIS.
Lin. 420. vancore releribo PrO pinores, ut
lin. 323.
Tbid. Tersanosoueur (quod sequieur lin. 424.
retCribO pFO ZTSCoNOSOuIO UE LIN. 3F2, 329.
Lin. 423. Ecanspopias relcribo pro icamouveias
Riralcus disjunctim habet iEanis pvelas ny erea
es Zixias. EE Similiter Lin. 433.
Lin. 427. Temaoro Leunco, (quoniam hic,
Sire ex Auchoris animo, sire librariorum cul-
Pa, remao ex remariom aliaque ad candem
Formam, promilcue ulurpantur, veur apud
Euelidem divertimode Signiticene;) sed ma-
lim recmnasiones.
Ibid. exorn recinco. Rir. Haber éxorn. Sed
artanas relticuo (Cum RIV.) PEO aNar.
Lin. 428. ar aouersar retineo: pro quo
Rir. perperam habet ror ca METGCr.
Lin. 429. pcincore rescribo (ut alibi) Pro
Aa NOVO.
FIn. 43D. ACI OVA TCPONO PTO uiC Or
Lin. 43L, 432. Sannniacar rerineo. Riv. (nC
Scio quare) habet SNnNICar.
FIn. 452. DEO uciL or nour resticuo veil cor. r4 cin
Fin. 453. EE. = rCDONO PIO E
Fin. 435. Pro aphuos, rellicuo 5, Penarii nu
meri nocam. Vid. LIn. 2T.
Fin. 437. Pees lescribo (cum Rir.
porasts, sensu id exigente.
Fin. 44 F, 442. prO SannNaIOS. (RIV. Sann
Acatar) releribo SnnNCaIaV. F.C rar pEO rov.
Fin. 442. pro con, releribo smi. Sin malis
utrumque dele: redundat enim.
Lin. 443. reméoror retinco (ut supra lin
427.) Sed malim recrnaolora ec Tuppleo (cum
Rivalco) novor.
Lin. 443, 444. aenanas FelCribO pEO anonar
e, pro rar ctaucreor rus spaltas, releribo rar Na
eXcK aBM
Lin. 450. Eret TeleribO prO 6t.
LIn. 452. aree N6YOV, PEO arexoYOr
Lin. 45F, 452. PFO er 38 is Sna Xnd scor ocor
(RIV. SErg ndpcor opcor) arorozor. reseribO et Ta
Cellioe d Cliocet oscot lelt. 43L.) lithtB
plicicer delclum malis.
Fin. 455. EKNGL= DFO EHNGL.-
Pin. 4576, 457, 458. PFO et (RIV. Evt) E éa.
ras dro ras porests aaos Stir (RIV. à does SEWV) encisicor
ouvappo is anezarn (RIV. anz orn) releribo,
(ex lin. 395, 396. _ 412, 4F3.) Evi End́aeres deso
ras porasos arre xet n oov: stir d apiduos ouvaupoipot
_s amarm. NempO eri prO er d anixa lup.
pleo: de n eous pro avos, (nili malis, à ooos uE
masis DOriCUm;) cum o apiduos prO Encacor, e
ouvaneopCN PIO Su Si rerineo aurem a ni-
xom, quia Dores (ee praeserrim hujus teripl
auchos) Subjunctiris delectantur.
LIN. 459. Eungi Sna PFO Ennaictna.
TIn. 460. Ta PFO rn.
Fin. 463. suppleo (cum RIV.) rs dd repcor
Calcem nim HOC TaCI IHLInvaTuM PUTCS VOCO
Fin. 465. Ta TaV PEO TATETaV.
Lin. 465, 406. EXBOC PTO Exton.
Lin. 466. ERATOV DFO ENANCN (PFODECE TAndoS
praecedens,) nisi apduos hic lubincellectum
imalis.
F.II. 4) L. LoNINOT PFO renINaVTa.
Lin. 473. poplactor rerinco. Rir. non male
prpicor haber, sea perinde cM.
Tin. 474, 475: Pro rohannaoraadeiour FerZ 1ar3
releribo nonarnaoradetour rar X nioo de Sic RI.
raleus, nis quod ille zinior habeat.
Cti. 476. Eci st pFO Ercct.
LIn. 477. EUNGLSENATOS PEO EKK.-
Lin. 478. Pro arancrias s, releribo drâ nbyer
Lin. 480. Soncumosos conjunctim seribo pro
Qo ni cinosos. Nam E disjunctim scriberetur.
dicendum porius eset, Seor O ri cinosos, u
lin. 433, 558. 7erap20s nai recanosos, _ lIn. 582,
605. Exro5 i 7E75aXOSO5, _ lin. 662. 7e rapros ny eEr-
NoSoS. FA aurem Rongumosos. Numerus Ordi-
nalis, d Cardinalium asgresaco songicinoo For-
acuS. Idem dicendum de Songmerrnosos, 28010-
rcctnaeros, alii(que lin. 506, 509, 530, 608,
657.
Lin. 483. Pro Biv, repOnO (PrOPter Cyn.
TaXIN) erris _ SIC RIV.
LII. 404. I aITIS, PFO VITa rVE
Lin. 454. Pro curos (quod hic nihili est,
 Sena rncor opcor avanozia: nisi ipor Dorice dictum
retineo. Rir. reponix esaz id decdusi nvis avato.
yer sed mutato non est Opus.
Lin. 400. Prox releribo x
Lin. 400, 402. Pro o On as, releribo o Et
Lin. 40T. Pro pr (Rir. B) rescribon
Lin. 403. Pro ivar, leg0 100s. _ SiC Rir.
Ibid. ara noyor relcribo, prO aveenoyor, RIV.
Ln. 404. pro 1oor 1505, lego ioor, quod ha-
AERCor 2u5 0D0IpOS.
Lin. 445. raminaira releribo (Cum Rir.) prc
Lin. 448, 440. PFO noMannaduour Ta) Send
uoras (RIV. ranio macadtour TaV Sera por Scv,)
relexibo nonrandesoodcrocr rar Sina. pori ctor.
MaliS PFO osCON UE NAVTEOV PEO narsCON.
avrcr praecedente.
L. In. 404. erdos CO MErEdES.
Lin. 4)9. DoTa pEO dorn.
L. M. 485. PFO et LCtCO 
Ibid. rEITCV PFO recdV.
LIn. 487. furedos PrO ver doiS.
Fin. 488. Exbou PFO exou.
Lin. 489. Chaecvor retineo (propter nundos,)
Rir. Perpera a Chalocor
Lin. 482. éxhous prO ey tons.
Lin

## Folio 536 — 867984570:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
Notae in Arenura.
Lin. 494. Neredos PFO MgEdO.
LIB. 496. E780a DFO ExvSa
Lin. 497. d pro sti. ex sc Riv. lin malis,
rerine.
Lin. 500, 5OT, OBRIA TRNIKaIT, PFO opaipa M
NINOVra.
ZI1. 504. 7CIACLNC OE AO13EV TaV, PFO - -adciour
sav
Fin. 506. Nongacinosos, PFO No n cinosos.
Lin. 507. aerae NozOV, PEO avcnoyor.
ZIn. 509. DR ZIONGLCINOSOS, PPO OUTCI ny EixosoS.
Lin. 525. porases releribo pro vecacts, (et
HC RiralEuS,) calculo pottulanEe.
Lin. 527. _Eydos PEO VEgEdeS.
Tin. 518. Exboa PFO EXK.
IBid. EAaCOr REFINEO (PEODEEE Ados,) RIr.
tabeE ehaeacor.
Lin. 579. F rescribo pro 7 5.
Fin. 526. ERaCON DFO ENeicOTOV.
Lin. 527. PEO NonenNaorS aiour rur ZI NIaV, FC.
TeribO OnraNNCOICDELSEr ruV ZIXIEV.
LIn. 53O. DWTCOKOSEIMOSOS PFO ouTco u, sinosoS.
Tbid. ava Niyoy PFO avNOYWV.
Lin. 540. porasEs FeDONO (Cum RIV.) Pro
uore Scor.
Lin. 54T. uErEdos PFO ugEds.
Lin. 542, 3780u PrO EXV3a.
L.IN. 543. ENACDEI PFO ENaCOCOV.
Fin. 546. pvecustos rerineo. Riv. popiastes sub.
Airuir.
Tin. 549. TENINAVT PEO raNINONT.
Lin. 552. PrO TomENaoias Déiour, rer 3, resti.
EuO (CUM RIV.) TORAXNaSIOAEIOEr ra SEna.
Lin. 558. TETEaNOSOS (Cum RIV. ) pEO X
25Con3505.
Tin. 559.  prO ru.
Ibid. raenouticor SubsITuO (CUIM RIY.) PFO -
uducor.
Fin. 560. Pro revra, rescribo riros. Sin ma-
lis, retine.
Lin. 566. Exboa pFO EyvoU.
Lin. 567. cprastor DrO popiusts _L ehaaeV PrO
ExaCOcor.
Fin. 570. PrO copias pupiactor, (RIV. popias
popraB. 5,) releribo pvecar poprector.
Zin. 572. Et prO 3.
FIn. 573. =aKIOVTa PEO TANINOV.
Lin. 574. poptav Pro poeias, RIV. perpias.
FIn. 575. EhacOr (CUM RIV.) PEO Enacocor.
Tin. 576,577. Pro ronarnasior z iniar reseri
b0 (cum Rir.) ronaNaSLAdoour rar XINtr.
Fin 58O. ava ROyoV PEO arNOYOV.
Fin. 582. EK 15 PrO EnrS.
Tin. 583, 584. PrO Eipd (RIV. OE  DRTC) rC.
Teribo ou rco u.
Lin. 589. Cuxpleo e _E Y ÉKNOV PYO .
Lin. 590. OIdTCV PEO OVTOS.
Ibid. poprests PrO Vveletor.
Ibid. 7 Ex V PrO Z en 7
TIn. 59T. eroda PrO ured
TIn. 592. Exiou PTO EXeOU.
LIM. 593. DEO popaXIS puplactor prpicer. (delero
eoplactur, calculo postulante,) leBo propioinis vrpicor.
Ibid. EnaNOI PEO ENäaTOV
Lin. 594. EUrcor PFO En 7.
Fin. 596. Pro popiisas poslas, releribo (cum
RIV) ecopiaNIS Mopicor.
Lin. 599. TLNINOITA PEO antha.
Lin. 60T. Cuppleop et lic Riraltus
Lin. 602, 603. PrO rontrnaoicr, resticuO
(Cum RIV.) TOMaXNaStADeISEr.
Lin. 603. Éxrar prO En 7
e proprestar.
Lin. 604. EnTCoV PXO En 7.
Lin. 605. EL205 PFO EK 705.
LIn. 606. ara NoyOr PFO avenOYOr.
Lin. 608. Nonget tanos PFO No ni erranos.
Lin. 616. 100r pro 100.
Lin. 677. Exboa PYO EXVoU
Lin. 628. EA aNeV PTO ENéaTOI.
Lin. 625, 70 pro rd.
Lin. 627. 4 recineo, Kir. Perperatt l beF V
Lin. 63C, 632. 45 pcr LdSpCd. _ EAalNVOI PFO
Neacor
Lin. 632. a retineo, RIV. HabeF V.
Fin. 638, 639. aMana PID at. 15.
Lin. 640. Mecornaoicor Pro unecornasiar.
Tin. 643. Erei si PPO ExciA..
Lin. 644. aManas PxO ardat.
Lin. 645. aEBcoV PFO aSPcor.
Lin. 647. luxpleo popracior. Cateuo porcu-
lantC. F. F SC RIV.
Lin. 648. 3 PrO jd. EE EC RIV.
Zin, 64.7. EAaCON PEO EncaTOI.
Ibid. a rerineo, Rir. habet n.
Lin. 65T. TNINOVTa PFO TANINON Ta
Fin. 603, 604. Proe popiuses, resticuo 
LIn. 654,655. DFO HOMO.TNaOL 79V XINICoV, TC.
lexibO nonannasaadetor rav XtaIA. LF HC RLIY.
Lin. 655. Tuppleo Z E6c pucor à 1B puor
Lin. 657. Tuppleo àp. Bucot. LF retineO a, prO
Quo Rir. perperam habecn.
Fin. 657, 658. SonuXe Ta OSOS PTO No ny rer
Tin. 658. arâ nozor pro atatogr.
Ibid. luppleo ai.
Lin. 659. rerineo reconaisas led malim
ehongsEna. Tos, UE Gr deriracum a relonaisena.
Lin. 66F. EEn.- pro eEn-
Lin. 663. X incac PCO Xa ra X inta LCI. PCt PC-
FaM XErTaIS ZINtaL.
Lin. 667. Enacor retineo. RIr. habEE EndaCOV.
mnOSoS.
b0 neredecor.
Lin. 674. Earidu recineo. RIV. carIrI.
Lin. 675, 676. Prosrocupu tetetto (cum
RiY.) dicpiocu.
Lin. 672. PrO uze decor (RiV. VEgedar) reseri
Tin. 58G. HEF WOTSS PPO UETd 18.
aeque
Pos

## Folio 537 — 867984570:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
bet
Lotae in Atc M.
Atque haec sunt quae adnotare es emendare visum est. In quibus sicubi minus feli-
citer conjectaverim. Tuum erit, Lector Candide vel condonare; vel feherus, si
dabitur, illud supplere.
 na Libellum, (Dosc aliorum ejusdem
editiones,) recensere ritum el de denuo ede-
re: Tum quia elegans estTractatus, acumine
Onc aurem Acchimedis, De numero Are. Nam quos ille ponit numeros (lin. 369. 8
plenus, de Archimerte custus; multaque:
remottore antiguseale HODIS exhibet quae a
liunde naud expectemus, (qualla lUnE quae
Aristat ChI HSPOTHCHA SpCCtAM;) Hgue DO-
rica Bralectus, in oractone souca, intigne
Prae aus monumentum, (quod fecie ut cu-
Fiosius ejusdem restipiis semper insisterem:)
Tum quia mendole admodum hactenus pro.
diic; de quidem ab Incerprecibus, muleis in
seq.) in decupla ratione ab unitate progre
dienres, PUTa an B, 3, 8, es ecc. (lin. 398. de
GBnaTOS,) non alii TunE quam quOS L, 1O, 100,
2000, +000O, _c. jam Seribimus; noctrum
que 2675, ipsis eNer 18, 67,7B, 5a; vel (cum
IPE ROTaS F, 2, 3, _c. non habuerinc) àa
SF, EB, EA; auc limili aliquo arciticio det-
Enandum; acque similiter, in numeris quan-
cumris maonis, eadem utique es ucrobique
Nocio, utur diversa Nocarione delignata. F. -
jusque Numeri (quos rocac) Primi, Secundi.
Terrii, _c. non alii sune quam qui, apud nos,
locis, haud Paris intellectus. Ouippe, cum Locorum Octades Primam, Secundam, Ter-
Furocius, acque ex Crxcis alii, pleraque alia tiam, ecc. respiciumr. Sic, verbi gratia, nu-
Archimedis serixea Cubinde recensere acque merusterrius secundorum numerorum: CR, in no-
emendare (Tublaris quae Frequenti cranleri-
Peione Prreplerant Mettuts) conele succine;
huic libello vix manum adutere rideneur.
Onde tactum est, ue MlaBehce licet Dorica
Dialecto qua leripeus etac cat tplici ca-
itien menasrun Lupesscccatione Propcer li-
brariorum incuriam, intclaques) loc le-
Ara phratiolosia. Locus terrius Octadis secunda;
DUTa, 100, 0000,0000. Acque in reliquis A-
milicer. Acque candem, si forre opus aliquan.
do fuerit. Myriadem myriadum harum octa
dum, appellat, Periodum primam; cocidemque
PoR illas, Periodum secundam: acque sC POFTO.
ulque ad Periodum (dace reniam verbo) My-
culis labentibus commaculatus fueric, (novis riompresimam, uc non lperandum EC, defore
concinue accedencibus erracis, receribus inre-
rim non BIalIS, Uc alestta laltem medela,
nobilisa aoreb Opus MMC rideretur. Onam
icaque ih proprios uus recenronem primi-
EUS OPHAVCFAI, (quae quanei res sadoris fue.
ric, hald Facile quis incelliser,  qui hanc
nostram edicionem cum perorious accuractus
conculerie,) aliorum luasu inaUCLUS TMI AE
publtei juris Facerem. Ouod nonrscusfeci,
aliquando numerum cuiris ului lacis magnum.
Sed e aleius quid hic oblerrandum renit.
Nempe, numeros illos ar B, γ, 8, 5, dc. (lin.
398.) non modo numeris in proportione De.
cupta proporeionalibus accommodari; sed
aliis quibulris, in quacunque proportione,
ab Onicare continue proporcionalibus. Nem-
De, li a PONaTUF T; quicunque sIE B, reli-
quique proportionales; res pariter succedit.
quo aliis exemplo ettem (qui opibus ralene, Idemque sunc quod jam dici lolee, Vnitas,
ex hilce Favene Audiis,) uc similia praestem,
(auc paectanda CurenE,) ves IM Hacs ellI.
eis Clacorum monumentis emaculandis, vel,
quod maxis rellem, in edendis (ex pluribus
qui luppecune codd. MSS.) eis qua in Tuce
Radix, Ouadratus. Cubus. Biquadratus, Caetera
que pocestares ordine consequentes:
5
_c.
Puta, EZ a aa ad a a a a ad a ae c.
Ouicunque ponatur valor radicis a. Ouan-
tactenus non prodierune: qualia sune Apol quam enim Numerorum Colsicorum (quod jam
lonii Persai, Sereni Antinsensis, Pappi Alexan- dici Polet) Ceu Denominatorum, aut Alsebri-
drini, Pucocii Ascalonita, aliorumque monu. corum Nomina, jam recens introducta cen-
menta Graeca; qua in Bibliochecis lacene, cum seantue; vel ab Arabibus, vel a recenciori-
Blacris _ EINeIS, nE penICuS PerCaME CONU. bus Graecis (inteE quos eminet DiopbanES,)
POs Fuclidis de Archimedis TeMPOTA: ReS C2.
Archimedeis numeris a, B, 7, 8, c dec. conspi-
Addo eriam: Hoc ipso De Arena Numero cua. Neque aliud est quam quod Euclides
ris ab Onicare continue proportionalibus
quorlibet; puta a B, 3, 8, e, 6, _C. Teu L, a
ctancta; manumque oblterricantem expectan.
e quidem hactenus prodierane.
Samii nobis conserratam esse, (quae secus FOr. enicudinibus, seu, ut jam loquimur, Ouantita.
ce periisser plane;) quam, per mulca secula ribus; non minus quam de Numeris) det. 10.
sepulcam, Copernici candem opera rediviram. lib. 5. ubi Rationem Duplicatam. Friplicatam.
cohors. Sed ee Fundamina Calcem hic habemus
Polica iltius Numerandi Arris, Ccu pocins Nu-
ria: intEF qua, non pauca CunE, quae ne La. men ipla, jam olim obcinuic; eA que in his
Tractatu, non modo ypothesin Pristarchi definicum voluie (de omnibus perinde Ma-
jam eora fere amplecticur Machematicorum Ouadruplicatam, _c. detinie. Nempe, poti-
meros nocandi, quam Ciphris (quaS YOCANE) aa a, a a c. rationis cujulcunque expo-
Saracenicis, seu rectius Indicis, jam exercemus. Sita. a ad L; duplicata, est a ad L; criplieara.

## Folio 538 — 867984570:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Notae in Arenarium.
a ad x; quadruplicata at ad Z; _c. HOC rvouriuara conscribere: sed poristimum, ge
ck, Polica cujulcunque rationis Denominatore
pexlpiciarur quam exat res laboris plena, an-
quam mnainomra vocat Euclides) a (quam ce incroductum Ciphrarum Indicarum usum,
Radicem roces;) hujus Duplicata (Annaoicor)
est quae ab a denominatur (illius radicis
Ouadrato:) Triplicata (recmmaoicor, () guxe ab a
(radicis Cubo;) Ouadruplicata, quae ab ae (P2
dicis Biguadrato) denoinatur. Pariter, E
expolicae rationis Exponens Peu Denominator
siE =, exit  exponens rarionis Duplicatx;
de = triplicatae; ee SC deincCps PrOPIEF
a aa aaa
eee ecc _c. continue proporrionales at
Mulriplicationes, Divisiones, ee Radicum FX
tractiones instiruere; ec, quo demum pacto
herent, quadancenus octendatur.
Hlabebam quidem in animo, hunc in tinem,
cractarum adhuc alium accexuiste: Nempe
Fragmentum, hactenus inedicum, Libri secun-
di, Collectaneorum Pappi. (Nam, quem habe.
mus d Commandino L atine edirum, a libro
Terrio orditur; primoribus duobus hactenus
delideratis.) Quod quidem eorum verlatur
in eradenda methodo Mulciplicationes insti-
cuendi in numeris grandioribus, nempe quae
tunc obtinebat; Ciphris Indicis, sire quibus
Onitate. Non itaque nora est haec, de Po. nunc nrimur figuris numerariis, in ulum non
celtaribus Corticis, doctrina; (urur nomina dum recepris. Ex quidem, hoc consvecte
nOVa CInE, _ nora nocatio;) sed ab Euelide fragmento. (quod libri secundi parrem non
jam olim cradica, atque ab Archimede hic
contemnendam exhriber,) caepi minus eAte lo-
adhibica. Oux monere risum est; ut Do- licitus de primoribus duobus illis libris desi.
atrina recerum, cum Recentiorum Doctrina,
Curur nocarione e loquendi Formulis diver.
deratis. Ouippe hinc conjicere licet, tum
anceriorem secundi libri parrem, (Picur quam
La) concordiam, (quam non omnes Forre habemus posteriorem,) cum torum primum
PaFIEEE anIAdVEFEUNE,) obiter insinvarem.
Huic aurem, De Arenae Numero, alium ejus.
dem Archimedis libellum, De Circuli Dimen.
sione; vilum est subnectere. Tum, quod bre-
in tradendis Operationions Lnc, PTODE
tunc tieri lolebane, occupatos esse: (quod
Libri cerrii inirium non obscure videtur in-
tinuare: quippe sic orditur liber ille, quasi
ris (c; cum quod sic, in hoc, de Arenae nu- tum demum res Creometricas primum aggre-
mero, aliquories citatus; ur calculi lui fun- dererur; post expolitum, in praecedentibus,
damentum. Minus tamen, quam ille alcer, aliud quid.) Oux quidem Operaciones A-
in codicibus ediris deprararus conspicitur; richmericae, cum nunc (Ciphrarum Indicarum
(deprararus ramen:) Salcem si illud culpae
ope) mulco commodius administrentur; X
dandum non sic, quod Archimedis Dialectum quiori animo feramus eorum librorum jactu.
Doricam, in Tuam MULaVEFIHE RecenAtOres
olim: ex sic mucatam ad nos tranlinilerine.
ram quibus antiquior illa methodus cradete.
Acque huic demum subjunxi Furocii in il. cunc non licult, ob prestoras, unde factum
lum Commencarium. Parrim quidem quia
est, uc cantillo rempore, quantum huic rei
tam CurTuS eAt e succinctus Archimedis in dabatur, non poruerim omnia absolvere. Id
illo Aylus; (Palcem Prour ad nos pervenit;
post factum est, cum ediderim Aristarchi Sa-
futior forcaltis ab iplo scripeus:) Parrim mii librum, de Maenitudinibus es Distantiu
etiam, ut specimen extribeatur, qua torma Solis e Luna.
Colebanc polteriores Graeci, lua in luperiores
cur. Sed quod in animo habebam, exlequi

## Folio 539 — 867984570:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
ett
C TI
S IO GIR CVL L
rps Enartov aeq x de doge a pO FX E rpYi
V8. ONEE aroNOV.
ESC o nixNO, a duvaror, EnaricoV +S
7p17C0r8. La es eteacoror ne
rerpinodcour at e Depca dixa: nai ix Bcvoret
Epanoduai 24   ps aean
ea p n op  D pP E51 peciC cor Ag  E
Pa ion E5t. Kat ∞ POX Teecoror epo. 28 oC a p
PROPOSFTTO I.
Duitibet Circulas, aequalis est, Trianeulo Rect.
aneulo; cujus, cirea aneulum rectum, recta-
rum alteri, aequalis sit Circuli Semidiame
trus; alteri, ejusdem Ambitus.
TRCDLOS AB7S, (F18, Z, 2.) Ha-
a
DCAE uE supponituT. Dico, A qua-
lem cum este FrianguloE.
Elto enim Circulus, E tieri potelt,
eo Major. Lc inscribatur a y Juadracum:
Arcusque consinue bitariam lecentur; (caete-
rague ut in Schemate:) Cincque tandem, Se
menca, Fxceltu quo Circulus Friangulum (u-
perar, Minora. Inscriptum itaque Rectilineum,
Friangulo adhue Majus erit. Sumatur Cen-
trum r, acque hinc ad latus perpendicularis rE.
Minor icaque est re, altero illorum laterum
Trianguli. F Aque reliquo minor, Ambitus Re.
etilinei; ue qui ambitu Circuli minor est, (sic-
uE rE minor Semidiametro.) EE Propterea,
Rectilincum illud, Triangulo E, Minus elt.
Duod est absurdum.
Fcto deinde Circulus, Si feri potest, Minor
Frianculo E. Eique Circumseribatur Ouadra-
tum: Arcusque continue bitariam secencur:
perque sectionum puncta ducantur rectae Con-
tingentes: (caeteraque ut in Schemate.) Rectus
itaque est Angulus oap ideoque op major
es quam up. (aequalis enim est eu ipli pa) adeo-
que pon criangulum, cst figura osa p plusquam
dimidium. Fx relinquantur candem Porriones,
qualis r ea Minores Lxcestu quo Triangulum i
Tuperat a B7S Circulum. Rectilineum itaque
Circumseriptum, Minus adhue est Priangulos
Cor ct n eti va ion 55i En xaDErc FX TPL 50 Quod est absurdum. F. R enim eodem Majus: eo
quod ra, aequalis sic Frianguli Catheto; ejus.
que Bale, Major sic circumscripti Ambitus.
Aqualis itaque eAt Circulus Priangulo..
PROP.
M. F
opdorcorico, 
nas nond O ious esi ycorc
 adi en  verrsS ion praY
ei rid opdur.
 ceiuers 6) B rn Noirn.
XEFS o a BY d XONN O 1d5 L2
Xcrq. Aerco, dn 1oos E51 EpIYcorce
Et d duvaror, 15C0 petZ cor d nnNOS.
Kad ergoge a pDc x ay reeaycorer  n
Dcoour ai E. Déperat diXa X c e5 cor ru run
para non eraorora F LsepoxHS, n coepext a
NoXA (O ∞ EpeyirS X ei duzeauor aeq en rB
rpercors Est pci or. FiNn Pbco NerEpOr X V, _ na
deros n ves Enacr aeq n rE  rS rpopco
Tondes Es rgi n cEipErp O rS codoge au
 XS ExaNcr, EXEI X D YS NKNS EE
QuaS ON ESir i X iperoV. AEN e DBco
oi TW X C,  SoplCIS OOtOI, ENaDSS Y LAEpO-
245, n LEPEXa X E reycaror rS aBy
XUXNS. FS apa Y Welseze aprduor eodone ape
peor Ert Y8E EMaNor. O a ostot. st h 
58 rp17 cor8.
reors i de ceiperp  pe cor est d Baorcoe
1005 apa o nind O FEs C rpeycorco.
a FdIL. Bal. exdaxil.   11. Baur.  B. tb. a B. dtnt p el  llatibus cexone qipara.
E Sup-

## Folio 540 — 867984570:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
A R GIT I M E D TS
PROP. II.
Circulus, ad Diametri Duadratum, eam ratio. 35 O noud D, coeis X diro x Xauerps rer eYe
nem habet, quam 2Y ad 24, PIOxIe.
TTF circutus, cujus Diametrus a B (F15. 3.)
 eique circumscribatur y ns Ouadratum. Sit-
que rectae 7d (ipsi aB parallela) dupla, 5.:
liique 28, ejuldem yd pars seprima: caeteraque
vor, rezor ext. ov 10 0e5 1 d, 8e77150.
Z FS nin AO, s XapErP C i a β ne
Eirge aDc rerearCovY X Y yd. C +
Yd dconn n de ebdoor de n el r5 yd.
ut in Schemate. Cum itaque criangulum à y + 4 E Et 3V, ∞ a YE coe95 X a 7d. Nogor exu, ov
2d ays, rationem habeat quam 21 2d7; aF.
que, ad a53, rationem habeac ays quam 7
ad T: elt igitur ay 3 ad 475, ut 22 2d 7
EIt aucem, eju dem a s quadruplum, un Oua
dracum; (adeoque ay trianeulum ad un qua
aratum, ut 22 ad 28, seu LF ad 24;) iplum-
que ayC Friangulum, Circulo a B proxime
aequale; cum Carhecus ay, sc aequalis Semi
diametro; Balisque, perimetro Circuli proxime
n a coees E. Wees de x acl, ∞ ayd nego
éxt. or exta voegs er Y a y apa es 
a yd, C3V, io5 nβ coeds C. AMa, Z8 a Yd, X
EPaCONdOrOV E5I ∞ Y n FEE PaYCoVV. (K Y0 apa
aYC TeirCOVIVI WCGS X Yn XECgycoVOV, Nege
ExD, Ov n B co COS Xn, i ov 1 a e95 = d.) 70:
aYC rercorON, Tio a B NoXNCO, 100 es W énei
n adi a Y na deros ion est En ex FS verres 
aequalis; (quam esse demonstrabitur, Diametri Baors  Tn TB NKNS c EuETPCS ins ~ X) QE
rriplam sesquiseprimam proxime.) Cireulus iCa. 50 EpS n EpITONavicOV, X, 78 C Cyysa Lee XSo
que ad un Ouadracum Diametri, racionem ha- d xHoE). O NVHNOS SV, WoC95 ~ Y n ret CGY CovOV
bet, quam 11 ad 14 provime.
rezov CxA, OV 1 a 4505 1d, 2771560
0 Sup.
 Suppleo irgura. B B. dxtu. i Surpieo ueg. L Suppleo Fo eq AY E reinoror, . rd yn rereaironor, 2ozor itoto
XB ao C LM. n dn 14 ae 5 18. S   aoato n fores.   acorat te sitbitu.  SiB BC v7 g1Sa

## Folio 541 — 867984570:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
DIMENSTO GTRCVLI.
Tavris niunes n ejuero D, ~ DQpETPS, EoI-
conaoicor E51, nei Er VrEpe XA, CN aNoVt idV  53
ebdouco pepet D NaVErPS, pCort ) n d’erc
E6dOpOGOSVIS.
ZFB NUKNOS, _, 3)a ET POS n a Y, , ver
TpeV X E, 2
EY TClZ0V
eDantodion. C n 
dus. H EC Opa 4805
X4. Ov Y5 nEOS PVY
Y
i  CY rEoS El
peilera reguo ext. n 01 8EC eo5 pv7.
Nezor
78.
LaOL. LlL.
Cujustibet Cireuli Ambitus, Diametri Triplum
cem Septuast mus primis.
superat, excessu, qui Minor est Diametri
parte Septima, Major autem ejusdem De-
TF Circulus, cujus Diametrus ay, (F18. 4.)
Centrum e, _ recta Contingens y nZ. Sit.
que angulus 827, cercia pars recti. Recta isi.
tur EE ad 87, eam rationem habet, quam 306
ad r53. EF 27 ad 2 C, majorem rationem ha.
bet, quam 265 ad 153.
Bitariam erso secetur Angulus ECy, recta EH.
FsFiBIeuE, UE 8E ad 27, SC En ad ny: e com-
e ouodern, nas evamaZ: cos deq ounapper  65 povenii, e permutatim. FrBO, ut simul vIra-
que 8. 27 ad 67, lic E7 ad rn. Adeoque
re ad rn majorem rationem habet, quam syE
ad 253. Recta igitur En act ny, Poceltate, (B. C.
nogor ext Di or  dor roS,YV.D.  racionem habet quam 340150 ad 23409: Lon-
ne aeg.  peilora n or ha n res pr J. 20sicudine igicur, majorem quam 591 5 ad 153.
Fuxlus;
Terpndc Sr n d ECy dixa ri En. EsW
ae ids n BE nEOS CY, n En rEoS ny noi
YE M5 15 Y4. pe Cova Nogov EXd, iEP P O  NEOS
EY nEoS CV, n EY NCOS Yn c05  
Pv Y. H En aeq rEOS nY, duvapc, 2 uecva illius quadratum, ad quadratum hujus,) Majore
scriprisus quas ezo resticuo. Pro en pha reltituo peis ora n di 8ha n.
Aa a 2 3
 Aiga
o Suppieo plitoa. p B. eramaE E ocudim. q q Suxpleo uitoae _ n. r Y B. M et M, omilsis literis supra.

## Folio 542 — 867984570:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
54.2
AR CTITNL L DLB
Rurtus; bitariam secetur angulus ney, recta
8. Pariter oltendecur, rectam cy ad 7b, ma-
jorem rationem habere, quam F1628 ad 153.
Recta igicur de ad 8y, majorem rarionem ha
bec, quam 12728 2d 153.
Bitariam porro secetur angulus D.7, recta
en. Recta isicur cn adn majorem rarionem
habet, quam 2334 4 ad 153. Recta itaque En
ad yn, majorem rationem habet, quam 2339 à
ad 153
Ditariam demum secetur angulus ncy recta 
pE. Hlabet iraque  ad a2, majorem rationem,
quam 4673 2d 153.
Cum ergo angulus 22y, quae est recti pars
cercia, jam quarer tuerit bilectus; angulus a 27,
elt ab, seu recti pars quadraselima octara. P0
nacur igicur, 2d c, huic aqualis YEu, es COn
tinuetur CY ad u. Angulus itaque n +p, Clt 
seu recti pars vigelima- quarta. Iplague R M rC-
eta, lacus est Polygoni Circulo Cireum leripris
tabencis latera 96.
Cum igitur, 17 ad a y, demonstrata SiC, ma- 3
jorem habere rationem, quam 4673= ad 153:
Sicque iplius Ey, dupla ar; ipliusque va, du
Pla ap: habet itaque a y ad au, majorem ra-
tionem quam 46733 2d 153. Habet isitur
ay, ad ambicum Polygoni 06 lacerum, majo
rem rationem, quam 4673 : 2d 24688.
Contra ergo, Ambitus Polygoni ad Circuli
Diametrum, minorem rationem habet, quam
24688 ad 46735. Oux Triplum Tuperane,
unitacibus 667E: qua minus lunc quam iplo.
rum 46733 pars leprima. Adeoque Polyxo.
num hoc, Circulo Circum feriprum, (ambitu)
ajus elt quam Triplum Diamerri, minus quam
Iaso
Parte seprima. Muleo masis igitur, Circuli Pe-
rimetrus, minor et, quam Diametri cripla cum
Parce leprima.
Sic demum Circulus, cujus Diametrus ay
Fie. 5.) Ansulusque Ba7, tertia pars recti
Hrabet itaque aB ad B7, minorem rationem,
quam 135F ad 780: ipsa vero ay ad yB, cam
quam 1560 ad 780.
HaN E dixa n od n E ~ rn CB. AIa 7a
per. Keodco SV Y aorn on. Xpos ZCd E, n i
YEp Z CC CxbeBAndco n CY Mi x p. H aeque
LD AEp, op dy5 15t = xd. Kai n X p opa ev
deia, ona eq est _ WEI Y KUXNoV EgeaDO
adis noduriors neas ExorToS L5.
Enet ZV, n Cy rpos ruis y N, Ed 4X ). peciC ova
Negoy Exoa, nnep dX 0Y L rpoS PV Y aMC Y
elo cy dhronu n a y, D) va dconaoir n nu 
∞6Y L 3fo P7. La 1 aY a A005
pos r 2)G UETGOV, ENaOOVa Negov éxA, itC
 dX = n X005 dX0YL. Kar esi re1Naoi
dong) LcEpEXBOI XEEL. ance, Y d X0Y L
Sccetur bitariam angulus Bay, recta an.  lorurodco dixa i ld Ba Y rn a g. P
Ouoniam ergo angulus Ban, aequalis est an
sulo nyB; sed e angulo nay: FH isieur e
B ips nay aequalis. Fltque communis, any
rectus. Erro de tertius nEY tertio ayn aqua-
lis erit. A. quiangulum ixicur est, an y WXIan- u5 Vcortor apa X a n Y FCo YnC EprYcorCo. FS apa
sulum, criansulo yns. Ideoque ut an ad n7
Hc vn adt nEq _ ay ad y 2. Sed ut a y 20
2E, sic Timul urraque y a B ad B7. Ideoque
AE simul veraque Bay ad B7, hic an ad n7
avra aeq, n cY coees yB, puei ove NyoV Ex
ou a pEB n 1oC rY. H DE aCG AEOE
BY. pcilora negor exec, n ov a p oB n nEos
Lst dixa n 20 DEY In EK. HEY aeg AEOS
YH pcCora Ro EXCt, n od BFA d d rOE
OrY. H EH aeq REOS YK, pAC ovOS Negov ExC)
n ov BF Xd dreoS pr
E_ dixa n r200 DEY Tn AF. H EY aeq
ods N Y, ora sor exc, hep dXo Y L
AP0E 
Eet SV n od E C7. Teiror Xo opis. 
TUn XrSaKIS dixa n d NCY, opd5 es
i a y apae  pos C rld Nuum  ova Nogov exd. HSB
5 To 8 Z5 notVyCOVS COEIVETGOV, iCora Nogor
EXC, ne dX0yL xpos  dX X n
Araian apa, i cEiuere ( rS noNoyior
EnaO ESi 1d LI3 TE, Y ONVYCOVOV
∞ EEI F KIKNOV, ~ _auEreX Est Y812 ML orOV, X
Enador rco Ebdouco peper per or. 8 NNNS
apa 2dEIErE (O) noN pKOV, EMaNSCON ETH, n
1057p12ao 19) Ebdo pEp pCor.
BESC NVH NOS, 3G H∞ ET POS H I Y, 1) 2200
Ba Y retor opdiS. H a B opa 2po5 BY, Edao
ocva NgWV EXCI, n dv, a FV a Xp6S Y X n) a7
po5 7B, ov a DE xpos V n
St son ESIV n Ld Ban 2n 10 Hy B, aMa
En On a Y _ n vro nYB apa, rn vo Ho
EEIV ion. KaI NOr, n Uno a n V op). R at TC
apa ton ESC) n vo nC Y, Tetrn ru ono d Y 1. 10d
cos n an XpOS nY, n Yn Xpo5 nC, X i a Y X po5
yC. AM, cos i a Y XpOS Y C. CC ouvaDoPOS
n Y aB Xpos BY. Kai co5 ouaP apan
Ba Y xpoS BY, n an XpoS nY. D 161 Ct
Aixa subincellige rerpioda, _ GC CxPC. u B. pora puixe nozor. sed poineo recundat. X B. un. hoc est 48
reponO un. HoC est p. y B. aurn ion n aoeis, sed n delendum. Z Suppleo e exbohitiada n CY exi rd p. a PrC
 24, repono nd . B B. isiv. c Suppleo rlu nuer pueil ora 3ozor ixc ince d XoY H aoezs _Y. Kai n aY à. lo 
aB. M, omista licera superscripea, quam suppleo. CSP n egn ed tS nonvrurs coe r d
pureon introra nogur ixeu nnce i, dxrn aees, d xor L. f. esi n reltituO BrO isi. B B. Ante hanc lineam habetur d.
Quasi taec ellec propolirio quarta, cum sic certim Bars posterior; omicco ipitur.
Prc

## Folio 543 — 867984570:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
i
DTMENSTO CTRCDLL
543
i an Xeds nY, Enaaova Negor Ex. i ep B7 Ta no FL propterea, an ad uy minorem rationem ha-
pos  X y  a y Xp0S  Yy ExaOOa 
na avra, pos rli by, Ena NOV NogoV EXCI, n ov
bet, quam 2OEr ad 780: ipsa vero ay ad yu
minorem quam 3013 = à (hoc est, 3013 4) ad
780.
Bitariam secetur angulus van recta aD. Pa-
riter igitur ostendetur, quod a ad Oy minorem
EINd LS rpos V X, n ov e coK Y reos isrationem habet, quam 5924 = = (b. c. 5924 3)
 i (’Exarepa qd Exarecor d oy.) (25 re  ar
reos rli y8, Enacora nogor Exe n ov   Co M
d 1d p05 6 
Es dixa n vno D a Y n X ∞. Kat n H a XpoC
lio X Y, EMae Keror Exet. n ov  Y ZE a
d 10 Xeo5 5 po i dv a  poS n G5. (N exe
repa id Exa rEpCOV + a po.) A a Y apa Xpo5 dl
VYH, EM NOVa Regov ExCt, n a d 5 poS E5.
Ert dtx A CO H a Y FH. N∞. H a N apat
ad 780; seu, quam 2823 ad 240; (nam VIra-
que urrorumque SuINE =.) Adeoque ay ac
20, minorem rationem habet, quam 18382
ad 240.
Bitariam Porro secetur Day angulus, recta
ona. Flabet isitur na ad uy, minorem rationem,
quam 366527 2d 240; seu 1007 2d66; (nam
Vtraque VErOTUmquE SUNE 2S.) LTabet erSO ay
ad 2n minorem racionem, quam (0095 ad 66.
Secetur denique bitariam angulus nay, re-
eoS r NY, Enaaora Negor exe n do 2a 135Cta n a. Flabet itaque an ad n y, MINOrEM PA-
B15 5 Xpo5 E5 i  ay ApOS YN, enao-
oiva, n ra B1C dreos E5.
AVaN  apa, y PX  reoS i ya e OVa
tionem quam 20165 2d66. Ipla vero a y ad
y a, minorem quam 2057 = ad 66.
Contra isitur, ay ad ya, majorem ratio.
Norer exl. hrce E5 orpos B+3 d. C aeiperpos nem habet, quamt 66 ad 20274: et avibicus
Polys-
ov Y 1Y Ld Xpo5 .
XXa y r0 Y an rn ab. H a apa, X
BPrON reDOBO D. à B. inpries id ingrieas. L B. aunn s aes ops. L SupPleo, yXca D su coes op n dr. m B
1.  B.  r g rd onarieas oicuai aiei co 3o rli netrui nozo1 ao5 coeds Lc. 0 B. a. P Suppeo ny ces rluo yar peil era
A0goo EXCt, H C5 oe95

## Folio 544 — 867984570:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
544.
Acilud. Deli CitaciI.
Polysoni, ad circali diametrum, majorem ha- 140 3 mNvycers pos rs 3)  uETpeV, pei eva EX ) No-
bec rationem, quam 6336 ad 2077 2. Ouxe qui-
dem, iplorum 2027E, Tunc plusquam criplum
cum decem lepruaseMms. Primis. Ambicus igi.
tur Polrsoni, larerum od, circulo inscripei;
Diametri criplum luperat, plulquiam decem le-
200, CB. 2, 5FA5 7005 B+ Cd. AMEB Z BtC
d pci Cova Esir n TpICOnaoioVa nay d’exa 00
Kat n c EIpEreOS aea 8 Z5 mnoyeors 8 et TW
NWKNCO, D D) apEZOS FCL CoNavicor est n pe con i
Peuagelimis. primis. Adeoque, mulco magis, Am. 245 dexa 0c. 25TE i OXVKNOS EH MD MOV FPIZNa
bicus Circuli, es plusquam Diametri criplus oucov est ry pci cor n dena oes.
culit decem lepTuagClIIS. PPIMIIS.
Frro Circuli PerImeEruS, Diametri criplum
Tuperat, minus quam parte septima, sed plus-
quam decem sepruagelimis primis. HHoc est; mi-
nor est qua 3 1 seu 378; sed major quam 37
H aBa FS NVHNS L EqETBO, rys 3) u-
7e8, Tet Navicor Est, noy enaoscor pdi n ebdo-
puco pepet, pet e cor de n dexa EBdounosopOIS.
diametri.
qB. Grias coeos pex E  d. r B. d a. S Suppieo n dira inddiumorosieois, r’vepixvoa.
erirs
Putar
sione,
ledt
este
eode
impe
Comm
ulre
nan
ome
betrin
Utoci
de
Arctii
Euro
ed
luam
dmne
quon
ibr
brari
de
d05
ulb
iem
cim
id
in
Mene.
larii
dpirat
luib.
eari
carie
cim
ibe
eine
dur

## Folio 545 — 867984570:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
M E. N SIO N F M C LR
Notae (6 Fimenaclustas.
Ducanctum credo,) est totus Doricus.
Verum hic Liber, qui est De Circuli Dimen
sione, rix quicquam habet quod Doricam Dia-
lectum Capic. Id vero ab Lremimede profectum
eAte, non existimo; qui, dubio procul, omnia
eadem Bralecto lcriplc: Scd, Vel Librariis
imputandum; vel quod pocus crelliderim,
Commencacoribus; e praelereim Furocio: (c-
julre Fortan Prxceptori, Isidoro Milesio Ne-
chanico; cujus men Laldeius in Episraphe,
Commentarto hulc lubjunca, quan Edicio
Atemimedis ab iplo fuerie recognita: Calcem s
ca verba Liutocu linc; suesee sllorus ille,
FUTOCII P’ERCEPEOE; a non LibtaMI, qui di.
Nocandum porro est, Folitum esse Arcbi-
medem, cum in Constructionibus, cum in De-
monstracionibus luis, brevem esse et succin.
ctum: adeoque incellectu supplenda nonnul.
la; quae, in Elementorum lcriptoribus, di
Terte porius dicenda essent. Solet urique Eu.
clides, (ut e plerique reterum,) Constru-
ctiones suas, ur plurimum, ita particulatim
designare, ut ad perfectam constructionem ni
hit dese: e Demonstrationes sIC Ornare, ut
omnia sine particularim ibidem ostensa, vel
ex anre demonstraris astumta. Archimedes
aurem, (cum non eradat Elementa, led Era-
dica praelumit, adeoque jam lacis incellecta;
ca Cape usus est breritace, uc Constructionis
minutiora, quaeque ex inspectu Schemacis Fa-
cile incellisas, Consulco Omictat, (u qui ad-
epris scribat, non cironibus,) ea CONFeHES
insinuasse quae in constructione sint praecipia.
Ec, in Demonstracionibus multa pastim Lem.
CaF a luO Praeceptore recognitum eRe tum maTa PE∞(UMIE, tanQUam ex ElemenEIS NOLA,
Archimedis Lractatum, cum Conmiemcarium
Furocii.) Videtur ucique Lutocus, HOV HIO.
do rrournuara leu Commentarios leriplisse:
Sed L TCKLUM (qui FOTEE TUIH suCTaC a Lil-
brariis acptaracus) emencasse; a quidem ad
tuam iphius Dialectum redesille, e Dorilmos
omnes eliminasse. Quod eo magis credo:
quoniam id maxime, tactum deprehendo in
Libris De ophara  CGlindro, acque in hoc
De Circuli Dimensione; quos primos cnarran.
dos lulcepie Lutocius: (uc ex iplius Procemid
ad hunc librum lignec.) EF quangua si
LibroS  Lponrani COMHICHCaLIOS
icem sespee, I TeTTS FaCAHI CI, d MII
a aeque hnc elle credo, quod Texcum
ibidEm MINUS MUTAVCNIE. Reliqui aurem Ar.
chimedis libri, i fuos nto Comcatios
non habecus, Dorilmum luum adhue reci-
DenE; Puca De Conoidibus es Sphaeroidibus; De
Spiralibus; De Ouadratura Parabolae; et. Are-
narius.
aue inde Facile (s opus Sic) demonstranda.
Adeoque, in Constructionibus, aliquories (ub.
intelligendum est, ii É7r a cos er gnuan, (auc huic
aliqua non ablimilis Formula,) quo luppleri
incellisantur ea quae vel lerirer tancummodo
Cune insinuata, auc eriam plane relinquuneur
lubincelligenda. (Pura, ad Prop. 2. yd il esse
unam rectam, eamque diametro ae parallelam;
aliaque istiusmodi: item, in ipta PFOp. 2. VOX
Eysa auc excidie, aur lalcem subincelligenda
est; ut ex alibi aliguories.) Acque in Demon-
Srationibus similiter; auE iple (upplCaS, aut
ex Commentatoribus pecas, Lemmatum, qux
Praelumuntur, demonstrariones; ec calculo
comprobes, quas ille peaelumit operationes
Arichmecicas. In quem finem, Fucocii lub-
junctus est Commentarius.
Oux aurem in Texru (edicione Basileensi
exhibico) mutare rilum est, haec SunE.
Lin. 2. Pro opdororico releribo opdororico
Fin. 4. relexibo rinotni PTO Tn Baoc: Tum
Ondecunque autem fuerir haec Dialectus quod hoc dilucidius sc, (Bâors enim, primo
mucario: quanquam, in Arenario, ruu u, aspectu, de Eyporenula dictum videretur;
Archimedis constructionem sIC exPONIE, Exero
 piar Y asel P dedur iom r + En  verreu, Y 3 noilu
diy aderoepeiae.
NDOM hic primo renic, Ar-
chimedem, utpore Spracusanum, ulu
in favuirns leu Arenario; qui (paucis admo
dum rocabulis excepei, quod Librariis im
Fuiste Dialecto vorica. Ouod ridere
ett, in plerisque ab eo leripris: ec maxime
ric, quo Dialectus sit unitormis, in paucis cum quod sic legisse rideatur Futocius; qui
uibusdam rocibus Dorilmum resticuere, (L. 1.
brariorum incuria, porius quam de industria
UCaTuM;) in hoc tamen Libro, quia mu-
cario en perpetua est; id Faciendum non ex.
istimari: sed ea cancum emendanda, quae vel
Librarii, vel FYPOBTaBMS LMCUIa, IIFCBIC-
rine sphalmaca.
(in. 10. Esc BIoESa. Vetum hoc, lmalis
Telue Propter ra rumuara neurrius generis.
L. II. L7. du PC D. Soeapor
LtH. 20. Lopdas TelhCo. urur rideatur porius
dicen-

## Folio 546 — 867984570:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
lotae in Dimensionem Circuli.
dicendum guara, (qua voce alibi ulus CraT.)
Nam rouecos vocabulum (quod monet acuris-
mus Heur. Savilius, in nocis ad oram Libri
Cua manu exaracis) est hoc sensu inaudirum, e
ab Archimedea elecantia alienum. Adeoque le
Bendum FOreE ̀ re a ghua ooI En aora
ec. Non muco camen (authoricare ancigui
codicis destitutus;) quoniam, urut Sectoris
vox, potistima significarione, eam Figuram
nocet quae Areu ex Semidiameeris duabus (ad
Centrum cocnneibus) COnLInCACUES NOTAE Ta
men, impliori Censu, eam quae Arcu e dua
bus Rectis in peripheriae puncto cocuncibus
continetur. Et quidem, s, ampliaro adhuc
sensu, ad eam accommoderur qua continetur
Arcu ex duabus Rectis uccunque cocuncibus
(Ere intra, Eire exrra, circulum, ad periphe.
rix parrem sire concaram, Eire conrexam;
Ferri Calcem Porest rOX ruis, UtuE guua
malim.
ubincelligendum cs) ornsa, (quod lin. 63
habetur.) Quod itaque suxplco.
EUF, i apa a3C rSIZCOVON, O5 70 yn 7E7G C ZCVOY Nb-
YN ExC, do nB nsos uns n dr 1e aoxos 18. Quoc
icaque restio.
Lin. 49. Suppleo, quod exciderat, ru  ni
nde EdetuEret unS
Lin. 50. Tecmaoicor Fetneb, (arque alibi 
milicer:) Sed malim recmaoic, Prout apud Eu.
clidem --mao e--masicor dictinsnuneur.
Verum hic rideneur promilcuc ulurpata: 2d-
eoque non muto. Juod lemel monirum eMto
Lin. 52. LuDBC Ersa.
Fin. 62. supereo uma: quod excidise, ex
sentu liquet, e ex particula in qua linea se
quence adhuc rerinetur.
Lin. 65. ouvdern ny eranraE reseribo, mucato
ordine, pro cramaE ny ouvderr demonstrationis
ordine id postulance. Acque SC Furocius.
Lin. 69. e1d  relcribo, ex marsine
M.
lus PostulaE) uril ovee n ov CG H
AC IxPC.
Fin. 85. Pro un (hoc est, 48,) rescribo un.
. c. a
Ibid. Pro oun ionn nsos, rescribo (Cx FULO-
ci0) aurn’ion, neos
Lin. 86. Suppleo (ex Furocio) i enbeb ahadu
CY B 2
Fin. 87. ad prond. hoc ett 4 PrO24.
Tin. 88. 6 relcribo, prostir.
Fin. 93, 04, 95. Tuppleo (sensu exigente)
F AV PciLova NSYOV EZ C, nep 520y L neos poy. Kat
n ay apa apos 7, quae exeidise videntur Occa
tiOnC rocum neis i irerum recurrenrium.
Fin. 96. pro Vn reseribo (ex marxine) M.
Lin. 97,98, 99. Suppleo (proxrer similem
clautulam apud Eucocium, acque hic intra
lin. 238.) Aremeni apas n aeiceres e  onogcoire
reos  SaUEGOV, EACICVEVa NOyOV EZC, nEP M S Z XN
reds SxoyL: quae excidisse puto. Ouippe
cum ita diltince locurus sc Archimedes lin
x38, ubi eadem argumentatio recurrie; non
purandus est id omitisse hic loci, ubi primum
occurrit illa arsumenrario. Ee quidem si il.
lud locorum alcero omistum vellet, (uE ex
religuo satis infinuarum,) id posteriori po-
eius quam priori loco faciendum erat.
Lin. FOL. Probi, releribo scir n
Lin 104. Ance hanc lineam, in edirione
Basileens habetur s. quasi quareae propolicio
nis nota. NTon aurem est haec nora propo-
Crio: Sed propositionis cerriae membrum po-
sterius. Deleo rellur.
Fin. 225. Teleribo 7 prO n.
Lin. 126. PFOEnATepa Id Ena XeOS, (FUEOC. Eng.
repa id Erg rEpas) releribo Ergrepa id Eng. repcor
Lin. 127, 228. pro aconnd apos ou, rescribo
aconh D te nSdS OV.
Lin. 230, T3T. Suppleo, 2XEa D ia noS OH
or. quae excidisse, Puto, occatione rocum
or recurrentium
Lin. F3C. peors, relcribo E5.
Tin. 131, L3a3 133. VEO End repa Id Engrépas oi
pa aa oS Y n TaNOYOr 405 n5o5E5, (quae pessime
depraraca TunE;) reseribo, Ena rep  Id Eng. repa
a P. H ay ape aos rui yu, En et ovore noyov éxet
pds  Va pei(ore noyor cXa, nnes E5 axds BiC s. v
Lin. X4I. DFO, SEINS axds Ha C1BS. rescribo
5725 cop 15, B1
ue luperdtuo,) rescribo limpliciter ueil ores noyor. CIaTUE, n Sene es sopnosouroIS, r exVo.
aD  85 EG
Lin. 235. 2y relcribo prO a3.
Lin. 138, 239. Suppleo (ex Furocio) n.
L. 242 P166 a Teleribo ou
Lin. 27. Pro n reteribon.
Fin. 36. Post 1s, exciase credo (Calter
Lin. 39. Sinan relcribo, pro sindr
Lin. 42. Tuppleo apa.
Fin. 44. Post rerazuror supplendum ride
Lir. 68, 69. Luppleo nacoya, d n.
Lit. 70. Pro or PLa relicuo (quod caleu
L. tM. 7L. Porcbiza, lubncellise rrundus e
Lin. 8T. PrO uei ora pnves novor, (deteto nes

## Folio 547 — 867984570:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
AN L
Oc. 1
elerib
R 1O
II O M NT HI M A
Z K A A 52
L L A1
t
A
N F T P H Z I N
AOC AL ONIY A
a O MT MI F N T A R IVS
 R C HI I M F D IS
OLML NSTONEM CIRCDLI.
ROZTMOM jam est, quo insticu-
cum meum prolequar; ut, expedicis
quibusdam ab Archimede Teripeis quae
dilucidiora Cune, breviorique illustra.
tione indiscane; ea eriam quorquor in illis lint
quae accuratiori consideratione escant, quo pol-
lim modo, continue subjungam eis quae a nobis
ante scripea Sunt, in eo, qui est De Sphaera e
Cplinaro, commentario. P. a siguidem rere digna
est quae sequatur commentatio, qua de majoribus
elt, plenioremque considerationem merencibus.
Jam aurem cradicum, proxime sequitur, Li
vellus ab Prehimede conseriptus, Ficulum in-
Tcripeum habens, Circul Dimensionem. In quo,
quid Viro provolicum (c, ex ipla Inscriptione
compercum habeamus. HIoc ucique oltensum
aV ein LVKN O. HCaua NC nEOS F rGo au- 25 vulI, Cuinam spario Rectilineo aequetur Cireu-
anBCS eidera ropei co, 585 = WI EVd u_ FEco-
pere puled 150e tar ENconEu BS, i F ACAGOTE
RAECOV AESaGOrTaS B RHCNCOV.
RM 25t pdi F8T X B. CN toV, cos Pnor HC
Jus: Rem, ab inclyris ance iptum Philolo.
Phis, olim quaelicam. Constar enim, hoc iptum
quaelicum esse, quod cum LTippoerates Cbius.
e Antipho, Solicire quaeliverine, cos nobis ad.
invenerinc paralosismos, quos cum illis Paris
eo perspectos arbicror qui Fudemi perpenderine
Geometricam Fistoriam, cum iis qui nacti SINE
Ceria Pristotelica.
FR aucem libellus tic, (ut aie Feractides, in
racidus et FC APX pund_S Bico, pos ras  Bis Arehimedis Vua,) ad usus vitae necellarios ac
Ecius avariaior. Aciuror gd, on n e Depca 25 commodatus. Demonstrat enim, quod Circuli
HIapETPS Est Tes CNO noI En LCEPEXCI
Peripheria, Diumetri criplum superat, mnus
quam
C1
DMENON ar ein X épor XNnCXIT
Ondoa Sr ev aurois enCEph deopdva,  dusa
FoV TEOTONV, OCDEXN NOIEIV, 5015 nCOrEpOV iP npe
cd TE WEt Z PaieaS C RBNivops ZEgeauIvOIS
ExHS eo5 aAndCoS aGIS WWyXavorroS, 8 (C 7ot
peic bor n concioves Oporridos dEodvoiS at
ORONOV, ZVIS OU DEGEpOIS I BeaZVpa
Scocs dcouvois Y L ApX u
de5 gegeapdcor Crroyxavovri X 3
L  av Co5 NEOS X DCGNCNvOV EDCGH5, Y
egea pXindet B1bNdtev, KUKAS MEren
o, s Sazea Pluo ExoV. Er co, ris reodco ray
dios, eE aurns  Srgea Dns quco ei ( condv. B8Ne
ras ad Bdetha Tivi Xdeo evdoge appco 100
7S XMCrCV ∞, 1000DCoV, EG . LyNOV qd
on d7ET aV ein ~ (nTSUVOr SMEB LM don (∞. 1H5
e o L16) nai AVKDCV CntnoceVTS C SrpIENoS.
ExeirSS ipV 6OV a ∞GHOuSS cispyNaO, 8
hiomticat Activo. 8 Pro uneiar C ommandinus lesille videlur nveccr
Bbbb2
a B so r0o. B Mendum suspiCOT. C B. ilamedtiar. a .   d pascis.  nconspapsivs, in Forma PalTIVa.

## Folio 548 — 867984570:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
F Y
quam Diametri parte septima, plus autem quam
ejusdem decem sextuasesimis primis. IToc isi.
cur, aic, quam proxime ostensum esse: Scd et,
Inventam ab eodem eAe, Spiratium quarun-
dam ope, Rectam data Circuli Peripheriae a-ur, Eodeiar isluo rn dodeion nonnov ceD
qualem.
In YH E OR EM A T.
eimum Theorema, eis qui in Mathematicis
aliquantulum exercitati sunt, nullam vide.
cux dubirationem admictere: Cum ipla Archi
medis verba sine perspicue cradica, conclusio.  os Ptas abtrL 085  a F CoV O
nemque ad propolitionem iptam absque hiatu
aliquo deducant.
Videatur autem, ad Demonstrationem, per.
peram quid lumtilse, quod nondum tuerat de
monstratum. Obi enim triangulum rectangu.
lum exponit, TTabeat, inquic, rectarum qua
circa anculum rectum sunt, unam aequalem re-
Et ae quae ex centro est: reliquam, Feripheriae.
AC vero, Circuli Peripherra aequalem rectam
sumere, neque ab iplo adhuc oltensum fuerat,
Sed neque ab alio quoris tradicum. Animad. +5  adEda. 2u  opl 1613 a 602
verrendum tamen elt, Nihil hic ab Archimede,
alicer quam deceat, seriptum esse. Nam, Quoa
Circuli Peripheria sit Maenicudo, omnino in
contesto est; e, ni Fallor, Ouod sic Vnius Di
mensionis magnicudo. Sed et, ejusdem generis
est linea Recta. Eciamli igitur, nondum com- 50 poec 3V EDam duvaroV,  E DEpet XVKNS
percum tuerit, Ouomodo postic quis, Peripheria
circuli aequalem Rectam exhibere. Pidem, Ta-
men, in rerum natura esse aequalem rectam
a nemine dubitatum est. Ouod autem ab AF-
chimede proxonitur, est hujulmodi, Friuneulum
rectangulum, quod latera habeat sic ut dictum
est constituram Circulo aequale esse. Adeoque
dum propolicum hoc exponie, nullius indecori
Doltulandus, clt: quin porius, mirum quid prae-
Itirille, vel iplis, repucandus, quod, cam arduis
GuXlicis, perspicuam tacilemque inveltisationem 60 pnon SanDeis ss de cionry, Sd Epuias EnryOECS
adhibueru: Ve, de primo hoc Theoremate, uI
diximus, quaectio nulla sic.
Nam, quod Trianeulum xoe sit fieurae
aEou plusquam dimicum; quodque omnino,
Dato Circulo ita circumseribi possit Rectili-
neum, ut portiones, quae cireul Peripheriis 65 co5  te rpua, ra pera EV F L NXN8 cE D
 circumseripti Rectilinei lateribus interjecta
sunt, sint dato spario minores; perspicue d
nobis cnarratum cM, in eis quae ad librum
primum De Sphara e Cptincro scriplimus.
543
enaertor edio n ps pocet, pst t t  oo
ECdOpnHOSOOVOIS. 2820 3V, Pyor, ouveruS de
derxdai copnadas edi 5ot actio,  sitor t-
perae
O xpcoror Decopqua, noi sois dri nvor pa
EI3 Y R. BESBPH M A.
dypiarcor quuraoa dois, sd epiar exor En-
Dioh Ccdiocov, i ∞ ovpE 4 p 3t (03 u
EOTRO aVEMCINCOS dc LoVEcON.
RONEt  o ET NOITNEXInadaj. Xe05 EI deto
SciE rearua undenco dedaridc. ENDE
ad O id reircovor dedoycorior,  Doir, L
ls urar,  WEi o opd, iolo in ex X Med-
rp8 rlui de Noro, Tn WE Depetos AI 1
DE, DEpEa NIXNS iono ciderar Nabe, 3d reds
aurs non dedcruer cn. aN sde  aS
EC Y BEGOHHOVTCOV L APX1d85 VeaDE.
a
Eiras id x perodos ri E 16 noNAS.
aVE S SyNov oipes (C m ZSTO, 2 ép ev 39
SaTCOV. Est de noi cidera S aurs eid 85. Kar ei
iolu eu deiar noeou a’ducos civas va in
Duod eoderar ioleo avrn, Xe05 3d evos est HT8
dvov. T0 20t vr (C 3805 ApX1 pnd25 Weorede
401STOV EV O TCYcOVOV ∞ 0p)OVCoVOV, ~ EXOV
_h pa aS ondpaS, 10OV est P Z1 X-
aas re x egder endedoC, 2 edqi
aV NaTAZ OHOECOS Ne svorroDaquar O ’av
paROV Nav 87015 doE CtV, 2015 YFCS L CoUE
redeor rer Cnquarcor, ouDu  padiar rld eu
TC0 rrecorco decopnplom.
T0 qd Xoe rercvor, o ior esvn x u
00 8 0. (Op auaroS 3, o aconcos, DEt do-
Derra NunNor, duvator, ei )ugeauvor  E3e a  ai
pcccor ie F rnLpcor 28 WEe DouS cudorea
HX, Enarora evos 2S doderros xoeis ou pos
etprras eo rois, eis ∞ ecorNV Y neet Z. D aipas 
KoNirdps, yeapdvois iuir.
BB. ouvrrnis dedairdas. i 1. di n. X B. pyoi. YB. aras. in TPro videtur redundare. n B. adet
aliguories. OB. in. P B. ro nonna, absque. subseripco. quasi in dialecto Dorica. QB. vdrciar. 1 Malim dao-

## Folio 549 — 867984570:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
E. OMM E II L A A1LD8.
In THEORE M A. HII.
FN hoc Theoremace, continue jubemur, Da
L ii numeri Latus quadraricum invenire. I10C
autem, in Numero qui Guadratus non (IC, ac
curate tieri omnino non porelt. Nam, Nu-
merus, in seiplum mulciplicatus, numerum ali-
quem duaaratum facit: Atqui, Numerus cum
particula, in se ductus, absolucum Numerum
non facit, sed Numerum cum particula. Q10
autem pacto invenire oporteat Lacus, quod pos-
sit quam proxime datum numerum; ab FTerone
dictum elt, in Merricis: Dictum item est 
Pappo, e Theone, aliisque multis qui Maenam
Constructionem explicarunt Claudii Ptolemaeis
Adeoque nobis non crit necelte, ea de re porro
ingnirere. Postune urique ex illis, Machema-
cum Rudio, haec decerpere.
Sitque aneulus, yee terria pars recti.) Nem
De, si bilecto arcu Hexasoni, sumtoque ejus
semisse qui est ad 7, jungamus 52 rectam; exie
angulus y.E certia pars recti. Nam qui pun-
Eto r adjacet arcus, cum sic semilts areus Flexa-
soni, peripheriae pars est duodecima: adeoque
angulus rcE, cum ad Cenerum Cic, duode
cima pars c(L quatuOF rECtOrUM; ParS CrSO TeK
tia aniuS reCLI.
Recta ieitur c8 ad 8y eam rationem habet,
quam 306 ad 253.) Ouod dupla sc EE ipsius
6r, hunc liquet: Nempe, (i, recta 5y ad u con-
cinuata, tumtaque inde quae sit huic aequalis
rectam ab E jungamus; Constitmetur ad u an-
sulus, qui Tr recti duxe terrix: PI aurem d
angulus adc, recti duxe terrixe; irem, qui ad
8, duae certix. Prianguli itaque aequilateri
olemiltis, eltu zeE criangulum. FF, PrOPICT X
quilaceri balin, ipsi, cB. aequalem, bisectam in
y; dupla elt E6, iplVS 76.
Ft 3y ad yE, majorem rationem habet, quam
265 ad Z53.) POFca enim 28, 306; II in
adeoque hujus quadeacum, exit, 23400. Cium
isitur quadratum ipsius c8, quadraris ipsarum
E3 7E Timul aquetur: s ab ipSiuS EE quadra.
10 93636, auteramus quacratum 75, 23400:
relinguetur iplius 27 quadratum 7227: Ciu-
exigua particula et insensibilis. Ouadratum
enim iptius 265, 2 justo deticie, umicaribus 2.
Nulciplicationes rero Cubjiciuntur.
L ∞ F. OES PH M A.
pcda  dodErTOS a,  reEpaYC
virleo ndCaV ECV. T8. SsOCoS pdi ciper
St a esus pn orToS TET Cg, aduva rV.A
eos pd yd, E cavrornoMa corOpdv
notet c Ter eaYcoror aeporoS)
poepov,  caura gondva ENE _eOV noIE
CNHOn, M  pse toV. 6st ch d oet ouverqui
N TErC TE Decopiuan, ouvexeos Sara do
NEVT
nvalo cona pa ve deuo cd
peiv Cnr) A HpCOVS CD LOIS HBT PLNB cipnr
TanCO, H DECOVI, i Er EpOIS  CONCOOW, EWN
lio MEga Nlo Zura ZiV 8 KNaudhS LoNEaIS. Sd
e 3de iuas 2en Xeet 28. 8 HteIV. FGOV rot
Dinoua Deon et Exevcor ava ner.
Kat n uno V EC retroV op ds. ) Lu q i 
ECaycors DE Pepcar dexorooarTS,   o
aurS eoS EC Z Y daS, dcopi
 CT  i Vno YEC, TClrOV opdnS.  AEd
TC Y doNnDE WE DEpCa, np1o da 501
EEaVcoVS, dcodENa TON ES TS NVXNS ioh  H o
YEC rcoria, reos red vevreco 30 oto e
c apcor opdur retror a eg o0 dy5.
A EE a nEoS QY, NogoV EXCI, dV F5  pB
P Y.) On dhconn esi n EC FCY. dyNor Crreset
Lar id cegoeaNOrres rl Y d ∞ p N
ion auF Drodevo. cvEco doro e e
ovsa doE) n XPOS ZES p Ycora,  dqorpor op D5.
Est de n i ApoS res E Ycoria, d diporpor d0ds
Est 3 n n poS ZC C d dipesipor. 100oneop8 e e 
EpIYCoIS u10D EsI X VEC. Kat 2)4 X 1 aD
+8 1007 NEvp8, ionv Soav En EE. dixib tpra na
a ∞ y dixnn es n c8 d YC
H de Cy Xpo5 YG. Cova Negor ext. n
or dGE XPCS pVY. ) Enei gd n EC inonci) 25
uit X25. Y de Y2 est eV Y o5 X X an a
rns esas h, V VD. F NEt 8V ∞ do E8 1oor esi rois
diro ey Y8. car diro  dito E, ovroS u. Y X A5.
a DE) copd x diro y. vnupxor Z Y vD. Nara
Aet D0C) x diro EY, i PX C Cov XA pa N 110 jus radix quadratica ell 265, atque insuper
TeGYCVIKH, SEE C EM pIOPIOV EN CXISOV CC averaj
or NetE) id n 2 GEE duvapts, F aPI
Ear avra EP cavrai noMa Naorascop, qoer 205 se mulciplicemus, Fet 93636. F. Aque 78 153:
685, jusreo B. Oi de noan navrasuoi 
 d B. dipcoies. e B. ctrni. F f SuP
CTB. apdr  nom aen hatora HIO. F PrO ds rePOHO d apduis.  B. Duvaun. Malim, mutato ordine, ri oudey.
guo duvardulus. _ B. xncivon. y B. _chox  )om. Z B. reira. a B. C i rvo. b B. coeds rd Y. c Malim en Dipdvoc.
i
Bbbb:
BFIanC

## Folio 550 — 867984570:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
3 30C
in 30C
9V, 2593636
26
Ou. 2y 23409 91. 70225
MM,
Nobnov, Y deso
2Y. H8XC
Ma
Reind apae W B et
~ anpibES.
Kenduum, quadra- Dchcirigitur, d
Tum, C7 70227.
justo. Onita-
cibus 2.
Difariam ereo secetur anculus EEy, recta EH
Est icitur, ut Ec ad 27, si En ad nY. I Pet
elidis. Et componenti, ut timul utraque 8.
y 2d 27, lic 6Y ad yn. Et permutatim
ut simul utrague 2. Ey ad 3r, sic ey ad yn.
Est aurem limul, urraque 8E cy major quam
57T. (Nam, POSIta CC, 306; Clt 27, 265, 8
insiper particula quaeclam; ad eoque simul, TunC 130 (n ui id ZC imonc) F5 n y cY
Dlus quam 57L.) Ipsa vero 87, elt 153. V.
iraque isitur 85 57 ad 5y, majorem rationem
habet, quam 57T ad 153. Adeoque 2y ad ny,
majorem rationem habet quam 571 ad 153.
rationem habet quam, 3494.50 adt 23409. ) Hloc
aurem sic colligetur. Ouoniam enim oltensum
elt, cy ad 2m majorem rarionem habere, quam
57F ad 153: PoTIcis C7, 57F; et yn, 153; Crit
ipsius c7. quadracum 326042: iptiusque In qu a- 140 é1 r5  vno Jorzo  dV CY, D0a ri  yn, pr y
drarum, 23400; e (quod simul uerisque x.
quacur) quadracum En, 349450: Cujus latus
quadraricum, ellu sor8 proxime. Ouadracum
enim ex 59T5, deticir a justo, unicacibus 21 515
proxime. (nempe 21  accurate.) Recta 182
cur en ad ny, potestate, majorem rationem Ba- 145ne S, N H a 5 se églsa.) H e Cq En XpdS
vet, quam 343450 adt 23409: Consitudine vero,
majorem quam 5Or5 ad 153. Mulciplicatio.
nes aurem subjietuneur.
ae is EE reOS EY, n En nEOS nY. ) A Y
cerrium cheorema libri sexri P. lementorum FV. 1I teNa Decopquua 8 Ex TX BBICNS ~ P VHNCdS L. d
TErpercd et A ond LCY et In EH. LS
XCCdOECOS. Kai oderm, coh dadoC
ouvapo pore  n CE EY pos CY, n CY Apos
Yn. Zuap DOrpOS ) n CC CY, uei  cor esir inEe
∞ EE
n er poels vos cos re pciler  eior r D0) r
36Y est prY. Zuva uPorS egn QC EY rpds
CV. UciC ora Negor exd. ince D0   p05 Pv Y. 525
TE na) n CY XPOS nY, peil Oa NoV exc me
135D0a ApoE pV Y
I nE deg rpos nγ, duva pCora Nogov
Exa, n dr n dor reos vd. ) Zuvax Bhor)
r8r 3rC5. Enet gd m dedanr n CY X po5
7 luci Cora Nerov éxSo, it a  po3 PrY
Recta ieitur ne ad ny potestate, majorem
EY rEoS Cy, n (Y nOS YH. Kai evaMaZ, cos
5c) X idi diro CY, , 5 p a X ) diro 71, _, Vvd.
oorapPorce ), ioa orrae r1 diro Cy, ésa  dvr
78rCoV CNopa rerC ~Y corn, DL a en Eglia (EN
Neiad yd o doro 8 DGa n 1ta scv3, e1  
qy, duvauct pdo e ueieova Noqu exc, e’y ou
n, dvo rpoS , VVD. pnud ), 2  Cova n ov DZ a
n 7005 Pv Y. Oi dEnoMa coNaoras si VS
Mlanc columnam milere depraratam (ut in notis ad calcem videas) sic restituo. B Suxpleo is.- i B. Z1.
QB. et 47 ae 1ber 27s3e ad3 P.Y.
B. cioir. I L Suppleo ucilova i. m B. diduraj. n roctoiro retinco. 00 B. ioor PrO n. P P Suppleo uC ora n
1
A
Eca
s
ere

## Folio 551 — 867984570:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
iOM M E N YARIVV.
ey 900
d 60
v7
Pv2
B
MM E∞
5r7
et E
0a
EK FETCOV ouvr
 diro en. et dvo
Ea n
d Za i 1sc
M Mt EDEBL
a2, C, A PGtd
Dha
EBK1a dn Ed
M Donn L2 15. 1331604
aa
8 ane1 685
A _c 5 b6
Eya.
Qu. ny
3
vel 3494285
Llorum aggregatum, ct,
Ou. 3n. 349450. 1. 349428 246a
Detieie isicue 2 justo,
unitaribus 22 6Z, leu
2F8 in proxime.
O. Pariter ostendetur, rectam cy ad y ma
jorem rationem habere, quam T162. 8 ad 253.
F. It enim, Propeer bisectionem anguli, ut n
2d c7, AC no ad Oy. EC, componeni, ul u
craque ne c7 2d 57, Sic ny ad 30. L.l PCF
y0. EAque E7, 57E et incuper quadam par-
cicula; et En, 5918 et achue pars quaedam.
Cune itaque limul majores, quam 12628. F At.
que ny, 253. Firgo limul utraque ne 27 de
ulaselem rationem habet, quam 120L 8 ac
(53. Acleoque Ey ad yb, majorem rationem
habet, quam 2162Z ad 153.
n EY Xpo5 YB, pcic ova Rogov EX n ov aDEB
3 7p05 pV y. ) Fivery rd, 2a Elvi dexorouiar
Ycorras, co5 i nE X eo5 EY, n nD Xeo5 DV. Kat
vrDDEVH, io5 ouvaN POrEpOS n nE EY XpdS EY, n
n nE EY 7 eoS nY, n CY Xpos YB. Kai Ésv n
edo CV, ∞0 no) EB poeiS voS n de Y En.
DLia n Xy EM poet_ MVoS. Vet oreS eeq cioi
 a pEB i. Kat Er n nY, pVY. ZUVa
Porcos seq n nE EY poS nV, uet ova Négov Y
Exd unce a pEBn xpo5 PvY. 2 (5 _ 1 n E
p05 YB, peiora Nogoi EXC,  a pEB n
H DE âeg  p05 DY, ora négor ext n
ov  P0B n 7p05 er Y. I ExE gd dedC) nEY
 P35D Y, peciC ova NeYoV EXZoC, n  PEB n
rpd5 Pv V e ns Coorro auras SECOS exar
ecc ∞ adi diro CY,  D X d K Zd. ∞ s
dro YB, n. XVD. T0 a’ eg diro cB, loou or rois dsin
CY YB, es  Y d D peY K e Z8. cor conpa  Caps Lacus quadcatieum est LL7 2 8 proxime
rereaYcovirn e p oβ n’eysr Necrercu yd d 
16SS duva pECS, Y ax avTS, W Z5BL
ei de min ae conaeras uot ineucivrus.
HaN dixa n ino nE y 2n DC. _I r avra 160 Rursus visariam secetur aneulus neq recta
2p05 P
nY =805Y6. Kai CvaMaZ, cs oc Po 165 mutatim, ut utraque ne cy ad ny, SC 27 ad
1
Recta icitur  ad 8y masorem rationeo
habet, quar 22725 ad 153. Cum enim
ostentum lic, 2y ad 87, majorem rationem
tabere, quam 17623 ad 153: Poliro Guo
sc se habeant; erie ipsius cy quadracum,
2350534262; iphusque 2D quadratum, 23400
Ergo, ipsius cD quadracum, (quadraris 2y yb
aquale,) erit 1373943 2643 (seut 137304384 il
(Detieir enim, d julta pocestate, quadracum
hujus, unicacibus 663.) Mulciplicationes au.
cem subjieiuneur.
r B. A PrO D. SB. EBCi ad nEd. + B. vanEdEd. t B. a e3B 100r. X D
pleo ads e ny n 3y Coe5 y B, eiCora 2o3 exC unce  p ZB n’es Y. a B. n o a EB n. b B, PEX PrO PAF. CB.
32d i 3d. d B. a pro D. eB. 3 dprO Ed. fSuppieon er  upieo L
etor. y B. 2n8Z a n. Z Su∞

## Folio 552 — 867984570:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
y T162.
in 2262
123
XF723
n EY a pEB
35S a pE
i D
dt. a 10β n
 00B n
.
Ou. 8y2340.
NMM Bp.
NN 561L
ms rxonBL
B0 Pxd
pp E d E
M
Mi
MONdK Ed
ATMEME B PBE
M _t 85= 1BK
B∞P pd
P p 5 K E
M 5d15s Ld
x diro CB, ioo roi
doro EY Yb, E5
M, YD pY K G0
n 11008 EC
2462 
OV. 137387162
EMCIM et Op TE
aneboVS
M
75L
245 uici
Ou. y 13535+264
Ouadratum cb, (Guacta.
Difariam porro secetur aneulus D.  recca s Ex Axa n Vad BCY En CH. R CY apa neoE
Ex. Recta reltur EY ad ru majorem ratio.
nem habet, quam 2334 2 ad 253.) Kurtis
enim, proxier bilectionem anguli Dcy, cAt, ut
Dc ad 27, sic On ad yn. FF, componenti, ut
utraque 82 57 ad c7, sc 6y ad yv. Ltu Per-
mutatim, ut utraque 8= 5y 2d 07, Fc 2y 44 200 805 YX. EVaMO.Z, coh dasaDoreos n DE C
VX. Cumque ostensa cA DC, 2T728 e adhue
Dars quaedam; _ 57, 22625 e achuc pars gua
dam: ergo, limul utraque DE c7 major est quam
2334 4. Ponitur aurem 3, 153. Vcraque ici-
neos y, n EY _eb YN. Kai. Enet dedcin) n
cur B. C7 ad 87, majorem rationem habet, quam , os Zuv auP orepoS pd n DE CY rpo5 By, puet Eova Nezon
2334 424 153. Adeoque Ey ad yn, majorem
rationem habet, quam 2334 = ad 153.
Babet, quam 2330 = ad 253. ) Rurtus enim i210or βF XBd 2e05 et J. Slanr id. eei vnouci
DOtIcis 27, 23344; e run 153; erit iplius E7
quadratum, 5448723, 5: e quadratum yu,
23409: quibus aequale est quadracum X E, quod
itaque erit, 5472F3275: Cujus lacus quadra-
2
ricu
us, d julto detieie unicatibus 4L Z.) Mulcipli 2is neind za P aX avris, 8 ane 685, N p a H.
Ca
aciones aurem subjiciuntur.
cis Ey 76 aequale
A sutuo Bteu c
NCIC, unitati
b115 66 =.
Clt, 1373943264
Recta ilaque en ad yn, majorem rationem
Yn pet Cova Noz EAn BFNd drpos pvY.
Han jd, 2a rs dixorouiar D vno DCY ycovias.
E51V, c05 n DE 7p05 EY, n B H X poS YH. Kat ou-
DEdH co5 ouva ropoS n DE CY  e05 cY, n dY
Des a p0B n  e uoeiB WoS  n ) cY, a pEB
i C Ert peo mOS ouvaN DOTPOS dec n DE E7
pci E CoV ESW n BBFN d d. Kaj inorci) i by, PV Y.
ext. nA BF Ad d eo5 pvY  25 r C n eY
reos ru, peil ora niroo exc, une r Xd d
HEK a ea reis pus Yr, ueil ova Nerov eX
 e05 ev
n ed EY, BF Xd d. n ) YK, pr Y esc X ido
do 2Y   n PX Y 15. ∞) dito yn, G 70d
28r015 de ioer est F ∞NTO H E Esc esea 4  βp XB
Si dEhoMa ToNaOaS uOI AONeIVTaI.
BB. 10. i B. PFSIC. L B. n. a V
1B. Y DEHL 3 d. m B. A5. n Suppleo n 3 17, a pEB n nn in pges
Cd 1s r nyn CY ce Y n pcil ovae nozor exc nte  b b. r. P _. 410 18d, X Y 715
16 nvar 15. qB. 4vE PrO _ u C. e E  BB AB.
vos. 0 Sup
C

## Folio 553 — 867984570:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
dt BFKV0
ME NE M, M P.
NTM B, a 50E
N BDCN S L
M, a ∞ CX 15 a
P7 Y L 15
N, n V vY 15
FH TBTCOV OWVA
3) ond etbo
GOMI M F. N Y A R IVS
ncy BFad d i yu er7
at PCN 13.
et ev
BFXB d
dr
BFXD d
M E2
EBPe
NE, Y vB
NMLNL M , 1 4
MM Bβ 0E 2
Nt B9508L
Mty B VooraBd
D _ d L d13
eMcirct aee r8 us
axe boVS
ex pa K.
  GL 15
EY 2334
39
339
IN 2334 4
6.... O1. 71 23405
583316
Ou. 27 5448723 16
Florum aggregatum,
eAt Ouadracum En,
5472132 16.
Bisariam demum secetur ansulus KCy, re-
Eta En. Recta isitur 2Y ad yn, majorem ra-
ev Y.) Haner gd, 8. ad dixropoa Tna, 23otionem babet, quam 4673 = ad 253. ) RUr.
Tus enim, proxeer anguli bisectionem, est, ut
nE ad 27, lic va ad a7. E, componenti, ut
UEragHe X E 27 ad 57, tC ny ad Y A. FC, Per-
mutatim, uE VeraquC a2 27 ad y v, SIC 27 ad
27. FIE aurem KE, 23394 e achuc quaedam
5 particula; e c7, 2334 4 et quaedam adtiue
particula: Utraque isItur nE E7, elt major
quam 46733. F. Aque a 7, 253. Vcraque 181
EUIT NE EY ad x7, majorem rationem habec,
quam 4673 2 ad 553. Sed uE WIraque NE E7
ad v y, (iC E7 ad y 2. fireo cy ad y n, majo-
ocva piDorEBS i X E EY A CDS v Y, StcB H arem rationem habet, quam 4673 = ad 153.
Cum ereo aneculus ECy, Curpore recti pars
tertia,) sic duodecima parS QuacuOr reCtOTUM;
hujusque dimidium ney, corundem pars vise
in Vnd nEγ, COSO ar ein rarns de nur- 245 sima quarta; hujusque dimidium 8c7, quadra-
selima- octara; luque hujus dimidium rEy: est
Itaque hic, pars nonagelima sexta; hujusque di-
midium n 27, cencelima. nonagelima secunda qua-
cuor rectorum.
Donatur isitur, inquit, hine aequalis yE
BEBaedco n CY E ∞ p. ) H a e rNCju, d 2505 continuetur EY ad v. Angulus isituE N Ep
Curpoce iptius acy duplus,) elt pars nonagé
lima. sexta quatuor rectorum. Adeoque n H, la-
tus
En dixa n und BEy ri EN.  57 apa Xe05
VN, (et OVa Negov E HACC 1 BVY L 1C03
peioda 30a n vro nE7, eEB est.
E5v, co5 n HE X eDS EY, i X N XC05 Ry ny ouv
devri, co5 ouvaDoreoS n H E C7 Xed5 EY, A vy
7eo5 YN evamaE, co3 dudaBOS n HE EY
X005 YH n EY 2005 Y. KaI EGW n XV H E
B=XB d’i er uoess vos n de eY, B7 Xd
dC Ert poesS TVOS oaMDOSOS à  n V
petcr n dX0Y L. Kaj E n X Y, C 3
ZUDpIPOTEPOS aa n HE CY HBOS X Y, pat 
Negor Ex nE dX OYL HC0B CV Y 25 d
805 YN. La n EY, c e X805 Ya, p(ova N-
oi Exe, inee dX0Y L Xec5 evy
E Et SV n Vno ZEγ, ZelToV SO oedS, Scodene
rov peeos E5) Z TEOSaecOV dedar rairns de npoda
oda n und DEY, cis TE  pn esi FaUS dE 
oda E5i 1 Cd HEY, C 5 d E51 15 n
Kedco 3V, Pyor, son aorn n 20 VC p, ZC
on aoro 80c ~ 2O RE3, h5 E5t Y TloV
exdcr. 25 re noi n A p cono eq est 8 net 
5842 a 16.
Ou. 54 72090515
julto, unicaci.
buS, 4T3.
Dehicit igieur, a
B. 2. 4 B2614. SSuppleon. E F B. pon DFO pun _C h5 PrO Z5. H B. 151
CC

## Folio 554 — 867984570:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
554
F C
tus Polyeoni; circule circumscripii habentis a
tera 96.
Ca
nunner cErreaDo NVycor conpas ExerS
Cum ieitur ry ad ya, demonstrata sit, ma. 255 Eet S  Y reos d ya, dede) p
jorem habere rationem, quam 4673 = ad 253:
Sicque ipsius cy dupla ay, ipsiusque n y dupla
AN: Tlabet itaque ay ad nH majorem ratio-
nem, quam 4673 = ad 253. Contra erso, n p
ad a minorem rationem habet, quam F53 ad
46733. Cumque HE ap Polysoni latuS Ia
tera habentis 06; Ambitus igitur Polrgoni elt
24688, (nam 06 in 253 mulciplicatus, hunc
numerum Facit.) Ambitus icieur Potysoni, ad
ay diametrum, minorem rationem habet, quam
14088 ad 4673 2. Ambitus isicur Polysoni, 265 à ea 3 Nvycer e05 rld a  , E
Diamerri Circularis Triplum superat, unitati
bu5667=, quae minus sunt quam diametri pars
septima, nempe, unius unitaris parte septima.
Nam, Sexruplum 6672, hoc elt 4672 E, uni-
rare minus Cst quam Diameter. Cum isitur.
Polrenum hoc sit (ambitu) minus quam Pri-
plum cum parte septima; licque ambitus Cir-
culi, minor quam Polygoni: Multo macis iei
tur. Circuli Perimetrus, minor est quam Dia
metri tripla cum parte septima.
Deinde, reliquam Theorematis partem Con-
Aruens, Sit, inquie, Circulus, cujus Diameter
ay; ansulusque Bay, tertia pars recti. 7. Id
aurem tier, si, d puncto r, Tumto areu yB X-
quali arcui Flexasoni, junsamus a B. Oui enim = a, car, dero r3 Y, 2 Tn re haycovs e
arcui Flexagoni insiltit angulus; si ad Cen
crum, est, recti duxe cerrixe; si ad Peripheriam,
terria parS.
Cum ilaque rectus sic aBy angulus, recti 285 Eret SV op) esir i o a βY,  re1rot ) 1 Cud
que pars certia Bay; elt itaque ayB, due ter-
Eix. Si itaque, a puncto B, continuata recta
2B. sumeaque cidem aequali, rectam ab a jun-
samus: criangulum tier aquilaterum. PF, prO.
pter balin a cacheto aB bilectam, dupla erit
ay ipsius VB. Posita ieitur 27, 2560; erit
38, 780. Frirque iplius ay quacratum, 2433600;
_ quadrarum 2B, 608400: Ablatoque quadra-
10 yB, ab ay quadrato, reliduum relinquetur
quacratum aB, +825200: Cujus lacus quadra.
cieum, elt, +35F proxime. Hujus enim qu2. 29571 55 con cind ea rere aycorrrn a rV a eat
dracum, elt julto majus, unitate F. Freo ha-
bet, inquie a B ad By, minorem rationem, quam
2352 ad 780. Mutciplicationes aucem subjis
CiunEuT.
25
Pora noror exxou ince dX0Y L =e05 pV 7 n
15t D ado EY dconn n a Y, D; ny n au 
in a y apa Xed5 X p pEt C oV Negov EXC, 1
8X0Y LL r e05 PrY. AVaNW epa i X p
3805 8 7, E arova Regor exa, ne pv  6
dX  ai exet i Ap, nonvycere est No
ea 8 nd eaS ExrroS 25 n c Ejuersos aea 1
tcors, 51  d X X n (0 ed 35 emi Y pr
MONV NaOAC oudOS TSTOV NoLET.) H WEqur)
rova Rog Exa, nce n dX n n Xeds dX0YL
H nEeErEOS aea 3 nNvycorS, ~ Mlauer_ 73
HVKAB ESt TEIX Navia, n en inEpEXW. ZEEV
rairae de enartora est 8 ibdous d HauereS
pses peoraedos abdouco peper (ras gae e Ecta neorae
X EG L, ane C5t d X oB L, Eha Dova e51 Y
AIGEEBS, N. _.) ENEI XV ~ HNOYcovOV ÉNaTOV
C5IV,  re Néorer  en ibdouco vnrvexor n de
NECLILETSOS S NVHNS ENCOSCOV E51 D F8 HoNVyCoVS
3I3LOMCO apa i ZS NVKNS WE, DEpCta, ~ 2)QuETSB
Est ree Naoia C Er inepexd Enaoror n eboouu puepd
EE75 dE NaONS CON ~ NOIOV peeES 78
DecoenarS, PnoI ESCI NWKNOS ne XIQUETCCV
ri ay n 2 reeror opdns, n d Ba Y.) F8T
Deeeta ionr dronaberres rs y B,  cuscopdr Tlud
aB. H 3ae em ~ 78 eharcors E, Depeias Beoraja
Ycoviae eos edio rcd verreco,  dipoieor 
dys roos dE rn e DEpeta, TCtroV.
Ba Y 8 diuorpor à eq erir i o a y B. Lur
esenMovreS rs yB dri X B, C iono  abt
ditonaorres, do S a S cuEcopd iooono e
Eces F rErYcovor. Kai, 218 X rus e. B nöderor M.
xorouto tlu Baow,  dconu esiv n a. Y D yB. EaV
Si anm NaScopdo ri a Y, _ DG ÉGa A Y.
Y X. Ka) x  diro ay ea  Y X ~) diro
YB, i A V. Raj ear à Dencoudo x diro 7B,  dro
S dero a y NoiV naranCD de x dio a B,
(aer Debet zue x on avris X ane 6SS, M. a.)
A1o Pnoir, exaoora Noyor ext, i aB vees BY.
ise, a FVa WoCs V N. Oi ) noMa conaorao t
LLvOHCNTCI.
X B. dxain. y B. us rd A dcaipra quod deleo; est enim pars posterior cheorematis cerrii. Z B. +
in Dro rin  sC CxPC. B Suppleo adepeia. cB. râ nerreu, absque, Subseripeo. et B. dipoipo
in rirv. fB. reirv. 8 B. diuoiev. B R airn.
3. Bet. X.
in aderqu
B. derd 3 a Y.

## Folio 555 — 867984570:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
Ei OM M E N Y A R IV S.
n YB YH
NLNE, 5
M 552
FV a 3oC
NMM, a
NLMM, C+
ALME E B∞
FVC
oEt Devet 28
ar 1 6005
e a.
23
in
2560
2560
n
e1
2B 780
352
n, 1351
in 780
30.... 91. 78608400
n a y a DE
E DE
ATMAE
MLMEM
XM, YX
D...
6.
V. ay 243360c
Subducto Ou Ry
d Ou. ay. RC
Itac 1825200.
Juctum superat, unitate r.
duoniam ereo anculus Ban, aequalis est anculo
ny B, (eidem enim arcui insictunt,) se d e an-
euto naer: eA iBItE  ny B ipsi an y aequa-
lis. Fstque communis any rectus. Fireoe
religuus ne y, reliquo ayn, aequalis est. A qui-
ner enoturnono ayn e  or deg 315 aneulum icitur est any trianculum trianculo
cioir ai conapas n oustiorot et d sos touus
Yavtaes L LOreW Socj.
AM, co5 n a Y nEOS Y C, ouva p PorEpOS  yaβ
e05 YB, 2y cos ouva, pDorEpBS D pl A B d Y 11G65
BY, n an po5 nV. ) P ENEt 3 n2BaY
Varia dexa rerun) o 8 aC E5V, cos 4Bd
ynC. Tdeoque, ut an ad ny, sic yn ad n8.
8 y ad yE.) Aquiangulorum enim crian-
Gulorum, proporrionalia lune lacera; ee ho-
molosa, qua aequalibus angulis subrendun-
e0 CUT.
Sedue ut ay ad VE, sie simul ueraque y aB
ad 7B. Ldeoque ut simul utraque Ba Y ad B7,
sic an ad nv.) Ouoniam enim angulus Ba Y,
bitariam sCcatuT ab aG; elt, uEBa ad ay, sic
B8 ad 78: _ componenei, ut utraque Ba
rpos aY, n BC rpo5 Y C. Kas ouv dern cos ouv -325 ay ad ay, sc By ad yC: e permutatim, ub
apo Por EpOS n Ba ay XP05 07, n (7 4 b3 16.
Kat EvadS; ios oura p DoFEpOS n B ∞ a Y X p05
By, n aY 7005 YC. Kas Es A ( cB CKavr
n a TV a DEaY, DE 10BY,  . Zuo-
auDorEpoS e n 2 a β a Y Xpos BY, exâaSov
NoyOV EXCL, HAEB F 1 C X PO5  n. Ldt n a y
apa  poS Y C. EMaCSOVa Nogov ÉXC ince β7 + a
7p05 V X. S25 ) n aY XpoE YG, n a.n po5
nY i n a n apa poS nY, EnaCora Ngov exa,
ipnce, BD1 a r pos V X. AIa SV raVTa, Esc x
edio and aM  Y DK a ∞ aro n Y, n nV.
Kate avrois 1, ∞ à Xo aV  avro apa e
in BFH a cor ona pd reBGaYCoVIN, Y FY LL d
Utraque Ba ay ad By, SC ay ad 78. F. L qui
dem aB, minor est quam 135T: at a7, est
2560; _ B7, 780. LrO, Timul utraque aB
a y ad B7, minorem rationem habet, quam
292F ad780. TTabet er3o e ay ad yC, mi
Pnorem ratiOneM, quam 2OTF ad 7 80. VF au
tem ay ad 78. Sic an ad ny. Ft propierea
an ad ny minorem rationem habet, quam 29FF
ad 780. Sic aurem policis; quadratum an, erie
847392T; quadracum ny, 608400: quibus v.
ErIIque aquatuE quadratum ay, quod itaque
est 008232F: Cujus lacus quadrarieum est
30r35  Proxime. (Ouactracum enim hujus
jultam poreltarem excedii, uniraribus 36816.
FE proxierea, inquit ay ad yn minorem pa-
Eg(15a (rcoepexet Id X an auris, one 55 tionem habet, quam 30132 4 ad 780. MuL.
duv apEcS. N FZn 15.) Ai ravra Sr Pnoir, 50 ciplicaciones autem subjiciuneur.
on n aY Xeos Yn. ehaovora reror exlo ne_ Y 1 Y K d’ reos Y n. Oi de m acodaoras uoi vn everi).
Ou. 1825202
et aPencodox oio 
and r8 ai nd aY, V
ra NeirOV) M E0.
SV E5iY HBa n Fn n Y (Es jaE 
aoris es Depeias BeSinao) ama noi rn i d
naY 1n onYB aeq rn d any esirion.
Kai nonnn a n Y   d
25t ∞ a n Y FeircorOV TC YnG ∞e1ycovco. 
aeg, ios n a H CoS nY, n Y n 3B3 15 G aY
AEC5 YC. Tcv ju odat . Gatt ut hosot
Texpnda dixa i rod B a Y r a Zn. FoIIO Secetur vifariam angulus Bay, recta a En.
2B. O DrO ,B. n B. deid E aY.  LdinH n.  SP     BAY aoeBS BY, n _n ave ds n Y
P B. iri. Q B. _B BY. r Y B. D
LCCC2

## Folio 556 — 867984570:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
V
in
780
780
30232
n s
2Fa
eni BD1 a
ATMM L
3AS ME M B3
n BP
in
n
V. X
YiYK
end Y1YLd
AEM D, a P V
NEPXEBH
DX
aC
12
bordn
M B ~ X B 15
cocpexe 20
are 1 60V5
V. rEn 15
BF...
NM 5
DE 5, 5.
ME yBH a
ra diro X an n
350 LM BBTKa
Ou. on 84 7392L
Ouacrata et an, e ny,
TUnL, 908232F
2500=
7534826
Ou. 908268915
Majus julEo uniraribus 268 , t
Bisariam secetur angulus ran recta ad.
Areo, proprer bisectionem anguli; similicudi
nem porro criansulorum, laterumque propor.
cionalitarem; componenci item, ee permutatim:
elt, ue simul utraque nay ad nv, Sic ad, ad
87. Ponitur autem an, minor quam 2917, 3554Y, n a B coeos DY. Kat unenctro n edi a n
et ay, minor quam 30F3E4. Frso, Timul u-
trague ne ay, minus quam 5924 24. Fsque
17, 780. Froo simul utraque na ay ad ny,
minorem rationem habet, quam 5924 2a 2d
780. Adeoque _, ab ad d, minorem ratio.
nem habet, quam 5924 2 a ad 780. Adeoque
ad ad 67 minorem rationem habet, quam
15534 ad 60. (Vrraque enim verorumque
elt  Ceu pars decima terria.) EL (quX TuNE
horum quadeupla) ad ad Dv, minorem ratio-
oexa nE EIHd Ld a Y . dS  CC n
nem habet, quam 1823 ad 240. (AIque 1d. 365 1RTEaCoN eoIa, y 1 a(95 Y, Ehaosova Nogo
circo dixit, Nam utraque utrorum que sunt 
seu quatuor decimae terria.) Policaque ad,
2823; exit isicur hujus quadratum, 3323329:
elt aurem D7, 240; hujusque quadratum, 57600.
Eltque, quadraris ab D7, aequale quadratum
ay: quod itaque elt 3380929: Cujus latuss
quadraticum, elt 2838, 2 proxime. (Ouadra-
cum enim hujus, justo majus est, unitacibus
323 PrOximC.) Adeoque ay ad Dy, minorem
rationem habet, quam 1838,7 ad 240. Mut.
ciplicariones aurem subjiermtut.
2OTF
L.Xa n D Y an rn d. D.  _ta SV rlui d
rcov, n ava oziar E con dpcov neii x oucoderr, i
EvaaZ E5I, id5 ouvau PorEDOS i n a Y W C95
n EDddd. 1) nV, est V n. ZuapDo-
repos ae n na a Y WC5 1Y, EMacova Nogov
xeropiar D ycoriasi es rs quoieryrae 2 rexvo-
Eraasor n BD, a n  ay, En ano ice Y 12
L d ovrauDerpos ae n na ay éxansor esir
L d coees  . 113  n aD oees by, ena-
eova N EXC, e VVE K doesE (exe
aB ceos BY, Enacsova Nogov Ext E= ET X d
 ExaripcovEi pps ) c sa 16tb
ExA HAEB, et CoH Y Eo COS S p. AIa τ870 zae y-
OI, OB CxaECQ V EKa TEpCOV ESt = d vy. KaI EnEt
n a eSIV _ COKY ∞ apa cn avrs est
Y F_D. 25t 3)  n By, 5   P an avrs
Mt S X Kat Est 2015 ao a B B Y, 100V X à Xo aY.
EGCI apa,  D XB. cor cond C_ TEEEaYCOVIHN
aconn d i ertsa (P n an avrs, v-
epext 8 ane, 685, N 2 F X Y ergo5.) A5 re n
a y oees BY, EN aoora Nogov exd. nNC,  W N H
575. D ta neOS S p. O: ) noMa con aorasuoi un ondv).
(B. ea. EB. L pto D.  a B. instiess., X B. d BrO 3. ly B. 1D BO =. Z B. c a Z nd im.
B.
b Colum.

## Folio 557 — 867984570:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
GOMM E N X AR IVS.
ab aCOXY
S
Sp
t
XnB 1a
di aconnD 
et
NTM. LL, 
MLMN, 5, (b
M _ 5VE
N B0Z0
raB
N. YE XB
T8rOIS 1001, 8
ano y
151 2 8 a D.
Mi a coXY
ut 52
MMM ncocnB
MMM dSOxVd.
M 2t d D5 p. v d5 380
A50∞p Zd5
coin B Xvd 5
_d 5 55 Ha
et aaVa E xa
2823
in 2823
24c
in 240
283857
1. By 57606
VnEDEXCp Cop  l 3525327
6852. 20571.
i.  a 0v B A es
Etis aequale, quadtalum
27 elt 3389028.
2
818.
654:
Ou. 338+252 11 13
Peu 3387252 237
Jucto igicur majus est uni-
Tacibus 323 PTOXIME.
Bisariam porro secetur Day, recta La. ) RUE-
Tus; propter bilectionem anguli, criansulorum
limilicudinem, lacerumque proporcionalitarem:
componenti irem, es permucatim: elt, uc (1.
mul urraque Da ay ad y0, SC an ad ny
Sed Simul utraque Da ay, minus est quam
366T,2. (Potiris nempeBa, minori quam 1823,
et ay minori quam 1838,2.) Lultque Dy
rationem habet, quam 36612 ad 240. La-
vet icitur e au ad ny, minorem rationem,
quam 36672 ad 240. Cunque 15, seu un-
decim quadraselimae, numeri 366F ,2, AIC 2007
numerique 240, Ft 66: Flabet ieitur an ad
Policoque ipsius ax quadrato, 10F4049; ipsius-
que n 7, 4356: quibus cum aequale lit qua-
dratum a y; erit hoC, 2018405: Cujus lacus
quadraricum, est 10098 proxime. (Quadratum
enim hujus, julto majus elt, unitaribus 123 26.
10005 ad 66. Mulciricationes aurem subji
Est dla n o Ba Y vavia r V c. ) HaN
3V, 3) a rlui Axorouiar ~ ycortas, 3 slu ouotoMe
 Teycrcor, na rlui ava Noztar 2 condpcdv C 8
occodEr, i eram aZ E5IV, cos coraDorp
Da aY neos yD, n an nOS X Y. AM a oorau
Porcpos n Da aY, EMäOCV ESIV, i
YXEa d
1a (endon n idio Ba LCNCIT  EN eseCOV
acoxY n de aY,  Mnaocor i a co Nn = F 305240. Viraque isicux Da a y ad By, minorem
1e) est de C n OY. 5 p. ZuvaPorEpOS e
n ba aY reoS DY, EnaooVa Negoo ÉxC. HEC
Y XEa  d 1a NEOS S H Co5 TE H i aX nEO
XY, Cháaora RezoV EXC, i NY X E a C d 
AEOS ∞ p. KaI eret, Y idi, 1X E a  d 1a, 400 n7 minorem rationem, quam 1007 ad 66.
8∞ 1  p, E5+ aC Y de 5 p, E5 n aH aeg
NEoS H Y, Enaea NogoV EXC, n a  o5 Z5.
Kai in X  diro aH, si, d  B x de dero ny.
dFV5 ois ibor ov x diro a V, Est  qvE cor
condea rraYcoVIKI, a D sEgsa ( VnEPEX Lo5 JLabet ereo ay ad yn, minoremrationem, quam
qd S aue BBS, x an avrs, n 1β Y X5.)
H ay ae reoS VH, Enaoora Negov EXd. ire ciuntur.
aB 5 eos E5. Oi de noim a conaor  LECKCIVTI.
 Columnam certiam maxime depravatam (ue in noris ad calcem videas) sic restituo. cB. y XEaB i a
I d Supeleo Lanascor i
x adtuso M 1B  a5
ec ee  in PrO8 1 b. eat. B b.  p. ux e  ettoh.
LCCC3

## Folio 558 — 867984570:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
aH 2007
in 1007
005
in 1009
a. H aC
c
ab
X2
eri
E5 d ab
y
6
in 6C
6
Ou. FOTB4L
15
M
Ou. an 2024043 fl. 17 451
Elis aequale, qua-
dratum a y.
elt 1018405.
5
N qV18 Y d
TSroIS ioov, Y 
atb de c5t
n DpZ5 L5
PE5K 5 a K 15
lepexa 8 ane 635
n 1 Y 15
Jucto majus elt,
unicatibus 12 535.
en dixa n o KaY ri a N.) Dia ra aurae
du esiv, ios ouva p Porrpos n H a aY NCOS H Y, i
trague na ay ac _ y, HC e N ac Ay. L LLque an, MI aN rGOS NY. Kai es n id aH EnaNOVn’a C
nOr quam 1007; _ a y, minor quam 10095;420y i aY, Én aoo n à  5 n i vy, E5. Zuo-
_ 7, 66. Vrraque isitur n a a y ad v y, MI.
norem racionem habet, quam 20165 ad 66.
FTabet itaque  d. a ad n Y, Minorem rationem,
quam 20165 ad 66. POlitaque a n, 20763:
hrujus quadrarum, elt 406492835: iphiusque n7,
apDorEPOS a eg n H a aY REOS K Y, EnaaoVa ne
W ExC, ice B15 5 Xpo5 Z5 nin an aeq
7Po5 NY, EM aova Negor Exa, iE (15 5 p05
E5. Kaj EnEt n et X LWoNet) B15 5, n X aX
66; quadratum, 4356. Virilque aurem aqua. ses aors  dD Xn N5. n ) AY, E5. C x un au-
tur quadratum ay; Guod Ilague elL 4069264 36:
Hujusque laculs quadraricum, 20F) à Poxime.
(Fujus enim quactrarum, jutto Majus elt, u
nicacibus 23339 BroxImC.) Adeoque ay ad
ra, minorem rationem habet, quam 2027  ad
66. Musciplicariones aurem Tubjieiuneur.
n5 dFV5 ioor de avrois E51 ∞ a nd Y Esc ap
0 d A5 cor ea reraycovrn est
B18 d’ertsu (oepex x an auris  apI
685, N m 17 L ub.) (25 rE n a Y XpoS YX,
430EnaSOVa Nogov ÉXC N B1C d XeoS 25.
Si de no a conaoras por o encra.
in ad B15 E n AY EE
E B15 5 Em E5 E B18 d
NMM BTNyY
135 M pE a K 5
Mt BEX5 a
Ny y aL 5 a 25
out donnNi
FGTIS ioor, x P Ero ay
400 est ut D∞ X d 15
Secetur denique vifariam aneulus nay, recta
X ) FH, Der eadem qua prius, ut limul u-
in
66
66
2017a
in 2027 a
36.
e N 20168
in 20166
Ou. 27 435C
6.
M E0
9V. en 4064928 36
His aequale, quadr. ay,
eltu 4069204 55.
it L2 C
FEG
Mt p0BL
et douda L 0
At At M, d∞
tL atib e
n 80hEH 15
HEPCTEVTB aXp1685
et . 17 4 t Hb a
91. 40692972 16
susto majus est, Uni-
tatibus (3Z 2G DTOX.
Ten 23 2.
Sup-
eBr
ox
pna
1
de

## Folio 559 — 867984570:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
OMME NYTARIOS
Fret SV i a Y rpos YN, En aora Neyde exet
 β1G d XPOS E5 aVNNW apa, n A3
7pOS Ya MetLOVa NOgOV EXd, HNEB E5 Xp05
B1C d. K at E7E1 _ YB Et DEpCta, EK TOV E51
23 NoXNS i ny oeg, 1β pep O ésir y de by.
End. n dEX Y, un n de N7,  G5. (25 X i 27
codeta noNVYcorS ES onbea = ZG XNSeaS
Exaros C es n NY, E5. H âpa 23 HoX Vy cor
Wd EIpIET POS, IpOS TI YB HVHNS XLGpEFpCV, pei-
Pora Nogor EXC, iE, 5FA5 Xpos B1E d.
Taura DE ESI TeLNaora, ngy EH VHEDEZCL S X
d:  Ena Tlova e5t dexa ibdopnosqrcr.
E51 W Y XB K s’erstrai ra de denanndora
FYTCV Y 50C. HONC apa, i YS KVKNS WEIDE
Cum itaque ay ad yx, minorem rationem
haheat,s quam 2027 4 ad 66: Contra ieitur; 27
ad ra majorem rationem habet, quam 66 ac
20172. Cumque arcus yB Ec circuli parS
sexta: eric igicur ny, pars duodecima; et 8,
Sviselima quarta; et ny, quadraselima. Octara:
E n V, pars nonagelima (exTA. AdeOgue Ny RE
eta, Polygoni lacus est, latera habentis 96.
EAtque nY, 66. PrBO, Ambitus Polyooni ad
Circuli Diametrum, majorem rationem habet.
Zuam 6336 ad 20T72. Quae quidem horum tri-
pla sunt, atque adhuc 204 4, quod minus est
quam decem septuase sima prima. Pars utique
lepenagelima, est 27=8 proxime; hujusque de
cuplum, 277. (Imo illud elt, 28252: hoc.
284,13; quod tamen minus est quam 264 =.
Pero, per cer ESW n rpi Nacia CC dea Ebdopno455 Adeoque mullo masis, Ambitus Cireuli est plus-
Eopeora.
25 edio 3V CrExWoeCt, oi n at cpnu
de. Dpo uET ecoS = Eou Plidour
1GCeV DE, o2 na) AXDX CoV C) o La Cv TC
quam Diametri triplus cum decem sepiuasesi-
mis primis.
Sic isiur, prout porui, numeros ab iplo ta-
dicos, medioericer explicavi.
Sciendum aurem elt, quod Apolonius P er-
CnvroBoco, adciGe auo si apducor erepcor, e 160eaus, in Ocytoboo, idem aliis numeris oltendit;
Y OcDEY B AMCV a zaYCOV. 2870 dE OiM PIBEEEPOV
Udi ciras donei i Zenoquuor de pos Y ApX pnd 35
Oxor. Ea Id auror oxono EX AV, ev TWdE Tu
B,6N1CO, ∞ ouvelvs copeir ∞)4 as eo TCd Bico
acque ad majorem approximationem rem per-
duxir. Quod quidem accuracius videatur; led
non crac, ad Archimedis propolitum, necesta-
rI1
Policum fuille, uc quod vero propinquum lic in-
25c145. 25 TE YdE AopoS d NINaCVS CurapoV Ci= 465 reniret, ad necestarios in vita ulus accOmmO.
Pnduoc) pepertu EnYcor ApX ipendet, io5 pin oxp
BcoS Copor Hota evdeta on Esir i YS NHNS HEpI
Deperes. FE cor avros er rois Knerois Dyoi  cau-
3 did arnanor,  viNcora NeYcor = Eeto Fad cipeov.
ei5 arp1 6: sses5 apibuXs azer, 2 r Aextn
dos cipnedicor, F8 r C Dqpet n, Y X B. AaVrEs
id EDEnS Daivor) J oxonov air igvennons ne
2Eleo) de n rois 7 perpradcor Ma Naorasusis
no) pcpsporS ois COn CVNONOV WDaNONSdEV, 
dacum. Adeoque nec PoruS Nicanus reperie.
tur, Archimedem merito reprehendiste, Quod
non invenerit Aecurate, Cui lineae rectae aequetur
Circuli Peripheria. Unde idem, in Cerris, aic,
Praeceptorem Tuum (P bilonem innuens Cadaren.
sem) ad accuraciores numeros rem perduxisse,
quam, qui sune ab Arohimede tradiri, 7 8 22
Videncur enim pariter omnes propolitum ejus
non animadvercilse. Vcuncur aurem illi, My-
riadum mulciplicacionibus d diritionibus, quas
in ca T MaS AoYuvo. Et de n5 oncos 475 non Facile allequetur qui non fuerit in Maeni
E6SNErO eiS ENa  avro na Exoli 7oS
eo En Maquamn Zuvrahe KNaodhS HToNEuaIZ
cipnidiiors conoAS. d Evra, D9. Y popcor i Nescov. C
5 et Ta nonco ev)cov Y8r0 7OICIV  Ae
au Exi 2BT, ei un, ore oIR eMIS EinoV, evevoSV,
cos Sre aupibcos duvarir, ca X evraô)a cipnudicov,
Eoper, inSX  scu. Lat
ei H5 X ourz(v5 CC Wd dg prrpor coegoexos devet
ra r aexiundes erraohae cienedva.
Loeisticis verlatus. Siquis aurem ommino vel-
lec ad minimum rem redigere: opus estet, uE ea
Drobe intelligat, qua in Clandii Ptolemai Ma-
thematica Constructione tradica TunE: perque
Parces et Minuta. Rectasque Circulo accommo-
odaras, rem expediat. Ouod ee ipse secistem, nisi
quod animadrerterim (quod saepe dixi) non polte,
Der ea quae hic cradita lunc, Rectam inreniri qua
Circusi peripheriae sic Accurate aequalis. Sin id
quis respiciat, quod prope lI, quodque tancillo
absic; sufticiant ea quae hie sunc ab Archimede
tradita.
Eorouis Aonaescorirs Eniurmuae, eis Dud AX es Fucocii Alcalonice Commencarius, in Archi.
pendBS TY KUHAZ MEreyon ExdooEcS qraco
Deions rE MINyoo MnXavX 10dcopCo, FC E-
repco didaoncnco.
medis Dimentionem Circuli. Recognita edi-
cione d Milesio Mechanico, LCidoro, PrRecePIOrE
meo.
B. 35. y y Scribendum erat Xn B i e
SuppleO aeS  a. (B. 35 ade35 35 ao 5.  B. nd. u B. 25
rd. Z B. coaalivis nonv. a B. iipchiverus. b B. gimora. c B. 18. d Malim inemoiinen

## Folio 560 — 867984570:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
STON E M C TR
Notae  lmendationes.
raciones Arichmeticas, eas hic Furocius ad
calculum reductas nobis exhibet. Verum
quidem cA, lemel atque iterum in calculo
nonnihil erratum esse; quod tamen non tam
ips Furocio, quam Librariis impurandum
judico: qui rem non latis incellectam. Or-
dine curbato consutam non lemel reddide.
FUNE; nUMETUIMQUe PEO NUMETO NON FarO
substicuerune, auc eriam omiserunt; credo
etiam, mendum aliquando rel deprehensum,
vel fallo credicum, dum collere LategerUnE
induxerunt pocius. Oux aurem nobisemen.
danda ridebaneur nal lunc.
Tin. 5. Fro ororers releribo orvouur
Lin. 8. Exns recineo: utue apud Lexicosra
phos hanc rocem non reperiam; nec latis
mihi conster quid ea signiticetUr. POrre per
Peram seriprum Pro caXus UE (IL EdXnS aE1OV
quod optatu dignum sit. Forte substicuendum
eHEE UENCruS, Vel, 0300Xn5, uC, quod curam vel
attentionem CTeAEUE, InnVAE. Sed, donec
quid melius occurrae, purarerim éxlu (A
mendum absC) continuationem leu connexio-
nem innuere, idemque elle ac ruvoxlu, eadem
analosia qua csiis, e ezodvor,  1xopducos, de
continue proauus ulurpantur.
sgnificatione Actirum, eriam aliaS apUd AF.
chimedem occarII. Oude de concuua atque
Conmandinus ricetur ucobigue lesme nopti
surist
per ea gux lin. 468, ecc. habentur, ambisi
porte rideatur, an ab Aristotele, an a PoroN.
cano, Ccripeus fuerir liber Knec dictus; an ab
utroque.
Fin. 28, 29. Pro ouverris sestir dum reseribo
ouversus sesciz det.
Lin. 38. pro si m releribo si en
Lin. 40. onoi haberur, quod scribendum po
tius erat onoir.
Fin. 44. en reseribo pro cirac–
Lin. 48. 5oro redundare riderur: non de-
leo tamen.
Lin. 50. wecoipeia pro aderepeta, et sic aliquo.
eies.
Fin. 5F. 2d PEO ru. (d lin. 55. red ninnco
PEO TE NIXNCo) _ Sc aliquories, ubi decrar
ioca lubleriprum. Non enim Dorica diale-
eto scribuntur haec
Lin. 56. Estuas pro escuiar.
Fin. 57. DabSTOS FCFIHCO. FOPTC davu
reseribi porerit, ut cum omndiis consruat,
(nam A vD Or daovaroS SoECEV, SE plus miri vi
deatur, FOreE, Mnderros) sn (quod malim)
doduaros retineatur, construendum est, ectuas
av ra. re Zehorcos xpivorro, Da vproS Si d iOV So ECrir
nullius quidem abusus damnandus sit, qu’in miri
potius judicandus, hoc est, non facti abulus,
sed miri, judicandus erit.
Fin. 75. Pro aeduor rocramaorcil ousvor relexi-
b0 (sensu postulante) aerduos nonannaoal o-
e.
Fin. 26. pro os releribo o aeduss. Dempe
cum pro s aesuos aliquando scriprum Fueras
o5, (uE in notis ad Arenar. lin. 2F. dictum
CA;) hoc tandem corruptum est in os.
Lin. 79. Deo suiapur, releribo suvauilu et
quidem, pro ouverus rui suvautilu malim, mu-
tato ordine, ruo ouverus suvaplio
(uc lin. 87, 92, 37, dec. ) hoc est adjacens
puncto r
Vrocii Ascalonita Commentarium, in Ar.
chimedis cractatum, De Dimensione Cir.
culi, subjicere visum est, ob caulas su
L 1b1b. Od. AeiooIm DEC ancicodir
L.DH. 64. BINOMADEOI PFO BInONaDEoI.
Lrr. 67. pro reiros relcribo r quod pun
ctum hic desIGHAE; nON HUMERUIM, PTOUE qu
perperam substicuerune reiro existimabant.
Lin. 88. pro i n iod, (delero nai) lego in
levo.
Fin. 89. pro neos rd yn releribo oc rd y.
pra cradiras ad calcem Nocarum in Archi
men exhiberem Operationum Arichmetica
rUM PESuE ante receptas Ciphras Indicas d
Craecis exercebantur. Suas enim Archime.
des, promore Tuo, lrictim inlinuarerat ope
medis drenarium. Ideo porissimum ut speci
Tin
L.I. L6. ECNOVON DFO ECnmudicor
Lin. 17. pro n’au releribo ror a.
Lin. 28. PrO SMAnS FeLCxIBO oencoS
LIn. 2T. Eroneuodius, torma Lautrum, sec
hInC FORIAEIS, NOTANE LCXICOMLAPAI.
LIn. 22. RAPICOB FECIHCO CAIA HIC, CAMI LIn. 400.
TalEeM SIC INTCxPTEEatuT. DICO aurem C eta
Aristotelica, pocius quam Arsstorem, quoniam

## Folio 561 — 867984570:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
Notae in Fua a .
Lin. 96. Srodos rerineo, Forre tamen Peri-
bendum sduoduot.
RoInOV 30 e E) IL dMC
a SE ∞EC D M 5HE
Erei EEcneiEs apa M B
MXM, B e E15 20 dbetot
AI, B, YX
XTXL.
Oux he laltem erant dilponenda. Nem-
De linea prima ad praecedenres columnas spe.
ctac; reliquum in duas columellas distribuen.
dum. (quarum posterior priori (ubjiciendo
incellisitur:) Cocumque sC emendandum.
Ego eo braiue anporut duruta, Gueu 
FI. Scepruttus, iu Lhctattet Appendice, in A.
nomalorum collectione Alphaberica, (quam
et Scapula cranferipHE,) haec haber: Goiulu
doio doiro reperiri aiunt nonnulli. pro deiplu deis
Deiro, quae sunt Aor. 2. med. à verbo riduur sed
eis parum fidei adhibeo, quum apud Graecos Gram-
maticos es Lexicorraphos earum nullam repere-
rim mentionem. AC hinc est Furocii icodoiro:
Talcem A mendum abAE. Et quidem, in leri.
Peoribus Mlachemaricis (quos Lexicographi
5
ton
re non ira sedulo rimari lunc) multa pal.
m occurrunt vocabula, gux apud Lexico-
Lin. F47. PrO dr Z a 10or errisas reseribo,
Lin. 252. P1 Sno reseribo 5D0.
Lin. 253. P105B 6 10 s nEs, restituoEB
Lin. 155. Bovnns sEs releribo n BVmn
LN. 16L. P1D _ PEB 100r reteribo, a pEB n.
LH. 268. ProeLa releribo en PZa n.
Lin. 17I, 272, 23. Cappleo cd5 72 ngi n E7,
ropos 3B, ui G eVe noyOV EXC np a PEB n pos prY.
Duod ex reliquorum analosia, excidisse puro.
Vid. lIn. 134.
Fin. 274. Pro n o aEBn, relcribo n dr aeoB n
Fin. L) 8. TeLCFIBO PRE PFO pEA.
Ibid. e2d, pro ox s, e Ed PrO Z d.
Lin. 28O. I pFON, _ ES PFOES.
Lin. X8F. IUppleo n’erris.
Fin. 282. suxpleo L.
Lin. 286. Pro vas releribo M.
Ibid. Pro puS IL FeSLIEHO PRC. FEFOTIS OC.
catio erat, quod mulciplicarerine n’in ap0B.
cum oporcuie cantum in a. HIoc est 5 in
TXX
Lin. T87. Pro na K, restituo ,B L, Cimi-
licer hic erracum est, ducendo n’in poB, cum
ducendum estet in p. Acque ex his duobus
erracis, orta lune duo sequentia.
Lin. F9E. Pro M, y D5LL5S A0cOnOn lu0)
repono ((uo l0c0) u, rvol Ed.
Fin. F94. pron5, rectituo E5 L. Francque
baec quaruor calculi magis quam calami ex-
rata. Adeoque vel iphus Fucocii, vel (quod
Porius pucarerim) Scioli cujuldam, qui, quod
Falso luspicarus est, emendare latagens, men.
dum induxit.
Lin. 202, 203. Suppleo n d cy, a DEB n nai
en uopio mros quae exciderane (quod Pepe HF)
occatione rocum Emilium ITETATO RECUrreM.
tium.
Lin. 206, 207, 208. Suppleo cis 72 noi n 27
oPoS y H ueil ove NbyOY EX C, n r , BT Ad S aoxos
Pv3. Vid. lin. 2343 272.
Fin. 2F2. PrO M L~ 7 15, restituo M n. t n y
15.
Lin. 273. pro eis, releribo pvS. Et PrO
BpaB 15; releribo BpAB 15.
Lin. 229. (Col. 3.) Prone relcribo no.
Lor. 235. Luppleo n.
Lin. 246, 247. vn _ L5, DrO Vn _C L5.
L+B. 247, 6E1V PrO 63i.
Lin. 257. stan DFO SAN.
Incex lin. 276, ec 277. deleo, quod habet
Code BaHLCEnLS, cis ro a Occoenua non enim
hic sequieur Theorema quareum; sed terrie
pars posteriot. Ut ex Furocii proximis ver-
Fin. 97, 98, 99. Pro Auoies reponO Sivorpor.
Lbi. L2 BdM PLO cnAn.
e depraraca e contula. Nempe, post mul.
ciplicationem iphius es in le, in columna
prima, aeque iphius (y in columna secunda;
nei hic habentur: in columna cexria, siC CranE
contula omnia.
Lin. 103. Suppleo ucilora n
es. EIC Oi n Or PGa n.
1_ d n Ed
Fin. TF5. _ Scg9. restitui, ut rides, ea quae
ROtTOV 30  EY e 613
ra Su, 0E
6E
MM B a
M B
M 5X E
Retr Et à pe MB
cic 10 aixerbis.
cexru rides.
Lin. T24. Tuxpleo cos.
Fin. T28. C7 relcribo, 110 Cn
LIn. 232. cioi pro coir
L. L36, 237. Suppleo ucl ora n
L. L38. PrO sisoran, releribO SESLIN raI.
Fin. F40. ens rcodorro, (ex Similirer lin. 277.)
Scaphos Frustra quaeras.
L.In. 244. (iterumquE SII. 140.) P10 8G
ioor, rectituo DLa 
LtM. L40. uPPLCD t oa n.
Lin.
d Es
Lino L67. CoptB, PrO uopior.
bis liquet.
LM. 279. Diror xeleribo, pro 15118.
Lo. L00.  Ororum e limilater laepius.
Lor. LAPPLCO adel B pei a.

## Folio 562 — 867984570:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
lotae in Lulocu Commentarium.
Lin. 283. red xerns_ PFO TE VErrSC.
Ibid. Siccoipor pro suoit8.
Loh. 285. relTV, PFO reEN.
Lo. 286. Siuorpor PEO scotps.
Lin. 287. avTHs PFO OUn.
Lin. 284. Zi ssecOEpCia BITOV, PEO in erpci
recTS.
Lin. 359. Pro pa reseribo nu.
rumque lin. 367
LIn. 367. 81y pro Sey R. C. 13 1D à 13
Lin. 369. pro r D2B, rescribo, v r XV.
trerumque lin. 376.
Lin. 373. Pro rua, reseribo ruy
Lin. 376. ec legg. columnam utelmam, 
inceorum resticuo. Ouippe cum, sive spIC
Furocius, Sire librarii, numerum acoan b ia
PrO aconn D ia perveram poluitlene, (hoc C
10309  Pro 1838 15) Mulciplicationem nu-
meronc perperam incellecto accommodabant.
ica e eam mulcis in locis habemus deprava-
LM. 36c. Pro EauS releribo EDVS.
Lin. 364. PrOEna reas, FelCFIBO ENATEPCV. HC
FiNo 293, 294. 1 ad 5 ay. releribO in 3
LIn. 325. ACLTA Tn P1O Not 1M.
suvaueboos à pa n BaY oxoS BY.
Lin. 323. Exci pro 67.
Lin. 330. aB ay, P1 a By
cam C (alt en  CBCAda;
Fin. 338. Pro D in reteribo M. ILETUIqUE Nempe
lin. 350.
Lin. 372. Pro acann 8 ias releribo aconn D ii-
Lin. 290. Aman pro Amn.
Lin. 302. M PFO M.
Lin. 308. dero 3 Lro a Y prO ard  ay.
Lin. 32L, 323. Luppreo (ex Archimede) a
aco XyB 1a
Soo e cd an 10
MM MI nP 10 b (L 1a) legC
MMI (At a 5VX nM0β 7) lC∞. M d, 5V ngoBn
MtMt dD5 peY y B (1a) lC8. n
M 500 p Ed nn
eta b Xnn (yYYAa, 56) lC8. Y7AXa GB
(5 1 0 0Bn 0) 108. 210B n
(3a1 n5B p X a) lC8. By ut puci
(et, a ovaYoCpEY7V5) LCS. H, asva ergis.
ob est seciuri atoneto nostram,
In 18383r
16363
002
2 1 Et 38 12E
l. 338125L proxime.
Manisestum urique est (ex productis par.
plicatum ibanE, Fuisse 18383 : cujus Gua 1638,2; qui in se ductus Facir 3381252 7, 37
dearum est 33789863 7 8 33 . Cum vero,
pro hoc, Tubstirmane 338L25L proxime; a1.
unicaribus 32F proxime: manifestum est, nv.
rialibus) numerum quem hric in le ntat ltum, qui fuerac mulciplicandus, fuisse
(hoc eAt M a ∞r a .) LCI 550L272 7. V.
cancque hunc numerum justo majoret ete, as uptat aBUS323 Proxime. L.d.
Cutm

## Folio 563 — 867984570:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
131
(a11
Notae in Futocii Commentarium.
cum credo depraratum à Sciolo aliquo, qui
pro numero tracto  sa (hoc est, 2) perpe.
ram incelligens d’ia (hoc est Z, +) haic mul-
ciplicarionem accommodarit. Fgo incerrum
sc resticuo, uc in cexeu vides.
Lin. 393. PrO, 7XEaO i a releribo, YX Ea
Fin. 394, 395. Tuppleo en âcocor i.
Lin. 315, 398, 399, 400. D 1a pro B 1a.
Lin. 400. erci pro sti.
Fin. 4OF. Pro n ca ny p (hOC est    )
restituo n 1a u) hoc est 15
Fin. 405, 406. Tuppleo lapixe id Z aneb6s, 20
ax avruS, N. 1B y a5
Lin. 4c2. Pro Draas, releribo Draa L.
Liin. 434. PrO, BTAP y, leBO, BTNY 7.
Lin. 438. Suppleo M.
Lin. 439. ad prO n.
Lin. 443. luppleo apds va-
Ibid. Pro E5 axos 55 nos (delero alterO) le
80, E5 15o5.
Fin. 446. Pro nd ee L5 releribo ns e 15.
Fin. 447. PrO L5 mapas, lC80 L5 mdpas.
PiM. 453. pro nS L s scribendum erac
BE
Fin. 454. Pro oil. Ecribendum erat, 0r8.
sunc urique duo lapsus calcuti.
Lin. 458. Eoupluianoar relcribo pro couplosi
2oar.
Lin. 465. EvpndnoEru PPO copeduoEra.
Lin. 469. PFO PINCra FePONO DINCoVE.
Lin. 47E. UB FEPOnO, PFO 1B, quod perpe
tam irreplerat.
Lin. 479. Temoenner rerineo. Vide camen an-
non pocius reponendum E encrosinen.
Fin. 4C5, 439. Pro nn a releribo n Pro.
Tin. 416. pro 1B, 7n 5, releribo 18, 3 15.
Fin. 429. Pro 17 5’a lego 17 K nd.
DdduL

## Folio  -  — 867984570:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
oraeee
  aoro

## Folio  -  — 867984570:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
P. IZ T A PZOY Z A MIOY
Tieet Meresior in rmpanat LNis in Zeations,
BIB A IO H.
ti
AOY AA E Z AN APP A Z.
. SHSH
FOY THZ Z FN A F B P H Z IIST 1 eiter 1Y
212
s  E
B A IOY B A HIO Z HI A Z N A.
ie
e 
ce
e
LIOT AR CHI S AMII
De Magnicudinibus et Dictaneiis Solis ee Luna,
ett
E T B F. R.   l t
ec tert  A. 
Crace primum editus Anno 2688; una cum Federiei Commandini versione Latina,
notisque rum Commandini, cum Waltisii.
E P E M
tt
edis ir ettai l oeu
 i
LLL =A L B X A NDRINI
SF GONDF LTBEL
MATHEMAFTCA COLLECTLONES ERAGMENTOM
Fractenus Desidoratum.
E Codive MS. vunc primum edicum, L.avine redaiium e Nocis. Mlustracum.

## Folio  -  — 867984570:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
E vacua foret haec parella; Monendum putabam, Aristarctii quem edimus L ibel
lum, unicum esse (quod superest) hujus Authoris opus: saltem quod nos superesse
scimus. Plura quidem eum scripsisse (quae temporis injuria perierunt) est vero non
absimile. Fluic enim debemus FIrpochetin quam jam vocamus Copernicanam: Non quod
eam primus excoeitaverit CopernicuS; sed, quod desertam seu derelictam revocaverit, (ua
que sedi (quam occupaverat Prolemaica) restituerit. Qua de ren quae habet Archimedes
In AVenarIO hac sunt. Cum plerique Alrolosi MoNvOM appellaverinc soharam il-
Jam cujus centrum idem est atque Telluris, et lemidiameter aequalis rectae quae cen-
trum Solis et Felluris centrum interjacet; in hypocheli cua ponit Aristarchus Sa-
mius, Tum inerrantia sidera, cum Solem iplum, immotos consittere; Tellurem vero
in circuli circumferentia circa Solem ferri, in curriculi medio sicum: iplamque side-
rum inerrantium sphaeram, eidem cum sole centro circumpolitam, tanta esse maoni-
tudine, ut circulus, quo Tellurem supponit circumterri, eam habeat proportionem ad
incrrantium diltantiam, quam sphaerae Centrum habet ad Superticiem. Duod quidem,
cum (stricto sensu) heri non posse notet Archimedes, (quippe, cum sphaerae Centrum nul-
lam habeatmaonicudinem, neque allam ad Sphaera Superkeiem habere rationem con-
cipiendum est:) sie commode exponit Archimedes, Censendum esse Rristarchum, hoc in-
cellioere; nempe, cum Tellurem concipiamus tanquam mandi centrum; quam Ha-
bet rationem Tellus ad illum, quem nos Ntundum dicimus, eam habere rationem
sphaeram illam in qua circulus est quo tellurem supponit ille circumterri, ad inerran-
tium Cellarum (phaeram. Cui quidem expositioni convenit, quod in hoc Libello supponit
Aristarchus; nempe, Tellurem puncti ac centri habere rationem ad sphaeram, (non Solis
tantum, sed (3) L. uNX. Non quod nullius esse censuerit marnitudinis; sed, neclisendae, ser
non considerandae in eo quem hic instituit calculo. Maximeque hoc constat (inquit Archii-
medes) quod sphaeram illam, qua Fellurem moveri ponit aristarchus, supponat ille
maonitudine aequalem illi quem nos Mundum dicimus. Atque haec erat (referente AY
Chimede) Fsypothesis Aristarchi. Sed periit ille Liber, quo (Archimede teste) haec demon-
Prarerat Pristarchus. Nec aliud (quod scimus) uspiam comparet Arictarchi opus. Nam
qui sub Aristarchi nomine prodiit Liber, Parisiis a Roberrallio editus Anno 2643: iterum-
quo anno 2647 a Nerlenno suarum Obserrationum Physico. Mathematicarum Tomo
pertio insertus (ne cui id fraudi si), est narratio fita, seu (ut jam loqui solent) Romantica,
(nec pro alio, ab ipsis Parisiensibus, aut tunc aut nune habita est:) quae a Roberrallio confita
dicitur, ingenii forte sui exercendi eratia; quo ostenderet, quomodo ex principiis quae Arictar-
chii fuisse putet, deduci non incommode possint (saltem cum illis non male cohaereant), pleraque
ex inventis nuperis, praesenti praeteritoque seculo derectis. Verum hoc saltem haud latis coha-
ret; quod, ex Solis circa suum Axem motu, deducat ille plurima, quem immotum plane (te-
stance Archimede) stacuit Aristarchus. Sed 5s quae de A. olopilis habet, aliaque multa quae
legenri passim occurrent, navitium opus esse satis indicant.

## Folio  -  — 867984570:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
pete
osse
TZ T A P XOY Z AMIOL
B TB A TON
H E P E N E F E O t N
E A F A H O Z Y H H A Z SI N H A 1 O L
K A Y Z E A H N H F.
R IS T A R C HII S A M TL
T I B F. R
DE N A ON ETODENTBOS
T DIS T A N F F FS 5O L +S
F F L V N A.
Graece primum editus, Anno 1688.
Cum Latina Versione
EED E RLCL COMt M A N D LH L.

## Folio  -  — 867984570:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
NOM Sociari quidam Oxonienses (quam Societatem PhiloCophicam vocans) sponte sua con
venire soli, de rebus Lhilosophicis discepcaturi, Arictareti Samii de Magnicudinibus e
Dutancis Solis e Luna, libellum, Craece  Latine censuerint edendum; (cujus Lati
nam versionem jam olum edidit Federicus Commandinus, vir de rebus Mathematicis optime meritus
Cilauri Anno 2572;) curaeque mea hoc neeotium permiserint: Quid hac in re praesticum sits paut
eis exponendum duxi.
Craco Codice MS. usi sumus Reverendi Piri D. Fdvardi Bernardi, S. T. D. Astronomiae Pro-
fessoris Sarilianis Colles ae mei meritissimi: Duem ille dudum manu sua ex Saviliano Codice fide
liter exseripsit: (quem ieitur Codicem B dicimus:) Ipsoque (unde ille exseriptus est) Codice MS
Sariliano (quem isitur Codicem S voco:) Duem Celeberrimus Liques, idemque apprime doctus lu
in alia literatura, sic speciatim in Mathesen) D. Henricus Sarilius, jampridem manu sua ex Co-
dice (ut videtur) Vaticano descripserat, suisque Professoribus inter alia reliquit. Indeque. Panee
in B concieerit sphalma eraphicum emendavimus. Idemque Codex Savilianus (ut ex notis ad
mareinem adseriptis liquer) cum alio quodam Codice Vereri ibidem dicto (quem il aque Codicem
V vocO) jamaudum collatus fuit, indéque aliquories emendatu-
Tersionem Latinam Commandini inteeram retinemus. Duae Codicibus Graecis nostris ita convenit
ut ex eodem cum illis fonte derivatam censeamus
Inseruit autem ille, Versioni suae, ex Pappo Alexandrino nonnullar quae Aristarchum nostrum
spectant. Dua etiam nos retinenda duximus: F. isque Craca adjunximus, ex duobus PapDi Codi-
cibus MISS. Savilianis. Duerum, qui elegantius scribitur, est mendosior; quique festinantius ee
minus elesanter scribitur, est emendatior; ex quo alterum fuisse descriptum conjicio: adeoque alte-
rum ex altero emendavimus: e siquid utrobique aut omissum aut mendosum deprehendimus, ex
conjectura nostra, pro demonstratiomis tenore, e Commandini versione, restituimus
Schemata item recinnimus Commandini: ita tamen ulu Literis suis Latinis, adjunverimus Cra
eas; ut texti itidem Craeco aptius respondeant: Lloc or dine,
F.
 H L K L M N Z O e 1
nnotationes item Commandini (nequis eas queratur desiderari) nos nostris immiscuimus, (Ji
tera C vel Com. indicatas.) Quae tamen merae fuerant citationes Propositionis alicujus ex lu-
clide aliove, Latino potius textui insernimus.
TTabetur item, in Dibliotheca Bodlciana, alia Latina versio Greorsii Vallae: Sed cui illam Com-
mandini praeculimus. Duae item versiones Arabicae MSS. quae celeberrimi Seldeni olim fuerant
suntque, cum ejusdem reliquis, in Bodleiana Bibliotheca jam reposita. Onde quae alicujus vide-
bantur momenti nonnulla, adnocavit D. Bernardus ad oram sui libri, ut e ex Vallae versione
quaedam.
In pincendis autem decentuum e Tucerstinctionum nocis, arbitrio usi sumus nostro.
Obi aurem (quod notat PapPUS) quas Potitiones vocat Aristarehus, ab Hipparchi e Pcolemai
placitis nonnihil differunt, (nequis id Aristareho virio datum existimet:) Non inde culpandus est
Ariltarehus, etiam daro quod illorum F Eypocheses sint aliquanto accuratiores. Quippe non id AXI-
Ptarchum voluisse purandum est, quod haec ita praecise vera sint, ut non possint accuratius determi-
nari: Sed quod, pro absolule veris, assumeret sallem quae sunt vero provima, nec inde mullum re-
cedunt. Duod ad facilicandum calculum factum est. Dui quidem (re sic exisente) jam satis est
intricatus; sed multo foret perplexior, si vellet ille ad minulias desceudere, de quibus etiam inter
accuratissimos Observatores haud satis convenit.
Contentus isitur Positionibus rorunde prolaris, (.sed vero provimis,) de minutiis non erat soli-
citus. Puram cum Terram puncti racionem habere ponit ad Sphaeram Lunae: non illud ait, qua se
Cnnam habere censeat Parallax in omnino nullam; sed quam ille negliBac. Pariterque cum m-
brae lacicudinem ponit duarum Lunacum: Lrem Lunam subcendere ligni partem quintam deci
mam: FLOC est, quam proxime. Similiterque cum in sequentibus praesumit, (nec tamen hic ex-
presse ponit,) aequales ese Solis et Luna dIametrOS apParentES: LLoc est, proxime aequales. Onde
infert, Diametros veras diltantiis esse proporcionales proxime. Pt in reliquis similiter Policioni-
bus, nisi suppoliciones dictas malis. Nempe, His poticis bas consequi vult Diltancias e Magni-
rudines. Nec scrupulosius eas determinandas suscipit, quam quatenus ex his Positis inferri pos-
sint. Duam rem mira cum subtilitate prosequitur
Fhaec sunt quae monenda duximus. Tu fruere,  Vale.
NOY. L. 2687
OH AN
N AT. 1

## Folio 569 — 867984570:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
L A M
A PIZ T A P XOY
a 
BIB A IO N
HI E D L M F F F O st N
A Y A H O Z F A N A F SD N H A 2 O 1
E A Y Z E A H N H Z.
ST AR CHT
T I B F R
+5 A M I
DE M A GN LYVDFNTBUS
E Y D IS Y A N T F FS SOF IS
OE Z F L Z.
E X L. V N A.
QFN orNtclio ad S S nNIS io Y. Y
DS Napbaret.
B. Tlio ql onuceis re is
nerre S Nozor éxtr coegs X P ocAlions opaipar.
Y. Oraer n oextun Szorouos iuuir Pajrn)
reven eis Y nuc répar sr Y Stoel LOVT 20 7
OrIECOr 1 20 XCuCopor P OENtIS penITOY NVXNOI.
Si. Orar n oextion : SizorouoS nuir Pa
rn), 20rC aurlu ae n ez v 8 nNIE ENAOO TE-
apnuoees rd S TETaP MuOelS  XLANOEC.
e F0 ~ ORTAS X X L ToS OENloCor ) Na.
E. Tlu oeNtuluo L LODTEIVEIN L LOD HEVTE
SeNaTor ep (D Scodt8.
EmNOZEEr C SV X _ iNis dirospa dito d
POSTYFON E S.
V N ANI à Sole lumen acci-
Pere.
2. Terram puncti ac centri
habere rationem ad shaeram
lunae.
3. Cum luna dimidiata nobis apparet, ver-
fere in nostrum visum circulum maximum,
qui lunce opacum ce splendidum determinat.
4. Cum luna dimidiata nobis apparet,
tunc eam à sole distare minus quadrante, qua-
drantis parte tricesima.
5. Umbra laticudinem esse duarum luna-
rum.
6. Lunam subtendere quintam decimam
partem sient.
Teaque collisimr, Distanciam Colis d cerra,
gus 8 D oralons drsS pei or pti n ourco- majorem qudem else, quam duodevigincuplam
napdenaoaoror, Enaoor de n  cingorconéoror, diltancia lunae; minorem vero quam vigimeu-
2a 8 cEi rlu dixoropiar DDEOECOS. ToV au
plam; ex politione, quae est circa dimidiacam lu-
2ovi negor excr ru 8 yNts DauCrOV NSOS 
 ocalons DaEreoV. Ilo ) 8 iNis NaETOV
nam: ec eandem proportionem habere Colis dia
mecrum ad diametrum lunae. Solis autem diame.
teum
uis
quo Codex Savilianus certacs suctat, indeque al
Dpus habet recaenosneia. cMalim (cum PaDPO) di quam ir. (ee sic habuisse videtur Codex
ia l c te
a Codex
Donic
VetuS cur
Eet Cat est i1I
Cappus) nisi quod in Codicibus his MISS. Aristarchi ubique habeatur ciugorxa. e tlanc ctausulam postponie

## Folio 570 — 867984570:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
570
AR LBLHL C. 1OBD A M 1Dd.
trum ad diametrum cerrae majorem quidem pro.
portionem habere, quam 20 ad 3; minorem
vero quam 43 ad 6; ex ratione diltanciarum.
et policione circa umibram, et ex eo quod luna
quincam decimam signi partem Tubtendit.
reos ri P gus Daerser pei Eora pdi nigov Ex
n ov 3a +D NEOS Y, EAOSOVa ) n OV u Y XG05
5, D4 3 copederros coet ra dirosqua ta NoyS, 4
Ei ro oxiar iodeorcos, nay is ruis ocplelus
Lod nevrencudenaror pep  Ccodhes lvoreiven.
Paxpus Alexandrinus in sexto libro collectio MLLX NOS ANcEarspeis eo 2d enres B.6NIco Y
num Mathematicarum. prof. 38.
Pristarebus (inquie) in libro de magnitudi-
nibus e distantiis (solis e luna) sex ponit
nempe haec.
Primum, lunam à Cole lumen accipere.
Secundum, terram puncti ac centri habere
rationem ad sphaeram lunx.
Terrium, cum luna dimidiaca nobis appa.
ret, vergere in nostrum visum circulum maxi
mum, qui luna opacum et Eplendidum deter
minat.
Ouartum, cum luna dimidiata nobis axva
ret, cunc iptam a Pole distare minus quadrance
quadrantis parre criselima (pro eo, quod est
distare partes octoeinta septem; hae enim mino
res sunt, quam nonaeinta partes quadrantis
partibus tribus, quae sunt tricesima pars ipsa
rum nonaeinta.
duincum, umbrae lacicudinem esse duarum
Lunarum.
Sextum, lunam subrendere quintam decimam
parcem ligni.
terria e quarta fere cum LLipparehi  P1o-
lemaei positionibus consentrunt: luna enim
sole semper illuminatur, praeterquam in ectipsi:
quo tempore lueis expers fit, incidens in um-
bram, quam sol oppositus à terra jacit, coni-
cam formam habentem; e circulus decermi-
nans lacteum, qui est ex illuminatione solis.
e cineritium, qui proprius lunae color est, haud
differens a maximo circulo in dimidiaris ad so
lem constitutionibus, quam proxime ad qua
drantem in zodiaco conspectum, ad visum no-
strum vereit. Jhoc enim circuli planum, si pro-
ducatur, etiam per visum nostrum transibit,
quamcunque positionem habeat luna primae, vel
secundae, dimidiatae apparitionis. Reliquas au
tem positiones discrepantes comperierunt dicti
mathematiei propierea quod neque terra pun-
Eri ac centri rationem habeat ad lunae sphaeram,
secundum ipsos, sed ad sphaeram inerrantium
Stellarum: neque umbrae latitudo sit duarurit
diametrorum lunae: neque ipsius luna diame-
Ter
OVTaXCOXCOV. CoP. Xn.
Er reo coEi pegedcor i diesquco Reisa
Xe5 e ravra rcoridera.
Apceror, F oc Njolo  Dg. 8 inix Dcos napebarer.
DebrepoV, Eled ju oypecie re N NErreX Regov Ex 
oees  ~ ocalions oDaipar
Teiror, orarn ocalion dixorouos nuir Dairn)
vever cis i quercear ou Y dues oVTa 10 
OKIEPOY N Y RapcCdV D OCA lnS pEZISOV NnNOV.
Terapror, oraer n oc Xluin dxoropos ijuuir Dajon-
a. rore avruis onexd rS iNiS EM aOSOV rercpsy-
poes_, FW τ8 reraprquoe is retanosquoesco avri
F8 anexd auzlu poipas X C avrci nd EnaoSS
eior F G porCiv +Y era prqus esi_ pospais Y ai
eior 7Z, pE (O X.
Fépostor  de, X ~ oXIS WM S O-
pleocor eiras duo.
ExroV 3, ruis oeplevleo iCDriver Ld 1 p
PO. Zcodh8.
T8rcoV dn F20DEOECOVH  neco TCLrH3
rerapn ged ov oouDcVSO E LN HaPXS ngy HZONE
paejs. BCOCCI  d n ocalin Vn FS iN tX HaVZ
Zeovco Xceis exneecos, nab lid a Dcongos 
VE) EumSo eis s oxrar, lu SeSvo5
SyNteS Vro D guS NOICI, NCOVINeV EXZOUV ∞ giu
nat o doet (cor  ∞ NCKTCDES, o Es CK Y
adeso naspo VEcos nNIS n x rDocodeS, o es idhor
2ECoua D OENVnS a 2)∞ DOpcer 78 EyI5 B XVNS
Co F diXOTouBIS coeoS F iNtor suEO, reraeis
C731 S r8 Ccodhans decopsidis; vevd coeos ru
ipucrepar orLi. T820 id ∞ FS noXNS Bmcd oV ex
Camoduer Ed C ca r queripas oecos, omotar d
av éxn Deou i ochjon ~ recors n devrepas dixorouus
DaoEcoS. ROOuDCorSS) TaS NoIaS Vnodeods nar
xypao ot coeoenv ua uano, da x perira
s guo onpeis le nevres nogor éx dv oegs rlo d o-
alconsDaiparna avc, àma oees rlu  a
EDNAVEOV pirZE ∞ ~ orsaS WMaoS ENqvar Eira duo
dha poEx pCor perrE ry chaperpor avrus unoreivetr
secundum mediam ejus distantiam, quintam de: Pnara X avTa pEooV arS dicosua 2E Déodar pE
cimam partem sioni, videlicet partes duas. LZiB. 315X NXN_ s prpos CcodtX, r ~ res proipas d vo. K a ra
adie
Flarum autem positionum. Puma quidem
a Codex alter haber aspereom, quod vel redundat, vel Ec incelligendum quasi FOret n dud auireor alcet
lauirsar sed cum oro ocnluar videretur legendum ocaluins, ut signiticet Lunae duas dramerros, ec camen in
ire dicae duarum Lunarum diamecros. E Deleo roo quod erac recunctano anre uerui d plo auris retticue
i
c P t01.

## Folio 571 — 867984570:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
ei gd In aXOV Et aNOOCNIS I HEVTHNOVNIS Na
a (IEF PEtt DNVXNOS 8505 20D )QuEFPS Y OE
Nlions _) i iutounts o D outaS Xara x’ev
ou Sogtais peoor dirosa. Kar y Hronquaior
D)∞pBET POS atS LOriV me Depciar Nara 
x MEZGO SSM, ONa n Xara i ∞ EnaXI
50V, OAE N. H ) DLGNIETPOS TS KUKNS P OXIas
nare pd  ferico drosqua 8 ocnlions, 0 a
Nn. Xar) P EaXIGOV dirosa O. E
der aorois ot got 2) 4 Popot CC 7 dirosnuerct 
pgdcornA CC ocMleens SENozpEro o.
A RIST A R CH VS S AM TV S.
Neycor natio neto 8rcS
e ei Tlo dexorouor LD SEoECOS Tlio dE rX iX 1Z
ac 7) auEEpoV WoCeS ri F gus X aeTEOV CV eor
Neyco n ov 1B oees Y eo enáoor de neycon
a  pe Y woeo5 5 X)a TB EVpEdErroS WEi ra d
quar Noysy n  WEi rlu oxiar oDeocoS
nai r3 rluo ochleoleo Lvorciveer und 1 pep
Scocto.
Porae nogot exer y ot ad 5 co vb reoS   enao.
parco enum mumeter luna circulum hun sex
centres e quinquaries metitur: e circulum um
brae meutur bis ee semis secundum mediam di-
stantiam in conjunctiombus. At Lcolemaeo dia
meter ipsius lunae secundum maximam quidem
distantiam subtendit circumserentiam 0. 3Y
20. secundum minimam vero 0. 35. 20
Et
diameter circuli umbrae secundum maximam
lunae distantiam c0. 45. 38. secundum mi-
nimam 0. 46. Onde ipsi differentes ratio–
nes rum distantiarum rum maenitudinum
solis e lunae collecerunt. Aristarehus enim
dictas positiones secutus ad verbum ita seri-
bit.
ae Traque colligitur distanciam Colis (d Eer-
Cra) majorem quidem este, quam duoderi-
gincuxlam distantia lunae; minorem vero,
a quam vigincuplam: e eandem proporcio.
a nem habere tolis diamerrum ad diametrum
a lunx. Duod habetur ex posicione, quae est
ae cirea dimidiacam lunam. Solis autem dia-
ee metrum ad diameerum Ferrx in majori prO.
portione eBe, quam 20 ad 3: X in mi-
nOri, quam 43 ad 6; ex ratione distantia-
Frum, e poticione circa umbram, et CX eO
 quod luna quintam decimam Signi partem
ae subcendic.
Collcitur, iqultus ie demlepo, detci ec isae
paulo pest demonstraturus sit, lemmata ad de
monstrationes utilia praemittens. FX quibus
omnibus concludit, solem ad terram majorem
quidem proporiionem habere, quam 6859 ad 27.
minorem vero, quam 79507 ad 216. Terrae
diametrum ad diametrum lunae in majori pro-
portione esse, quam 208 ad 43; e minori, quamt
60 ad 20. Ferram vero ad lunam in majori esse
pe y e enaosors de n s a S HGOS ra TB n de proportione, quam 12597 12 ad 79507: e minori
in reos suo oxpleeleo eo pu ovt noxco n ov a _pue, 5 B V 1B neos N C, BP. et Enaosor
quam
eo ad Recsaepxos eraze E cipyulvas 100 deocor
Emnozi eras Sy X r8 iNnis dirisyp 16 YB
cXlions dorosqaros oCys rlo g paor do
oror  auror de nezor exa  16nkis 3)a VET PO
NOKTCONaIdEHATONaOOV, Ena∞O OE, y cirgOUTNa
1We95. Tluo D ocalions X)epCErper 58r0 dE2) a 2
EmNoZiCCr dE, cire, a drosa os 
cos avsa peeicor dnodciscr, Weoge a as eou ouv
riva e 5 aoche abtcor nnuuata. Zura
d de en rarrcor, on o ui inios neos rir gr uit
oorce de gov n’ov  B MG,G reOS 515
n de apErpoS ~ jus reOS  XGPEFpeV D OE
alcons eo peciors  Ryco n ov ra pn OS 
CPcoI. Cap. 9. lib. 4. eni ) F _ XAroS CoCdrepor dguaerroe E adroi ouy qeapuo n  n rapgor red sc oeptta
IEGaNGOTËKIS pE Hy HENOrEaNIS iygIsC RSE  ictor LNo dis; le enans  d’onias narr n r ey rais ouvyat
uioe dnsnu. Tircor gd ruca, C d yoiros ris eyxaloeas 8 dez xixns ys oenins, et   crs exnat a
oeos sidorrut eC. d Cap. 14. eC 16. lib. 5. e Pro Ea pes vel suc in alcero codice) Eu poso, reponendum Dura
verim (lecundum Commandinum, ipsumque Pcolemaum) E p an HOC CA Sexasies 45. 38. Fit sumiliter I
anrecedentibus pro onax e nnex au onex (ubi o pro ciptira posirum videcur,) restichendum 3 na X dC E AC
licibus VStatO, reDONO O 
ex mox pro Zus, restimendum, Eus. Sed, pro more jam in impressis Pcolemxi co
in (hOC CH 0. 45. 38.) e limilicer 0 du n. 0 de n ee ous. similicer ubi licera nurerariae (alixeve) male
contunduneur auc perperam dictinguuntur, sic distinguo vE sensus verborum postulat. Aliaque qua manifesta
menda sunE (sunc autem in Pappi MISS. plurima) siC restituo, ut senus verbO
monstrationis cenor postular; neque tomen semper (in minuculis) tanti res est
quod ramen Facio, siquid dubii vel difficultatis subesse rideacur. FIoc autem
neo, ne (apius id reperendum sC,) cum in libris NISS. litera, eum quae ad
auc Cyntaxeos ratio aue de-
Lectorem de ictis moneam;
tatum volo (quod semel mo-
imiles in schemate respiciunt.
cum qua numeros cardinales denorane, lincola superne notari soleant; sed, quae numeros ordinales delignant,
virouta superne notari, quali solet pingi accentus acutus; nos idem recine
idum censuimus. fIn pauculis Famen
(uc ance monicum) ab Aristarchi ec verbis ec ordive (prouc nos nunc habemus, recedie, rerenca tamen sen-
cencia.  Literam Z (quae numerat myriades) licerae i (myriadis notx) suprapolicam in NSS, nOS (que
exvorteris consulatur) postponimus (punctulo 2 sequencibus separacam) ee paricer in sequentibus. B Pro 15
ubi literam s excidisse sulpicor, occatione ejusdem licerae in sine rocis praecedencis) restituo oiS. I PrO pus
in altero Codicum mendose habetur ono. Ouod ex reliquo (re ipsa id exigence) restituimus. Ec similiter IX.
ius, ubi salrem alter codicum sanus erac, uc lectorem morandum non censuerim. Flic aucem (et in lequen-
cibus aliguories) post numeratas myriacas, comperio, sivo S liceram, sire porius numeralem nocam L. virgula
deculsaram; quam eso primo mendole redundancem sulpicabur; post aurem ut M myriades, sic hanc chilia
des, indicare conjicio, (quod alias imnui solicum est virsula numerali licerx subiecta,) acque ex Braeco x de
Formatam. Nili malis pro voce c incerpositam, quam vocem alibi reverimus. Pro hac itaque (ne nOvuM
characterem cudere lic necesse) Ssubtticuo, quo US gundamenus reteram. Tu, si malis, C lexro
e Restiruo

## Folio 572 — 867984570:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
AR IS T A R CHDS S A M FBS.
quam 216000 ad 6850. M Prolemas  3 n oV BN, 5 5 EoC85 5 cdVD. Itos E 
diametrum ana 0. 17. 33.  semidhametrum
solis 5. 20. Preo quarum partium diameter
lunae est unius, carum hiameter quidem ter-
ra est 33: solis autem 183. Terra ieitur dia-
meter cripla est diametri lunae, e achuc dua
bus quiniis major. Solis ciameter diametr.
quidem lunae duodevieintupla est, e adhuc ma
jor quatuor quintis: diameter autem terrae qu’in
cupla, e adhuc dimidio major. FN quibus e
solidorum corporum proportiones manifestae sunt.
uoniam enim cubus unius est T: cubus autent
3 est carundem 30 = provime;  cubus 18
similicer 604+ = provime: quarum partium l
nae solida maenitudo est unius, earum maeni
rudo terrae erit 39 =;  solis 6644 2. Quare
maenu sons cemus es septants proncine
detaahitudinem continet. Et hac bacte-
nus dicta sint, comparationis causa dictarum
magnicudinum e distantur au.
nenc BbNico ou ardczer on ois est
Eios n ex 3 verrex D gus, Wosrcor X pdis d 
Aons eo F ove vgiais puegusor diresqua = Ed 1. 
de 3 iNis aL n dE ex S verreS D OCMO
O1 Ny n i ex 8 nerress Ni E N cos
i ois esir eros i ZgerOS D oalions, oEcOr
adi r ins oeg daucr  y C
in β5.
iais in (C d. n n edi ~ jns à eq XguETO
D ocleorannS TeroNaor esir  rois B. peie cor-
n de _ inis, r di ocalions onroncdena onaora
3 est 2015 d uci cor n dE D jus HEraDNao
CErt reo iutor pcie cor a cor nei oi T sepeciv sCo
parcor Nogot dnNOL. Eret qd o X a nbos 8 aurs
E5 a o de doro r Y i B 2 aurcov égsis X
S. o de diro Y In n d. ouoicos 8 5 X p d L
Egliso cos ouvaza on dis esir eios x d’ocxlione
SEpEOV pEgC )o5, 2otrcor est x pi D jus Xd 8.
de r3 iniX  F X u d L. exarorranarEdopnnor
aToneoV pciCor aea eglisu ∞ FS in18 rS D gus
Kai raira idu Sri 105BroV CipnodCo, ovyN eOECS
Erexer F cien dicor pegeDcor nas aro stot.
quinto libro marnae constructionis d demonstra-
vic, quarum partium semidiameter terrae est
unius, earum lunae maximam distantiam in con
junctionibus esse 64. 20. 8 Jons (210. semi
Duas Pharas, aequales quidem idem cy-
linarus comprehendit, inaequales vero idem
conus, verticem habens ad minorem sphae
ram: e3 per centrum ipsarum ducta recta
linea perpendicularis est ad utrumque cireu-
lorum, in quibus cylindri, vel coni superficies
Bhaeras contineit.
CTne aequales Sphaera, (FiG. T.) quarum cen-
 cra A B: junctaque AB producatuE: _ Per
ipsam AB producacur planum, quod faciet le
etiones in spharis maximes circulos. (Lx 1
Spharic. Zheodosii.) Leaque Faciat cireulos
CDE FOIH: aique d punctis A B ipsi AB
lineae ad rectos angulos aUCanCUE CAN. FBHI:
e CF jungatur. Ouoniam isItuIE CA FB et
aequales sine, e parallela, CrUNE _ CF AB
aequales, e parallela: exiEgHe CF AB paraI.
reloorammum; de anguli qui ad C P recti
Preo recta linea CF circulos CDK, FCTH con-
Anset, (ex 26. C3.) Si autem AB manente,
Paralleloorammum AF, _ HCD GFT. seni-
cireuli CoNVertanEUT, quou (que rursus restituan.
cur in cundem locum 3 quo InOVETI CAEPETHINE;
semicireuli quidem HECD, OFL. tereneur in
sphaeris; parallelosrammum veco At estindrum
Abo opaipas ioas vr o avros winot (
ToEiauBaret ariosS SE S auroS ncoroS Y NopO
DW éXoV OCOS Tn Enaar oBaiva. in n X8
 verrecr aus àouin cu deia op d 621 coe5
EHËTECSVZ KoXNCor, NaB Con epa nC) n S noxir-
Sps n i 3 ncors 67D a Veta E op ejecor.
Ercoour tous s Paipas, cor vevre a E5 co ra  B
Lonucra C rxdeion n aβ enbebnncdc
in exbeb Ac 3)a D aβ Sinedor nornod dE r-
MaS eo F5D aipcIS VEZISBS KIHNSS. HoteirC E
Cov Yde G1d nonNSS. CC Zdcvar dd 7 a B
rn aB e ipdas ai Yac (Bd. n emcuxco
n 7C. CC erret ait Y a GB ious re nei  dgitan os
cior,  ai YC a B aeg iocij r2 (C co g.M ynoi eto
Haean do E pO es eg est X YE a B, noi at
3805 701S Y Q ycorta) ee )a ÉoOV SGEn y
7 dEC1B nonncor eante). Far dn pasons 
a B ∞ a a D9. MnNOZECpO XaI  nY d.
nEN ipINONNa ErVExDerra aiS x auro n
AW DoNOaS de pa Dépecd r pd  Y d
nE N iIXNa evexdiverus Xara rcor oDaipcor
x de a a gy nogeauer quviot nuaudpor,
LLBFOSIIIO
Z RelicO, ex PcolemXO, 2d i pro Z85, _ ars PrO auI. FF sic habet Commandinus. l Tem Oie n pro
iC AY. eC C X PrO O E 1. n PrO Ze e ve restituo BC, hoC CM 3. Sed ordinalem seu denominatorem s
qui erac ad cardinlis seu numeratoris fronrem suspentus, c8o (quo eyporhetis Faream) in lineam hic reduxi
led virgula notatum qua ordinalem insinvet. Ne autem erroris metus sic, sacis caretur in versione. Pu, B
ialis, DrO
lere niurscn ex paricer in sequentibus. a Com. PX 34. Primi Fuclidis. Parallelozrammorum enim
locorum aneuli qui ex opposico. aequales sunt: ex sunt recti quo uu a  ul et 20  Hab nu bam relbt e ant

## Folio 573 — 867984570:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
ARIST A R GTIDS S AMIVS.
pcranmo  su YECS ophas in a
Kar Parepor, en n S Parera aurs Dany 
oparpcor enddn n YC nara avu peraexiror
EDaE 2  AB K ApaCB
Lhcooar de ai oDaipa) MEXW, Cov VEVTEA E5
ra ∞ (3, c 100t  pci L COV nS XEVTCOV ∞  MEYa
ort 345 6Daipas o auros NoV O WEINOCaveL
ui nopPl ExcoV NEOS Tn EN aOOVt OData. ENE
Ecoxdcon aB,  n ex Beb Nodco Da F aB S
edor roihod du EToaS ex E ∞DaIpaIS XVX 3SS
TONIEC CV Y dEC B pelcor ào y dEr
nD XVKAS CoGE ngi n en r8 verres r8 yd
NvNS pect C CoV Est D CK +S verre s FBC nD nond
Auvaeror du est Ra st opuctor, Cd5 ∞ X, iv
cds n CA 18 aCD FEX FB Y dE NONNS EOS  M
TB NEVTES TBC nB LBKNB, 8TCO5n d X A63 h
B d. EGC BV EtAM aNOV ∞ N ompecior, CC 1Xda
n  C Pamoudon 78C nB nXNS CC end cox
SF
X D)4 rB a rn BE W DgmnNOS nxdco
a y na) ExEEuXDc n Y C. C eret Es cos n an
reos i XB, n a d pos ro BV ion den id
adEn a Y, n de BV rn B3. aea ios n a
pos oed n B, n a Y X pos ro BS  est c d
AyNO5 i a Y FHB Codea aeq Esir i YC
o ésr de d n D Y  CB opdn aeq  n io
T) n Y a PanC) aeqnXY FS ydE nonNS
efticiet, (ex 2F def. C FF.) cujus bales CtAM
circuli circa dioerros CF FH, recti existen
tes ad iplam AB; propterea quod in OMHE
ConrertiOne CF FHI ad iptam AB rectae per
manenE. F.C perspicuum est superficiem ipsius
concingere sphaeras, quoniam CP in omni con-
rextione Lemicirculos RCD OFL. contingit.
Sint rursuS (Fig. 2.) Sphaerae inaequales, qna
rum centra A B: ec sic major, cujus cencrum
A. Dico dictas sphaeras eundem conum com
prehendere, qui rerricem habeat ad minorem
Ephaeram. Pungatur AB, b et per iptam pro
ducatur planum, quod faciet sectiones in Sphae-
ris circulos. (L Sphaeric. Theodos.) Faciat cir-
culos CDF. FOFI. Circulus isItuT CDE. ma-
ior est circulo FOFI: ergo _ quX Cx CenITO
circuli CDE major erit ca qua ex centro cir-
culi FCFI. Pieri isicur pocelt, ut lumatur
aliquod punctum, velue R, ita ut quam pro-
portionem habet quxe ex centro circuli CDF.
ad eam quae ex centro circuli FOFI, eandem
habeat AR ad RB d. SMIATUE, e SIE R.
ducaturque RF cansens circulum FOH: 
FB junsatur. Deinde per A ipli BF parallela
ducacur AC; et jungatur CF. Ouoniam issi.
cux elt, UE AK ad RB, ita AD ad BNI; ac.
uc elt AD quidem aequalis ipli AC; BN verO
ipE BF: CTIE UE AK ad RB, ita AC ad BF:
eltque AC paraHela ipsi BF. Recta igitur li-
nea est CFI E. Sed angulus RFB rectus est
(28C 3.) ArgO _ rectuS KCA; (2OCF.) ac
propterea RC circulum CDE contingit 6. (L7
C3.). DUCANEIT CL FM ad ipsam AB per
Dendiculares. Si igitur manente RX, semicir.
cudi XCD GFN, d criangula RCL RFM
Convertantur, quousque rurtus restituantur in
cundem locum d quo moveri caeperunt; semi-
circuli quidem XCD OFN in sphaeris Feren.
EUIE; TrIENGUIIa VeTO RCL REM conos etti-
cient, (18 def. CTT.) quorum bales lune cir
culi circa diametros CF FFI, recti existentes
ad HL axem, _ corum centra L M. ConuS
vero sphaerarum continget superticies, quoniam
e RFC in omni convertione Lemicirculos
ZCD OFN concingit.
s Baos Éoorry oi Wei SS taSYE
XVHNOI op)o orres nCOS ) aB, _a x ev nus
HXcavaer di as Y N L p Bi + a B na D Cr1 S. ea
dn advsonS F ibC, ra EEY d n CV HABINUXNtd
(C ra H Y A X C H FeircoVa, WEurex derrae e5 2
avro nnW dstouaSi ode npEarO DEpEdai 
edo EYd, HG pVNNa CVEZ DoE) Xait
oDaiptor X dE X Y N reircovor i X X C u aoro
rcoros, t Bd015 cioW et W et Z)∞ MErCX5 345YB
D NVXNOI, op)ot OVTES XPOS Z H M a EOVa Vevreq
daorCoV a N  CO NcovOS F0 Paspv EDaLE
naras rud Bparcar, entdn dDanE)
dN CV ijurux dicor vara o e axirnor
3C.tO.
b Suppleo si placet, C enmrodiadas ue prius. Arabs habet, EE prorrabatur utrinqtio. o C (vE
priuS) DrO roui. d Com. Illud autem punctum hoc modo inveniemus. Ducal Sorsan (F18. 3.) ea qu
centro majoris CDF, sit que AD: e ex ipsa AD abscindatur A aequalis ei quae ex centro minor ul
Fiatque ut DO ad O A, ita AB ad aliam, quae sit BK. Frit enim, componendo, ut D A ad AD. (hoc est, u
quae ex centro circuli majoris, ad eam quae ex centro minoris,) ita LR ad RB. e RectitvO eianposdior PrO
ancopdion. fCOm. HoC est, si a puncto C ad K ducatur recta linean transibit ea per F. Quod nos demonstra-
vimus in commentariis in 20 proP. libri Archimedis de iis quae in aqua vehuneur, lemmate primo. S. Ad hunc
cionis, prout ea verbis hie concipitur, est camen ad sequencem ucile: (ubi praelumuneur L.M citra centra AB.
Duod itaque subjeci de Latine redoidi. B Resticuo nE PrO non BE MOX PrO nEn. ireruquC PrO ulv. LC En ver
Tione, AB DrO AN; et mOx conus continces pro coni contingent.
ex
loc
EcCC
a Sux.

## Folio 574 — 867984570:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
74
A 2OEHLeOS S A A103.
puta ad A, mansn a dao aneut rect
erunt, qui ad C. e qui ad A. Si vero ad par-
tes AX; obtusus erit qui est ad C: nam si ad
centrum a juneatur recta, quae extra eant
cadit perpendicularis obtusum faciet anculumt
ad C aliumque rectum ad pulto mud in
quod incidit.
SCTOLTUM Codicis saritiani.
Anisestum auters est quoa LiL.  L
 neque ad circulorum centra cadunt, ne-
que ad partes AX BC. Si enim ad centra,
PROPOSIRIO II
17
2.ZOATON Cod. S
Hnor de ori n y N n, i 8 pes BXC NaTa F
NEVTECOV NEMISOL Z HVXXCoV, 3I em  aE
vepn ei pd id em X vErrOcOV, oicv
28 a Terroors r à n y ai des zattas sa
or), in rE MPD 5 FCd Y C i MpoS TW a et de EM 
aE pocon, apbNeta d en  poS F Y 
XDcions qd em x verreo X a Eodéas, exéon ehCor
por nnoa apNeiar notei Ti poS TC Y adeoS
Soc, i Erepar ophij rlu erpos o mintet onueter.
Si sphaera ilumatut a hoosoto sphatio
major ejus pars, quam sit dimuda sphaera
illuminabitur.
rehara enim (Pic. 4.) cujus cenerum B 2
cujus cencrum B, dmura spala Masorem elle
Duoniam enim duas inaequales sphaeras idet
conus comprehendie, verticem habens ad mi-
norem (phaeram: (per praeced.) sic conus sphae-
ras comprehendens; e per axem planum pro-
dueatur: 2 Facier illud sectiones in sphaeris qui
dem circulos, (L Sphaeric. Theodos.) in conc
autem crianeulum (3 pr. T. Conicorum Apollo
nii.) Traque faciae in Sphaeris circulos CDF
FCHI; ee in cono criangulum CFK. Mani-
Feltum est porcionem (phaera, quae cst ad FOFI
circumterenciam, cujus balis circulus circa dia-
MetTUM FFI, parrem esse illuminatam a pOr-
cione quae est ad circumferentiam CDF, cu-
jus batis circulus circa diametrum CF, rectus
exiltens ad iplam AB. Ecenim FOTI circum.
Ferentia a circumterentia CDE. illuminatur;
quod exrremi radii Tunt CF RHI: acque est
in portione FCH centrum sphaera B. Ouare aatns c oit YC, EB. _ esw ev r L nd ruy-
pars sphaera illuminata, dimidia sphaera major pt soactrper D o Paipas ro B . Ssc so Pcono-
exIL.
Fas opniex r’od puil, oros cavris opaipas
Dari (), uei (or nuuo patees Dc nadjo2).
bajex qd is verrpor x B, Lod pete 
cavTnS Daipa DcEodco is vev po X
a AeYc on io DcodvO MEpOS Y
opocurce rlui neuplee Excov  eoS FH EaaSON
Paipa e5 Wo o Eina pB arcoN raSSDaipaS HVOS.
in exbcbanodc X)a S aGS einedov roinod du
Touas (= ev pd Z∞DaipaI NVXNBS, ct de ri
Xcorco FeeYcOVOV HouirCo) er Wdi F0Daipais X
XN85 60V YdE CnD co de T ncorC Teiycovor
20 YEN. Parepor dn en rd nara rio EnB cE Pe
pdar Zpnpo Daipas, S Baors esiv o oEi 2)4
CETpOr CS NIXNOS, DcrovOr pEpoS sir L
18 maToS T8 vara rlu Y dE coe DeptaV, 8
Bdor5 Estr 0 a ei X) G LETPOV TV Y E NIXNOS, opd05
or  pos suo a B cdderar. ni ad n C7D E De
eta Dcoril) o D y dE me Depa ega) id
edvor prepos rus P aipas pode plto aceis.
majori Iphaera, cujus cencrum a, illumi-
∞Daspes is HEVEpOV ro B, pet er esir nur Pase is
Listbd s 800 a11035 ocpa  ato aoro colt
netur. Dico patcem spala illuminatam
PROPOSITIO IIL.
cum es splendidum, quando conus solem es
lunam comprebendens ad visum nostrum ver-
ticem habeat.
ad visum nOSrI VCLLLCCM HaheaE, SIE C
rcor ncor  oV TE nN1OI  F oeNnilu F xopuelio
Xu cdcgo in Aelerepe 6
aAn OAS XPOS ZC a 4118
nerrpor so B ocnleonS dE NEVEPOV, draVO HE
PapiSarcoV neor C sor r iNioV nai  oExnulu
rjo repoplu Exn pos rn querioa oVc, r y
oraer
et en bexnom eao abuso5 dioel, et 20
In luna minimus circulus determinat opa-
 OnIECOY i 2d 24 coC1,  o eUB
LT (Fig. 5.) noster quidem vitus ad A;
Tolis centrum B: centrum vero su
quando conus tolem ec lunam comprehendens
 uinenlm quguia d ruco esue vidaus, propret cultem voces recenes. EL hC
a Com
id
Noc
ver
inic
deio
pe
bt

## Folio 575 — 867984570:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
ALL LBT A R CTTOS S AMIDS.
onpcis, Mo o  opo, et ur es
oDaipS XIXN SS, ev de 5015 ncovois evdeia
TTorcirco dn na er 2n0Daipa, nab i5 DEpe) 
HEVTBCV FyS, ocNivS, XuxNer Y Y d. 2o a a’e ver-
TpOV esiv ce 28~ 3u LONCI), Er de riu
iNico F EC P Ninnor eo de rn DENgrn. erar id
AECLNa PIBANCON XCOV O XoY ZE H N 1OV nO) riv DE Nijules
io nopDrV Exn Apos rn iuerepa o  d, nHNoV
BXX crar dE pn, Y u VE. EY dE roiS neovoIS E
Detaes ras Ea, ∞n, X0, op d’ Zovas de a β, 60
Kat Eset es id5 n En T8 vEvrPB F8 EC n NVXNE
XpCS rV Cx T8 verres 28 B L N, 3rcOS i ex rE
verres 2BECH reoS r en TX veVTeS FX  v E
AM cos n Ex TB NEVTeS CL n NXNS reoS riv en
rS verrpS BX N NonAS, SrcoS i B a r pos riv a Y
eos de n En FB NEVEPS ZS EG y NUXNS xpoS ru
Cx T8 HEVEPS TB pVE KUNNS, 3rC5 esv in BC
reos ryo 0d. nat ios apa n B a Xpo5 TV ay
2rco5 n B0  e05 2iV od i Fd 3 apedevm, 1d5
B7y 7 e05 rrv Y a, 82c03n(3d = e05 riv d0, u
CramoE ios nBY reoS riv βd, 8rc0S n Y d
3e05 Fyv d0. EC és Endacor n BY 8Bd. ver-
70OV 3 est 2d a 7B Y d NVXNS EN acoV apes y
a Y 2H5 do: C ésv 1605 o D H N NIHNOS TC pv E
NVnNCO ENaOCoVae Es X, n bX 2H5 p Z, 219 20
Xyppia 6. 25C CC o c Et 2IG NIEFPOV FHV B X NIXNOS
rea podvoS, op d05 cov XB05 THV _ , ENaOCOV Es
28 nEeI X) ~NIETPOV THV p Z NuXNS geo PoW_, op-
d3  e05 ryv B0. AM o pdii nes 3) a pVET pOV THH
BX XVKA(O geaS, o 03 Cov X e05 TiV a β.
o dhoeiE cor eSir eV TH OENIOn ZO rE OXIEpeV na) 70
NCMLX POV, CTAV O NEC LMWMBRNCOV NCOVOS ZV ZE HXLOV
i, 2u dKoleo us nopVDW EXH NEOS ZH HpCEFPOS
or c. OdE  EI ) ∞PDEFPOV  p Z XVH) O, op-
do5 cor 505 ri B0, o dei (cov ESWV et FH OC Nyor
1o E OKIEPOV 3C, ~ XapINEOV. oraV d deMuSarcV
ncorO pin ExN r r COS TN AVErEpa
oVet. n det et eo rn ocnnum
quando aurem non habeat sit D. Manifeltum
elt puncta AC. B in eadem recta linea elle.
Producacur per AB e D planum; quod Fa-
cier sectiones, in iphaeris quidem circulos; in
conis aurem rectas lineas :. Faciac etiam in
(phaera, per quam tertur centrum lunxe, cir-
culum CD. ErgO A est ipsius centrum: hoc
enim ponitur b. In sole aurem faciau cireu-
Lum FFR: e in luna, quando conus solem
et lunam comprehendens ad vitura nostrum
verticem habeat, circulum FIICL; quando au-
tem non habeat, MNX. AF in conis rectas
lineas F A, AC, PO, OR: et ases AB, BO.
Duoniam igicur elt, ue quae ex centro circuli
LFC ad eam quae ex centro circuli HKL,
Ita quae ex CeNIrO circuli PFCE ad eam quae
ex centro circuli MNZ (eadem ad aeqnales,
7. C5:) Sed uE quaXe ex CentrO CirCULI LFC
ad eam quae ex centro circuli FIKL, ita BA
ad AC c: VF autem quX ex centro circuli
F. FC ad eam (quae ex cencro circuli MHX,
ita BO ad OD: EE uE igieur BA ad AC, ita
BO ad OD (FF. C5:) de diridendo, ut BC
ad CA, ita BD ad DO: permucandoque, uE
BC ad BD, it2 CA ad DOE. AEque est BC
minor quam BD (8. 03.) (est enim A ipsIuS
CD circuli CenCruM) ergo e CA minor clt,
quam DO. HStque circulus FIKL, Xqualis cir-
cuto MNZ: minor isitE eAt TIL. quaM MX,
prOPEer LEmma S. Ouare e circulus qui cir-
ea diamerrum HL delcribitur, rectus existens
ad iptam AB, mIOr Cs circulo deleripto cir.
ea diametrum MX, qui rectus est ad BO. Sed
circulus circa diametrum HL, rectus existens
ad AB, est qui determinat in luna opacum e
splendidum; quando conus Tolem ee lunan
comprehendens ad vilum noltrum verricem ha-
Beac. Cireulus vero cirea diametrum MX, re.
ctus existens ad BO, in luna opacum et lplen-
didum determinat, quando conus Tolem de lu-
nam comprehendens verricem non habeac ad
noltrum ritum. Minor igieur circulus deter-
minat in luna opacum et splendidum, quando
conus Polem de lunam comprehendens ad rilum
noltrum verticem habeat.
2d re oledob ,  Mes BeV, drav a c Eincs p  eveor nedr D fov re iintor nest rui oestipleo si repuplio
dCHO.
orar de pen, x d. Parepor dn o  c Y B ex
EvDetas CH. EKBCCNnaco D∞ 21S e (B, ny 78
ex xpes ri ipereeae o a.
Com. Faciet enim erianeulas ex 3 primi libri conicorum Apolloni. B Com. Fi posicione secunda touji
Ponitur enim terram puncti ac centri habere rationem ad sphaeram Lunae. CCom. funcatur enint C
outo ACH. Duare, ut CB ad B +
per B ipsi CFI parallela ducatur BC. Erit trianculum ABC simile tria
et ex centro circulorum PFC TTKY.
ita HC ad CA, ex 4 sexti: e permutando, ut GB ad FIC, (quae s.
ita BA ad AC. Et similiter demonstrabitur, ut quae ex centro circuli F. F C, ad eam quae ex centro circult
MNX, ita esse BO ad OD. a Relticuo, uneis inclulum, quod excidisse videtur, (ut alibi aliquories) ec lie
leoisse videtur Commandinus. e ReltituO Bd DrO Ba EE Ya PrO ro EE MOX 100S PrO 1oa. Atque liC alibi
COrem MOHENAO HOTOF. fAd hunc locum ha-
aliquories, ubi mendum est manifestum; nec lempercamen
Decur, ad oram Codicis Sarilianis Scholium. Ouod itague
Lemmma quod mox citatur. e Com. Obi hoc lemma sit- 
aci
dum
cddicum, subjeci. LAque hoc, ni Fallor.
omperi: (quippe Scholium illud non vide.
FaL.) Sed tamen illud idem in 24 propositione perspectivae Fuclidis demonstratur. 9uoniam enim AC minor e
quam OD, oculo posito in t minus de corpore Lunae cernetur, quam eo posito in O. Erso, junctis LIL. MX
erit HC. minor quam MX. B Retlicuo ixt pro exeu uc syncaris habieatir hie de alibi contormis.
e
a Sux.

## Folio 576 — 867984570:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
L2 LDL AL LLeHIVS S AMID
SCHOLTOM Codicis Sariliani.
Opponantur enim fieurae. (Fi5. 6.) Sincque
circuli quidem aequales, sed recta TIF mi-
nor quam FF. Sintque rectae contineentes P
FO LC HL: alque a contactibus rectae Ot
CL. Dico quod C.L. minor item est quam Ot
duoniam enim supponitur ZIF minor quam
E. F, ponatur ips LLF aequalis FC; atque a
C continsentes rectae CA GR. Manifestum
est quod in circumferentiis MO MP contin-
cent. Juncatur item RA recta. Ft quonian
equalis est tum BC recta rectae DEL, tum
CM recta rectae TIN; quod ieitur a BC CM
continetur rectaneulum aequale est illi quod à
DTT TIN continetur. Fst autem quod a BCC
CM continetur rectanculum, aequale quadrato
ab AC; quodque a DIL FIN continetur, ae-
quale quadrato ab LZC. Adeoque e AC re-
cta aequalis rectae CiFT. Est aurem  FC
recta rectae FTI aequalis. Duae ieitur ACGF
duabus C FZ FTF aequales sunt; est que basis
AF. basi CF aequalis: ereo e angutus ACF
ansulo CTTF aequalis est. Similiter ostendetur
tum GR recta rectae TIL. aequalis, tum FGR
aneulus angulo PIZL.: adeoque totus AC K toci
CtZL aequalis. Sunt autem duae AC GK dua
buSCFL FIL aequales; e angulus ACK aequalis
ansulo C. FIL. Basis ieitur AK basi C. L. aequalis
est. Sed AL minor est quam OP, quia remotior
est à centro: erso e C. L. quam OP minoi est.
PROPOSLZTO IV.
Circulus in luna opacum eo splendidum de-
terminans, non differt a maximo in ipsa cir-
culo, quatenus ad sensum altinet.
CIT (F15. 7.) nolter quidem risus ad A, III-
 na vero cenrum B; d juncta AB per
iplam planum producatur, quod taciet lectio.
nem in Iphaera maximum circulum. P’aciat cir-
culum RCDE: _ in cono rectas lineas AC
AD DC. Circulus igitur cirea diametrum CD,
rectus exiltens ad iplam AB, est qui in luna
opacum et (plendidum determinat. Dieo cun
non disterre d maximo circulo, quatenus ac
sensum actinet. Ducatur enim per B ip( CL
Barallela FF; e ponatur circumterentia DF
dimidia utraque ipsarum GK GHI; _ KB BIL
LA AEI BD junsantur. Ttaque, quontam po.
2 Z O A ION C OU. D.
Monciodco id r aruata. Kat es cooar oi
C EDamopdva ait C H
6b bn a
ao cà Dcor Evdeia ai on YK. Le7 6HC
 Cct Ei 2n A. C7C6 Y Ccdoka)a
ns EGEdoocor, ncrco rn DC ion n En, _, do 8
n EDanoua ai n a n X DarEpoV dy o7 ev 
pO p  E DEpeS EDardov). Kat EnE ev XBa
n Xa. Kat enet ion esv n cdo Bn en dd,
np In OV ∞ aea ono Y Bn n p IoEN est TC V
2 dd dv. Kat est ~ ido 40 Y Bn n p 100
FCo dero F75 a n ∞ de uno  dS
i
r
diro D dY. Ssc C i a n ion est rn Yd. Est d
X n En En Cd ion C duo ai an ne duol
68 1oaej eior,  Baors i aC Baod en YC es ion
ycories ee n Lo a nE Vcoria in 2
7b
Csir ion. Ouoicos de dexour nai n pd n ei
deia En dX ion n de r0 EnN ycova En una
CbX Ycoria iisE onnn uno a nX dDn Fn 20
y bX Esir ion. 100 de ai a n nX dvoi rys yb
bX 2001 eior nay Ycoria i 20 à nX ycovia rn
1000 YbX esir ion. Boors d’eg n a n Bard in
Y N E5IV ion. AMa i a X ENaoscor 15+ Fy5, 07
 i Y X a e EM COCOV (51 FHS On. D) a x ou
peossepor eivat _ HEVEpS.
a
OSoet ECor NIXNOS Et Fn OEAlIOn LBT OHIC
Cor  TO NUTdCor, à 2]900C eS 651 7d ex rn or-
Acon HEY EC XEX NCo oC 95 aeja Dyor.
Erco id n ido uerea os reos x , oc
L)Anoys; verrsor x β. n ere eoxdco n aB.
rai Cxbebnnedco Aa rys aβ duredor nomod
Sn rocono eo Tn oPaiBC pEZIGOV NUHNOV. HOICITCO
 C7d3. et de reo ncorco Eodeias raS aY, ad
dy. O oe et 2 auerpor ro 7d, reos op
das cor En a β, o dies cor esir ev rn OE Njo t rE
oxrrpor (C x napeneor. Nerco dn or a 7) a Popos
Et FCO pZISCO poS r ajdnov. HXBCo id 219
r8 B in Y d co DgmnNoS n E2. u neiodc F5
d8 iuioda enarceq Y n_ nd. n enel exdco-
sirum Cst, lunam subrendere quincam decimam oar at x B, B d, X a, a d, B d. Kat erret 1
Parcem signi, angulus CAD contistet in quin.
ta decima ligni parre. Ouinta decima autem
Tieni pars, torius Zodiaci est pars cencelima e
octogelima. Ouare C AD ansulus in centeli
ma de octorelima parte cocins Z odiaei consi
vecras n oENyon Lod 1E pEp  Zcodis vori
180a n aeq d y a d ycoria BEbner Sit 1
pep85 Ecod18. F0 de n r8 Ecod18, 28 r (codicor
onS XVXAS ESI PN. 2GE n uno 7 y a d ycovia
Ret. IdEOqUE eriC QuATUOE EECTOTUM BarS CCN. BéSquer S pX on X _ nUKNS. TCNS apcV a e op-
tesima ee octogelima: hoc elt quadragelima dev esn y a d en. Dia di rBTon uno Y a d
quinta pars unius recti. Eltque ejus dimidius Ycorie est pe opts, i es avrus iuioda n uno
BAD angulus. Ansulus ixicur BAD est dimidii B a d rcoviao. H aipa Lo rer Ba d ipuroeias
epi
de
edii nIXNOL 20C1, + 6 D EQ Caccor

## Folio 577 — 867984570:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
X1
A =D= S AC AIVS S AMIVS.
opdus Est l pod p  t  s B d recti pars quadrasetima qWinta. FF GuOnIam
E a dB, n deg 0 F B _ d Ycovia n30S o
opdys poet Cora Nogor Exet, inee n β d reos 
d’a b. con n Bd 8 da enáescr esr n ue pE
Pos C. Asc _ n βn D B at noMCo ENaescov esi it
d pee pEpoS C. n D)apEDErm n B n +yS n a Enas
Ocor ESIV n) d peepos cosE ny n β d rys a
HACO ENANSCOV ESW n ud pEp(O) B. Kat Exet
Bd nEoS rs da puei Cora Rogor, ince n d
B a d nEoS Ti drcov à β d. H àe 
rcor Ba d ry5 1dY à B d exaoscor ev in ud
pep O I. Kat est Fn5 pd d 2 Ba d dcod
n DTCDKaD. riS de vno TcV a B d dcon
ind F Xβ d TCosEi X ∞ D ycorta FnS B D va
vias ENdeScOV Esiv i ) TEOSACGNOSDTPTON pO
AMa i uno 2(L X B d non est rn vno 2) dB
r87E51 5 D TCV Y dB, TETSI Tn 2D 2W
B a d. I aeg ino Y X e d Ey5 uno rior Ba 
ExaScoVES i ped uEPOS. H  Vno Y B a S FK y
petoctas) epdnS En C ps ) pEpos, ( T8rESt FHS
00d5 Z pEPOS.) SDE n Vro FCV H a D op dy5 e
Eheocor in m g7E peD. Z0 uno NnaE
Ycortas opcopdvor ercdos averajdntor est En que
7Ep or c1. Kat ésir ion n d E DEC Zn d
2dE DEOCa. E. _ Spa pO Mov n d8 E Depcta av
Eajdnros est in querepa 8 c. Far gd Sa
XOn n a E, n Vo ZCoV C ∞ d ycoVta ENaOSCN est
FHS VA ZCIV H a D. T0 d’eeq r 8 x avro deEc
eiraj 3)8  aura du n, ∞ y 21 E doGet X avr
Eraes cost  n Y d ry EC averaydnrs ess (8
et ea dioe LCoN NIHX O EV ZH DENHOn X TE OXlEpoB
e x napineor a X)  DopoS Est nEos aodon) re
prezi5 co.
rectus est ansulus ADB, habebit BAD angu
lus ad dimictium recti majorem proportionem,
quam BD ad DA b. Ouare BD minor elt,
quam pars quadragelima quinca iptius DAC; 2c
propierea BC ipsIuS BA mUIEO MINOE CTIE, quam
quadraselima quinta pars C. Et diridendo BC
ipsius CFA mInOT, quam pars quadragesima quar
ta. ErsO e BHI multo minor cst, quam ParS
quacrazelima quarta iplius FIA B. Acque habet
BII ad FIA majorem proportionem, quam an-
sulus BAFI ad ABHI ansulum . Angulus igi
EUE BAFI anguli ABII minor est, quam qua-
dragesima quarra pars i. Fllque ipsius quidem
BAH duplus anguluS RAH; ip(IuS verO ABIL
duplus angulus IEBH. Ergo anguluS KEAI
minor elt, quam quadraselima quarta parS
iplius RBIT (L5, C5.) Sed anguluS RBHL est
aequalis angulo DBF I hoc elt angulo CDB
(20. e E,) hoc est anoulo BAD (8, e6:) an
SulUS iBIEE RAFI anSuL BAD minor cll, quam
quadeasesima quarta ParS. AF anguluS BAD
est quadragelima quinta pars dimidi recti, hoc
est unius recti pars nonagesima. EErgO angu-
IuS RAEI minor esE, quam recti pars, =
Magnieudo autem spectata Cab canculo aneu-
L0 insentilis est nostro visui AEque est RIL
circumferencia aequalis circumterentia DH. PF.
80 DF nostro vilui adhue masis insensilis clt.
Si enim junSatUE AF, anguluS FAD minor c.
rIE angulo RATI. Ouare punctum D vide
bitur idem ette, quod F: d limili ratione C
idem videbitur, quod P; ac PrOptCrea CD,
quatenis ad sensum atrinee, non ditere ab
ipa FF. Circulus igitur decerminans in luna
opacum e splendidum, quarenus ad sentum
aeriner, d maximo circulo non dittert.
Pappus
a Suppleo quod exciderat (Propter ealdlem liceras repeciras) pr. B Com. Describatur sed
ADB, (F18. 8.) Et ab ipsa D A abscindatur DF aequalis DB, 8 BF jungatur. Prunt triansuli BL. L
anguli DBL. DLB inter se aequales, (5 C T.) Et, cum anculus ad D sit rectus, uterque ipsorum recti dimi
dius erit, (32 e 1.) Traque duo trianeula rectansula sunt ABD Z. BD, quorum anculi ad D recti: triansul
ro ABD latus BD est commune trianeulo L. DB, e latus AB maju latere L. B. ErBO, ex iis quae nos de
monstravimus in commentariis in librum archimedis de numero arena, aneulus DL. D ad angulum B A D ma
porem quidem proportionem habet quam B A latus ad latus BL, minorem vero quam latus AD ad latus DL
Quare, convertendo, ex 26 quinti elementorum, (quam nos addidimus ex Pappo,) angulus B AD ad ansulus
BT. D, hoc est ad dimidium recti, majorem proportionem habet quam latus DL. hoc est BD ipsi aequale, (7 C5
ad latus D L. c Com. Sit enim ut ansulus B AD ad dimidium recti, it a quaepiam recta linea, in qu’a M, ad
ipsam D A; erit M quadrasesima quinta pars ipsius D A, e habebit ad D  majorem proportionem quam BL
ad DA. EreO BD minor est quam M (1OC5.) ac propterea minor quam pars quadracesima quinta ipsius
DA. d Reltiruo, uncis inclusum, quod exciderat.. e COm. Est enim BX aequalis ipsi BD, e B A major
quam AD, cum majori anculo subtendatur. F Pro aD recticuo B8. B COm. Nam BF est aequalis ipsi BC
E  vero major quam CA, ex S tertii elementorum. P Com. Describatur (F18. 9.) Ca an  B
t
a AII ad L1t
circulus AFIB: habebit recta linea AI ad rectam FB minorem proportionem quam circumfere
circumferentiam; ex demonstratis a Prolemao in principio maenae constructionis. Et autem circumferentia
AII ad circumferentiam EB, ita ansulus ABFL ad B LFL anculum, (vIC. C6.) Recta isitur linea AII ac
rectam HB, minorem habet proportionem quam anculus ABFE ad anculum B AH, (XI C5.) Quare, conver-
Tendo, ex 26 quinti recta linea BFI ad rectam E A majorem proporiionem habebit quam angulus B AFI ad
BH aneulum.  Com. Imo vero mulio minor. se Suppleo quod exciderar. V Com. Ita enim ponitur.
n 1rO, r. DE pipo. Codex S. perperam habet 5 X 3. Codex V. lacunat Hat. LB Ca)
restiruo ex calculo, quod depravatum erat. Nam 44 in 90 tacit 3960.
um
Et

## Folio 578 — 867984570:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
 1L +D+ A A CAOD, DA MTDS.
Pappus in Fodem Loco.
Describemus autem unum lemma ex iis,
quae traduntur in quareum theorema ejusdem
libriu inquisicione dixnum.
ETF circulus ABC (Fig. 20.) cujus diame.
1 ter producta ACD; centrum F.: ee a pun
Ato L ipsi ACD ad rectos angulos ducacur
BKF: ab ipso aurem D ducatur DFI, circulum
ABC contingens: ee dimidix ipsiuS FH aequa
lis ponatur ac utrasque parres Cn videlicet RC
CL: JanGAnEUrqUe 3KD DL FD. DICO an
Sulum KDL angulo F DFI majorem eAc. Prae
mitruntur autem Bac.
Sic circulus ABC CFIC, FT.) cujus diame
cer producta ACD: et a puncto D ducatr
quaepiam recta linea DEF. Dico circumteren
tiam AF circumterencia CF majorem esse.
Sumatur enim cireuli centrum G: 13 CF
CF junsantur. Erit angulus ad P ansulo ad
 aequalis (5. CL.) Sit quoniam trianeulum
est GFD, e anculus exterior ACF major est
interiori, e opposiro, eo qui ad P: Boc est eo
qui ad P; anculus autem ad  major est an-
culo DCF, propierea quod est extra trianeu
Tum: erit anculus ACF anculo FCF major
Et sunt ad centrum. Circumferentia ieitur AF
major est circumferentia CL. Quod demon-
Arare oporrebat.
Sic (F15. 12.) circulus AB, cujus cencrum
D: _ extra circulum punctum C: duCanEur
que a CLDK, e circulum continsens CF. DC
inde per D cenerum ad rectos ansulos ipsi RL
dIaetrO aGREUE DA; SCCCtUIrque AF circum-
terencia Bitariam in puncto F. FF CBA COF
jungantur. Dieo angulum ACF. angulO FCF
majorem esfe.
Funeantur enim (Fi5, 23.) FB FC. Et
quoniam P. B major est quam FC, e BC mi-
nor quam C. G; habebit F B ad BC. majorem
proportionem, quam ( ad GC, (3. C5.) Lta-
que srat ut L.D ad BC, ita TI ad GC, e
TTC junsatur. Duoniam icitur anculi ABs
FCF inter se aequales sunt, quod  circum-
ferentia AP. circumferentiae FF (21. C 3;
 reliqui aneuli KBC FGC. aequales (73. CF:
e circa aequales angulos latera sunt proportio
nalia: erit trianeutum FBC trianeulo CC
aequianculum (6. c6.) Freo aneuli AC.t
FCLT inter se aequales sunt. Aneulus icitur
ACF, aneulo FC F est major.
Sit denique eadem figura, qua prius (FG. 10.)
HAAM FK P S FaXNE ZUVAXCOVIOI.
Er Si n anuua rearloudo ex 2IS oceo
percor ets 20 s deona 5 B6a 18, 8 (n
noccos a E1on.
Erco mnReS a a β Y, dioereos ) avrs en
Candeioa n a Y d. nevrsor) x E. i inxdc
dero 8 E En a Y d Xpos opdas y βC~ eso de
8 d rS a B Y NoNNS EPanoudion n dd nat
neidco rns Cd iputoda ED cudrcea 8 y, n XY
YN n ExE CCx cou ait Xd, d N, Ed. Neyco
d2t pet  cor E5WV n uno Xd X xnS ino  rcov Ed. 3.
ceorea DE) de rade.
ESCo NnNOS S a β3 Y. C diapereos enBNy deiva
n a yd i dro 3 d nxco rs codeia n dE
aerco on n  ce eperos perlcor e5t F 15 YC
et DEpetas.
Finy ODca id X vevrpoV S KVZNS x n’onueiov 
Ere Cir Davur ai n8, n5. Kat Ycovtes apa n X po5
∞ B Ycorta En XpOS Y E con E51 H Et Zei-
Vcovor E5t ∞ n d, CC enros ycoria n vnd p
et (COV ESI FHS CVTS I OEEVaVTOV FyS XpOS TC
T8TESI 2H5  po5 ∞ E. eM a n XpOS TW E peil cot
est 2y5 uno dnE, dia X Cn ro5 Eva 3 Ze γcov
3n d a n ae pet  cor 251 FHS OEnd.
ie etor eoS TC HerrPCO. Me cov eseq r E D
ecra n a  rus Y e, dnre (ed et dcizai.
E5C0) nonNOS o a β, S vevrpor ~ d, ie CnroS 8
nonNS onpucior ~ Y.  dinxbc n Y X d v C EP
anocdon S nixNS i Y C; X, dia _ d vEVEPS  poC
opdas rn u N Z) apuerpco i d’a C rer poncd co n o C
Et DEpera dya τC E. Kat ExElCuxDcU a
Y Ba, 715. Aeyco or pet C cov E5 ib n 0  76
Ycorics 245 20CY
ErcE evXBcooar a EB, G1. Eret peil cor esiv
n CB 7n5 CH, EraNcr) a βY 215 yn n es
poS BY pei Cevae negov exd iree in Cn XpoS Y n
Fegoverco 3V cos n Eβ 7005 BY, i nB +005 n y
CC Em  evxbco n b y. E Et 3V at 200 BE EnC
Ycorias oc a Nais eioir, ETEt no)  E DEpCtn
a E Et DEpeta FH CC, iG ai Norey oces etoW N
XNais ai d EBY CnY, Na Ee iou5 Yco-
vias ai pa arenogoi eion coycorio eax
EBY reiYcovoV TC = MY resXcorcs as espae
ctoir ai 0 a YE=EY d ycoVa]. NeE cor een
Vro a VE ri5 Vdc78
Esco Norror i aurn narageapn ru Aphrepo
ee eadem maneant. Dico angulum IDL. an. vat ra avra dedouva. Nerco or pet  coV Es iv n
sulo FDH majorem cAe.
rd dX ycoria ris vno 6dd.
Terpenadco
a Dele, Si DIaCCE, ~. GUaIVIS CHIH HC LOGUI IOICL LAatCHUIS, BON CateH LaPDUS. Reltiuo aurem ade
DEpeice
KF in CO
al erD DFO nOr. eE uo PrO ad. CC psud pro iopd
vis ille idem sic aroulus) ut eraereniae, estque aptior nocacio. Acque interpono (ex C0d. 5.) houram
b NuI
2, perspicuitatio Graria
randini vextione, HD prO AB, _E CLDK prO CBB

## Folio 579 — 867984570:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
A R IST AR GTTVS S ANITVS.
Secetur (FIZ. E4.) circumferentia FiT bif d
 Ere cuxcon pd. Parepor du ex r3 vui dexber riam in puncto. M, C junsatur MD. Constat
205, o7 n   d u Ycorio pete cer est d o
d d. ExBCBndcu et GCB d a M r V 
onueta C neredco Fn a d cvdera ion n V8, C et
Zeoxcovar at Vu Vd E p. Kar erret nonnoS esir
o a BY. C NauereoS ex Bdn deioa n a y d net
dio 23 d dinx) neos Tlui noinl E Deoc
dNE. 2Et Deperc   E oE Depiraq F y
peC CeV EsIv. AM i y N hon E5+ Ty C u WdE, Depeto
ipetoda d Enariea avrur P C d. Kai n a E de
oEt Depeta poei cor est _ C pu. Kciodco 30 Fn B
non y a0 CC EHECuX ou a 2 0 0d. FNEI S
n a y NECA DEpCta FS yLIKOHNIS ion E51 En EY
es Depeia r8 ipravNS, cor n a o nces Depera 1on
E5t ry p C mes Deperet, i Norri è eg n oY net
Depera ion ES+ NOIXH Fn p B NECL DEpetC. K at BE.
Cnuer S pdo ~o nee Deociaes rcovia n ino dac
Sri ) ~ p ( ycovta n dr E ui ion ee 5 C
n 0dao ycoria En VXO VC p. Kat es Exa
C aVEV E OcON onS I Eset on EEN n ed
ad rn Er n3 a0rn duodu ai d0duo
E V8 p 1oa etor y rcria n vro d’a oycoria 2.
V7O V p son es Bdors ap nod Bat ZI V
ion est, C ai (Nora) ycoras (F NoiC]S ycoricS I
Joces cior. Ton ap EsWn V70 a do ycorta Zn VXo
Erp YcoVa. HENW Eret nuonNS EsNn E aB
Prcor Deoda, ) pet  cor cepas iuununnis esirn E a β 1.
nG BEGGHEN EN avFnS n vo L unycovies n vno
GPn Ycovia apa poet  cor EGV opdys i Lovreivet
avrtud cideia n EP. Tlo de vro p   et ciar
Ppb. H C D pa Ccor 25+ ~ P p. Exbeb dc
SVn pe u B ∞6, nai nedco rn CP ion n ps 
Eret onnn a V d onn En GBV ion ESW, cor n a e
ion Tn GE Noy a ex nEd Nonn ry Er esir ion
Cyaoria aean vno Ed ycora n uno erd is
i puiecor aean ino cdv s irodre. Ka
nobea ae nvP con eS D Pd e ZCoVEFW. EK
BeBAdco n Pd d x v  neidco rn pr ion
ov n e cuxdco n 5V. Ec u isn erio n edi 
rn eo ndc erru po duo ai Ger duor F se
ous cion i rcovia n uno pr rcoviae Fn vnop
En esi nara nopu pl ze. B80r5 a C9 n v C Bao
Tn ∞V E5 V 10n X ai Notrai Ycic F XOVCE
ycoviass ias ctor. Ion aeq csW n uno p Cvr vr
esv. AMa i Vro p  d pa Cor Est D VXO p0V
Cnros ae est 8 F.Ju1o. La 1 V0 pu d apa
ed tn Ama F pdio vn  a d E dconavicor 25 iV n
isitur, ex eo quod provime ostensum est, aneu-
lum FDM majorem esse aneulo MDTI. Pro.
ducantur PFB DC. ad puncta N X: sitque
ipsi AD aequalis NF;  NVM, ND, (PM
juneantur. Iiaque suoniam circutus est ABC
cujus diameter producta AC. D, e a puncto D
acta est DL X ad concavam circumferentiam.
erit circumferentia AX major, quam circumse-
rentia C. L. (Per Lemma prius.) Sed C L est aequa-
lis TMI; utraque enim earum est circumferentiae
FLI dimidia. Circumferentia isitur AX major
est, quam FMI. Ponarur ipsi LM aequalis cir-
cumferentia AO: juneaturque AO OD. F
quoniam circumferenria AFC semicirculi aequa
Tis est circumferentiae semicireuli FCB, quarum
2O est aequalis MF; erit e reliqua DC. reti-
quae MB aequalis. Sed circumferentia quidemt
CC insistit D AO anculus; circumferentiae vero
MB insistit aneulus NVFM. Ereo aneulus
D Ad est aequalis anulo NF M (27. C 3.)
aque est uterque eorum recto minor (3F. C3.)
Et cum AD sit aequalis FN, 2 ∞ AO ipse
FMI; duae D A AO duabus LVF FMI aequa
les sunt; e ansulus D AO est aequalis aneulo
NtMI. Duare ex basis OD bast NM, P re-
fii anculi reliquis anculis sunt aequales (4. CI.
Aneulus reitur AD est aequalis aneulo FNM
Pursus quoniam semicirculi circumferentia est
FAB, erit PABC semicirculo major, cui insi-
stit ansulus, FMC. FreO FMC major est re-
Eto (3F. C3.) 8 ipsi subtenditur recta linea
F.R. Aneulo autem acuto PFM subtenditur
RMI. Duare FR major est quam RM (19.
CT.) Traque producatur RML ad d:  ipse
FR aequatis ponatur RS. Pt quoniam tota
AC. D aequatis est toti FBN, quarum AF est
aequalis FF; erit reliqua PD ipsi F.N a
quatis: ideoque angulus P. D N est aequalis an-
Sulo RND (5. CF.) 8 = FDN major an
sulo DNRV. Quare latus NR latere RD
est majus. Producatur RD ad Y: ponatur-
que ipsi RNV aequalis RY;  SV juneantur.
duoniam ieitur PR est aequalis RS,  RN
ipsi DV; dua FR R V duabus SR RY aequa
les sunt:  ansulus F RNV aequalis aneull
SRT, quod sint ad verricem. fireo e basis
LVF basi ST; e reliqui anguli reliquis ansulis
sunt aequales (4. C T.) Quare aneulus RF N
est aequalis anculo RST. Sed angulus RMD
major est aneulo RSF, cum sit extra trianeu-
Jum. Aneulus icitur XMD ansulo RF N est
major. Fst autem  FRN aneulus aequa-
Iis aneuto MRD. Duare  reliquus FNVIK
major reliquo ADM. At ostensum est aneu-
lum F NK aneuto ADO esse aequalem. An.
culus isitur ADO angulo RD M esi major
ac propierea AD X anculus multo major est
ansulo XDM. Aneuli autem ADX duplus
Ter piadco dixa n E.D Et Depeta nara X 
pet( cor 551 ~ DH0 pC v. E ) C10Cpv ion
5H56 pd. AOn ap Bso CVP pciE CoV ES
D urro pd u AM n uro Erp ion Edcixdn rn
vrro a do nn vro a do apa ucoV ESI D VNO
ed  noco apa i vno a d E pe  CoV est ~ vno
MuIEOqUE MajoF LVDR quam RVL.
t1
+ SuB.

## Folio 580 — 867984570:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
580
quam duplus ostensis est unemus lIL (per
polterius Lemma.)
FDEE major erit.
FreORDL. ansulas un alo
eROPO3LLIOV.
Cum luna dimidiata nobis apparet, tcta
maximus circulus, qui est juxta determinan-
tem in luna opacum e plendidum, in visum
nostrum vereit: hoc est, maximus circulus,
qui est junta decerminantem, 5 noster visus,
in uno sunt plano.
Vna enim dimidiata existente, apparet cir-
 culus determinans opacum ee splendidum
iptius, versere in nostrum vitum (3. posit.
e ab co non distere circulus maximus, qui
elt juxca determinantem (4. Bujus.) Cum igi-
tur luna dimidiata nobis apparet, tunc circulus
maximus, qui elt juxta decerminantem, in vi
Tum noltrum rergit.
PROPOSTTIO VI
Luna infra solem fertur, C dimidiata
existens a sole minus quadrante distat.
CIF enim (FiB. 25.) noster visus ad A, E0.
a lis autem cenerum B: _ juncta AB, per
iplam, e per centrum lunae dimidiacae existen-
tis, planum producatur. Faciet utique sectio-
nem in sphaera, per quam tertur centrum (o-
lis, circulum maximum. F’aciar ergo circulum
CBD: ee a puncto A ipli AB ad rectOS an-
Sulos ducatur C. AD. Ouadrancis isitur est
circumterencia BD. Dieo lunam intra Colem
Ferri, ee cum dimidiaca existar, minus quadrance
a Pole diltare: hoc elt, centrum iptius intra re-
ctas lineas Bd AD, _ circumterenciam DE. B
contineri.
Si enim non, sie centrum iptius P intra re-
Etas lincas DA AL, _ BE junSACIT. RrIC ergO
BF axis coni solem et lunam comprehenden.
ris: atque erie perpendicularis ad maximum
circulum, qui in luna opacum ee splendi-
dum determinat (ex demonstratis ad 3. bu-
Orar n OExton dyoroUOS nuir paiin), 10
TE O uer5OS noXN (B, o a 3y Z doéi Eorra et
Tn OENIIOn Z ZE onrCet iy 20 Nauoe  au rnS,
revet a5 r nuereear o FBTESII, d   Y
Sioet (orra posoS nnNOS, y n nue re ss,
et eri aoir neS co.
es ud dixoriuus Zons X ocplons Paivers 
det CV Z Naproe n X ourspov D oE
XlonS KXA O) vevcor eis rlui ueripar ol, nas
aurud à 2) a Dopos e5 o 2 9. Y does Corra peEzsos
NVKN (O. Orar apa n ocnlin dixorouos huir pai
VnrI, TOTE O pEZISOS NNN (O 0   doei
Corrae revet eis rui ueripar olu.
FL OENION K_TCOTECBV DEpC)S na 18, iy 8170-
TouOS Soc ÉMaesoN TraPueS à neZ l Zid
S nais.
BcBNndco 2I exBCBNnac 2)a D a B i, _ VEVZPS
Pocalions dixorous sons ddo nomod du rouyv
et in 0paipae, nab n5 DEE) ∞ vevreor 8 nNs
KUKNOV MEZISOV. FoieirCo SV F Y B dXVKNOV nay
drd 8 a rn aB reos opdas nX con Y a d. Tera
ryuoéss aex esi n Bd WE Depe. Neyco on n
ornlcon xarcereper Dépery 8 yNIS, C drxorouss Bou
Enarer rerapquoets anEx ) dro rS iNiS TBTESN
on x verrGOV. Esr avris pra Y Ba a d eu-
Ddcov, nai rus dEB E. Depeta.
Et id pon, E5co X VerreOY avrS X Z pa X
a a n cidcor n eCuxbc n BQ. n BE àpa
aEcoD E S cEIMaPEdarerTOS KVS FoY Z i NcoV CC r
oExjulus nai rivera n B 00dn n505  delovt
et Tn DENHO 1TE OKIEPOY (C X NAMENGOV, ueg
sus.) Sit iSICUIE MaXIIUS circulUS In LUINa SOV KIKNOV. ESCO SV O NEZIGOS NINA O eo 2n oE
juxca decerminantem opacum et plendidum nnon o  39. 7 dee   orra to re ORIEpOr , Y nap
GIK. Ec quoniam luna dimidiaca exiltente,
maximus circulus juxra decerminantem in lu-
na opacum ee splendidum, e noster visus, lune
in uno plano (5. Bajus,) junsacur AF. F-
B0 AP est in plano circuli KCHI: est aurem
21G0, 0 HX nGI enEI diXOroUS SOnS S OEK
Tn GEAAM Id E OKIEPOV H Y AaEOV, (C H HpeE
as. er eri cion Snedco, E cuxdcon à 2
n a aea et red 3  nB ninds esir Sanidcs
1
AR IS F A R C HVS S AM IV5.
est angulus ADL: e aneuli RDM minor vxo  d X D de vXo Dd ENCSCON  dhcopa
oro Ebe  B+dCd d. Iae BB 1b  po
at d ca
2rco qd n nueripa orus oees x a nnis de
AXEVECON ~ B. n dCaXBCO na ( (= ex
rnS, o pEyIGOS XIKX G) o c 9 r dues Covra cv
 Cor paculien eriam oetri vil
bS0p.

## Folio 581 — 867984570:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
A R IOT A R GHIVS S AMIVS.
Esm n BE rco n B nNco nGiS opdus c na) d BF circulo KGFL aa rectos angulos. Ouare
Zu a G. ophi apa esir n Vno (XI BC a ycovia.
a Ma (C apbREa i 20 YB a C one à duva
ToV. OuK apo. ∞ E squEiOV ev FWO VXO rI P On
X) d’a X ycovtar 2on co Eiv.
AEYcd on SdEC D ad. Ei qd duva ror, E5C
 p. 2, ebd n E ebXBCo i B p n ES co pe
nonNOS d c 39 Y dhoes Corra S HEVTEOV X pL. KaC
a avra du dex Boc) n o B p a ycovia opd
eS Y pEZVGOV LVKNOV aMc n y d Y βa
oirce aduvaror. Oun âeq d d a d X vevres
est D oenlions drxoro SonS. MEa aeg Tu
aB a d esi.
Rerco di ors nei evros D BEd me ota. L
ad duvaror, esco en tos na D V nay  au
narconcbadco. AAXBoE) du n uno ZBv a oo di
Nei Cor epa 5 WV n B a D aV ion ) i B a rn aC
Més cor apa E5N n a E D a v once à duvaoV. OIx
apa x nevreor D oAlonS dexoouS SOnS CToS
Esce ~ BEd ne DepetaL. Ouosco5 deX DHoE) on
SdE EN aorHS S BEd MEe DEPCtE. EVTOS apa
HI apa veNlion KATCOTEPOV DÉpErC rod iN18, na
dixoroos S0a Enaocor rerauIS aEXet d
5 i 18.
Td LDEnUA O a CZ et 0 n 1105 etd FM,
Z LreEMa 205 d a nexe n ocanm Lito D 3HS,
AE (or pd 65 IV n on rCONGISEHQ. ZN AOVOV CO-
00r S n eirOOKN a01B.
+ Kai BC LXDcio n aB exbeS nd c. ZC.
XivuS) verreor drxorops 2415 ~ Y CC exbebN
Dco 2)4 D a β, 1 3 Y. Semedor nai toretrco ro
uleo eo rn o Dajpa, na i5 DEpEra) X verrsOV 8
yNtS, MEZIGOV KIXNOV Y a dE n ee  eu ZDcar at
a7 7B i exbebanadcon YB dm X d. Ecdn-
N)9 ∞, ~ Y onucior nerre on civas D oc lns dixo-
ous 3075, opdi n uno 7 a YB nxbco di dto 28
B en B a coeos opdas n BE ésa dn n Ed ne
Depcia DEd a HEe DEpelas 281995V2. XNonci
ad oraer n ocalcon dixerouos ipir Dajun), anex
deto 28 yNIS ENaCSON TETaPEquOelS YS reraPrquO-
eis retaxO5 Cd. AC n0) i uNo F EB Y ycovia de-
dus Est TGIONOGV vOpeECpcdy x E p
amyNegOV n enEeoZcn BCD. EGaI dn
Vro LBe rcoria iputoda opdns. Teruncdco n
Vro 3 β E Vcovia dIXa Fn Bn Ev deta H apa
_ ips AF; aC PEOptCrea angulS B FA rectuS
CAt (3. def. C TF.) Sed et obtusus est angu-
luS BAF. Ouod tieri non Dotest, (32. CL.)
Non isitur punctum F est in loco intra angu.
Ium DAL. COnteNTO.
Dico neque esse in ipsa AD. Si enim tieri
Dotelt, lic M: ee rurtus BMI jungatur: sicque
maximus circulus juxta determinantem, cujus
centrum MI. Fadem ratione oltendetur anrulus
BNTA rectus este ad maximum circulum. Sed
et BAM est rectus. Duod tieri non potell.
(32. eF.) Non isitur in ipsa AD, cst cen.
erum lunae dimidiatae existentis. Prgo erit in
Era rectas lineas AB AD.
Dieo praeterea, este incra circumterentiam
BED. Nam EI feri porest, sic extra in pun-
eto N; e eadem construantur. OMendetur
angulum BNa rectum esse. Major igitur clt
BA quam AN (TO. CF.) Sed BA est aequa
LIs AF. ErgO _E AF quam AN major erit.
Ouod heri non porest. Non igite centrum
lunx dimidiata existencis est exera circumte
rentiam BED. Similiter oltendetur neque else
in ip(a BF D circumterencia. Ergo intra ipsam
Sic necesse cst. Luna igicur intra solem fer
eur, de dimidiaca existens minus quadrante a
Cole distat.
PROPOSTETO VI.
Distantia qua sol a terra distat, distan-
ria qua luna distat a terra, major quidem
est quam duo devixincupla: minor vero quam
vieintupa.
CTF (Fis. 26.) solis quidem centrum A;
Oterra vero centrum B. EF juncta AB pro.
dueatur. Lunae autem dimidiatae exiltentis cen-
Erum SIE Ci: _ per AB, _ C, planum pro-
Ducatur; quod Faciae sectionem in sphaera, per
quam Tertur centrum solis, maximum cireu-
Ium ADF; _ AC CB jungantur: produca
curque CB in D. Prit utique angulus ACB
rectus (5. Bujus,) propterea quod punctum
Ci Sic lunae dimidiata CenErum. DUCatUE d
Duncto B ipli BA ad rectos angulos BF. Fr-
80 circumterentia PD erie crisetima pars cir-
cumterentix EDA 2. Policum est enim (4.
pos. Bajus,) cum luna dimidiata nobis appa-
ret, diltare eam a sole minus quacrance, qua-
drancis parte erigetima. Quare et LBC an-
sulus est crigelima pars unius recti. Com-
pleatur parallelosrammum AF: et BV junea-
cur D. Fric angulus PBF. recti dimidius. Se-
cocur FBL. bilariam recta linea BC. AnguluS
isicur
i
Erco id inis pdto neravor x ei gus) e B
Suppleo rod X. (quia sic loqui soler Ariscarchus in angulis delignandis;) quond excidisse credo propter
nd ru ancecedens. a Com. Hoc in ficura ita esse ponatur: namque ob loci anoustiam coacti sumus cireum
ferentiam D F. mulio majorem facere quam sit trieesima pars circumferentiae E. D A. b COM. Producatur et iam
BD ad rectam lineam FF in FI.
FFFC:
Com

## Folio 582 — 867984570:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
DBE angulus elL UnIS TeCtI paES TrISCIIIMa.
Frgo proporrio anguli GBF. ad angulum DBI
est ea, quam haber 15 ad 2. Ouarum enin
parcium angulus rectus clt 60, carum ansu
IuS quidem OBH elF F5; angULUS VeTO DBF 2
Et quoniam OH. ad FII majorem proporcio.
nem haber, quam angulus CiBF ad DBE an
sulum c; habebic OF. ad FFI majorem pro-
Portionem, quam 25 2d .2. Est aUTeM BF X
qualis PF: acque est angulus qui ad F. re
etus: quadracum ipitur ex FB duplum est qua
drati ex BFi. VF- autem quadratum ex FB ac
quadratum ex BE, ita quadrarum ex FC ad
quadrarum ex GF d. ErgO quadratum ex FG
quadrati ex d CrF. duplum erit. Sed 40 minora
lunc quam dupla 25. Quadracum isitur ex
FE ad quadratum ex GF. majorem proportio.
nem habet, quam 40 ad 25. AC PrOPterCA
ipta FC ad CF. majorem haber proportionem.
quam 7 ad 5: ee componendo FF. ad FC
majorem, quam 22 2d 5: hoc est, quam 30
ad 25. Oltencum aurem est e FC ad EIL
majorem proportionem habere, quam 15 ad 2
Ergo ex aequali FF ad EHI majorem habebir
provortionem, quam 36 ad 2; hoc cst, quan
18 ad L. Ec ob id FF major est, quam duo
derigincupla iplius EFI. FA autem FF. aequa
lis BF. Ergo _ BF. iplius PHI major est
quam duoderisincupla. Mulco isitur major
erit BII, qua auodergincupla ipsius HIE B
Sed ut BH ad HE, ita est AB ad BC, ob si
milicudinem criangulorum h. ErsO et AB ip.
lius BC major est, quam duoderisincupla: elt
que AB quidem diltantia, qua sol a terra di-
ltac: CB vero distantia qua luna distat d cer
ra: diltantia irieur qua (ol a cerra distat, di
ctanciae qua luna diltat a terra major elt, quam
duoderisincupla.
et circa DHB criangulum circulus describatur
DBLE. Frit iplius diameter DB, Proptered
582
A R TS F A R C H VS S A NTDS.
od F  BC Ycoria rapror prepos esir epdis. AN
Na (C n Lod 5 d BC ycoria rCICNOGE Est pEp 
800 c si C3 OBCoVIc E, 701SFCo C3B H p
2od F nBE 1E, n 3 dBE0W. L) CA A HC
p dy5. Negos aeqab  ABE ycorta dC95
2 0FdBE sanut, et ex o 1b ae9S a
igitur GBF. C quala PalS HAIS FCCII. Sed
oegs rd EB uoiC ora Nejor exd nce i uno F nBC
rcoriet 2oe95 rls 0 Y dBE ycoriarc. y ae
nE neos ro ED ue CoVa Nezov EX L. i7 EB a LE HG05
ab duo. Kai ExEt ton E5W n BE En EG. J Es M
n nB3   a dero D CB 8 dero 8BEd
ohaOV ESV 15 OE F osto CB ACO3 ∞ aE
37005 151 Y atd 4 AG0B F oto nE X o eq d
Cn 3 dero n E dconaoier es. a de p rCoV NE
ENaOSOVS ESM n dconaora ionE ∞ do C n nEOS 
diro nE puet Cova Nogor Exd n L or) ra pa B nEoS a
HE n HC Hd C 1GOS  AE peiCoVa ozor EXAn
Lor) ra S H5BB  oudernin CE deq no
TBFESW,i or (ra) N 5 neo5 ra ce. Ed cixdn dn i n
En 3005 ru EB pei L eYa NogWV EZSOC y ov ra 1E
rpo5 2a dvo. A1 106co HC E 3 p05 7 CB et
Coras degor Exd n or ra A 5 rpos r duo TBresW,
ov r 14 X p05 a n de CE (DED) ueie cor
EsW n orcondena onaoicor. I y E e ion est rn
BE CC n BE a c  CB (s cob C3 1V n os ConaE
Dico etiam minorem este, quam risincuplam
OMZCONCIdEKa TNaOONE, A) cos i ( d Xp05 
DC, Y7cos es n a B Xpos =B V, γ) a  ouoia
2ery corcor. Cn aB apa DB Y pciC coVESrn o
Tconardena ronaoior  Esn p aB anSa d aX-
2o in105 2o 8 gus  derosquaros o enExn oE
Anon an D gus uEI Z OVES n OHTCONaNCCMCOer
NoToNaoCOV noCo apa nB ECCor C3H
Cx4s a H H B ∞ dosua o aX-
Exd n ocxnun s L0 copa aCou danE
Aerco dn om n Enaorer i EingorNeoor. HXC
Ducacur enm De ID LB Paralera V1.
Da l2d
drn EB Eo 3 gAAC i _ d
a  Et ∞ dX B reeYcOVON NNOS  o
dBn Esce d sto  uErEOS n dB 2)  Z
dleo
Con. Ilud nos hoc lemmate demonstrabimus. Sic (Fi8. 17.) eriangulum orthogonium ABC, rectum ha-
dens angulum ad C; de in recta linea AC lumatur quodris punctum D. ex BB jumpatur. Dico, rectam
lineam AC ad rectam CD majorem provorrionem habere, quam angulus ABC habeas ad DBC anpulum.
Centro enim R ex intervallo BD circuli circumferentia PDF describatur, e BC producatur ad F. Iaque
quoniam trianculum quidem ABD majus est sectore F. BD; trianculum vero DBC minus sectore DBF; babebit
erianeulum ABD ad trianculum DBC majorem proportionem quam sector F. BD ad sectorem DBF. Et autem
trianculum ABD ad trianculum DBC, ita est recta linea AD ad DC (1. C6.) Et ut sector FBD ad secto
rem DBF, ita angulus BD ad DBC angulum (VIL. C6.) Ereo recta linea AD ad ipsam DC majorem pro
portionem habet, quam ansulus ABD ad anculum DBC. Et, componendo, recta linea AC ad ipsam CD, ma-
jorem habet proporcionem, quam anculus ABC ad DBC angulum. d R estituO ne PrO v.  Vide subjectum
scholium Cod. S. Commandinus autem sic idem demonstrac. Quoniam enim anculus F B F. (F18. 16.) bifarian
secatur recta linea BC; erit, ex 3. sexti elementorum, ut FB ad BE. it a FC ad GF: quare, ex 22 ejusdem, ut
quadratum ex FB ad quadratum ex BE, ita quadratum ex FC ad quadratum ex GF. FOuraxaidengen naoicon
lubstituo, pro quo in MIS. habetur abbreriacura m. (Ec Paricer in aliis.) Dico autem -- x havicr porius quam
xaavia quoniam ca forma adhibere Colet AristarchuS. S COm. Nam DE quae majori angulo subtenditur
tempe recto, major est quam ipsa BF. h Com. Ducatur a puncto C, videlicet ab angulo recto trianculi ABC
id basin perpendicularis CM: fent triangula BF. ML ACM. Similia roti es integro C. (8. C6.) quare anculu
BCM
hoc est angulus EBF (29. C+,) est aequalis ansulo B AC (.+. C6:) atque est ACB rectus aequalis recte
liquus ixitur ABC reliquo BFIF est aequalis,  trianculum trianeulo simile. Ereo ut BF ad YF
Resticuo d pro _ quoniam ea synraxis trequentius hic occurric; quamquam eriat s HOn
L Com.
BEL. L
a AB ad B
rale dicaur. L Resticuo en pFO Bn. PF MOX, BEO E, rectiruo Z. HOC est ihanoris.

## Folio 583 — 867984570:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
A RIST A R CHVS S AMIV S.
eodl eiras rui rpos x  Ycviar i comocdco quod angulus ad R rectus sic: _ aptetur BL.
Bn etaycorS i EsEt i 22007 dBE ycovia reta hexagoni lacus. Ouoniam isitur angulus DBF
NOSoV Er opDnS, n n 2 ZB dn apa reaneGi
Eri opdns n apa BX e DEpet  eG ano c est 8
ONBNXAS Est ) nai n B N ENTOV pE O 3 onS
NVXNS n apa B N ∞ Et DEpCta D B H nEe Depet as
dexa coNaicoV Esiv. Ka) EX  n B N nEpA DEpta X po 5
Elus B X ne Déperar pet Gora negor, nee n B X ei
dEra Xp05 Eu B x codciar. H apa β n ev dera 
BX eo detas ENaOSCON EGW n dExa ToN AONOV. Laj Est
aerys dicony n (d. H apa Bd ∞ BW enäcSCON
E5W n EirgorCNaV.  25  i βd 005 2 B X
85105 n a β 7p05 BY . 2GC (C n a β D B y Exeo
Ocor ESIV n EinOOTCoNaOON. Ka) Es n ido aβ Y
doresypa d aéXet o yNS diro rys gus. H ) βY
∞ dtosquo d a nEx In oennon dero ~ gu5. 20 apa
aE pc d enéXet o N 105 ano D gus 8 dsaTOS
d aEXd n ocNgon and FyS guS ENaCOV ESW n Eine
orcondorev. Ed et XDy) C peiser n ourconaudena
6od c. 010t.
22 Z O A TON C.Od. S.
Het Id xsycors S ZBE nd EBBC ycora
dixa =un) Vnd 275 =Bn coderas aorn n
2β n. repr C dud EC Baon r apa En nE rpen
pa la Y avror et et Negov F ROCS 28 ∞17 coVS
ronpaiS F EB B5 E51V apa ios n EB Xpo5
Ei βE, 3F15 n Cn Xpo5  HE idcE CC 105 Y
es trigelima pars recti, erie e BDK recti
pars criselima. Ereo circumferencia BK lexa
Belima parS elt conus creusi. Fl autem et
BL. torius cireul pars sexta, cireumterencid
isitur BI. decupla erie crreumterentia BKE:
acque habet circumferencia BC ad circumte-
rentiam BK majorem proportionem, quam
recta sinea BI, ad BIE rectam l. ErgO recta
BL rectae BR minor clt, quam decupla. Fst
aurem ipsius BL dupla BD. (Corol. 15. C 4.)
Ouare BD iplius BK minor eric, quam vigin-
cupla. Sed ut DB ad BIE, Ita AB ad BC n.
Ergo _ AB minor eric, quam visincupla ipliuis
BC. FAque AB quidem diCtancia, qua lol d
terra diltat; BCi vero distancia, qua luna di.
Itat Q FerrA. VIIanEIA IBIEur qua lol d cerra
diltac distanciae, qua luma diCtaE d FCrTA InOX
elt, quam rigincupla. Otenla aurem cMI ma-
jor; quam duoderisincupta. Quod octenders
oporcebat.
SCHOLLOM Codicis Saviliani.
Ooniam enim crianeuli FBF, angulus
FBF bisariam secatur a BC recta; ea
denque recta BC secat basin FK: eandem
reitr inter se rationem habent FC GEV. see
menta, quam reliqua trianeuli latera PB BF
C 5.) Fest itaque ut FB ad BF, ita
FC ad CF. Adeoque ut rectae FB quadra-
Diro D EB ZEFCQ̈YCOVOV Npo5 2o do Y βC CC tum ad quadratum rectae BK, ita quadratum
ycaver 8TCoS 70 dro D En reT C _Y WVOV ApOS id recta FC ad rectae GF quadratum.
dd D HE rer C 4 YCovoV.
Oraro uatos Exneiren onOS, ZeTE d’ avros
nroS CEIaLCaret 2V ZE n N10r ry X oeNluu,
 noueto eX cr coC 3s rn nCrep 8  C.
ret id ear exneirn d yus. Di Banpocdeon
~ ocalions Cxdeind Eonintot av o N O eis
 XovoV Y nEC NapSavOVTa rs ocNleoleo rld n0-
evpleo Exora Xpos T nuerepa orbeo. EpnincoV
 iot evappood Eis avrov, n vnepaspor, i eMetroL. P
pdo Er Vrepaipot, Con EM etnd 0105, a a W DaN
naTot aurd 2d VrEposspoV. Et de EM etnot, 2a
pdVOt aV CK NENOICoS ev osco deE EpXC) 20 EMEior
oRos dE exN etn CC 3 cha vd CMNENOLCoS 2870 9
ex D rypnoccos Darepor cis 32 av vrepaipol 27E
PROPOSTTIO VII.
Cum sol cocus defieitus tunc idem conus com-
prehendit solem es lunam, ad visum nostrum
verticem habens.
Ooniam enim si deficiat so1, ob luna op.
LDolirionem detieit. Ineidat autem Col in
conum limam comprehendentem, qui ad visum
nostrum verticem habet. Vel isicur (ol sic inci-
dens ips cono congruet, rel excedat, vel ab e0
excedatur; et si quidem excedit, non deticiet to.
tuS, Sed eminebit ipsius pats exccdens; ( vero
ab eo excedieur, permaneat solis defectus, quoad
parcem illams, qua exceditur, pertrantiverit. AC.
qui deticit eocus, e non permanet deticiens. II.
lud enim ex obserratione manifectum est. Oua-
re neque excedit, neque excediur. Ipsi isitur
consruat neceste cst. Ec comprehendetur d co-
EMetro1. Eva pusod aeg. Ets r novov n H Ee ( N+ ∞D-
or) und F3 novS FS nce Nap B avovros rus ockpleo no lunam comprehendente, qui ad risum no.
Itrum rerticem habet.
 noqu pleo ExoVroS Xpes rn nperipa o c.
8
PRO.
ECom. Fx demenstratis a Prolemaeo in principio maenae constructionis. n R ePOHO is BrO idsC. n Corr
Ob trianeutorum DBK ABC similitudinem. Rursus enim angulus MCB, hoc est BDK, est aequalis angulo B AC.
16bl 154
a SuB.

## Folio 584 — 867984570:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
deu
A R IST A R CHVS S AMTVS
eROPOSILI I.
Solis diameter major est quam duodevi-
128 nais D) que SoS F 2)g uerB
sintupla diamerri lunae: minor vero quam vns vel ( cor idio 631V n On F CKGSEH a. XX a otcov.
vigintupla.
iTT (Pi8. 18.) noster quidem visus ad A;
 Tolis aurem centrum B, ee lunx centrum
C, quando conus Tolem ec lunam comprehen-
dens ad visum noltrum verticem habeat, hoc
elt quando puncta A C B Cinc in eadem recta
linca. FF per ACB planum producatur, quod
faciet sectiones in sphaeris quidem maximos cir
culos, in cono aurem rectas lineas. Faciat 15i-
cur in sphaeris maximos circulos FC, VL H
et in cono rectas lineas AFFI ACR, _ CO
BK jungantur. Erit ut BA ad AC, ita BR
ad C6(4. c6.) sed BA iptius AC oltensa
ENdacor SC n _INOOXN aOCOV.
Erco qd in edio ipcrepa oris rpos ra a, inis
1 de HevEpOV FO B, ocAlonS dE NEVTPOV TO Y.
CTaV O NECLNA PIEAVCOY NEVOS ZoV Z  RioV (C Tl DE
Ayoyo rui nop Pleo Exn reos ru ueripa ort d, 287-
E5IV oraV ra a Y B ompeEia Ex Evdetas y. Kas
exGeonnodco D)a D a Y B dxedoV momod dy ro-
pas eo pdi F oPapaS pez15 85 :cvX185, [ eo de
co ncorco Ev Detas. HotetTCo ZV ev F o D aspaiS pEt
585 XVN N85) CV C n, X XB. ev de rco ncorco ei
Detas as a D a nX noi EHE CuZBor ai Y n
est. (7. Bajus) major quidem quam duodevi. BK. Psc dn cs i B a  po5 du a Y, n B N X po5
sincupla, minor vero quam risincupla. Rrso
ri 7 n n de (B a 8 a Y Ed eixd pciEcor idii n
E BK major erit, quam duoderigincupla iplius Tn, Exéoscor den X. Kai n B n épa D Y n pet  cov
CC, e minor, quam risincupta.
PROPOSIIIO X.
Sol ad Lunam majorem proportionem ha-
betus quam 5832 ad T, minorem vero quum
8000 ad T.
CIT (F15. 29.) solis quidem diameter A; lu.
nx vero diameter B. Frso A ad B ma-
jorem proportionem habet, quam 18 ad F, e
minorem quam 20 ad + (per O. Bujus.) Ft
quoniam cubus, qui sic ex A ad cubum qui
ex B b criplam proportionem habet ejus, quam
A habec ad B, (33. e TF;) habet autem et
Sphaera circa diametrum A ad spharaM Circa
diametrum B b eriplam proporcionem ejus, quam
habet A ad B (16, e 12:) elt igitur ut cubus
ex A ad cubum ex B, ita Sphaera, circa dia
mecrum A ad Ephaeram circa diametrum B
Sed cubus ex A ad cubum ex B majorem pro.
edis esv a T n, Enésovcor de n X.
On2105 oe9S d oENtulo uEt (Ora it 30.
2ey 22+ i dv re Eco N B coC95 , E) 4. 00V
Se n ou 2L n cd 
ieita n pei 8691C ∞CFP0S _ c ndcF
+oEons n B. A a ap ∞ X e05  B pet C ovae
ozo EXei n oV Ta 1n. Xe05 a, Enaoova dE y o
7cb H XC05 c. K at Endn 0 doro Y a X1bOS 7 e05
2 21d  B nBOV TCLCONaOOVd ROTOV EXEI HNEC
i ∞ 7205 tus ( Exet dE n n c et 3 QuEZpoV Tu
aoPaipa reos rui ei Duereor dus BoDa
ean res conaora nervunce i a  eo5 rd B. Esu
a ea co5 n  Et D) aper POV Fl a 0Daj M B05 riV
et D)aIET eOV 5HV B∞PareaV, 8FC0S o do 
a nvboS 7 e05 Y dero D B nobor o de do  
porrionem habet, quant 5832 ad F, minorem vibos 7ed5 F dero D B uitor puet E ova Nogor 2x  H
vero quam 8000 ad r, quoniam A ad B ma-
jorem proportionem habet, quam +8 ad F:
de minorem, quam 20 ad F. ErgO (F3, C5
e Col ad lunam majorem proportionem habe
bic, quam 5832 ad c, minorem verO, quan
8000 2d 2.
ov 2a E co XB 7865 cb, EMaNSOV DE n ob  
 e05 a Endon n a reos ro B t Cod Royov
EXet n OV Ta Ln 7805 a, Enacova de n ov Ta M
205 a CoGEO n N O XeoS v ocNiule pete d
Logov exet nNE EC0dFC co Enaoores dE
A
ndv Fa  _ 7ed5 .
a Suppieo (secundum Commandini vertionem) quod excidisse puro, occasione similium vocum recullen.
b RestirgO red neorco prO roiS nvoss. a In Cod. S. PrO, n mendole fuerat, 5. Sed (ue alibi aliquories
emendarum erat ex Cod. V, quod e vostulaE demmonttaL. EF lIC haBCF Commandi. B Malim OIXHICI
triplicatam quam triplam: Faliud enim est ratio eripla (~E havia) seu 3 ad 1; aliud triplicata ( hblcor) 91a
detinir Fuclides def. 10. C5. Fr quam hic innuie Aristarehus; nempe ratio cuborum ad eam quxe est laterusta
ded voces rem navio BC ni naoiur (quas accurate distinguis encas non distinguir Aristarchus, ICa Pe braque
habet reom naviam quam Commandinus criplam reddil.
cium.
Recti-

## Folio 585 — 867984570:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
A R FS F A R C H ∞ S S A M FVS
H E ocations i), E LGHuaTOS
d aneza S nér sor E ocNnons Loro D nuCrE
ea5 o ecoS, En gar 1d 651V n SVo TEOE Ca NO-
onente veil cor sb a reteiLOcOI.
22co qd in idi iueriea ous coeds ro d 
1Nnvys) verreor ∞ B, orav o  anab
VEOV NEOVOS FoV SC iN 1OV n, Fli oc Nquleo Dlus nepu Dlu
ExA eoS En qucpa VC. Reva on WNE) 2a 2
oeGTaDECS. ECoXDco ed n aB, CC ex BcBAd
xHa D aB Simcdor noinod du roulee ev pdi F
∞DaiPa XIXNOV ev i 20 ncovc SVetaS NoVetECO EY
eo pdi ry 5D ajua XuxNoV F Y Ed. ev de r nove
Edeias ras ad aV CC Eneuxbc n BV. n de
nxbco ei ∞6. Parepor dn. En _ aededdrs,on
 diso Z B a V Ycvta nuEaS op yS Est 20C4
rOco Eov n, vara ra avra n BY D B a en é
Ocov ESIV, i TCSa CGOSov e  n Est 2
BY dconn n YE n Y6 apo D a B eneocovesv, 
duo apaoa  Es n ad YE n 800
Ahons X)aErCOS n (dE) B a ∞ deosqa d c
X x XevreoV D oENvnS doro ~ querepas o VEC5. H
aspos D)a pETEOS D oEAlonS, 8 drosqaToS  d’cnE
Xet ∞ HeVTEOV D OENgrHS deso D iuEripas o VEcoS
ENäcSCV estr n duo TOSOPanOGoEa.
Aerco di or nei pei  cor esiv n YE D B a n X
pep O. FCeuxDco qd n dEnoy n d’y i verrec
adi FC a, X)asquan dE ZC OY, nrNo5 Zege  D
17d8. n conousda cis r y dQ nonxor rn a7
ion n dG nai estet ep) n dEd Y opd ri
2d F By a estr ion aMa C n o rBa y
rn ind 7 EY d cs ion  Norn apa n vnd 7 dEY
NoI Fn VO ZOBY ésiv ion. 100y covter apa es
 Y dE FCiYcVD TCd aBY Te YCoVCO. ESW ap
cos n B a 5 ∞ Y, 8TC05 n EY e5 Yd. na
eramaZ ios n aB NGOS Y E, &TCOS n aY nEoS yd
2BECSWV H d rEOS Yd. aM EnEI MNWn107
da Y Ycovta TEOSapaGGOIOV pEPOS E5W op. DyS
in Y d apa Et DEPCA PX EPOS ESI S NVKNSC.
dE GE, DEDCO EKTOV pE () 151 S OAS KXAS
cdhEn Yd e DEPCt DdG HECA DEPeaB 781ON9GC
eE(O ESI nG EX et n Y d E, DEpca, ENaOcN
300 Dd8 me Deecias, neo avrlod rin d ne
PROPOSILIOAI
Lunae diameter, minor est quam duae qua
dracesimae quintae partes, major vero quam
pars tricesiman distantia qua centrum lunae
a visu nostro distat.
CTT enim (F28. 20.) noster risus ad A, et
Lunx cencrum B, quando conus Tolem de lu
nam comprehendens ad risum noltrum verri
cem habeat. Dieo fieri ea qua in proposicione
Continentur. Jungatur enim AB, Se Per iplam
Planum producatur; quod (Sectionem ) faciet
in sphaera circulum, in eono autem rectas li
neas. Faciaecigicur in sphaera circulum CFD:
e in cono rectas lineas AD AC :I jungatur.
que CB, e ad F producatur. Trague con-
Itat, ex eo quod demonstracum est (in q. But
jus,) ansulum BAC dimidii recti esse parretm
quadragelimam quintam: ee eadem ratione (BC.
ipsius CA minorem, quam quadragelunam quin-
tam partem. Multo igicur) minor est BC, quan
quadraselima quinca Dars ipsuS BAC. FIque
ipsius BC dupla CF. RrSO CE minor est
quam dux quadrasetima quinta parres ipsius
AB. Sed CF est luna diameter, e AB di-
stancia qua contrum lunx a vitu noctro distat.
Lunae isitur diameter, distantiee qua cencrum
lunx a vilu nostro diltar, minor elt quam dux
quadraselimae quinta partes.
Dico etiam CP. iplius BA majorem esse
quam crigelimam parrem. Punsancur enim DE.
DC. EF centro quidem A, intervallo autem AC,
circulus deseribarur CDF, atque in eo aptetIr
recta linea DF, aequalis ipsi AC. Ouoniam igi
tur rectus angulus F. DC Clt aequalis recto BCA.
e angulus BAC aequalis ipsi FCDd; exie re
liquus DEC reliquo HBC aequalis: d triarigu
lum CDF. triangulo ABC aequiangulum. Fr∞O
UE BA ad AC, ita estFC ad CD: e permutando
uE AB ad CF, ita AC ac CD; hoc est, ita DH
ad CD. Rurtus quoniam angulus DAC est u
nius recti pars quadraselima quinca, (in 4. bu-
jus,) erit circumterentia CD pars cencesima de
octorelima corius circuli e: d circumterentia
DF circuli parS Sexta. Ouare circumterentia
CD circumterentixe DF trigetima pars clt. AEque
habet circumterenria CD, quae minor est cireum
terencia DH, ed circumterenciam DF, minorenr
proportionem, quam recta linea CD ad rectaur
DF S. Recta igitur linea CD iplius DF recta
Depetar, Enaoora Regor ince n 7 d Eodeios nos major est, quam exixelinia pars. (FIL aucem DF
aqua
1
a Restituo (uE supra) opros, quoniam ea est trequencior syntaxis. D Ex Gimiliter exn pro exs. quoniam poll
brar sequi (olet. C Com. Est enim B A major quam AC, cum majori ansulo subtendatur. LF supplet Com
mondivus quod videtur in Oraeco excidisse; hic, ex intra. d Com. Ex 8 sexti elementorum. Quonian ettt
ib aneulo recto qCB perpendicularis ducta est CH, fiunt trianeula ACH HIBC similia toti e inter sese.
angulus BCFF, videlicet E. CD, est aequalis aneulo BAC.. e Com. Anculus enim rectus consistit in quart
parte circumferentiae totius circuli, hoc est in gradibus nonasinta; cujus circumferentiae pars quautee
quinta sunt duo eradus, videlicet centesima e octosesima pars totius circuli. FDeleo roces has aoeds rud de
ecpiperur ue hic redundamtes, quixDe qua mOx lequuntur suo lOcO
BBB
8 Coin.
Ouar

## Folio 586 — 867984570:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
586
ARISLARCHODDAMTOS.
Dars ipluS AC; ec propterea F.C ipsius BA major
erit, quam trigelima pars h. Octensa est aurem
e minor, quam dux quadrarelimae guineae partes
iptius BA. (Ouod ostendendum proponebatur.
out S Quo SapaEp
aequalis AC.) ErgO DC major elt, quam erisetima rli 5 d eudéiar 8. H àea 7 d ei deia rns d
pecicod C3.V H TOGO COEE n_) n YE THE
B a pctC cr H CGOV. CL MHBEHGENaS
PROPOSITTO XII.
Diameter circuli determinantis in luna opa-
cum es Plendidum, diametro lunae minor qui
dem est, majorem autem proportionem habet
ad ipsam, quam 89 ad 90.
CIF (F15, 21.) notter visus ad A; luna vero
 centrum B, quando conus Tolem et lunam
comprehendens ad risum noltrum verticem ha-
beac: e juncta AB per iplam producatur pla
num, quod faciet sectiones, in sphaera quidem
circulum; in cono autem rectas lineas. Fa-
ciat in sphaera circulum DEC, et in cono re
ctas lineas AD AC CD. Ergo CD elt dia
meter circuli determinantis in luna opacum et
Splendidum. Dico CD diametro lunx mino
rem elte, majorem vero (ad ipsam) proportio
nem habere quam 89 ad 90. Itaque CD mi
norem esse diametro luna, manifectum est
Dico e majorem habere proportionem, quam
80 ad 90. Ducacur enim per B iph CD
Parallela FC, e BC jungatur. Rurtus, cadem
ratione, erit angulus DAC. quadragelima quin-
ta pars unius recti: e angulus BAC recti
Dars nonagelima. AEque CAt BAC anguluS X
qualis angulo CBF. Argo _ angulus CBF
est pars nonagesima recti, ridelicet anguli EBI
anguli (partium ) 00; e ob id circumteren-
tia CF circumferenciae FCF est nonagelima 2
Duare circumterentia CF. ad circumterentiam
FCF eam proportionem habet, quam 80 ad
00. FIque ipsus CF. dupla circumterentia
DEC; IPLIUS VeTO FCF dupla GFF. KrgO
DE. C circumterentia ad circumterenciam GF L
eam proportionem habebit quam 80 ad 00
(25. C5.) Hlabet aurem recta linea DC ac
rectam CrF, majorem provortionem quam DF. C
circumterencia ad circumterentiam CTF F V. RC.
eta isitur linea DC ad rectam GF majorem
Proporrionem habet, quam 89 ad 90.
EI 3) e MCSoS E Dioei orros et rn oexnon 1
TE OnIEEOYI S nHCoC3I, D D] g. uer PS FS OE-
Xhons eéaror pd 631, uet (ora Sd Xozov éze
2oe95 av rluo n dr reb X Y coC 5 Z
Erco id n uti ierce ois neoS Zo a oc
1Nlcons de nerrsor x B, dravo co anaEa
VcOV NEOVOS FoN ZE iX tor X Fud oc Nnoleo ro noovolo
Exn neos rn ueripa ovce nai exel cxco n aB.
 exbebniodco _t r ∞β Burecor noiod diy 20-
uas eo idi rn oDajea ninnor ev i rio neovc
Eidetaes. Horerrio (er ps oDaia NXNOV = dEY
eo ii rĉ ncorco ev Detaes) ras a d a y Yd. H y
eq D) uErS Est S WoXNS S does OrTOS et rn
DENHI X OXHEPOV N X NCpVNEeV. AEyc:) ont n Y d
 N)QuENS D OENonS ENaocor pdu esi qe ova
de negor ext n ov 22  d n5os Z. On pd Er it
Y d Enaoscor est D NapErES D OENonS Darepor
NEyco dn dt n pet or0. Negor ex n ov ra X D X pos
Z. HXDco gd 3)∞ 3 B rn Yd ∞MNOS n C n
i en(cuxDco n By Ecc dn nunr, nara ra au-
2a, n d F d’a Y ycoria ods OSaCNOS
rEpOV pEpOS n de od 7 B a Y opdnS EVVEINO
50V pep O ie Es n 0 X B a Y ycoria ion En
2007 7BG. 1 n 207 yB âeq ycorta de
dys esir Crvernuosov 287151 ~ 20 Y CβC yco
viaes, rcoriaes L cone i n Y C coer Depeta 
Y
E DEpCiaG EsIV EVVErHOGOV 2. H Y E aeq WerDe
peres PoS Flu EY cE Depctar Nezor Exet dv Ta
d Xpos Z. Ka) est D yE drny n deg 8 d
EY8 dcon n nEC n aeq de y E DEpC OS
rleo nEQ WE Depdar négor ex+ du TO.  D Xpo5 Z
Kai n d’y evdera reos nE codeiar peilora nego
exdince n dE7 me Depda pos rluo nEl net
Depcrar. Kain d’y aea eodera pos rlo nE eu
deiar pueitora Négor excin ov Fa  d Xpo5h.
ECoM. Nam circumserentia DF, quae major est circumferentia CD, ad ipsam eD circumferentiam, majoret
proportionem habet, quam recta linea DF ad rectam OD; quod demonstravit Prolemaens in principio magn
constructionis.
Duare, convertendo, ex 26 quinti, circumferentia CD ad circumferentiam DF, minorem habet
proportionem quam recta linea CD ad DF rectam. B Com. Superius namque demonstratum est, ut AB ab
CE, ita esse AC ad CD. Quare, convertendo, ut CE. ad AB, it a DC ad C A. Quod cum DC major sit quan
tricesima pars ipsius CA e CF ipsus AB quam tricesima pars major erit. a Com. Anguli enim eandem ha
beni proportionem quam circumferentiae in quibus insistant, ex ultima sexti elementorum. b COM. P. X demon
stratis a Prolemao. Nam circumferentia CF F. ad circumferentiam DFC, majorem habet proportionem quar
GF recta
dionem
rectam DC. Erco convertendo, circumferentia DEC ad circumferentiam C.F. F minorem propo
quam recta DC ad rectam CF. Ideoque recta DC ad rectam CF, majorem proportionem habebit
quam circumserentia DFC ad C F. F circumferentiam.
 Resticuo

## Folio 587 — 867984570:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
AR IS T A R CHOS S AMTVS.
1Y LooreirSoa ei Jia Lod =ona uCaro-
adino er rd orrouan D InS EE Deptar S nu-
XNS, red S DÉpC) ra aneq ~ DtaVErES 8
Stoet ( orrOS ei En vennon 2 T oureir iy 10
Nauroer, 8 pdi 3( euEr S D OENMINS En áaOI
63i1 n SNn uEIC ora Se nozor eXd coees au-
uo n ov re D X n EoC95 2 p E 8 Se 5 nn18
3) uerps exéaror pdit 6311 n érraror, uep )
uel (ora So 207or é7d coees aurlu n du X B
20C35 ∞X E. Fleds S Y Loro 8 nér 8 5 nnes
irreditio 2oe95 op) as rd aEoVI, ovub  NSoa
S TajS S ncors XN patS, ue (ora Nogov eX
t dv re 008 coC3SM a. PX C.
Erco qd iais psi nevreor rpos reo a jns de
verrsOV X B oennons de x V reNeaS S’onS
D CxNCLECOS I PCOTCS ONHS EpECNaS etS X
 gus ontaopa Ce exbebnnodco N)a 7 a B Y
Ddov oso de ouas ev pdi 7 aipais n-
PROPOSITIO XIII.
Recta linea subtendens circumferentiam
circuli, in quo feruntur extrema diametri
determinantis in luna opacum co pplendi-
dum, quae in terrae umbra continetur.
minor quidem est quam dupla diametri lu
na, majorem autem ad ipsam proportio-
nem habet, quam 88 ad 45. Et mi-
nor est quam nona pars diametri solis,
majorem vero proportionem habet ad ip-
sam, quam 22 ad 225. Sed ad eam,
quae a centro solis ducitur ad rectos aneu
los axi, es coni lateribus applicatur, ma-
jorem habet proportionem quam 979 ad
XOF25.
CTT enim (F15. 22.) Tolis quidem centrum
Dad A, terra vero cencrum B, de lunae
centrum C, pertecta existence celipli, ec pri-
mu
dueacurgne per A B C planum, quod Faciet
sectiones, in spharis quidem circulos; in co-
N35. et de rncerco cudcias ru m apbavo nO autem comprehendente solem et d’terram,
ov se iNior CC rlo gnv. Horcirco ev edo F oPatctS
123158S NoNABS dEC nD X A pV. Er de ru
oxtes par r zys nundor nab s DEpE) Ta ne
 X)aper F8 doei LOVTOS Et Fn OEAoM T TE ORLE
por H X NapE poV, Y GXV. et de rC novco eudetaS
Ta5 dnZ CXV. AGCV dE C510 0 a BN. PaVEpOV
dn o2t o aβX a ECoV Ean ZS X V WIXNS.
2)a x x ontasu  jus ocleocor eiras duo, C dixa
aspeid T VN E me DEocaV Vno 28 a βY
oEovoS, (C Er T DENV pCTCOS EpIEnCONEVa
ets 8 D us oxtospa. Ecuxcvar dy ai E
vA BV XE. H XV aeq Esi n XIaNETOS 2S do-
eZOVTOS et FH OENsn Y Z OALEpOV NaI Y NapX poV
Eie i BV eodera EDanE) FS N pIV XVKNS, 3)4
X x B oqpecior civas xpos in nperepa orc, C
rluo XV ry Xapuereor ciraej 28 doei Corros ev rn
OE NvA L TC OXrEpCV (C ~ NapXpoV. I ny Éret eet E X
XV ioc eioir drconaorores éeq etor ~ XV. 25Cn
ZY D XV ENdaScoV Es in drcoNH S. EmECCuXDCOV
rectas lineas. Faciac in sphaeris maximos cir-
culoS DEE GTTK PMN. In umbra vero
cerrae, cireulum in quo feruntur extrema dia.
metri decerminantis in luna opacum et splen-
didum, ZI. N: e in cono rectas lincas DOX
FKN. AXis autem sIC ABL. Maniteltum est
ABL axem contingere circulum LMHI: PrO
Prerea quod umbra terrx Tit duarum luna-
rum, e circumferentia NI. X ab are ABL
bitariam secetur: ec adhue luna primum in
cerrae umbram incidat. Traque junganEUE ZW
NC BN L.X. ErgO L.N est diamerer circuli
in luna opacum et splendidum determinantis:
ee BN continsit circulum LMNI; quod B FIt
ad nostrum rilum, e LNT diameter circuli de
terminantis in luna opacum ee splendidum.
Ouoniam isitur ZI. L. N aequales sunc, du-
plx cxunt ipsIUS L.N. Ouare ZN ip(uS NI.
minor est quam dupla S. TungantuE LC C. N.
_ TC ad O produicatur. Muleo igitur ZH
minor est, quam dupla ipsus LOH. FC cum
CF perpendicularis sc ad LB i, erie ipsi ZV
di aet X7 Y V na dinxbco iI A y c x o. HON parallela L. AngutuS iBituE L. XN est aequalis
Nco deg i EV D N0 Enaoscor Esv n chn. nai
erpei Y a ncoderos esi Bi rio BN, o em n o5 d e est ru ZV L, ton aipet esiv i VXD X AEV rn
avoulo
a Restimo, in vertione, minor pro major. b Restituo eu 80o 89; quod demonstratio postulat et
in Crxecohabetur.  In COd. V. DETDETAI FIICTAE apas PrO Ma. ext, (hOC CA, IY25 prO 10I25,) d HC Itra
ubique. d Restituo, in vertione, terram Dro lunam. e Rectituo duc pro dit. F Recticuo, uncis inclutum.
10
q
od excicisse puto, propter caldem vOCeS rCUrenteS,
sunt enim trianculi LXN duo latera XL. L. NT reliquo
uodque in Commandini vertione habetur. E COt
N majora, ex 20 primi elementorum. B COrI. Nui
que ZO, cum sit lunae diameter, major est quam LN diameter circuli, qui in luna opacun suhucui 
terminat. I Cor. F ∞ +8 terrii elementorum, quod recta linea BL. circulum LMN contingat. K C olI. L. H
2d primi elementorum. Eest enim DL. etiam ad N perpendiculario, cum ix sata vsur uba felet, ex 3 cerri.
6862
Com

## Folio 588 — 867984570:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
58E
A R ISYAACACODDAM LOD.
anpulo C LNI. AIque CM LN aequalis L X,
e L C ipIi CN. Ouare criangulum ZNL. Si.
mile est criangulo L NC. FCt igieUE VE ZV
ad NL, ita NF 2d LC. (4. e6.) Sed VL
2d LC majorem provorcionem habet, quam 89
ad 45 m; hoc cst quadratum ex NL ad qua
dratum ex JC majorem habet provorrionem,
quam 792F ad 20250. Ergo e quadratum
ex NX ad quadratum ex NI. majorem PrO
Dortionem habebic, quam 792F ad 2025, et
ipsa XNI ad LO majorem, quam , O2F ac
4050P. Ilabet autem 792F ad 4050 majoren
proportionem quam 88 ad 45 4. Ouare ZH
ad LO majorem proportionem habebir quam
88 ad A~r Et ob id recta linea subcendens
circumterentiam cireuti, in quo Teruntur extre
ma diamerri dererminantis in luna opacum e
splendidum, quae in cerrae umbra comprehen.
ditur; InOE CAt quam dupla diamecri luna,
majorem aurem ad iptam provortionem habet.
quam 88 ad 45.
Tisdem politis drcatur d puncto A ips AB
ad rectos angulos PARC. Dico ZN minorem
quidem else, quam nonam partem diamerri (0.
lis; majorem rero ad ipsam proportionem ha-
bere, quam 22 ad 225; _ ad PR majorem
habere proporrionem, quam 979 ad 10+25
Duoniam enim oltensa elt ZN diametri lunx
minor quam dupla; lunx aurem diameter dia-
metri solis minor elt, quam duoderigelima
DarS X, erit ZN minor quam nona pars dia-
metri solis. Rurtus quoniam ZN ad diame-
rrum luna majorem proxortionem habet, quam
88 ad 45, e diamerer lunx ad solis diame
crum majorem habet, quam 45 ad 900 (F5.
5.) (Ouippe quod lunx diameter ad dia-
metrum solis majorem habeat provortionem.
quam F ad 20, et omnia quadragies quinguies
lumantur r: habebit ZN ad diametrum Tolis
majorem provortionem, quam 88 ad 900 =:)
hoc Cst quam 22 ad 225 (55. C5.) Ducan-
tur 2 puncto B circulum DEF contingentes
BYS BVTC. FE YV, ZA jungantur. FrIC
2d FY NV ycovia (C Ési ion pdi nVR Tn XE.
 de  G63 pet 10 e DC a ACoS ad pechC oa
Negor EX + n od a H H AGOS p E. H a pa VHDTEIVSO
2od rlus dron apbaroudilo, ev 2E0 ontas uosr ~
DIapEreB B dIBCL COVTOS EV ZH OENgun 3O T OKsEpov n
∞ NapONEOV E S(TS LSEKInS Et aoscoV Esv n
t  pS opdas i H ∞ P . AEYc est n EV D X) a
pblt pc 66 dsbeo etcct O eto H edbector plcdle
PetC Or dE NOOV EX et  pCS adbu  n t
ObconaDtcor OEaCFOBO E DEAOHS E iaE
2p8 F8 iN1X eneecor esiv n in pepoS = n eeq G
D N)QuEEPS ZS yNiS enaoscor esv n erraror pep 6
Dan Exei n EV po5 r 3LaiuerpoV D ocNionS
uet Cova Negov EXd n or sa  n xpo5 pE n de 2) a
PlCFPOS D OENNVnS po5  S nNtS. ca pEr pOV pet C ova
o CXA Ob Scb pbE 1OG 1B Eis Cb  A E DEMIVI
crespoespos 005 Y rS NX pei C ora néqur exd n ov
O MpOS H (C HaVTES REOSACGNOVLG.NaEVnISE
apa i ED 7005 F depe) por X iNiX puri  ova Nogov 2 n
OV ZO Z n XpOS D a. ZBTSW n OV Za W B poS XO
oX E. HXcoar dn doco 8 B8 dEC RbK AS EPa
Mopueras ai  βvs BD = C. C em C coxdco n v P  
c
n) Xy in YV opor oeq est x EV N reiYcoroV
FC RVy rerycovco EW a eg id5 n ZV WC5 s
on, 8t nn ta kY. KK HDL cC3 3HB
X Y pet E ovO Negor Ext n ov ra X D WC9G + p E
785C5,  o VR NEOS X a no X Y peet C ova Nogov ExA
iEe  BI K a nEoS r BKE. TC x dito 8
E00 S dro D VX qei Cora Négor exlince
ra D H a NEOS r B X C.)
pci ovae Aosod Exd iC ra L D H a rEoS  dve
n n EV nGOS 2 XO
ex) i ra bD H a nEOS  dv pei lova nerov iree
dtconn pct (OVC) Nogor ExA n od  A A AGOS pLE.
gus, rEp. D epdaer S nuNS na X D EpC) ra aneq ~
Fcr avcor oncc Xbco dio 8 a ii
1605 1a bhE H83 00 1 M P plCova Nogot
X 10B ApO3 M d PH E. LX Ct Yd ed e
i  G P DENlOnS EAaOSCOV SOU n
LCOM. Duoniam enim LD XN paralletae sunt, erit angulus L N X aequalis anculo CL. N (29. C 1. ) Sed
anculus L. XN est aequalis angulo L. WX, 8 anculus CNZ ipsi CL. N, (5. C T.) quod XI. L.N aequales sine
itemque aequales LC CN. Ereo e reliquus anculus XI. N est aequalis reliquo L. CN, e trianculum trianeula
simile. m Corm. Habet enim NI ad lunae diametrum L.D, majorem proportionem quam 89 ad 90, quod in
antecedente demonstratum est. n Resticuo (ex COd. V.)  uu PrO, Crua, BE MOX, de pro de, indéque sup
pleo quod hic uncis ineluditur. o Com. Est enim 7922 numerus quadratus qui fit ex 89,  2025 quadra-
cus ex 45. p COr. Nam cum XN ad NE. majorem habeat proportionem, quam 89 ad 45, hoc est quam 792. 
ad 4005; es NZ ad LO majorem quam 89 ad 90, hoc est quam 4007 ad 4050: habebit, ex aequali. XN ad
CO multo majorem proportionem quam 792F ad 4050; ex iis quae nos demonstravimus ad 23 quinti elemen
eorum.
q Cor. Est enim 88 ad 45 ut 792r ad 405033. Sed 7921 ad 4050 majorem habet proportionem
quam ad 405035. (8. C5.) erso 792Y ad 4050 majorem proportionem habebit quam 88 ad 45. r Com. Imo
vero longe majorem: ex aptedictis. PCO. Ita ut secet rectam lineam NKF in puncto P. ex rectam lineam
XGD in R, F In hOC FotO Caxite, Codex Sy pro DoB, ubique habuerat rob. sed ex Cod. V. Fuic emendacus
CONErA VerO, PrO Ma. puc. Codex V. haber ubique apus. Commandinus (quod miror) hic loci (sed non ix
reliquis) urrumque secUTUS errorem prO 979 ad FOT25, habet 379 ad r125. Nos omnia ex calculo restitui
1US.
u Dubium est in MIS. an c in legendum sic, an crnavir. Sed verumvis legas perinde elt. _ Com.
Ex9 bujus: solis enim diameter major est quam duodevisintupla diametri lunae. y CO. F 9 hujus. Nat
cum solis diameter minor sit quam visintupla diametri lunae, habebit diameter lunae ad solis diametrum majo
rem proportionem
danS DrOPTEr anTCC
quam F ad 20, hoc est quam 45 ad 900; ex 15 quinti. Z Deleo exei DOst dozo, Wt redtun
dens iccc. a Com. Emo vero lonce majorem. b Recticuo dit, pro des et Buo PrO evo. cC.
a Com.
Secent autem rectam lineam P AR in punctio S Z.

## Folio 589 — 867984570:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
A RIST A R GTVS S AMIV S.
NEF COV F8 n N1S 2)∞ X Y aVTOV RCOVOI HECAN ap
Cavew For XE HNtOV H, ruv oE Njule riu ropo DV’Ex or 
recs ruiuerees or 1. H de D)aepocleos r8 dho-
et GerTS EV TH DENH TOTE OKHECOV X, ∞. NapEX COV.
E. 5 v d s uEF eOV D OENyvnS. a COYa NegoV EX
n ov Z0 X b XP35Z. Kai n vD a 2g X e0 5 riV 2E
iM.S Prapcexpor pet C ova Negov EXI n dv ra  B x po
n n XV aeg X eOS FyV V a pei Cova Negor EX
n du ra H B X p0 S Z C. 25 i n XV po5 n va
Ercos n va XeoS rI 5, d X   4.) N85 et
vaj F455~ VX  n n va apa 7 p05 Ti a0
pc Coros Negor Ex et n or Ta  B X poS FC Z, 7M C
aspes n V e XpoS d a e pet C ova NogoV EX et n ot
70 X D XpoG Fa Z n ra diccora n apa dha
NErEO 78 yN1S XpOS T  C uCora Noyor Exet
n ov F0  b 7poS Ta h. Edcxon dECC n ZV poS
Splendidum decerminancis ad diametrum luna,
ita ZV ad Colis diametrum; quod idem co-
nus solem ee lunam comprehendat, ad risum
nostrum verricem habens d. Dlameter aurem
circuli dererminantis in luna opacum et splen-
didum, ad diametrum luna, majorem PFOPOT-
tionem habet quam 89 2d 90 (ex anteceden-
10.) Ergo et YV ad diamerrum. Colis, majo-
rem habec quam 89 ad 00: d QY ad YA
habebie majorem quam 89 ac 90c. VE au
rem OZ ad TA, ita TA ad AS, cum paral-
lelae sinc SA YOF. Ouare e ZA ad AS ma-
jorem habet proportionem quam 89 ad 00.
Mulco isicur YA ad AR majorem proportio-
nem habebic, quam 89 ad 90. FSEc dupla
limiliter. Habebir isiur diameter ColiS ad PR,
majorem rationem quam 80 ad 00.) Osten-
Ta elt autem _ ZN ad diamerrum folis majo-
rem habere proporrionem, quam 22. 2d 225;
ec ex aequali, ergo ZN ad PR multo majo.
rem proportionem habet, quam numerus pro-
 caucreor  iNtS puet C ova Nozor Ex30a n ôv r ductus CX 22 8 80, ad eum qui ex 90 et
XB XpoS ∞KE si 1oS nomco aean ZV eoS I 225 producitur. Hoc ct 1958 ad 20250: 8
7E peciC ora negor Éxet n Par) o ocmro en horum dimidia vidclcet 979 ad 20125.
 Y Xβ nat  B XeoS  en Y Z_ GKC. 2SESL TA  ∞BVn XeoS Za M B. ∞V C ra nuion
TSIESt XO B0B XCOS M a PX E.
PRO.
a Com. Illud nos hoc lemmate demonstrabimus. Sic (Fi5. 23.) noster visus ad A, tolis centrum B, JyyA
vero cenerum C, quando conus solem ex lunam comprehendeus ad vilum noltrum vercicem habeat: Crtr
A C B puncta in eadem recta linca. Ducatur per ACB planum, quod Faciae sectiones, in sphaera quidem
circulOS IaXIMOS DEF GIIR, in conoaurem rectas linea; DGA FKA. Junsancurque BD CCI; ec a pun
cti D C ad A duCanEur, 2d rectos angulOS DLF GMK; _E DB OC ad puncta N O prOduICanEUT. DicO
uE KG ad GO, ita ese FD ad DNI. 9uoniam enim recta linea AED circulos DFF GHR contineit; 
ceneris B C ad contactus ducuntur BV CC; erunt anguli ADB AGC recti (18. C3.) quare trianguli ABD
anculus ADB est aequalis angulo ACC trianguli ACC: atque est anculus D AB utrique communis: reliquui
2
isit
Sulus DBL aequalis ipsi GCM. Frgo ex reliquus reliquo aequalis; e triangulum triansulo simile, (4. C6.
Fieitur MCE ad L D, ita CC ad DB: permutandoque, ut MC ad GC, ita T. D ad DB: e eorum dupla (15. C5.
EG ad 6O, ita FD ad DN. Fst aut m CK alunt a qui in anu spacum ex splendidum determinat
CO lunae diameter. Freo, ut diameter circuli in luna opacum ex slendidum determinantis ad diametrum
lunae, ita FD ad DN hoc est, ad solis d ametrum e Cor. VF enim XV ad solis diametrum, it a 6) Y ast YA
cum sint earum dimidia; ex 15 quinti f COrn. FX 29 primi. Ouoniam enim parallelae sunt 5 A 16), erit an
gulus XAS aequalis angulo AT9; atque est ans lus ATS rectus aequalis recto A9 Y. FreO ex reliquus reliquo
equalis, e triangulum trianeulo simile. (4. C6.) Ot ixitur O)X ad XA, ita est Y + adt A5. B Suppl.o
Graeco, quod in Commmandim Codice detuisse videtur; adeoque decst in vertione: sed hujus loco in Noris hxec
HabEE COI. FX 8 quinti. Est enim AR minor quam 45. Quare ex dupla ipseus Y A ad duplam ipsius AR
hoc est solis diameter ad PR. majorem habebit proportionem quam 89 ad 90. h Ellacio elt mavifesta. Ouippe l
racio VB. Colis sit major quam 89 e LN major quam 22 cum est D. Colis in XN hoc est XN major quam
D. solis
2259
PR
D. solis,
PR.
80 in 22 hoc est 1958 seu (sumpris dimidiis) 979 Commandinus sic operole demonstrat. Com. Duoniam
10125.
20250,
enim NX ad diametrum solis, majorem habet proportionem quam 22 act 225, e diameter solis ad PR majorem
90
2253
habet quan bes an 90; frat ut 225 ad 22 ita 89 ad altam; erit ad 8158. Cum ieitur XN ad diametrum solis
majorem habeat proportionem quam 22 ad 225, hoc est quam 815 2, ad 89; e solis diameter ad PR habeat ma-
jorem quam 89 ad 90; habebit, ex aequali, XN ad PX multo majorem proportionem quam 8 ad 90. Sed
813 hoc est 1352, ad 90; est ut 2958 ad 20250. Quod ita manisestum erit: dispositis enim numeris in hunc modum
19e 20250 e decussarim multiplicatis; videlicet 225 in 90, fient 20250; 8 1 in 1958, fient 1y58; Babebit 135
ad 90 eandem proportionem quam 1958 ad 20250. Quod nos demonstravimus in commentariis
certiam propositionem libri Archimedis de circuli dim
majorem propertionem habebit, quam numerus productus ex 22 8 89, hoc est 1958, ad eum qui producitur ex
908 225, videlicet ad 20230. i ero artm, resticuo, aDin. LL MB. or (ex Cod. V.) PIO Mo or.
Vc. Es) dn. iis i Xa CreoS rX obeoB eo igitur, ue diameter circuli in luna opacum ee
TH OEK vn TO TE ORIEpOV n ~ NaupoV Xeos 
2Jucteco D oENnvnS, 3TCo5 i v D r eo5 rlu 29
63363
a L. AFIX2

## Folio 590 — 867984570:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
R IS Y A B
AV E
PROPOSITTO XIV
A centro cerru au cui cenerum juncta
recta linea, ad rectam lineam quae ex aX
abscinditur, inter eam quae subtendit circum
ferentiam circuli in terrae umbra contentam.
e centrum lunae. majorem proportionem ha
betus quam 675 ad L.
TF (Fi8. 21, 25.) eadem Eigura quae prius:
D e luna ita se habeat, ut centrum ipsius
C Sc in axe coni Tolem e terram compre.
hendentis a: maximus autem in sphaera cireu-
lus SIC POM in eodem existens plano; et
MO jungatur. Ergo MO cM diameter circu-
li determinantis in luna opacum et splendi-
dum. TEague junGaNEUT MB BO LX ZB NC
Rectae isitur linex MB BO continsunt cireu-
Lum BIOP; propterea quod NO sic diameter
circuli determinantis in luna opacum et splen
didum. F.C quoniam ZL. est aequalis MO
utraque enim iplarum est diameter circuli ir
luna opacum ex splendidum decerminantis
erit ZMII circumserentia, aequalis circumte
rentIA MILOD. Ideoque circumterentia ZNI
ipsi LO aequalis c. Sed OL, elt aequalis LMI.
Ergo _ ZMI ipSI MII. aequalis erit. FKL au
tem ee XB aequalis BI. d; quod punctum B
Sit terra centrum, (Cx 2. Polutione,) habeat
que cerra puncti ac centri rationem ad Ephae
ram lunae, e circulus MOP in eodem (t pla-
nO. Ouare BM perpendicularis cMt ad XL. 5
Arque elF CM ad MB perpendicularis S. ParaL
dela igitur elt CM iDH L. X (28. CT.) Fst au
rem _ SX paralicla ipA MR; aC PFOPTeTCd
criansulum L. XS Cimile cst criangulo MRCN
FrgO UE SX ad MR, ita SF. ad RC. Sed S3
ipliuS MK minor ell, quam dupla (15. C5:
quoniam e ZN cst minor quam dupla iptius
MOi. FrsO es SL. iptius C. R minor erit quam
dupla: e SR mulco minor quam dupla iptius
RC K. Ex quibus sequitur SC ipsiuS CR mi
norem ele quam criplam. Flabebit igitur RC
ad CS majorent proporcanem quam F ad 3
(8. C5.) L Guam est, ut BC ad CM.
Ex Zio 8 ner S D Ius 67 20 ver 50V ~OC
Anons 67oyroidon cudcia, 10e95 7 eu deiar
  Det O 8 aEOV ()  (95 TCd XEI-
reco d oranons n 220  ei red orraouam D JHS
ovrcirsone eo Jeia, uei C ora nozor éz  n or
reb X0E coe35 a.
GEra x avro ginpua rco neirees nai i veation
1SrCS ESCO WIGE X NEVEOV aurys civas d Z
a Eor O 78 NCOVZ 7Y DEINapCavOVTOS Eov 2 i X o
nai rlud gii nat EEco ∞ Y a pegtoS) Y eo r
SDaieC NNNOS o  op ev ra curs dnedco cdn
avrois  ere cux co n p  n p o deg dieperees
est 28 de C oVroS EY En DE Non Sd TE OKtEpOV X Y
NapnEO etrel cuXcour ) ai  B B0 XE
E
( y EDaor) ̀ e S NOX NnNS ai u B Bo
dia ∞  Ou caEEGOV Ciraj F8 det  CTS et 27
DENON LB E OKHEPOY H X RapEEOV rey erret ion i E X
En uo Enareea id aorcr chauereos est 8 duei-
Corros Er En OENyon 2o T OXrpoV (C ∞ napCo ion
apa C n Z p N E, DEpera Tn p XO He Depetc D
 n Z ( a ion Est rn XOC. àM i X0 Fn X p
ion ese CCyE aa ion et rn X pi est y y nEB
ion ru BN d. dh 5o 2o B oqpeior verrpor eivar
 gns, nai Ce rlui gi,  oqueis in vevrex Nógon
Exd reos i D ocxivns oDaieaV (C ZOV pLO X
NVKNOV EV ZC av DnEdc Evai n’aea B  ne
deros es Bariv Z X E. Est) n n y pb nederos 
rjo B p S c D eHNOS aepa esiv n Y p F EN. Est
dE i n 5E Fn p C 2 DgiMyNOS op OLV e Cq est ~
XoZ FeiYCOVON FCS  BY TeNNCoICO. EsW aeq
cos n ∞Z reos  p B, BFCOS H ∞ N +505 E PY
a n 5E D p Es exaoscor y dhcon aoor exet (C
in EV D p 0 Endoscor esir i cconaoicor. ic i 5 X
àeq  y e Enéoscor esiv n donaicor coc  5 8 d
eY noCo ENaocoV Esiv i dconaicoV i y apa
ye énáoscor esion resconaoicor n y e apa pos
rls 78 per Cora Negor Exet n du a pos Y rai
Ita MC ad CR; haberque BC ad CM ma. Ettet esiv cos i B Y Apo5 Y p, 3rcos i Y p 4
iorem proportionem, quam 45 2d F. (FEN FF
Ye. n) β7 Xpo5 rd Y p peC ova NogV ExC
bajus,) (n habet igitur e CM ad CR, majorem n dv p E XPoS ds nai n Y p espee X po 5 y e pei ova
Nogor
a Latina vertio differe, ordine verborum, d Craeco textu; sed eodemi sentu. B Com. FX 28 tertit ele
mentorum. In aequalibus enim circulis, aequales rectae lineae aequales circumferentias auferunt. C COm. Quo-
niam enim circumferentia XMC est aequalis circumferentiae MLD, dempta circumferentia ML. utrique communt
erit reliqua ZM reliquae FO aequalis. d Com.  centro enim B ad circumferentiam ducuntur. e Supplec
rio rlo quod excidisse videtur. f Cor. FX 3 tertii elementorum. Nam recta linea BM ex centro ducta cir
cumferentiam XMZ ex ob id rectam XL, bifariam secat. 8 COm. F. X 18 terrii. Ducta est enim recta lines
eom contineit. h Com. Namque ansulus L. XS aqualis est an
Sulo CMR,  angulus L. SZ rectus aequalis recto CRM. Ereo es reliquus reliquo aequalis, e trianculum tri
uneulo simile. i Com. Fe demonstratis in antecedente. K COm. Fst enim R5 minor quam SL. I COI. F
sexti. Nam
Basin per
riancula BMC, MCR, similia sunt, ex 8 ejusdem; quod ab ansulo recto trianculi BMC ad
edicur
ris ducta est MR. m Suppleo in vertione, quod uneis includicur, ut Craeco responde
orre in commandini Craco codice exciderat, librarii incuriam propter eadem rerba irerum occurrentia
 Rectiruo
100

## Folio 591 — 867984570:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
A R LDL ARCHOS dAM CDD
Rogov exe n ov pb po  EX et 7 na) n Y P X pO5
rlii n 75 pei Covo Nogor , (n ou a xpos y du
15s aea i pY XeoS Y peiova Nogor ) ext n d
pE X8oS Y T8TESW n ov 1E Xpo5 a Ed etXn d.
No n B Y XpoS rl  p pet ZoVa Negor ÉxBo 
or pE xpoS a di ios aa nBy rpos rui y0
uet Eova NoyOV ExC n db ra XOE Xpo5 a P.
TF.
11 F udis 2)oiuereos aoe s Y E Jus X18.
 For uel (ora Nozov è Zet n dr reb 1d ToCS Y
enaovora de i dn re  Y Exds E.
27c0 id iNX idio vevrpOV X a gus dE verEpOr
1~ B DE NHVyS dE NEVEPOV X Y, TENeaS Son
 CxNCtLECS, ZXrG va r aB y en codetasn
nat en be bNadc D) 4 2X à Go O Mincdor. i noi
EtrCO TouS, et pdo reo iNico r dEC nonxor, er de
Zn Vn Y yb_ ex dE ZC OXiaua ) VZ DEi
Déociar, et de re ncorco eu détaes as d  l u na
En (Cuxcon vE CC dero 28 a Tn a p Xp05 epda
y2bc0 n oa  var erein vE D AQNEEPS FS nNI
ENaescor es i Ervaror pep 9. (n à ea _) apCTBO
25 nis pet C ova Noyov Exet  pes rd vE n dv ra
d Apos a 3, ) n O X apa MpOS ri VE Nod co puei-
Cora novor Ext n dv ra d xpo5 a. P AM cos n
O7 Xp0S T VZ, TBFGIV 105 n a 0 rpo5 riv p v
Srcosn a p XpeS sy p pus di quorna rezcorcor
n à pe deq eOS TyV E p, oM Ci pet (ova NoyoV EX
n av ra d reoS a I nar arasper arn i pa XpOS
a  Enaaora Noyor ex n ovEra d XpoS a .
TaNV EXetn aβ ~ β Y pet cor EsiVn oNTCONaIdE
Xa Naoior nc à e D BE pet  cor ÉsW n ’on
rcondena conaoior d. n a B aeq eos Tlu BC
pEt C ova NoVoV Ex +n oV 2 Ln XBO5 a aVaNI
apa n BC 7 e05 FyV B a Enaoora noycr exdn dv a
ed5 in naet ouo derr n e a apa npos rl à 
Exaarora Noyor exn dv 3 1d = 005 r 1n. EdEi
ron de nas il p a xpos rlo a e en avora novor
Ex8oa n ov ra D reos ra . DEa oeg di 108 n
proportionem quam 45 ad T. Ilabet aute
_ RC ad CS majorem quam F ad 3: ex aequd
li MC ad CS majorem habebit proportionem,
quam 45 ad 3, hoc est, quam 25 ad F. OAen.
la est aurem es BC ad CM habere majorem
Proportionem, quam 45 ad. T. Rurtus isitur
ex aequali BC ad CS majorem provortionem
habebit, quam 675 ad FP.
PROPOSETIO XV.
Solis diameter ad diametrum terrae majo-
rem habet proportionem quam F9 ad 3: mi-
norem vero quam 43 ad 6.
CTF enim (Fis. 26.) Solis quidem centrum
 A, terrE vero centrum B, _ lUINR CCHErun
C, pertecta exiltente celipli, hoc est ita uc pun-
Eta ABCi in eadem recta linea ConstirHanEUr:
e per axem producatur planum, quod Faciat
lectiones, in sole quidem circulum DFF; in
terra vero circulum GFIK, de in umbra circum-
Ferentiam NX; denique in cono rectas lineas
DM FMI. Jungacurque NX, e per punctu
A duCacuT iPE AM ad rectos ansulos OAV
Ouoniam isitur NX minor elt quam nona pars
diametri Colis (F3 hujus;) habebic (a diame
ter Tolis ad NIX majorem proportionem quam
d ad T: adeoque) OP ad NX mulco majo
rem proportionem quam d ad T. (D Sed vE
OP ad NZ, hoc clE UE AO ad RN, ita est
AM ad RMI, proprer similicudinem criangu.
IOTUM. ErgO AMI ad RM multo majorem pro-
Portionem habet quam d ad L: ) et per Con-
vertionem rationis MIA ad AR minorem pro-
porrionem habebit quam d ad 8 (30. c5.
Rurlus quoniam AB ipsius BC major elt quam
duoderigincupla, (ex 7 Bujus,) erit mulio
major quam duoderigincupla iplius BR d. FIr.
S0 AB ad BR majorem proportionem habet
quam 18 ad F: e conrertendo RB ad BA
inorem quaM F ad 28: (26. e5:) compo-
vendoque RA ad AB minorem habet quat
F0 ad 18: (28. C5.) Octensa elt autem e
MA ad AR inOrem habCrE PFOPOTEIOHEHE
quam 9 ad 8. FrsO ex aequali MA ad AB
p a 7eoS TyV _ B Exaova Nogu n ov Za C0a minorem habebic proporcionem, quam L7F ad
Te05 P N d C. i ov 20, D re0S 15 ra rd ueu 244 c: et quam x9 ad 16: partes enim codeur
modo
n Bestituo ro B1Or0. 0 SAPBICO (ex Commanaint VeTHOHC) ueis inclutum, quod in Oraco noltro exci.
derat. P PTOPteF 15 X 45 = 675. Commandinus GC Futus octendic. Si enim fiat ut x ad 45, ita 15 ad alium
erit ad 675. Itaque quoniam BC ad CM majorem proportionem ha
(5; 8MC ad CS majorem quam 15 ad r; habebit ex aequali, BC ad C5 majorem proporrionem quam 675 ad Y
Suxpleo, (duobus in locis) uneis inclula, quae excide
Comm
oquinti, NX ad diametrum folis i
habe
nem quam L ad 9. Ouare, convertendo
Tuctbtus c ada astent
tionem habet quam 9 ad 2. Sed ut A0 ad RN, hoc est, ut earum duplae OP ad NX, ita erit AM ad MR
ob similitudinem trianculorum AMO RMN. Ereo ex AM ad MR multo majorem proportionem habebit quam
PrO nt n coeis rei B, restituo ra D adegs ra n. d Com. Est enim BR minor quam BC. e PFOPEeL
1828 = 1. Commandinus sic tusus. Quoniam enim M  ad AK minorem proportionem habet quam 9 ad 8
hoc est, quam eorum undevisintupla, videlicet 172 ad 152: habet autem P A ad AB proportionem minorem
quam 19 ad 18. Fiat ut 19 ad 18, ita 152 ad alium, erit ad 244. Cum isitur M A ad AR minorem babea
proportionem quam 17F ad 152; habeat que R  ad AB proportionem minorem quam 152 adt 14 4: ex a quali
MA ad AB minorem proportionem habebit quam 171 ad 14+; B00 est Gunno 1 act 16
orem
fPi

## Folio 592 — 867984570:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
modo mulciplicium eandem habent proporto
nem ((5, C5.) Ouare per conrertionem ra
tionis (30. e5.) AB ad BMI majorem propOr.
rionem habeE quam 2O ad 3. VE aUTeM AB
ad MB, ita DEF circuli diamerer ad diame
crum circuli OFIR 8. Solis igieur diameter ac
diamerrum cerra majorem habet proporrionem.
quam 29 ad 3.
Dico Praeterea, minorem provortionem ha-
bere quam 43 ad 6. Ouoniam enim BC act
CR majorem habet proporcionem, quam 675
ad F (ex F4 Bajus: ) habebit per convertio.
nem rationis (30. e 5.) CB ad BR prOPOr
tionem minorem quam 675 2d 674. Sed AB
ad BC minorem proportionem habet quam 20
ad T (ex 7 bujus.) Frso ex aequali AB ac
BR minorem habebit provortionem quam F3500
ad 674, Hoc eAt quam 6750 ad 337 1. Et
convertendo, componendoque, (ex 26, 28, C5,
RA ad AB majorem proportionem habebit
quam 7087 ad 6750. Duod cum NX ad OF
majorem habeat proportionem, quam 979 ac
10T25 (ex Y2 hujus;) habebit convertendo
OP ad NX minorem proportionem quaM FOT25
ad 070. VF aUTem OF ad NZ, Ita AM ac
MK m ErGO _ AM ad MR minorem prO-
porrionem habebit quam FOT25 ad 979. RF
per convertionem rationis MA ad AR habe
bic majorem proportionem quam 1OL25 ac
Or46. Sed RA ad AB majorem proportionem
habet quam 7087 ad 6750. Fx aequali igieus
MA ad AB majorem habebic provortionem.
quam numerus productus CX 1O125 e 7087
ad eum qui ex OT46 8 6750 producitur
hoc CIE quam 71755875 ad 67735500. Fla.
DCC autem ec 7F755875 ad 62735500 majo.
rem proportionem quam 43 2d 37 9. RFSO
e MA ad AB majorem provortionem habebie
quam 43 ad 37: et per convertionem rationis
AM ad MIB habebic minorem proportionem
3015 CoraVTCS no C 2 NaOOIS Y aVTV EXet NoyoV
DI_ pCrSOS ed  gns NauErpor pesi  ova
20C) 7po5 Ta X0d. Exa) n n a B Xpo5 rn
di 158 i e P A po3 h  B CKaNOVa NOYOVn OV Za
7605 rud cpate  1 Eket 1 oV 20
7p05 5a, 5 V V.  s 21ot H bG 3 P05 Tlo 0 n
puet (ora NYOV Ex et H 1OB A pOS Ma. PH E avet
 WV ap H O3 H B0G DE Et  107 WV EX et 
lo 2a ) Md. PKE 305 10 80 coh dEy0.
7805VE 8tc3 A d p Heb3 p BG A cb po copet
158 a EEet n pb a 7 p05 rl ∞. P pC C ova KoYOV 
Or o ELEXO VOS 21OS D ZM. CXE H ZCOV
S, rreos Y erExvor apiuor o  
d eM 5 , Y 5  vn. 78τ15V O  M. 8pOE3
EcddE, 3605 b Cto 5 P0Y (C E. LX dE3C
M. GPOE (C ECOE, 7P05M. 5 P0YC ED, uet ova
NEyOVPn OV FC p Y 7(C5 X C 2. n n p a espa  po5
rio a B pet Coras Noyor Exl n ov Ta p Y red5 X C
avaspé Larri aea i a p XpC5 pB ENeosOra Novor
55
acileo DaMIDo.
avaespe Varr aepa n a B M pos B pu pret Cova Nego
EXe n dv ra 1d Xpos ra Y i05 ) n a p Xpo
p B, 32c05 n D)aerSOS S dEC KVN XOOS T
Zoereo 28 CnD X LVKNS B. n apa 28 yA1X
NoYOV EXCI n ov C 1B X p05 Y
Aeyco) ot EnaOO Noyor éxet n du Ta p Y
 pb3 5. L. N Et gd n B y A pOS Y  petC 0 a N-
Yov Éxet n ov Fa X0C P pos es avasperb av
EEet ae   oS u BCEMaVO NOVOV nTa
Endodes t ot 10n 3 65 cb. EECt opo
X Ma. Y 4 1603 20 ∞60,181 46V205 2
(Xpo3 a FNG. Ovona  C C OD VeVHn PC
7205 e Endoora NoyoV E7  Cor 1  Md
PVE 3863 b 10b aVGDE aV H pob  P05
rl a e UCt (OVO 20Y0V EXet n or ta M. PE
7605 6cb  l50 L.X Et 3 ngi n elb ebB cbt
peci Cova NoyoV n ov Ta  n  ne05 20  i v di
Exet
fPrO nbp. relticuo ndu. E COM. Funsantur AD BC. Erit trianeuli M D A angulus A DM rectus aequalta
triangulum trianculo simile. Et icitur AM ad MB, ita e AD ad
meter circult DeL au l Tu CR diametrum. h’Slippleo quod exciderat M Hot Coc
commandinus, lC taIuS: Nam cum AB ad BC minorem habeat proportionem quaut 20 ad l, hoc est, qua
125∞ ad 675; es CB ad BR habeat minorem proportionem quam 675 ad 6, 4. habebit, ex aequali, AB a
3. 6750 P
+ 4
recto BCM trianculi MC. B. Sed ansulus DM A est communis utrique. Frso ex reliquus reliquo aequalis, ex
tg. quoo post nozor redundabat. k Pro  e  ex alleto codlcC. leropet,
CracO i Deled
181 0
BR mnorem proportionem quam 13500 ad 67+; hoc est, quam eorum dimidia 6750 ad
enim trianeula AMO RMN inter se similia, ut superius dictum est. n PrOPter 1812.
337. in Com. Sunc
8173
o3. Com
mandinus CiC: Duoniam enim M A ad AR majorem habet proporcionem quam 10125 ad 9246, et X A ad 
habet majorem quam 7087 ad 6750: fat ut 9246 ad 10125, ita 7087 ad alium, erit ad 78453503: Si enim
mulciplicemus 20125 per 7087, e quod producitur, videlicet 71755875 dividamus per 9146, exibunt 784575 19
Itaque cum M 4 ad AR majorem habeat proportionem quam 10125 ad 9246,. hoc est quam 7845 5 505 adt  708)
e R4 ad AB habeat majorem quam 7087 ad 6750: habebit, ex aequali, M  ad AB majorem proportionem quam
78459 46 ad 6750. Sed 784531 28, 10t est 9 146 a  s est lb 11(36B a b273 L fumno il
meris decussatim = 1225585 60 multiplicalis pers  ed  qud oS deoa  In onmentari
in certiam propositionem libri Archimedis de circuli dimensione, propositione septima, ut proxime diximus. F
eo MA ad AB majorem habet prportionem quam numerus productus ex 10+25 e 7087 ad eum qui ex 924C
roducitur. OPrO Ceos, restIEO EpOE; _C MOX PTO spos, restitvo, 550Y. EF in commandini nOta jar
BcOxImC POtuta, ad asteriscOS F PrO 7085 eE garo perperam Ceripeis, rectinio 7087 et 9146. Ec similiter alibi
utsi mencur
3
eyporaphicum est manisestum. p Deleo exe. quod post aozor recundabac. q Com. si enim fia
2755875 ad alium, erit ad 62743. +27, qui major est quam 61735500. Frgo (ex 8 guiHI
21755875 ad 617355C0. majorem habebit proporcionen qun s Ss quam 43 ad 51, Nempe

## Folio 593 — 867984570:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
AL LOL AR GTTOS S AMIDS.
Ext n ov 2C  C955 E c3   po 235  quam 43 ad 6r. Sed DE AM ad MB, Ita CM
B u 8705 esiv H dlapbet eo3 8 4 118 coe95 tu ota- Tolis diameter ad diametruM FCrYX. FrgO dia-
pET eOV D JuS.  t 6 HAS EOS T
EoS Y.
OnXioS 095 it  o 103OV E7e 1
0n E cV Y 0(95 τWX G Eqora de n’on uv.
ecades G i +86 coe95 013.
Erco rd inis udo diauerposin d Ins n B
drodeturo) de ’on Esu cos n 8 inis oDipa
e05 v 4 q1 te Stu 0 diro ~ 2)qE
7e8 ∞ 5 id 18 niboS reoS  dr  MauereS 2
gus nboV coabce (C M D DENVyS  coC Eret ES
105 0 dero  a nv6o5 n0S Y dero 8 B nobOV
3FC05 d iN, O G0S T gv o de dio  a XbOS
ec5  dro D B nobor qe ora nogor exd n or Ta
5covD nEoS X Q. enaova de n ov MS. DDC
7505 ∞15 i qd. n a neos Eus B pet ova Xo-
30r Ext n or +d recs Y enaosora de n’or pY
7p05 5 Co5E d iN105 X e05 EI guv pct Cova nogov
meter Tolis ad terrae diametrum minorem pro-
portionem habebit quam 43 ad 6. Ostenta
est autem et majorem habere proporrionem,
quam 19 ad 3.
PROPOSITIO XVI.
Sol ad terram majorem quidem proportio-
nem habet quam 6859 ad 27; minorem vero,
quam 29507 ad 216.
CFF enim (Fic. Y9.) Tolis quidem diameter
A, terra vero diameter B. Demonltra
cum jam cst, ue solis sphaera ad terrae sphae-
ram, ita esse cubum qui Hc ex diametro Tolis,
a cubum qui ex diametro terra. Ouemad-
d
modum ee in Luna 2. ErgO vE CubuS ex A
ad cubum ex B, ita COI est ad terram. Cu
buS AUTEM EX A ad cubuM ex B majorem PTO.
portionem habet quam 6859 ad 27; minorem
vero, quam 70507 ad 216; ctenim A ad B
majorem habet proportionem quam 10 ad 3
minorem vero quam 43 ad 6. Ouare e (ol
ad terram majorem proporcionem habebit quam
6859 ad 27; minorem vero, quam 79507
EXC n ov 5covD XPoS XC Enaovora de n dv ad 216,
pverodes B i d 83 recs 51E.
2.
1 2) gueFo5 P Ju5 roees Y D seiuc, SoV P oE-
PROPOSITTO XVII.
Diameter terrae ad diametrum lunae in
Nnons es pel  ort E Novco B3I n or séxe =) reo majori quidem est proportione quam 108 ad
en ceoS  Y er ex daom st i du E copd5 17. 43. In minori vero, quam 60 ad 29.
Zrco zd inis edi crapuere O n a pluins
n B. Jus) n Y na) erret n a XEoS i
EA_NOV Negor. EXet n dV 2C pe Y _GOS 5 ava
aNW a C n Y nEOS  a ue Cora Negov éxe
n dv 5 NGOS pSV. FXe dE noy n a reos 
B pei C ora Nogov i dv ra 1n nEo5 a di 158 êe
in Y pos  B peLora Exet Nogor n dv ra p n
7e05 Ta p Y . HCNWV ExEt i a Xpos ri Z
pue eora Nogor exet n dv Ta 1d reos 2a 
ava aNW aeq n Y xpos rd à Enacvova noron
Exet n dv 2a Y Xeo5 T~1d éxet de noy n a
2 SuPP
equ
CTT (Fis. 29.) Solis quidem diameter A.
D lunae diameter B, terrR VerO C. FL quo-
niam A ad C minorem proportionem habet
quam 43 2d 6, (ex L5 Bujus,) habebit con-
rertendo C ad A majorem proportionem quam
6 ad 43. Scd A ac B MajOrCM PFOPORTIOMCM
habet quam 18 ad F (ex O Bajus.) FrSO
ex aequali Ci ad B majorem habebic proporcio.
nem quam 208 ad 43 . Rurtus quoniam A
ad C majorem proportionem habet. quam 20
ad 3, (ex 25 hujus,) conrerrendo C ad A
minorem habebic quam 3 ac 19. Llabet auteM A
2d
593
dLa LET POV ~ JnS ENaOSOVa NogoV ÉX et n or q Y reo
5. LdX dE i p  s 300 1 ov Y0+ 1b
n NTCADC CUM MA ad AB MILS HL Guatis 43 ad 37: erIt MA ad MB =MA - AC cestescto GIatB 4 Z
ad 6 = 43 - 37. a Com. In decima enim propositione hujus, consuu est, ut cubus qui set ex manerre
solis, ad cubum qui fit ex d
demonstrabitur. b Pro us 
e) ec
ajorem habet proportionem quam 6 ad 43, e  ad B majorem quam 18 ad T: fiat ut 18 ad X it a L
ac ultum; et i ad 2. T. Cum isitur C ad A majorem proportionem habeat quam 6 ad 43, e A ad B majorem
Duod numeris decussatim mulciplicatio  4 maniseste constat; ex in quae superius dicta sunt.
HT B B H
quam 43 adt 2. ; habebit, ex aequaliu A clt L Masor es L.n quun B adt 2. 8 boc est, quam 108 adt 43
C LKODECt

## Folio 594 — 867984570:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
594
A R IS Y A R CTTVS S A MTVS.
ad B minorem proporcionem quam 20 ad T, Xeo5 sud B enáasora Neguo in or Ta  X ed5 a
(ex 9 Bujus, ) ex aequali igirur C ad B mino- di 1os d’eg i Y reos rus β enáesora neqov’ext
rem proportionem habebit quam 60 ad F9c.
PROPOSITTO XVIII.
Terra ad lunam in majori quidem est pro-
n ov E rpo5 1dc
TH.
IE In Eopos P ocdimr er pels on ad Norco Bio
porrione quam +259722 ad 79507, in mi- n or É ZY0r pvpia Ses PX E iy d. L 1 B CopoS NI C.
nori vero, quam 226000 ad 6859.
CTT enim (Fic. FO.) Terrae diamerer A, IU.
1. D nx vero B. Ouare A ad B majorem qui
dem provortionem habet quam 108 ad 43;
minorem vero quam 60 ad 20, Cex anteced.)
DDC er Eneao SI n’ ot MIX a. E Epo5 5a rD.
Erc id ins ati Xlciuereos i di ocdiguus de
n B. n a à eg Xeos rut B pecilova Negor
Exd n ov ra pn XCOS p Y enaora) n ov Xa. E
firgo e qui Ft ex A cubus ad cubum qui ex 2po5 1d CC o dito D a aeg nboS nedS Y dro 8
B majorem proxorrionem habet quam 1259712. B uuSoV, Cova Negor ex n or M Px C. d V 1β
ad 70507; minorem vero, quam 216000 ad
6859. Scd uc cubus ex A ad cubum ex B.
ita est cerra ad lunam. Terra isitur ad lu-
nam majorem quidem proportionem habet
quam 1259712. ad 279507; minorem rero, quam
226000 ad 6859.
EpoS = MC. dDZ Enavora dE n ov 2 X a. 5
Xpo5, 5 co vD 1d5 deo diro r a no bo5 Xpo5  ds
 BnvCor, SrCS esir n in Xpos rs ocxnol n
in apa rpos rd ocNiples peizora edi Nogov ex
ova) in ov M N e. 5 XB05, 5c0Y.
cum C ad A minorem proportionem habeat quam 3 ad 19, ex  ad B minorem quam 19 ad 23: ex aequull
C ad B minorem  18 habebit proportionem quam 3 ad 33, hoc est, quam 60 ad 19. a RecticuO, Bes PrO
otS. Ouod etiam est in ArabiCO: UE mendum veHIS SIT. EL in vertione restituo 79507 (uno in lOCO) Pro
79507L. Sed id preli mendum cAt. Nam alibi recte habetur (quod caleulus postulat) 79507.
ov MPXE. BV 1β reo5 edio 2 H1 6. DPS enas-
CPrOPTEE  Y 23 =60. Commandinus (C ORendit: Fiat ut 20 ad 2, it a Y9 ad alium: erit ad 2. Quare

## Folio  -  — 867984570:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
e
uE
11
ss
1
i
Eept
pes
a0)P
Aris
9. 2.

## Folio  -  — 867984570:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ey
Aristarchus pa9. 599.
 9
rd
Fig. 2.
6
c
Prop. 1.
Vig. 1.
TAB. I.
v
Prop. L.
Fig. 3.
 niu de
Fig. 12.
Prop g. Ariscarchuo P. 59+. TAB. 1I.
6
Props
eroso
C
2G
+.
F29. 3.
nc
Prop. 4.
19.9.
conse
Vig. 11.
Prop. 4
9. 8.
e
ou
1
Burghers sculxE. Unir. Oxon.
e
PrOp. H.
V1g. 16.
19 e
Prop. Z.
CHE LANDES

## Folio  -  — 867984570:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
IIIII IIII
tt
Mtt t sttt tt 1tAtattctAt ttABsAMlABAABtAtBBAIBABMIsIBIB
1
buneni

## Folio  -  — 867984570:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
 s
11tedtttt
pete rio e irie tiiasi ud
m
e oe rmel
TFRIED WILHELM LEIBNIZ BIBLIOTHEK
 2A 25
2
29303+  3233
Ir: L citon. Mar9. 100. 3, [62
NIEDERSACHSISCHE LANDESBIBLIOIHEK

## Folio  -  — 867984570:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
Aristari

## Folio  -  — 867984570:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
Ariscarchus P. 594. lLB. FII.
er Op9.
29. 18.
Prop. 12
V2g. 19. LrOp. 10. 26. 17.10.
LEg. 20.
2.
a
2g. 25
Prop s3. Li9 e3
Prop 19
r19. 29.
L1dP. 14. I
11g. 25)
Prop.
Fig2C
neque
IELM LEIB
SISCHE LANDESBIE

## Folio  -  — 867984570:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
11
ate

## Folio  -  — 867984570:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
1
st
e
l
e
1
l
11t 11t1ti111
1
11
vagemmmmummmpri . 1
=RIED WILHELM LEIBNIZ BIBLIO
824 25 26
2.930 3+ 32.33
bn. Nar9. 100: 3, (630).
NIEDERSACHSISCHE LANDESBIBLIOTHEK

## Folio  -  — 867984570:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
II A HIHI OY A A F = A N A P F, (2 Z
FOY XHZ Z FN A F DFHZ
BTB A FO Y B A HI O Z. H A Z. M A.
. 
A P PI A F F X A N D R L N
SE CVNDF LTBRF
AI A YHEMA TICA COLLEOTIONIS PRAGMEATEM,
flactenus Delideratum.
E Codice I1S. Anno 1688 primim editum, L aliul recculum e Notis illistiacun.
AhHH. Z

## Folio  -  — 867984570:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
IORF
Riltarchi Samii Libro, elezanti quidem, sed non adeo maeno, subjuncere libet P’appi
Alexandrini Fraementum, hactenus desideratum. Fdidit quidem Federicus Com-
mandinus jam pridem, Anno 2589, Venetiis, Pappi Alexandrini Mathematicas Col-
lectiones, e Graeco in Latinum sermonem ab ipso conversas, Es Notis illustratas: sed a
Tertio libro exorsus. Duippe primus (3 secundus desiderabantur; necdum comparuerunt.
Cum itaque, inter Codices Manuscriptas ab Fonoratissimo E quite ITENR LCO SAVLLLO
Bibliothecae Mathematica in usum Professorum suorum datos, inciderim jam dudum in Pappi
eodicem MIS. Graecum, qui continet non tantum Pappi librum tertium cum sequentibus, sed
secundum etiam; non quidem interrum, sed ipsius partem non contemnendam, es ex qua de re-
liquo judicium fiat: facturum me putabam opus Mathematicis haud ingratum, Frarmentum
illud ex MIS. erutum tunc primum Anno 2588 in lucem mittere, Graece C L atine editum. Duo
non tantum Pappi liber ille deperditus restituatur; sed cs (unde ille desumptus est) Apollo-
nii liber: doctrina saltem inibi ab utrisque tradita. Optarim quidem sequentes Pappi li-
bros edendos itidem Craece (ex tribus quos habemus Codd. MISS.) quorum L atinam ver se-
nem edidit Commandinus: sed nec aetas mea jam provecta patitur tam lonzum opus aeere-
di; nec est qui volet impressionis sumpus sustinere. Tu his fruere e vale.
NAAHOT

## Folio 597 — 867984570:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
A HIII
OT A A F E A N.
Y N A F s2 F LL.
Nciret 20. coxgorer, nei in aein rS Mbreps.
(Ta 8 dol reps oc  bpda d.
A L F, X AND R IN
GOL L F C T A N F A.
Liber Primus desideratur: e initium Secundi:
EOux ex Secundo supersume, haec suNC. )
3 VVV p p N SEpEOS es pve ad cor d E dconcor.
PROPOSTEIO X.
Fos enim minores quidem esse
centenario, sed per denarium divisibiles
es oporteat solidum ex ipsis factum extri-
bereu ipsos non multiplicando.
TOTTO igicur (numeri 50, 50, 50, 40, 40,
30.) erunt itaque Fundi 5,5,5, 4, 4, 33
adeoque Colidus ex His Factus, ell, 6000
unitates. EF quoniam decaduM nUMCxUS
Clt6, quem quaternarius semel meciens relinquit
duo; eric, qui ex ipsis hc decadum solidus, my-
riadum simplicium 200. Ft quoniam solidus ex
decadibus, in Polidum ex fumdis ductus, Facic co-
rum qui a principio Colidum: Myriades itaque
200, in unicates 6000 ductae, taciunt 60 myria-
das duplas (hoc est, myriadum mrriadas.) Adeo
que qui ex ip(I5 50,50,50, 40, 40, 30, tic Colidus,
elt 60 mrriadum duplarum: sive 60,0000,0000.
50, 50, 50, 40, 40, 30.
60, 0000, 0000.
20, 10, 10, 10, 10, 10, 100,0000.
5, 5, 5, 43 43 3.
6000.
1
X X X X X X PaP avris inavoras E 2)
EHATorTASOS, UCSE So r 2o SNado5.
in Seor erco + JE avS EpEOV B et eir pn
TOMa ZNaOROCrTA aUT8S.
TSIZAN Sy (C ai de Bpot vVV p p. X.
i pereuo d rreados (anaz) nene duo
EoACV P. C Eet dCM l Oct t epE05, d
Y Cm F iroB LdVCOVGEDEOV, novet M L Et X13 60
peor aj aea uveradesp d a pradas,
oi roddvEs EooVy aeg EEEd dy
a C_ EZ aVTCOY GEPEOS ZWE), poradcor 5
ErEt ∞ nn305 Y denadcov est
55ce) d e aurcor SEPEoSF denadcor, uves adcov à
Zocdva no1Sor pvda E daS os d et
E AV. Hd.
P .1d.
1o.
u
randas. Sed provolitionis r5, verba mcralia delune. B Pro aran restiruo cncir quod liquec ex sequentibus.
Uneis inclusa suppleo; ut quod excidisse judico. Fc paricet in sequentibus ubique. d Resticuo 5, PrO uS
DErPCram DOSIEO. Ft ubi licerxe sune numerariae, minusculas seHoo; ubi aucem ad schema respiciune, majulcy.
a5: ec quidem ubi numeros cardinales (dictos) denota, sullam parallelam seu horizoncalem, adscribo ca
Dici; ubi ordinales, virgulam quali accentus acutus nocari Colet. e Recticuo praecum numerum p. Pro quo
(criptum erac 100. ex sipiliter B pr0 6000.  ESc haec melius incellisantur, vide scholium ad calcem. fHlu-
e Echemacisimos, qui in MS. decrane, ipse subjicio, ga rerrus melius intellisatur.
PRO.
a I MS. non apponitur numerus Propositionis 15 auE 16: Sed, ex reliquarum sequela liguer sic ette nune.
TIAAM3
literas

## Folio 598 — 867984570:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
59E
L4LLOD A LL A A ND R INV S
PROP. XVI.
Sunto iterum quoteunque nuheri B, quorum FEcoE Se nNV 600, Sy orS ae duoi, a cot
quilibet minor sit millenario, a centenario
autem mensuretur: e3 oporteat solidum ex
ipses factum exhibere, numeros ipsos non
multiplicando.
Orundem aucem numeri duptus, menture.
LTUT, DrimO, Q RuETO QUatErHaTIO, (DuTa
Der F; nimieum 2.) Lc ponatur sub quoli
Det numerorum B, centenarius unus. Numeri.
que per quos quilibet numerorum B a cente.
nario mensuratur Funto C. l’undi itaque erunt
numeri C, numerorum B. CF. C isitur qui ex
cencenariis tic solidus, una myrias dupla, seu
Mrriadum myrias. ) Dui autem ex Fundis tit
Tolidus, elto F; puca unitates 120. Ostensum
e  ADCot EcCoS egco b C. 787E51 110-
est isitur, lineari demonstratione; quod qui vades pX. ACiuW) Sr =3 2 geapucov, o Xg
tie ex numeris B Tolidus, est myriadum du-
plarum 120: Duoniam qui ex numeris B Ac
Tolidus, aequalis est solido ex centenariis in
Tolidum ex Fundis ducto: est autem una my-
rias dupla (seu myriadum myrias) In 220
umilates.
B 200, 300, 400, 500.
20,0000,0000.
100, 100, 100, 100. 1,0000, 0000.
27 31 4, 5. F. 120.
Sed non menturetur a quaternario, duplus
numerus numerorum B. Onaternarius isitr
illum metiens puta per V) relinquet necel
Pario binarium. Hhoc enim ance demonstratum
elt. Adeoque _ duplus numeri centenariorum, a
quacernario dirilus, (puta per H, relinquet 2.)
Numerus itague centenariorum per binarium
dirilus, relinquee e centenarium. Lrgo qul ex
centenariis tic solidus, erit, myriadum 100 ipti
F cognominum, hoc est duplarum. C Oui-
que ex tundis tic Tolidus, clt L, hoc elt 120.
Mlaniteltum itaque elt, quod, qui ex numeris
B Fic Colidus, lune myriades 100 ipsi F cogno-
mines, hoc Cs duplxe) ducta in KR, 120 uni
tates: Fiune aurem una myrias et bis mille,
myriadum duptarum.
B 100, 200,300, 100, 500.
22000,0000,0000.
(00, 100, 10O, 100, 100, 100,0000,0000.
13 27 33 43 5. F 120.
TCV EP coN ra B EEPEOS pveradcor dcoNCOV PX.
Enddi (C 0 3) 9 ZCoV ED ion r  B EEpE05, 1005
nobudicor ESpEoV, 78re5t dconn pveas petes d
ras ex poradah.
40 2 B. Cor EHAGOS En_aCOI id ZINIaSoS,
ueretaDo Se 2200 exa 2orra 05. y d 
 eE aur FCOI etCiB un 20 N A
AaDQVT∞ 20VS aC1 185.
AL o dicondores S CH DSs aurior peci
Ld coegrepor, iod rereados (uaro F 2.
oove B.) Kas Loneidc enasor X D B
EHATOVTaS n a _ xado pErPCi enagoS Z D B.
Lad Exarovrados, Escorav CF. ToDuveS oea eioir
oi e cor ra C F. F ED cov ra v B. (O roivuo 3) 
7 EaToVTADCON EEpEoS est dconn uvecaS puta: ) 
Est T dioi TCoV Chbtod EccD Y CM ZCOV
PN AIV. NIV.
a Nv. 2v.
ui
AM ci drconcioros S oiDBS X eD cov Tu B, pin
MEpedcood er egdo5 pcresidvos aea (na
 7 Z) neiVa duada e arayens 2870 qd
edEd c). AGE i o dconaoros  CNHDSS TCV
Exarorradcr per psdvos dreeados (nara 
2, neird duada) 20  Cg WnDOS Y EHaTOVT
Ocor pecrpsvor ouados nend puiar enaro-
rada. O rotruus dic. T EKaTOVTÄd COY GEPEOS ésc u-
eraedcor e B oucoropucor (7C0)  Z, 28 7251 dhconcov
(93 dia  CoD GEPEOS EGH E, Z8FE3L P H pIC-
rades. ) 5c dy Nov, on (0) dia Fer CP cov ra
b lveades aior e oucorouot 24 L, 78165101
conat,) Quouvat d Y dE, raS ex psradas It
ver.) L. 3) pvpreos pisa digincas drconcor propradcor.
+B AV. 21V.
P AIV. NIV.
DH
a Liceras majusculas hujusmodi substituo (cum hic, cum in sequenribus,) pro minulculIs, que  a
a liceris pumerariis: pro quibus promisene habentur in MS. minuscule. B Resticuo e aliquoties; pro quo
perperam scriberetur duo. c Pros (quod perperam Ceripeum existimo pro r) restituo P. d Pro L, reltituoF:
quia lic habetur in sequenribus. C. Pro perearas Substicuo presi , ec suppleo, 5 r Z, det + duaeda quia sC res
boctulat.
Prorrados, hic resticuo duados. C R estItO = - paV PrO -- . B Pro N (quod hic irreptisse suspicon
ex Z dejecto) resticuo Z, quia sic occurrit in sequentibus. Nec solebant vereres, neslectis Alphaberi literis
erioribus, ubi supreteren, polleriores actibere. Pro dioi relticuo e.
Pro

## Folio 599 — 867984570:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
P APPVS AVLLLLDK11O3.
e
Fgcoq dbd eum  23 6. 80 a eto.
cio c oS, leOS dE
D EHa 20124d65, 0101 MoraSes P. O sEB
En éacY p Ena. rorrddos, ue SEdvo5 s r 1od
SEnados, oio povades u iy 8bor e5co d
aurcor  EEpedv  eITEEII, Un HOMIAH Naor
OCVTa aVT8S.
ZM ) Parepor, 319 ae ducor oi yd  5, 
edes cbbo b86ch. pllt0b0 et C o 1b0de
oa EVTES notoV a  (O
Iy 1 noMaco aoracDErrS rSOr Zinta.) vini
nis 3 o  ce uos noei uveredas duo, noisos
5 iao L B qwoudvor.
LKOPOSIIIO XVII
59C
Sunto aud t L D. Et ponatur A mi-
nor quimto incuenario. sed centenario di-
visibile, ut ntates 500. B vero cente-
nario minor, sed divisibilis denario, ut
unitates 40. Et oporteat numerum ex
illis factum exhibere, ipsos non multipli
cando.
anitectum autem illud est numerali de
L monstracione. Nam, cum ipsorum funde
FInE 5 ∞ 4 unitates 5, ee unitates 4, invicem
ductae, factune unitates 20: Fitem 100 _ IC
Sumprus numerus 20, Facie myriadas duas: qua
multiplicati TaCLMI, MMIIIC. J Missies autem
numerum praectant ex A B Factum.
LII.
Fri se (m) decopaTOS. F5Co nN ndo5 r a-
etBuucor) 2d e cor ra A, Cov ENaEDS E e’ aON
 ExarorTadoS, uer Suvos se rd Sene-
db5. 2 a 0 dos  aerdqcor e0 con r
B, Co) EnaGOS Ex ea ZXIEdoS, MErE S pvOS
Se rD CHaTOVTadoS. iy Séor e  ex Y
ED Cor Ta A B EEpCoV a NEI Un 2 3BNa
HN aOrLOarTa aVT8S.
10.
2, 0000.
2000.
20
PROPOSTEIO ZVIII
quaedam nuncet iano L quorui qui
libet sit centenario minor, sed quem me-
tiatur denarius: atque alia multitude
numerorum B, quorum quilibet sit mil-
lenario minor, sed per centenarium di-
visibilis: C oporteat solidum ex ipsis A
B factum extribere, ipsos non multipli
Oloboctbo
Ba.
A 500. B 40.
100.
e
I C78) Theoremate. Esto multitudo
78 n)oVS TCOV ED CoV TaB, pETSCDCO, pOTE
uco Bicur Fundi numecorum L nummele
∞, unitales 1, 2, 3, 4: e numerorum B,
numeri FI, unitates 2, 3, 4, 5:  Tumatur
Tolidus ex Fundis F, 2, 3, 4; 29 3, 4, 5: qui
AE F, unitates 2880. Mulcicudinem numero-
Tum A, una cum duplo mulcicudinis nume-
rorum B, meciatur, primo, quaternarius per
E. Octendit Apollonius, solidum ex omnibus
per, uno rereados. nara F Z, peree de aurSS. iy dervon d AH CiVOS, Y CK MVECV EV  co
2rcoour jae robuts et  et 10  1
C_ cov ra H, parcobes l y B h Yd
ror de E con Fa B, oi Ep cor Ta O, porades F
 Yna) d n E i anDBerros S en rcv noD
vcor EEpes rcor (a) B Y d, B y d 5, YSF.
cst 28E, porades ovros   Cdkso
FcoV ED coV TO A, CNabo  d dcoaoia
a Pro aenucs sublicuo soscor d tircis PrO vrar. B Rellituo . d pro 1E. ∞ PrO a reltituo d. a RCitu
vavrae, Pro-oavraj. b Restituo practs, PrO porados, quod perperam irrepisse ridetur propter lequens orros.
cRectituo t
cem quud sitraios saeve contundi solent, nihil muto. e Liquet hinc (& ex sequentibus) Apollonium quen-
dam (Persaeum creco) cractatum CcripsSC (qui periic) de numeris quancumvis magnis incer se mulcipli-
candis; unde haec desumpta sune collectanea. Ouis fuerit ille liber, aue quomodo appellatus, non constar.
(eo quod secundi hujus collectaneorum libri inicium desic;) nisi forre (quod non est vero ablimile) ille
fueric, quem Futocius (sub sinem commencariorum in Archimedis Dimensionem circuli) cnvris VOCAE
ab Apollonio Pereao conscripeum, (sed qui periit;) cujus argumentum huic absumile non suisse, inde
Constat.
FPrO

## Folio 600 — 867984570:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
600
PAPPDS ALFX AHBR110D.
A B numeris, tOL myriadum eAC, quOE LIINE TB A B GEPEOV, pve ad Co CZAUTCOV, ooc S cioi
in E. unitates, cognominum F numero; hoc
est myriades eriplae 2880. Nam una myriao
numero Fcognominis, hoc est, cripla, in nu-
merum. F. 2880 ducta, Facit numerum ex (0.
ex A B fic Tolidus, tOF sune myriades, quor TCW ED CV Ta A B. O âpa Cx TCdv deD u GEACCS
TunE in numerO F. unitates, cognomines. nu-
mero Z.
A 20, 20, 30, 40. B 200, 300, 400, 500.
FO, 20, 10, F0.
2880,0000,0000,0000.
200, +00, 200, 700.
2,0000,00000000.
C 27 27 37 4. HI 27 3, 43 5.
F. 2880.
4) 4 = 8 = 22 (3. F.
Jam vero mulcitudo numerorum A, altum.
peo duplo multicudinis numerorum B, d qua
ternario dirita, relinquat (primo) unum
Et collisie Apollonius, quod qui ex nuine
ris A B Ac Colidus, EOE Tune myriades nu-
mero F cognomines, quot est Decuptus nu. =P cov ra A B sEpCo 5, propraides cior Vr ouci-
meri P.
A 20, 20, 30, 20, 20. B200, 300, 400, 500.
2880000000000,0000.
20, 20, 70, 10, 20, 200, 700, 700, 700.
C 2, 2, 3 21 2.
70,9000,0000,0000.
F 2880.
4) 5 + 8 = 13 (34. F + 1.
Si vero praedicta multitudo, a quaterna-
rio divita, relinquat Duo; Colidus ex nu-
meris A B Factus, tor sunt myriades nume.
ro F cognomines, quot est Cencuplus nu
meri L.
A 20, 20, 30,40. B. 200,300, 200, 200,500.
20, 10, 20, 10.
F 2, 27 3, 4.
288000,0000,0000,0000.
(00, T00, 100, 100, 100.
200,0000,0000,0000.
H 29 37 29 29 5.
F. 2880.
4d 4 F 20 = 24 (35. F +
eo 2Cd F povadES, opcoropecov 2 (5) aptopuos
78rE5t TPICONa)  pvoradES, B Cd H. Ha  
PICS OpACCNPIOS FCI Z, TSFESI FPIX N7, D3eI Y F, K FBF.
2D Cor Fa A B, popradeS eior ZOVTay, don 3 et
oir et TCd E povadES. Qucor pot Fes Z. d p.
1. v, d. p
6, F, v, P.
Ncst NIV. NV. MB.
lidis numerorum A B Factum. Oui itaque Est B co 7, zroidin, noier t ex F scpecv esp  uo
3 63 C, C
a NV. MV. _V.
H an B, Y, 8.
B. Y. d, c
E BcOn.
8) 8 + n = B (Y, 2.
AMa Dy X XNyDOS FCVEC CV Ta A, coess NaboV
 Srnaoiova S XAnd8S TCV EcoV Ta B, pexpS
ader uno rer eado5, HaraNANETCO, neorepOV, Eva-
Kai n ocvay o ArICoV O, on M tar or
Wpeot 2,  3005 esir o dexa  Naoicov 8 F.
A in H 2, H Y.
8
6, F, v, P.
N MCo MV. WV. Nv.
e. E) 63 6.
1NV. NAV. NvL
17
H 27 3, 43 5. H an B, Y, B, B. O B, Y
E Pon.
Ear de x egencior ados X uere spdvo
ind rereados varaneend duo, a en rcr ae pcov
SEpEDS ZEVED En Fa A B, pvesades eior 
opecev ot 2C Z, 0005 E5 D EKCTOVTATN ao ) 8
E ap. duS.
63 F, 6, 67. .
AnH, n NV. 2V. 20.
A 1n H X, p
H an B, Y, d.
23 8. 8 8. e
B, Y, B, B, E.
E Bcon.
GHD. AV. NIV.
FPro muoirar restituo roaVTaN. S Pro eoi ante vocalem, reltiruo coin ex pariter alibr aliquories. B Lr0 q
ACFCAO 0005 C51.
relelc dicoropar. L elpICuE enim peveraedcor, non perabe. ptabe el   et Mos
Adlat) reporo rurist. 1 RepONO pd o. PTO . ptecs.  R CDOnO -gV. prO .. g1. n PVO os ist
a tepoto

## Folio 601 — 867984570:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
PA PPDS AL F X A N D R IN VS. 605
TEV SEPEOS pevpsa So aS opcoVOIS ZW Z
0005 25tv 0  Ma a 8 E de d us.
6 83 6367574
∞7HM, NV. BAV. NV.
83 83 8, 8. 6
_ NV. NV. NV.
OB, Y. B, B, c.
E Ban.
Ouando autem Fres relicti sunt: aequalis
est Tolidus ex ipsis Factus, tor myriadibus nii-
meto s’ebenominibus, quot elt Millecuplus
A 70,20,30, 20, 20. B 200,300,200,200,500.
F0, TO, 1O, XO, 10.
2880000,0000,0000,0000.
700, 100, 100, 100, 100.
2000,0000,0000,0000.
612,3, 22. H 27 3, 2 2 5.
F 2880.
4d 5. = 10 = 25 (32. F + 3
PROPOSTTIO XIX.
In Theoremate 29. Sit numerus A minor
centenario sed denario divisibilis; atque
alii quotlibet numeri denario minores.
IBCDF.) Et oporteat solidum ex ipsis
ABCD F factum exhibere.
Sco iditur, per quem A denario dividitur.
La numerus F: hoc est numeri A FinduS. HF
lumatur Colidus ex ipsis FBCDF, qui SIE C.
Dico, quod qui ex ABCDH AE COlidus, elt
G decies. Fstque in numeris manisestum. P0.
Eco enim A verbi gratia 20, _ B3, C. 4, D5.
F 6. Oui ex ipsis tic Colidus, elt 7 200. Sed cunr
F SE 2, qui est Fundus numeri 20; qui ex eo
ipsiIque B C. D F. Fic Solidus, decies sumpTIS, est
7200; aequalis Tolido ex ABCDF. Lincaris
demonstrario apud Apollonium habetur.
quoudv , isai porades 65, iots rid e FcV ABTAE Sepeo. X0 de geapunot o  n n cvis
dedcirny.
numeri F.
D
6.
7200.
720
PRO.
OTau de Xeis arNe DDor o5 esn d e au
1y 1, 27 v, V
H an B, Y. B, B.
E m S H DEcopna 205. =2 F5C  a et duoS d A,
Ear d Exae rordo5, uc FS1dvo5 st 
SEnado5.  à No1 500IInNOTS aeuoIe
Reectodes SeneSos (BF AF.  iy Sbor eE
= Ex Z ABPA F GEPEOV et XEIV.
Zrcogd nab or perecirus o A Lod  dena
1d05 oZ, 7875 6 roDulo 8 A n cinnda
O CK Z ZBFAB 54E05, i E5 co H. YCo, o (0
ata t ABFAE GEpEOS, denanIS coir oi H. KC
Est Davepor  2)9 rcov d Bplt 8 id A LONEI
adis DEpeEN ovedES X, 96 B uorades Y
n 3 F povades d, n 8 a porades 1 C8 L. po-
vades 5 d e aur SEPEOS WVE) Mor
AMa n) _ Z ovros peovades B, 65 et obplle
 BH F8TB naI ZCV BL LL GEPEOS (dENaNIS
a RepOnO isa pro ist. B ReponO ihcisions pro inaesior. e Pacet ex vocibus a rat geauron de seuprunos et
gERHCOIKCS, PFOP. 16, T9, 20. 22, 23. 24. 26. ex 2)∞ X axbpucr, PrOD. 10. 19. 2V. 21. 23. Apollomum (adHXC PrO
Banida) demonstrationes adhibuisse Lineares nescio an numerarias eriam:) Pappn veto lI His Collecta.
neis) omillis, probationibus Linearibus, (pro quibus lectorem ad spollonium remitric,) concentum else eotu
eridenciam in numeris ostendere. d Malim practor quam praects. Sed cum sic seriprum reperio, cum hic
cum alibi, (qua(i 3rxvmaS,) nihil MUEO. Fit Cimiliter pasSII. OBi autM pv, _C vo, (PrO uverades E pades
contracte scribitur, (quod plerumque Fc,) arbierio uror meo, cerminationem adscribendo. Lt quidem, ubs
voces tae scribuntur inreera, non abnuerim quin L ector (si id ipsi videbitur) pro arbirrio luo terminationes
Sic imuter, ut aptius conrenire videatur. Credo enim Librarios qui haec antea deseriplerine, (nec crant
harum rerum satis periti,) Forcuito, ut concixerit, nunc recte, nunc perperam, terminationes appoluisse. C Pro
Eo repono (. fScribitur duo B. S PTO En reDONO.
aMale

## Folio 602 — 867984570:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
602
P APPVS AL F X AADR I10V.
PROPOSETIO H
Jam vero, sunto duo numeri AB; quorum AMrd M escovar Sio aesduol, (oi) A, B, cov
utervis minor sit centenario, sed à de-
nario divisibilis: numerorum verO CD P.
quilibet denario minor: Et oporteat so-
lidum exhibere ex numeris ABCD F
factum.
Onco isicur numerorum AB Fundi FG.
Dico, quod qui ex ABCDF AE Colidus,
elt concuplus solidi ex FGCDF. Manise.
Ercoouer Dd F AB m Budiies oi ZH. AC yC on
(0) CK FCV ABPAE GEpEOS, Y~ CM ZCV
ctum autem est ee hoc in numeris. Potitis enim ZHTAE SEpES, EHaTOVTA CNdorS Est. Bavepov de
A20, B30, C2, D3, F. 4; adeoque F2, C3: C r870 N9 rcov de S A ovros povadES 
OuI Cx ABCDF sic Colidus, est 14400. Dui i 7SB poradEs  X, nei rSF povades B, X, 7X
autem FC ex F CC. D E, cAt. 244; qui cenries a uorades Y, C F8 P povedes d, C r3Z poya-
Fumocus tic r4400. Linearis aucem demonttr des B, nai r8 H poveides Y o ae 0 reov
eio cst apud Apollonium.
ABFAB GEDEBS Est pveaS a poredes, dv a
rs und ZUTA F porades d p ud. Sros ) quoc O inarorranis noui pvesaeda a porcidas, dv.
20 de geo ppvoner en rcir Ano n covis.
20 3C
24400.
241.
EHAGDSEaN pd EngrOVTddOS, uCZ SACtS
So vno Sne Sos. 2 So FA F E aGD5 C1 8. B-
ocor SEn a do5 esco. i No eo  ex D
ABFA E EEpEOV et NEIr.
a
NV. a3 M0. dv.
1d
PROPOSTTTO XHI.
RN.
Sed jam, sunco ires numeri ABC, suque AVâ du dr coocer recis à erduoi ABL 3 
eorum quilibet minor quidem centena
rio, sed denario divisibilis; quilibet, au-
tem numerorum D F F denario minor:
sintque numerorum ABC fundi 6TIR,
C sumatur solidus ex C FYK D F. F qui
sit X. Dico, solidum ex ABCD F F
aequalem esse millecuxlo numeri X.
N numeris manilectum est. Poticis enim,
Lverbi gratia, A 20, B30, C 40, D2, F 3,
F 4; adeoque (2, II3, R 4: Colidus ex
EnaGOS aVS EnSaCOV i Era. T0rred B5, UE-
255ueroS Sb r  Senedos EracoS St ds
AF.Z EC CNariCOV (dEn43OS La) EEC
. ACKd (OHOCX F AB LL L. L EEPEOS,
1005 631 7211015 2015 2.
IZn Parcoor 2a F apiBucor. ZS A ovros No-
 178 Xa e porades , _, FS B porades X,
ABCDE. F Factus, ett, imyriades 57 e uni. CB F uovades , i 28 = a provades B, i 28
tates 6000: Colidus autem ex GHK Fundis, e porades Y, i 73L porades d 2S ; H piova
iptisque DP F numeris, TuNE unitates 576. des B, i 78O uorades Y, i TBK porades d
tae aurem millies sumprae, qui est ipse Colidus a gae ino  ABFAFZ ScpCoS, esi pvecadcv vC
quatIcuS, FUNE 576000.
o.concor CC poredcor 5. o de ind ZHOK noB ducor
in aE Z, erai poradeur B0 5 aivrai qe ducinis quouvas. reres sepeos, Zwecus propieidcot a diov DC
nai porades 5.
ouer X ABF reduives oi TOK. Kaj ei -
An∞DC CX Z HLOR A EZ EEBEOS, 1y 2G,C 6
eorudus) Propter pixcedens averaiduor. sed sC seripeuI CP.
a Male lCtIBITUT d. b SCTIBITUT F. CLFO piv. an 10. dv o db. perperam scribicur ev. d, duo dd. d Male seri-
Or-

## Folio 603 — 867984570:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
A PPVS A L L X AN
av. 12, Xto. 5.
DR IN V S.
4
8 C D F. F
3
20. 30. 4.
3.
53belb.
3
AMa du EG Me63 belt et ABLLE
TC CDEpCO FC CH ZWV CK A M N d  Cx FL.
Est ) Parspor 2)a rcr apibucr τ8 A LVONCI
edis Noys Xâpir porecov,   B povad cor X
 58F povad cor N, CT8A peovad cor  C FcV
X AM N, XoB ducor oVTCOV, povadcor a, i B. C
Y, C d. FO CK TCOV ABFA SEPEIS ESt TCOV a coNCo
popacor d o dE CK TCV ABFA Z H C pevora-
dcor aNcor pud 5 dE EK R AMN nobiducor
Xd. Sios de uwout  S Y CK FCV ZHO, ov-
ru poradcor 5, noiei povadas P p d, doces propra
EROPOSEXIO Xd
Sed sunto jam plures quam tres numert
ABCDF, quorum quilibet sit centena
rio minor, sed denario mensuretur: nu-
merorum vero FGF quilibet sit minor
denario. Et sunto numerorum ABCD L.
fundi RL M NX.
JUmerorum ABCD numerus primo men-
La Turetur a quaternario per numerum O.
(Dico) solidum ex ipsis ABCDFCHI X
quare ioc myriactas numero O cognomines,
quoc Tunc unicaces in illo alterO R L. MN in
HGEI. Est aurem in numeris manifeltum. Positis
enim verbi pracia, A 2O, B20, C. 30, D 40,
quorum Fyndi RL. MIN SUnE F, 2, 3, 4: Oui
tic ex ABCD Colidus, est inyriadum limplicium
24: qui VeTO Cx ABCDF GTI, myriadum
simplicium F44; qui aucem ex FundIS R L MN,
24; qui ductus in F GII, nempe 6, Facic 144.
quor sunc solidi ex ABC. DF GHI tacti, my-
riades limplices; eo quod 4 semet meritur mul.
cicudinem ipsorum ABC. D.
des arnai cior FS en rir ABFAZHO sEpes D)e X nai B d a mZ perei  X MAydoS ruv
ABFA.
RAM A = 5005 06 C Fct LH ed quopelvos
denanss. Ei de duo nein exa rorrants Quepdvos
cionu O) GEpeo S. Et de rperS Net es o CM XcV
LK AMN = DI F CK TCV ZHO ZNIEnIS QuodvoS
Es) poPaCoD HOUZCOV SuCOrCOV ZI O. X0dE
de appuner ex 5S sorXCis d er.
a B C D
2020 30 40.
R L. M N
Sed jam numerorum ABC D F. numerus
Pnon J sic d quacernario mensurabilis. Diri
Tus itaque ( Per 4) relinquet vel F, vel 27
vel 3. Si iraque relinquat E: erit Tolidus ex
ABCDE in Tolidum ex F CFI ductus, TOE
myriades numero O cornomines, quor elt lo-
lidus ex KL MNZ in Solidum F GHI du-
Etus, decies sumprus. Si relinguat 2: erit di-
Etus Tolidus, centies sumprus. Si relinguat 2
qui sC ex KLMNX dec. in PE EI millies
sumpeus, eric numerus imyriadum numero O
coenominum. Linearis demonstratio ex ele-
menco Patet.
24470000.
24
KB.
En EnasOS epacocor p EnarorrasoS, Uere-
ados s rod seraesos. X se Z. H  Exa-
505 lst Claacr dckado5  Ehcdat ot
ABFA E rOBedbCS O R LLML H L.
O copidoS ZCV E ABFA REVTEPOV MEreCi
dao ino roregdos, naro F 0. Los
on (1) CK FEV ABFAZ HO SEpEOS, (1005 Est pV.
etao oucorooS 21 O, od porades cioir e
 V
Ra Du X AdoS TEY ABFAE: pon pereci
Da im. Meresuvor du yrot a n B,
Y,  aait1. Ei edi Evera nea d’ésco en r
ABFAE SCPEOS (d3CLHO, 3aVTCOV) p
praedcor opcoripulot tus O, 0005 es (  CM TCd
a Ordinem immuTo. Nempe rd ntos E A BFa cehrepor pucrecioda rtro reshadds n5  O, ego postponO; quod
ABFAB repONO ABFA. d PTO S, ReDONO O. EKAMN RCDONO DrO K AM. f R CDONOiex Y, prO r ex Y
PrO d avris repono danus. B PrO r, repOnO  randos T.i Suppleo un quod exciderat. L Restiruo neits
PO ni l. IPIO LAM N rEPONO L AMN L. n PTO rovrat rexBO moairai (propIer pvesuidur cui coneruici)
u cu ie mavis norirar recine, qual omnium generum.
a Sub
 MIS. prRCeNIE vOCeS ny iscvoum rar ABFAE roBplies oi K AMN Z. B PrO BFAB FCDONO ABPAE, C PrO

## Folio 604 — 867984570:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
604 P A P PDS AP F. X A ND RF10V.
A B C D E F C H
2020 3040 50.
+ 2 3 4 5.
R L M N X
7200, 0000.
20.
PROPOSEETO LHII.
Sit numerus A millenario minor, sed cente. Fsco 8 s A En eavem _ Z alados, ueXe sudvo5
nario divisibilis; numerorum autem BCD
quilibet denario minor. Et oxorteat soli-
dum ex ABCD exhibere.
Donatur numeri a Fundus F.; e qui fic
ex E BCD, SC F. Solidus ex ABCD,
ett centies F. Manitestum autem est hoc in
Se r 4o Ena ror redos. EnaEoS Si Y = BFA
Enaacor stnedos. 3 oor 15co  ex rts
ABFA ExpEoV ei Bett.
T7 Eicda ind rS pii A mDuno o F.  o de ex
lL TEV CEBFA, O Z. O EK TEV ABFN
numeris: Posicis verbi sratia A UnITatM SEPEOS EXATOVTEKIS Esit 0 Z. Bavepor dE 2 3ro 3) 4
200, et B3, et C 4, e D 5. Factus enim rcor apbuuor 28 A iocides Depareir o-
ex A BCD elt 1809O. FactuS auteM Ex radcor F, naj 78 B poradcor Y, X 78F pora
EBCD est 180. Hic vero centies sumptus dar d, (C 28 a poradcr E. O u id E ABFA
erit 18000. Linearis demonstracio ex elemen. esi (popicdes a) uorades no de id rcv
IO DaFCF.
EBFA Esi poradES PX XF O de quo 
Exarrrants, esc uverades (a, prades ) H. T0 de requav CM rod 501Xes dyNoV.
a B
300.
BF A E Z H C
K A e C
80MV
AIV. l, 210. H.
26000.
180.
PROPOSITTO XXIV.
In cheoremate 24. Posito A verbi gratia
2007 65B 300; item C 2, 63 D3, (5 F. 4.
Solidus ex ipsis factus, erit myriadum
244 simplicium: Si nempe duplum nu-
meri numerorum AB metiatur quaterna
rius per R.
DVT enim ex eorum LunaIS LC spGu
CDF. AE Solidus FI, erie unitatum 144.
Fst icaque myriadum simplicium 244 Colidus
ex ABCDF factu.
c  P Pd O C GEPEOS. AH NCdV
3V (proptcedcor) P po d ESIV O EH TCOD ABPAE SEPEOS.
K A.
Ent Se 3 usi decophua r05. 28 A L LBNCI
edus ners zeeer pora der 5, is S B fctu.
Scor F. is S L pora Stot B, 5 Si A Mo-
raector Y, i S F poractor S. O ExpedS dE
avr isas pvecactor à N Cor PA SI. LaV
ro StnNaoior S nX ndocc Y AB UESC)
Eod TEFCadoS anaE XEI Y R.
EaE Vno rCor Z H nob dcor  ZCV L_C,
a B C.
200. 300.
14470000
MV. Ppd.
F a
id.
Ea
a PrO
ScP

## Folio 605 — 867984570:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
uo
oli
0
P A PPVS AL E Z A ND RTNVS.
Ear de x dconcorev F8 CoKoVS FcV BA pen
uErpe d rereado5, dnnot b perpsvor
ara F R, et duo 101d se arcorepor cd ei
Xdy. L0 587,  CM T8 ReupasB dvo, i rot Ea
30174d05, popiadES ctoW Exdso uot TI R.
Kai ChWV O Ct TCoV AB LAL. 506603 0O  Exo
rov pbpraidaes epcoripes sH. X0 gea ppmSV cos
a. XV. 2v. 3, dv ~tV.
pb.
A o cor .
2. Id enim (UPFA OITCHTUHL CML. LC PFOPTerCA,
Si vero duplum numeri numerorum AB nOn
etiatur guaternarius: certum est quod quater
narius illum dividens (puta per K) relinquet
ob reliduum illud 2, Peu centenarii, crunt my
riades cencum cognomines ipsi KL. HF qui ex
ip(IS AB, iptiIguE C DE, Hc Tolidus; est nu
merus EI, in centum myriadas ip( R cogno
mines ductus. Lals eoMatto, prout
apud Apollorium.
24400, 0000.
200 200 300
244
LAOTOBETIO AAV.
RF.
(yo Scur O AB) enáaor  ExaTOrTa
Sos, uere Spdvos Sd uno senados ExaoS
St 7 LL Eeco raaret sexacos in stor
ecco 2 dE aVECON EEPCOV et XEir.
In cheoremate 25. Sit primus quidem (e
secundus, AB) minor centenario, sed de
nario divisibilis: numerorum vero CD F.
quilibet denario minor: 5 oporteat soli-
dum ex ipsis exhibere.
Ercvour que Z AB mbciies oi OK, i rio CUnto enim numerorum AB Fundi HK; e
ICK F OKPAE GEpEto 1005 = e5c0 o A. (AE-
Yc ) em o ex E ABFAEioOS esir exarov sois
A. Est de Parepor 29 F ae, uv. TS A ovro5
1D Tolido ex iptis HIKCDF aequaliS L nU-
merus. Dico, qui ex ABCDF. tic numerus,
est cencuplo numeri L aequalis. FIL aurem in
numeris maniteltum. Policis A 20, et B20,
uoradcor , ngi TBB poVad Cov H, C F8 F u item C. 5, D6, F. 7; iptisque Fundis FI I 2, 2.
reedcor E, C FZA poradcr 5, i 58 F poradcor Oui enim ex HIK CDF tir numerus est 840:
ig ZOK mdicor orrcor poradcor B. O jue qui centies sumptus erit 84000, aqualis nu
Ld TEV OKFAE gver)aeuos poraces mero Tolido ex ABCDF Facto.
coM. Ovros de enarerranis quir  esa pverades n. porades d, IooS FUI Ex FEV ABFAF
EEpecd ae.  uo.
Eri si E ne DecDnNATOS. FGtO d id EOPETOS
NV. 9, M0. d.
20. 20.
8, 4000.
840
PRO.
Lcccla a ei La
a Proex Z du dio inxrorrudeos, restituo ex conjectura, en P egesaros duo, uret enarorrudos. B Dro iiticy ex gatia
SopEoS. e PrO Xns, resticuo ingrorta. Suspicor aurem hoc exempin psse cum alio contundi, in que
fuerine ab inicio rres nuneri denario diritibiles, (qu0 calu  lor et xindo habto t, et bB
inter se contulis hoc sphalma nasci.
reponO engiror. a PrO iscy SubstitO ec. L. est ZeNos. SubimO esir enaeror.
a ReDOND

## Folio 606 — 867984570:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
l
A P PVS A E F. X A N D R EN D S.
LROP. XXVI.
De universis autem theorema 26, proposi
tionem habet e demonstrationem hujus
modi. Sint numeri duo vel plures AB,
quorum quilibet minor sit millenario, sed
quem centenarius metiatur: aliique nu-
meri quotcunque CD F, quorum quilibet
minor sit centenario, sed quem denarius
metiatur: atque adhuc alii quotcunque
numeri FGFI, quorum quilibet sit de
nario minor: 5 oporteat solidum ex ipsis
ABCDE FOCF extribere.
ETnE autem Cinsulorum ABCDF numero.
rum Fundi L.MI N X O. Duplum vero mul-
cicudinis numerorum AB, una cum ipsa nu-
MerOTUM C DF Simpliciter muleicudine, vel
metitur quaternarius, vel non
Primo, metiatur quaternarius per R. RE
Tublticuantur iplis AB centenarii P R; ipsilque
CDE, denarii STV. Duplum isicur (mulricu-
dinis) iplorum PR, una cum ipsorum SFV
mulcicudine, metitur quaternarius per R. FF
maniteltum elt, quod qui ex PRSTV tic Coli-
dus, in solidum LMNZO ductus, (aequalis est
Tolido ex ABODF. ) Sumatur jam qui ex LM
NXOFOEI tc Solidus, sirque Y. (DicO) quod dn 0 Ex FEV AMN ZOZHO GEpEoS, j ésco d
qui ex iptis ABCDEFOH tic solidus, rocidem
lune myriades ipli R cognomines, quor lunt in
Y unitares. Iloc aurem Apollonius lincari de
monstratione oltendit.
A B CDF F. F C H
200. 300.
20. 30. 40. 10.
P R S FVV
IOO. LOOITO, 1O, LO, 10.
F. M N XOO
4.
3456, B00O, BCO.
2,0000,0000.
2. 3. 2. 3. 4. 2. 2. 3. 4. 3456.
4) 4 + 4 = 8 (2 = R.
Si vero duxlum mulcicudinis iptorum AB,
una cum ipsa numerorum C DF. mulcicudine,
non metiatur quaternarius: quaternarius igitur
illud per H diridens relinquet vel X, vel 2, vel 3
Si relInGNaE F; qui ex PRS TV AE COliduS,
mgria
relinquat 2; myriaces Centum cognomines R: vouos ra R c7 duo, pvecdes évaror oucovu-
lin 3; myriades Mille iph R cognOmineS. FF, pos red R d oE tpuS, uve ulia ouco
manilectum est ex praemiltis, quod qui Fic ex vopos rid K. Kai du nov ex r quopicir, on (0) ex
Td Se 672 naor Decopnua NE, Cdab
XneisS oi AB, cor EnaEOS EN aaco  ZuNid-
Sos, uere Sidvos S vnu exae rorruedos: is aA-
not a eDuoi dovidOTE oi  YNF, Eon EH
505 énaavor enarorras (9, uen sid 
St uno Sexasos iy a MOt MRW oBISHnO.
r31 aecuoi ei Z HO, con Enacos endo-
ocor sexa s O. Kai Séor e MK 7W
ABFAF Z FIO EopEOV et .
2irosti Er roor. L.3c0a 80d aeot
XaGSgd F ABFAE robusS et AMt N =O,
10 chconaor O YAB, _ FFAE a cNCoS
aeiucur (c D(O) yrot pEr cira d rre
05 9c
Merseiodco roehrepor lo sereados nara FK.
CoraXDcv 2i5 ido AB Enara 1
HP, 5015) TAE dexadEs ot 2. Ll. Lad otcna
ores aeg 13 on 1d85) THP, p 5 on 385 F
2. LY, perecin  t 4005 Nara FL. Kai
(100) Est FC EH TCIV ABFA F. GEBClo.  CtAVad
Parepor on O CK F HPZEY. d Y CK F ANNZO
∞. ACYC ON O EK TCV ABLRLLHC GEEO3
neov inidciter.
RVELadES aO 500V t ECd L, Doc pC
rades cioir eo rid 8. TBro DE geaINCS AnoN
A F F 
XuI5 _lV. DtV.
3. Y. B. Y. 8. a. B. 7. d.
CNV, NV.
renc.
Eav de o dcadcio O rS Coiid_S FCV AB
e TE TAHD_S FCV FAE, pin pEFpcir) LLod N
regdos urrpsid  aeq nara xk, ncba 
Era n duo n rpcis. Et pdi Eu era nérba, a en
a RCBBHO D PrO ob. 6 Deribitut 
e Scribiur

## Folio 607 — 867984570:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
e APPOS AL H Z AAD R I NV S. 607
TEV ABFAEZHO sEpCo5, poprades eior 2o S HBCDL. FCCH TolIdus, lune colleem
g, 3005 o devesconeor O 23 8, C oucrvo re aades, quoc Decuplus numeri Z, numero
K apropo n doos (o) EnaTOVTC CoN C0 6 28 8
oucoroiuot FC K n d00s d ZN coB 1613
Mullccacious Colo L
opecorIOt TC K.
BF A E Z H
v. d. F.
= pes vtV. V. 1 5 vo.
A P2
8. 8. 1. 6.
Nt N =
B. Y. B. 7. d. β. 7. d.
o 1+0
K cognomines: vel, quor Cencuplus numeri Y,
numero L cosnomines: vel, quoc ipsus X
ABC D F F  F
200. 306.
20. 30.40.
PRS FV
200, 100. F0, 10.10.
345, 6000, 0000.
2000, 0000,
61  Soderra zor noma nN aor, iy ei
REIr F rVodvor ae duor Ex 8 Y CopCSTOV Y
aeiduS Or EiAnPE Ld Cop CO TOV Y  78
2CoV, 6751 7 Seurcer aecduor or etAnDE Sei-
70CY Y ZGCLHHCL TCOI, B HOMA MN aOraASaj.
Exet P rerocdror 67 Y reiror àecduon on
etAnCE ZO XLTOH Ye a WVa. 1 471 20 cE H5
Eopaptea, Me Z et 8 ducEos eoca F 51 701.
2. Crreo AM covtos, ev dex1. Nara 
Ap ro pdOS d MNErE neqroS eEOX OV e
Vea nSpat.
20 SE d LNEIrE Pyoir avr 78 LOpVONTE.
ENEt SV yCQpa C Est Nn 8 51XB, rav
de verexa apiduss C, I CoV EBZ∞FC FFY
5XVe, ar exasos enaocor di est ZNad
perpeiras de od Encerorrados nai de X5 1G
5V 8 p 1 OH N 1X0Z0 (0) VVVHOI coreNa-
505 Enaascor d es ExaToTad O, pExperry de
20d denados C Co NOISS oui F poreor 1 a
Cor ExaGOS Encoscor dened (O FaV à eq cov de-
no dxidu_S dconaoracod, nai CoV QuodBS
L et L 
2. 3. 2. 3. 4. 2. 3. 4. 3456.
4) 4 + 3 = 7 (13. X + 2
PROPOSTTTO ZXVII.
hoc vero cheoremate praeexposito, in prom-
Pru erit datum versiculum mulciplicare.
es extibere numerum factum, ex ductu
numeri primi, quem complectitur prima
litera, in numerum secundum, quem com-
plectitur litera secunda: e facti inde in
numerum tertium, quem complectitur li-
tera tertia: C sic deinceps transeundo,
dones totus percurratur versiculus.
BRouc dixic, in principio, Apollonius, in
forma verliculi, hoc modo;
AprEpCID O NNEIrE NeGroS EZOXOV CNVEA
NS pa).
Dixie auteM uRCirE PEO CeoqpIrOATE.
Cum isicur iltius rerliculi licerae (Int 38
exque contineane numeros (decem) (nempe
P Z∞TP70Xv e HOc CA 20O, 300, 200, 300,
200, 300, 200, 500, 400, 200,) quorum qui
libet est millenario minor, Sed quem mecieuF
centenarius; et numeros sepremdecim, (nempe
H 1ON R 1 X 050(0) r V VV on hoc clt 40, 10, 70,
209 30, 20, 20, 70,60,70, 70, 50, 50, 50, 20)
70, 20,) quorum quilibet, elt minor centenario
Sed quem denarius mecitur; e reliquos, qui
una cum unicatibus tunt numero undecim
I 2o15 Quouos esconcos aes uois Eanaidena Tuncque denario singuli minores: Si itaque de
nara qodva, o ui XE. esopd 7 aurs cem illos numeros duplicomus, factolque 20
ohucor eva noYcov (cnn dos. I Kar 5o15 edi de-
na de Duors orcoio eiduSs dena nosra
numeris illis 27 Simpliciter policis adjiciamus
(secundum praemita,) qui est numCrUS 37:
habebimus Analosorum inde lactorum nume.
rai K Exarorradas 2015 de 18 quoicos 00 rum. LC si decem illis numeris subjiciamus
coridem (nempe decem) ordine cencenarios, cisque sepremdecim, subjiciamus similiter Seprem.
decim
5
i
C1.
TSES Se Decopnua ToS Copoen X) cdS, cornno
57X OV, 8TC05
Seribieur ouarvag: a SCttM Sac. dScribitur nonu nuoracdlic. C PrO eni rePONO endi. d SCTIBITUE
PerPETAM uncireB. C PrO im de ha rellituo i 2n. f Scribiut aBF 8+BS ZVE. BDCnIbIUE B FLDM A Ln oE WIDYHOC.
b Seribicur in Ia naide nara. i Seribicur dt neu bid. l 1b. 1 t.

## Folio 608 — 867984570:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
608
P APPVS AL F X A NDRINVB.
decim denarios; manifestum est (ex Tuperius ncod denadas 2. Pavevor, ex S avcorip
tradiro cheoremare logiltico XFT) quod 10 cen
curix, una cum 27 decadibus, FaciunE 10 my.
riades noncuplas. Nam 10 centurix bis DO-
Scae, hoc est 20, altumpris r7 decadibus, Fa
ciunt 37 qui elt numerus analogorum.  Oua
ternarius aurem meriens 27 dat numerum di-
visione orrum (gnotientem, nos dicimus) 
 relinquit r. Adeo ue line myriades noncu-
pla decem, qua ex decem cencuriis et seprem
decim decadibus HunE.
Cum vero et Fundi numerorum simul UtrO
rumque, cum quos centenarius, cum quos de
narius merieur, lint hi subjecti, ay By a yβ55a
S aZBy aB35EEoEEBC a (B0C est 2, 3, 2.
3) 1, 33 296, 47 F3 43 23 73 293, T7 29 7 6,7
33. 5,5,5, 237, F;) Cincque numeri denarie
minores undecim, nempe acdEEBEEECe (hoc
estus 295, 43 5353 235, 5,5, T, F;) S Tolidos.
cum qui tic ex his undecim, cum qui HE ex
Fundis illis 27, inricem multiplicemus, erie qui
prodit Colidus, myriadum quadruplarum 10, 8
Eriplarum 6036, e duplarum 8480. (hoc est
29,6036, 8480,0000, 0000.) Colligitur au
tem huic aequalis qui tu ex tundis inter se con-
tinue ductis numerorum in expolico versiculo,
AprO uneire vere EEogor errca noipac. Sunt
Utique a a 7 2d a sCBBy E a y EB a a y C BE5
SEEEEEEaB28 a 8 a, b0c est 1, 1, 3,5,4
C7 4973 29 27 3, 5, 27 3759 29 1, 1, 337327570
363735, 5,5,575, F, 29 73 49 T, E, X. Nam
E in E, tacit L; hic in 3, Facie 3; hic in 5,
Facie 25; hic in 4, Facie 60; hic in 2, Facit
60; hic in 4, tacit 240; hic in 7, tacit 1680:
hic in 2, Facir 3360; hic in 2, Facit 6720; hic
In 3, Facit 2, 0750; hic in 5, Facit 20,0800:
hic In T, Facit 20, 0800; hic in 3, Facit 30.
2400; hie in 5, Facit 25E, 2000; hic in 2, Fa-
cit 302, 4000; hic in 1, Facit 302,4000; hic
in x, Facit 302, 4000; hic in 3, Facit 907, 2000;
hic in 7, Facit 6350, 4000; hic in 2, Facir L,
2700, 8000; hic in 5, Facit 6, 3504, 0000;
hic in 6, Facit 38, 2024,0000; hic in 7, facie
266,7568,0000; hic in 6, Facit 1600, 3008,
0000; hic in 7, Facit F, 7202, 1056,0000; hie
in 5, Facit 5, 6010, 5280,0000; hic in 5, Facie
28, 0052, 6400, 0000; hic in 5, Facit 140,
0263, 2000,0000; hic in 5, Facit 300, 1316,
0000,0000; hic in 5, Facit 3500,6580,0000
O00o; hic in F, Facit 3500, 6580,0000,6000.
hic in 2, Facit 70OL, 3160,0000,0000; hic in
D Facic 4, 9009, 2120,0000,0000; hic in 4.
facie 20, 6036, 8480,0000,0000; hic denique
In X, eE T, _ T, FaCIE UE PrIUS, 49, 6036, 6400,
0000, 0000.
NOgISIS DecoeuanS 1β, on deNa ExaroVTadEs
p ZEE denadcor, noisor uvepadas crraronas
dexa. Ai gd dena enarorrades dis oat, F8T-
EEt H, C cegNaBSOC raSE denadas. vor)
XC, + ave nercor orra.  plersderra ) ra XC
eis Y d, noiei 7 ex 3 presop d, C naraNet-
7e) d cos eivar pvoidas erraNaS dexa, at
ex rev enaroradcor dena i d’enadcor 18.
Erei de n mbudves qus  ucresdicor apidu
2o Enarorrados, nai rer ueresuucr o de
nados, etoir oi rocvot a (Y) BY a Y B5
Id a) daEBY aB  5LGEEEBE a an
Na I ENaNo  denados cioir (+ a,) 2SrS
apipicor a Ed E  E aEEE a a cav F Ex TSTCOV
P XCV + an ne) TF E ) rcov nE nob diCOV SEPEdV.
di RNCoV naToNaoacONdO, EoOVI O GEPEOE
pevpICSCV TEEPOTONCOV FD, CC ZPICONCOV, 535. Nai
dAcr H.VX. 1005 dE F8TC ouvar) 0 219 ZCV
28 Sxs moduiocor Rrdos uNcin negros eo
Xor eovéa rspai oi eioir a a ye d a dEBβ,
ea Y EBa a Y E(BC)5(853
EEEEE a (
Qda  Eryd d a WWe) à S Y Zve)y
 E gwe) 1E d d 7vc) E. d a nne) E
Di d giveray 25 p em Z Zwe) a X X em B
zivenu r y FE es B 31VE)5 V n ent Y yE-
ej NV. B, 3 Ho. EE EM E HivC) NV. 1, XaI
Mo. Co ex a ZWC) poprades + n No. 0. em Y
zive) pevpcades X C Mo. EBV ent E zve) Mo.
eva C No. B en B 3ive) ND. FB nar Mo-
d. Em a Vive) ENV. FB vai MO.  d ent a
Yive) NV. FB naet Ho.  d emt Y Vivera  M-
DC xaet Ho. B Ex  Viver 5FV (C Ho. d
en B giver Y A(. ∞ Xat Ma. B V KaI MO. y
PEm EyIVE)MB. 5  2 Ma. Y Od em 5 vive)
VB. Xy Nai Ma. ( a X d. Em E YivE) N(. 5E5
xaet Ma. I EPZn Em 5 yWE) MB. a X nat Ma-
Y n em C Yive) = NY. a n, MB. e S B vai Ma-
av 5 Em C VIVEI MY. E nat DMB. 51 nad
Ma. E8X em E yiver MY. Xy naer M B. vB
aet Ma. 5 V Em E ViVET MY. C u nat MB.
5E y nat Ma. B. e C yivE) WY. V TKai
MB. C a F15 ExI E yve) MY. Y D Nai MB.
5DN ExI a vive) MY. Y O nat MB. 5P 
Ent B river MY. Ca nai (MB. y pE. ENI 
rver Md. d nat MY. dD naet M B. ) BPW
Ext d giver S Md. 1d nat XY. 525 Nad
MB.  V Texi a river Md. 1d nat My
5 N5 Nat XB. nVN ext a vivera Vd. 18
Auru
nat Hy. 5 A5 vat HB. nON ext a viverat Hd. Ed nat NY. 5 A E nat v B. AVN. )
Oe haec melius incelligantur, vide scholium sub) CCLu. LSCHOHOT ot BOd.  L1C, IalC LCrIBI
 65.
n Scribitur deraedts. e Pro e, Ceribitur g. p PrO +  LLLLOEUr B E_. q Pro orr SCribitur Pr. p Male
eribitur aerE. SMale Seribitur Bn. + PrO pu, SCTIBIEUE Mgr. V PrO d Scribitur d. X Male SeribiEE TE. 
10. 5
Perveram scribitur cep. ae ny pa.  Y. ny po. v.
Scribitur eso. PrO p. SCMBITuT ua. B Scribitur pd.
veribitur en. d Seribirur C. e deribicut asb.  AlbiuT o_B. B Seribitur po. h Scribicur, nn
RCpOnO

## Folio 609 — 867984570:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
A P PV S A L F Z A N D R IN VS. 1G
Ai (Sr) orpnM aaasuaemi lex Oui numerus icidem ductus in Colidum et
E Exa torad CoV CC dex adcor SEPCOV, 28751 75 WC
noclvas peveradas Terva conas) dexa, notso pu
eradas retonudena onas pL5, C dcodenoconas
FZH. (X erdEnaonaS, dco ErraNNaj ad pvor
des erit u rEra NaS noiSo redoxaidEHaMI aS
Ent ) TeLNaS quova noiot dcodENAMNaS, n
opoicos Eni  di NOS oM O. Naoracdeio qvov
ErdExaXNaj. rava qd erra Wededu.
parer Sr Y chapxS xor Apidos ncir
XegroS EEoxOV CorEa XSpa, duvad propiadc
or XyB(O) 2SdOXCIdENAT NCV PG5, dcodEKaMNC
FEn erdexas nr d orupercos rois  A
noiicoris nara ri puchoder ev dexi +8 B1CN
weszorequdulio.
Hanm, dedod ixes a rnei .
NEver acidE DEa AApeHTEOBS aV NAOKEPNS.
Kaj ciriDbco ra  avanoza noi ei mbiducs
apa E pOVaO WoaVEE LWOKCV), dnEaCaE d
(dEDca d 1dYcaEBaYYaEBa )Ed
Xas NENOM AX NCOIor Si à MNcor oi apiuoi
Zivorn ) pprades (rersa nar duo, rpnat
a co pd, dux Nat, dvB, a Nat EX. TÉoapES q
pecvaedes erri n Zivor) XB en E rvor) pE. en
pescer river) DE exi E yivor) co ent a rivor) co
EXL E vivor) d. ext piar riverny d exi d’ive
m NV. a i B. 5. EXI E givery MV. n d d
Yiverq  AV. CB ded EVivE) = NV. FG d a
river  WV. FG Bri d yive) M. av na
d n Vivery  MB. D I M~. a L em d vive
P NB. d C Ma. 5n S n rivereu (MB. ) NG
3e, 2MLa. n Z P ent  3NE) MBB. p L H Ma. ED H
eri EZvC) (M B. OV B CE Ma. BX Tem a zve)
ut(. OVB i Ma. BX. Y ers 8 zvC) NB. 7 c00 C
Ma. 8d. Es B zve) MB. S+ p a n Ma. dv
Eri a give) _ B. L. P. ua i Ma. dv est Y zve
My. B nai NR. Y5Hd i Ma. ) 70 Em Y ime
X1Y. 5 C (N1 B. BX oB Nait Ma. DX Em a gvera
XY. 5 Naet MB. B X oB nai Ma. BX en Z qve
AIy.) en _ MB. Ca+ Xa  Ma. C∞ Xem β it
vC) Ay. GC not MB. EVX a Nat Ma. dv (ert a
ine) MY. Z8 Nat MB. EVX a nat Ma. dv.) xad
aA V Ex a Yivescs MY. ZG xaet MB. EVX a nai
Ala. dV exin gWeny MY. V X nai n1, y F0 a
aet Ma. E~ ExI C rivEr MY. EvEB nat MB.
Y X Naei Ma. 5V Exi d giveras Md. B, TpIX Nai
co pd, cirnai, dvB, axMat EX
FcoV aranoycor XB, nar pcesidocorino respa
centuriis es decadibus factum, hoc est, in
praedictas decem myriadas noncuplas, facit my-
riadas eredecuplas 706, duodecuplas 368, un-
decuplas 4800. Mrriades enim noncuplae, in
quadruplas ductae, taciunt credecuplas; in tri-
Plas ducta, faciune duodecuplas; es similiter
in duplas mulciplicatae, faciune undecuplas.
Hxc enim omnia supra demonstrantur. u
Dicendum isiur elts expolicum versiculum
AprEuisos nnerE rpros. EEozor Errea nopac, polle mul
cicudinem myriadum credecuplarum 196, duo
decuptarum 368, undecuplarum 4800; (hoc est
296, 0368, 4800,0000,0000,0000,0000, 0000
0000, 0000, 0000, 0600, 0000, 0000.) Oux
tradiris ab Apollonio, juxta mechodum in prin-
cipio libri descriptam, sunt plane consona
RursuS; cacus sic verticulus hic lubjectis.
Mirer acist Dea Anuure aynaone.
Et sumantur cum Analosa; cum fundi
simul cum unicatibus, prour hic subjiciuneur.
An Cac a 2 _d GDc ad nd n y EaCB8 yy0.8
a _ n 8d, (Boc est 43. 8, 5, L, 5, 2, 5, 2, 47
53 D3 5, 23 43 8, 4, 8, 3, 5, 29 7 27 F, 37.33
2, 73 2, 2, L, 8, 7, 4:) de mulciplicentur in-
ricem hi numeri; tiune myriades quadeuplae
dux, eriplae 2640, dupla 4402, Timpla 5600.
Onicates enim 4 in 8, Faciune 32; quae du-
etae in 5, Faciunt 160; qua in 2, FacninE 160:
caeque in 5, taciume 800; et lxe in F, ta-
ciune adhuc 800; exque in 5, Facinnt 4000:
quae in r, taciunt 4000: numerulque hic in
4, tacit 1, 6000; hic in 5, tacit 8,0000; hic
in 9, Faeit 72, 0000; Hic in 5, tacit 360, 0000;
qui in F, Facie achuc 360, 0000; qui in 4
tacit 2440, 0000; hic in 8, FacI F, 2520,0000;
hie in 4 Facit 4 6080, 0000; qui in 8, ta
cir 36, 8640, 0000: hic in 3, Facit 120, 5920,
0000; qui in 5, Facit 552, 9600, 0000; que
In T, Facir 552, 9600, 0000; qui in 7, ta-
cit 3870, 7200, 0000; hic in 2, tacit 774 2,
4400, 0000; qui in 2, Facit 774 1, 4400, 0000;
qui in 3, tacit 2, 3224, 3200,0000; qui in
3, tacit 6, 9672, 9600,0000; qui in X, Fa-
Cit 6, 9672, 0600,0000; qui in 7, Facit 48,
+0, 7200,0000; hic in 2, Facit 97, 54217
4400, 0000; hic in L, dc in r, ec in 8, con-
cinue, Facit 780, 3371, 5200, 0000; qui in
7, Facit 5462, 3600, 6400, 0000; hic In 47
tacit 2, 2849, 44027 5600, 0000.
Analosorum vero numerus elt 22; quibus
quaternario (per 5) divitis, relinquuniur 2
dos (rars E) nai duados Enrouins on edi Ouoniam isitur haec tiune, mentura quin.
regiraos perpco eis E, rooaurants a oo  ex- quies lumpta; cories augebimus prodeuntem
Carra X) a XE Y poraedcor nai Y X) a Z EnOMax Na- numerum ex monadicis ee tundis inter le con-
oraoulicor muar ap Bus Nerco de roavrans tinue ductis orcum; cories, inquam, secundum
myrin.
i ReDOnO - - nay pro - - 1_. k RCDOHO - - XAES PrO -. X AB. LECDBHII --10 PIO -- 101, A eAnba DEO omna du
in Scribitur pdhi _ nn pv. 5. n Scribitur usi n. o ScH ax d C P a. P veritoitur pi d C pe 5
4 Seri
Bicux so nug aex po. r Seribitur peo. pr vu ese bem eto r. Selr . u Seribirur pdu Ca. x Scri-
bicur eni p. y Seribieur ? a nex nao pero
l
2. PY0

## Folio 610 — 867984570:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
61O P A P P V SI IA L F X A ND R FNVS.
nyxiadum, ineremientum: ut nempe tiac nu. nata prpradcor autro cist yiveae (uoprad cev
merus ingriadum noncuplarum 2, octuplarum erra Z NCav B, onra  dicor a co p d, ema X Ncov d VB,
1843, Sexenplarum 4402, sexcuplarum 5600: vai eEa  NCor EX I Z Y CEGEPOV L APZOVTA r
qui pruis erae quadruplarum 2, criplarum 2849) TeGH Nr B, reI Ncor a co p d, dm ncor dvB,
duplarum 4402, limplarum 5600.
Ouoniam vero polt Analosorum (per 4)
a NNCoV EX.
diritionem supertune 2, quae elt centuria; 10. On de vecnenernas rr avanercor duo, ance
ties ansebimus dietum numerum; ut sic myrra. Ssi D Enarora doS, socaVNIS auEnoqeY cipqudvor
dum noncuplarum 218, octuplarum 4944) et dedusr ids civas  popicdcor CHVa NCoV C 51 H
Sepruplarum 256.
Dicendum itaque expoticum versiculum, Miner
acis dea Anunes aynaonpre mulciplicatum, polse
myriadum numerum noncuplarum 218, octu-
Onra Ncor  d7 p d, Ema Ncv C∞V5.
Enreor (3V) F et apX 1S 5XOV, Wvir aeide ded
AnCenTEPOS aV NaONCPNS, noma naoraderra, du-
plarum 494que e sepruplarum 256. Hoc eltu racdo; poptadcor ndos evvat NCov 5LH, ora
218, 4044, 0256, 0000, 0000, 0000, 0000,  Ner d, dD  d, ia Nav C 515.
0000, 0000, 0000.
(Tobri sccundis Collectionis Pappi Aexandrini,
Finis. 1
ErSB d Z nanns anec ardjicos ouvarcaoris
reA . 7
= P1O + Ccribitur in n. a PcO itarnin reticul an ti. B Pro aunides sellicuo pueradin. C R estiuo o in Bre
S1n. d ecor rellicuo D. c PO FIS retticuO ∞15.
10
li

## Folio 611 — 867984570:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
S
Y haec melius incellixantur, operae precium erit hic pauca notare; quo suppleatur quadan.
Scriplerat Archimedes jam olim au Leurippum librum, Aexus dictum, hoc est Principia; ut ex
ejus srenario liquet. Oui quidens periic; sed ejusdem summa (quatenus ea nobis in Arenario
Expolicis quoteunque numeris ab uuttate continue proportionalibus, (quos Analosos dicamus, )
DutA T, a, aa, aaa, eC. in quacunque Comtinua ratione; quorum linguli nocentur Indice, seu LX
Donenre, Ouoto sir quisque (in illa serie) ab unitare loco (ipso unitatis loco non computato)
aa
aa aaaa aaaaa
100 1000 1000 10000O
e er ibS duo quilibet, Pldresre, continue mulcipliceneur; Factus ex sic mulciplicatis erit aline
in ea serie concinuata numerus, loci sui indicem scu exponentem habens aequalem indicibus simul
sumpris sic mulciplicatorum; puta au aau (quorum indices Tune 2 ec 3) incer le mulciplicati ta-
ciune aaaaa Cuscs index clt  = 2 + 3.
Cumque hoc univertalicer valeat, (quaecunque sit ea communis ratio secundum quam haec A-
nalosia procedit,) si speciatim Cumatur ratio Decupla (secundum quam procedit recepta nume.
rorum nomenelatura,) erunt illis 2, 1O, 100, T00O, EC. Acque haec ipsà lune quae hic (ex Apollonio)
dicuntur Analoga. Aeque hic ridetur lensus tuisse citatae propolitionis 12. Cumque decas FO, expo-
nencem habear F; ec centuria 100, exponentem 2; e mille 1000, exponentem 3; e myrias 10000,
exponentem +; (e sic de caeteris:) Si plures decades sic componantur, toties lumendus est F; I
centurix, tocies 2; Si milsia, rories z; (de paricer de reliquis;) pro indice seu exponente loci
debiti. Adeoque, S Plures ex his componantur, numerus decadum, cum duplo cencuriarum, et
eriplo millium, e sic deinceps; indicem seu exponentem extibet iltius loci (in hac serie) cur
debetur factus ex his omnibus concinne mulciplicaris; quem numerum Analosorum hic dicit. Lloc
eAt, quoro (in illa serie) Polt unitatem loco conrenit Analogus ille numerus; seu quor (Dolt
unitale unc numeri Analogi quo eo perreniatur.
Cumque vereres per repeticas Myriadas numerare Colebant, prout nos per rex tica Millia; my-
riadi aurem debeatur locus (Post unitatem) quartus: quoc erant in exponence cujusris horum
Analogorum quaternarii, cories repetenda eric MyxiaS: puca, myrias, myriadum myrias, myriadum
myriadum myrias, (et lic POrrO;) quae myrias simpla, dupla, eripla, dec. hic appellantur. SIn
diritione per 4 Facta, Super(it +, 2, aue 2, numerus; promotior inde fiet Analosi sedes, uno,
duobus, auc cribus locis; ideoque prodibunt myriadum (lic a Ouocience diritionis per 4 denomi
natarum) decem, centum, aut mille, prout reliduus ille SICL, 2, auc 3. Atque hactenus Aichime-
des; Iue sequiur Apollonus, cumque P appus.
Si vero, in quibutris horum Analosorum, loco unicatis habeatur alius aliquis numerus, DUTa
3, 4 eec. quos F’undos rocat; maniteltum est, numerum inde cocuplo majorem tieri, quotus est
ille numerus, quam (I FOTCL L.
Adeoque si plures ejusmodi Fundi linc (unitace majores) numerorum continue mulciplicato.
rum,  (cum quisque horum cories mulciplicet tactum quotus ipse est,) auxebitur inde factus nume.
rus cocuplo quoc est factus ex illis Fundis.
Onde sequitur, (quod hic paltim citatur ue ante demonstratum,) quod L’actus ab expolicis nu-
meris (inter le concnue mulciplicandis) aequatur lacto ex Funcis, in factum ex Analogis, ducto.
Aeque hinc corus processus Facile intellisitur.
3O. HCIOEALM BIOCCM CTIT. Ouarendo nimirum (eadem mechodo) partieulatim, Quid
Ouid ex 6 in 200; Ouid ex 6 in 30; CateL 6 in 4: Acque tum demum, hos omnes Factos
R K H H 2
conserratur) huc tere redit.
Idicante; ut X, 2, 3, ec.
tenus quod, propter deperdicum hujus libri principium, decst.
Duodsi numeri plurimembres inter se mulciplicandi veniane; puta ons in 15, hoc est 234 in
FE exV in o: Ouid exr ina; Ouid exr in s: acque tum, Ouid ex 5 ins; Ouid ex 5 in a; Ouic
ex 5 in S: Hoc elt, Ouid tit ex 50 in 200; S ex 50 in 30; Ouid ex 50 in 4: aEque Lum
particulares, in unam summam (addendo) collixere OpOrLEbHE.

## Folio 612 — 867984570:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
612
P APPVS AL, F X A N D F
0ns HIoc Cst
Nv. 
234
15C
10000
00
00
200
L NVS.
NIV. c. N0, ZPd.
13104
Eienres, quas Pappus innuie, sristaresbi demonttrationes, tujusmodi suite puo:
000.
In linea aliqua erecta, ut o a ponantur quottibet rectae continuae proportionales (seu in pro-
srectione Geomerrica) ab o inchoacae omnes, de terminatae ad L a aa aaa, ec. OUX reprxsentENE
numeros ab + continue proportionales: e quidem, (posito a =- 20,) numeros L, FO, 100, 100O, CEC.
quos AnalogoS rocemus.
Et, in recta huie normali, rectae continux quorlibet, quarum guxelibet ipA OT, EQuetE:
Adeoque O F, 02, 0 3, ec. continue crescentes aequalicer (teu in progreltione Prichmetica,) nu-
MerOS I, 2, 3, _c. repraesentantes.
Adeoque (PEOPtEF O L = L,) erit item quadraTUI E, E, = L X F = T; quod itaque reprasen-
tet unitatem.
Si itaque pariter repraesentandus (c numerus aliquis alius ciptra terminatus, puta 20, hoc est
2 X 20, seu 2a; propter Analosum an promoreatur alticudo, uno gradu, ab r id a: e Propter
Fundum 2, ampliecur balis (duplando) ab F ad 2. Cumque rectansula sine inter se in rarione
compotica ex basium et alcicudinum racionibus; erit 2. a rectangulum, quadraci F, F, bis decu-
plum; hoc eA risccuplum: adeoque cum F, 2, quadratum sit L; erit 2 a rectangulum, 20.
Si vero ducendus sic hic numerus 20, in alium quemris, pura 300, hoc elt 3 X 200, Ieu 3a4:
propcer Analosum 100 = aa promorenda erit altirudo, duobus acttruc gradibuo, ab a 7 aaa; e
propier fundum 3, eriplicanda balis 02, ut tiat 06: Adeoque, propier cencuplatam ascudinem
ec triplicatam balin rectangulum 6 aaa, exit rectanguli 2a, ter cencupla, hoc elt trecencupla;
cumque SC 2 a == 20, erit 6 aaa numerus factus ex 20 in 300.
EF Sic concinue quoccunque fuerinc numeri concinue mulciplicandi: nempe, balis continue mul.
cipticanda erie per lequentem fundum; et alticudo per sequentem analoguni, hoc est eoc gradibus
promorenda elt quot analogus ille postulat.
Ouod s Facienda est mulciplicario per numerum qui non in ciptra cerminetur: manente quae
prius erat alcicudine, toties eric mulciplicanda batis; (propter rectansula aeque alca, in batium.
suarum ratione:) Suvilicerque, si analosi fundus Ac F; manence quae prius bali, (quia mulcipli-
catio ver F nihil mutat,) promovenda erit alcimdo prour poltulat analosus.
Ouoclibet isitur numeris sic incer se continue mulciplicatis; quae randem provenie batis, nu-
merum reprae sentabit qui sic ex fundis inter se concinue mulciplicatis; quaeque provenie alcicudo,
qui sic sic ex analogis: Sed batis in alricudinem ducta, exhiber rectangulum quod factum repralen.
cat ex numeris exvolitis continue mulciplicaris, uc oltentum est. Urgo, Factus ex fundis in ta-
ctum ex analogis, exhribet factum ex numeris expoliris continue incer se mulciplicatis. Ouod
crat demonttrandum.

## Folio 613 — 867984570:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
APPDS AL R X ANY D R P N VS
2X ctis quos dniae habemus Pappi Alexandrini Codd. MS. S. (in Biblioibeca Boaleiana
uno, e duobus in Saviliana) Fraementum hoc libri secundi nonnisi in unico habetur: eoque
festinante manu exarato, e mendoso valde. Nam, praeterquam quod Aecentuum Spiritummque
notae,  Incerstinctionum puncta, desiderantur fere omnia; mendis insuper scatet innumeris. L.t
(quod non parum difficulcatis in corrupcissimo rextu adserebat) nibil erat omnino discriminis in
ter literas numerales, (qua nempe determinatos numeros notant,) easque quae numerorum inde
terminatorum (in maceine forsan olim scriptoruum) sunt indieian e ranquam ad Schema dieirum
intendunt.
Cum ramen Frasmentum boc, (ut e reliquum libri secundi, totusque primus,) in Comman-
dini versione desideretur; nec sero an alibi extet: conatus sum ulcunque menda tollere, e quadan-
tenus restituere, quantum quidem res pasa est: scopumque saltem Authoris, si non ipsissima verban
me conseculum esse constuo.
duoa autem praestiumus, hoc est. Praeter sphalmata non pauca, quae Oriboeraphiam spectant
e perperuam numerorum s es contusionem, aliosque passim numeros aut omisos aut perperam
positos, aliaque istiusmodi (quae raecio esset omnia recensere:) item un edo ur von unt, veit, ec.
pro vv. vel B, C;  vice versa, v0. pro 1o. (quae propter exscribentis olim rerum harum ieno-
rantiam passim oecurrunt;) inmumera passun menda sustulimus,  parcim ex caleulo, parcim es
conjectura, non pauca restituimus.
Ne tamen nimis audaces mutando censeamur: quid immutatum sit quod alicujus possit esse
momenti (nam manifesta menda notare sineula supervacaneum foret, e taedii plenum,) ad oram
nocavimus; ea quicquid insertum est, uneis inclusimus: ne sublesta fide quicquam esisse videamur:
 ne lectori inteerum non sit vel suas (si libeat) conjecturas interponere, vel en codiee (si ha-
veat) emendaire resrnere
Sed e literas numerarias ab indeterminatis numerorum indicibus distinnimus, has majuseu-
lis minusculis illas, characteribus desienantes. Schematismos item adjunximus, qui in Graeco
desunt. Larine omnia readidimus, e notis (ubi opus videbatur) illustravimus.
Si vero boc, quicquid sit, non maeni faciat quispiam; eo forte quod quae bie docentur vix aliud
sint, quam quod ex jam receptis mulciplicandi reeulis facile depromi possit: At saltem boc inde
lueri accedit; ne ienoremus qua de re tractaverit hie liber Bactenus desideratus; atque ille etiam
Apollonii (qui pariter est deperditus) unde haec Pappus excerpsit.
Sed e faciet, ut non simus admodum solisiri de his deperdicis; e aequiori anime feramus eo-
rundem jacturam. Cum enim secundus hic lappi liber nil altius contineat quam methodum qua
tunc obtinuit mulliplicandi majores numeros, (quod jam felieius praestamus per Aeorithmum A
rabum, seu Lata vollas:) facile conjieiamus, in libro primo (qui adbue totus desideratur)
via aliua fuisse traditum quam praxin Arithmeticam in addendis e subducendis numeris: quam
qui jarts relexlus est, hato eorichmus promprius expediet, quam (ante recepias fieuras nume-
fit quidem primores hosee duos libros in re Arichmetiea fuisse versatos, saris percipiatur, ex in-
specto libri Tertu mitio. Li sie orditur, quasi ltransactis ante aliis) jam primun de re Greome-
Ruod autem nos, per jam receptas numerorum notas promprius expedire valeamus operationes
Crithmeticas, quam (qui has nesciebant) potuerant Teteres; hine satis liquet.
Nam torum illud, quod ranco apparatu hie tradicur, vis aliud quam hoc est:
Si exponantur quoctibet nunteri, inter le continue mulsipticandi; quorum vel omnes, vel faltem
aliquiu Cipbris terminentur. Deposiris rantisper his terminatibus ciptris omnibus, dum numeri il a
cruneari sie incer se mulliptbentur; tum demum, hais ex truncalis facto, subjuneantur tot ciptrae
Puta si contimue multiplcandi sint 30000, ex 2000, 8 10,  4: Facto ex 3 X Z Y FX 4 = 24
subjunetis ciphris , (quot fuerunt sepositae,) habebitur 24 00000000 factus ab expositis.
rarias) praestare possent veteres.
3000C
Erica incipiat aeere.
huot erant illae omnes sepositae.

## Folio 614 — 867984570:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
624 P ALEVd. AVL AAHDR110B.
3 10000
X 2 000
24 0000,0000..
2490000,0000.
27400, 000, 006.
Si vero libeat porro (pro more veterum) lonsiores numeros in periodos quatuor locorum distin-
euere; adeoque per Myriadas repetitas pronunciare; (prout nunc nos in periodos erium locorum
numeros distinenimus, e per repetita Millia pronunciamas:) distineuantur quotres fieri potest et
phrarum terminatium quaterniones;  pest pronunciata reliqua, toties repetatur myrias. Adee-
que numerus jam productus 24, 0000, 0000: est 24 myriadum myriades, seu (ut loquebantur illi
24 myriades dupla. Quod si pro 4, exponeretur 40, aut 400, aut. 4000, (unde praeter justos
quaterniones haberentur porro una, dua, aut cres ciptra;) cum foret ille preductus numeras 240,
aut 2400, aut 24000, myriades duplae.
30000
000
240, 600, 0000.
3.10000
000
2406, Ct, 0000.
10000
000
4 1000
24000, cub, .
Quae moneo, non quod dererum laudions dettactum ne deum; (quippe maena et ut ediu suo-
silitas,  sacacitas etiam, his methodis perquirendis:) sed ut ostendam quam res facilis sit in-
ventis addere;  quanto commodo introductus fuerit Lndorum Aleorithmus, quo nunc utimur.

## Folio  -  — 867984570:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
1e
5240
si
bTOLARUM
QV A R V N D A M
OOLLF C TIO,
Rem Mathematicam spectantium.
Nunc primum Edita.

## Folio  -  — 867984570:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
 C
D
dis S.I, 
1
sc

## Folio 617 — 867984570:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
I. Fpistola D. Johannis Collinu aa D. FIaacum NEWTON, Matheseos Profestorem Cantabrisiae;
16 Jumi 1673. Fasine reddita.
Clarissime Vir
Vod ad Stusii Methodum de Tansencibus Spectat: Frat ea ab ipso bene incellecta, quum
Ausleo luo Ancelo RicciO PraerenIIC. Oui tamen postea, (declinans ipse studia Machematica,)
Decebat d Stusio ue reller eam edere. IIIe autem, cum non racaret ca de re Fuse scribere, Pot
licicus est eam D. Oldenbureio eransmittere, ut Transactionibus Philosophicis inSCrCTCLIT. ANTE
vero quant huc appulerie, seribebam c8o ad Fe, ut intelligerem quid ca de re in noveris. Puum-
que respontum cum D. Oidenbursio communicabam, uc ipse D. Stuso craneret. OF sctat
ipse, rett Ca C a AHSOS COBMIaM; uluC LOEtC nOn tam diu, nec ram mature, ue ipli tue
XIL. Sum c8d,
Cuum de Mesolabio librum edidie. Sed noluie cune publiei juris Facere, eo quod nollet
Tibi plarimum oblicatus,
Johannes Collinis.
Dorcite,
Lond. 26 funit 1b13.
TI. Epistola D. Leibnicii ad D. Oldenburgium, 25 Julii 1674.
Viro amplissimo, D. Fleurico Oldenburgio, Codetredus Guiliclmus Leibnicius.
IS cst quod nullas à me habuisti literas; sed ejus rei causam aliquando coram rectius di-
Pcam. Nunc vero non pocui quin amicum ad ros cuntem, cum aliter nequeam, saltem E pi-
Stola comiarer. Ingenium ejus ee Fruditionem rariam, nec vulsarem, primo consrestu cute ob-
serrabis, niti torre eum nocti dudum. Nam, si bene memini, nunc terria rice Angliam videt.
De me illud, habeto. Iultrumeneum Arithmericum eandem aliguando, post maximas disticulta-
tes sumpculque non parros, teliciter absolurum esse. Effectum, qui videre, admirari lune omnes.
Dato enim v. 8. numero Mulciplicando, Decem Notarum, live Ciphrarum; ec alir. Mulciplican-
ce, Nocarum (li ita vis) Ouatuor; Produetum Mulciplicationis, Rotx cujuldam Convertionibus
Ouacuor (nullo animi labore, nulla Addirione incerreniente) haberi posse. Breriter, Numerum
Musciplicandum quancumcunque, aque cico ec tacile mulciplicari per Mulciplicancem dacum, ac
Mulciplicandum alium quancumcunque, nemo facile credidisset. Id vero, machina jam per-
fecta, in exisuo quidem (cum quatIIOE nOtaS nondum eXCAL) ostendic tamen.
Eremplum ejus non nisi unicum nunc quidem habeo; idque rix nuper absolutum. Antea
enim, quamquam eftectum dudum, nonnitul tamen claudicabat. Lastam aliquoc opiticum pa-
tientiam, acque aegre eandem hominem inveni, qui honorem luero praeterret.
Relpirar ille nune nonnihil, aliisque laboribus racat, ne careris nociriis (an nesotiis l exei
dac. Sed promilic opus mox iterum aggredi; pluresque eadem opera elaborare: EX quibus unam
eso illustri Socierari Regia serrabo, ejusque ad vos ipse lacor ero, ubi primum alia permittant,
qua me mulers modis distrahunt.
Iycumbune enim mihi labores quidem inter se plane diversi; quos parrim Principes. d me exi-
sune, parcim amici. Unde parum temporis restac quod inquisicioni Nacurae, et contemplationi
bus Machematieis impendere postim. Sucturor camen, quancum licet; et lape animum ad ilta
provendencem explere, quam commodis meis veliticare, walo.
In Cicomerria quaedam decexi; Felicicare singulari, porius quam studio mulco. F. X muleis tibi
unum memorabo Theorema perelesans; nec (quancum seiam) anrea nocum; lalrem non illis
quibus locucus sum cicomerris, lane maximis.
Semi-

## Folio 618 — 867984570:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
prestetii
PIS. TOL A R V M
Semicirculo ABC, in plano CD provoluto, Semi-
cycloidis linea AL. D descripta intelligatuT. P. X
cenero Semicirculi volri incipientis, recta FBC, bal
CD parallela, educatur; Semi creloidi occurrens in
C. Sungantut accla LIB, AC. AIO; ACK A leomeI
tum Semresclordis, aequari Priangulo AFB, leit
detit  re alblt ct.
Hloc Primum elt deomentum Obliquum, cusus Ma
betur Ouacratura: Secundum autem Segmentorum
ejus in unirerlum, cogniex menturae, ne Circuli qui
dem dimentione luppolica. Primum enim quadrarit
TIIuIE. FTueenius, (atque ante illum Wrennius, ) divertx plane ab hoc naturx; spatium scili-
CET AIEA; quarta Ractii (lese Axis vel Diameiri ) parre AI, recta bali parallela IF, et POr-
tione Creloidis L. A comprehentum.
Alia mihi Fheoremata luncu momenei non vaulo majoris. Ex quibus illud imprimis mira.
bile est, cujus ope Area Circuli,s vel Sectoris ejus dati, exacte exprimi porest per Seriem quan-
dam Numerorum rationalium continue productam in intinitum. Sed et Methodos qualdam Ana-
lyricas habeo generales admodum et lare Fulas, quas majoris tacio quam Theoremata parricularia
 exquisica.
Multei Roptio roeo me daca occatione commendes. Nolim Virum Esimium, seripris corum
quos nuperrime ejus Pneumatica Fxperimenta ac Raciocinationes asgrellos audio, diverci ab
illis, quibus mulco melius mereri de publico porest, Chymicis experimentis: Ouxe utinam ne
diueius publicis precibus neget. Inractum esi hoc doctrina genus; salcem Philolophis. Pri
mus est Bortius qui (non dicam nusari desir, Sed) demonstrare coepir. A quo Si corpus quod.
dam Chymicum impetrare poreris, obligabis protecto genus humanum. Dici enim non potest,
quanti ad omnem riram momenti EE Chymia. Fgo certe laepe pro ralecudine Viri vora Facio.
Nam rereor ne aliquando jacturam irreparabilem Faciamus, culpa quorundam obtrectatorum;
qui Caexe viros, publico bono nacos, a suis publicandis absterrent. Vale, dc nominis cui vir-
Futumque Cultori tave.
Dabam Luteriae Parisiorum, 25 Juli 26 4.
TIT. Fpistola D. Leibnirii ad D. Olderbursium, 26 Oet0b. 1674.
Vir Amplissime,
TON dubico quin liceras d me D. W alsero ad vos cunei dacas acceperis: quamquam D. V’er-
N non necarerie, ex relam cuo, lireras a me ribi redditas. Sed hoc ita inLErPrEtOT, Verno-
nem ante advencum W alteri d vobis discestilse. Vror commodicare cuneis ad vos amici; porius
ne non seribam, quam ut leripeu digna habeam.
Adjicio Tuba Scencorex Explicationem, a Callo quodam factam; sed quae rix quiequam
Patistacit.
Fdetur hic. Alsebra quaedam, cujus AuctOr, Resulam Carresit de squarionibus Quadrato qua-
araricis ad Cubicas revocandis, negat este Onivertalem. Sed, quantum ex termonibus quos ca
de re mecum habuic judicare pottum, labitur ipse. Cartesri enim Regula, d Pieta crantumpta,
a Beauxhio et Fluddenio etiam demonltratione contirmata est; et mihi ipli aliquando, alia quae.
renci, ea ipla Regula exiit.
Jacobus Oxannam, de quo cibi aliquando locurus sum; et cujus P. Billy in Periptis cum elo:
ejo meminie; monstrarie mihi nuper Diophancum Tuum, mox prelo commiendum, ad Sym
bola rerocatum. Adjieic pastim Ouxectiones à Diophanto e Bacheto praetermiltas. Sed de librun
Septimum addet, reterrum quaeltionibus Paralipomenuim.
I5 Problema publice proposuerat, jam anno abhine ee ultra; Invenire tres numeros; ita ut,
differentia duorum quorumlibet quadratorum, sint Quadrati: e differentia duorum quorumlibet
quadratorum ab ipsis, sint etiam duadrati. Ejus Problematis solutionem curarerat edi Petrus
Meneolus; credens demonstratam à se ejus Impossibilicatem. In quo, cum laptum esse octendit
Ozannam cdiris mox iplis Numeris.
ab conempore, idem Ozannam aliud propoluit Problema, Schedula imprelsd ee distribue,
quod ita habebat. Mathemarieis Problema unicum. Invenire tres numeros; quorum summa-
duedratus; e summa duadratorum ab ipsis, sit Duadrato quadratus. Forte cum colloguere.
mur, dixi ei, Non videri haec Problemata tanci; et elle quodammodo in noltra poceltate, liguis
labe
dixerat, me ralium facilitatem jactare, nullo specimine edico. F80 ita coactus tum aegreci solu-
hionem; quod succestir miritice. Nam, cum ipsius Ozannam ingenres sint numeri; eso exiguos
inveni

## Folio 619 — 867984570:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
COL T F C F. IO.
inveni admodum, proposico Patisfacientes. FL, quod est amplius, solurionem reperi indetnIane
Ouam Fallus est se non habere. Postum enim etticere, ue, Cumma numerorum, sic Ouadratus da
cuS. Sed et poltum efticere, ur summa quadratorum, sic, Guadrato. quacratus datus.
Haec canti non putarem ut Vobis seriberem, nili inter Machemaricos nostros ltrepicum se
CiHenE.
Cerce quidam alii his oris, insignes (ut se appellari amanc) Analytiei, etiam nunc solucio.
nem ejus Problematis trustra quaerunt.
Diophancum iplius Dzannam, puto Fore lectu dignum. Dac enim operam ue Lemmata omnia,
CX nUICTOTUM naCUTA Pecita exPUIOCE; e ut semper octendat. iptum inveniendi modum Analy-
ricum. Sed haec quidem vel ideo scripeu digna purari, quia Diophancum Symbolicum, apud vos
quoque edi, editumire esse, intelligo.  Kersaeum credo, innuit.
Majoris ad ulum vica momenti est, Protectus Geometrixe; e inprimis Dimentio Currilineo.
rum: Inde (ape praeclara Problemata Mechanica pendent.
POrrO, in ea Geometrix parte rem memorabilem mihi crenisse nuneio. Seis D. Vicegomitem
Brounterum, et C. Nic. Mercatorem extribuilte Entinitam Seriem numerorum racionalium, spa-
tio Hyperbola aequalem. Sed hoc in Circulo etticere hactenus poruic nemo. Prti enim illi
Crounkerus ee Wallisius dederint numeros rationales masis magisque appropinquantes; nemo la-
men dedic (imo uterque dedit; sed force non ejus sensu,) prosrectionem numerorum rationalium,
cujus in intinicum continuaca summa sc exacte aequalis Circulo. Sed vero mihi tandem feliciter
Tuccesit. Inveni enim seriem Numerorum ralde simplicem, cujus summa exacte aquatuT CiI-
cumterentix Circuli; polito, Diametrum esse Onitatem. Fe habet ea series id quoque peculiare,
quod miras quasdam Circuli st FIyperbola exhibet harmonias. Peaque Pecragonilini Circularis
Problema, jam a Geomerria craductum est ad Arichmeticam Intinitorum. Ouod hactenus frustra
guaerebatur. Restat ergo tancum, ut Doctrina de Serierum seu Proorectionum numericarum sum-
inis perticiatur. Onicunque tractenus Ouadraturam Circuli exactam quaesivere; ne viam quidem
aperuere per quam eo perrenire Dosse IDes Lit. Ouod nunc primum à me factum dicere aulim.
Racio Diametri ad Circumterenciam, exacte d me exhiberi porelt per Rationem, non quidem Nu-
meri ad Numerum, (id enim Foret absolure invenible;) Sed per rarionem Numeri ad cocam quan-
dam Seriem numerorum rationalium ralde simplicem es resularem. Ladem methodo, etiam AF.
cus cujustibet, cujus sinus datur, Creometrice exhiberi, per ejulmodi seriem, ralor pocelt; nullo
ad incegrae Circumterenria dimentionem recursu. Vt adeo neceste non si, Areus rationem ad
Circumterenciam noste.
Ouid apud ros asatur, vicistim ubi racaverie indicabis: Inprimis in re Medica et Chymica.
Tlustrem Bortium, ee Clarissimos Viros W allisium _ Lootium, a me quae(o Taluta. FF hunc Ci-
mula, uc promiltam nobis Mieroscopiorum ee Zelescopiorum perliciendorum rationem urgeat;
quo nihil ucilius praeltare pocelt. Vale, Fareque
Paris. 26. Oct. 2674.
b. WV. Libnitio.
IV. Epistola D. Leibitut ad D. Oldenbureium, (absque Daca,) Anno circiter 16)4 exseunte,
vel neunte 1575.
Amplissimo Viro, D. Flenrico Oldenburgio, Codetredus Cruilielmus L eibnicius.
Icera cua, mulciplici semper truge reterrae, non pottunt non este pracistima.
Facile crediderim Problema Solidum non posse reddi planum. Id tamen demonstrare,
quemadmodum Fuclides demonstrarie Tucommensurabilitates, magni res momenri tueric; nec vi
deo, quod d Aexu curra, aequationi proprix ad eam rem, duei poitit.
Ais Parium veltratem (nomen mendose scriprum suspisor, nec seio quomodo sit restituendum J
obserralte, quod unum ex Cardanicis, sic Racix aequarionis Quacratiea. Hoc tareor non capio,
e rogo explices.
Malleus (quem vocaris) Cabicus, quo aequationes Ouadraco quadraciea retolvantur; non est
Cartesii inventum; ac ne Vietae quidem; Led jam reperrum seculo superiore. Rriam extractio
illa Radieis Cubicx ex Cardanicis, sic uc quanciras Imaginaria eraneseac, et inveniatur radix ra-
tionalis, A. quationis Cubicae regulas Cardani respuencis. Ejus exemplum à Pario darum, in li-
ceris mis novissimis habetur. Superioris tamen seculi invencum clt. Nimirum primus omnium
Aquationem Ouadrato. quadrarieam ad Cubicam rerocare docuit Ludovieus Ferariensis. PrimuS
Raclices Racionales ex Binomiis Carcanicis, in speciem Imaginariis, extrahere docuic Raphaet
Bombelli.
FOllerC ceTIS omnes MICIIICaIOS, ex Sgulatione Arbicraria cujuseunque gradus; non vi-
deo cur sic disticile. Nam cum sic Arbirraria, potelt reddi Divitibilis. Si Diritibilis reddi porest,
per Aquationem simplicem auc Buacraciearen reddi pocett Pura.
Der
parrium

## Folio 620 — 867984570:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
E P ISTOL A R V.M
Per Tabulas Sinuum Pogarichmicorum, explicare Aquationes; res Foret utilistima; si modo
non lic opus tor Praparacionibus, uc Fructus compendii pereat.
Mechodum Celeberrimi Neuroni, radices squationum inveniendi per Instrumentum, credo
disterre d mea. Neque enim video, in mea, quid aue Losarichni auc Cireuli Concenerici con-
Ferant. Ouoniam tamen rem vobis non ingratam video; conabor absolvere, ac eibi ComMmUME
care, quamprimum orii Pat erit.
Incidi nuper in mechodum perelesantem, quo superioribus Aquationibus omnium praduum
ad certam tamen Formam redactis) accommodari polline Radices Cardanicis similes. Idque
line sublatione omnium terminorum incer primum ec penuleimum mediorum; imo nullo termino
sublato, modo certa sic incer terminos intermedios relatio. Id cum novam quandam lucem dare
videatur huie nesotio, robis mox communicabo.
Scripsisti aliquocies, Vestrates omnium Currarum dimentiones per Appropinquationem dare
Velim nolte, an postine daie cieomerrice Dimertionem Currae l absque J P.llipleos vel Hyperbola
Quadratura.
Robervallius nuNC Luq qua MS. circum terebantur edit. Fraxmentorum Pascatianorum (Der
mihri facie Doctistimus Gererius Contiliarius Resius in Arrernica sublicdiorum Curia, Auchoris ex
Sorore AepoS. Ouidquid ex illis comperero, robis communicabo.
Scripseris alibi, Claristimum Wallisium methodum habere, qua Radici datae accommodet 1I-
mogeneum Comparacionis cale, uc A quatione Cubica criradicali inde constructa, per iptas Cor
sani Regulas correctas, inreniri vicistim possit haec radix. Quaero, an id pottic etiam cum cum
Aiguacio illa non est Plana Palliata, Sed reapse Cubica criradicalis; ita tamen ut Radix ejus sir
Dro arbitrio sumpra. Si methodus illa difserat ab ea quam dixi; per quam extrahendo Radicem
Cubicam ex Cingulis Binomiis Cardlanicis eraneseit quantitas imaginaria: rogo uc eam primis li-
teris communiceris. H90 interim ex mea de ulterioribus squationibus aliquando exirahendis
varabo.
Unum praeterea discere velim, Juanam ratione per Losarithmos explicatis quationes, non-
nisi Cummo aeque imo gradtu incogniex, aftectas.
Deliderareram aliquando ue indicares, de quo porisimum VestrATES CIFCA CHFONOMCErUM MeUI
dubitarerint.
V. Fpistola D. Feibnicii ad D. Oldenbureium, 28. Dccemb. 2675.
Vir Amplissime,
Porum sibi Ficerarum debitor, roso ne sequius interpreteris hlentium meum. Soleo enim
incerrumpi nonnunquam, et haec lludia per incerralla cractare.
Ouod Zsehrrnhausium ad nos misisti, tecisti pro amico: mulcum enim ejus consuetudine de
lector, ee ingenium agnosco in furene praeclarum, et magna promittens. Invenca mihi ostendie
non pauca, Analytica et Ceomerrica, tane perelesancia. Onde tacile judico, quid ab co expe
ctari POHIE.
Tamdiu est quod petir, ut tibi scribens rogarem pro ipso veniam Gilentii: Adderemque, ejus
nomine, Dilisenciam ipti in quaerendis Robervallianis, Pascalianis, et Fermatianis, non detuille:
detuisse ex parre Succectum.
Elemenca Robervalliana d me ipsi impetrata sune Manuseripta. Legit, sed mihi altentit, ori
tanci esse non puro ut debeant excudi. Sed neleio annon Mors Auchoris opcram Sutlaminavie
Tactura cerce tuerit non magna. Alia lonse uritiora Duco extare ejus Manuscripta, quae ab ipso
legata sunt Academix Scienciarum RegiX. Et Fxecurores ab eo nominari Blondellus, Picartus,
Brorius.
Profectionem Robervallii Regiam (qua e ipla ejus morte vacat) obrinuit idem Picartus.
Nescio an ribi nocum HC institucum. Petrus Ramus hanc Fundavit Cachedram; et pecunid
apud Orbanum Magistratum (à la maison de ville) depotira, Festamento caric, ue dignistime
pecentium conterretur; liceretque, velur praemio proposito, cerrare. Judices constimu Princi
Dem Senatus, Adrocatum Resium, Praelectum rei MercatorIX (cujus munus Contulari simile ett,
et nescio quos alios. Traque schedis cora urbe actixis publicarum est, Proximo mense MIaxHO
adjudicarum iri hoc munus merenti. Addidir Pamus, ne dilisencia Protelsoris, semel recepri
trigescerer; quoris criennio, cuiris eum eo certandi porestatem tore. Ouod insticurum mihi non
illexidum videtur; ipsumque spectaculum hujus ingeniorum cercaminis erir credo non injucun-
Lascalianorum quorundam Manulcriptorum lacta mihi spes est.
Frenicti Friangulum Rectangulum Numericum, preto paratur, cura Mariori; qui non paucas
dum. Llaec de Robervallianis.
Roprias Observariones adent.
Llementa Machematica Johanns Frestet (qul apud Malebranchrum aBIL, efitre,) prodiere
candem, magno faris rolumine, in 410. Incus vero nonniti Arichmetieam et Alsebram reperies.
Probo

## Folio 621 — 867984570:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
inr
L. L F C +
Probo Arichmeticam per liceras expoliram; id enim porerit Arictmerieis reddere Symbolican
tamiliariorem. Probo etiam Calus Aquationum Ouadraco quadrariearum particulares, secundum
Carcelri Regulam ab co calcularos. Caecera omnia perrulsata. Ft eorum qua vos expecraltis.
mihil. Praeterea, nullum Problema diftieile solurum ridebis. AI quod miror, ne exemplum qui
dem Geomerricum ullum allacum. Ita non est quod putes quiequam Veltratibus prareptum
Pellioque, et Neutono, e Gregorio, integra manebunt, quae de Relolutione Aquationum per Si-
nus auc LODarichmOS, auE Series numerorum Intinitas, pollicentur. Jua aliquando videre rat
de velim.
Tllustristimo Bortio TOSO me commendes, quandocunque occatio dabitur. Virum in cantum
aestimo, in quancum Vircus es Doctrina in homine pottunt. Lesi nuper Diarribam ejus, de Scu-
dio Theolosico non contemmendo: Oux me mire aftecit; et in illa voluntate contirmavie qua
mihis ac nolti, jamdudum fuie, Scientiam de Nence tractandi per Greomerricas Demonstrariones.
Mulca in hoc genere mira a me sunc obterrata, quae aliquando, quo par elt rieore, expotica
dabo.
Carresanis quibusdam in hoc argumento non acquieseo. Mulea inaditicantur Ideis, qua
mihi Sophilinaris suspecta sunt. Sed e, in Corpore, necelsarium aliud quiddam ab F drentione.
Ouare Diserimen Mentis a Materia nondum paret ex Discrimine Cogitationis e Fxtensionis.
Aliud nobis dedic principium Natura eorum, Cx quo Patet. Perennitas Meniis directa Denion-
ltratione. Ouxcunque a Scholasticis, a Valeriano Maono, d Carresio, aliisque; ex Lmris illius
notione ducuntur, cujus Fssenria est Existere; ea tamdiu racillane, quamdiu non constat aut Jale
Ens possibile Sic, si intellisi postic. Pronunciare calia, Pacile est; Incelligere, non aeque. Polito,
cale Ens esse postibile, lire aliquam esse Ideam respondentem his Vocahulis; urique sequItuE
Eixistere tale Ens. Multa videmur nobis Cogitare (contuse Scilicet) qua tamen Implicant. F.X
empli oratia. Numerus omnium numerOruM. Valde suspecta esse deber nobis, Nocio Intinici, e
Miniini, ec Maximi, ec Pertectistimi, et iptius Omnicacis. Neque tidendum his norionibus antC.
quam ad illud Criterion exisancur, quod mihi agnolcero rideor, et quod relut Mechanica ra
tione Eixam se visibilem _ Cuc ita dicam) irreliltibilem reddit veritatem. Ouale nobis inex-
plicabili beneticio criburum est a Nacura.
FlaeC Algebra, quam tanti facimus merico, generalis illius artiticii non nisi pars est. Ia tamen
praestat, Frrare ne postimus quidem si velimus; Et, ut Veritas quali picta, relur Machina opC
in charta expressa, deprehendatur. Rgo vero agnoleo, quidquid in genere probac AIBebra, nOn
nili superioris sciencix beneticium clSe; quam nunc Combinatoriam Characteristicam appellare
Soleo: longe dirertam ab illa, qua, auditis his rocabulis, Ptarim alicui in mencem renire polBer.
Hlujus mirabilem vim ac pocellatem, praecepris aliquando et speciminibus me explicaturum spero,
Si lanitas acque ocium fuerie
Non polsum, paucis verbis, rei naturam complecti. Illud lamen dicere autim, Nihil Pacile ad
humana mentis perfectionem etlicacius concipi volse. AC, recepta hac philolophandi ratione,
FOre tempuS, e miox Fore, quo de Deo ac Mence non minus certa, quam de Figuris Numerilque
habeamus: quo, Machinarum Inventio non difticilior, quam Constructio Problematum Greome
cricorum: Extraustisque his ltudiis (nisi quod semper Intinirorum Theorematum elerancilima
Tupererunt harmonix, indies cune Obserrandae masis quam Fruendae) ad Tolam Hlominis redibune
nacurae indagationem; quae nunquam in (forruna ) potectate FuTuTa esF. Nam, in F. XperimENIS,
Inzenii e Industriae L’orcuna miscetr.
Boyliano ilaque more semper philocophabuncur homines, nostrum aliquando ad sinem per-
ducent; niii quatenus ipla quoque Nacura rerum, in quancum cognita elt, calculis subjici Po-
cest, e noris derectis et ad Mechaniimum recaetis qualitaribus, novam applicandi materiam Cco
metris dabic. Sed impecus scribendi effereme longius quam consticueram; tacitque ut non Paris
coharencia dicam.
Superest uc ad marum licerarum Algebraica respondeam. Plurimum cibi debeo, dodistimo.
que Collinio, quod communicare mihi voluistis non pauca, nec concemmenda; qualia Lpistola
ahis Cotet, e quae et adjurratis.
Sed, (ut tibi dicam quod res clt,) in illa, (neleio cujus) de Regulis Cardani Diatriba, non mustum
invenio, quin Regulam Cardani ille lonse alids quam nos sumiI. Cartesius aliique, per Resula
Cardani, incellisunt, Mechodum qua ille exprestit quasdam Radices Cubicas per Trrationales.
Auctor Diacriba, incellisit, per Regulam, Mechodum qua ille, ex illio Binomiis lrracionalibus.
denique Rationales Radices extrahic. Id vero Cardanus Facit quibusdam centamentis achibitis.
qualia plurima dari possune, ee mihi quidem non isnoca sunt. Erso nec Author Diatriba aliud
quam ejusmodi determinariones loquitur quibus Racices Facilius dererminantur. Lgo vero has
decerminationes non curo, quoniam Schotenius (vel quilquis est Auchor Regulae circa Binomia.
a Seporenio adjectae) regulam dedit pertectam, et nulli centamento obnoxiam, in numeris extra-
hendis. Binomiorum Cubicorum Radtices cunc ablunc imaginaria. Sed cum adhuc adtunt Ima-
ginaria (ut V =) celat Regula Schoreniana; ut Facile per ejus rationem iulticuri pacebit. Fa-
reor eas Regulas quae per Pentamenta et Decerminationes procedune, tacile polse extendi ad
Imaginarias colcluleulia. Sed qui Resulam cenramentis carencem, qualis Schorenii ett, imasinariis
COm.
ne
et
inspicien

## Folio 622 — 867984570:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
E PISTOL A ILO M
commune dederic, mihi nus non est. Fam vero jamdudum est quod mihi videor regepilse
quam ariguando aurinete expoliram robis communicabo. Adjiciamque alia, ut opinor, curiola
de Imaginariis in speciem cractandis e dignoscendis, Greometrice pariter Analyriceque
Mincam ec viam meam perveniendi ad Radices Trracionales altiorum graduum, cujus perclesans
habeo specimen. Sed, quo minus perticiam, deterret calculus; praelerum cum alii in ea re seli
citer laborene: Sufticiat, adicum aperuisse.
Elabebis et d me Instrumentum A quationes omnes Ceometricas construendi unieum; Fit meall
Duadraturam Circuli ejusque parcium, per teriem Numerorum. Racionalium intinicam; de qua
aliquories scripsi, sc quam jam plusquam Biennio abhinc Cicometris hic communicari.
ded et ad aliud Problema Cicomerricum, haclenus pene delperarum, nuper aditum reperi teli-
cem: De quo pluribus loquar, ubi ocium exit absolvend
EaC VErO OmMIa uBI Id I OrE redeSETO UE MIIEI BOIMC; lingulatim eibI IBONaCO. L. L
quibus agnosceris, credo, non rancum loluca a me Lroblemata; led e nora methodo (hoc enim
ego unice aestimo.) derecta etse.
Nunc vero in eo sum, ut iter suscipiam aliquor seprimanarum. (Nam, ante exicum Jamual H
rursus Parisiis ero.) Quare non et ut reseribas, donec per sccundas luceras rediells re mei ad
montero. Vale, et tare
Paris. 28. Decemb. 1675.
Tidr dedidssimo,
Coecuo Causticlmo Lcibmicio.
VI. Fxistola Prior CI. Piri D. Ilaaci NeVTOn, Matheseos Profestoris in Celeberrima Aademia
Cansabriciensi; ad D. Henricum Oldenburs, Recalis Societatis Londini Secretarium:
T3 7unii 1675. cum WWustrissimo Piro D. Codetredo Cruilielmo Leibnicio (eo mediante)
communicanda. Literis Oldenburgii, (26 Junii) ad Leibnicium missa.
Vanduam D. Leibnitii modesCa, IN ERCeIPHO qua ex L H PHIOTa esus de Me nuper mililti
jam caepit ete rumor: Nullus dubito FameH guM HIIC, nON Catuu (Guo alletA) Mechodun
reducendi Cllanticates Guateu un ejulmodi serres sel e rara Compena, lolce noltris 
milia, Si non d MeNOtd auIIVeneriE.
Ouoniam tamen ea Pehe perrelic qua ab Anslis hac in re inventa lunc; de ipse ante annos
aliquoc in hanc speculationem inciderim: VE rotis ejus aliqua Caltem ex parre lacistacerem, non
nulla eorum quae mihi occurrerunt, ad TC transmili
Fractiones in Intinitas Series reducuntur, per Dirisionem; et Onantitates Radicales, per L. L-
cractionem Radicum; perinde instiuendo Operationes iltas in Speciebus, ac insticui Lolent in De
cimalibus Leris. Hlaec lunc Fundamenta harum Reductionum.
Sed FXa  B C
Ehi P F PC signiticat Onancitatem cujus Radix, vel etiam Dimentio quaevis, vel Radix Di
mentionis, inveltisanda est. P, Primum Terminum quanticatis ejus; O, reliquos cerminos divi.
Tos per primum. Et =, numeralem indicem dimentionis ipsius P. F P C: Sire dimentio illa
Inregra sic; sive (ut ica loguar) Fracta; sive Actirmariva, sive Dexativa. Nam, sient Ana-
Iystae, pro aan aaa, _c. Scribere Tolent a, a c. Sc C50, Dr Van Va Y C a, c scribo
a a, a; et pro =,  2 teribo a ,a , a. EC hie pro-
et PrO
rab
VEi a + Vu
Seribo aa X a 166X ( 33
seribo aab X a F6b23. In quo ultimo catu, l ast bEn  conci
Vc: a +Bor na + Bbr:
viatur esee PrXO: in Regula: erit P = a, 9 =
 m = = 2, _ n = 3. Denigue, pr0
cerminis incex opcrandum inventis in Ouoco, uturpo A, B, C, D, eec. Nempe, A pco primo
termino P; B pro sccundo = AB; et sic deinceps. Cxterum usus Regulae parebit F remplis.
a Ftanc Existolam exo non vidi.
Vienissume Domine.
LNoltracibus mulcum eribuat circa Speculationem quandam Infinitarum Serierum, de qua
CFC
2.
n
21
D. + 
dtat

## Folio 623 — 867984570:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
3
N
GOLL F CFIO.
ua
q
7X2
Exemplum F. FA Vcc F  (seu cet and =) = c + 26 80 160 128C 2568
c
Nam, in hoc catu, elt P = 5C, O = = , M = F, n = 2, A (= P == cd2) = 6. B(= AC)
NX
2c
m-n
8∞ Et AC deinceps.
2n B∞) =-
C(=
Fnemplum 2. EA p: 8 = et X = v3: (id elle, ∞ + et x = 1) 5) = c + = 
= 26 w 4 + 4 ct _ = 2. 4. 
2563
S PO n E pEO P, e = pro . Pocest eriam = n Subsliui pro P, et -
Et cunc eradet 13: 53 = c _ - ~3 : = - _ +  _ + 8 , 20 ~ x + 40 x +c
5 q
25 X
modus eligendus est, si x valde parrum sIC; posterior, si valde magnum.
aa
3y
Nam P = y. 0 = =  a. m = - 1. n = 3. A (= p = = p  = 2) -
B(=  AO = = = n = 2 = a a) = aa ecc.
50
3) SEgit c.
 hoc est -.
Exempl. 4. Radix Cubiea ex Ouadrato quadrato iptius d = e, (hoc cAt, dF 9 3) est
23 + 4ed3, 2ec 40
= a3. ec.
da 8caz t dc. Nam P = d. O = . m = 4. n = 3. A (= p = )
Eodem modo simplices etiam Poteltates eliciuntur. Vr, Si quadrato cubus (Supersolidum in-
cellieit ) iptius a = e, (hoc est, a + d seu a te) desideretmr: Frit, juxta Regulam, P = d.
Q = 7. m = 5. _ n = r. Adeoque A (= P ) = a3. B(= = A9) = 5 d e. _ fiC
m - 5n
C = 10a3 ec. D = 10a a C. F. = 5 d et. F = 0. _ C (= -  F 9) = O. Hoc cs.
a + d = a = 5a2 C = 20 a3 ec = 20 a de + 5 d et f 8.
Ouineciam Dirisio, lire simplex sic sire reverica, per eandem Regulam perticitur. VE, CI
Y F (hoc est, a F e sire a + d) in seriem timplieium cerminorum resolvendum sic; Frit,
juxta Regulam, P = d.  = . m = - =. n = 1. _ A (= P  = dE) = d seu-
ee 83
ad +3  + ec.
2d EthCC =  D = ec. H0C et,  
Sic e d Fd, (hoc est, Unicas cer divita per a = C, vel semet per cnbum ejus, ) eradit
ZC, 6eC 10C3
45 91  95
40 L ec
Et NX a Fa 3, (hOC est, N diritum per Radicem cubicam ipsius d F e) eradit N X:
2ec 14 e X l
23 343  943 82d 5
ELN X a. Fet 3, (hoc ett, N diritum per radicem quadrato cubicam (seu supersolidam) ex C ubo
52C3
ipsius a te, tive p. 40. +3date t Sac f csd eradit N : = - 30  12e0
43 543 25 d3, 125 418 + ec.
Pet

## Folio 624 — 867984570:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
F P ISTOVA LOM
624
dicales, _ F.XCLALLIOHES HLAMCM aLCIOTUI I Numeris, etiam commode instIruntu.
propter aliam excogitare adactus lum, cujus ecimen exhibent lequentia Diagrammata. Vbi
dexira columna prodit suuendo in media columna valores V, P, 9, r, esc. in sinistra co.
lumna exprelsos.
FE hic in supremis numeris pars Negacira Radicis, Tubducta de parre AFirmatira, relinquit
23
Per eandem Regulam, Geneles Porellarum, Dirisiones per Porellates aut per Ouantitates Ra-
Fxtractiones Radicum Aquationum Affectarum in Speciebus, imitantur carum Extractionem
in Numeris. Sed Mechodus Vietae, & Ouchtredi nottri, huic negorio minus idonea est. Oua.
ab solutam Lacicem 2(09435148.
2
erius Diaramma extribet Resolutionem hujus Numeralis Aquationis p - 2y - 5 =-0
Ft Polterius Diagramma extibet Retorum jus Liceraria Aquationis p3 F a N y L a ay
5 =0
( 2. 70000000
0.00544072
+ 20p + 6pp F
(0,00004852
F 6,3
TF, 23
F,
6 +
= T0,
f0,06T,- L O, O6r
dOT = 0,039. + 0,3
292
6.
Summa 0,o6r + 21, 239 + 6,399 + q
0, 00000OF.  0,00Or _c.
00001837- 0, 068
-0,060642 + 21, 23
Summas. + 0, 0005416 + 12, 262r
p.+ axy aay - 3- 2a -0. (a
64 a
+ aa x 
a X
+aa
32 43
500
512 a a 16384 a
+3ad +3PDTF
is a N = 3 a X 9 + 3a94
X
a d
a X
644
+r -= 9 - 3499
3NNG dc
4a a g
(.= 13 X N 9(+
ul
3v
4096 a
ec
1024 a
=a X 41= 128 i
5  - 63 4
 + 4aa1
16l N obl= 262 e ib
+4aa- iav) +
t4
13T43 50d 
128 40dba  3t2 a d 16364 d

## Folio 625 — 867984570:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
COLL P CTIO.
In Priori Diagrammate, primus cerminus valoris iplorum p, g, r, in prima columna, inre.
nitur diridendo primum cerminum Cummae proxime superioris, per coefticientem secundi termini
ejusdem TuMa (UE = F DEF TO, AUE O,OSF PEr FF, 23) de mutando signum Ouoci.
Ec idem terminus eodem fere modo invenitur in Sccundo Diagrammate. Sed hic pexecipua
difticultas est in inventione primi cermini Radicis. Id quod methodo genetan perticitur: Sed
hoc brevicaris gratia jam praetereo; ut ex alia quaedam qua ad concinnandam operatione spe-
ctant: neque enim hic compendia tradere racat. Sed dicam tantum in sellete, Ouod racix Cl-
jutris Aquationis lemel extracta, pro Regula resolrendi contimiles aequactones aterrari possit;
quodque ex pluribus ejusmodi Regulis, Regulam Generaliorem plerunque ettormare liceat; de
quod Radices omnes, lire limplices sine sire aftectae, modis infinitis extrahi postine; de quorum
simplicioribus icaque semper contulendum est.
Duomodo ex Aiquarionibus sic ad Intinitas Series reductis, Arex et Lonsitudines cuerarum,
Contenta et Superticies Colidorum, rel quorumlibet Sesmentorum figurarum quarumvis, eorum
que Centra Crraricatis determinantur; ec quomodo etiam Curra omnes Mechianica ad ejulmodi
A quationes Intinitarum Serierum reduci possine, indeque Problemata circa illas resolvi perinde
ac s Geometriex essent; nimis longum toret describere. Sulticiat Specimina quadam talium
Problematum recentuisse: Inque iis, brevicatis gratia, liceras A, B, C, D, dcc. pro terminis Se-
riei, licur Cub inicio, nonnunquam usurpabo.
T. Si ex dato Sinu Recto, vel Sinu Verto, Areus desideretur: Sit radtiusr, et sinus rectus v:
Fricque Arcus = ∞ F  + 3 
5X5 Xi v
6X7 rr
Orr 40 r  212 1 t c. Hoc elt, = x +
TXFX N N
2XZXpr
3X3 X X 
4u5 rr
7X7 ax D F _c. Velu siC a diameter, ac N SinuS verTuS; _ erit AreuS
F BKOrI
+
a
343 p 5 d3 + _c. HoC Clt, = Y a  in L + = f 3 XV
= d 3 _ = + 6a 3 40 d 222 d2
5 43
qad 222dd F dec
2. Si vicissim, ex daco Arcu desideretur Sinus: Sit ractius r, e arCUS Z: Fritque FInUS
rectus = 2 -
4X5 rr
HOC cst,
Srr 120 5040r  362880,0 = 88. Hoc c, = 2
62 7, C - eC. F+ sinus Vertus =
B -
22
32
2Z
2Y
24 73 720r 405L61
2KZY 3X4r 526r T 7uB C = _c.
3. Si Areus capiendus lic in ratione data ad alium arcum: P. sto diameter = d, chorda arcus
daci = X, et areus quaeticus ad arcum illum dacum ut n ad J: Fxieque arelis quaeliri Chorda
= n X 
2X3 a V X A + 2 = nn
n n
nn
4X5 au r. VB +
6X7 ao
BX C. f 40- nn
8XG  ~VD +
BT - in
TOntTA V F. + dec.
Obi nota, quod cum n cst numerus impar, leries detiner esse infinita, e cradet eadem qua
Prodic per rulsarem Alsebram ad mulciplicandum dacum ansulum per iltum numerum n.
4. Si in AxC alterUIrO AB, FIlip (eoS ADB (cujus centrum C
e axis alter DTT) decus punctum aliquod E, circa quod recta R. CF
OCcurrenS EIlipEI in C, motu angulari Feratur; _, ex data area
sectoris ElLipeici BF CI, quaratuE recta GF, quxe a puncto G ad
axem normalicer demicritur: FAo BC = 9, DC =r, F. B. = L
ac duplum areae BF. C = Z; F L exit GF
2099 - 991
T20 r H
3 = 2809 +504991 - 225911 91 4 dec
5040 g5 410
Sic itaque Astronomicum illud Repleri Problema relolvi potelt.
5. In eadem Fllipsi, si RatuatuT CD = 1,
BG
CD
= C, _ C F = ~. Erit Areus Ellipticus
2
c
2.23
5 _u f. eec
66
1O x C3
14 rrC
28
30
M m it M

## Folio 626 — 867984570:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
626
F P IS FOL A R V M
Elic numerales Coefticientes supremorum terminorum (3, 13, i, _c.) Sune in Mutica propret.
Tione: Lt numerales Coefficientes omnium interiorum in unaquaque columna prodeunt mulci
plicando continuo numeralem Coefficiencem supremi cermini per cerminos hujus progrestionis
En = L, 3n = 3 3n - 5 3n - 7 3n -. 3. eec. Vbi n sieniticat numerum dimentionum
ipsius c in denominatore iltius supremi termini. F. 8. ut terminorum intra -
22
22 r 3 nume
rales coefticientes inveniantur, BOnO n = 6, ducoque  (numeralem coetticientem iptius
22  ∞) in
=, hoc est in Z; et prodie  numeralis coeficiens cermini proxime interioris:
dein duco hunc  in = = 3, sive in  =, hoc est in 3; de prodic et numeralis coelticiens ler.
ci cermini in ista columna. Acque ila a n 3 = Pacie 3. numeralem coesticienem quarri cer.
mini; _, 2. x 3facit roto numeralem coesticientem intimi termini. Idem in aliis ad infi-
nicum usque columnis praestari porest: Adeoque ralor, iptius DC per hanc regulam pro Vi.
bitu produei.
Adtaec, A BF dicatur x, sicque r lacus rectum Ellipseos, e e = ; Fsit Arcus FHipei.
eus BC = VrN: in
10
30
 + c
Ouare, S ambitus torius Ellipieos delideretur; Bileca CB in F, e quaere ArCUM DC per
6. Si vice verta, ex dato Areu E. plico DC, quaeratur Sinus ejus C. Y; rum dicto C.D = 13
Deius cheorema, ec arcum BC per Asterius.
B
=6, et arcu io DC = Z; exir
c6
120 C
24 rr
Oux autem de FIliph dicta sunt, omnia Facile accom-
mocantur ad Tlyperbolam; mutatis cancum sienis iplorum
cde ubi lune imparium dimentionum.
7. Praeterea, A sL C F. Eyverbola, cujus ACymptoti
AD AC, seccum angulum FAD constituant; e 2d
420 rC3
5040c
rentia lyPebbla  C l B, _ AB alcal a BC. 0
AD erigantur uccunque perpendicula BC DH Occur-
2abb6aab
120 ae y Sc. Ubi Coesticientes Denomi-
natorum prodeune mulciplicando terminos hujus Rrichime.
tiCa PrOgreSIONIS L, 2, 3, 4, 5, COntInUIO. F.L
hrinc, ex Losarutimo dato potell. Lcds ei competens
e area BCFD Z: Erit BD =
inreniri.
8. F. st0

## Folio 627 — 867984570:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
joris.
tet
ii 12
11
H
OL L F CTIO.
2
e FstO DF Ouadratrix, cujus vertex est V, existente A centro, _ A F semidiametro Cir
a
15 a 345 a
cl. Lit
25 a 169a
X
Fricque DB = a-
Ft aiea AVDB = a X
2025 a 803025 a l u. Onde vicillim, ex daco BB, vel V L, alt alla AVDB, ac.
24 X3
cuve YD, per resolucionem altectarum xequacionum crui porest x seu AB.
culi ad quem apcacur, et ansulo a L. ACc. Dm  A L DerPeHMLO quor B,
et acta Guacratricis Tangente DT occurrente axi ejus AV in Y: Dic AV = a, e AB = N;
= _C. FF arCUS VD = ∞ +
Da 225 a3 6625 a
it aa
604 X
Fc Sphaeroideos scgmencum C.D CF dictis quacuor planis comprehentum, erie
= 2 c X y
3a 
20 a
D. Fsto denique A F. B Sphaeroides, reroluctone FIlipleos A F. B cirea arem AB penica, et
secta planis quatuor, AB per axem cranscunte, DC parallelo AB, CD F. Perpendicularitet
a
Bilecante axem, _ F G Paralselo CF: Sirque recta C B == a, C. F. = e.
PF =
5
336644
20 c3
18CaA
406 a
336C a
40C aa
1600 4
=
576 a
Ovi numerales Coefticientes tupremorum cerminorum (2, = , =
563=3, dec. in
intinitum) producuntur mulciplicando primum coesticientem 2 concinud per cerminos hujus
progrestionis = LXF L X 3 3X5 5X7 7X 9
2X3 4X5 6X7 8X9 TONTZ
EC. Ft numerales coefticientes terminon
rum in unaquaque columna descendentium in intinirum, producuneur multiplicando conti.
Dud coesticientem supremi termini in prima columna, per eandem progrestionem; in secun.
da autem, per cerminos tujus = X L 3X3 5X5. 227, eec; in certia, per terminos. hujus
2X 3 4 X5 6X7 8Y9
2X3 445 6x 7 8X ec; in quarca, per terminos hujus
3XF 5X3 7X5 9X =
7X3 9X5
in guinta, per cerminos hujus ZL Z DX3 LFNS, ecc: et sic in intinicum.
2X 3 4X5  6X.
Ex eodem modo segmenta aliorum Colidorum delignari, de valores eorum aliquando commode
Der series quasdem numerales in intinitum produci pollunt.
FX his videre elt, quancum tines Analyseos per hujusmodi intinicas aequationes ampliantur:
Ouippe quae, earum beneticio, ad omnia pane dixerim Problemata (si Numeralia Diophanci de
limilia excipias) sese extendir.
Non camen omnino univertalis evadic, nisi per ulteriores quasdam meshodos eliciendi series
N M MIM 2
infinitas.
5
= _c.

## Folio 628 — 867984570:0664
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000664.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
1.
intinitas. Sune enim quaedam Problemata, in quibus non liceac ad Series Infinitas per Diri
tionem vel Extractionem Radicum simplicium aftectarumre, pervenire. Sed quomodo in, iltis
calibus procedendum Cic, jam non racar dicere; ac neque alia quaedam cradere quae circa Re.
ductionem Intinitarum Scrierum in Finitas, ubs rei natura culerie, excogitari. Nam parcius
seribo, quod hae spcculariones diu mitri Fastiat esse caperune, adeo uc ab uIdem jans per quin-
que tere annos abltinuerim.
Unum tamen addam: Duod poltquam Problena aliquod ad intinitam Aguationem deduci
cur; Polsine inde rariae Approximationes, in utum Mechanica, nullo fere negorio Formari:
quae per alias mechodos quaelita, mulco labore temporisque dispendio constare solent.
Cujus rel exemplo esse potsune Fractatus Lusenii aliorumque de Guacratura Circuli. Nam.
Ut ex data Areus Chorda A, et Dimidii arcus Cuerda B, arcum illum proxime alsequaris; Pinge
S TOL, A R V M
arcum illum else 2, ec, circuli ractium r; suxlaque luperiora erit A (nempe duplum linus di.
LtB = =2
2X16X6rr 2XI6XI6Y2201
ec Doc jam B in numerum ficti c a Ploducto auter A, e relidui secundum ter-
1660ri
2x16RCTAxraneseae, Bone = 0; indeque emereet n = 8
= A
eec. in cato. Mod ell Theorema Huseriamum.
=Z; errore cantum exiltente
Insuper, si in AreuS BB, Pagitta A D indetinire
producta, quaeratur punctum Ci, d quo acta rectae
EB Cb abscindant Tansentem Fc quam proxi-
me aequalem Arcui ilti: Fsto Circuli Centrum C
Diameter AR = a, et Sagitta AD == N: FL erir
DB (= V d N = ~ N) = d 2 ~ Z -
2a
2643 = dec; FP AE (= AB) = d 3 13 -
3 X3
5 ~3
8d.
6d
4043  E12 43 + _C. EL AE - DB. AD::
AF. A C. Ouare AC = 3a = 5, ∞ - - 2   = vel + _c. FinBC ergO A C = 3 a - 3 4 : F.L
viciltim erit DC (3d = 5 4). DB:: DA. AE = DB. OuarE AE = DB - 2 9 2
23 X 3
700 45 = _c. Adde DB; _ PrOdit AF = d = ∞ 3, +
L.
13
343
27 ∞ 3
6d3  40 43 1200 42
Hoc anter de valore ipsius A E Supra tabito, et restabit error 16 X 3
vZ
5a3
8c
525 q3 F vel = ec. Ouare, in
AC, CapE AH quincam Partem D A, _ K C = HC; _ aetae CBF. CiDC abscindene Tan.
Bencem F. C quam proxime aequalem Arcui B AB; errore tantum existente 18. ∞3
a3 Vd V. + vel
=sc; mulco minore scilicet quam in Theoremate LIusenii. Ouod Si tat 7 AR. 3 AFI::
DH. n; ec capiatur RG =CFI = n erir error adhue multo minor.
Aique ita, si Circuli Segmencum aliquod B A B per Mechanicam detienandum etser: Primo
reducerem aream istam in intinicam Seriem, puca hanc BB A = 3 d : v 3 -
X3
12
d3 24 d3
3643 = ec. Dein quaererem constructiones Mechanicas quibus hanc seriem proxime aL.
sequerer; cujusmodi sunc HX: ASC rectam AB; et eric Sexmenum BB A = 3 A B. F BD: XE, AD.
Proxime; exillenre Teilicet CrrOrC tantum =, V a X + ec. in detectu: Vet proximius, erit
Oa
Segmencum illud (bisecto A D in FP, et acta recta BF) = 4BF + AB
rore tolummodo 
60 a Ydv + ec; qui semper minex erir quam r cocius segmenti, eriamti
sexmencum illud ad ulque semicirculum auxeatur.
Sic
midii 2) = 2 -
minum, (nempe -
e erit BB = A = 3~
4XOYY 4. X4. XF2Or
64 X 1207 F _C. hoc est,

## Folio 629 — 867984570:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
l
e
a O L L F C T
Sic ee in EllipH BAB, cujus vertex A, avis alteruter AK, et lald rectum AD; cape
PC = EAP + 28
R = 2E A P
TO AK = X AD. In HyperbOla VeTO, CApC PC = = AV
x AD. Et acta recta GB E abscindet Tangentem A F. quam proxime aequalem ArCUL L ILIP.
eico vel yperbolico AB, dummodo Areus ille non sIE nimis
magnus.
Et BrO Area Scxmenti Hyperboliei BBA; in DP Cape
AD
DM =
4 AK; et ad D et M erige perpendicula DB MN
occurrencia Semicirculo Tuper Diametro AP deseripto: Fxit.
que + AN F AB
x 4 AD = Bb A proxime: Vel proximius
eric 2L A N + 4 AB
DH = 5ADG
AR
Cantabrisiae
Janii 13. 1676.
3 I = 2TAP
Tuus _c
IS. Nereton.
VII. Fpistola D. Leibnicii, ad D. Oldenbursium, 27 Aueusti 2676, cum D. Nemiono
communicanda.
Clarissimo Viro, D. Henrico Oldenbursio, Codetredus Cuilielmus Leibnicius, 27 Au5. 25,7 6.
Tterx eux, die 26. Futii datae, plura ac memorabiliora circa rem Analyticam ContinenE, quam
L multa volumina ipilsa de his rebus edita. Ouare Tibi pariter ac Claciltimis Viris Nere
tono ac Collinio gratias ac0, qui nos participes tor medirarionum egregiarum esse voluictis.
Invenca Vereroni ejus ingenio digna lunc, quod ex Opticis Fxperimentis e Tubo Cata-
diopirico abunde cluxit.
Ljusque mechodus inveniendi Radices A quationum, _ Areas Figurarum per Series Intinitas,
prortus dilterr a mea: Or mirari libeat diverlirarem itinerum per quae eodem pecringere
lICeL.
Mercator Figuras Rationales, seu in quibus Ordinatarum valor ex datis Abseittis rationaliter
exprimi porest, (ut scilicee Indererminata Ouantitas in rinculum non ingrediatur,) quadra
ric; _ ad Intinicas Series reducere docuit, per Divisiones. Veretonus autem, per Radicum
Extractiones. Nea methodus, Corollarium est tancum doctrina generalis de Transtormationi.
bus; cujus ope l’isura propolica quaelibet, quacunque sequatione explicabilis, transmutatur in
aliam analycicam aequipollentem; talem uc, in ejus Aquarione, ordinacae sumensio non alcendat
utera Cubum auc Duadrarum, auc etiam Simplicem Dignicatem, seu Intimum gradum. IIa
tiet ue quaelibet Figura, rel per Fxiractionem radiei Cubiex vel Quadratica, Vereroni more;
vel etiam, methodo Mercatoris, per timplicem Diritionem; ad Series Intinitas reduei queat.
FBO vero, ex his Transmurarionibus, Simplicissimam ad rem praesencem delegi. Per quam
scilicet unaquxeque Pigura transtormatur in aliam reguipollencem racionalem; in cujus aequatione,
Ordinaca in nullam prortus alcendie Porestatem: Ae proinde Lola Mercatoris Diritione per
Intinitam Seriem exprimi potelt.
Ipla porro seneralis Pranlinutarionum methodus, mihi incer pociltima Analyseos censenda
videtur. Neque enim tancum ad Series Intiniras, d ad Approximationes; sed e ad Tolutiones
Geometricas, aliaque innumera vix alioqui tractabilia inserrit. Ejus vero lundamencum vobis
candide libereque seribo; pertuasus quae apud ros habencur praectara mitii quoque non dene-
xacum iri.
Translormationis tundamencum hoc est: Or sigura propolica rectis innumeris vrcunque, modo
sccundum aliquam regulam lire lesem ductis, resolratur in partes; quae partes, auc alix iPHS
aequales, alio licu, aliare torma reconjuncta, aliam componane tiguram priori aequipollentem,
seu ejus
Pochelicas Gcometricas, vel serie intinica exprelsas Arichmericas, jamjam mulcis modis perveniri
Dotest.
M m m m 3

## Folio 630 — 867984570:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
PISTOL A R V N
Sc intelligatur; Sit (Fis. T.) AOCDA. Fa, ductis rectis BD parallelis, resolri potest im
Traperia 1B2D, 2B3D, erc. Sed, ductis rectis cote LB etM AI  L
sula E. TD2D, E. 2D 3D, ec.
Si jam alia SIE CUErA A IF EF ZF, cujus Traperia IB2F, 2BZF, tint. Triangulis F +D2D
EED 3D, ordinc respondencibus aequalia, coca tigura A P. 3D 2D +D A, cori FixurX A LF 2F 3F
3B A erit aequaliS.
Ouineriam Fraperia Praperiis conterendo, tieri potest ne 1N2P, vel quod eodem redir
Rectangulum INZNY2P, sit aequale Traperio relpondenti 1B2B, lire Rectansulo IB2B2D
camerli recta THIiP non lic aequalis recta IBID, modo sic IN2N ad IB2B ut IBLD ad
TNTTP; quod intinitis modis fieri porelt.
Ouae omnia calia Cune ur cuiris ltacim ordine progredienti, ipsa natura duce, in mentem re-
niane; contineantque Indirilibilium Mechodum generalistime conceptam, nec (quod sciam )
hactenus latis univexsalirer explicatam. Non eancum enim Parallelae e Convergentes, led et
alix quaecunque cerra lege duetaxe, rectaxe vel curra, adhiberi postune ad relolurionem. Ouanta
aurem ec quam abstrula hinc duei pollint, judicabir qui mechodi univerlalitarem animo exit
complexus. Cercum enim elt omnes Guadraturas hactenus notas, absolutas vel hypotheticas,
nonnili exioua ejus (pecimina este.
Sed nunc quidem suttecerit applicationem ostendere ad id de quo asitur; Series scilicet Infi-
nitas, ee modum Franstormandi tiguram datam in aliam xequipollencem racionalem, Mercatoris
mechodo tractandam.
AOCA sic Onadrans Circuli: Racius AO = r: AbScisTa A 1B = x: Ordinata LB+D = y.
Aguatio pro Circulo 2r X = v = y. Ducarur recta AID: producaurque donec ipli QC.
etiam PrOuCA OCCUTAE II YH: Et QIN VOCETUE B. EL CriE A LB seu N =
22
+ _: F.F
1BID Eire y = , f ~. Eodem modo, ducta A2DZH; s Q2N = 2 - B (potita Scilicet
INZN = B) erit A2B = , f v - 23B. f Bi et A2B = A 1B, sive recta 1B2B, exic
2r.
p + 8 = 2. 2B + B r + 25. Sire, polica B intinice parva, (post destructiones et divitio.
413~B
nes,) eric IB2B = - 
=. Habita ergo recta rBFD, e recta 2B2B, habebitur va.
lor Rectanguli 1DFBZB, mulciplicatis eorum valoribus in se invicens; habebitur inquam
8r3 Z ZB
(3), 2 7. -2 Deo valore Rectanguli AD LB2B.
Six jam CUEVX EP ZP 3P _C. nacura pro arbicrio allumpra calis, ut Ordinata ejus +ND XP
Cex daca abscilta Q FN sivc 2) Sic;
Gulum EP AN ZVI, etiam 8r3 22
2
(3) 33 f 25. deo, quoniam LNZN = B, erie rectan.
Ac proinde aequale Rectangnto FD +B2B, e spacium
APLN ZN SPZP EP aequale spacio Circulari respondenti rD +B3B, DZDID. EAI autem qua-
libet Ordinaca NP rationalis, ex dara abseicta ON; quia, posita aN = 2, Ordinata NP est
3r3
8 r3 22
(3) n f 5 Evc p = 3r ~ + 3r. 25 f 25. Ergo ipsa per Intinicam Seriem Incexrorum
exprimi

## Folio 631 — 867984570:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
licet
ett
GOLL F C. FIO
exprii potest, Diridendo. Et Spacium calibus Ordinatis comprehentum, equipollens Circu-
lari, innita Sclue untcorum Rarionalium, Mechodo Mercaroris quadrari porest. Quod cum
Facillimum lic, Facere hic omitro. Neque enim Flegantix sux, sed Mechodi Generalis explican-
da cauta, hoc exemplum alumpti.
Ira siquis loco Circuli mihi dedisset Curram, in qua Ordinata alcendisset ad gradum Cubi.
cum, poruittem eam reducere ad Curram, in qua Ordinara non alturrexisser ulira Ouadrarum, vel
eriam ne quidem ac caclatum.
Leaque temper, tive Exrractionibus Radicum Neceronianis, (gracuis cujusibet dati,) vel Di.
visionibus Mercatoris, porerit cujussibet Pigurae spacium inveniri, incerrentu alterius sequipol
lentis. Mulcum autem ad Simplicicarem inrerest quid eligas.
Omnium vero polsibilium Circuli, e Sectoris Conici Cencrum habentis cujuslibet, per Series
Intinicas quadraturarum simplicissimam hanc esse dicere ausim, quam nunc subjicio.
Sit OATF (Fig. T.) Sector, duabus rectis in Centro  concurrentibus, et Curra Conica
AEF, ad Verricem A lire Axis exrremum perveniente, comprehensus. Tangenci Verticis AY
OCCUTTaL FangEnS FF T. Iplum AT, rocemus 1; S Rectangulum Tub Semi latere Recto in
Semi latus Frantventum sir Onicas. Eric Sector Hyperbolae, Circuli, vel FIipseos, per Semi
lacus Transversum divisus, = - =  + = + = dc. Signo ambigua =, valente F in
Huverbola, = I CHculo vel FIipCi. Onde, potico Ouadrato Circumseripto F, erie Cireulus
ecc. Oud expressio, jam Friennio abtinc ec ulira a me communicara aMiCisi
haud dubie omnium pollibilium simplicistima eA maximeque afticiens menrem.
3B 1 2 in ab e3 ad in 120 ec. = 
Onde duco Plarmoniam sequenrem.
c. =
. = 
AC. D Exprimic S Circuli ABCD, Fix. 2.
ZCujus Muaciratum
io ec. 5 arcum Z Fyperbolae aquilateTE CDEFC, Li8. 2. 5 inseripium ell
Numeri 3, 8, 25, 24, _c. Tunc Ouadrati Onitace minuri.
Vicistim, ex Seriebus Regrectuum pro Hyperbola hanc inveni. Si sic numerus aliquis Uni-
cate minor L = m, ejusque Loxarichmus Fyperbolieus I. Fxic m ==
E X 2. X 3 X 4
2X2 TX2+3
Rc. Si numerus sit major Onitate, ut T Ln; cunc pro eo inveniendo mi-
hi eriam prodiie Rexula, quae in Nereroni Fpiltola expressa elt; scilicet erit n = = +
1
12ZE3 EL2E3XB
CX2
uti, eriam eum major est Unitate numerus L f n. Nam idem eAt L ogarictimus PrO Z L M
_ Pro =. Onde, A L. = n major Vnicate, erit -,  minor VnitaIC. FiaE CxBO L - M
ac invencam, hrabebitur e F = n nuMerUS quXFIHIS.
Ouod regrettum ex Arcubus auinet, incideram ego directe in Regulam B; guX ex dato AreU,
3+
poltea quoque deprehendi, ex ea, illam nobis communicatam pro inveniendo sinu Recto; qui
est
TKZAS EKZKZK4 ZZ _c. polse demonstrari. Ouod cribus Verbis sic sic. Summa
LXZ. X 3. X 4. X
ec. est 2
i
IX2. X 3
_C. POrrO, Summa Sinuum Complementi ad Arcum (seu Arcui in locis
debicis intiltencium) aequacur sinui Recto, ducto in Radium; ut norum est Cicometris. Id ett,
2 Vid. Acta Lipsica, Febr. 1682. B Vid. Act. Fips. Aer. 169Y
ab eo 10
3d
XGUAEUE

## Folio 632 — 867984570:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
P P IS, TOL A R D AIL
equatur ipsi Sinui Recto; quia Radius hic est Unitas. Ergo Sinus Rectus
ZXZ X 3 X 4. X 3
_C. Erinc etiam, ex dato Areu e Radio, sine ulla prortus aliorum noticia,
a
haberi vocest Area Sexmenti Circularis duplicati: qua est
TX2XZ XXLXZ
Onde optime Segmentorum Fabula ad Coradus e Minura Sec. calculabitur.
TXZXZXAXGXOX
Pro Frisonometricis autem operationibus, percommoda mihi videtur hxc exprestio: Ve Si-
+
nus Complementi c. Donatur = 1 --
FX2 FX2Y3 ~ Quoniam, TOla MeMOTIA RCLEnCA, Om
nibus calibus de operationibus, directis scilicet simul et reciproeis, Custicie; Ouod ideo fit,
quoniam sEquacio c = 2 = =  +  est Plana. Onde si vicistim quaeras Arcum, ex Sinu Com.
plementi radix extrahi porest; adeoque fiet AreuS a = 16 - Y 24 c + i exacte fatis qd psim
eorum qui in irineribus Fabularum commodicate carent; quia error aequationis non est
Enpumera alia postent dici, quae his Corcalsè elegantia de exacticudine non cederent. Sed exo
ita cum comparatus ur plerumque, Nechodis Creneralibus derectis, rem in potestate habere con-
cencus, reliqua libencer aliis relinquam. Neque enim ilta omnia magnopere allimanda sunt
nili quod artem Inveniendi perticiunt, mentemque excolune. Si qua obscuriora ridebuntur
ea libenter elucidabo: Fc illud quoque explicabo, quomodo hac methodo Aquationum quoque
urcunque Affectarum, Radices per Intinitam Seriem dari pollint, line ulla Extractione; quod
mirum Fortasle videbitur.
Sed deliderarerim ue Clarissimus Nerronus nonnulla quoque amplius explicet: VF, Orisi
nem Theoremaris quod inicio ponit: Irem, Modum quo quancitates p, q r, in luis Operatio
nibus inrenit: Ac denique, Juomodo in Mechodo Regrectuum se gerat; ut, cum ex L05a
richmo quaerit numerum. Neque enim explicat quomodo id ex Mechodo lua deriretur.
Nondum mihi licuit ejus Liceras qua merentur diligentia lesere: Ouoniam cibi e restigio
respondere rolui. Unde non latis, nunc quidem aftirmare autim, an nonnulla corum quae lup
prellic, ex sola carum lectione contequi poltum. Sed optandum tamen Foret, iplum ca pocius
Lupplere Nereronum: Ouia credibile elt, non poste eum scribere, quin aliquid semper praclari
nos doccat Vir (ut apparer) egresiarum medicationum plenus.
Ad alia euarum licerarum renio; qua Doetissimus Collinius communieare gravatus non eAt.
Vellem adjecisset appropinquationis Crresoriana c linearis Demonstrationem. Credo tamen aliam
haberi simpliciorem, etiam in intinitum euncem; quae tiat line ulla Bilectione Anguli; imo
sine suppolica Circuli Constructione; Polo Rectarum ductu.
Vellem Grecoriana omnia conserrari. Fuic enim his cerre studiis promorendis aptissimus.
Exrerum ejus Demonstrationi cdirxe, de Impollibilicare Quadraturae Ablolute, Circuti et Fy
perholae, multa haud dubie desunt.
De Aiquationum Radicibus Surdis Cieneralibus inveniendis; sive, quod idem est, collendis
Aquacionum poceltacibus incermediis, multa et cxo medicacus tum; et jam Vere anni superioris
Specimina Fueenio communicareram Regularum Carcanicis similium. Seriem enim babebam
ejusmodi Regularum in intinicum euncem; in quibus e Cardanica continebatur. Sed ultra Bra-
dum Cubicum non erant Generales. Perspexi tamen inde reram Mechodum proprediendi lon-
sius. Ouanquam multis acthuc opus sit arcibus, quas excuriendas libencer ingeniosillimo Z schurn.
bausio relinguo, qui hic ad eadem quae cso habebam Specimina, imo et alia praecerea,. eriam de
Tuo pervenit.
Ex iis quae Collinius ait de Cresoriana Mechodo, difticile non tuic nobis certo divinare in quo
consistat ejus substantia.
Imacinariarum quanticatum in Realium Radicum exprectiones ingredientium sublationem, Feu
Ara putem Eperari, imo quaeri. Neque enim illae ullo modo vel Calculis vel Constructionibus
ObtunE: FF VerX Reale(que Lune Ouancitares, si inter se conjunguntur, ob destructiones vir-
cuales. Quod multis elegantibus exemplis e Argumentis deprehendi.
Exempli gracia, VF F V - 3 = VF - Y = 3 = V6. Pametsi enim neque ex Binomio VL. F V - 3
neque ex Binomio VF - Y =3, raciix extrahetur; nec proinde sic destruetur imaginaria V-
supponenda tamen elt destructa esse rirtualiter, quod actu appareret si tieri pollet Fxeractio
Alia ramen via haec summa repericur elle V6. Onde in Cubicis Binomiis ubi realicas ejulmodi
CVide Darieis Crecorii Lixercicationem de Dimensione Fieuracum, Edenhurei 1684.
Formularumm

## Folio 633 — 867984570:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
liaM
MO,
NI5.
1)
COLT F C YIO.
tormularum (tunc cum Extractio ex Tingulis Binomiis tieri nequit) ad oculum ostendi non
potest; mente tamen incelligitur. Ouare Frustra Cartesius aliique expresiones Cardanicas pro
particularibus hatuere. Siquis posset invenire Juadraturam, Circuli, de ejus Parrium, ex data
yperbola e ejus Parcium quadratura; is posset eas rollere; modo in iptam Quadraturam Ima-
sinarix illae non rurtus ingrediantur.
Cxeterum ex illis quas habeo meditationibus circa Radices aequationum Trrationales, necel
Pario sequitur res lacis Paracloxa: Scilicet omnes A. quationes gradus Octari, Noni, Decimi,
Dosse ad gradum Seprimum reduci. Leaque et omnia Problemata ad Decimum gradtum usque
occurrencia, polsuur ad Seprimum deprimi.
Forribiles Calculi subeundi erunt illi, qui in hoc Arsumencum relut per Vim irrumpet; scd
Facillimi ipti, qui anre medicabitur: cum, uc praericteo, ipsa natura rei ducat ad compendia qua-
dam, per quae spes est Calculi magnam parcem abscindi, remque elegancibus artitieris, ingenii po.
eius vi quam Calculi labore, crantisi Dosse.
Sed liquis laborem non subrertuzere eum docere possum Mechodum Analsticam genera.
lem intallibilem, per quam omnium Aquarionum radices generales invenire liceret.
Verum meliora illis proponerem asenda, qui Calculo delectarentur. Contilium enim habeo
Pabularum analyticarum, quae non minoris fucura etsene uluis in Analyli, quam Tabula Si
nuum in Geometria Practica; imo arbitror, qui paulum in iis calculandis verlatus lic,, eum pro-
srelliones reperturum in intinitum, quarum ope magna Tabulae pars line labore concinuari pol
lIc. Nihil elt quod norim in coca Analyli momenci majoris. Nam in his Fabulis pleraque Pro.
blemata ltacim Colura haberentur, aut leri opera pollent inde deduci.
Pendet nesolium ex re longe majore; Arce seilicet Combinatoria generali de vera. Cujus
vim ac poceltarem nescio an quisquam hactenuS LE CONSCqUUEHS. Fa vero nihil distert ab
analysi illa suprema, ad cujus intima, quancum judicare pollum, Cartesius non pervenit. Fl
enim ad eam constituendam opus Alphabeto Cogitationum humanarum. Rt ad inventionem
ejus Alphabeti, opus est analysi axiomatum. Scd non miror ilta nemini Cacis considerata:
Duia plexumque facilia neslisimus; et mulca, qua clara videntur, altumimus. Duod quamdiu
taciemus, nunquam ad illud perreniemus, quod miti ridetur in rebus incellectualibus summum;
nec genus Calculi, etiam non. Machemarieis accommodati, obtinebimus.
Optarim Cl. Pellium senieralia Tua Medicara, de illud speciarim quod memoras Cribrum Fra-
tosthenis, non supprimere. Nam etsi omnia Forte, quae destinarat, non absolveric; Meditata
tamen ipsa, et Consilia egresiorum Virorum non perire, publici incerelt. Vrilia quoque fu-
cura sune, quae de sinuum Pabula ad Aquationes accommodanda habet. Trem de Limicibus
et Radicibus.
Ouod dicere videmini, plerasque disticulcares (exceptis Droblemaribus Diophancxis) ad Se-
ries Intinitas reduci; id mihi non ridetur. Sune enim multa usque adeo mira de implexa, ue
neque ab squationibus pendeant, neque ex Ouadraturis. Onalia sune (ex muliis aliis)
Problemata mechodi Tangencium inverla; quae etiam Cartesius in porestate non elle faltus
el.
In como ze Fxistolarum, una habetur ad Beaunium; in qua ad propolitas d Beaunio, Cur-
vas quasdam invenire conatur; quarum una elt L udus Nacurae, Uc incerrallum inter Tangen-
rem ad (axem) directricem ulque productam, e Ordinatim applicatam, ex Curra ad directri-
cem, sic semper idem; recta scilicet conttans. Flane Curram nec Cartesius nec Beannius nec
quisquam alius (quod sciam) invenit. Eg0 vero qua primum dic, imo hOra, CaPi quaerere;
ltacim certa Analysi solvi. Fatcor tamen nondum me quicquid in hoc genere deliderari Do.
celt consecurum: quamquam maximi momenei esse sciam. Ac de his quidem nunc Pacis.
F50. id agere consticui, ubi primum orium nactus ero, ut rem omnem Mechanicam reducam
ad puram Geometriam: Problemataque circa Rlateria, _ Aquas, d Pendula, e Projecta, et 50-
lidorum Relistentiam, e Frictiones, dc. detiniam. Ouae hactenus actisit nemo. Credo aurem
rem omnem nunc else in porestate; ex quo circa Regulas Mocuum mihi Denicus pertectis de
monstrationibus lacisseci; neque quicquam amplius in co gevere desidero. Fora aurem res, quod
mireris, pender ex Axiomate Meraphylico pulcherrimo; quod non minoris est momenti circa
Mocum, quam hoc, Focum esse majus parte, circa Magnicudinem.
De Ceniro harieis quoque singularem quendam adicum reperi ad noras de plane a priori-
bus direrlas concemplariones, in Gicometria paricer ac Mechanica, magno usui Fururas. FIXC
ubi (Deo volence) absolvero; reliquum cemporis, quod scilicet Philosophieis medicationibus
destinare Fas erit, Nacurae indasarioni debeo.
sehrnbauscurs pcoximo Labettibno seriber.
TIII. Epistola

## Folio 634 — 867984570:0670
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000670.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
R PISTOL A L0
VTII. Epistola D. Nevioni posterior, ad D. Oldenbursium, Oetob. 24 2. 1676. Cum D.
Leibnicio communicanda.
Vir Dienissime,
Vanca cum voluprace legi Existolas Claristimorum Vitorum D. Leibmicii de D. Tsohern.
 hausci rix dixerim.
Perelesans sane elt Leibnitri methodus perreniendi ad Series Convergentes: et Patis octen-
disset ingenium Auchoris, etsi nihil aliud scriplisset. Sed quae alibi per Lpiltolam spartic suo
nomine dignistima, esticiune etiam ve ab eo speremus maxima. Diversitas modorum. quibus eo-
dem cenditur, eo magis placuit, quod mihi eres Methodi perreniendi ad ejulmodi Series in
nOEVIErANE: adeo ve novam nobiscum communicandam rix exspectarem
Onam e meis prius deseripsi: jam adco aliam; illam scilicet qua primum incidi in has Series.
Nam incidi in eas antequam seirem Diritiones et Fxcractiones Radicum quibus jam utor. Fis
hujus explicatione pandendum est tunctamentum Theoremaris sub inicio Lpistola prioris potici,
quod D. Leibnirius à me deliderat.
Sub inicio Audiorum meorum Machematicorum, ubi incideram in opera Celeberrimi Wallisit
postri, contiderando Series quarum intercalatione ipse exhibet Aream Circuli et Ly perbolX; uE
poie quod in Serie Currarum, quarum Balis seu Axis communis sit X, et Ordinatim. applicatx
E vxF. F - ~a  - xa. T - ~x. E - xaV. 2 = ux. Rc. li Area Alcernarum quae sunt
. X = = 43. ∞ = 3 43 + 5 43. X - 3 3 + 3, 43 = =  _c. incerpolari poHEnE; habCrEMUS ATCAS
Intermediarum; quarum prima F. - xa est Circulus.
Ad has interpolandas norabam, quod, in omnibus, primus terminus esset N quodque secundi
termini 3~3. 5 ~3. 3N3. 3 N. Sc. ellene in Arichmerica progrectione; et proinde quod duo
primi termini serierum intercalandarum deberent este N -= X - 2. X - 2 _c.
Ad reliquas intercalandas considerabam, quod Denominatores 4, 3, 5,7 dc. eranc in Arich.
metica prosrestione; adeoque Pola Numerarorum Coefticientes numerales eslene investiranda.
EIx aurem in alternis datis areis crane tigurae poceltatum numeri IT. (Intellieo X = +, e sic
in sequentibus.) Nempe harum, LIP. EH. LFF. LN. LIP. Hoc eAt, primo E: deinde T, Y:
TertO E, 2, E: QuartO E, 3, 3, T: quinio 2, 4 6, 4, +: _c.
Ouxrebam itaque, quomodo in his Seriebus, ex datis duabus primis figuris, reliquae derivari
possent. Fx inveni quod potica secunda tigura m, reliquae producerentur per continuam mulci.
plicationem cerminorum hujus Seriei,
M - O M - I M = 2
m -= 3
M
dec
Exempli cracia; sit (cerminus secundus) m =. 4; FF exit 4 ,  = = hoc est 5, cercins
cerminus;  6 = = hoc est 4 quarrus; et 4 x  Z hoc est 1, quineus; d L  m
hoc est 0, (extuS; quo series in hoc casu cerminatur.
Hanc Regulam ilaque applicui ad Series Interterendas. Fc cum, pro Circulo, secundus cer.
minus ebet , potui m = 2; e procierune cermini 3,  2 = sive = si - 5 2 3 = sive
+1s; = 16 x 3 live - Eo; et he in intinicum. Unde cognori desideratam Aream segmeni
Circularis etoc i - L  - 3 v - 10  2 c.
Et eadem ratione prodierunt etiam intexserenda arex reliquarum currarum: Ot _ area Fy.
perbole d execerarum alcernarum in hac Serie T F xa). T L ~a) F + aa) FF xx. _c.
Et eadem est rario intercalandi alias series, idque per incerralla duorum pluriumre termino.
rum simul deticientium.
a Sicubi pro oOctob. 24. Ccriptum sE Augusti 24; id mendum est, de emendandum.
EaS CBO Zschurnhausi liceras non vidi.

## Folio 635 — 867984570:0671
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000671.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Arice
est
rivat
vuilet
ertiiS
COL L F CFTO
Hic Fuit primus meus ingressus in has meditationes: Dui e memoria lane exciderat nili ocu-
los in adrerlaria quaedam ante paucas septimanas reculilsem.
Obi vero haec didiceram, mox considerabam cerminos r = 2. X). + - 1.~ . + = XX). L - w X ). _C.
hoc estus F. Y = NN. F = 2. ~ X f a2. F - 2 ~. X + 3 N = v. Ec. eodem modo interpolari DolSe
ac areas ab ipIIS GenerATAS: FF ad hoc nihil aliud requiri quam omictionem denominatorum
7, 3, 5, 7 ecc. in cerminis exprimentibus areas; Hoc clt, coeficiences terminorum quantitaris
intercalandae L = XX, vel F = XX E, vel generalitet F = a.v), prodire per continuam mulcipli.
cationem cerminorum hujus Seriei m,  = E m - 2
m = 3 dec.
Adeoque (exempli gracia) F= xx, valeret L - = a = 5 41 - 5 N _C. F.L L  vad valeret
2 = 2 ∞ + 8 4t = 15 v BC. EL F - X V, 3 valerET F = 3, _X - ; 1+ = A N _C.
Sic itaque innomic mihi generalis Reductio Radicalium in intinicas Series per Regulam quam
polui inicio Epistolae prioris, anrequam seirem Lxeractiones Radicum.
Sec, hac cognita, non potuie alcera me diu latere. Nam, ut probarem has operationes, mul-
ciplicabi X = = p - 8 +3 = F x ec. in sC; ec tactum elt + = xx, terminis reliquis in intinitum
cranescentibus per continuationem seriei AEque Ita F = Z ~ X - 3, _t -  E N ec. bis in se du-
ctum, produrie etiam r =xx. Ouoci ut certa fuerit harum Conclusionum Demonstratio, lic
me manuduxit ad tentandum c conrerso, num lae Series, quas sic constirie esse Radices quan-
ricaris r = _ non possent inde excrahi more Arichmetico. Ft res bene succetti. Operatio.
nis torma in Ouadtaciets Radticibuo haec etac.
2 - X X (F = = _. X = 3 1 = 16 v _C.
= X 
Wxs + 4 
5. 42. = 8V + oi 4
Fis perspectis, neglexi penitus Incerpolationem Serierum; de has operatioMs CaHGNaL LUII-
damenta magis genuina Polummodo adhibui. Nec lacuie Reductio per Diritionem; res urique
Sed ee Resolutionem AFrectarum Aguationum mOX aggressuS Tum, camque obtinui. Unde
Facilior.
simul Ordinatim applicata, Seomenta Axium, alixque quaelibet Rectae, ex Areis Currarum vel
Arcubus dacis innotuere. Nam repressio ad haec nihil indisebat praeter Resolurionem A qua-
cionum, quibus Area vel ArcuS ex datis rectis dabantuE.
FO tempore Pestis ingruens, (qua contieit annis 1665, 2666,) coegit me hine Fusere, et alia
cositare. Addidi tamen Tubinde condituram quandam Logarichmorum ex Area Lyperbolae,
quam hic Tubjungo.
Sic dFD Hy perbola, cujus CentTUM C, VerTeX F, 8
Ouadracum incerjectum C AF F = F. IN C A CapC AB
AB hinc inde = 5 sCN O, F: FC, crectis pervendiculis
BD bd ad Elyverbolam cerminatis, erit semi summa spa
ciorum AD et Ad = O. Z f B.DOF f 9000O1
O,0090OOF
_c. de semi disterenria =
OOF, 0.0001
O0000OT, 0.000000O1 Ec. Oux reductae sic se ha
bents
O. 1000000000000
3333333333
2000000c
142857
TTTF
0. 1003353477310
0.005000000
C
250000000
166666C
SC
90050251678267
N A N N 2
Florum

## Folio 636 — 867984570:0672
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000672.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
E PIS TOL A R V N
TTOTUM CuMma O. F053605756577 est A d; e difterentia 00953101798043 eR AD. F.F, Ca
dem ratione, politis AB Ab hinc inde =0. 2, obtinebitur Ad = 0. 2231435573742, e AD
= 0. 2823215567939. Habicis sie Logarichmis Hyperbolicis numerorum quacuor decimalium
O. 8, O. 9, L. F, ec X. 2; Cum AC
D. d
 = 2; e 0. 8 e 0. 9, sinc minores Onicare: Adde
0.d
Coeichmos eorum ad Duplum Loparitmi 1. 2, e habebis 06032471805597, Fexorichmum
yperbolicum numeri 2. Cujus Triplo adde L08. 8. 8 (siquidem sic 2 22 2:
08 = 10,) et habe.
bis 2. 3025850929933, Losarichmum numeri 10: Indeque per Additionem timul prodeunt J o
Sarictimi numerOrum D eC LF: Adeoque omnium primorum horum 2, 3, 5, EE, Locarictmi in
DTOmpEu TunE. Insuper, ex Tola Deprectione numerorum superioris compuri per loca decima-
lia, e Addirione, obtinentur Losarichmi Decimalium 0. 98, 0. 99, L. 01, Z. OZ; ut e hOruM
0.908, 0.909, T.00T, 1.002. Et inde per Addirionem _ Subductionem, prodeune Logarichmi
primOrum 7 F3, 27, 37 Sc. Oui una cum superioribus, per Loparictimum numeri 10 di-
visi eradtune veri Logarichmi in Pabulam inserendi. Sed hos postea provius obtinui
Pudet dicere ad quoc tieurarum loca has computationes ociotus eo tempore produxi. Nam
eunc lane nimis delcetabar inrentis hilce. Sed ubi prodiit inseniola illa Nicolai Mercatoris
Losarichmorechinia (quem suppono sua primum invenisse) caepi ea minus curare; suspicacus,
vel cum nolse Excractionem Radicum aeque ac Dirisionem Fractionum; vel alios salrem, Divi
tione patetacta, inrenturos reliqua, prius quam ego aetatis essem maturae ad scribendum.
Fo ipso tamen tempore quo liber ilte prodii, communicatum est per amieum D. Barrore
(tunc Macheleos Protelsorem Cantab.) cum D. Collinio, compendium quoddam Mechodi harum
Serierum; in quo ligniticaveram Areas e Lonsicudines Currarum omnium, et Solidorum su-
perticies et Contenta ex datis Rectis; e vice verta, ex his datis Rectas decerminari DOtsC: PF
Mechodum ibi indicatam illustraveram diverlis seriebus.
Suborra deinde inter nos Epistolari contuemmdine; D. Collinius, Vic in rem Machemaricam
promorendam nacus, non deltitir luggerere ut haec publici juris tacerem. Et ante annos quin
que (167T) cum Tuadentibus amieis contilium ceperam edendi Fractatum de Retractione lucis,
e Coloribus, quem tunc in prompru habebam; ccepi de his Seriebus iterum cogitare; Let Fra-
ctatum de iis etiam conseripli, ut ucrumque simul, ederem.
Sed, ex occalione Teleleopii Caradioperiei, Fpistola ad Te milsa, qua breriter explicui con-
ceptus meos de Natura Lucis, inopinatum quiddam ettecir ut mei interesse senrirem ad ce te
stinanter scribere de Imprestione iltius F piltola. Ft Tuborra Clarim per dirertorum Epiltolas
(Objectionibus aliisque retertas) crebrae incerpellationes me prortus à contilio deterrverunE; e
ettecerunt uc me arguerem imprudentix, quod, umbram captando, catenus perdideram quietem
meam, rem prorlus Tubltancialem.
Sub eo lempore Jacobus Gresorius, ex unica quadam Serie E meis quam D. Collinius ad cum
crantmilerar, volt multam contiderationem (ur ad Collinium reseriplit) pervenie ad eandem
Mechodum, et Fractarum de ea reliquie quem speramus ab Amicis ejus edicum iri. Siquidem
pro ingenio quo pollehar non poruit non adjicere de luo nova multa quae rei Machematiea in-
cerelt ut non pereant.
Ixse aurem Fraclacum meum non penicus ab solveram, ubi deslici à propolico; neque in thrunc
diem mens rediie ad reliqua adjicienda. Decrat quippe pars ea qud decreveram explicare mo-
dum solvendi Problemata quae ad Ouacraturas reduci nequeune, licer aliquid de l’unclamentis
ejus poluilsem. Caererum in Fractatu ilto, Series Intinitae non magnam partem obtinebane.
Alia taud pauca congesti, inter qua crat Mechodus ducendi Pangentes; quam solertistimus
Stusius ance annos duos crelre tecum communicarie; de qua ru (Tusgerente Collinio) releriptilti
eandem mihi etiam innocuisse c. Diverla ratione in eam incidimus. NaW LeS nOn CBCF De-
monstratione PTOUE C8O OPerOY. Flabito meo L’undamento nemo pocuis l’ansences aliier du-
cere, nili volens de recta ria deviaret.
Ouinetiam non hic haeretur ad Aquationes Radiealibus unam vel ucramque Tndetiniram Oyan-
ritatem involrentibus urcunque affectas; sed absque aliqua talium Aiquationum Reduetione (quX
opus plerumque redderce immentum) Fansens contestim ducitur. E.L eodem modo se res Habet
in Ouactionibus de Maximis ec Minimis; aliisque quibusdam, de quibus jam non loguor.
Funeamentum harum Operationum, latis obrium quidem, (quoniam jam non potsum Expli-
cacionem ejus prosequi,) sic porius celari d6466d a 23 ef f7 13l9n404qrr 4 (Ot22V N.
cFIOc intellexie Nervronys ex Fixistola Collinii die 18 Junii 1673 ad iplur data, cujus haec lunt verba
ut he did not then divulée it, because he voula not prevent his friend Riccio, Who afterabards declmins Ma-
Thematical Seudies descred Slulus to divulse il, v0bo not obtainine leisure to rorite of il at laree, promised t
end it t0 Mr. Oldenburs to publist in the Transactions. Before il arrived, L urote t0 you 10 tnous Wbat
pou ten
il, and havins recerved pour ansver imparted it to Mr. OIderburs 20 send 50 SIaLiuS to let hin
mon that it nas understood in Fneland, tho perchance not 1. Won or 50 Joen as himsel hact abtain d it
IOc est, Duca requacione quorcunque Aueutes quanciraies inrolvenre, Auxiones invenire, de vice vel
A5 +0 Spuss Method of Tansent s, Et Was  him ou unuerstood, When he publishec his Boot De Metolabio
.
L.LC

## Folio 637 — 867984570:0673
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000673.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
COF L F C FTO.
637
Hloc tundamento conatus sum etiam reddere speculationes de Ouacratura Currarum simpli-
ciores; perrenique ad Theoremata quadam generaliora. Et, ut candide agam, cece primum
Theorema.
Ad curram aliquam sic d 2 X C. f f 2 Ordinarim. applicata, cermino abscilsae seu batis Z nor-
malicer intistens: Obi licerx des denorane quastiber quancicates Dacas; d On n indices PO.
restatum sire Dignitatum quantitatum quibus aNixx sunE. Fac - = = r, a f r = 5
5 20 +5 2s
eB
5 = 2 52
=2, e ru -  = r: _ Area Curvoe erius D in 2 - 
E
eC
-3 F21
et
= +
4
521
minos proxime ancecedemes; Nempe A cerminum =, B cerminum -  =    c. Hac
+
Series, ubi r fractio est vel numerus negarirus, concinuacur in intinicum; ubi reror inceger est
EE altirmacirus, continuatur ad toc terminos cantum quor sunt Unitares in codemr; et sic extibet
Geometricam Ouacracuram Curvae. Rem L. xemplis illustro.
Exemplum t. Proponatur Parabola, cujus Ordinarim. applicata sit Ya Z. Haec in Forman Re.
Sulae reducta Fic 2 x 0 +, 4 2. Ouare d = 1, D =0, 0 = 0, 5 = a, n = 1, 1 = :. Adeoque
p = 1, 5 = 23,  = = 2 a 5, r = 0. EC Area quaelica = n a D in ; HoC est, 3 ~ Va ~. Ft
sic in genere, Si C 2n Bonacur Ordinarim applicata, prodibit Area, en + F
Fxempl. 2. Sie Ordinacim applicala
Vel eriam at 2 3 x = 1 = C023,. In priori catu elt d = a, D = 1, e = 60, f = = 2, n = 2,
 = = 2. Adeoque r = 1, 5. = - 1, 0 =  2 cc - 22), hoc eAt 
= = 1, 5 = 6c, n-
a 22
2C+ = 2662∞
266 - 22 2
=-2, 2 = - 2, 1 - 1 5 = - 1,  =-
d
 = O. FL Area = Q in =, hoc est -
a2
2 = 0. Et
=x = 1 + 608 5), id est
266
at 22
26 = 2CCZ2
Area his calibus di-
vertimode exhibetur, quatenus computatur 3 diversis sinibus, quorum altienatio, per hos inventos
ralores arearum, Facilis ell.
Exempl. 3. Sic Ordinarim. applicata  V: b Z. f 2. S: hoc est, per Rcductionem ad debicam
cormam; vel ad 2 3 nb = 2; vel a 2 2 X F. + B ~ 12. Eerie, in priori cale, d = a, 0 = - 3
C = b, f = 2, n = 2, n = 3. Adeoque r = - 3, _c. OuarC, CUm r nOn sit numeruS aHtir-
macirus, procedo ad alterum casum. Hic est d = a3, D = - 4, 0 = 1, f = b, n = - 1, a = 5.
Adeogue r = 3, 5 = 33, D = =, X F = bZ ), seu -
FE Area, C in =
a2. + a b
b22
2
2, 2
c
22 35b  25 et 356
13∞ + b2.
a32 +
B22
Y33 + B∞,  = = 2.
30bb. + 24b2 - 1622
105bb22
Exempl. 4. Sic denique Ordinacim applieaca p: P = 3 acc 3 3 + 3 a a6 23 = a 2. 2 Hlaec
ad formam Regulae reducta, tic B 3. J nc - a 2) 3. Indeque est d = b, D = 3, e = C, f = -
r = 2, 5 = 3, 0-
nC = a23, n = 3. EL Aea, O v: 3 3-
NRnn 3
c
50

## Folio 638 — 867984570:0674
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000674.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
LDeilD M
c L23. Ouod si res non succestitter in hoc catu, existente r
vel tractione vel uto Lesatiro; tunc centastem alcerum calum, purgando cerminum =a Z
in Ordinatim applicata d Coefticiente 23; hoc ett reducendo Ordinarim applicatam ad hanc
Torman, BZ = 5, x = a = c~ 3) 3. FT A r in neurro catu suisset numerus ineger de altirmarirus,
conclusissem Curram ex earum numero etse quae non polsunt Gicometrice quadrari. Nam
quancum animadverto, haec Regula exhibet in intiniris Aequationibus areas omnium Greometri
cam Ouadraturam admittentium Currarum, quarum Ordinatim applicatae constant ex Poreltari
buS, Racieibus, vel quibullibet Digniraribus Binomii cujuscunque: licet non directe, ubi index
AG, quando hujusmodi Curra alqua non porest Cicometrice quadrari; sune ad manus alia
Theoremata pro comparatione esus cum Conieis sectionibus, vel salcem cum aliis Figuris Sim-
pliciltuis quibuscum pocelt comparari: Ad quod sulticii eriam hoc ipsum unicum jam desexiprum
Pro Frinomiis eriam, ee aliis quibusdam, Regulas quasdam concinnavi.
Sed in simplicioribus vulsoque celebratis Figuris rix aliquid relam dignum reperi, quod evasit
aliorum condus, u solle Lonsindo Cissoidis ejusmodi censcatur. Pa sic construitur.
Sic VD Cilsois, AV Diameter Circuli ad quem 2V+2-
TUT, V VerLEx, AF ACymptota ejus, ac DB perpendicu-
lare quodris ad AV demissum. Cum lemi axe AF == AY
_ semi. paraEETO A CF = Z AV, describatur Hyperbola
F KK; _ inter AB e AV sumpta AC media propOr.
tionalis erigantur ad C e V perpendicula C k V R hy.
Perbola occurrentia in H ec R; EF agantur rectae RE Y HC
tangentes hyperbolam in eildem R et K, _ Occurrentes
AV in T e C; EF ad AV constituatur rectangulum
AV N M aequale spatio Y H KF. EF CiSoidis VD lon-
sicudo eric Sexcupla alcicudinis V N. Demonstratio per-
brevis clt. Sed ad Intinitas Series redeo.
Ouamris multa restent inrestisanda circa modos ap.
proximandi, ee diverta Scrierum genera qua polsunt ad
id conducere: Tamen vix cum D. Tschurnhausio Lpera-
verim dari posse aut simpliciora aue magis generalia tum-
damenta reducendi Ouantitates ad hoc genus Scrierum, de
quo agimus, quam lune Broes ee Fxtractiones Radicum, quibus Leibnitius et Fgo urimur:
Saltem non generaliora; quia pro Ouadracura ee Fiduioes currarum ac similibus, nulla polsunt
dari Series ex hilce simplicibus cerminis Algebraieis (unicam tancum Indetinicam Ouancitatem
involrentibus) constantes, quas non licet hac Methodo colligere.
Nam non possunt esse plures convergentes Series ad idem determinandum, quam lunt Inde-
tinitx Ouancitates, ex quarum Porestatibus Series consentur: _ eso quidem ex achibita qua
cunque indetinita quantirare seriem novi colligere; et idem credo Leibnitio in poteltate elsc.
Nam quamris mea methodo liberum sic eligere, pro conttanda serie, quanciratem quamlibet
indetinitam, 2 qua guaelicum dependeat; et methodus, quam ipse nobiseum communicarit, deter-
minata rideatur ad electionem talium indetinitarum quancitatum quibus opus commode deduci
potest ad Fractiones; quae per Polam Dirisionem cradant Series Intinitx: Pamen alix quaecun-
que Indetinicae Ouancitates pro Seriebus contlandis achiberi possunt per methodum illam, qua
aftecta Aquariones resolruntur, dummodo resolvanur in propriis cerminis; hoc elt, conti.
ciendo seriem ex Tolis terminis quos aequacio involvit.
Praeterea, non video cur dicatur his Diritionibus e F xractionibus problemata relolvi per
Accidens: Siquidem hae operationes eodem modo se habeant ad hoc senus AlSebra, ac vuleares
Operactorres Arichmeriex ad AlGcoram vulgo nOcaM.
Duod autem ad Simplicicatem mechodi acciner; nolim Fractiones de Radicales absque praevia
Reductione semver resolvi in Series Intinitas: Sed, ubi perplexa quantitates occurrune, ten-
tandae sunc omnimodx Reductiones; sire hat angendo, minuendo, mulcipsicando, vel dividendo
quancitares indetinicas; sive per methodum transinuratoriam Leibnicii, aut alio quocunque modo
qui OCCUrTAT. EF tunc Relolutio in Series per Diritionem et Fxcractionem opporcune adhi-
bebitur.
Hlic autem praecipue nitendum est, ut Denominatores Fractionum, e Ouanricates in Vinculo
nimplex de Facilis est ac F stractio radieis Muaeitariea, vet Diritio: e, series quae per Divisionem
tlactenus
id est.
Dignicalis est numerus Integer.
Theorema, A debire ConcinnetUT.
pdiciuncur, tolenc minime omntu Courefere.
Radicum redueantur ad ouam paucistimas ee minime compolitas; ee ad tales etiam qua in le
riem abcune ciriltime convergentem, etsi Radices neque convertantur in Fractiones neque de
Drimantur. Nam, per Regulam MIMO alterMS Lpiltola, F xrractio Alcistimarum Radicum aeque

## Folio 639 — 867984570:0675
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000675.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
(111
InD
ceM
qua
C. OL. CiI
Fractenus de Scriebus Onicam Indefinitam Ouancitatem involventibus locutus Fum. Sed pol
Tunc eriam perspeeta Mechodo Series ex Duabus vel Pluribus altignatis Indetiniris Ouanciratibus
pro arbirrio contici. Ouinetiam beneticio ejuldem methodi polsunt series, ad omnes tiguras et
Formari Cregorianis ad Circulum et Eyperbolam ediris attines; hoc est, quarum ultimus cermi
nus exhibebir gua sicam Aream. Sed calcutum hio oneroliorem nolim lubens subire.
Possune denique Series ex Terminis Compoliris eadem methodo constitui. Ouemadmodum,
R CIF V: aa = a v + : Ordinatim applicata Curvae alicujus; Pono a a = a N = 3 2, dt Cx
Binomio 22 +  extracta radice, prodibit 8. f -  _c. Cujus Seriei omnes ler-
mini quadrari poseunt per Theorema jam ante deseriprum. Sed haec minoris tacio, quod ubi
series simplices non sune Patis tractabiles, aliam nondum communicatam methodum hâbeo qua
Pro libitu accedicur ad guaeticum.
Ejus sundamenium est, commocda, expedita, generalis solurio hujus Problematis, Curvam Gsco.
metricam deseribere quae per data quoteunque Puncta transibit
Docuit Fuctides deleriptionem Circuli per Fria data Puncta. Porest etiam Coniea Sectio
deseribi per Ouinque data Puncta: FI Curra Prium Dimentionum per Septem data puncta;
(adeo ut in porestate habeam descriptionem omnium Currarum istius ordinis, qua Per SCPIem
tancum Puncta determinantur.) Haec statim Gcometrice tiune nullo Calculo interposito. Sed
superius Problema est alterius generis: Pc quamris prima tronce intractabile videatur; tamen
res alicer se habet. Fst enim tere ex putcherrimis qua solvere deliderem.
Seriei a D. Feibnitio pro Ovadratura Coniearum Sectionum propotirae, altinia (MNE TheOre.
mata quaedam, qua pro Comparatione Currarum cum Conicis Scctionibus in Cacalosum dudum
reculi.
Postum meique cum Sectionibus Conicis Geometrice comparare Curras omnes (numero infi
nicies intinitas,) quarum Ordinacien applicalae tunc
+521. +
(24
F21 +
2
X H  8 X
A - Y: c + 521 f 52rr: vel a 2r 2 X Y: C + f21 +822: d
V e +
62
d
Affirmaciri sive Negaciri, sirc Inceori vel Practi; Ec lingula Bina Theoremata sunt duo Primi
termini seriei in intinirum progredientis. In Ferrio d Gaio, 463 cee  illasits Guam
ff nisi e et s sinc concrarii sieni. In caereris nulla ett simicalto. Horum aliqua (nempe.
Secundum, Tercium, Ouarrum, Ouintum, de DecM. ) ex areis duarum Coniearum
Sectionum conjunctis constant. Alia quaedam (i se Decimum, e Duodecimum) sunt
aliter Paris Composita. Ec omnia quidem in conhac Llogretionum cuo eradunt compo-
cirissima; adeo ut rix per cransmucationem figuratu us suus so et a ut AUIE
ab sque alio tundamenio inveniri poste pucem.
Fxo quidem haud quiequam senerale in his obtinere potui anrequam abstraherem d contem.
Hic d e f 8 signiticant qualris datas Ouantirates cum suis Signis F et = atsectas; 2, AXem
vel Balem CUEVX; _ n, 2n, = n = F, 3n - F, n -- Z, 2n - F, Indices Pocestamm vel Dignitatum Z, live TInE
Platione Figurarum, ee rem totam ad simplicem considerationem solarum Ordinatim applicataruit
reducerem. Sed, cum lixc, e hilce generaliora, sint in pocestate; non dubirabirur, credo, de Bi
noan oie lacsoibuo qua  A. CMC C POCC ABMCMO tleram aLGLat
e

## Folio 640 — 867984570:0676
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000676.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
640
E PIS TOL A R V HI
vel f vel 8, =0; et n = F vet 2; eth series, in quas icta resolvantur, non potuerim in
Fpistola priori; nedum forre complcarerim; intentus, non in omnia particularia enumeranda
sed in illustrandam Mechodum per unam ec alteram in singulis rerum generibus instantiam, qua
ad ostendendam ejus generalitatem sufficere videbatur.
Caeterum haec Theoremata dane Series plusquam uno modo. Nam primum S Bonatur f = 0,
; unde prodit series nobis communicata. Sed s ponatur 208 = f f,
_ n = 2, inde randem obrinemus hanc Seriem L +. 3 - 5 - 7 + 3. + it = 1 =  _c. pro lonei-
cudine Ouadrantalis Arcus, cujus chorda est Onicas: rel, quod perinde clt, hanc L F 15
F 13 = 2 ec. pro lonsicudine Dimidii ejus. Ut has torte, quia a que simplices Tunt ac alTErX,
et magis convergunt, non repudiabitis.
Sed cso rem aliter aestimo. Ilud enim melius quod urilius est, et Problema minori labore solvic.
Sic, quamvis haec aquatio x = ∞ = 2, appareat simplieior hacce y y - 2y 18 - 120 = Y20.
namen in contelto elt polteriorem rerera simpliciorem elle, proprerea quod Radicem ejus y Ceo.
metra Facilius cruit.
Ft ob hanc rationem Series, pro obrinendis Arcubus Circuli, vel (quod eodem recidic) pro
obcinendis Sectoribus Coniearum Sectionum, pro oprimis habeo qux componuntur ex pocectari
bus Sinuum.
Nam liquis vellet per timplex compurum hujus Seriei + = 3 - = - ; = 3. = _c. colligere lon.
sicudinem Ouadrancis ad Viginci tigurarum loca decimalia, opus esser 5000000000 cerminis
Seriei circiter; ad quorum Calculum Milleni Anni reGUITerENEUT. EE res cardius obtineretr
per Pangencem 45 Graduum. Sed, actibito Sinu recto 45 graduum, Ouinquaginta quinque rel
Sexaginta cermini hujus seriei V = X F F E F 2a F ∞ _C. Susicerent: Ouorum computatio Fri-
bus, uc opinor, rel Ouatuor Diebus absolvi pollet.
Et tamen hic non est oprimus modus compurandi cotam Peripheriam. Ntam series ex sinu
recto 30 graduum rel linu verto 60 graduum conslara, muleo cirius dabit arcum Tuum; cujus
Textuplum vel duodecuplum est tora Peripheria. Neque majori labore eruitur area torius Cir-
culi ex segmento cujus Sagitta elt quadrans diamerri. Ejus Computi Specimen, liguidem ad ma-
nus est, rilum fuit apponere; e una adjungere aream Hyperbolae; quae eodem calculo prodit.
Polito Axe trantrerio = r, e sinu verto seu segmenci Saxitra = _; erit Semi segmentum
Hyperbola2
Cierii 5 = a in: 3 a L ~ ~ - = + = _c. Hac aucem series tic in intinitum produeitur,
Fit 2 2t = a. =  = b.  = = c. 3C = = d. 5 a X
cum Hyperbolae2
Circuli
=c. 7
X = f. _c. F.C erit Semi segmen-
a +  - - + 2 - = + L_c. Forumque semi summa = - -
++
P
c
_ semi disterentia - f = f L f _ec. Fis ita praeparatis, SuppOnO N = 4, quadrantem nempe
Axis; e prodit a (= 4) = 0. 25; B (- a 
0001953125: 4 C=
35∞ 9001953725
0.25
FXS) = 003125: C (- B~ 0O3125
278
) = 0000244240625. Et Sic proceao usque
dum venero ad terminum deprestistimum, qui potest ingredi opus. Deinde hos terminos ver
3, 5; 2 D. 12, ec. respectire diritos, dispono in duas Tabulas: Ambisuos, cum primo, in
unam; et Negatiros in aliam; et Acdo ut hic vides,
00833333333333353
62500000000000
27T26736TTTF
5135169390
14462691
195458)
9094
106
6.0002790778571420
3467906605F
634465027
15T290
8676
26265354
1663
0.069b10960504662 8
00002825719389575
Tunc

## Folio 641 — 867984570:0677
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000677.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
281
9ed
16
CitII
Men.
c.
empe
25
q
GOEL F CFTO.
Func X priori Cumma autero polteriorem, et restat 0.0893284166257043 Area Semi sexmen-
ei Foverbolici. Addo etiam eas summas, ec aggresarum autero a primo termino duplicato
0. τ666666666666666,  reltat 0.0757731051630473 Area Semi segmenci Circularis. Huie
2ddo Friangulum iltud quo completur in Sectorem, hoc ct - V3, (cu 0.054 +265877365274, 8
habeo Sectorem Sexaginta graduum, 0. 130899693899574) cujus sexcuplum 0. 7853081633974482
est Area tocius Circuli: Dux dirisa per a, quadrantem Diametri, dat cotam Peripheriane
3. 24. F5926535897928. Si alias artes adhibuillem, pocui per eundem numerum terminorum seriei
perrenilte ad mulio plura loca figurarum, puca Visinci quinque aut ampliuis: Sed animus fuit
hic ostendere, quid per simplex seriei compucum praeltari posset. Quod lane haud dittieile elt,
cum in omni opere mulciplicatores, ac divitores magna ex parte non majores quam LI, et nun-
quam majores quam 4.I, achibere opus LT.
Per Seriem Leibniei, cuam li uliimo loco dimidium cermini adjiciacur, et alia quaedam timilia
arciticia actibeancur, porelt compurum produei ad multas tiguras. Vr e, ponendo Cummam
terminorum F - = +
 15 + 13
F 2- 3i F gn _c. eAe ad coram seriem F - 3 + 3 - , +
=,E = _c. WI F F Y2 ad 2. Sed optimuS ejus ulus ridetur este, quando rel conjunsitur cum
duabus aliis persimilibus de cirittime convergentibus seriebus, vel Tola achibetur ad compucandum
arcum 30 graduum, potia Tangence V3. Tune enim series illa eractie +. =
qu
3X
5X9
qu 27  ou Be Ac. quae cico convereu. Vet, si conjunses eum alis seriebus, pone ci
culi Diametrum = 1, de a = 3; d area corius oireuli erie -
aa ad ad a1
a
a
e
+
+= ec.
3 a
Hie contiderarimus series quatenus adhibentur ad compurandum cocum circulum. Sed
quando compuranda Lunc partes ejus, cunc quaelibet series habet proprium utum, e in suO BC
nere optima est. Si dacur Pansens latis parra, vel latis masna; non recurrendum crit ad Si
num aliquem uc inde computecur Areus, neque vice verta. Series daco consruens est aequario
pro solvendo proprio Problemate.
Credo CI. Leibmitium, dum potuit seriem pro decerminatione Co sinuS ex Arou dato, vix
animadvercisse seriem meam pio decerminatione dinus Versi ex eodem Areu; siquidem haec
idem PunE.
Neque obserralse videtur morem meum generaliter uturpandi liceras pro quanticatibus cum
Tionis suis F et = altectis, dum dividic hanc seriem .
Nam cum Area Fyperbolica BE hie significata per Z LiF
astirmatira vel negatira, prout jaceat ex una vel altera par-
ce ordinacim applicara BC; s area illa in numeris data
sic 2, e 1 lubstiruatur in Perie pro 2, orietur vel
b 2a66 6aab. 24 a  dec. vel - 4
2 ab2
6aa B  24 a.  Cc; prouc L Ge alttiematira vel ne-
Pacira. Hoc est, Botito a = 1 = b, de L logarichtao HIy.
perbolico; numerus ei correspondens crit L L L 1. =
+ = +  _ec. LD sic ASirmarirus; R L -
L 8c.
2abb 6aab. 24 a. b
+ _c.. si L sit nexatirus. Hoc modo sugio mulciplicationem Theorematum, quxe alias in
nimiam molem eretcerenE. Nam v. 8. illud Unicum Theorema, quod supra potui pro Ouacra.
cura Currarum, relolvendum etet in 32 Theoremaca, s pro Sienorum varielace mulcipti
CATETME. LIS.
Praeterea, quae habet Vis Clarissimus de Inventione Numeri Unitate majoris per datum LO.
Perictimum Hyperbolicum ope Seriet
ope Seriei 
15
LX 2
X2 2X243 +X2X3X4 Cec o Elat
dc nonau pereipIO. Dam _ umUIS ReEHIuI
222X3 2X2X3x4
0
adjiciatur
64. F
 +dec.

## Folio 642 — 867984570:0678
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000678.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
64.2
F PIS TOL A R V Mt
adjiciatur amplius ad Seriem posteriorem quam ad priorem, posterior maxis appropinquabit. EL
cerre minor est labor computare unam vel duas primas tisuras adjecti hujus termini, quam di
videre Onitarem per prodeuntem Locarichmum Flyperbolicum ad mulia Egurarum loca extensum,
uc inde habeatur Logarichmus Flyperbolicus quaesrus. Oiraque isitur Series (si duas dicere
(a5 sic) otticio suo suneatur. Porest tamen = H T+ ZK3  ZX 2~3Mq 2 dc. Ceries, ex dimi.
dia parce terminorum constans, optime adhiberi; siquidem haec dabic semi disterenciam duorum
numerorum, ex qua et rectans ulo daco uterque datur. Sic de ex Serie L. +
1
LXZ LX2X3X4
c
datur semi summa numerorum, indeque etiam Numeri. Unde prodic relacio Scrierum inter le
qua ex una data dabitur altera.
Theorema de Igvenrione Areus ex daco Cotinu, vonendo radium 1, Cotinum c, et acum
16 = Y 24 c. + rE, minus approxinguat quam prima tionie viderur. Polco quidem sinu verto v,
error exir- + 2
d0
ad Arcum; _ error erit cantum
6T V V 2V
44800
circicer; qui sempex minor est quam 5 : minuta
sccuncta, dum arcus non sic major quam 45 grad. FF singulis etiam bisectionibus siminuitur
228 ricibus.
Series
TFZEZ EKZEZKAES EKZKZRANSHON
dec. applicari poltet ad compuratio
nem cabulae Segmentorum, ut obserrat Vir Claristimus. Sed res oprime absolvitur per Cano-
nem Sinuum. Vepore, cognita Ouadrantis Arca, per continuam Addirionem nonx parcis ejus
habebis Sectores ad Singulos Decem Gradus in Semicireulo: Deinde per continuam Addirionem
decimae parcis parris hujus, habebis Sectores ad Gradus; Er sic ad decimas parres gracuum et
ultra procedi potest. Tunc, radio existente r, ab uno quoque sectore e ejus complemento ad
280 gradus, auter dimidium communis dinus Recti, et relinquencur sexmenca in Tabulam reterenda.
F243 EnZuSCa
vis Series hic non prosine, in aliis tamen locum obcinenc. Ec quoniam hoc ad carum usum
spectat, non gravabor in aliquibus attingere.
Conttructionem Loxarichmorum non aliunde peri debere, crederis Force ex hoc simpliei pro-
celtu, qui ab iltis pender. Per mechodum supra cradicam quaerantur Logarichmi Elyperbolici
nUIETOTUM F0, 0. 98, 0.90, T,OT, L. 02: id quod tic spatio unius d alterius horx. Dein diritis
Locarictimis quacuor posteriorum per Losarichmum numeri r0, ee addico Indice 2, prodibunt
Losarichmi. numerOrum 98, 99, 100, FOT, 202, in Tabulam referendi. Ili per dena inter
valla interpolandi sunc; et exibunt Losarichmi omnium Numerorum inter 980 et τ02O: Et omni-
bus inter 980 et 1000 iterum per dena incerralla Met Polatis, HabebIUF Pabula catenus con-
Itructa. Tunc ex his colligendi erunt Loparictumi omnium Cacunrum Numerorum ee corum
mulciplicium minorum quam 100: Ad quod nihil requiricur praut haaitionem et Subtractio.
nem. Siquidem Fc v1 3984 X 1020
TOOL
0d
994
BXI
9945
a2C
n a
Locarichmis omnium numetorum minorum quam 180, restat rancum hos etiani semret aique ile.
rum per dena interralla interpolare.
ct concinua Addirio dari Anguli ad leiplum vel del altum dacum. Seipoce in Ansulo Aadendo
BAE; inscribantr FIY FF KF, F M MN, NO, OF, _c. aequales radio AB: e ad 00
ca lacera demitantur perpendiculares BF, HG, LR, RS, L. F, MV, NX, OY, eC EF
angulorum HTO, TEII, RL. I, LMK, dc. dutterencia crune Angulus A; dimus ElC, IR
R5,c
eruentur. Ad SV et M V demiie perpendicula P’a et Kb; et (proprer similia criansula
ldi d 
9030
OOL2
102
088
ud
996
3894
0054
9928
5X27 = 97. Et trabicis sC
Constructionis TabuIX Siu, a Gua pen a res Prigonomerrica, Fundamentum optimum

## Folio 643 — 867984570:0679
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000679.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
31O
bolic
iviltu
bun
nteF
OMM
COn
64
J.. tL
EOL LF C FTO
ABF, Z L. a, KMB, A L F, AM V, etc.) exie AB. BL.:: l L. L. a (
= EKM). ZMB C-
AV = X
). Cb A6. 46.. L. L.0a
52
I. V
ld  Est
). Onde dancur Sinus _ Conullo AS,  F, SE, AV. Et Cimul BateE
S
B. 2
 RL
EL. V
ratio continuandi progrestiones. Nempe AB, 2A E:: L V. L M F MX:: NIX. VN F NY eC.
E: MIV. TI. F XN:: XN. MV p OY _c. Vel, AB.
-
 RR _c. Ponc ergo AB == 1, ∞ tac BL X lL == L a
2A F. X T. V = TM = MZ _c. Sed nodus est, inventio Sinus e Co TinuS AnguII A. P.L
hic Tubreninnt Series nostrae. Vexore coonita ex superioribus Onacrancalis Areiis longimdine
F. 57070 _ec; e simul Ouadrato ejus 2. 4604 ec; Diride quadratum hoc per quadrarum nu
meri exprimentis rationem 50 gradtuum ad Ansulum A: EI, duoro diclo L, ires vel quatuor
termini hujus leriei 2- = + 2t
220
4032
primo quaeri DOreCt AnsuIuS 5 Graduum, et inde Tabula computari ad Oninos Btadus; 2c
deinde incerpolari ad Crradus vel Dimidios gradus, per eandem methodu. LTaM NON CONVEMU
progredi per nimios Paltus. Dux tertix parres Pabulx sic compuraixe, dane relignam cerriam
partem, per Additionem vel Suberactionem more noto. Siquidem posito R T Co linu 60 pra-
duum; lic A F =SV, e BF =Mb. Tunc ad decimas _ CenelIAS, PArTeS GracUUM PCIBCH
dum est per aliam methodum; subltituris camen prius Locarichimis Sinuum inventorum, si ejus
Generis Tabula desideretur.
Ad compurum Tabularum Astronomicarum Repleri; posui Fundamentum aliquod in altera
Existola. Ejus Seriei eres primi termini et aliquando duo sutticiunt. Sed ad divertas partes
Fllipseos, dirersae ejusmodi Series aptari debent. Vel porius tales Series computandae funt, qua
ex data Area Sectoris Flliprici B CF immediare extribeane aream Sectoris Circuli, cujus Angu.
IuS, es BF. G, Racius C. B. Fx habitis hilce, compurum carum ad duos, treS, auE FOrEE quatIOF
terminos, beneticio Logarichmorum, haud grarius erit quam solita Relolutio cor Friansulorum
in aliis Hypochelibus: Imo Force minus grare, si Series prius debire concinnentur; liquidem
unus Losarichus e Fabula pericus determinet omnes iltos terminos, addendo iptum et ejus mul.
riplices, ad Losarichmos dararum Coesticientium in prompeu habitos.
Oux de hoc genere Fabularum dicuntur, ad alias transterri pollume, ubi ratiocinia Geometrica
locum non obtinene. Sulticit aurem per has Series computare criginca, vel viginti, aue torre pau-
ciores terminos Pabulae in debicis distanciis; siquidem termins intermedii Facile InCeTSErUNEuF
per Mechodum quandam, quam in ulum Calculatorum tere hic descriplictem. Sed pergo act alia.
Oux CI. Zeibnitius a me detiderat explicanda; ex parte supra descripsi. Ouod vero auinet
ad Inventionem cerminorum p, q, r, in Exeractione Radicis AHecta: primum p sic CruO. DC-
scripro Angulo recto BAC, latera ejus B A C A dirido in partes aequales; et inde normales
8. 2.
a
BF:: L. V
EE FECEO
F. X R F
TM = HIZ :: MX. OY =MV:: ZNI. VN - NY ec.
4y
erixo diltribuentes angulare spatium in aequalia parallelogramma vel quadtrata, qua concipio de
nominata ese a dimentionibus duarum indetinicarum specierum, pura _ et y, regulariter alcen-
denrium a termino A; prout rides in Fis. L. inseripras. Obi y denorat Radicem excrahendam;
O0D di

## Folio 644 — 867984570:0680
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000680.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
64 4
F. P ISTOL A R V M
ee _ alceram indetinitam quancitarem, ex cujus poreltaribus Series conticienda est. Deinde, cumm
Aiquatio aliqua proxonitur, parallelosramma lingulis ejus terminis correspondentia insignio
noca aliqua: FF Regula ad duo vel forre plura ex insigniris paralleloxrammis applicata; quo
rum unum sic humillimum in columna siniltra juxca AB, et alia ad Regulam dexirortum Lta,
eaeteraque omnia non contingentia Regulam supra eam jaceant; Selixo terminos Aiquationis
per paralleloxramma concingentia Regulam desnatOS, et inde quaero quantitatem Quorienci
addendam.
Sic ad extrahendam Radicem y, Cx po -- 5 x yh + - gt = 7 a _2 gr + 6 a3 43 = Bb  = 0:
parallelosramma hujus terminis respondencia lieno noca aliqua ; ue vides in Fiz. 2. Dein ap
plico regulam DF. ad interiorem c locis signatis in sinistra columna; camque ab interioribus
ad superiora dexrrortum eyrare facio, donec alium similiter vel Forre plura e reliquis signatis
locis caeperit attingere. Videoque loca lic attacta cAe x a xyy et y F. terminis itaque
1 = 7 a a X X py F 6 a N tanquam Nihilo aequalibus (de insuper si placet reductis ad v - 7v2
=6 =0, ponendo p = v Vax,) quaero ralorem Y, e invenio quadruplicem, = Va X, = Va X
= Y2 aN, _C -- Y2 a x, quorum quemlibet pro primo termino Ouotiencis accipere LICeE, PrOUE
E radicibus quampiam extrahere decretum elt.
Sic Aiquatio p F a xy = aay = ~ - 2 a = 0, quam retolrebam in priori F. pistola, d3F
=2 a F a ay = p = 0, e inde y = a proxime: Cum itaque a sit primus cerminus valoris
Y, pono p pro exceris omnibus in intinitum, ee substicuo a f p = y. (Obreniene hic ali
quando difsicultates nonnullae; Sed ex iis, credo, D. Leibnitius le proprio marre extricabit.) Sub
sequentes vero termini qr sec. eodem modo ex aequationibus secundis, terriis, exterilque eruyn-
TuIT, quo primus p c prima, sed cura leriori; qula careri ralores y Tolene prodire diridendo ter
minum inrolvencem intimam porestarem indetinicae quancicaris a per Coesicientem radicis P 91
auF 5.
Incellexti credo ex superioribus, Regressionem ab Areis Currarum ad Lineas Rectas, fieri per
hanc Extractionem Radieis Afecta. Sed duo alii sune modi quibus idem perticio.
Forum unus altinis est Compurationibus quibus colligebam approximationes sub tinem alterius
Epistolae, ee incellisi porest per hoc FxempluM. PrOPOnatuE Aquatio ad Aream Lyperbola
2 = x F =X x F 543 = Z 4 = Z N _C. EF partibus ejus mulciplicaris in le, Cmerget Z Z = v
+ ~3 f 15 ∞t f. 3 ∞ _c. 2 = ∞d = 3 et + 2 13 ec. 2 = a f 2 N _c. 2 = N ec. Jam de
2 autero = 2 2, d reltat 2 - = 2 2 = _ = E N = 2 2 - 23 x ec. TIuic addo 5 23, _ tic 2 - = 22
F523 = x f 2 a f 3 p ecc. AuterO 2 2, e rectat ∞ = 2 22 + 52 - 24 X = N - 220 N 8c.
Addo 1o 2, de tit 2 - = 22 = 62 = 5 4 2 + 1o ~ = x quampr Oxime; live x = ~ - = 22 + 52
= 2a 2+ f 15 2 _C.
Eodem modo, Series de una Iudetinica Ouanticate, in aliam transserri pollint. Quemadmo.
dum si poticor radio circuli, _ sinu recto arclis 2, e _ + ,
407
accus istius; arque hanc seriem a Sinu recto ad Tangentem rellem rransterre: Quaero lonsitu-
  reduco in infiniram Seriem x f
3X
2 rr8x
=eC. VOcetT
haec quancicas, 1. Collieo porestates ejus s = 13 f 3 ~ _c. P = 15 + _c. Antero aurem ,
de 2, _ reltat 2 - + = - -
2 ry
N = dc. Addo ; P, 8 fic 2 - + + , B = 5 43 f _tc. AV-
Fero 2 p, de restat 2 = 1 = ; 1 - 5 5 = 0 quamproxime. Ouare elt 2 = 1 - 3 p + 5 p = _c. Sec
siquis in ulus Frixonomerricos me jultiltet exhibere exprectionem areus per Langencem; cam
non hoc circuitu, sed directa methodo quaelivistem.
Per hoc genus Compuri collisuntur etiam Series ex duabus rel pluribus indetiniris quantita-
ribus constantes; e Radices aftectarum Aquationum maxna ex parie extrahuneur. Sed ad hunc
posteriorem utum acthibeo porius Mechodum in alcera Lpistola deseripiam canquam generalio-
rem, e (Regulis pro Elisione supertuorum terminorum habitis) paulo maris exvedicam.
ero Reorettione vero ab Areis ad Lineas rectas, et similibus, poltunt hujusmodi Theoremata
achiberi.
THeOrema L. Sit 2 = ay = Bpy = cyo + a yr + ey dec. Fc viciltim erit y = =
2bb = aC
13 + 5abc -5b - aad
+346- 22 abbc +6a ab a + 248 - a
Exempli grucia. Proponatus Aquacio ad Aream Hyperboile, L. = y
a

## Folio 645 — 867984570:0681
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000681.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
20
ad n8
vdit
1Bi11
OCCtII
teM.
AI
C OL L F C TIO.
Ec Substitutis in Regula Z PrO a, = = PrO B, Z PrO C, = = PrO  _ 5 PrO C; vieistim exUTGIE,
9 = 2 + 322 + 623 + 2 2 f _c
Theorema 2. Sit 2 = ay + b9 + cy3 + dyr. + eg F _c. Es viciltim erit
36b- aC8abc - a a d- 12b 55V-55 abbc + 10 a ab a +5aaCC- a C 9 + _c.
Exempli gratia. Proponatur AEquacio ad Accum Cireuli, B = y = 
ri
6rr t 1207 5090 10 + ec.
407
Alcerum undium regrelliendi ab areis ad Lineas rectas, celare stacui.
+
59
Obi dixi omnia pene Problemata solubilia existere; rolui de iis praeserrim intelligi cirea
qua Machematiei se hactenus occuparunt, vel faliem in quibus Raciocmia Machematica locum
aliquem obtinere postime. Nam alia sone adeo perplexis conditionibus implicata excosuare li-
ceatus uc non laris comprehendere valeamus; et mulio minus cancarum compurarionum onus sulti-
nere quod ilta regNireTENE.
Atramen, ne nimium dixiste videar, inverta de Fancencibus Droblemata sunc in potestare, alia-
que illis disticiliora. Ad quae solrenda usus sum duplici Mechodo; una concinniori, altera se
neraliori. Veramque visum eA imprae lencia luceris transpolicis contignare, ne propter alios idem
obtinences, insticurum in aliquibus mutare cogerer. c5aCC d ae 20 ef f B 121 4 l3 m 20n60991
722LF20V3N: 2Y aB3Cdd 20C a810il1 4 m 7 n603P396Y5 )FT +7V v 3ac a 4 c8b6i
414 m 5n8094r3(614V, aad daceceerrimmnnooprrrs 5555tr uu.
Inversum hoc Problema de Tangencibus, quando Fangens inter punctum contactus et aXem
Fieux cs datae lonsicudinis, non indiset his Mechodis. Fst tamen Curra illa Mechanica, cu.
jus decerminatio pendet ab Arca Ly perbola.
Ejusdem Beneris ett eriam Problema, quando pars Axis incer Faugencem e Ordinarim. appli-
caram dacur lonsitudine.
Sed hos calus rix numerarerim incer ludos naturae. Nam quando in Friangulo Rectanoulo,
quod ab illa AXIS Parce _ Pangence ac Ordinatim applicata constituitur, relatio duorum quo-
rumlibet lacerum per A. quationem quamlibet detinitur, Problema solvi porest ab(que mea Me
chodo Generali: Sed ubi pars Axis ad punctum aliquod poticione dacum cerminata insreditur
Vinculum; cunc res alirer le habere Tolet.
Communicatio Resolurionis ARectarum A. quationum per Mechodum Leibnitii, pergrata exit;
juxca et Explicacio quomodo se serac, ubi ludices poreltacum lunc Fractiones; uc in hac A. qua-
nione 20 H 13 = v 5 y 3 =y Z = 0; aut Surda Ouancicates, ut in hac, X = f +
Y(31 3 - y
ubi Y2 ec V7 non delignant Coetticiences ipsius a, sed indices Porectatum seu Dignicatum ejus;
e Y (3)3 indicem Dienicaris Binomii x + x. Res, credo, mea mechodo patet; alitee
deseriptilem.
Sed meta tandem prolixae huic Epiltolae ponenda est. Fiterxe Pane Excellentissimi Feibnitii
valde dignae erant, quibus Futius hoc Respontum darem. Et volui hac vice copiolior ette, quia
credidi amceniora cua nesoria sereriori hoc seribendi genere non debere a me crebro incerpellari.
Tui Scudiolissimus
I5. Neroton.
eHoc eAt, Vna methodus consictiE in extractionE AICMEIS Quatteltatis e:
nem ejus: Alcera canrum in alsumprione seriei pro quatac sibet incognita, ex qua exetera commode de
rivari polsine, es in collacione cerminorum homolosorum aequalionto celmutato, al eillehdos terminos altum.
Dex Scriei.
quatione simul involvence Auxio.
90b
R. Fp

## Folio 646 — 867984570:0682
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000682.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
IX. Epistola D. Collinu, ad D. Neutonum 5 Marrii 16 E. Latine Redditas
Clarissime Vir,
Derac hic D. Feibmitius per unam Seprimanam, in mense Octobris; in redieu suo 2d D-
cem Fannoverae; cujus literis rerocatus erac, in ordine ad quandam Promorionem
Dum aderac, impertirie mihi seripra quorum spero me uibi Aposraptia propeciem millurum.
Allocutus Cum eum de duobus APTeris D. Jacobi Grecorit
Duorum Prius estu in liceris Tuis, 15 F cbr. X67L. viZ. u Quod acinet ad methodum meam
pro inveniendis Radicibus omnium Aiquationum: Ona Series extibet nonnisi Unam Racti.
cem. Sed pro quaque Radice pottunt esse Series numero intiniix. FIt aurem indultrix opus,
 pro inchoanda Serie; de judicando, Quam illa respicie Radicem.
Posterius est, in lireris tuis, 17 fan. 1672. Onica (Talrem oprima) Mechodus Snivertalis
es onam hactenus novi, pro inveniendis Radicibus Aiquarionum, elt, Series intinita. Porelt ex
chiberi una guxe inserriat Cubicis squationibus omnibus. Alia, pro omnibus Biquadraricis
alia pro omnibus Supertolidis. Et credo, Fabulas hujusmodi Serierum, tore methodum om
renium opcimam, pro sublerando tadio, in exquirendo quaesiras Radices.
Dixit Feibnirius, le posse e velle consilia imperrire, pro obrinendis ejusmodi seriebus, ab(
que Speciola Extractione radicum quacionum Affectarum; modo quis relic laborem illum
obire.
Ft consequenter ad hoc, (poltquam ego D. Baterum ipsi nominaveram,) literis ejus ad D.
Odenbureium, datis Amltelodami, i8 Noremb. 1676. haec Ccrihit.
cc 00O a me otticiolissime CI. Nereronum Palutes, acque ei lignitices, Flugenium mini alse
ec verasSC, captum d se aliquories Fxperimentum, Duorum Speculorum planorum Mecallicorum
a quae, rile junela, etiam extaulto aere in Recipience non lune dilapla; nec proinde ca de re
aD. Cottinio haec quaeso communica. Dixic ille mihi D. Raberum, doctum admodum et in-
a dustrium avud ros Analyticum, Mcilibus consiliis exequendis parem clsc. Elegi cgo unum
e prae reliquis utile de facile. Mmirum, Mechodus Fangeneium a Stusio publicata nondum rei
eFastisium FeneE. Porelt alsguid amplius praeltari in eo genere, quod maximi torer ulus ad omnis
es genetis Problemata: Lcrams au neam (sinc lixtractionibus Aiquationum) ad Scries reductio-
ec net. Nimirum, Posset breris quaedam calculari circa Pangences Pabula, cousque continuanda.
es donec progrettio Tabulae apparet; uc eam lcilicet quilque, quoulque libueriu line calculo con-
ae Fundamentum calculi hic exponam; Ljusque Timul F xemplum dabo.
ae In Figura adjecta, sic A B vel A2B ag. N. BC vel 2B2C. lic 
a Ouxe dux quancitates Indeterminatae. Sint alix Determinatae an b, 67 d, 6, f.
AFF SE A.quacio exprimens relationem inter _ et y talis.
 ax = Bg = cy x = a X + ey +f equale 0.
a Oux aequatio in suo gradu (quadrarico scilicet) generalistima est; omni
esbusque F.xemplis applicari porelt pro raria licerarum determinatarum expli
acatione; cum etiam ipsi o (sire nihilo) vel cerminis ipso nihilo minori-
a bus (seu negaciris) quoque applicari postit.
s Jam Z.Z vOCETUE Z. POlicO TC esse Fangentem, exit (per Mechodum
a Tangentium vel Luddenii rel Stusu) - 2 29
e nenti stacim parebit.
2a X F cy + d
2by = c ~ = ∞ Ut expo-
aVerum id nondum est ulcimum quod in eo genere tieri porest aut debet. Nam, ex HOC
 ralore ipsius z invento, pocest colli alceruera indeterminatarum, x vel y, de inveniri relatio
Cc iptius Z ad LOlam TCHALENEEM. TOIlamus y _ guxramuS relationem Z ad x.
Follemus gurem  ex inventa Aquatione, ope daca Aquationis. Nam, ex data xquatione
uFiet y Xg.
+ c∞ FC
Ponendo (compendii cau (a) = a N = = d x - f X9. p, EE CX L C
189. 9: Ft 2a X + d = c x 2 = e Z _q. r, e 2b  = c ag. s; habetimus duos iptius y va-
atores. Vnum y ed. po Li alterum y X9. -. Ouos duos valores incer se equando, tiet
P 5 Xq. bry + gr. Fe ex hac aequarione, norum habebimus valorem y aq. D 91
Ouem
a dubitari debere.
ec tinuare DOTTIE.

## Folio 647 — 867984570:0683
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000683.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
alo
C04
eit
DIMAL
xpse
Ort
dut
HCOLLROTIO.
ae Ouem aequando praecedenti y aeq. , habebicue aequatio in qua sublata est litera y; nempe B s
c 29. Bre F gr S. Et in locum licerarum p, q.r, s, substiruendo ralores alSummptoS, Xquatio.
cenemque ordinando; prodibit
3bc
4 a B2 B= 2
L6bCC
= 4B  X 22
+ + aba = 4b de
L2 ace X = ce
+ 264 = 4bc5
its
=4aB
+ 3bc
+. B g2 utou cuv  tesl. m eo vita eer
+cde 24. 0.
+fc, 11 1. 11
8abe
a ouae est aguasio quatica exprimens relationem L ad solam v. Oux novissima est; neque ab
es ulla licera amplius purgari pocelt.
a Idem opcarim tieri in lequence gradu, altumpra aequatione nti
8N +bp +2∞ y + mxg. + ax +Bp + 0xy + dx + er +5 24. 0.
a Fodemque modo quaerendo iptius Z ad x relarionem. (. 1 uS
a Ouod B in aliquot gracibus, quousque commodum, concinuaretur; haberemus Tabulam
ae Tangencium Analycicam, ulus maximi, cum ad alia mulca, cum ad eam Aquationum per
ec Scries relolurionem.
a Rectius inicho scripeiltem a = Bx + cy f a xy + cx + fr + 5 = 0; ut, tervato eodem
es ordine, poltea perei pollic in lequene sradu ad hanc Forman,
aa + v∞ + cy + ary + ex + sy + 5 ry + B rge + 1∞ + mp 29. 0.
et _ FC POrrO.
a Amstelodami cum Fuddenio locurus sum; cui negoria civilia tempus omne eripiunt. Est
cc enim ex HUMErO xZ urbis Contulum, qui subinde imperium obtinent: Nuper Consul Regens
a CraE; nune ThClaurarII MUNUS exCrCCL. Praeclara admodum in ejus Schedis superelse certum
ac clL. Mechodus Tangencium d Stusio publicara dudum illi Fuic noca. Amplior ejus Mechodus
ec est, quam quae d Stusio luie publicata. Sed et Ouacracura Hyperbola Mercatoris ipli jam
a AnnO 1662 innotuIE. Hactenus Feibnis.
D. Bater e indetacisabilis industrie Vir; qui lubencer in se suscipiet laborem Calculi, qui
cenlebiur urilis. Sed credo cum in Methodo Tangentium vix Pacis pericum; Quam puto, in
seripris hactenus ediris nondum esse demonstraram. Si itaque cu dignaberis ipsi impereire Con-
Elia ena hac in re; hoc promorebit opuS.
Bakerus huc imprimendam misic, Fxercitationem Cuam de Continue proporrionalibus; aliamque
11
cui Fitulus; Cardanus Promotus.
Warrac mihi D. Coeean (Chalcographus) quod Ettigiem tuam delincarit ille, in ordine ad
Sculpcuram; Oux pratisenda sic libro cuo de Lumine, Coloribus, Dioptricis, ec. quem eden.
dum incendis. Oua de re delideramus etse cerriores. Sum
Fibi plurimum oblealusu
Johannes Collins.
Cond. 5 Marrii 1673
lacurus est.
Exemplar Epistola cux (quatuor schedarunt) nondum est ad D. Leibnirium milsum: Sed,
64. 7
inera septimeatate, edt Gulant aae prtebla m qui cum ilues cum tibroo quollam

## Folio 648 — 867984570:0684
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000684.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
DESYOL A R V
municanda.
amplissime Domine,
Z. Fpistola D. Leibniiii ad D. OcS, 21 Junii 1677. cum D. NEWIOnO com-
Ccepi Literas tuas diu expectatas, cum inclulis Neroronianis Pane pulcherrimis; quas plus
A lemel legam cum curd de medicatione; quibus cerre non minus digna sune quam indigent.
Nunc Pauca qu setmance oculo obeunei incidere d veltigio annocabo.
Fxregie placet, quod deseriptic, qua via in nonnulla sux elexancia lane Theoremata incide.
rit. EE quae de Walliscanis Incerpolarionibus habet, vel ideo placent, quia hac rarione obtinetr
hacum Iucerpolacionum Demionltracio, cum res ea ancea (quod lejam) sola Inductione nireretur;
camet(I pars eorum per Tangences sc. demonstrata.
Clarislimi Stusci methodum Pansencium nondum esse absolutam, Celeberrimo Veretono a(Sen
EiOr. Et jam a mulco cempore rem Fansencium longe generalius cractari; scilicet per Ditte.
rencias Ordinararum. Nempe TrB (incerrallum Pansencis ab Ordinata ir
AxC Tumpcum) est ad EBLC Ordinatam; ue 1CD (differentia duarum
Abscissarum A LB, A2B,) ad D2C. (differenciam duarum Ordinatarum ZB XC
2B2C.) Nec retert quom angulum laciune Ordinacx ad Axem. Vicie pa
cec, nihil aliud esse, inrenire Tangentes, quam invenire Ditterencias Ordina
carum, poliris differenciis Ablcilsarum (sou IB2B H LC.D) li placet aqua
libus. Cn est nota qualicatis. ) Etinc nominando in polterum, d’v diste
renciam duarum proximarum y (nempe A TB e A 2B;) e d a Peu D 2C
difterenciam duarum proximarum x (prioris rBTC, polterioris 2B2C;) Pa.
tet d’y else 2ydy; et dp esse 3y dY, ec. et ita porro. Nam linc
duxe proximx libi (id elt, differentiam habentes intinite parram) scilicet
ATB, y; de A2B, y. + dy. Ouoniam ponimus d’y esse differenciam qua-
dratorum ab his duabus rectis, AEquatio eric dpHp L 2V dy L dY2
Seu, omislis p= y quae se deltruunt, icem omisso guadrato quantitatis in-
tinite parrae (ob rationes ex mechodo de Maximis e Minimis notas,) erit
dy HI 2VdY. Idemque est de caeteris porentiis. Hlinc ecians haberi polsune
differentiae quantitatum ex direrlis indehinitis in se invicem duetis factarum: ne dy x eric l d a
F x dy; _ d p ∞ H 2 N y dY f g dv. Hlinc ( aequario a + by +
ayx + og FX
sy x F By a ec. HIO; llarim habetur Tansens Currae ad quam est ilta Aiquacio. Nam
ponendo ABHY, _ A2BHy = dy (scilicer, quia B2B seu sCD. H dy;) Trenque ponendo
IBFC H N, e 2B2C. H x F dx (scilicet, quia 2C D H dN,) Et quia eadem aequario exprimie
quoque relationem inter A2B et 2B2C, quae cam exprimebat incer A rB et LBTC; Tunc in
aequacione illa pro y et x sublticuendo y f dy, et x F d N, tiet
a7
+ Cg   x
F ey dy = 2f x d x, + 28 x Y d
adx dy F edy ( F a as
a est quantiras communi more.
d’est noca DiRterencia.
 5y d
8dy23
+
u
F28Yd7 d x F 2B X d X dy ec.
yax dys +bdy dxs
Obi abjectis illis gua sunt supra primam lineam, quippe nihilo aequalibus per xgnationeM pra
cedentem; de abjectis illis quxe sunc intra secundam, quia in illis dux intinice parra in se invicem
ducuncuri hinc restabit aantum aequatio haec bdy f cd v H d p d x ec. 210. quiequid seilicet
d3
repericur incer lineam primam ec secuncam. Eu, mucata aequatione in racionem seu analopiam, tiet
(quia = 47
dy c = ay + 2 fx + SY2 + BN y ec
da seu
dx  b + dx + 2 ey +28Xy + BX _c.
= B2B seu = +CD
D2C
 TTB
Id est
 + dy ec.
b + dX _C.
TIB
IB1C.
Ouod coincidit cum Regula Stussana, ostendirque eam statim occurrere hanc methocum in.
celligenti.
Sed mechodus ipsd (priore) nostra lonee est amplior. Non tantum enim exhiberi potest
cum plures tunc lirerae indererminacae quam y e x (quod Expe tir maximo cum tructu;) Sed de
tunc
_c
Ec
F 2Ba p d
+by + cx + aya
bdy = cd x = dy d X
xa

## Folio 649 — 867984570:0685
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000685.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
rin
c i
10
GOLL F CTFV.
tunc utilis est cum incerreniunt irrationales, quippe quae eam nullo morancis oao, egu 0
modo necesse elt irrarionales tolli, quod in methodo stusu necelse elt, e calcust atcustaten 
immensum auget.
Ouod ut apparear tantum urile erie in irrarionalicaribus simplicioribus rem Explatale. L M
mum sic in limplicillimis generalier. Si lic aliqua porentia, ur raciX N; erit d N Il 2 (xs a N.
Si ~ GC 3, seu S XE SiC V X, eric d , seu hoc locO d v V, H;  dX seu ; uc nocum,
aut facile demonstrabile.
Sic jam Binomium, ut V3 a = by F c pe dc. quaeritur d V a = by = Cy, seu d re, polito
EH2, et a = Bx = cg _c. H N. F.A autem d X H b d y F 2cY d Y ec. ErgO d a seu
d X
EVo  erier, dy +20747 _c.
3V3: a = by = cg2. Eadem mechodus adhiberi porest et (i Raclices in Radlicibus impli-
centur. Hinc s decur aequatio valde incrieata, uE a. = B X V2 gr + B 13 r. L y. = B~ y 2 + y Y2E -pI0
ad aliquam Curram cujus Abscissa sic y (AB) ordinata x (BC) cunc Aquario proveniens
urilis ad inveniendam Pansencem TB, stacim line calculo seribi poterir; et exit haec
Bd X 2 y + oY L+)
F 2 B X y d X
 h~ dy 5cY) 15Y2
By a
Noca Omihi est noca Mulciplicationis, ex. 8. a9 b idem quod ab) Seu, mucando quocien.
rem hanc invencam in Analosiam, erit = dY ad dX, Ccu = LF 1B ad TBLC, uE OmneS pro-
venientis aequacionis termini per dx mulciplicari, ad omnes ejuldem cerminos per dy multi
Dlicatos.
Obi Tane mirum de maxime commodum erenis, quod dy et dX sEPeK CXTAnE extra vineU
lum irrationale. Mechodo autem Slusiana, omnes ordine irracionales collendas cs(e, nemo non
videt.
ArhitrOr, quae celare voluie Nerotonus de Tangencibus ducendis, ab his non abludere. Ouod
addic, ex hoc eodem tundamento quadraturas quoque reddi Faciliores, me in sententia hac con-
tirmat; nimirum semper tigura illa quadrabiles quae sune ad Aiquarionem Ditterencialem;
(Aiquationem Disserencialem, voco talem qua valor iplius dN exprimitur;) quaque ex alia
derirata est qua ralor iplius x exprimebacur. lexempli gratia; sic ABMV: V. B FI co.
POnatuE
B + 0y + dy + cy .
2V= 1 F By f - go + = gt  - t ec.
Ouxritur Ouadratum tigura ABE A (quamquam Forre (aDC cale Trilineum non sit PrO-
dicurum quale, hoc schemare dexinximus.) Describatur alia Curva AC, calis uE BC sit
Yc: x = by + = g + = pd +=ge iptam ecc. sixnitieat; (menaum suspicor.) e Rectangulum
sub recta AV repraesentante Onitarem constructionis, et sub ordinata nova BC, aequabitur tigura
ABF. A. Fjusmodi Theoremata condi possune intinita: Imo pleraque sub generalistimis quibul-
dam complecti. Licet nihil retere sive Series hx producantur, sire ubilibet tinianeur. Onde Pater
hanc unicam Regulam pro intinicis figuris quadrandis inserrire, diver(ae plane naturae ab iis
quae tractenus quadrari Colebant.
Pulcherrimae sune illae Series Nereroniana quae ex Intinicis in Finicas degenerant; qualis illa
est quam extibet pro F.xtractione Radicum Binomii, auc ejus Ouacracura. Quodli in iptius ge
nerali illa Aquationis Atectae indetinicae Fxtractione, cum sit ZM ay + b gt F 6 y etc. 
yHc = - -  _c: vel y H = - - _c: idem praeltari Poller; ut scilicer, incer extrahendum
radices ex aequaionibus auc binomiis, invenire liceret radices rationales tinitas quando ex insunt.
vel eriam irracionales: Tunc dicerem Mechocium Serierum intinicarum ad lummam persectionem
eAe productam.
Opus eltet tamen praecerea, discerni polte varias aequationis ejusmodi Radices: Tiem neceloe
etset, ope Scrierum discerni, aequationes Possibiles ab Impossibilibus. Quod(i haec nobis obri
nuerit Vis in his studiis maximus; acque effecerit scilicet ur pottimus Seriem Intinitam convertere
2
e

## Folio 650 — 867984570:0686
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000686.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
LLISTOL A R V MI
in Finitam quando id teri pocelt, aux Talrem agnolcere ex quanam tinita sic deducta: Tunc in
methodo Scrierum Intinitarum qua Divisione _ Excractione inveniuntue, vix quiequam am-
plius optandum reltabit. Cac, _ quisquam mortalium, certe Neresonus praestare poterit.
F, a
dem credo opera etticietur, u ex muleis Seriebus Intinitis, pollimus delioere maxime nacura
les; quales haud dubie illa CtUMI quae ita erunt comparatae, ut, cum tieri porest, acque opus est
degenerent in Finitas. Acque ila esresie apparebir Mechodum tncractionum per Series Intinicas.
Problema est perelesans cusus meminit, Curram describere qua per data guaecunque transeat
euncta. Fruadenius mihi m celodami dixic, Dolse se Curram describere Analyricam, Peu Certa
Aquatione unitormi contlantem, qua Faciei hominis cujuldam noci lineamenta designet.
Caeterum quaerendum est, an hoc Nereronus incellisat de Punctis Intini
tis: nE S SIE AXIS A LB2A 2B 3A aec. in intinitum produetus; e dux
currae dacae intinitae AnalyriCX, una A FC ZC 3C _c, altera AZD 3D eC:
Si DonamUS ATB, TBZA, 2R 2B, 2B3A, ec. inter se e darae cuidam quan-
cicari L xequales; Ouaritur an dari poltit Curra Analyrica, seu Rquationis
capax, qua in intinicum producta transeat (alternis) per puncta LC, 2V
2C, 3D, 3C, ec. Fermatius alicubi seribic, se Mechodum habere per quam
Curra inveniri possic cujus proprietas specitica data non perrinear ad Dnum
Punetum, uc rulso tic, cum Ordinacae reteruntur ad parres AXIS; Sed ad
Duo quaelibet simul, vel etiam ad Fria quaelibet simul, eec
Oux de variis Seriebus luis et noleris examinandis acque inter se compa-
randis dicit Clarissimus Neretonus; in ca me immersere non audeo, ante-
quam in prariam cum Analyli rediero: nam harum rerum restisia in ani-
mo meo prope nunc obliterata funt. Agnoseo interim pulcherrima ex
ucilissima ab eo annocari. Flesancistima ee minime expectara et ria qua seriem meam
= = = _c. deduxit ex Sua.
Ouod aic, Problemata mechodi Fansentium Inverlae, esse in potestate; hoc arbicror ab eo
intelligi per Series scilicet Intinitas: Sed d me ita deliderantur, ut Currae extribeaneur Greome-
crice quacenus id fieri porest, suppositis (minimum) quadraturis. Fxempli causa. Cycloidem
deprehendit ugenius Cui iplins L. volurione deseribi: Ditticile autem tuiltet, credo, Colvere hoc
Problema, Turenire Curram quae sui ipsius Lvolutione deseribitur. Neque retert quod Currx
Deseriptio quadracuram Circuli supponit: EF hoc Problema etiam ex Corum sc numero, quae
voco Nechodi Pangencium Inverta. Ira inter Mechodos Pansentium Inverlas Generales, cst,
Inrenire Curram Analyticam cujus Longicudines sint Areis darx Pigura, curra Analytica com-
prehensa, Proporcionales. Contrarium enim dudum postumus. Ouod Problema arbIETOT nOn
esse Insolubile; et videtur non contemmendum: F’acilius enim est Lineam quam Spatium orga-
nice metiri. EE, reducta Spatiorum dimentione ad dimensionem Linearum, Tolis Pilis in rectum
extentis Mechanica Fieri Poterit constructio; e Spatia porerune in data ratione secari inctar
Linearum rectarum.
Cum ait Neretonus, inreltigationem currxe quando Fangens, vel Incerrallum Tangentis et
Ordinatae in Axe sumprum, est recta constans, non indisere his Mechodis: innuis credo le intel-
ligere, Mechodum Fansencium Inverlam generalem, in poteltate esse per Methodos Serierum AP-
propinquatiras; in hoc vero catu speciali non opus elte Scriebus. Fg0 rero Methodum qua
rebam quxe accurate Curram quaelicam extribeat, salcem ex suppoliris Quadraturis; e, cujus ope,
ejus Aquationem, si quam habet, aue aliam primariam proprierarem pollumus invenire.
Ouod ait, Problemata in quibus datur relario inter duo latera Frianguli
TBC semper Polse Colvi. Id verum est; at ex meis quoque arribus Auic; ac
Exepe ne Ouadraturis quidem acciis, simplici analycica Aquatione praeltari
Potelt. OI, B BC Dosita x, sic TB H b N -f c x f d vd, quaeritur Oualis-
nam sic haeC Curra quae hane Pansentium habeat proprietatem: id est, Oux
nam sic Aiquacio relationem exprimens incer AB seu y, d BC. PCu v. AIO
eam fore y A B∞ +  f  . Si tuisset TB M a = B X = C42, opus SuiSSet
Ouadracura Hyperbolae ad inveniendam Curram quaelicam. Generaliier aurem.
quomodocunque datur relatio incer duo ex laceribus hujus Prianguli, quod
ego Characteristicum (ob crebros utus) rocare (oleo: Temper, suppolicis Dua-
draturis Fixurarum Analycicarum, haberi pocest Curva qualica. Cuod tamen
neleio an praeter Veretonum DralLituruS LIE qUISquam.
Mea Methodo, res unius lincola calculo peragitur ac demonstratur. Sed et
rem intinitis calibus praestare polsum, cametsi ipla y seu AB ingrediatur in
iptius TB expreltionem. Vc, s sit TB A b x F c N = a x3 = y, tiet A. qua
HO CAEVR Y N HBN f  + . (Porce lesendum, TBA B + c X + d ~ -)
S
minime Indirectam sed maxime Nacuralem e(SC.

## Folio 651 — 867984570:0687
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000687.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
OrS
EVUM
iltat
ntel
COT L F C YTO.
Fai aeguatio Curvae, y x X B  +
haberi porerie Curra.
CX
L 2  7 Tragne (i habeatur valor ipsius FA ex BC
Ouod vero Claristimus Nereronus ait, non aque rem procedere si detur relatio ipsius TB ad
DAETEM AXIS, Seu ad AB vel y: Ad hoc respondeo, mihi xeque facile elle inrenire CVrrae na-
curam vel aequationem, s decur relatio ipsius FB ad AB, quam (li uc ipse requirir) decur relatio ad
BC. Ceneralem vero Mechodum Fangencium Inrersam, nondum quod seiam habemus.
Sune e alia Problematum genera quae hactemis in poreltate non habcO; quorum ecce F. rem.
pla: Sinc dux s quaciones n F gr N Ny, _  f p NI x F y; duae lune Incosnica _ y, duaeque
ad eas inveniendas sEEquationes. Ouxritur valor tam unius quam alterius licerx. Palia Proble-
mata rel in Numeris vel in Lineis solrere difticillimum arbiiror. Si tamen de Appropingua-
cionibus agaEuE, Puro posse iis lacistieri. Siquam huie difficultari lucem, atterre porest NVCreto-
nus, pro ea qua pollet inpenii vi mulcum AnalyEn promovebit.
analytis quoque Diophantaea, seu solurio Problematum in Numeris lacionalibus, nondum etur
tabito.
Iaec annoravi testinans, acque inver legendum. Ad reliqua majore orio opus est.
Incerea celeherrimum Vereronum quaelo ofticiolissime a me salura; _ post actas maximas gra-
EaS, Cum FOBL uc communicet concinuacionem harum serierum Nempe, Polica 2 t ay + b p
+6y3 + ayt _cc. aic FOrC y H = -  = + 2V = ac 3
eric 1 y H = - 18 + 38 = aC. _ ec. EC liqua alia in prompru habet Theoremata nonnitil 85.
neralia; quoniam ad Calculum concratendum plurimum serriunc. Ouodli corum Originem sive
Demonstracionem adder, tanco maris oblioabie.
Velim eriam nosse, au per extractiones in seriebus dilcernere postit Aquationes P’ossibiles ab
Impoltibilibus. Nam si generalis ejusmodi extractio procederet lequeretur, nullam Ai quacionem
Tore Impostibilem.
Trem, Ouomodo inveniat divertas ejulmodi aequationis Racices; ita uc ex pluribus radicibus
eam polhic inrenire quam quarimus.
Trem, An tales habeat Series quarum ope extrahendo aequationis (radices) inveniuntur valores
Finiri quando cales infunE.
Denique, Ouid sentiar de Resolurione AEquationum quales paulo ance posii: uE aV L qu
H N y, et a F yr (legendum puro x  p ) M v F y; ubi seilicet lucognica ingreditur in L X.
Donentem.
Oblicus eram dicere, pulchram mihi rideri Ciloidis extensionem in Rectam, quam NVerOtonUS
invenit, ex suppolica Ouadeatura Flyperbolae. Fco mihi videor eodem modo eriam meriri polle
Curram Ayperbola Aiguilatera: led, nondum omnis: Neque Curram Fllipleos quanum me
mini.
Ancequam finiam, adjiciam utum pulcherrimum Serierum, qui imprimis Collinio nostro non
erit ingratus. Seis magnam esse ditticultatem cirea exrrahendas Radices ex Binomiis Cubicis,
quando eas ingreditur quaneitas imasivaria, orta ex Radice Ouadrarica Nesatirae quancitatis, ut
Va = V - b + V a = V= =B (PATA MI. F N) abi BEraque quanLIES M Se N est lingula.
rim impollibilis; summa autem (ur alibi ostendi) est quanciras pollibilis et realis; aequa-
Iis cuidam quaelicae 2. VE verO ea dEMaTE, e VE EXFraHatuE Radix; nempe ut inveniatur
=C V= - - V H V3 a = v = b  = - e Y = B2 1 p a = V = V (modo lic V’ a F V - V
= V a = V = VH ~:) non porest adhiberi Mechodus Schoremii Ceometriae Cartetianae subjecta:
quia opus est ad eam, ut valor ipsius va F V2 -D extibcatur, salcem approximando, quod
nocis methodis impossibile cst. Ouis enim ralorem iptius v2 = b prope verum dabit. Necesse
est enim invenire bv -L: quis autem exprimat v -1 approvinquando;
Scripli olim Collinio, me remedium invenisse quod eriam ad omines sradus superiores valeat.
Id ecce uno verbo. FX binomio Va L p - V extratio Radicem per Seriem Intinicam, sive
PeF ThCOrema Nerosonianum, Eive etiam more meo priore, insticuendo calculum secundum nacu-
ram cujusque gradus; cum seilicet nondum Theorema Generale abstraxissem. Ouae raclix pona-
xur etse V F m V = b + n f p V = v cc. Extratacur jam et raclix ex binomio altero
Va = 12 -V; tiet illa + Z = m V - B. + n = p Y = B _c. ue facile demonstrari porest ex
calculo. Erso, addendo haec duo extracta, destrueneur Imaginariae quancitates, et Fer 2 1I 21
=2n ecc. Dux sunc ex seriei porriones in quibus nulla reperitur Imaginaria. Invento igicux
Valore iptius Z, quantum Paris est propinguo, quemadmodum Schorenius poltulat, reliqua MC.
hodo dehoteniana perinde ac in aliis binomiorum extrahendorum generibus cranligentur.
XI. Fxistola
Junii 21. 2677.

## Folio 652 — 867984570:0688
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000688.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
STOL AR
XI. Fpistola D. Leibnicii ad D. Oldenbureium, 12 Julii 1677. cum D. Newiono
communicanda.
smplissime Domine,
TOperas meas credo acceperis. Nunc iltas macure summitto, ne facilicate D. Neretoni abu-
LN tamur. Rogaveram enim in prioribus, ut quaectam sux P pistolae loca explicaret; Nempe,
quomodo inveniltet Theoremata, quod potico 2 H ay = B g = c g dec. fic y H = -
2b2-
aC 8, vel FG se ~ M ay + byd + 0y3 _C. eric) y r = - B ~ + 3V = ac 
E
c.
Nunc vero, relectis ejus literis, video id Facile non tancum ex ejus Fxiractionibus derivari; sed
e altera illa mechodo Tub tinem licerarum ejus expotita inveniri; qua me quoque aliquando
utum in veceribus meis schedis reperio: Sed, cum in exemplo quod forre in manus meas sumose-
ram nihil prodiisset elegans, solica impatientia cam porro adhibere neolexisse.
Ditticultatem moveram in praecedencibus liceris, circa Aquationes Impoltibiles, quarum Ra.
dices Possibiles ridentur inveniri per series Intinitas. Necdum vero illa Tublaca est; es meretur
res excuri diligentius.
Illud tamen video, B in Aquatione data Z H ay = bg3 F cg. _c. literx Z _ y Ent inde-
terminatae; tunc Aquationem semper esse Postibilem: led li 2 elser determinata, rursusque in
iplis a vel b ecc. lateret Aquatio, polser ele Impollibilis; es ramen, per seriem generalem, aliqua
prodire rideretur Radix Dollibilis. Cujus disticultaris Colutionem, re dilisenter expenta, reveriri
Polse arbicror: sed nunc in ilta accuratius inquirere non licet. Meretur aurem explicari, cum
quomodo ex seriebus agnolei postic, aequationes esse impossibiles (quamquam id alias satis Facile
inreniatur,) cum quomodo dignoscantur diverlae Radices.
Praeter ea qux in Iuperiore Rpiltola nocari; seilicet Mechodum Fangencium Invertam ee
Geometricam (Calrem suppolicis Currarum Analyticarum quadraturis) e alia id genus: Decst
nobis, circa quadraturas, ut seire certo poltimus, annon quadratura tisurxe alicujus proposiex
redueatur ad quadraturam Circuli aur Hyperbola. Nam pleraeque tigurx, hactenus tractatae,
ope alterurrius quadrari poruerunt. Ouod si demonstrari porelt (uE arbitrOr) quasdam fion-
ras non esse quadrabiles nec per Circulum nec per TIyperbolam, reltat uc alias qualdam fixuras
primarias altiores constituamus, ad quarum quadraturam reducantur exterxe omnes, quando id
tieri porelt. Hoc quamdiu non tic, haremus; e Eaxpe per Seriem Intinitam particularem quae.
rimus, quod ad Circuli aur Hyperbola auc aliam nocioris tisurx quacracuram reduei po
terat.
Crediderat Gresorius, dimentionem Currarum Hyperbola _ Ellipseos non pendere à quadra-
cura Circuli auc typerbola. Ego vero reperi aliquam speciem currae Hyperboliex, quam ex
data ipsius Fsyperbola quadratura meciri pottum. De exteris nondum mihi liguet.
Flannoverae, 22. Julii 1677.
XII. D. Leibnicii Sebedula ad Wallitium misa, 6 Decemb. 1605.
C7IR Celeberrimus Joannes W alliscus roBatur, ut quae de Area Hyperbola per Seriei eujusdam
Interpolationem extribenda promilie in Commereio Epistolico; et quae alibi in hoc genere
praestirisse dixic Dominum Vice comitem Brounkerum, ad eorum inttar quae de Circulo in Arich
merica Intinitorum habentur, edere velic. Ptsi enim hodie alix quoque Fxprectiones sint in-
venra; attamen ec ista suam peculiarem elexanciam habent.
Seribebam LLannovera, 6 Decemb. 1605.
Codesridus Cuilietmus Leibnitius.
XIII. Nobi-

## Folio 653 — 867984570:0689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Ua
dea
et
OLF, F C T.
ZIII. Nobilissimo Piro D. Godetrido Cuilielmo Feibnirio, LTannovera.
Nobitissime e Coleberrime V ir,
Ovonii Decemb. T. 1696.
Ccevi nuper (cardo itinere, per nescio quas manus incermedias ad me mistam,) Schedulam
quandam (uE a Fe Scriptam) in haec Verba, a Vir Celeberrimus Joannes W allisius rOya
EECuI, ut quae de Area Fyperbola ver Teriei cujusdam incerpolationem extribenda promitit in Com-
amereio Lpistolico; et qua alibi in hoc genere praesticille dixit Dominum Vice comicem Broun-
eeperum, ad eorum instar qua de Circulo in Arichmetica Intinirorum habentur, edere velic.
ae Firti enim hodic aliae quoque Expresiones sinc inventx; actamen et istae licam peculiarem eleganciam
cc habene. Scribebam Fannovera, 6 Decemb. 1695. Godefridus Cuilielmus Leibnitius. P. L quidem
Erarias habeo Nobilissimo Viro, quod aliquam mei curam habeas, ec rerum mearum.
Promilsum illud meum quod memoras in Commercio Epistolico à me factum, (illud, credo, vis
quod sub tinem Epistola XVI habetur;) nimirum, LXPOsita serie nuIMETOTUI 1, 8, 36, 233
135, 12573, _C; Si cerminum inter 2 et 3 intermedium, leriei congruum extibuerit Fermatius,
extribiturum me Fyperbole Ouadraturam: Id ego jam cum praeltieram. F.st enim haec leries,
eadem ipsa quae habetur PrOP. TOF Arichmetiex Intinuorum; unde colligicur Liyperbola Ouadra-
EuTa PFOP. 165. Ad quam nihil deest aliud, quam extribicio numeri incermedii inTer + e Z; qui
ita respiciat Ordinatas in Fyperbola, ue E respieie carum Ouadrata. Sieut enim, ope leriei
PrOD. E33, nEMPC, 1, 5, 36 240, 05o, 2772, _c. collisitur Circuli QUadraETA PFOP, 135, ex in-
termedio numero inter L e Z in hac serie; sic Fyperbolae Ouadracura colligitur ex numero in-
termedio incer + _ Z in illa serie. (Suncque iidem Denomimatores Numeri ucriusque Periei.
Poreltque numerus ille, Approximanao, pluribus modis extriberi (quod e a pluribus tactum est.)
Sed Accurate, credo, (quod quarebatur,) numero tinico non polse, juxra recepram adhue ali
quam Nocacionis Formam.
Pariter; VE ODC Seriei F, 2, ~, 88, _C. PrOP. F28. Colligir Onadcatura CircuL PFOP. L2F.
ex numero intermedio inter F et 3: Sic, ope serici F, 3, 23, 285, _c. Prop. 158, colligenda cst
Ouadratura Hyperbola, ex interpotuo numero medio incer s et Z. (Dux Hyperbolam excerio
rem spectat.)
Brounkeri Ouadratura Fyperbolae (ex eildem principiis,) haberur in Dhilosophieis Transactio-
nibus Londinenlibus Num. 34, pro mense Mprilis 1068. Ouxe ribi, creco, non displicebit.
Nempe, POsicO ABDL. = 1.
e.til ABLidF. A -
EdCDE. -
EdCBE.
2 X
2
4 54C
6x
243X4 42926 6
Duorum Demonctraciones ibidem habencus.
Aliam aucem ille cum ante mitri monstraverat, (quae miti
porior ridebatur:) Sed quam periiste credo (cum aliis iptius
Scripeis) in aedium tuarum contlasratione: et quam ceo (post
EOC annos) non lacis reminilcOr.
Dum haec Seripturus eram: oltendie mihi non. nemo; hester.
no die, Acta Lipsica pro Mense Funii praesentis Anni +696.
Ouorum Fruditus Fdicor dignacus est inibi amplam meorum
Operum Machemaricorum (Oxonii editorum) mentionem la
cerc. Ouo nomine me ipli obllrictum sencio, e Scacia
habeo.
Sed conoueri videtur (Taltem Tubintinuare,) quod, guum Neceromi Methodos susius exposie.
rim; de Leibnitianis pareius dixerim. Ac nolim cso Fe (quem magni estimo) d me quoquo modo
lasum iri. Sed gratulor porius, FC, in tanta nobilitate policum, ad res noltras Machemaricas
descendere voluisse. Es cancum abest ut velim eso Tibi quocunque modo iniquus eltez ui, liqua
Ferat occasio demerere malim.
Dum addic Lxudicus L dicor, IIlas me force prateriilte quod de illis mitii non lacis consticeric;
id ommino verum est.
2
3
_cc. = in intinicum.
Dicam

## Folio 654 — 867984570:0690
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000690.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
PTSTC
L A RT
Dicam urique quod res est (neque enim lateri pudet:) Tuarum eso rerum nihil (quod me-
mini) vidi quiequam, praeter haec duo. Ouorum alcerum, illud est quod inter Pondinentium
Collectiones Philosophicas habetur (sed ab(que Demonstratione) ex Actis Lipsiis deleripeum
De Duadrato Diametri, ad Aream Circuli: uE L 2d = - 5 + 5-; + g = si ecc. in intinicum. Ouoc
eso meis inserui (ut a TC Factum) ad AIgebra MeX PFOP. 95
Alterum, est illud de Lestudine Quadrabili; cujus eso (VE de tno) mentionem Facio in AIge
brae mea postremo solio. Praeter haec duo, si plura noverim, non reticuissem.
Tuam Ceometriam Incomparabilium vel Analysin. Insimitorum, (quam ibidem a LE memOra-
cam dixi,) c8o nondum ridi; nec ejus quiequam vet de nomine ante inauciretam, quam DrOuL
ibidem ad calcem Algebrae dictum clt.
Neque Calculi Differencialis vel Nomen audiriste me memini, niti postguam utrumque Volu-
men absolverant operae, eratque Praetarionis (pratisenda) postremum tolium sub Prelo, ejusque
epos jam potuerane Typoiheta. Ouippe cum me monuii amicus quidam (harum rerum ena
ruS) qui peregre tuerac, cum calem mechodum t heleio praedieari, cum illam cum NVerOtOnL
merhodo Fiuxionum quali coincidere. Ouod lecie ur (rranlimoris eypis jam policis) id moni-
cum interseruerim.
Sed e ance monueram, AIGCbrZ PrOP. 95. Ba8. 389. (quod solum pocui) Leibnicium et
Tscharmbausium calia medicatos; sed quae eso non videram. (Ncedum vidi.) Et licubi force vi
derim liceras C. Gc. L. nesciebam quem illa Virum indicabant.
Fxtanc, credo, plura in Actis Lipsieis; sed quae ego non ridi: Vri nec Tu, credo, vidisti
Brounheri Duadraturam FEyperbolae, quxe extat in Tranlactionibus Londinentibus. Mitique
condonari porest, hac xetare, (qui annum Octogelimum superari,) si non omnia scilcitarer
Noveram quidem jamdudum (d indicavi) de rebus hujusmodi nonnulla Je medicatum este.
Tibique cum Veretono (mediance Oldenbursio) intercestiste Literas qualdam cuaS: Scd, quas
cso non ridi, nec seio quales tuerint: cratque Oldenbursius diu mOrtuUS, ut non porerim al
illo sciscirari. Rogabam quidem (per literas) Vereronum nottrum, ue, li cas penes se haberet
earum mihi copiam taceret literarum; sed reculur ille, se non habere. (Et quidem periisle credo
Hammis inopinato correptas, cum pluribus Vereroni seripeis, meliori luce dignis: es, nisi per me
Hecilter, periissent etiam Vereroni licerae.) Eoque animo rogabam, uc cuas illas cum Neretoni
liceris junetim ederem. Idque etiamnum, Ci terat occasio, Facturus torre lum, modo mihi dieua-
beris carum copiam Facere:
Ouod Henrieus Oldenbursius fuerie Bremensis; _ Nicolaus Mercator, LLolsatus; (quod sue
Serit Frudicus Fdicor:) omnino rerum esse credo; Calcem anolos non tuisse, latis novis (col-
que propterea Germanix restra non invideo:) Adeoque non Nostrates dixi, led Apud Los:
nec tamen idco minus eos aut amari, aur aeltimari. Nam mihi perinde clt qua quis genre sic
(Tros Trriusve foret, nullo discrimine) modo lit rir bonus, e bene meritus. Sed apud nos diu
rixerant; e, quiequid hac in re fecerint, apud nos tactum cA.
Ouxe Fulius exposui, uc sencias quam Tibi non iniguus tuerim, auc parum candidus.
Obi quiem Frudicus Fditor extenuacum ic meas methodos; quasi ad solas tiguras integras.
non ad earum parces, se excenderine: Non id malo animo lactum judico; sed, quod non latis
ad hoc accenderic, quod Mtituao A (quam pro Numero Terminorum substicuo) ubi coca ti
sura consideratur, incellisenda c de alcicudine cocius figurae; sed, ubi de Segmento agitur, in-
celligenda est de alcicudine iltius segmenti: Pariterque, Terminus Orimus, illic de ulcimo t0.
tius Pigurx; hic, de ulrimo iltius Segmenci: (Ouod eso alicubi, ni male memini insinnari
Alque, lic, mex methodi (caure achibitxe) de Segmentis pariter procedune acque de Fieuris
inceoris. Et quidem, Sesmencum illud, est Figura
Viror aurem eum dixitse paS. 254. me quoad corum sparium Cyeloidale, non vero quoad Sesmen-
ta rationem accommodasse; cum manifeltum sic, me ostendisse, cum totam Cycloidem torius
Circuli criplam esse, cum parcem partis respectire sumprae criplam. (Ouod Dettonvitius seu
Pasehatius non ostendit; nec, quod sciam, ance me quisquami alius.) EF, de Cilsoide simi-
diter.
Dieie, Onacraturas meas (aliquas, credo, vult; non omnes) Fermatio, Robervallio, et P ascha-
lio, ante tuisse notas. Ouod si sic, clam me tuit; nec seio id ab illis anre Fuisse edicum, nedum
demonstracum. Nominasset ille porius Cavallerium; qui (in Fractaru de Osu Indivisibilium in
Pocestatibus Cossicis) Paraboloidum quadraturas aliquas ante extibuerat, et demonstrarerae, (un
de tortan illi alteri habuerine:) Sed me cune inteio, et ex aliis principiis.
Ouod nort de meo per Tnauctionem processu (quod quadamenus verum est;) de hoc abunde
dictum est AIGebra Cap. 78 e 79. Sed de recordandum erat, me non tam Demonstrandi me
hodum cum docere, quam mechodum Investisandi, (et quidem novam, de minime contemnen-
dam, quod ne quidem adrerlarii nesare poierun:) Cui merhodus inductionum apprime con-
a Oblinur candem e dehelata 
renit
654

## Folio 655 — 867984570:0691
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000691.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
raS
lacIo
COF LF C FT
venit. Ouod s ubi haec ego rire investigarerim, reline alii (demonstrationibus Apasogicis,
porro contirmare; per melicet. Fg0, quancum Patis est, me contirmasse existimo.
Ouod autem queritur, me Demonstracionem ne pro una quidem serie aetulille: id factum ri-
deat (ut de Monadicis de Lateralibus nihil dicam) Algebra Cap. 78. de Ouadraticis, de Cubi-
cis (Archimedea Mechodo) uc Paradiemata id ipsum faciendi in seriebus sequencibus, quousque
quis voluerit. Quod ee Claristimus Ballialdus in pluribus fecit.
Obi aurem nocac, Inductionem non paricer applicabilem seriebus pro Ordinatis Trrationalibus:
Huic Facile subrenitur. Verbi pratia; Cum oltenderim Complementum Parabola (quae est
series Secundanorum) esse Z Parallelogrammi circumteripei; hinc statim sequitur, Parabolam
ixlam (quxe MA series Subsecundanorum) esse Z ejuldem Paralleloprammi (Prop. 23. Arich.
Intinitorum;) et de reliquis similiter.
EE nullus dubito, guin, quum praejudicium deposuerint xmuli, tandem agnicuri sint, insignem
hanc tuisse Macheleos promotionem. (Ouod et d plurimis factum video.) Facebuneur falcem,
abunde latis pro prima vice (in cractatu non lonso) octenditse me de hac mechodo (nora qui
dem ee Patis Foecunda) ejusque utilitate; quae polsic ab aliis indies promoveri.
Ouippe haec non dicta sunc, quali nollem cso, auc non poste putem, hanc ulera promoreris
(aur etiam promoram essC:) quin id ipse Feci in libris aliis post ediris; ipseque (cum alibi pal-
lim, cum) ad operis hujus calcem sugserebam; quod et Fore praelaxiebat Ouehtredus noster (hu-
julmodi rerum judex idoneus) deque eo mihi gratulatus est. Ipseque tancum abelt uc id nollem,
uc mihi pocius gratuler, quod rideam, me adhuc riro, hoc concisisse. Sed de his hactenus.
Ercloidis inventionem, cgo (cum hoc Auchore) Casiseo pocius cribuerim quam Mersenno;
quamris ex hie porverit, Tuo marre, id ipsum excositasse. Sed multo adhue antiguiorem hanc
tiguram reperio, incer Cardinalis Cusani opera quae habemus Manuseripta (circicer Annum 1454.)
pulchre delineatam, eadem torma qua clt apud Detronvilium: Cum Circulo Genitore in altero
vel utroque exFremO. In Manuscripto, dico; nam in Codicibus Fdicis perperam de scribitur.
Acque apud Bovillum extare dicitur, Circa AnNuM F57O.
De inrento Nehi, qui (craditis a me ad PrOP. 38. Ar. Intinitorum, insiltens) primus omnium
extribuie aequalem Currae rectam: Ouod dixcrat LZusenius, (eum non procul abtuilse, non ta-
men omnino alsecutum,) id post retraxie FLugenus (in suis ad me Literis) jussirque ur id icerum
Velio alsererem. Num Nehius starim Scireric, per omnia, qualis Fuerit illa Curva, C8O non cer-
cus scio: Sed Bronneerus es Fgo protinus dereximus Paraboloidem else; cui cgo nomen feci
Semi cubicalem.
Nolim autem Celeberrimum F ditorem dubitare (quod praecarere Patagic) quin ego Veltrati
bus e Inventis veltris, Farere Tuero procliris; non aurem invidere, vel extenuare: qui aliorum
inrenta Coleo candide aestimare, aut etiam beniena interpretatione adjurare; (quod de Cavallerii
methodo Indivisibilium factum puto; quam cgo lic expono ut Machemaricum terre poltit rigo-
rem, a quorundam Fxceptionibus libera:) Dui plurima Brounteri, Wrenni, Neti, Lucenii
Mercatoris, Neretoni, Casivelli, aliorumque inventa Conserrari, quae, nisi ego ediderim, periil-
sent, (dum ipli lua edere neclexerine,) de Tuis paria facturus, si ad manus meas pervenerint.
Seio quidem mihi Gallorum aliquos (non omnes tamen) aliquatenus intensos esse, sed immerenti.
(eo potistimum, quod Carriosi meminerim, quem ipsi mallene ignoratum:) id aurem de Cerma-
nis Vestris nolim suspicari; nec velim ut tale quid de me suspicentur ipli.
Si peris, Ouid ego nunc ago Post edita Piolemai Flarmonica; Porphrrii in eum Commen-
tarium, et Brrennii, nunc edo, quatenus per Preli moras licet. Or randem Mulicae Scriptores
OracoS (qui exlanC) omnes, cdiros habeamus. Vale.
Satutatum relim (si tetat dcao)
rum Lrpsicoru Ldtorem.
meo nomine, Celeberrimum Acto.
Lut odtet ranhittaius
Johannes i aliis.

## Folio 656 — 867984570:0692
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000692.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
6
E PISTOL ARV N
rabili, D. Vice comite Brouncker.
Vod Acuciltimus D. Johannes Wallis, ance aliquor annos Mlinuavie, (in ejus Epistola De
dicatoria, Responso tuo ad M. Metbomn de Proportionibus Dialorum, praetixa;) viz. Ouod
Praenobili Domino Brouncker, Cdisceret aliquando Frudicus Orbis Hyperbolx Guadraturam:
Jam rideat Ingeniosus Lector elle praeltitum; in ea quae hic Tubjungitur Operatione; quam P.xI
mius Auctor dixnacus est mecum (O) denbursis) communicare; prour lequicur tuis iptuis verbis.
Pro Quadranda Fyperbola, mea Merhodus haec est.
Sit (in FiB. Z.) AB asymprocarum aliera aet Elyperbolam F. dC: Sinque AF ee BC
Asymprocarum reliquae Parallela: Sicque AF ad BC ut 2 ad L: EF ponacur Parallelosram.
mum ABDF. == F.
eratumo Lectori notum else, quod E A. aE. RH. Bn. dB. y v. d A. Lp. C B. _c. sune in Serie
FTarmonica constitutx, vel ut Series Reciproca Primanorum, seu Arichmerice proporrionalium.
Sm minus; contulac arichmericae Intinirorum Wallisii Prop. 87, 88, 89, 90, 92, 52, 93, 84, 95.
NIV. D. Pice. comitis Bronncker, Quadratura Fyperbolae, ex D. Oldenburgii P hilosophicis Frans-
actionibus Londinensibus pro Mense Aprilis 1608, huc transtata e Latine reddita: C.u
hic Ticulus: Ouadratura Fypetoa, Del la Seriem Numerorum Naloa
Cuna cum ejuldem Demonstratione,) ab Lulum Machemarico, Domimoque Rite Lono.
EA IGuam ABCidE. A =
a2 + 324 526  7+8
LdCDt=
223 425 6x7 8x0
Dn 10
IO2Y
EdCyH. =
2. 13+
gusno SRZZS BRORIO
dec.  HMILIMI.
F A

## Folio 657 — 867984570:0693
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000693.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
qeni
100
LOL L F C F TO
Fs enim (in Fi8. 2, dc 3))
Parallelosrammum.
Ft (in F18. 4.)
Friangulum.
_c.
AD =- Dd
bx =DBF
-D1
Noca. (Fie 2. 3.)
iA = dD. F dF
=br + b1
=FC + CK
= 29 + ap
bn = cs f Cm
FC-= et F Ct
2Ck =B4 + 8B
15 n 10
_c.
FE propterea, in Prima Perie, Semiltis termini primi, major est quam duorum proxime sequen-
tium: e semiltis hujus Cumma secundi ec terrii, major quam Cumma quatuor sequentium: d
semissis Cummae illorum quatuor, major quam summa lequentium octo: es sic deinceps in intini
cum. Nam = dD == br F bn; sed bn = FC; adeoque = dD = br F F6. _c.
Ec, in Sccunda serie, semiltis termini Secundi, elt minor quam lumma duorum proxime le
quencium: e semissis hujus summx, minor quam summa sequentium quatuor: e Sic deinceps in
intinitum.
Fstque series prima, series terminorum in locis paribus; (viz. 25, 47 6, 8, 10, _c.) Se-
ries secunda, cerminorum in locis imparibus; (vi2. 2, 3, 5, 7, 8, ec.) sequentis seriei, vi2.
F2 2 22 3 324 425 5266n 90 ec. in insinicum, = 1. Cujus quidemr S Bonatu
a pro numero terminorum, pro arbicrio sumprorum; ; - est alrimus,  J est summa
omnium inde a principio hucusque, e summa religuorum ad sinem.
Ouodque Ouadrans primi termini in cerria serie, sic minor quam summa duorum proxime
sequentium; e quadrans hujus tumma, minor quam summa seguentium quatuor; e quadrans
hujus proximae Cumma, minor quam summa sequenrium octo: Sic demonstro.
Flto a aequalis tertio vel postremo numero cujulvis cermini Diritorum in cerria columna; Frit
164 = 48 a f 56a = 24
an: a - 2: X: 4 -2: a - 3 a + Za 16 a - 96 a + 232 a - 288 a + 184 a - 48 a
2 ax: 2a- +: X: 24-2: 8a = 12 a + 4 a
2a -2: x: 2a -3: X: 2a- 4 8a - 360 +52a 245
262 - 48 a f 56a- 24
64a - 3848 + 88041- 900a + 486a - 96a
64 ad - 384 a f 938 at - 7152 a + 736a = 192 a
64 a = 364 a + 880 at = 960 a + 406 a = 16 a
24
a A = B
Fit
ec
_c

## Folio 658 — 867984570:0694
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000694.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
L LOIOLANNOM
Ft 48 at = 292 a) + 240 a = 96 a = PxCeltui Numeratoris supra Denominatorem.
Sed, Aftirmarira = Negaciva
Hoc clt. 48 at + 240 a = 192 a + 06 al s tic a = 2
Ononiam a f5a = 4 a f 2 a
a +5a = 4 a + 2
Ergo B = E A.
Freo : iptorum A (seu terminorum) quoccunque, est minor quam sui cotidem B respectire
sumper; hoc est, quam bis coridem cerminorum proxime sequencium. Duod erat oltendendum.
Per quamliber harum erium Serierum, non est distieile calculare (quam prope quis voluerit)
haec aliaque sparia Fyperbolica; quacunque sic proportio rationalis ipsiuS AF ad BC. Exem-
pli eracia: Sire sit AF ad BC HE. Z ad L; HVC ut 5 ad 4; quorum duorum caluum caleutus
hic sequitur, secundum seriem cerriam.
Primo quidem, A FC (in FIB. L. ) AF. BC: : 2. 1.
2X 3X 4) F. (00416666666.. 10, 0416666666..
4X 5x 6) 1. (00083333333.. 20.0T13095237..
6X 7X 8) T. (0.0029761904.
8x 9X70) r. (000τ3888888..
TOXTEXFZ) T. (00007575757..
12X 13X T4) L. (0.0004578754..
T4XLSX16), F. (00002976290..
26XT7X18) F. (00002042484..
I8X I9X2O) F, (0000T46E088..
2OX2TX22) F. (OOOOTO82251..
22X23X 24) F. (00000823452.
24. X25X26) F. (0.0000641026..
26X27X28) F. (0000050875T..
28X29X30) T. (0.0000410500..
3OX3TX32) F. (0000033602F..
32X33X34) F. (00000278520..
34. X35 X36) F. (00000233426..
36X37X38) F. (0.0000197566..
38X 3OX40) F. (0. 0000168691..
40 X 4T X 42) T. (0.0000T45180..
42 X43X 44) F. (0.0000725843..
44 X 45 X46) F. (00000109793.
46X 47 x48) T. (0,0000096361..
48X 4Ox 50) F. (0.0000065034..
SOXSFX52) T. (00000075415..
52X53X54) F. (0,0000067193..
0.0029019589..
10.0007306482..
54X55X56) F. (0.0000060125..
56x57X58) T. (0.0000054014..
58x59X6O) T. (0.0000048704..
6OX6FX62) T. (0,0000044068..
62 x63X64) T. (0, 0000040902..)
0.0001629939..
Nam, jam anre demonstratum elt, quod à cujulsto lemlut in ulcima columna, minor eiL Guatm
terminus proxime sequens; adeoque = termini ulcimi, ubi contilticur, minor est quam TunE ter-
mini
Aremis.
0.04 16666666
O, OL13095237
0.0029020589
00007306482
3) 0.0001820939 (0.0000609960
005679179
= 0, 00006100
0.05685279 =F. dC 3
Sed 00007306482-
00001829939
0.00004583155
Erg0005679279
+ 0.00004583
F 0.00001528
005685290 = FdC. y
Et propterea, cum Ut ABC. Y L. = 9. 75
 EdCy =005685279, e = 0. 05685290
d ABC dF. elt =9.693 l4. 2B,  =6. 69314709
O. B
Secundo;

## Folio 659 — 867984570:0695
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000695.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
0
L L F
C
X I
Secundo; E st AE. BC:: 5. 4. Teu ut L A ad R LF, im sPaliu at ei ret (u es
a C 21)  e; VIE.
8x OXZO) T. (000τ3888888
26XT7X28) F. (0.0002042484. 
28XFOY2D) F. (000024679885 0,000350447
32 X33X34) F. (0.0000278520)
34. X35X36) F. (0.00002334.26
36x37238) 2. (0,0000197565(0.0000878204
3025024e) 1. .dod
FrEO, cum sit F V B (A∞. 4.)
F. 2b
E MB2 (fi8. 4.) F. R Mt (FB. 2
AIIKMI
=0.025
0.0018564295
0,02685643
= 2.07+ 134
22314356
L1BO 3ABCdF
AFIK F.
ABC. dF. (quum AF. BC: : 70, 2) =2. 3025650
d
00012889888
O. 2231435
0.0003504472
3)0.0000878204 (0.0000292735
6.0018271564
f 0.0000292735
00018564299 = F. ab
del 6.6003504472 
0.0000878204.
0000022007373
FrsO 0. 0018271564
L O.000L16074
+ 0.000007335
..
6.0018564996 = L ab.
O. 025
= 0.0018564996
= O. 02065650
di344
Frso Loxarictimus numeri 10 ad L. 1B
rihmum numeri 2;
UC 2. 3023637 alt 8. 683147
XV. Fpistola Nalliliis ad D. Mentenium, Actorum Zipsieorum Fditorem; de Cryptoera-
phematis Fuplicandis.
Clarissime Vir,
Oronii fan. 7. 2657.
Cribebam anno superiore ad D. Leibnitium literas; quas, quia de re quadantenus spectent
pucarim eum cum re Forte communicaturum. Adeoque non repeto quae ibi dixi.
Post eas mistas; incidebam nuper in Acta Lipsica pro mense Juni 1686. Oux quamris jam
din tuerint edita, ego nuperrime ridi. Ibique reperio non pauca de me meilque leripeis benignius
dicta. De quo rependo gratins.
Ibique, post alia; de Exponendis (seu, ue loguuntur, Deciphrandis) occulte scripris, verba ta-
cis; Pecisque, ut relim ejus rei praecepta tradere.
Est aurem ea magni laboris iludiique res, magnaeque (si mihi dicere liceat) sagacicatis; e
quae certis praecepris comprehendi non pocest; cum insens sic in Ciphris concinnandis rarietas,
es quae creseir indies:) ut, ingenii quadam lagacitare opus sc, lonsoque ulu acquirenda: LL
(quod aiune) consilium in arena capiendum, pro re nata.
Tlanc cso rem primum aggreltus cram, jam ance annos plus quinquasinta (quum simpliciores
Euerine Ciphra quam nunc dierum) et quasi ludendo, in Facili Ciphra, (qua prima fuit quam
ego unquam videram,) quam duarum horarum spacio superari. Postea vero subince, ut terebat
occatio, ditticiliores aggrecto, res succestic non male.
Ouod non ita dictum elt quali spondere autim, omnes omnino Ciphras me polle detexere:
Alignas enim (sire ob Ciphras nimis perplexas, sire ob ingenii defectum, sire ot consceturas
minus Felicirer policas) Colerciam meam lubcertusiste non invius astolco.
Vicunque aurem arduum sI, et difticulcatis plenum, Ciphram perplexam (quales Tune nunc
dierum) extricare: Id tamen tieri Dosse ut videas; cece, c muleis, unam quam speciminis graria
ad te mitto. Non quidem omnium quas reserare miti concixie ditticillimam; ralem tamen ut
traud seiam an quisquam difficiliorem (me prior) explicaverii.
EA aurem Fpiltola a Marchione de Bethune (Tracre Regina Polonicxe, &t Regis Gallorum ad
Polonos Legato,) Romam milla ad Cardinalem D’Estrees. Cujus Exemplar, idem Bethunias
(aliis liceris inelusum) ex Polonia Parisios miserat, ad Marchionem de Croissy (Regis Gallia Se-
Cretarium,) quod mihi pridemi incidit in manus.
Hanc eso miendam selesi, quoniam plures respicie; qui omnes conseii este postint rectene hoc
praestirerim an secus.
19.
DC

## Folio 660 — 867984570:0696
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000696.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
L LISTOL A RV M
De PropruS Nominibus uno numero designaris (e quae sunt horum instar) ponnili ex Cir.
cumstanciis aliunde cornuis conjectare licet. Quodu in uno aut altero numero haud recte con-
jecerim, Facile condonabicur. Nam et Scripioris vicio (numerum pro numero ponentis, cum
tamen prae oculis habuerie Clarem) admista menda fuisse liquet. Quod et Exepe heri Tolet;
neque id mirum.
Elic aurem habes, primo, Existolam ipsam, seu (ue loquuneur) Copiam Epistola, (Ciphris
Seriptam, pront ad manus meas perrenit) fdeliter exleriptam. Deinde, quam cxo ejus fecerim
interpretationem; (ubi, quae Scriptoris admilta menda corrigo, aur omilta luppleo, subducta linea
nocari; tanquam diverso charactere pinsenda.) Poctea, eandem cum incerlineari exposicione.
ut videas quid quisque numerus designat; (Obi, cum admilta corriso, auc omicta suxpleo; Cor-
rectionem rexcur intero, uneis inclulam; d omista pariter.) Clavem denique (quatenns ea ex
hac Epistola collixitur) adjectam habes; per quam linsula poreris examinare.
tiac scripi ri Clalne, in Ctorum n lacerem latis.
Tuns ad octicia,
Johannes W allis
XVI. Fpistolae à D. Marehione DeBechune (Ablesato Regis Cralliae in Polonia) Romam scriptae
ad D. Cardinalem D F (trees, (6 Sept. 1689) F remplar; Transmissum (aliis liceris inclujum
ad D. Marehionem De Croills (Regis Callia Secretarium) Ciphris scriptum prout ad manus
meas pervenit. De novo P apa tunc elieendo.
125 300 28 395 349 308 2854 24 33F 332 20 269 358 325 (1. 335) 365 68 327
28 43 370 269365 394 358 162722 32F36 2635 14 30 19.
Ay receu Monseieneur, 405 358 280 20156365 269 358335 324 52 334 33T 44 184
361 365 18F 348 308 201 213 109 T13 54 107 56 40 148 365 71943 24 33F 32F
122 52 348 139 4+ 56 395 410 66 208 44 20 62 264 352 68 207 56 358 Fr9 278
458 58 46F 297 201 198 62 320 238 297 20 70 125 42 424 278 36 42 3105256
230 405 375 446 225 40 125 44 24 348 T23 21F 203 125 42 T19 44 105 52 2Or
358 43335 60 187 46 36 54 20 307 43 475 70 395 44 370 107 56 125 44 105 52
56 724 223 28 129 348 44 105 420 358 293 40 322 392 395 44 4. 10 20 32 32F 20
22 358 20 348 177 29862 325 44 105370 32F5835952 269 358 335 3TF26 363
46 54 423 124 175 285 124 348 26c 278 246 130 236332 40 358 30 34736 36558
52 282 233 58 40 130 270 342 52 232 48 32T 44 26 32F 125 44 297 365 45843
2595466 325 278 246 365 22943 20 129 43 12254 278 20 414 13358 38820
472 54 365 426 32F 52 20 239 44 472 44 342 289 420 219 48 34F ++956 321 365
123 359 42 50 34F 58 c13 52 458 it 259 43 395 349365 47+54 293 + 365 95 42
280 32 34920 49 47 + 28 378 36 32 348 28 375 115 66 365 47Y 3TY 125 42 439
365, 52 202 44 205 32F 189 472 44 287 208 20 70 184 361 365 187 365, 122 3658
32.F 236 341 (8. 342) 28 32.F 289 47F 54 328 at 66 47F 43 190 et 405 205 125 44
24. 348 +13 133 62 348 269 272 44 36 44 68 35T24 392 20F 213 342 23626 227
54 102 40 213 48 348 68 202 420 213 236 222 52 232 475 378 44 223 48 357 365
44 105 170 278 26 13020 307 42 365 125 44 1055256 124 223 28 22934844
205 66 358 335 324 52 334 3344 66 296 42 358 335 18620 122 3595220 348
426 24 392 177 46 36 et 420 107 32F 2Y 410 132 370 342 20 368 332 66 184 95
43 28T213 43 130 48 32224 342 95 22 35866 125 44 11333922 358365 43 358
223 4.F 358 335 31136958 125 184 310 44 342 446 9556 365 358 107 327 370 48
32F 436 321 44 205 325 20 +98 70 246 28 309236 18+ 66 405 442 2t 358 43 462
20 229 365 358 43 25954 18F 46 36 475 + 278 246 354 44 365 213 20 11352 343
42 346 139 44 47 F 36 32 349. 58 4F 202 46F 259 18F 46 36 47F 24 31F 36 44 56
207358 335 186 34954 230 365 4 198296 405 348 426 24 302 256 465 290 246
20 70 274 365 66 377 28 174 36 28 349 239 102 213 332 349 54 365 414 48 32r
64 358 335 31226 363 46 423 278 349 420 3T2 47154 378 36 32 349 52 365 47F
54 47F 44 342 189 et 246 20 70 20 129 4366 358 335 186 20 508 412 288 +
8
28 321 30 358 24 392 213 5254 348 18+ 385 70 208 43 95 62 20 348 44 390 385
58 332 4F 28F 47F 213 26 52 130 TY9 339297 4F T1 365 54 377  28 T13 24 447
54 223 28 120 340 44 105 475 385 36 56 28 6056 321 at +29 189 48 95 58392 343
52 225 44 56 32F 358 325 41 105 20F 358335 280348 123 175 359236 55 321
342
660

## Folio 661 — 867984570:0697
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000697.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
il
363
137
COL L F. C TIO.
342. 236 26 31F 184 382 28F 420 3IF +24 269 358 335 3T726 363 46 54 423 95 4F
278 349 56 236 26 3T2 792 40 296 4F 405 358 370 342 215 66 208 385 36 + 139
44 47F, 32 340 5852 420 223 36 44 237 109392 12128 213 107 32F 236 200 58
365 23956  358 37052 56 317 36 56 365 269 358 335 31726 363 46 + 423 T12
5854 FY 2860 332 33F 28 4+ 20 48 280 32F 44 189 102 42 48 358 278 95 24 44)
374 365 43 48 3375666 365 446, 343 54 47F 66 349 47F 52 130 280 + 28 378 36
32 349 26 246 321 21 290 58 385 5d 22 358 278 246 237 1225822 125 44 340
5860239 378 52 43 287 20 48 337 + 125 44 446 20 44 105 20 348. 129 332 (1. 342)
28 365 20F 44 (140) 23r44 278 246 2054 47F + 127 20 35774 278 246 349 (1. 330)
362 32F 358 189 446 74 66 32 378 33F21666 T135856 246 32F 30 348 56 332
66 28 125 58 332 278 246 310 320 348 36 32766 20 42 344 342 216 7505632Y
229 222 32F 66 325 278 20 246 28 412 28 46+ 123 28 178 216 365 335 205666
348 52 24 447 TF3 54 24 447 438 246 20 70 Tr3 379 + 132 290 36345 278 43 246
129 + 236 332 43 332 365 365 +13 359 4+ 2Y 288 410 105 21F436 3FY 287 +2358
32+ 424. 28 24 348 56 66 322 24 447 31F 365 287 32 348 (1. 343) 52 3586836 119
66 348 129 342 28 365 442 358 139 44 365 66 365 107 321 2128 377 28 365 43
280 4+ 205 302 27854 230 339 362 327 358 18920 103 327 278 20 48 34T +2920
289348 20952 2T2 475 365 304 66 20 23962 365 32+ 24 447 52 24. 447 4+ 102
44 05 32T 189 348 +29342 28365 223 28 129348 44 205 66 325 278 343 449 20
258 109 44 202 365 FOF 20 20 72 281 20 48 33r  FL 28 236 342 28 321 12544
446 F54 205 236 440 208 54 290 32F28F20 307 3TF 722 52 105 248 365 56 321
et 354 44 348 456 62 278 409 246 365 t 308 43 420 358 543355860 177 45
36 t 365 219 54 20 129 43 72+ 54 66 420 365 107 32+ 129216 20652 236 325
52 205 +24 348 426 24 302 272 46 36 471 208 358 t 438 20 62 455 28 43 20 95
24 44756 133 348 70 66 198 62 10756 112 44 28 378297 370 442 358 37556
335 20 246 28 28 358 213 20 280 33r54 470 348 468 213375 54 32 317 105 365
2Y2 44 290 32F 66 206 332 379 370 40 234 207 358 (1. 348) 277 455 46 36 56
236 105 462 348 20 348 45r 37858 62 471 205 202 348 32F 44 305 2054 472
at 20 436 24 392 2820 348 277 239 365 10r 22 20 44 278 359 20 342 236 20r
356335 280348 123175 35966 358 + 229 54 365 40 35620 175 285 33920870
207 56 420 348 56 342 32F 4F 405 458 298 66 420 40 160 74 20 347 42 32F40
246 34F 3656 325 52 105 28r +135856 414 124 T39 62 325 278 246 20858348
66 405 Tr 3106828 236 342 28 327 189 125 44 56 331 364 74 20 40 266 395
44 362 365 +8F 2TF 47F 3TF 412 288 54 1Y 298 56 32F 43 123 30 420 348 177
798 133 36 43 48 342 370 472 20 348285 20F378 44 133 58 38856 107 321348
365 290 44 471 365 44 56 322 332 359 41 284 125 40 358 297 6620 348 95 305
72928365 280 33c + 475 54 12 447 335 342 74 43 21r 112 70 475 at 349 F13
586066 365 348 52 24 213 54 20r 48 3TF 64 130 43 423 2 1F 184 130 414 729 33+
332 365 348 27795 52 358 335 246 358365 52 359 74 365 348 229 (1. 290) 312
26 363 + 42366 275 365 280 44 47F 330 5852 430 280 43 28 60 105365 13 36
38236 1220 44 54 66 120 40 284 4F 730 32156 34F58 F73 28 405 212 44 462
358 37556 335 2462070 347 216 66 30 34856 332 365 43 136 at 208 348 43
95 62 102 +20 184 3TY 107 56 327 30 358 24 392 12Z52 +05 2OT +9862 109 44
365 20 105 56 28 287 52 26 298 107 56 237 332 289 321 125 42 119 44 355 4F
20269 358335 3TF26 363 46 54 423 370 458 t 25943 187 46 36 47F et 35854
208 + 365 269 365 404 66 462 380 325 358 232 249 20r 358 369 58 113 184 410
32058 1333656 20 203365 321 280 32F52 368 44 238 325 107 332 184 36x 365
181 66 20 467 285 46 44 349 272 58 43 358 365 52 35974 310 44 342 446 9556
189 (1. 198) 62 20756348 32F 125 42 719 44 355 395 (l. 302) 20 269 358 335 43
258 125 44 24 (1. 26) +23 6828 201 213 212 58 437 36 56 332 4 278 109 332 430
36 32 34) 246 32F 236 27+ 296 18926 134 125 332 208 322 24 447 3T2 62 365
358365 332 52 129 349 4+ 420 358 223 150 102 40 236 219 36 348 11 375 115
202 105 142 36 56 11. 128 (I. 138) 184 20+ 40213 10r 202 28 54 48 321 44 26 321
125 44 446 154 105
661
16 Suo u
Idem

## Folio 662 — 867984570:0698
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000698.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
L. L L∞LODRY
et
Idem Fxplicatum.
Corie d’une leure eterice à M le Cardinat d’ Fstrees par Me de Berhune le 6 Sep.
y receun Monseieneur, dans le pacquet de Nr le Cardinal Barberin au Roy de Poloene, la
lettre que vous m’aves fait P’honneur de m’eserire sur la mort du Pape. Ft j’en ay aussi tost
fait le meilleur usaee que j’ay pu. fueeant combien il importoit, dans difieit Conclave qui va
commencer, que les Cardinaux P’oloenois asissent d’un parsait concert avec l’ostre Lminence, pour
l’exaltation d’un Pape aereable a la France.
Pay commencé par reunir le Cardinat Radxiosti avec cette Cour; avec laquelle il estoit en
telle froideur qu’il vouloit partir sans prendre consé de leurs Majestes. Pe comme il est de mes
amis particuliers, il a bien voulu asses deserer a mon sentiment pour me premettre de venir trouver
leurs Majestes d’une de ses maisons de campaene asses eloienée d’ici:  de se racommoder sin
cerement: s’encaseant au Roy de Poloene de suirre enierement ses incentions  ses ordres
dans ce Conclave.
Torta Ar son instruction; que vous tiendres (s’il vous plaist) secret, pour vous en servir seul
selon vostre prudence ordinaire. Il doit asir de concert avec Vostre Pminence et le Cardinal Lar-
verin: Pt eneaeer le Cardinat D.... à l’unir a la faction Francoise, pour faire un Pape sans
parsialicé. Pt au cas qu’il vous soit practicable e convenable d’elever le Cardinat Ranouci au
Contisicat, de le faire par preference; comme aiant esté Nonse en Pooene,  dans touts les temps
ami de les Majestes Poloenoises.
Il est bon de vous avertir encore; Monscieneur, que sa Majesté Poloenoise craint que le C’ardinat
D.... ne soit desja eneaeé dans la faction P spaenole: sa maison estant Allemande,  erande
Austrichiene. Mais si vous tenes de bien prez le Cardinal Radziosei, il ne pourra s’estoiener de
les sentiments, estant amis, e le Cardinat D.... aiane tout jours grande restection vers la P0-
loene; dont je sçay. a n’en point douter qu’il se voudroit menaeer un des erands lveches. Vostre
siminence je doit extresmement peecautionner contre le commerce que le Cardinat Falavicini en
cretiendra autant qu’il pourra avec Mr le Cardinat Radzioste. Car il ne tendra qu’a l’eneaser
d
dans le parti contraire.
Et je dois, Monscieneur, pour vestre information particuliere, vous faire en pen de mots le
portrait de Nr le Cardinal Radziosti. Sous un exterieur apparenment simple, il cache beaucoup
d’esprit e de finesse; e ne seroit pas eloiené d’estre un peu double. Il est fore soubconneux:
Mais lors qu’il a pris confrance a l’amicie de quelquun, il est asses facit a couverner. It est na-
curellement fier ex etorieux, e veull estre statié  écouté. Il est populaire e amibitieux outre
mesure: Pi comme il a esté touce sa vie Beureux de Cardinalat e l’Archevesché, luy estant venu
sans peine, il s’est mis en reste de devenir un jour Pape. Ce qui fera qu’il vivra avec éctat, e ta
chera de edeer ea  l’amitie de tout le monde, e de Faire une erande despence, quoique
St a promi a Macame la Malquise de Bethune C a moy, de rechercher sincerement l’amitie
de Posire Lminence. L bomna i ne nous a jamais manque depuis dix ans qu’il a pris une entiere
It M a demandé des lertres Po les Cardinaux Francois de mes amis particuliers: Et pour de
faire noleur entrer en commett avec lu faction Francoise, je les luy ay données a cachet volant,
Le dit Cardinat a esté elevé à Patrs, pendant la honeue diserace de Son Pere,  entreten par
l’arsent que la France donnoit en ce temps. la a la Reine Lourse; ce que l’a rendu asses afectionné
a la France. Mais depiis un an dn Y à rien que le C’ardinat P alavieini ed les Ministres de l’Fim-
pereur a cece Cour n’aient fait pous l’attirer dans leur interest, e pour l’oblieer a rompre l’estroit
Comme il est jeune ee dans un posle enturement contribuer à l’election d’un Roy de Poloene.
qui sera out jours un interest tres v1) Dod la France, j’avois proposé a la Cour, que l’on voulut faire
la depense a hrcten au Colec u l’Academie de Paris ses deux Beretiers, qui sont ses ne-
veux sis de Archevesque Frazhosel qui adit bien merité de la France. Car le Cardinal est le
dernier de la maiton Radzioster. Et be adense n’auroit pas excede ... . .. en deua ans. F
on l’auroit retrouvée dans son Temps, l au Cardinal estant cenereux  satté des d.... 5. Je ne
jay fait forcement recommender à  le Cardinat Radziossei par leurs Majestes Poloenoises
les interests de Nr de Bon e sa palo, comme le seul moyen que le nouveau Pape pouvoit avoir de
reparer l’injure faite au foy de Loushe e a la Couronne sous le dernier Pontifieat.
J’ay fait la recommendation à  le Cardinal pour le conduiste que vous soubaittes. Il mo te
moiené estre en quelque eneasement d’autre colé. Je racheray de le determiner pour le Vostre, ou
’il en meine, un d’ici que ce soit un Fhonerois auquel vous puissies prendre confrance.
Je luis -
rembre 1667.
il soit naturellement avare.
confience en nous, j’espere qu’il acira sur cela de tresbonne foy
ee j’ay fait son eloee par tout
commerce qu’il veut bien avec moy.
Sus si on aura fait reflection sur ce que j’ay mande a cet eeurd.

## Folio 663 — 867984570:0699
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000699.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
ANa
mitie
ntiere
GOLLF CTTO.
Idem cum Fxpositione Intertineari.
Co pi e du ne letre C L C ei te a NE le = Cardinal de A re
125 300 28 395 343 308 28 54 24 33F 332 20 269 358 325 (l. 335) 365 68 321
C S par Me de Bechune le SIX Sepiem b re
1680
28 43 37 269 365 39+ 358 16 27 22 324 36 16 35 24 30 19.
oba er, dans le pa que 1 de Hr le Cardinal Ba r Be, ri n
Sor tsa ad2 405 358 280 20+ 56365 269 358 335 324 52 334 331 44
aut Roy de Poloene la lertre que vous ma ve s fai t l bonneur de me sC rt
184 367 365 182 348 398 201213 109 12354 107 56 40 248 365 229 43 24 33L
re sit re la mo r + du Pape  je n a y aussi 10 s fai 1 le me
32F 222 52 348 139 4+ 56 395 410 66 208 44 20 62 264 352 68 10756 358 119
il leur ut sa ee que ja y pu ju se a nt co m, bien il i m po r
278 458 58 467 297 202 19862 320 238 297 2070 125 42 414 278 36 42 310 52.
 oit dans di fi ei 1 Co n c la ve qui va co m me n ce r que
56 130 405 375 446 125 40 125 44 2.+ 348 T13 21F 103 125 42 219 44 205 52 20Y
le s Cardinan e Poloen 0 i s a si s se nt du n par fai 1 60 n ce
358 43 335 60 28T 46 36 54 20 307 43 471 70 305 44 370 107 56 125 44 105
r 1 avec Fostre F. mi ne n ce pour le a I ta tion du n Pape a e re
52 56 124. 223 28 129 343 44 205 420 358 293 40 322 392 395 44 4. 10 20 32. 32. L
V le a la France ja y comme n ce par re u m r N le Cardinat
20 22 358 20 348 177 198 62 325 44 105 370 32F 58359 52 269358 335
R  2i 0 s ki avec cette cour avec la quelle il est oit en te 1 le
ro
3TF 26363 46 54 423 124 575 285 724 348 26c278 246 130 236 332 40 358, 30 34. F
i de W r quil v0 t Y oit par si r sans p re n d re c0 n se de
36 365 5852 28T13358 40 130 570342 52 132 48 321 44 26 32F 125 44 297 365
leur sMajeste se comme il est de me s’a mi s particulier s’il a bien vo
458 43 159 5466325 278 246 365 129 43 20 12943 121 54 27820 414 133
W l a S se s de fe re r a mo n se n si ment pour me p ro
58 38820 1 472 54 365 426 32152 20 13944 47L 4 + 342 189 420 17948 34F
me t re de ve ni r t ro u ve r leursMajeste s du ne de se is
229 56 32T365 123359 41 56 34+ 58 T13 52 458 ib 159 43 395 349 365 47554
maison s de ca m pa 8 ne a s se s’e 10 i e ne e d ct e de se
299 1 265, 95 42 280 32 349 20 49 475 4 28 3783632 349 28375 12566 365 47c
ra c0. m, mo de r si n ce re ment se n ea je à nt au Roy de
3TF 125 42 139 365 52 102 44 205 32F 189 471 44 287 20820 70 184 361 365
Poloene de su i V re en  ri c re ment se s’intention s’e se s
18Z 365 122 36 58 321 236 34. 1 (1. 342) 28 321 189 47F 54 328 + 66 471 43
orare s dans ce Cd n c la ve vo y la NIr se n i n s ru c, tion
190  405 205 125 44 24 348 123 133 62 348 269 272 44 36 44 68 357 24. 32
que vous i en d re S Si I vous p la st secret pour vous en servi r seul se
20F 213 342 236, 26 32F 54 102 40 213 48 348 68 202 420 213 236 222 52 232 471
l0 n vostre p ru de n ce ordinaire il d oit a si r de co n ce r
378 44 22348 35F 365 44 205 170 278 26 130 20 307 41 365 725 44 105 52
 avec Fostre F. mi ne n ce e le Cardinat Ba r be ri n  ensaee r Je
56 124 223 28 129 34844 105 66 358 335 324 52 334 332 44 06 296 4F 358
Cardinat D... a sit mi r a la fa c tion Franc 0 i s pour fai re un Pape
335 18620 122 35952 20 348 426 24 392 177 46 36 4 420 107 321 21 410
lans par si a l le  au ca s quil vous s oit p ra c s ca b le
e
132 370 342 20368 332 66 28495 43 281 213 43 230 48 31F 24 34295 22 35866
co n ve n b le de s le ve r le Carainat Ra no W ci au F0 
125 44 T13 339 22 358 365 43 358 123 4F 358 335 3F1 36958 115 184 310 44
si si ca 1 de le fai re par p re se re n ce comme a ja nt est
342 446 95 56 365 358 207 321 370 48 32+ 436 327 44 105 325 20 79870 246 28
Nonce en Poloene  dans tout s de stemps a mi de le s Majeste s Poloen 
309236 18F 66 405 442 + 358 43 462 20 129 365 358 43 159 54 181 46
se 5 II est b0 n de vous a ve r si rencore M n se
i
8 ne W
36 47F + 278246 354 44 365 223 20 +13 52 342 41 346 139 44 474 36 32 34958 41
Que
663

## Folio 664 — 867984570:0700
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000700.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
664
E PISTOL A R V M
que sa Majeste Poloen 0 1 se e ra I n 1 que le Cardinat D.... ne s oit
207 46+ 150 181 46 36 472 24 31736 44 56 201 358 335 186 340 54 230
de s ja ensase dans la fa c sion F s paenet sa maison est à ut Alleman de  erand
365 e 198 296 405 348 42624 392 256 467 299 24620 70 274 365 66 377
e Austrichi e ne Mais si vous te ne s de bien p re 2 le Cardinat Ra d
28 174 36 28 349 239 102 213 332 348 54 365 414 48 32+ 64 358 335 3T726
21 05 tei il ne pour ra se 10 i e ne r de se s se n’el ment
363 46 423 278 349 420 327 47754 378 36 32 349 52 365 47254 47 44 342 189
est a ne a mi sex le Carainat D... a ja nt tout jour serand e re
e
+ 246 20 70 20 129 4366 358 335 186 20 198 442 288 + 377 28 325 30 358
C nion ve r s la Poloene do nt je s ca y a ne n point d0 u te r
24 302 T135254 348 157 385 70208 43 95 62 20 348 44 390 385 58 332 45
quil se voc d r oit me na se r un de s grand s F ve c he SPostre
28F 47F 213 26 52 430 +r9 339297 41 21 365 54 377 + 28 113 24 447 54 223
F. mi ne n ce se d0 i 1 e N 1 re s me ment P re ca u tion ne
r
28 129 340 44 205 47F 385 36 56 266056 322 + 219 189 48 95 58 392 34952
co n 1 re le comme r ce que le Cardinat Pa la vi ci m en
e
re
225 44 56 321 358 325 41 105 20c358 335 280 348 523 115 35923655 32F
ii en a ra ou tant quil pour ra avec Mr le Cardinat Ra dzi
os R
ca
342 236 26 312 284 362 281 420 311 224 269 358 335 32226 363 46 54 42395
il ne t en à ra qua l eneacer dans le par si contraire e je de
4E 278 34956 236 26 312 791 40 296 4F 405 358 370 342 215 66 208 385 36
sMo n se 8 ne u r pour vostre i n for ma tion particulier e. vous fai re
at 139 44 47C 32 34558 52 420 223 36 44 237 109392 721 28 213 107 321
en pe u de mo + s le p0 r t ra i t de Hr le Cardinat Ra d ZI
236 290 58 365 r3956 et 358 310 52 56 317 36 56 365 269 358 335 32126 363
sei 50 it s un c X te ri eur a p pa re n ment si m p Je
46  423 222 58 54 12 2860 332 33728 4720 48280 321 44 159 102 42 48 358
il ca c he beaucoup de s p ri 1 e de fi ne s je  ne se r oit
27805 24 447 374 365 43 48 3375666 365 446 340 54 47F66 349 47F52 230
pa s e le i e ne d est re un pe u d0 u b Je il est for + so
280 t 28 378 36 32 343 26 246 325. 22 290 58 385 56 22 358 278 246 237 112
I b c0. n ne it X mais 10 r 5 quil a P ri 5 c0 n fi a n ce a
58 22 225 44 340 5860 23937852 43 28+ 20 48 33C + 125 44 446 20 44 20520
la mi = = = i e de que = - l que n il est a s se s facil a souvern
348 720332 (1. 342) 28 365 20+ 44 (1. 40) 23c 44 278 246 20 54 47Y at 127 20 357
en X est - - = na  re le ment fi er ( 8 l0 ri eux  ve u
74 278 246 348 (l. 330) 362 322 358 189 446 74 66 32 378 33F21666 1135856
est re f la t te  e c0 u 1e 1 est Do pu la i re  a m
246 32F 30 348 56 33266 28 125 58 332 278 246 310 320 348 36 32+6620 42
vi ri eux ou t re me sut re  comme il a est e tout ce sa vi e
344 342 21625O5632F X19 222 32F 66 325 27820246 28 442 28 46Y +23 28
beur eux de Cardinat a 1 e la r c be ve s c he tuy est a nt ve nu
278 216 365 335 205666 348 52 24 447 21354 24 447 438 246 20 70 113 379
s sans pe i ne il s est mi s ent te s te de de ve m r un jecu
 132 290 36 345 278 43 246 129  236 332 43 332 365 365 413359 41 12 288
Pape ce qui se ra quil vi V ra avec e c la 1 B la c Be ra 
410 205 22Y 436 3FY 282 123 58 31T +24 28 24 348 56 66 322 24 447 31Z 365 257
8
ne r le s i me  la mi ii e de tout le mo nde  de
32 348 (1. 349) 52 3586836 22966 348 129 342 28 365 442 358 739 4+ 365 66 365
fai re un e erand e de s pa n ce quoique il s oit na tu re le ment
107 32r 17 28 377 28 365 43 280 44 105 30r 27854 130 338 362 32+ 358 180
 va re il a p ro mi a Madame la Ma r qui se de Bestune  a mo
20 103325 27820 48 341 129 20 289 348 10952 217 47F 365 394 06 20 139
de re c be r c be r si n ce re ment la um ii e de Postre
62 365 322 24 447 52 24 447 41 102 44 105 322 189. 348 129 342 28 365 223
F mi ne n ce  comme il ne nous a jamais ma n que de puis dix a ns
28 129 34944 105 66 325 278 348 448 20 258 109 44 201 365 101 20 20 72
quil

## Folio 665 — 867984570:0701
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000701.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
12
ver 11
GOT T F C FTO.
665
qu’il a p ri s un o en i e re co n si en ce en nous, je 1 pe
281, 20 48 331 et 21 28 236 342 28 321 +25 44 446 154 105 236 410 208 5+ 290
re qu’il a si ra su r ce la de t re 5 b0 n ne so y il ma
327 282 20 307 31F +22 52 105 3+8 36556 321 + 354 44 340 456 62 278 109
demande de S. lettre s pour le 5 Cardina u a Franc o i s de me sà mt
146 365 + 308 43 420 358 5+ 335 5860 177 46 36 + 365 119 54 20 129
sparticulier s e pour de fai re mi eux entre r’en comme r ce avec la a
43 1121:54 66 420 365 107 327 229 216 206 52 236 325 52 105 124 348 426
Cion FranC 0 1, Je je le s luy à y donne e sa ca c be 1 v0 l
24 392 177 46 36 471 208 358 + 438 20 62 455 2843 2095 24 41756 133 348
nt ex ja y fai + so n e 10 ee par tont le di Cardinul a est
c
e
70 66 198 62 10756 212 44 28 378 297 3704+2 358 375 56 335 20 246 28 28
le ve a Pa ri s pendant la lons ve di s S ra ce de so n P re
358 +13 2028033154. 470 318468 113 37554 32 311 105 365 112. 44 200 32F
e entre le nu par l argent que = = la France donn 0 i 1 ent Ce temps
66 206 332 379 370 40 234 202 358 (1 348) 177 455 46 36 56 236 105 462
la a la Reine L0 ut y se ce que la re n du a s se s’a se
c
348 20 348 451 3,8 58 62 471 105 202 348 321 44 395 20 54 471 .t 20 436 24.
tion e à la France mais de puis un a n il m a =- ri en que le Cardist
302 28 20 348 177 239 365 20r 7120 44 278359 20342 (1. 331) 236 201 358. 235
Pa la vi ci m e le s Ministre s de Y Empereur a cette Cour na je nt
280 348 123 115 359 66 358 e 229. 54 365 40 356 20 175 285 330 208 7
far 7 pour la 1 i re r dans le interest e pour l oblie er a 10 m p re 
107 56 420 348 56 342 321 41 405 458 298 66 420 40 16074 20 341 42 32740
est ro i 1 comme r ce qu’il ve u t bien avec mo y comme il est je u ne
246341 3056 325 52 105 287 213 5856 414 124 13962 325 278 246 20858348
8 dans un po st e en i e re ment c0 n 1 ri bu er a l election
66 405 12231068 28 236 342 28 327 189 125 44 56 331 30+74 20 40 266
du n Roy de Poloene qui se ra tout jour s’un interest 1 re s vi f pour
305 4+ 361 365 181 212 471 312 442 208 54 1r 298 56 321 43 123 30 430
la France ja v0 1 5, P ro po se à la cour que lo n ve u l 1 fat
348. 177 898 13336 43 48 341 310 471 20 348 265 2013544 13358 38856 107
re la de pe n s0 de n Y re te m r au Co 1 le ee  a la
82F 348 305 200 44 471, 365 44 56 327 332 350 42 184 125 40 358 29766 20 548
ca de miee de Pa ri s se s deux be re n er cs qui se nt se
05 305 +29 28 365 280 33c at 4 1 54 12 447 331 342 74 43 211 (12 0 471 t
ne ve W  3 de la r c he ve 1 que P ra 2 mo j. bi qui au oit bien
340 123586066 365 348 52 2+ 213 54 20548 31164 139 43 423 211 104 130 414
me ri +e de la France ca r. le Cardinat est le de r n er de I
11933F 332 365 348,177 95 52 358 335 296358365 52 359 74 365 348 229
maison Ra d 2i 0 s let ex cette de pa n se na u r’oit pa s e N ce
(1. 299) 32t26363 4t 42306 175 305 (280 44 47+3395852 430 280 43 2860 105
de ... . . . . . .. en deux a n S e on l au  r oit re Y r0 it ve e dans
365 1336 38 236 12 20 44 54 66 120 40 184 4F 130 3215634F 58 +13 28 405
so n temps le di l Cardinal est a nt sener enx  5 la t te de s d... 
212 44 402 35837556 335 246 2070 347 21606 30 348 56332 365 43 136
je ne ) ca y si on au ra fai t re f le c non su r ce que ja
208 349 43 95 62 102 120 184 371 107 56 327 30358 24 392 122 57, 105 201 196
y ma n de a ce 1 C 8a r d ja fai  for ce ment re 60 M me
62 109 44 365 20 105 56 (28 287 52 26 198 10756 237 332 189 321, 125 42 119
n de r. a M de Cardinat Ra 4 2i 0 seti par leur s Majoste s Pologn 
44 365 42 20 269 358835 31226 363 46 5+ 423 30458  159 43 181 46
le se le s’interest s de Mr de Bon e sa pall comme le seul moyen que 
26 472 +358 54 2980r + 365 269305 404 66 461 (380 325 358 232 249 20r 358
no u ve au Pape Dd u v0 i Y a voir de  re pa re r l n j re
35058 113 184 410 31058 1333656 20203365 321 280 32152 368 44 238 327
fai re au Roy de Poloene  a sa cour o n ne so u 5 le de Y m et
107 332 184 367 365 181 66 20 46+ 285 46 44 348 212 58 43 358 36552 3597
P0 n ii si ca 
310 44 342 446 95 56.
PF

## Folio 666 — 867984570:0702
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000702.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
666
E PISTOL A RV M
780 (1. 198) 62 20750 348 327 125 42 179 44 355 395 (1. 302) 20 269 358 335
pour le c0 n - - - d ui s e que vous so u ha i
te s il ma te
120258 125 44 24 (1. 26) 22368 28 202 213 112 58 437 36 56 332 + 278 109 332
mo i s ne est re en quelque ensace ment d autre co te je la c Be rA
13936 32 349 246 325236 275 296 189 26 734 125 332 208 322 24 447 311
de te r mi ne r pour le Vostre ou si l en me i ne un
62 365 358 365 33252 129 349 4+ 420 358 223 150 102 40 236 119 36 348 4Y
di ci que ce so i 1 un - Fonerois au que l vous puis
375 2Y5 20L 105 212 36 56 +1 128 (I. 138) 184 201 40 213 201 10228 54 48 321
 d re c0 n f an ce
4.+ 26 32F 125 44 446 154 205.
42 M 82
143 5. 183
44. n 184
400 186
ALFIBE
y far t la re co m me n da tion à L le Cindatius
Je suis-
Claris ad praecedentem, quatenus inde collixicut.
T2T particuler (10L
222 sit
123 2i
224 avec
12560
126
227 facit
128
120 M
130621
162
163
(264. alsst
165
166
166
169
58+ 85
(50 1 (98
20 a (60 X 100
Ot TOT pUIS 24. L
102
203V4
246 (64. Z 104
65 1O5 CC
26 d6619206
67 207 fac
28 C 68 sA 108
169 209 ma
2 n5(XT2
TLZ V
4 er X24
EFS Ci
216
1149
54.
13320
234 attc
1735
230
13OMO
132 Jan
238 FToner
140
242
243
244.
245
22b (62y
29
30 f 7b nE F1O
270 ora
274
278 Cet1C
erju Frat
278 Beur
160
18+ P0
182
183
284 au
246 demande 186
2477
248 honmeur
250O1
25F
188
189 ment
290 ordre
T92 qua
328
1I8
258
190
197
198 ja
20 ITTO me 15O Majeste 190
101 180 1r2o on lroo oblis
200
102
194
252
153
254 a
(255
256
157
(2O1 que
202 Secre
(203 V02r
(204
205
206 enere
207
208 j0
209
210
2TL
2T2
223 2045
224
225 conrc
276 euX
277
(278
222
222 servic
246 est
245 en
ac
(202 qul
282
283
285 COuI
(286
287 5a
288 j021
289 Madars
(290 p0
292
253
(255
293 Xa
294
295
250 L)paenot 296 eneaec
2978
290 interest
209 maison
25
258 jamais
26C
259
262
262
263
264
265
266 elect
26
268
269 M
30 p1
30T quoique
223 20)c
224.
225
226
227
228 10
229 minist
230
362
304.
306
3078
309
d
272.
274 Atterrar
278, il
2791
(280 pa
324
320 p4
27X quelque
23L gu
232. feut
234 areen.
234
236 en
1237 for
1238 ju
230 mais
273
2.76
310p0
3ITra

## Folio 667 — 867984570:0703
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000703.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 159 lines, status machine
(32L re
322 Fa
323
24 ba
325 comme
326
328 imcclution
329
35Eru
35210
354b0
F C. L
OVI
382
384
355 aa
356 Fm
357 Souvern
1358Je
350m
366
38.
386lu
300
+T4 bien
3
+18
d
4.16, 11
420 p0a
443
444
+45
4.47 BC
449 nOuS
4 5e
448
300 poinc
DE
392 TiOn
Et
4.22
+24
425
426 fa
33FY
332 te
333
334 bc
335 Carat
13C
33
33Ona
34
34Tr0
342 5i
343
344 bi
345
346 encore
347 gener
348 la
340ne
850
374 beaucon
375 dii
376
377 erana
37810
370 nu
360
DE
402
+03
404 bon
405 dans
406
407
407
400
410 P ap0
44
6T st
462 temps
463
464
465
466
467
468 10128
460
47 pencant
1500
Vireula subius polica, innuic impersectionem aliquam, seu terminationem variatam; sed quae
aliquando neglisitur.
Apex luperne policus, innuic numeros nacurales, sed dempro denario.
XVII. Fpistola D. de Teil (Aolecari Resis Calliae in Polonia) ad Callia Resem. 8 Tulii
2089. Occulle scripea; diverso Ciphra genere à pracedente. Ljusque L’rpositio Inter.
linearis.
Sire,
FS Museovires sE Tont retires de la Crimee Les Farcares ayanrs brulles tous les tourases,
Le empoisonnés les lares. On dic qu’ils onc brusté Precop e fait beaucoup de rarages. Les
nourelles porroient que les Molcorites, l’estane racommodés avec les Cotagues, avoient mar-
ches auX Fartares qui aroient bartus un grand derachement tait contre cux, de qu’en luite
larmée entiere de Moseorites avoit combatu de destait les Fartares. Si cerre action cut este
aussi considerable que l’on la disoit, et que les Moleorites se tussene maintenus dans la Crimée,
 le erand Scieneur ne st oit plus en estat de co n il n e r la euerre
44 223 322 359 453213 254 444 322 427 275 360 35 236 144 19 43 213 332
ce la pour oit à r ri ve r dans la
28 II doir austy bien contiderer que 36 340 213 434 254 65 97 345 336 43 2TY 213
su i te e ju se r par la de la neces si te de fai = re la paix
435 27 226 57 143 252 43 414 213 275 213 264 415 226 271 162 34 335 213 175
avec la Poloene
140 213 238 3160 16.
de snouvelle s de Mr de
N est bien a sontraitter que nous ayons au plustost 271 45 274 98 171 408 174 69
ba 1 re au ne u
au p re 2 de Caminias
352 45 226 270 453 48 75 quand nous seTONS 170 93 335 10917Y 437 38 nouS
RFFF Z
no
452 Rcinc
+52
4
5
e
D.
428
29
367 Ro
362 tu
36321
364 bu
365 de
366
36
3681
360n0
510 Dar
72
2
433
34
394 Bethu
395 du
80
(308 lettre
399 LVonCC
400
430 se
438 luy
+50
435
406
155 aon
4565
458 leur
408
19

## Folio 668 — 867984570:0704
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000704.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
668
F P ISTOL A R V M
= du Grand Vixir a voir comme le s c Bo se 5 se
ne Terons pas Fort eAoignes 20 202 322 428 1F 406 15F 223 45 15 382 405 99 409
conau se nt en ce pais la paix du Pure me pa roi s leur est re bien necessaire
390 405 125 32F340255 213 275 20r 373 323344 269F13 293 33c335 370 164
pour 10 b. te ne
et ce qui m’ettonne cest de voir qu’ils Fastent L peu diligence 306 20434 243 67 226 463
r au pe u de p re pa ra i f  qui se fo nt pour entre r en Ca
97 170354 49 27F 93 335 344 3252352199 225 405 +42 61 434 29193 32+ 330
m pa 8 ne  en la comme n ce nt si la r
a
87 344 77 453 TTF 322 273 25F 35 340 215 415 276 97 71 Jc ne croy pas que 18
le Roy puis se entre prendre ri en de co n si de ra b le će la ne
223 269 145 405 295 464 345 32F 171 360 89 425 17F 325 67 223 340 213 453
me fai 1 pa s Bien e j pe re r pour la ve m r vo ia nt comme
323 162 47 344 93 320 1945 354 335 97 434 213 336 463 97 356 442 125 257
10 n a ei t a P re, se nt dans le s c B0 se
S de si erand e:
243 35 +F 262 4765 3833540561 212 223 45 69 382405 99 271 415 322 4981
m po r ta n ce
33 374 97 216 89 34050.
=pour le service de Vostre
Je crois tousjours que ce ne sera pas le plus arantaseux 256 4 24 434 223 256 17Y 426
Majesté de traite r seut avec le Roy de Poloene pour l entre p ri se de
1a +
388 171389 43 166 140223 269 575 230 434 85 291 39 345 405 171 213 9.
ru s se = Je s erand s Scieneur s a y me ro nt mi eux re ce voir de
365 99405 20 223 45 322 99359 45 65 53 323 355 67 333 30r 335 340 406 771
la I be ra li se de V. M. le s’avantaees qui pour ro nt leur en
223 233 260 325 233 226 175 426 388 22345 180 99 225 434 355 65 293 321
re ve m r’que de le s te m r du Roy de Poloene Ft Mr de Berhune
335 336 463 97215 171 22399226 463 43 202 269 571 239 57408 175 417
que si Y av oit t0 u c he de lar
m’a dic la destus qu’il ne eroyoit pas 215 415 3F 270 254 246 49 25 362 27Z 213 97
ee nt il v0 u lu 1 en donner
252 +15 273 356 103253 47 32F 241 43. 16 3860.
c est de re u n r avec le Roy de
Ce qui me paroir absolument neceltaire 15 33F 17L 335 49 463 97 440 223 269 17L
Doloené le s Seieneur s qui on + du c. re -. di t dans le roi aut Me
230 223 45 359 45 225 224 47 20F 69335 L7ON EBL TOF 2IF 223 269 170323
ce qui ne je ra pa S a
y
entre prendre
340225 453 405 325 344 09 1X 107 405 tans cela P’on ne pourra jamais 52 291 464
ri en de co n si de ra b le ent ce pais 10
n P ro po se ra
345 322 174 36089 415 17L 225 13 223 321 340 255 16 243 35 39355 374 405 325
on a mu se ra é jamais ri en ne se fe ra que lo n puis se co
83224 65 353 405 325 57 263 345 32, 453 405 46+ 325 215 243 89 145 405 360
m p ce r pour quelque c ho se de erand = si par tant se p
De
it
33 39226 43 434 285 69 382405 27F 322 20 415 434 266 243 35 354 103 4
craite r avec le Roy de Poloene comme V. M. 1o r donne ce la se ra vien plus
38997 240 223 269 171 239 251 426 388 243 97 241 340 213 405 325310444
comm. 0 de  sujet, a mo i ns de m ba
ra
25E 37 172 57 206 65 343 27 217 17L 87 250 325 99 385 a 24 se seray de mon
HireuIX.
un e me il leur e condut le au Roy de
Je ne puis mempescher de Fouhaitcer 147 29 323 173 293 73 300 226 270 269 71
Suede qui est a nt a r me pour oit a P re se nt re 1a b n r
se
338 225 33T65 175) +F 97 323434 254 65 39335405 62 335216 23 233 43 425
a n si en ne re pu la tion  fai re de erand e S co n que
89 22 35 236 321 453 335 384 216 27657 162 335 171 322 1945 360 35 21599
ce s’en Aemaiene se u s te nu de la mi ni c e de s secours de V
226 45 32c 367 425 43 45 226 244 17C 213 333 236 73 111 17145 458 171 426
M. qui au roi + la satissa c tion de voir a si r se s ministre s’e prendre
388 225 270 269 47 213 445 63 276 171 40665 262. 43 40598 358 4557 464
de.

## Folio 669 — 867984570:0705
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000705.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
771
MB
323
64
ndie
NCOVLFOTTO.
669
de s me sit re s ce r la y ne s pour se n’servi r comme il se s
27T 45 323 435 335 45 340 97 216 27 453 45 434 405 69 156 97 251 173 405 55
p. ra ri que autre fois = ais le u que dans ce pars il ma ra jamais
93 325 236 215 750222 30 270 233 19103215 21F 540 155 173 463 170 325 103
ri en de ut on puis se est re vien assur e = le Roy de Suede s’accommod
345 32Y r9F 125 224 245 405 337 335 310 320 73 28 223269 27F 339 45 240
a nt avec le Roy de Dannemargue pour l Itolstein de ut ro oient Dien s
65 115 140 223 269 175 278  434 85 298 31 271 40 355 244 310 99 20
accommode r’avec luy e se se r vi r tout s d eux du n temps si faci le
240 43 240 283 57 405 5 97 346 43 306 45 27 30F 20+ 35 316 415 232 223
pour sa erand i r au  de s pe ns de c eux qui se nt leur sve ri
434 395 322 27 43 170 705 17Y 99354 +17 17F 69 30F225 425 6+ 293 45 336 345
ta b le s ennemi 5-
216 67 223 45 391 45 36.
s
est ra po Y te au Pape 10 W c ba nt se 5 
Le Roy de Pologne 90 33+ 325 374 97 226 170 209 246 43 25 352 115 405 99 30
re te n tion s su r la M l da vi e e ra la c hi e 10 n de
335226 35 27699 435 43 213 343 3F 16F 346 2957 326 21369 372 7324389 187
+ quil en a est e for 1 en co le re mais je ne n ==c roi 5 ri
97 295 32F65 33F73 192 TOF 32F 360 223 335 393 452 453 35 63 (169) 26945 345
en ca r assur e ment il ne ve u + po i nt d affaire s  ne me pa
32C 330 97 220 20 373 173453 336 49 105 374 27 515 27 230 0057 453323344
rei s pa s aussi quil a y t un erand re s se n ei ment du me c ha
269 113 344 99 10029565 53 47 247 322 335 99 405 35 236 373 295 323 25352
nt 3 I n S ra + p ro ce de de l Empereur  je ne le vo
i
5.
175 TTF 8F8923325 10F39 355340 T7F 685 208 57452 453 223356 8145
pa S I Y ri te C0 n t re 1 Flecteur de Brandebure a p re S en a
344 99 27 43 345 226 360 35 101 335 31 238 271 397 TT 593359032165
voir est e traite si i n di 8 ne ment = ne de v oit il pa s la 2
106 33F29 389 415 27 89 18277 453 373 24 453 17t 48 254 173 344 45 273 8r
se r ce de me s le = dans so n en ri er pour prendre se s’avantase
39 405 43 340 171 32345223 40 21F 425 8932+2362943 434 464 405 45 180
sdans le s occasion5
09 21F 223 45 334 93 40 48.
a
De ne 1 re r  a 0 1 6 la r et
Je m’attacheray torcement 266865 354 453 47 335 97 ZIZ 65 29 45 69 21343 350
r tant e s c B0, se S a V. M. mais Si re je ne (u i 5 a
97 306 73 99 25 382 405 99 71 426 388 303 415 335 452 453 435 7  27 45 2253
de de personne = mais je c roi s que n leur partieutier il s. i ns 1 ru
2
171 8 304 20 393 452 69 269 45 21589293, 165 273 99 8163 47 365 27
se ne Y0 + re Ma je 1 le bien mi eux que je ne pais fai re  comme
405 62 356 59 335 313 452 45 226 310 333 301 215 452 453 145 162 335 22E 25Y
ce la elle m pe r d ri en
340 213 321 463 354 87 7F 345 32+ 36.
Le bon f re re A n ee se n’re 10 u r ne en France par Venice il
223 32075 3356 1Y35 252 405 89 335 246 48 43 453 32F 258 414 419 173
a bien 20 u lu se c ha r se r du n c bi f re pour Mr de la
65 310356 103 253 40569 352 43 252 97 20735 69 372 21 335 434 408 17F213
Ta y
= nous ma n de r le s nouvelles quil
252 107 73 qui pourra plus librement 18 46 194 313 89 171 43 223 99 174 45295
s ca u ra qui re ea r de nt la cour de Poloene
09 330 43 325 225 335 242 97 27Y 175 213 470 17F 239.
Je soubait te que le Roy = de 20 10 5 ne s oit en estat de prencre
452 186 226 215 223 26920 172 374 243 77 453 99254 32. 1 421 17L 464 LXF
de for n f  c r de 5 po 1 se s au N en vi ro ns de
17C 292 236 75 472 19 43 17F 0d 374 45 226 45 170 51 321 346 355 117 172
Caminiae e le s bien fo u r m r de tout e S si r le
5 de
D ro
437 57223 45 310 142 403 43 463 97 271 30673 45 425 43 226 99 172 39 355
RFEF 3
visions

## Folio 670 — 867984570:0706
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000706.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
S
5
se
SXOD IL ILOM
en se me + tant en estat de se fai re C ra i n d
346 415 224 99 40 321 405 323 47 266 321 42Y 575 405 162 335 69 325 27 89 7
ra plus 10. A = Je prendr a y bien ea r de a TOu
qu’elle me Casse cousjours Phouneur de croire que je luis aree toucce reneration postible
335 213 175 405 89 465 325 444 246 213 20 452 264 65 107310 242 97 27r 65 306
pour en
434 32Y27 89 292 323 43 426 38824 4 212 375 427 366 4 52 48 36.
Celt tourte mon application. Je louhaitre qu’elle soit agreable de urile a Vostre Majesté, 
 W’arsovie le
8 Faillet 1689.
Sire
est Vot usest
Le rres humble, eres obcssant
ires sidele serbileu  Suset
De Led
dire,
Eadem Fxplicata.
FS Muscovites se lont retires de la Crimée. Les Parrares ayanes brulles tons les Tourage
L de empostonnes ses lases. On dic qu’ils ont brusté Precop de tair beaucoup de ravages. L
nourelles portoient que les Moccorites, l’eltants racommodés avec les Colaques, aroiene marchés
auX Partares qus aroienc Valtus un grand detachement fait contre eux, et qu’en luitte l’armée
entiere de Moleorices avoie combatu e deffair les Tartares. Si cerre action ent elte aur con-
siderable que l’on le disoir et que les Moscorites se Fullent maintenus dans la Crimée, le Crand
Seieneur n’estoit plus en estat de continuer la guerre. Il doir austi bien conliderer que cela pouroit
arriver dans la suite, ee queer par la de la necessité de faire la paix avec la Poloene
II est bien a lontraitter, que nous ayons au plultolt des nouvelles de Ar Chasteaunens. Ouand
nOUS CerONS au prez de Caminiac, nous ne lerons pas Fort coisnes du Grand Vixir, a voir
comme les choses se condusent en ce pais. La paix du Ture me paroist leur estre bien necessaire.
Er ce qui m’eltonne, celt de roir qu’ils Fallene li peu dilisencé pour l’obtenir, au peu de pre
paraciss qui se font pour entrer en Campaiene, e en la commencent si card. Je ne crois pas
que le Roy puisse entreprendre rien de considerable. Cela ne me fait pas bien esperer pour l’a
venir voiant comme l’on aeit a present dans les choses de si erande importance
Je crois tousjours que ce ne lera pas le plus arantageux pour le service de Postre Majesté
de traicer seul avec le Poy de Poloene pour l’entreprise de la Prusse. Les Grands Scirneurs
armeront mieux recevoir de la liberalicé de V. MI. les avantaces qui pouront leur en revenir, quie
de les renir du Roy de Poloene. Ft Mr de Bethune m’a dit la desus, qu’il ne CTOYOIE pas
que s’il avoit touché de l’arsent il voulut en donner.
Ce qui me paroit abtolument neceltaire c’est de reunir, avec le Roy de Poloene, les Soieneurs
qui ont du credit dans le royaume, ce qui ne sera pas aysé. Sans cela P’on ne pourra jamais en
treprendre rien de considerable en ce pais. L’on proposera, l’on amusera, e jamais rien ne le
tera que l’on puisse compter pour quelque chosé de erand. Si pourtant l’on peut traiter avec le
Roy de Poloene comme V. IL. l’ordonne, cela sera bien plus commode,  sujet a moins d’em-
baras. Je leray de nion mieux.
se ve puis m’empescher de Coutraiuer une meilleure conduce au Roy de Succe, qui estant at me
pouroit a present retabiir son antienne reputation, e faire de grandes conquestés en Aemaiene
soustenu de l’amirié e des secours de V. M. Qui auroit la satissaction de voir aeir les ministres
e prenare des mesures certaines pour l’en servir; comme il soit pratiqué autre fois; au lieu
que dans ce pars il n’y aura jamais rien dont on puisse estre bien assuré. Le Roy de Suede
s’accommodant avec le Ro de Dannemarque pour l’Flolstein, devroient bien l’accommoder avec
lay e se servir touts dedu a un cemps si facile, poerr s’aerandir, aux despens de ceur qui sont
leurs veritables ennemis.
Le For de Poloene, l’est raporié au Pape touchant ses pretentions sur la Moldavie  a-
lachie. L’on dit qu’il en a esté fort en colere. Mais n Crois Ten. Cut assatee il ne
dre les avantaees dans les occasions
et procede de l’Empereur. Pt se  le dois pas rrité contre l’Electeur de Brandeburs, apres
en avoir esté craité si indienement. Lel devoit il pas laisser ce demeste dans son entier, pour pren-
veut point d’affaires, ee ne me paroist pas aussi qu’il ayt un erand resentiment du mechant e
se marcacteray torle i penterrer es d’esciubi toutes choses . A. Mais, Sire, je ne
sins

## Folio 671 — 867984570:0707
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000707.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 200 lines, status machine
ACOLL F C FIO.
suis aydé de personne. Mais je crois qu’en leur parcieulier ils instruisent Poire Majesté Dien mieux
que je ne puis faire;  comme cela elle ni perd rien.
Le bon frere Anee s’en retourne en France par Venice. Il a bien voulu se chareer d’un chi-
Fre pour sr de la LCaye, qui pourra plus libremene nous mander les nouvelles qu’il leaura qui re-
cardent la Cour de Poloene,
Je souhaitte que le Roy de Poloene soit en estat de prendre ee de forrisfier des postes aux en
virons de Caminias, e les bien fournir de toutes sortes de provisions, en se metrant en estat de
se faire craindre. La paix s’en fera pustost. Je prendray bien sarde a toul, pour en infor-
mer VIM.
C’ell toute mon application. Je sontrairce qu’elle soit agreable dt urile a Voltre Majeste, et
qu’elle me Falle cousjours Lhonneur de croire que je suis arec touve reneration postible,
A W arsovie le
8 fuillet 1689.
14.F 1BFE
43r
18 = 3C
B- 88
4.9 2t 80
FO0... 150 - 00
TEA SE X OF
23b
52-
18- 15E
1dC (59 st 005
20-- (60, 1200
215 6ZNt 1OFD
62 102
6315, 103
204
65 a 1053
66 1106
18-- 68
707
108
69612092
220
3F1 17T a (TTL e
112
T23
T24
254
CF5 nt (155 pais
216
F17nS
c4-
15C
22
30-
39∞ 70
F22
224
T25
F26
127
+28
129
est lostre Majesté
T6T da
26E. Fa2
263 jamais
264 necessarre
265 particulier
266 seut
167
168
169
270 au
17T de
172
273 il
274 nouvelle
275 paixe
136
128 (158
1150
260 avantas
161 at
182
184
266 soutsant
166
190
292 for
193
194 nous
198
190
40= 80 1220 (160 aussi 1200
170
Le des humble, tres obeissant,
ires fidele serviteur  sujet
Claris ad praecedentem, quatenus inde colliBitur.
(2OF du
(242 donne (20L
1122
F23
130
240 avec
24F
24250
1243 Ju
T44 nu
245 puis
146
243 un
148
1T40
250 auire
T78 Dannemat
I5F comme 2OF d0
F52
253
242 8a
202
n
256 service, 196
De Teit
204
205
206 sujet
208 Fmper
209 P ape
270
2T2 danis
2F31a
214
2L5 que
216+a
3218
219
(220 asur
22F
222 fois
223 1e
224 01
225 qui
22610
227
228
220
230 affaire
232 facit
233 1
234
2365i
2.45 10
244 o2ent
246 +0
r 248
249
263 luy
284
285 quelque
286
287
208
280
290
292 ent
292
203 leut
(294
295 quil
250
258 France 20b Posteit
299
300
3Or C
303
304
(306 10u1
305
253 1
254 011
255
256
260B
2628
263
264.
265
266 cant
268.
27
269 Ro
274
276 cion
800
300
320 Bien
3TF elle
238 Cca 1278
257 L0OEnC
279
240momode 280
313 ma
324
376 temps
320b0n

## Folio 672 — 867984570:0708
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000708.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 138 lines, status machine
32t en
322 8t and
323 WC
324
325ra
326va
328
329
330 ca
33F est
332 Euerre
333 mm
334 Occaston
335 re
336ve
338
330 Suede
340
34. +
343 mo
344 pa
345 r
34627
24
340
1350ci
10
5 sit
+36
437 Carsehiiac
38
430
140
467
406
460
4706011
24. 16, 18. 20. 24. 28. 30. 34. 36. 38. 40. 44. 46. 48. 50. 52. non signiticatiri.
20. 8. n. delene numerum proxime prxecedentem.
6. 8. 0. repetune numerum proxime pracedentem.
uu delenc omnia incerjecta.
444 plu5
445 sacisse
440
44
149Y
152
453 n
455 secours
45C
57
4
4 pa
e
417 Bethune
418
420
0
42I estat
22
13
424
42
426 v0tre
427
E
352 ha
353 mit
354 pC
355r0
35620
382
384 p1
383
386
388 Mapeste
350 Se.
60c0
36
362 10
363
364
365 ru
366
363 Memais
e
190
30
389 traite
390 condu
3OC ennemt
303 mais
392
304 per Sonne
30554
307 Brandet
398 ministre
399
3n
464 prendre
465
450
2
403
404
405 se
406 voir
400
429Visit
434 pour
D3 Me
74 P
379Zu
380
ZVIII. Fpistola D. Leibnicii ad Wallitium scripea,  Marsii, incuntis Anni 1697.
Vir plurimum Reverende e Celeberrime,
Trerae cux, beneticio Domini Cresseti, Ablegati (ad Aulas nollras) Rexii mihi sune redeicae.
LOnibus non tancum schectae cuidam mex humanistime respondes, deliderioque meo Carista-
eis; Sed e, occasione Recentionis operum cuorum Mense Junio anni superioris in Actis Lipsien.
sibus extribira, quaedam monita erudita, e (ut verbo dicam) Pe digna, mecum communies
Et, quoniam videris nonnulla, in Actis dicta, ita accepille, quali animi parUM ExGA GETMAnOS
aequi accuseris, e quali vicitim cua recensendo exienuentur: Putari non insratum Fibi Fore,
E Epistolam Dominis E. dicoribus Actorum seriberem (cujus hic Exemplum addo;) qud (li iptis
viderecur) Actis iildem inserca, Caristieri cibi, scrupulis illis lublatis, pottis. C Fhabetur in Actis
Lipsieis pro Mense Zunio 1697.
Fco qui Te magni facio, ee publice proteltus sum, quantum meo judicio. Fibi debeat altior
debitas gracias rependi. Oc aucem animi mei cerrior elle poltis, ecce verbo cenus transcripta
quae ipse de Puis meritis creometricis dixi, Actorum Lipsiensium Mense Tunio NDCL. XXXVI.
P45, 298.
eaucis dicam, quid poristimum insignibus noltri seculi Machemacicis in hoc Geometrix ge-
Cnere med SENEeNEIA deDeALHE.
a Primum Calilaens e Cavallerius involuristimas Cononis ee Archimedis arces detezere cae
EDeNUME.
aCe
aGeomotria Indivisibilium Cavallerii, Scientixe renascenris non nili Intancia tuit. Majora
Tubsidia acclilerunt Priumriri celebres; Fermarius, inventa methodo de Maximis e Mimmis:
Ciarresius, olenta ratione L ineas Geometrir communis (Transcendentes enim exelulic) expri-
ee mende

## Folio 673 — 867984570:0709
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000709.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
Idt
50
GOLL F C FID
ae mendi per Aiquationes: FF P. Cregorius a S. Vincentio, multis praeclaris Tnrentis. Ouibus
Feresiam Culdini Regulam de Moru Centri Cravitatis addo.
aSed e hi intra certos limites constitere; quos transere(si FunE LLucenus de W allisius, GCO
ametria inclyri. Sacis enim probabile est Fugeniana Leuratio, e Walliliana Nelio de Wren-
a pio (qui primi Curris aquales Rectas demonttrarere) pulcherrimorum inrentorum occalionem
a deditse. Ouod camen mericissimae laudi inventionum nihil decrahit.
a Securi lune bo5. Jacobus Grecorius Scorus et Jsaacus Barrovius Anslus: qui praeclaris in hoc
a genere Theoremacibus Scientiam miritice locupletarunt.
a Interea Nicolaus Mercator Holsatus, Machematieus e ipse praeltancistimus, primus (quod
a Sciam) quadracuram aliquam dedit per Seriem Infinitam.
a Ac idem invencum non suo cantum Marte altecutus est, sed ee univertali quactam racione
c absolvii, protundistimi ingenii Geometra Tsaacus Veretonus. Oui, li lua cositata ederer, qua
e illum adhuc premere incelliso, haud dubie nobis novos adicus ad magna Setenrix incrementa
compendiaque aperiret
Ouibus deinde nonnihil de iis addo, quae mea operd accessere; Praesertim dum novo Cal.
culi genere esteci ut etiam Algebram cranscendencia Analy si subjiciantur; et Curvas, quas C’ arte.
sius a Geometria male exelulerat, luis quibuldam AEquationibus explicare docui. Onde omnes
earum proprietates certo calculi tilo deduei postune. Pxemplo Cveloidis, cui Aiquarionem ibi-
dem altieno, y = V2 ∞ = e a + 5
=. Ubi L sienitieat Summationem; et d, Ditte.
V 2X -
renciationem; _ Abseiltam ex Axe inde a Verrice; _e p, Ordinatam normalem.
De De aurem queri, nunquam mihi in mencem reni; quem tacile apparet nostra, in Actis
Lipsiensibus prodica, non Pacis vidisse.
OUX inter OIdenbureium _E ME COMMUTAEX (unE Licera, quibus aliqua accellerant a Dn. Nere.
tono; excellencis insemi Viro, rariis meis icineribus ee negoriis ab hoc sudiorum genere plane
divertis, rel periere, ut alia mulca, vel jacent in mole charcarum aliquando excurienda digeren-
daquem ubi a necectariis occupacionibus racatio eric; quam mihi cam subico, quam vellem, pro.
mittere non postum.
Exrerum libens ex Fuis liceris incelligo, quod ego a Fe tieri desiderabam, et ex Fuis medi-
cacionibus sequi judicabam, jam in ipla cua drithmetica Insinitorum Fuisse factum; d, in HIy-
perbola, idem quod in Circulo, praesticum ese. Quod mihi, Pua nunc ad manum non habenci,
non apparuerar; e, olim legenti, alirer vilum Fuisse memoria decepta lussellerat. Interim vel-
lem existeret qui euam illam Mechodum prolequeretur ad alciores et masis compolitas lineas.
Nam vrilitate sua non caret.
Cum videam in Recensione dici, Mechodum Arichmetica Intinitorum non porrisi ad Oua-
draturas Segmentorum, sed cantum ad Potales; Tuas vero Literas contrarium adlerere: Rem
accuracius inspicere volui in Fxemplo Cissorais. Cujus tam Recenlio, quam tuae Lirera men-
tionem Faciune. EF vilum mihi elt, applicationem ad Segmenta non carere dilticuleate: quia
locum non facile habene collectiones Numerorum in unum. Exempli gratia; Pro Cilloidis lpa-
eio cocali metiendo, ais; Si series Sublecundanorum va ducatur respectire in seriem Primano.
rum Inversam D - an tier Series DV a = a V a; quae est ad seriem Aqualium, sive coridem
DVD, ut Z - 3 ad E, Seu 4 ad 25. EL eodem modo guaeruntur hujusmodi alia proportiOnes,
quibus denique Incerpolario interseritur. Cujus ope, pulchre invenitur Area Incegri spatii Cil-
toidalis, ex suppolita Circuli Ouadratura. Verum, in parcialibus Sesmentis, duo cermini se
neraliter in unum numerum addi non postunt. Unde illa numerorum in unum collectorum
elegans in Pocalibus progrestio, qua nititur incerpolatio, celtare videtur in parrialibus leu seg
mencis in universum sumpris. L.quidem si ulcima a altignemus cerram rarionem ad D, Turtus
collectio tieri porerit; et Forrasse cunc norx progressiones orientur; praeterrim si ultima a Cerra
lege rariecur. Nescio tamen an cuve tacile Fucurum sit perrenire ad progrectiones numerorum
apcas incerpolationi: falrem norae in eo necdum à Teiplo publice extibiae inquilicionis ma-
teria FOreI. Itaque optarem d Te octendi, si commode tieri porest, quomodo Methodum illam
cuam ad Scsmenta Cissoidis, aliaque id genus, applicari posse arbirreris: Quandoquidem ejus rei
spem Facere cux Literae videntur.
sucundum lectu mihi tuie, se ad Ftistoriam Scientia locupletandam notacu dignum videtur.
quod indicas, Cycloidis aliquam deseriptionem jam exrare apud Cardinalem de Cusa. Manu-
leriptum operum ejus Codiceni, quem apud ros haberi memoras; Oxonii ni faltor extare eo ipto
indicas.
St vicem aliquam reddam (nam Casanus erat natione Germanus) admonebo, in Recentione
eorum qui Calculo valuere olim, quos cua memorat Algebra, Praetermicri Johannem Suisset Vestra-
tem, nar dEoxlu dictum Calculatorem; quod Gradus Oualicatum seu L’ormarum calculo subje-
ciBset. Memini me nonnulla ejus Manuscripra videre in meis icineribus, quae vel ob tempus
Auhoris edi digna videbaneur. Scis, d Julio Caesare Scalieero aliisque, magni fuisse factum; et
alios quosdam Scholasticos quaedam Semi mathematica ejus exemplo deditse, qua extant.
Dui Alxebram Tuam in Actis Lipsiensibus 2686. P. 283. recentuit optarie, uc de Aete Di.
s
vinandi

## Folio 674 — 867984570:0710
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000710.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
E PIS TOL A R V M
vinandi Occulce scripta, (in qua, egrexia a Te specimina data aic,) aliquid ederes. Verba ejus
haec FunC:
a Exterum, cum celeherrimus Rucor, quemadmodum incelleximus, excellat in Colrendis, vel
a (ut vulso loquuneur) Deciphrandis Crypcosraphematibus: eaque Scientia magnam cum illis
 quae hoc opere craduntur astinitarem habeat; praeterrim cum ea quae tactenus prostane valde
asline impertecta. Ita, in hoc quoque genere, Vietae laudes aequabit, imo vincet; si durature
 ad postericatem specimine ostendat; quod illum fecisse Colo Thuani cestimonio credere cogi-
LC MUE.
His exo nunc meas preces adderem, nisi graris xetas cua obstaret; in qua aequum est egudere
te ac trui anteactorum laborum sloria, non rero ad noros labores rocari. Siqui ramen adelsent
ribi jurenes ingeniosi ec discendi cupidi, polsent, coram, paucis Verbis d Te mulea discere, qua
interesset non perire.
Postremo adjiciam, incellectum mitui ex aliorum libris, praeclare nuper d Te Fuisse scriptum
de Sacro sancta Trinicare. Id mihi pergratum tuic ob Argumenri dienicacem; quod cractari d
Viro comperrae protunditaris e ânebcias, publice intertuit.
Non dubico quin multas in variis doctrina parcibus, sed praetertim in Phylicis de Nachema-
ticio, cogitationes achue premas; quas vel per Sacuram e per compendium annocari conserrari
que magis opcarem, quam uc anciquos Mulieos Cracos nobis des relticuros; qui multo majora
ip(C per 1C POLCS. Valc.
Dabare LLnobeti 39 Lut dil 1671.
Dediciltimus
Crodesridus Eculietmtus Reibnisius.
XIX. Fpistola Wallisii ad D. Leibnitium, APr. 6. 1697
Vir Vobilissime Celebertat que.
Tteras tuas humanistimas Marrii 33 Fannoverae datas, accepi (dt exolculatus Tum) Martii 3Y
Lstilo noltro, 1697. HIoc cst, spr. 10 Silo novo. Mihique graculor quod Nobilissimo Viro
Fgo Meaque non displicuerint. Veniam interim exorare debeo, E locorum distancia Fecerit, ut
erudirissima cua seripra e inventa minus cgo scirerim aur incellexerim, quam vellem; es quidem
quis tic ille cuus Calculus Differentialis non caris mihi comperrum lic; nisi quod mihi nuper
nunciarum est, cum cum Neretoni Doctrina Fluctionum quali coincidere.
Nec pudet me meam hac in parte ignoranciam taceri, qui jam ab aliquot annis contentus fuerim
(hac aetate) lampadem tradere; aliIIquE DCTIIErE, WE PEOMOVEANE ea quae ((iqua) esO non
intelicirer detexerim.
Ouod Liceras Scripleris (in mei pratiam) ad Fdicores Actorum Lipsicorum, Farori tuo debeo,
e stares habeo.
Ouis eorum ille sic qui mea Ceripea recentuie in Azis Lipsicis pro mente Junii 1696, F80
quidem non scio; sed ei grarias habeo. Neque enim cst cur cso ei succensere debeam, Si non
(primo incuitu) Ctarim perspexerie omnia gux penitius rimanu occurrissent, aut etiam CnE OC
curtura. Sulticit enim insticuro suo, ue summa quaeque carpat, et magis obvia; Lectoribus per-
mincendo, si penitiora deliderent, apud Authores indicatos quaerere,
Nolim aucem exiltimet quod in gencem. restram minus aequo tim animo; nam secus est.
Duod Mechodos meas in prichmetica Intinitorum pucarerie ad integras rantum feuras Per-
ringere, et non iem ad carum partes; inde tactum credo, quod non lacis accenderit adt Prop. 66.
(ubi docetur, Px coonita magnitudine seriei Inteerae, coonssei magnicudinem ejusdem obtruncata)
alia (que quae huc spectanE; puta PrOD. 67, 68, 69, 70, 71, 72, 108, F09, F1O, _C.
Ouod autem ad Spacia Creloidalia parcialia non perrigerine mex methodi, non dixistet, s ad
Nechanicorum Cap. 5. Prop. 20. advertiller: ubi docecur Semicpoloidem Semicirculi totam totius
Friplam esse ex partes partium respective sumptarum. Atque ad eandem Formam dictum elt,
PrOD. 17, 18, T9, 27, 22.
tes Tuas resolutionem, secundum ipsius Anacomiam veram, oltendi: Loque insignem huic tori
negorio altundilucem: (Parrietesu  liguris aliguot aliis:) Aliisque aulam dedi, hujus imiratione,
Respective sumpratutm qua. NOn aieM dicunque sumptarum; sed debico modo sumpta-
Sed inquis, (in Epiltola ca ad AcloruI Collectores) Preti mendo, (Actorum pa8. 254.)
irrepsit vox Cycloidale abi ducendum erat Ciltoidale. (Fsto.) Torumque Cisoidale spatium me
redesisse ad meas letbedes, non autem P artialta.
Recte
isuras alias sic resolvendi.
rum, secundum cujusque Fixurae veram AHacomiam.

## Folio 675 — 867984570:0711
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000711.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
pert
101
ebeo,
EB
GOTTIE C TTO
Recte quidem (nempe non in eo ad FTugenium tractatu Fpistolari.) Interrogatus enim etat
de Cissoide tota let ad interrogata respondi) non de parsibus: (quod enim ibi de partibus di-
citur, FTusenius Dol Cusgetit quam id Responsi dederam.)
Sed ad Mechanicorum Cap. 5. Prop. 29. idem videas de Cissoidis partibus praesticum, quod
erat de parcibus Cxoloidis. Rc ucriusque Fisura Consensum ibidem indicanum. Non aurem
eadem prolixicate Ciltoidem ibi prolequor, qua usus fueram ad Cyeloidem, ejusque Solida, et 50-
lidorum superticies, cencrague graritatis omnium, (ut nec alias tiguras aliquor,) quia LiC OpuS
in immentum excrelceret.
Sed Cycloidem tulius prosequurus tum, ut sic Paradismaris loco, ad cujus imitationem postit
quis (cur libet, ec vacat,) Piguras alias tractare, (muratis mucandis pro cujusque figura Cha-
ractere,) sirc ex duabus lire ex pluribus tiguris implicacis conster iltiulinodi tigura Compolita.
Ptam methodi mex ratio est ibi Paris eridens, actenre consideranei.
Obi aurem nOtaS, diffisultatem aliquam esse in accommodando ea, quae de Cilloide Pota dicun-
cur, ad ejus Parres: Dicendum elt, Ingenio opus esse (ubi Figura Composita est, ex pluribus
implicatis componentibus,) ad disquirendum, (ex tigura constructione,) quae parres hujus, qui-
bus illius componencium tigurarum parcibus, contociandae sinc; (praeserrim ubi distimili situ Po.
nuncuE tGUITX COmPONentES;) atque cum demum, parcibus sic decectis, accommodanda sunE mex
methodi. Ouod a me tactum videas in Cycloide, Cilsoide, Conchoide, aliisque.
Sic cgo distribuo Semi Cycloidem (non ur Lanius, sed uc Anaromilta) in Semicireulum e
fixuram Arcuum; quibus lepararim meas methodos achibeo: Est veique Cyeloidis Ordinata,
=a= S, ABOTCSata ex areu ex Linu recto; ejusque concinua incrementa (quas vos Ditterentas
diciris) agrregata ex incrementis horum. Et, ubi ad curvam ipsam respicitur, Obliguitas Pan-
sentis in quoque puncto (propter tiguram arcuum ex loco suo decrutam de luxaram, ob inter
sectum Semicirculum) qua est iltius puncti obliquitas (angulum incelliso quem ad axem Facie
illa Pansens,) componitur ex Pansentium ucriulque tigura Obliquicatibus (s quidem si terria
quarcare incerponerecur tisura, componeretur ex Omnium obliquitacibus.) Unde orixinem du-
cit Neretoni, Doctrina Fluxionum, _ Velter (si cum lacis inceltiso) Calculus Differentialis.
Sic Conchordem dirimo in Ouacrancem Circuli, et liguram Tansencium. Ordinaca in Cil
Coide, est ad Ordinatam in Semicirculo, e interceptum Axem, cerria continue proportionalis:
Atque ex talibus Terriis conslatur ea Figura.
Ouod meam Incerpolandi mechodum spectat; ea minima pars est mearum methodorum de
Intinuis; aeque cum demum in sublidium adrocatur, cum interrenit Racia Oniversalis, (sre
Binomii, live ApOromes.) Ouo calu non expedienda res videtur (veris numeris) nisi per eam
quam eso roco Continuam Approximationem: alii, seriem conversentem; alii, seriem infinitam.
Oux praesumir (quod nescio an me prior quispiam animadvercie) Aequariones intermedias inter
quas vocamuS) Laterales, Quadratieas, Cubicas, _c. Ubi aurem non calis interren Radix
Oniversatis; directe procedunt mex methodi.
Oi dicitmr, Nicolaum Mercatorem primum esse qui Quadraturam aliquam dedit per Seriem
Infinicam: Vide annon mea calis sC, AF. InFIn. Pr:. YOT. D:
Fx Bconnheri 0 = 12 3
2et ec
3X3X5 XGX 7X7X 9X 9X dC
2 X 4 X 4 X6 XOXB XB X IOX eC.
Sed et omnes mearum cabellarum series, in Arichmerica Infinicarum, sune Series Insinitae; e ea
rum plurimae quales quae Vobis dicuntur (novo nomine) series Transcendentales.
Nolim utique uc Claristimo Viro traudi sic nova Compellatio. Nam quas Cg0 rOCaVeram
Continuas Approvimationes; vocac Jacobus Crecorius, Series Conversentes; et Wervtonus, Series
Infinitas; led res eadem est. Sic quod eso vocaveram Centrum Percussionis, vocat LLueenius
(novo nomine) Centrum Oscillationis: led eadem res est. PL Fermatii Lyperbola Infinita
exdem sune cum meis Seriebus Reciprocis. PF Calilaei Cycloides, Mersenni Trochoides, mea C.Y
clois, et Cusani Curra (quocunque nomine dicatur) lunc res eadem. Sic Rectiticata Curva Ne-
Iii, e Curra Fleuratii, e Curra demum Fermatii, eadem est cum mea Paraboloide Semi cubicali
Ft Callorum Socia Creloidis elt ea Curra quae (mihri) cerminat Figuram Sinuum rectorum. Lt
ni tallor, (lic salcem mihi nunciatum est,) Nereroni, Doctrina Fluxionum, res eadem. (vel quan
simillima) quae robis dicitur Calculus Differentialis: Ouod tamen, neuri praejudicio elle debet.
Et ride annon Fermarii Mechodus de Maximis ea Minimis (quae qualis sc non certus scio.
nec seio an uspiam sic publici juris Facta) non lic reapse idem procestus quem eso adhibeo
(nominis ignaruS) in Parabola, Hyperbolae, FllipseoS, (aliarumque Currarum) Pansentibus
inveltivandis (in Fractatu de Conieis Sectionibus se alibi,) Sic variandus ue cujusque CUrVX
Character vostulat: Dui (ni Fallor) Spollonio dicitur asei uoraxcor. Fsque, Currarum duarum
Lactus, punctum illud quo Recta UadC LanBIE.
Sciceti (an Suisseri) nomen (ni Fallor) Roserus Fuit, (certe, non Johannes,) e nelcio an
quiequam praestirerit in Algebra; led crat Vir alias subeilis ingenii.
Cusam kixuram Cycloidis cacetpiaa habebis ex Codiee MS, qui hic habetur in Saviliana
BIBlIbLCa MathemaTCa; (ex dOHO HCD.)
Oubd

## Folio 676 — 867984570:0712
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000712.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
LOLA R V N
Ouod memoras, de Arre divinandi Occulce Scripra; elt ed les non certis regulis coercenda,
proprer intinitam rarietarem Ciphras ponendi, (et quarum ditticullas, san lacis ordua, quocidic
creleic;) qua a conjecturis principio posiris inchoanda elt; qua Broue succedere vel non Tuc
cedere deprehenduntur, vel prosequendae sunt vel mutandae, donec Guta CeTE constat. Sed tane
laboris res elt, ne rix sic qui relic ediscere. Miti tamen (ex Ms) L.XCMaL unum; E pi
Atolae Ciphris seriptae, prout ea ad manus meas pervenit intercepta, cum ejuldem Expolitione
a me praectica, ad D. (Mentenium ) F. ditorem Actorum Lipsicorum. Quod ad manus eus pex-
rencurum spero (Taltem opto) quamris nescirerim illum de nomine compeltare.
Oux exo de Sacra Frinitare conscripsi (lingua Anglicana) quomodo de Le canmitam ne
Scio: Siguis autem ex Bibliopolis reltris commereium habeat cum sutis Londinentibus; haber
Pollune apud Thomam Parkhurst, Bibliopolam L ondinentem, qui ca edidir.
Ouando aurem eso alicubi intinuaverim Cavallerii, Geometriam Indivisibilium AOH altat elle
quam Vererum Mechodum F rhaustionum compendiosius cradicam; nolim quis id a me dictume
putet in ejus Derosationem; sed in ejusdem C’ontirmarionem. Cum enim objecerint aligus, son
id esse Geomerria consonum, ut (rerbi gratia) ex lineis Rectis (nultius larieriaM) Conspe
censeatur Superticies Plana. Per Rectas halce (commoda interprecatione) incelligenda AIXCIIII
Parallelogramma, quorum lacicudo sic intinicelima pars Alcicudinis corius tigurae; Oualibus, nu
mero intinicis, compleri polle spatium illud, Paris Cicomerrice dici pottit; Palcem, ex calibus tierr
fiouram vel inscripiam vel circum seriptam, quxe inter se ditterant (adeoque e ab expotiia IBa
duo minus. Acque sic intellectum, eodem tundamento niri cum Vecerum F. xhaultionsous, c
magis conrelli Dolse quam illa; aur ajccouerenoias inculari. Oua benigna interpretatione non la
tum iri purem Cavallerii methodum, sed adjucum; uc quae compendiolius cradai aliorum prosixio.
res Fxhrauctiones. Acque haec tunc quae ac uusaao L. ias Literas reipondenda cemlui.
Tui Obserrantissimus
Johannes Wallis.
XX. Fncerpium ex Fipistola Wa Maii 4. 2697. in Philoophieis Franfactionibus Fon-
divensibus, pro Mense funio 1607. memorata; De Cycloide, Cardinali Culano coeniva
cirea Annum 2450;  Cacolo Borillo, circa Annum 1500.
Nar T oppicesbius et OPCra Ia Machemarica Anno 1644 edira, Ouod Crctoidem consi-
derarerat Cahilaus rum ance annos 45, (adeoque Anno Taltem 159O, aut adhue prius:
Ouodque adjacentis Fisura Guactracuram asicus Fuerit (es quibus modis sic apsreltus;) sed
non ct alIeCUEUS.
Fandem Curram Anonymus quidem GalluS, in l’FTistoire de la Roulette, Anno 1658 Gallice
edita, Mersenno cribuit; ut qui Anno 2615 (primus omnium, ut ipsi ridetur,) eam Callis suis
contiderandam provotuit, la Routeste dictam, seu Prochoidem. Non quod ipse Figurxe Gnadra
curam invenerit (aut quidem aggrestus tuerie;) sed, quod contiderandam propoluerie.
Et quidem omnino tieri potelt, ut Mersennus, per Cc, in eandem Curram inciderie, (nolim
enim mericillimo. Viro quiequam derogare,) neseius eam d Calilao Fuisse anre contideratam. Num
aurem id scirerit, aut nescirerie Mersennus, non constat. Vreunque vero (sire sciverit sive
non sciveric) Mersenno non debet praejudicio elle, aur ricio verri, quod eam porro consideran-
dam provoluerit. Cerrum enim ett, eam (sire Curram, sive Figuram adjacenrem,) non fuiste
tum temporis ita perspectam prout nunc est.
Anno demum 1641, Torricellius suam edidie Figurae Ouadraturam, (Demonstratione muni
tam,) nempe, Cyeloidem esse Circuli Genitoris Friplam; Modumque ducendi Tansentes. F.L qui-
dem primus omnium, quod seiam, hac edidit.
Sed Robervallium, aiume, Anno 2634, hanc Ouadracuram prius invenisse; quamris ea non
tuerit eypis edica, (nec quidem seio an eriamnum sic.) Quod quidni rerum su, non video:
quamvis id nescirerit Torricellius.
ac certum est, neque Mersennum, neque Calilaum, Prinos else qui Curram hanc contidera
verine. Fxtat enim apud Carolum Bovillum, inter opera lua Machemarica, Annis 25OF, 1503
23lo, edica: Fc Speciacim in eo ubi as de Circuli duadratura.
Obi inter alia plura, ostendit, Ouod (dum Circulus luper rectam in plano rolricur perime.
ad aguaent) quoane Ferpnerra purctum (arcendendo e descendendo) Curram describit
netse, eam quam als C a CMUS,) L Glldem, quodlibet in Circuli plano Punctum
incra Circulum Toso Centuo excepio) alcendendo et delcendendo Ciurram iridem describit
(nempe, qualem jam dicinus C.Kloidem Protractam;) Centro aurem deseribitur Recta, Perime.
Oendic irem, Ol Lalallelogrammum intra quod volrieur Circulus (illud, puca, quod CY.
cloiat
ero aequalio

## Folio 677 — 867984570:0713
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000713.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Talia
UL
1dr2
 C. O L do 1. la2
cloidi circum seribitur,) est Circuli Quadruplum. Unde toret illatu tacile, Ouod (si eximatur,
multo loco, Circulus qui eAt Crctoidis Axi circumposituS) Parallelogrammi religuum Foret C. Mcul
Triplum. Duod rix aliud elt quam distorea Cs; lalLEM BIIC RQIIatuT. Vel SI auICTaLUI
re quod est extra Crcloidem, (quod oltendi Pous Mes aguale,) manebit Cyclors, Circuli
Ecipla. Verum hoc ca aetare non innotuit.
Sed ex (ance Bovillum) Cardinali Cnsano nocam fuisse constar. Ouem in plerisque lEguItUE
quolles citat.
Extat utique in recusto Codice Manuseripio, (quem ego nuper inculi in Bibliochecam Ma-
chemaricam Oxonix, quam Savitianam dieimus,) a Gllodam Johanne Scoblant, Aquiserani, de
Seripio; AnnO X454; recusto Charactere qui eam alacem sapit. Aquiserani, inquam; sic enim
lego quod ibi scribitur Aguise
Id liquet ex Noris, quas ad variorum Practacuum calcem subjunsis Seriba; quo die fuerie
Fractatus ille absolutus. Nempe, ad calcem unuIS, Lvi Aquiserani, Anno DeM. 145F, Oet ava
Sct Leoparai 7. Scoblant. Ad calcem alEETIIS, Ipsa a Anmunciationis 1454 Aquiserani, 70
Scoblant. Ad calcem hujus de quo agitur, fo. Seodant Aquiserani 1454, Febr. die S. Mathiae.
Ad calcem alterius, Per me fo. Scoblant 1454 Sprits au L0. Ad calcem ultimi, 1454. 28 aprilis
per 70. Scoblant Scripe. Ve de Codicis anriguitate O lic dubitandum. OUanEO autem PrIUIS.
Tractacum hune conseriplie Cusanus, qua Codke Mune deleriplie Scoblantus ille; non liquet.
Cerre non muliis annis: quippe in Ponciticacu P’apa icota V. CuL CIatIII.
Hlic, inter opuscula quaedam Cardinalis Cusun, (ubi agitur de Ouadrarura Circulis Mechanice
perticienda,) conspicitur haec Fisura. Coccem CItO MO. Quia I Codicibis Fairis, Fioura per
Peram deseribitur. Ec quidem, in MS. hava TatS acCurate, led rudioes manu delexipra est
texisse. Sec, quae (ad menrem Cusant ela) sie se habet.
Bovillus, ab eo plurima muETatUS; (quod qui urrumque legerie, non dubicabit;) quem ee ali-
Prouc sunc iltius Codicis Fixurx Omnes,) et a Seriba qui viderur rem ipsam haud Pacis intel
quo delisal Semi. diametrum C. Mu expositI: FE ab constans character quo designat Rectan
aequatem ejusdem Perimetro; Dura, quam Circulus Tuper. Planum volurus commen lurat sux Perime-
ero aequalem. ITis praeluppotutis; Cusani verba (quae hanc Figuram Spectanc) rire incellisantur. vir
a Dato Circulo, Quadratum aequale assienare. Ioc sic facito. Inter Bp (hoc elt, Semidia-
metrum expolici Circuli, ) e medietatem ab, (hoc est medietarem Rectae quam Circulus lU-
per Planum volucus, commenturat lux perimetro aequalem,) c recipias medium proportionale;
a per nonam Sexti Fucliais: (incellise, lecundum Editionem Campani; quae est, in Fditione
Clavii, 23C6: quod est costa Quadrat aequans.
Faec est Cusani constructio hujus Fisurae, suis verbis. Onde manilestum cA; Ouod (coin-
cidencibus punctis p a in puncto contactus prioris Circuli) Curra quam describit p punctum
dum Circulus volvitur ab a ad b (cui nomen non altignat Csanas) est ea Curra, quam jam
Ercloidem auE Frochoidem dicimus: Rectaque Conractuum puncta conjunsens, cst (quae jam
dicitur) Basis Creliais: Ouodque ab seu p b aequalis censeri debet Perimerro expotuci Circuli
(Secus enim, Costa Duadrati Circuto aequatis, non toret media proporrionalis inter medierarem
hujus e Semidiametrum exposiri Circuli.)
Ouod cum Scriba non lacis animadrerterit, cudi manu figuram delincarit; Circulos deleri-
bens justo majores; Punctumque p, quod ponendum exat in Circuli peripheria, ille paulo in
terius vonit; Punctunique b, quod ponendum erac in contactu polteriori, ponit ille paulo ci
era; Curramque, puncto p deseripiam, quae cerminanda erac in ipso puncto posterioris contactus,
ille paulo ultra terminat. Oux tacile exeusanda FOrenE.
Sed et (quod rem cocam manilesto mendo percurbat) Costam intimam Ouadrari Circulo
aptari (quae ponenda crac paulo supra Pisura Balin) ille cum Base contundic; quali in ipla
Base producta jaceret.
Ouam Fixuram, (uE in MS. comparet rudiuscule delincata,) libet hic tidelicer exseriptam extribere
ut Lectori constet quid Cieri debuic ad mencem Cusani, et quid factum Cit ex impericia Seriptoris.
a Feopardus Marcye, suis, ex domesticeis fuliani Apollacae; cui capue Koma amputarum suie, et COrPUS Csus
Aquiseranum pollea iraullarum. Vide Barenii Maccyro beure, 30 Seprembris
Acque
Obi notandum est (ex ancecedentibus apud Cusanum) quod hp est ipsi constans character

## Folio 678 — 867984570:0714
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000714.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
OL A R V
Arque hoc idem receatur in Libris F dicis: Ubi, incer alia plura opera Casani, Fdica Rasi.
leae 2565 (sed e credo, multo PriuIS) habetur Practarus hic De Mathematicis Complementis
cum Annocationibus cujuldam Omnisancti: A (praererquam quod Coltam illam intimam, ve
pinsit crcum Circuli; omnino concra mentens Cusani; quam ille non latis incellexir. Figuram
illam nOn apPOnO: VE nec Bulas iua apuid Bovillum habentur: Or quae conspicienda ha-
Casanus aurem, poltquam hane Ouaaralt Coltam (seu Latus) in hoc Schemate desienarerat
pro uno aliquo Circulo; procedit (in alio Schemate) ad mechanismum Tuum pro alio quoris
a F medietatem Costa siena in linea quae ad
ce aneulum rectum consuncitur nD in Centro, 
et sit nC, trahendo Dr; e habes anculum hDF:
a Quem facito ex aere aut lieno. Ft, modo quo su-
a pra cum illo omnes Circulos quantoepus quadrare
poteris.
Nempe, Formato hoc angulo Bpr, E PONatuX
Tuper hp Cemidiameter cujulris circuli; CruS re.
liquum (anxuli sc Formari) abscinder, in hr, (c.
mi lacus guadrari Circulo aequalis.
Acque hinc latis liquet, Creloidem quam nune
dicimus, jam ante aliquor secula Fuisse considera-
tam: Sed hoc tandem seculo penitius perspectam.
bentur in libris Editis.
Circulo accommodandum. viz.
non posuit, vel perperam DOTUIC) Liguram ns contrahir: PL, Pro Curva Creloidis, Perperam
XXI. Fpistola D. Leibnicii ad Wallitium scripca, 28 Maii 1697.
Vir plarimum Reverende  Celeberrime,
A Lter LuX Litera, non minus ac priores, muliis nominibus mihi gratissimae (UnE. DOcenL
enim semper aliquid quod faciar ad Sciencix incrementum. Sed _ vel hoc unum. octen-
derent ralere ce e noltri amanter meminisse; plurimum roluptatis atterrent. De Agnitate rua,
ee benerolo etiam in nostros animo, nunquam dubitavi, ejusque indicia dudum hrabui; acque
adeo et ipse, data occatione, quanei Tua in Scientias merira Facerem, oltendi.
Tuam Mechodum Incerpolationum inprimis magni facio; es puco aliquid habere achue in re-
celtu. Vellemque adeo produci ipsam lonsius ad alia binomia, erinomia ecc. tum eriam ad partes
ipsas tigurarum. Ilas enim hactenus, ni Fallor, non hac sed alia ratione consequeris, quantum
ex cua respontione colligo.
Pamech vocabulis generalius accepris pro iisdem haberi possint continuae appropinquationes, de
series conversentes, e series infinitae; F. 50 tamen, docendi caula, mulcimodis hâc diltinsuere (0leo.
Non omnis continua appropinquatio continuo exhibet incognita Valorem exactum, omnes appro-
vingquationes timal comprehendentem. Ec valor ille exoctus qualis Fuus 1 = 313, 1 5, 7, . 8, 9, c.
214, 4,6, 8, 8, 8, 10, c.
vel Brounterianus, (cujus non facis perspexi orixinem,) D = 1 2 3, 17, 13 c.

## Folio 679 — 867984570:0715
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000715.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
nM
Sidera
GOLL F C TI
A me tamen distinguuntur, à Valore exacto per series infinicas proprie dictas, qua per merate
terminorum collectionem contlantur; quales, ni tallor, primus dedie Nicolaus Mercator, amplia
Vic Neresonus, acque ego quoque exeolui nonnihil.
Incerim vellem, Tuas, e Brounkerianas exprimendi rationes, et Hugenio Crecorianam quo.
que serierum conversentium mechodum, promoreri.
Ostendie mihi olim FPusenius, Paritiis, Facobi Gresorii perbrevem libellum in 4, in quo vi
debatur aliqua contineri promocio serierum conversentium, sed ainguannes. quamquam mihi in-
spicere tantum in trantiru, non lexere vacarie. Vellem, quod ibi declt, d Dn. Davide Greco-
rio (ejus cognaco) suppleri polset. Vides isicur unamquamque mechodum d me suo pretio
censeri.
Dixi aliquando, in Lipsiensibus eruditorum Actis, mihi omnes Mechodos Terrasonicticas ad
Duo summa genera reducendas videri: Net enim colliguntur in unum quancitates intinitae nu-
mero, guancirate incomparabiliter minores eorO; Vel, semper manetur in quantitacibus cori com-
parabilibus, quarum tamen numerus intinitus est quando cotum Lxhauriune. Orriusque Me.
hodi specimina jam dedit Arehimedes; Sed nostrum seculum utramque lonsius produxit. Ita
que, Strictius loquendo, Mechodus Fxhaustionum, d Mechodo Inaivisibilium, distinsui pocest:
cametsi commune omnibus sic Principium Demonstrandi; uc error octendatur intinice parrus, leu
minor quoris dato; Fuctdis jam exemplo.
Mechodum Flurionum protundillimi Nerotoni, cognatam esse mechodo mex Differentiali, non
tantum animadrerei postquam opus ejus ee cuum prodiic; sed etiam protessus Cum in Actis Fru-
dirorum, et alias quoque monuI. Id enim candori meo convenire judicavi, non minus quant
iptius merito. Traque communi nomine detienare soleo, nalyseos Insimiesimatis; quae latius
quam Mechodus Perraconistica Datet.
Incerim, quemadmodum et Vieraea de Carresiana methodus, Analyseos Speciosae nomine venit;
diserimina camen nonnulsa supertunt: ita forcalte et Veroroniana ee Mea ditterunt in non
nuIIIS.
Mibis consideratio Disserentiarum dt Summarum in seriebus Numerorum, primam lucem at-
Fuderat, cum animadrercerem Ditterencias Fangencibus, et Summas Ouadracuris, respondere.
Vidi mox, Dilterencias Difterenciarum, in Creomecria Osculis exprimi. Lc nocari mirabilem ana
logiam relationis inter Differencias e Summas, cum relarione inter Pocencias de Radices. Traque
judicari, praeter aftectiones quantiraris haCtenUS RCCCPtS V, y, y, yt, p, _c. vel generaliter
V, Are (pesy, vel porentix iptius y lecundum exponenrem e; polle adhiberi novas Dilterencia-
rum vel Eluixionum affectiones, dy, d2 y, (seu d dy,) d3y, (seu d d dy) imo uriliter eriam
Occurrit d= Y, ec similiter generaliterque doy.
Hlac jam ARectione admissa, vidi commode per siquationes exprimi Dosse quancitates quas a
Tua AnalyE ee Creometria excluserat Cartesius; et Curras, quas ille non recte vocat Mechanicas,
hac ratione calculo non minus subjici, quam ab ipso in Greomerriam receptAS. FF, quemadmodum
Veteres jam Aquationes Currarum Locales oblerraverant, sed Cartesus eamen utilem operam
nobis nararit dum eas calculo suo expreitic: ita putari me non inuriliter facturum, si octen-
derem Mechodum Curras ab ipso exelulas limiliter per Aquationes exprimendi; quarum ope
omnia de iis cerro calculi tilo haberi Pollint.
Et licer tacear, quemadmodum rem iplam, in Aquarionibus currarum L. ocalibus Facilioribus,
calculo Carresu exprellam, jam cenebant Veceres; ita rem ipsam, meis Aquacionibus Disteren-
tialibus Facilioribus exprellam, non pormisse Pibi aliisque coresiis Viris essé isnotam: Non ideo
minus tamen puro ec Cartesium e Me aliquod vrile praelticille. Nam ancequam talia ad con-
stances quoldam Characteres caiculi analyeiei redtucrintur, cancumque omnia vi mentis et imaci
nacionis sunc peragenda, non licer in magis compolira abdicaque penecrare; qua tamen, caleulo
semel constituto, lutus quidem jocusque videantur.
Onde jam micum non elt, Problemata quaedam, post recepium calculum meum, soluca ha-
beri, quxe antea rix sperabanEuT: Pa praesertim quae ad transicum perrinent d Greometria ad PTa-
curam. Ouoniam Scilicer Vulsaris Greomeeria minus sufticie, quories Intiniti involvitur conside.
ratio; quam plerisque Nacura operationibus inelse consentaneum elt, quo melius reterat AuLO-
rem suum.
Flugemius cerre, qui haec Audia haud dubie prosundistime inspexerat, muleisque modis auxerat
inicio parri Faciebat Calculum meum, nondum perspecta ejus urilitate. Purabat enim, dudum
nota, sic tantum nove exprimi: prortus quemadmodum Robervallius et alii, inicio, Cartesit Cur
varum caleulos parri Faciebant. Sed mucaric poltea LZusenius sencenciam tuam, cum videret
quam commoda esset hac exprimendi ratio, ee quam taeile per eam res involurillimae evolve
FenEuT. Traque maximi eam a se tieri aliquoc ance obitum annis, non tancum in privatis ad
Caeterum Transcendentium appellationem, ya a me praeter rationem in phrati Cieometrica
LOvari PuceS, SiC accipiO uE Transcendentes quancicates opponam Ordinariis dt Algebraicis: F
Algebraieas quidem vel Ordinarias voco Ouancicates, quarum relacio ad dacas exprimi pocest
Algebraice; id ett, per Aquariones cerri gradus,s primi, secundi, ee terrii, et c. quales quancitates
Carte sius
ue aliolque literis, sed Dublice quoque est protestus.

## Folio 680 — 867984570:0716
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000716.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
680
A PISTOL A R V M
Carcesus Tolas in Tuam Geomerriam recipiebat: Sed Transcendentes voco, quae omnem gra-
dum Algebraicum transcendune. Ilas aurem exprimimus, vel per ralores Intinitos, et in specie
Der Series, (neque enim ipsas Series, Franscendentales roco, sed Ouancitates ipsis exprimen
das;) vel, per sEquariones Finitas; casque vel Ditterenriales (uc cum Ordinata Cycloidis me-
hodo mea exprimitur per sEquationem y = F
a
= ;) vel Fixponenciales, (ut cum inco.
vay-y
Enita quaedam s exprimitur per hanc AEquationem a F  = L.) Ex quidem Franscenden
tium Lixponentialem, pro Pertectissima habeo; quippe, qua obcenca, nihil ultra quaerendum re-
Care arbitror; quod sccus cst in Cxteris.
Primus aurem, ni fallor, etiam Fxponentiales A quationes introduxi, cum Tenora ineredicur
EXPOnEnLEM. VF jam Anno primo Actorum Lipsiensium, Specimen dedi in exemplo, quancica-
tis Ordinariae, Transcendentalicer expresta; ut res tieret incellisibilior; Nempe, si quaeratur
X = 30, PUtet X = 3 latistacere; cum (IF 33 +
2.7
tlac ad Le tulius scribere volui, Vir coregie, cum ue rationem Tibi redderem Nomenelature
mex, acque orovaronoiius, vere videar solis Vocabulis quaesisse novitatem; (ut quos Frochoident
Pro Crcloide dixilse nOtaS;) cum vero maxime, ut Cradus et Dilerimina Mechodorum nostrz.
rum, aliarumque, ex mente mea, explicatius cognolcerentur; proticereque mihi liceat, ex judi
cio Tuo. Cujus ea vis elt e penetratio, ut pro cerro habeam plurimas Fibi luperelse praelaras
cosicationes; quibus, licet nonaum absoluris, rellem non traucari posteritatem.
Tiaque, licet facile aguolcam Cryproeraphemarum Solucionem certa Mechodo absolvi non
posse; Specimina tamen ejus aliqua a TC extare proderir: quibus ipla Ars Ratiocimandi Occulta-
que perveltisandi augeatur.
Fua de Frinitate seripta, e quiequid omnino Tuum est, ut ad nos deferatur operam dabo.
Enum tantum de Suisseto vestro adhue addam. Verum esse, quod ais, Algebram non tracta (
se; sed cum, inicio operis de Algebra Tui, etiam de inventione Nocarum Arichmeticarum, ra-
riarumque Calcutandi rationum ab Algebra ditterentium, ageres; poteras Suisseti vestraris, l in
mentem renisset, optimo jure facere mentionem. Leaque nunc luggestr, ue aliquid pro Cusano
nostrace redderem; pro cujus Fisura nune d Te milsa pracias 250. Vale diu, et lare.
Dabam Flanmovera, 28 Marcii 1697.
Dediristimus
Codesridus Cruilietmus Leibnicius.
Unum 2dd0. Placuisse mitii phratim Acucistimi Neresom, qui Geometrice. Prrationalia VOCaE
quae Cartesius in Ccometriam Tuam non recipit. Sed haec d Transcendentibus distinsuo, can-
quam Genus a Specie. Nam illa Geometrice. Trrationalia duum generum Facio. Alia enim Lune
Gracis cercis sed srracionalis; quorum Exponens est Numerus Surdus, ut V 2, seu poreltas de 2
cujus exponenS FI ; e haec voco Interscendentia; quia Cradus eorum cadit inter gradus Ra-
tionales: Possene etiam, srictiore sentu, Geometrice (vel, si mavis Algebraice) Trrationalin
appellari. Alia vero sunc gradus indetinici, ut a: e haec magis proprie Transcendentia appello.
Et cale problema est, Rationem vel Angulum in data ratione sécare.
Siqua esset occalio Dn. Nererono, lummi insenii Viro, (torre per amicum) salurem officio.
sintimam d me nunciandi, cumque meo nomine precandi, ne se ab edendis praclaris medicarioni.
bus diverri pateretur; hoc beneticium à Fe petere auderem. (Sequebantur pauca, quae rem Ma-
themaricam non spectant.
Amicus quidam meus, Linguarum Audiosus, libenter notse rellet, an extet alicubi liber Ada.
mi Boboria, cui ciculus Forae Arctica de antiqua Lineua Carniolana. Ouoniam aliqua ex eo
loca obtinere optaret. Fac mihi, qualo, hanc praciam, et apud vos inquiri cura, an alicubi
lateat.
XXII. Fipistota

## Folio 681 — 867984570:0717
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000717.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
rocali
11
sunt
de 2
16 R
XXII. Fpistola Wallisii ad D. Leibnicium, Jelii 30. 1607.
Vobilissime e Ceteberrime Vi
Oroniae Jutii 30. 2697.
Treras tuas pergraristimas Mari 28 datas accepi jam ante aliquot seprimanas. Cum autem
sinibi de pluribus quaeris, non ltarim racabat (alias irem occupato) linsulis respondere; d
mecuo ne jam non pollim omnibus.
Continuas approximationes, Series convergentes, Series infinitas, quod spectat, (de Liqua sunE
ejusmodi alia,) quae mihi videntur cancundem signiticare; cum tamen id (quiequid (it) Dlurimis
modis tieri poltic (et quidem tactum elt,) non repusno quin cu lingulis modis lua attigas nomina,
aut haecce nomina (cancundem Cigniticancia) pro arbitrio distinguas; praelerrim si racet etiam
distincte detinire, quid quoque nomine ligniticacum velis.
Ouectus urique lum aliquories, quod Viri Magni suas Mechodos nomine tenus venditant (quas
apud se elam celane,) non aurem in publicum extribene, Ouaenam illae (inc. Sic Fermarius
ancehac mechodum luam de Maximis e Minimis: Robervallius Tuam de Compositione motuum:
Freniclius Tuam de Fxctusionibus; nelcio aucem an eorum quilquam suam in publicum ditincte
rradideric; sed hariolandum nobis permiserune, quales fuerine; aut, ut novas comminiseamur ipsi.
Ec siquid post tactum est, impertecte tactum elt.
Opraverim icem ue Pibi vacet cuum Calculum Disserentialem, d Neretono Tuam Eluxionum
methodum, justo ordine exponere; ut quid sic urrique Commune, e quid interlie DilcriminIs,
 ueram que diltinctius, incellisamus.
Ouod non omnes continuae appropinquationes tandem extribene exactum valorem, omnino ve-
rum elt. (Sic enim IIyperbola, ad parallelam rectam, ulcra Alympioron politam, continuo ap.
Propinguat; Sed, non ad daco minus.) Adeoque ego dicere Loleo Approvimationes; hoc elt
quae ita quam proxime accedune, uc dato minus distene: VE qua in INtINIE CONFIHLIAEX CCn
lendae lune coincidere. Talelque Tunc quas cgo indicavi.
Si in id incereste pures, quod Pua (approximandi Mechodus) per Additionem procedat; Mea,
per continuam Mulciplicationem: id tacile accommodabitur. Omippe cancundem ct, live c90
dixerim, 1 -
Ox 25X4OX eC.
8x24 X4Bx _C.
sive D = 2 + sA + a B + ab C. + _c. Res eadtem est; sec, sub
Nocatione direrla. Fr urroris modo, proceditur ad daro minus; quod (procestu in intinicum)
tandem cranescit. Et in Brounheriana pariter.
Exo quidem, in seripeis meis, plurimas adhibeo Methodos, (et pro nora quaque difticultate
novam comminiseor,) quas aLtEntS L ector tacile ammadvertat e imitetur; sed, de imponendis
Nominibus, parum tui Tolicitus; torcasse minus quam oporcuit.
Sic, verbigracia, Anguli Contactuis ad Circulum, nullus esse magnimudinis, asserui jam pridem;
non quidem omnium primus, sed Pelerarii doctrinam, (auchoritare Clavii aliorumque oppret-
Tam,) vindicari. Cumque eadem sic ratio, hac in re, Curvarum omnium; hinc merito conclu-
damus, Angulum Contactus ad quamris curram nullius elle magnicudinis; (quam voces, Me-
thodum Contactuum.) Acque hinc Carim collisitur. Cujuscunque Currae quodris punctum eam
habere Directionem, Obliquitarem, Inelinarionem, (ec quae sunc hujusmodi) quae elt. rectae ibI-
dem Fansencis; Poreltque proprerea contiderari, ue pars intinicelima iltius Rectae. Aique hinc
orcum ducic, tora de Curris Rectificandis doctrina. (Ouam ego primus insinuabam ad Prop. 38.
Ar. Infin.) Lademque porro ampliari porest ad Complanacionem Currarum Superticierum.
Sed _ eadem Conractuum methodus (ad speculationem Arictumericam rellacta) achiberi po-
rest, ubicunque est plurium magnicudinum (cujuscunque generis) supertaelatio; quarum una ali-
qua (vel etiam plures) lic sensim decreleit ue tandem erane(cat. Adeoque, ampliori nomine,
dici poceris, Mechodus de Maenitudine evanescente; quae accommodari porelt mille modis pro
re nata.
Porro, ne Diraricationis, in Contactibus conspicux, nulla racio habeatur; hanc dico Mensu-
ram elte Curvedinis, incentire consideratx: Puta, qua ratione (in circulis) cocus ambitus est
ambitu minor, (aut arcus limili arcu;) ea rarione elt illa peripheria (incentive) magis curra:
uc guae habet cancundem curredtinis in minori Ouanto: qux vocetuE Mechodus Curvedinum.
Duemadmodum vero Peripherix punctum quodris aliam acque aliam habere censeatur Di
rectionem; sic, in curris Diltimilaribus, alia acque alia ett, in lingulis punctis incentiva cur-
vicas, seu oradus Curredinis auc Flexionis: Acque ut illa aeltimanda est ex Recta Pangente; Fic
haec, ex Circulo ibidem exosculance. Nam, ut cujusque puncti, in Recta, eadem est Directio
sic est cujusque puucti in eadem peripheria, aequabilis Curredo: Quod (ex curvis omnibus)
Lohi Circulo, et Spirali CHea C.fut Conveni
Hine ortum dueat ruus Calealus Differentialis, e Vereconi Methodus Fluxionum; TI ee
uiramque mechodum recte incelliso. Poceltque utraque (sccluta linea currae consideratione)
Arictnierica speculatione consideraca, alio icem maxrucuabuS, pio ic nata, decommodari.
POFrO:

## Folio 682 — 867984570:0718
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000718.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
F. P
2
STOL A R V M
Porro; Ouod sit in Crari quoddam (quod dicitur) Centrum Gravitaris, SuppOnUnE omNes
Calrem Mechanicorum Scriptores; (quod nescio an quisquam me prior demonltrarie;) nempe
punetum aliquod, per quod li prare plano urcunque lecetur, crunt utrinque segmenta aeque sra
ria. Ouod Cencrum variis modis quarunt. Hoc ett, quaerune quali communem corius gravi
cationem quae respectiris particularum omnium srarirationibus aequipolleat. Indeque repurari
Dorelt torum srare cantundem pendere, ponderare, quaquarertum terri seu moveri, (aliaque )
aeli cocM. Foret in illo Centro positum. Hloc e80 vocarerim (ampliore nomine) Medium
Airthmeticum: FL, pro doctrina de Cenrro Graritaris, Mechodum dixerim de Meaio Pribme
cico. Ouam ego mulris modis adhibeo.
Sic, si super plana bali erisi incellisatur corpus columnare, plano oblique sectum; erune, ad
Cingula balis puncta, aliae arque alix Alcicudines; qux omnes limul lumprae xquipollene communi
alieui alticudini super coram balin; quam ego appellaverim altitudinem Arithmetice mediam:
Fltque ea, quae balis Cenero Gravicaris imminet; quae, in batin ducta, extribet Ongulae maxnie-
dinem. Ouam voces, Merhodum Ongularum. Fademque valet de Linea (recta auE CurVa) in
plano balis posira. Poreltque tacile accommodari ungulis inclinaris.
Paricer, li planum illud incellisatur circa datam in eodem plano rectam ut Axem converri
quo fiac Solidum convertione (inceora an parciali) factum: Prit hoc Tolidum (ex variarum
parcicularum convertionibus factum) cancundum aeli terri incellisatur cora balis, media quadam
aequipollenti convertione: Ec quidem aequale crit Ongulae super ea bali crectae (aciem habenti
in AXC illo) cujus alcicudo Arihmerice media lic aequalis arcui centro gravitatis delexipio, (e
parces parcibus respectire.) Ouam voces, Methodum Conversionum. Pademque ralet de curra
rectare linea, in illa bali, sic circumlata.
Fademque Mechodus (de Medio Arichmetico) pluries repetita, et (pro re nata) debite actri-
bica, exhibebie Cenerum Graricaris Ongularum, et Solidorum Convertione Factorum, Centrum
Percultionis (aur Oscillacionis Cencrum,) aliaque innumera; quorum magnam Copiam videas
in Mcchanieis aliisque Scripeis meis.
Perro; Jam olim nocum elt, Aream Circuli aequalem ette, Facto ex Radio in Cemistem Peri-
vheriae; lire dimidio facti ex Radio in Peripheriam: Idemque raler de Sectore ad Circuli Cen-
crum. Elt enim Circuli Scetor, haud aliud quam Rectangulum Conrolutum; contracta scilicet
Bale in unum punctum, flexaque recta verricis in Areum ipsi aequalem: unde quae crane in
Rectangulo partialia Parallelogramma, jam tiune roridem Friangula ejuldem balis e alcicudinis;
adesque singula lingulorum dimidia, ee tocum torius.
Ouod parier raler in aliis figuris Conroluris, (de Figuris Planis incellixe;) nempe quod Con-
volura est Evolurx dimidia. Ouam voces, Methodum Convolationis e Lvolutionis.
Sed figura Solida lic Complicata, eit ExplicaLX FrienS: uc est Sector Sphaericus Cylindri:
Ouam voces, Mechodum Complicationis ex Fxplicationis.
Sic Spiralis Archimedea, elt Parabola Convolura; atque baec, F. rolura Spiralis: de curva Para-
bolica, Spirali aequalis. Alixque Spirales, plurimae, sune Paraboloides convolura: sed es aliarum
tigurarum pluximarum similes tieri poltunt Conroluriones, de quibus cadem valet Regula.
Sic Semi circulus, puta ad Axem Semi Cycloidis poticus, si diltribuatur in Sectores ad peri-
pheriam cocunces in bale Crcloidis, est tixura Convoluta, (contracta bale semi eycloidis in
unum punctum,) quae si Fvolvacur, (uc quae erane Arcuum chordx in punctum cocuntes jam
tiane parallelae rectae,) tigura sic erolura, erit quam ego voco Trilineum Restiturum, quod ica-
que elt Semi circuli duplum, (ee parces parcium respectire sumprarum.) Illudque Frilineune
quod cum semi circulo complet semi escloidem, nil aliud est quam hoc Frilineum, Puxacum:
nempe ex suo loco decrutum proprer semi circulum ipsi ee axi luo incerjectum: quod itaque L
(exempro semi circulo) suo loco Restiuaur, eric iptum Prilineum Relticurum, cui ilaque xequa-
cur. Quam roces, Mechodum Luxationis e Resticurionis.
Pergue harum Mechodorum superscerationem seu compotirionem, habetur genuina Semi cy-
cloidis Ouadratura. Ouippe Trilineum Luxarum xquale cst Relticuro; eltque hoc, duplum
Semi circuli (urpore tigurae convolux;) ee simul urrumque, Semi circuli criplum
Estque haec, Luxacionis e Restirurionis methodus, res maximae ycilicaris in tiguris composicis
menturandis.
Porro; Magnitudinis cujusque Momentum (respectu habico ad convertionis Arem aut quod
hujus instar ett) appellare Soleo, id quod tic ex Magnieudine ejulque Diltancia, (aut Mapnitu
dinc Cencrigue praricaris distancia) ab illo AXC. Adeoque habitis Maonicudine se Distancia, Ha-
betur Momentum; vel ex Momento et carum altera, habetur reliqua. Quam voces, Methodum
Momentorum.
Porro: eadem Fioura (Plana aut Solida) contiderari porest ut seCta RCCIIS PLaurE VALIO ML
Potiris; qux quidem Sectiones cum eandem tiguram extribeane omnes, porelt alcera pro altera
sublticui ue sere occatio. Exempli gratia; Frilineum illud (quod voco) Restitutum, concipi
potete at secta rectis Bali BaraLCLI alque (SC lecta) est Figura Sreuum; aut rectis Axi paral-
lelis, eAtque (sic secta) Pnula Sinuum Versorum. Trem, li Semi creloidi intistat Semi Tolidum
det conrentione factum; concixi porelt hoc solidum secari plani Cgeloidis Bati parallelis;
a1

## Folio 683 — 867984570:0719
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000719.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
PAId
1ar11
pert
CiOL L F C F TC
aut planis Creloidis Axi parallelis; aue eriam planis Cycloidis Plano parallelis: quarum nunc
haec, nunc illa, nunc ista, postit else Calculo aptior; quae itaque possie prae aliis elisi, auE ca-
rum vice substicui: quam voces Mechodum Contra sectionum.
Suntque haec aliquod specimen Mechodorum mearum valtim adhibitarum; quas si omnes pro
sequi vellem, e aptis insignire nominibus, nimius essem: Sed quas acentus lector, etiam non
monitus, Facile advertar de imitetur: ee (imitando) taciac Regulas Generales. Suntque IIIX vel
separacim acthibenda, vel pluries repecenda, vel ctiam inter te, e cum aliis, variis modis im-
miscenda de componende, prout fert occalio; quod et a me tactum elle, paltim videas.
Meas, in Arictimetica Intinitorum, Series Intinitas, quod spCerat; nempe, guX TIIHE, UE numErI
nacurali ordine procedentes ab o inchoari, in intinium, (sed quarum ulcitus CerMInUIS, DUTAC
Suxponitur datuS;) vel in horum ratione duplicata, criplicara, alialve musciplicata, auE Sub.
musciplicata, auc ex his uccunque compolica, auc secundum quemeunque Exponencem delignanda:
Duta ae: Lgo eas omnes ad hanc reduxi regulam generalem; nempe Aspresatum totius leriet
intinitae, ad terminum ultimum cories politum, (pura ad mV,) este, uc L ad p f F (PorestatIS
exponentem unitare auctum,) quaecunque sic ea poreltas p: (quae elt una ex cuis Aquationibus
Transcendentalibus.) Ouippe eso, praeter poreltates olim recepeas, puca latus, quadratum, cu
bum, SEc. (per numeros integros exponendas;) Poceltates intermedias centui considerandas (et
credo, primus;) de consequenter, inter seceptas Aquationum Analyricarum tormulas, lateralem,
quadratiealem, cubicalem, ecc. incellisendas esse, intermedias quortiber; quas (ereco) nemo PrIUS
considerarie; quales Tune (ni tallor) quas eu Zuerscendentes vocas. Indeque (quod cu bene
nOtaS) ampliatuE CurVaTum CeOmEtRICarum numerus, ulera quas Cartesius eo nomine digna
tus CIt.
Verum eso Cartesio tacile permiterim uc detiniae ipse, quid velit ille per curvas Geometricas
apud eum incelliri, licer eam compellationem nos lacius exrendamus. Nam eandem vocem alii
alirer detivire ColenE. Ouippe Triansulum apud Fuchdem (de Tolis Rectilineis incellectum)
aliud bioniticat quam apud Sphaericorum leriptores; Trem Conus d Cylinarus, aliier apud F.V
elidem, (de Colis crectis;) aliter apud spollonium aliosquo, qui Scalenos acMILEHME. RIque F
clides iple, aliter in libro se, aliter in ,, detinit Proportionalia.
Fsas meas series Incegras (Figuris incesris aptatas) non video qu’in en Pacis probis; sed de
Figurarum Parcibus, haelitas; An ad fieura partes accommodanda sic haec Methodus.
Verum, de Parribus, id oltentum elt, paricer procedere, ad Arith. Infin. P. 66. e sequentes.
Et quidem, quocies tigura procedie secundum unam aliquam ejusmodi seriem (quacunque de-
mum ea LiC,) nulla elt disticultas; quod videas ad pr. 67. plurelque alias sequentes.
Obi aurem tisura compolica est, secundum plures series; ingenio opus esse dixi, quo d’ rimatur
tigura sic compolica, in sui parres componentes, (quod alirer acque aliter taciendum elt, prout
cujusqne figura nacura postulat,) de parribus, sic dirempris, separarim accommodanda est haec me-
chodus, ubr locum habet.
Ouod si non Paris allequaris, sic accipe. Si menturandum veniat Circuli vel Semi cireuli
Scementum: non protinus a corius Circuli vel Semi circuli mensura procedendum elt immediate
ad menturam Segmenci, per has Series; (quia non procedune concinm Segmenta secundum ali-
quam hujusinodi seriem limplicem:) sed considerandum est Sermeneum, ut summa vel ditteren-
cia Sectoris ee Friansuli; (elt urique circuli Scgmentum, idem ac Circuli Scctor, addito, vel
dempio, respectire Priansulo:) quorum urrumque (separatim) est hujusmodi Series intinica;
e quidem Primanorum Peu Laceralium: Nempe Sector ex Areubus, et Priangulum ex Rectis,
Ariihmecice proportionalibus. Dua dux series separarim cractanda lune (et incontuse) in tora
de Segmenco cractatione, eilque opcrationibus quae ipsum spectant. Ouam voces Mechodum
Distributionum.
Paricer in Semi cycloide: Componitur haec Figura, ex Semi circulo, et Trilineo luxato: ejus
que Ordinata, componitur ex Arcu ejusque Sinu recto; puta o = a F s; ejusque concinua inere.
menta, aequancur continuis incrementis horum; hoc est (in nOLtOnC ta) do = d a F d5:
vel (in nocarione Nerotoni) o = a = s. Trem ordinatarum quadrata, o = a F 2a5 f s. Pa-
ricerque in omnibus qua sequuntur operationibus huc spectancibus, separarim cractanda TunE
a es; ut a me tactum rideas in Practatu de Cycloide, eoque de Motu, Cap. 5. Pr. 20, 2F, dc.
Necdum tamen locus est adhibendis hisce meis Seriebus; quia neque a neque stie CUUNEUE
Arichmerice proportionales, (sed qui congruune iplis 2 linibus versis Arichmerice proporcionali
bus,) qui itaque lunc adhuc resolrendi priusquam seriebus hisce locus erit. (Ouod quomodo
factum sic, in procettu noltro rideas.) Acque candem, singulas porciones semi exeloidis debire
Lumpras, lingulis porcionibus lemi circuli respectiris, elle ut 3 ad F.
Ouippe in tam perplexo negotio, pluribus methodis opus est, quarum altera in alcerius subsi.
dium veniac: ec magis acthuc quum ad Solida ee semi lolida segmentorum rariis modis conver-
sione tacta ventum ett, eorumque momenta et cencra gravitatis
Sed simplicistimus modus quadrandi Crcloidem (s nihil POrTO GuATeTETUT) est quem mode
indicari: Nempe, si Semi circulus ad Cycloidis axem policus, distribuatur in dectores, cocunces
non ad Cencrum, Sed) ad Peripheriam (circuli senerancis) in ipta Cycloidis bale; erit haec
c
Pieurn

## Folio 684 — 867984570:0720
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000720.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
E PIS TOL A R Y M
Fisura (ex Friangulis) Conrolura; hujusque Evolura (ex coridem Rectangulis ejuIdem batis
e alticunis) est Trilineum (quod voco) Resticurum; quod itaque elt Semi circuli duplum
(_ Parces parcium respectire;) idemque, Luvatum, (interpolito ad axem Semi circulo,) elt
Triluteum illud quod cum semi circulo complet Semi escloidem; adeoque Semi crclois (ex simul
ucrilque compolita) es Semi circuli eripla; ee parres parcium relpectire.
Ouippe si omnia Trianeala aB (in a cocuncia) Semi circulum complentia, (ejulre portionem
quamliBec,) incelligancur Fxpandi in coridem Rectansula Bb, (Friangulorum dupla;) fiec (quod
voco) Lrilineum Restiturum, Semi circuli Duplum, (et partes partium respectire:) Acque hoc
Frilincuum incerpositu Semi circuli Luxatum, elt iptillimum illud Prilineum, quod, cum Semi
604
circulo, compiet semtercloidem: quxe elt itaque Semi cirenli Pripla; de partes partium, respe
etire lumptarum, Priplae. Est urique Bb erilinei Luvari, et Bb crilinei Restituti, eadem ubi-
que; iplique troui B A aequalis.
Similiter ego Distribuo Semi conchoidem, in Circuli Ouadrancem, _ Figuram Fangentium
luxatam. Aliasque tiguras compolitas, similiter; pro cujulque Compolitione.
Sparium Cissoidale, relolritur in Semi circulum e Sectores (contrario licu politos ad oppo-
lita DIaEITI LXITEMA COCUNEES) prolongatOS, atque sic complicatos ut in analyli mea videre
elt, Mech. Cap. 5. PrOD. 29.
Mechodos meas pro Pancencibus, videas summatim cradicas in Franfactionibus PhiloCophicis
Pro Mense Martio 2672. itcrumque ad Asebrae DroP. 95. quas ante in Tractacu de Con. Sect.
Dallim achribueram, Anno 1655. eildem planc nixas principiis cum tuo Calculo differentiali; sed
diverla nocationis Formula. Nlam meum a idem elt acque cuum d’r, nisi quod meum a lt nihil,
tuum de intinire exisuum; EF quum ea neslecta linc qux eso neglisenda moneo pro abbrevian-
do caleulo, id quod Luperest, est ruum minucum criangulum; quod ell apud re intinire exiguum,
apud me nultum est, Ieu cranescens.
Nec tamen displicet quod res eadem aliis acque aliis modis explicetur, qui omnes suam Hd-
beant ucilitatem.
Sic Endivisibilium doctrina, quamvis eodem tundamento nixa cum Vererum F. Phauctionibus.
(adeoque non minus tirma,) alià tanien cAt, (quod tu eriam mones,) et intignem haber urilita.
cem, rem eandem suceinetius ee commodiori forma explicando. Sieut de Arithmetica speciosa-
prolixas operationum tormulas in brerem synoptin reducendo. P.F (ne plura nominem) Arehi
medea Numerorum distriburio (per loca, ltactia, periodos, Sec.) in srenario cradita, miram
nacta est promorionem per eas quibus jam urimur Riguras numerarias. Nec vitio dari debet
Tuis aliorumque Inrencis (praelencis seculi) quod Vererum tundamentis superstruanur, e no-
ris quocdie promoreantur acceltionibus.
Aquacionum Transcendentium _ Interscendentium axpellariones mihi non displicent; (imo
placent ut ralce appolita;) qualibus et c80 aliquando utor aequationibus, sed absque Nomine.
Ouod incerpolandi Mechodus mulcum adhuc in recettu habeat, omnino verum est; cxo cam
catenus prolecurus eram, quatenus quod erat prae manibus negorium poltulabat. Nec displice.
bic liquis cam alius ultra promoreat; atque Tu maxime.
Interpolario Unius cermini, mihi cunc sufticiebat: Siquando pluribus incerponendis opus clt;
id porest multis modis Feri. Modus qui maxime obrius ridecur, lic esto; Sicur Nereionus, in
ordine ad Gircusi, Ellipseos, auc Fyperbola quadraturam, quo unum interponat terminum, ex-
trahic (in speciebus) radicem quadrarieam, iphius (v. 8.) R2 F52: Si duos relis incerpolitos,
extrahenda erie (in Speciebus) radix Cubica; si cres, Biquadrarica; ee quidem si quorhibet nu-
mero n norandos, extrahenda erie radix porectaris ab n. F F denominanda.
Ouodsi sumponatur hic numerus n numerus Fractus, Furdus, vel ureunque aeenros, comminiseen.
de lunt norx excractionum mechodi calibus hujusmodi consrux. Ouippe (quod ego Expe mo-
neo) in omnibus operationibus Resoluroriis (quales sunt Subtractio, Divisio, Fxcractio radicum.
Aquationum solucio, Incerpolatio, eec.) semper perrenietur ad id quod Aricto sensu fieri non
porelt, sed quod ureunque desisnetur quali tactum, (uc LunE = 1, 2, Y2, _C.) Adeoque concinue
PTOCE.

## Folio 685 — 867984570:0721
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000721.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
uo1M
mibus
prilitu
G OVL F C FIO
Procedetur ad alios aliosque gradus aésnoias seu Tnexplicabilicaris, in intinieum. Ve nunquant
delitura sit materia, ulera ultraque procedendi, volentibus id agoredi. Duos quidem tancum ab
est ue Sustlaminare velim, ut velim pocius incitare. Atque, uc nollem, eos lua lande traudare
qui praecelterint, ita nec eos remorari velim liqui Patasune inventis addere. Tuolque speciarin
conatus laudo e approbo. Oui id asere soles, ut aliorum Specimina Parricularia, Tu redisas
in Reculas Onversales.
Duod analysis Infinitesimalis latius pateat quam Methodus Petragonistica, omnino recte mones.
Frt enim considerario Rrichmerica, mulco simplicior et magis abstracta (quod Savitius nolter
olim monuit) quam cst Geometrica; adeoque magis Generalis, aliisque mareriis applicabilis:
ejusque ad Geomerriam accommodatio, est unus casus doctrinx univertalis. Ouod probe norune,
qui Fucliais Rationum doetrinam, (Geomerrice cradiram in Lineis,) muleo telicius extribene in
Arichmetica Speciola.
Acque, hoc incuicu, Cavallerii, Geometriam Indivisibilium, e8o prolequor in mea Arithmetica
Infinitorum. Et Sectiones Conicas, ConO exempras, cso tracto ui tixuras in PlanO, (Der LuaS
iplarum aftectiones expolitas, d Cono abstractas,) non minus quam Circulum et Triangulum;
quae e ipsa lune sectiones Coni, (quod e D. de W it post. Fecir.) FC medium Arithmetieum
amplius excendo, cujus de Centro Gravitatis doetrina non est nili unus Calus. Tuulque Caleu-
lus Differentiatis latius paret quam ad Fecrasonisimos, auc etiam Currarum Rectiticationes.
Duod de facobi Crecorii Seriebus conversentibus Tusgeris, cxo (pacruelem ejus) Davidem Cire-
gorium cuo nomine monui; qui mihi pollicirus elt, Pacrur lus tracica, hac in re se plenius
relle prolequi.
Dua Nerosonum spectanc, ad eum scripsi ruis verbis; simulque obtestatus cum meo nomine
ut imprimi curee quae lua supprimit seripta: Ouod ee (ape ante teceram, sed tactenus in callum.
Duotnam ex libris Sinicis, de Bibliocheca Goliana, redemit Bernardus nolter, non portum di
cere; cum ipse (quod recum condoleo) morruns lic; librique quos emit (consilio et sumpribus
D. Narcissi Marso, Archiepiseopi Dubliniensis,) Dublinium line trantrecti, nec seio an eorum
ullus sic apud nos Catalosus. Sed cos quos memoras libros Sinicos credo cum emisté omnes:
eolque (cum reliquis) Bibliocheex Boaleiana speramus destinacos, arque hue aliquando remie-
tendos. (Nescio an Dubliniensi.
Fibrum quem memoras Adami Bohoriz, (cui ciculus FTora Areticae de antiqua lineua Carnic.
lana, quarendum curari cum in publica Boaleiana Bibliocheca, cum in Collegiorum priratis,
sed non invenio; metuoque ne apud nos non sit
Suissetum (quod recte mones) poruiltem cum aliis memorare (si animo cunc occurristet)
quamris de Algebra non directe Ccriplerit. Ouippe ille (ni Fallor) primus, de rebus Phylicis
more Machemarico docuit dilterere, quem securi Tune alii aliquor, Semi Mathematica (prour e
Peire Logueris) Scribences. Quique (Galilaeum securi) Machelin Philosophix naturali conjunxe
rune, peaelente seculo, immane quancum Phylicam promorerunt. Quod de Rocerus Bacon (Vie
maonus in oblcuro seculo) ante alinos circiter quadringentos (eoque plures) aggrellus crats
Dc Crypioeraphemaris Lxpriandis, Seribebam ad Editorem Actorum Lipsuorum, iptis Calen-
Exterum (uc candem fincatus) amicitiam tuam graculatus, quodque meam non lis dedignatus,
dis Tanuariis praelentis Anni; led un ipse receperit nelcio
Valere jubeo. Ed aec y cd gcipeir.
Tuus ad ofticia dectiristimus,
Monet D. Frospitalius, Te jam medi-
cari Tractatum de Scientul Lniniti.
Lubencer incelliseremus, sit d
Duando id Speremus.
LL L D. LLBASCC a BALMMUI set pIa L0 Aptemb. 1697
fohannes t alis.
a sidih aecberea e caldertiaus
Treras tuas quanco prolixiores, tanto gratiores, ana cum roluptate lezi; e diverlarum Me
Lhodorum recentionem elexancillimam, ee cuo acu dignam, in illis aenoseo. Puro ta
men plures recte rerocari posse ad unum idemque capit.  LGatu Relosutenent sit Patlls
Altionabiles, ab ea qua tic in parres Inastionabiles; natase ex al Fanoteac, WO C.
chodi genere difterre arbieror. Mechodi aurem Tnalhignabu a Calcu MeleMat ac
uc quicquid his per fipurarum contemplationem consequi licet, id ipso calculo Facile possic obri
MerI. Ouare Momentorum, es Regula Galaimana utus (cujus quidam in P appo veltisia obser-
a) Conroluriones quas roeas, e Complicationes, d LuNaTIOnCS, altaguE Ia BEMUIS, UI IDCCI
a Extac in imperacoris Bibliocheca vionna. Vide Lambecir Coel. L. Ib. L. B ab. 93
mina

## Folio 686 — 867984570:0722
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000722.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
60
 PISTOL A R V N
mina taltum unirertaliori Lueatium methodi accixio; quae caleulo Difterentiali eractata
De exemplo rem illustrem. Conttar Momentum Prilinei ex Axe duplicirer haberi posse:
Nempe, vel per dimidiam summam Onacratorum ab ordinatis Axi applicatorum; vel, per Tum-
mam Rectangulorum ab Abscilta e Ordinata Bali applicatorum. Acque haec quidem Te, 8
Paschelium, e alios, ingeniola figurx meditacio docuit. Ec tamen horum duorum Ai gnivollen.
cia, starim Calculo Ditterenciali pater. Dilterentialis enim quantitas : N yy prodibic : y y dZ
F ~ y dy. Elt aurem yy dx, idem quod Ouacrarum Ordinatae Y applicacum ad AXem; e
xy d7, idem quod Rectangulum sub Ordinaca e Abscista, applicarum ad BaFin, vel (prO re
nata) ad Vertieis Fansentem. Traque Dimidia summa Quactracorum ad Arem, ee summa Rect.
ansulorum ad Balin, ex se inricem pendent; cum lumma eorum aequetur quantitati datae L N y)
Nam ex calculo differenciali rum ? d x y y (seu dimidia differencialis quancitas iptius x YY) ae que
tux ipsi = yy dX F xy dy. Veique summa horum vicistim, nempe Ly y d V L l X y dy, tacie
Exyy. Summa enim Dilterenciis ReciprOCX sunt. Ubi tamen nocandum, incerdum pro alteru
ero ligno F, poni lignum .. Ouod ipla Calculi ratio icidem octendic. Cxterum, cum nOS HC
Calculo asequi dico: non ideo tiguralem considerationem contemno, quae nos hne duxit
Sed per Mechodum Conversencium, Jacobi Gregorii; et per Series Intinitas Mercatoris, Nero-
toni, _t Meas, resolvitur Fisura in parres Alignabiles
Ab his vero omnibus Mechodis, dirersa est cotoque senere alia, Tua Mechodus Interpolacio-
num; ingeniolistima ee telicillima mihi rila. Oua optarem poruiltes, partes Ciltoidis, ad partes
Semi circuli reducere; ur torum ad totum reduxilti. Nam quod alia methodo conscentus lis
(quemadmodum tuo ee Fusenii caleulo, nos hac in Cilloide facile obtinemus) de eo nunc non
quaero. Traque ralde rellem, illam propriam cuam methodum produei longius; cum obtincan-
cur per eam, ad quae per calculum non aeque semper aditus patec. Nam, quod certo modo inter-
volaciones in parcibus delinune in leries intinitas, hic non moror. Teaque vellem aliquis junio.
rum, cum ductu horcatuque, inrenta cux mechodi in drichmerica Intinitorum expolita, in tocis
Taltem, prosequeretur.
Ouae meo nomine promilie D. Marchio FTospitalius, paularim eformo, quantum per negotia
alia bene multa licet.
dire. Verbi gracia, (tig. 2.) Flto G centrum gravitatis corius ipsarum AB BC. CD, quarum
centra propria sInC F F II: erie AC medium Arichmericum inter iplas AH A F A TI.
E
his, similibusque considerationibus ulus Cum in Diario Callico, ante annos aliquot, cum publica-
rem ee demonstrarem hanc propolicionem unirerlalistimam; Si mobile M simul cendar, mocibus
quoccunque, quorum Celeriraces es Directiones repraelenrentur (tig. 2.) rectis MN MP M  dc.
mOtum CompOsicum Fore MK, ita ut haec recta cranseat per S centrum commune graricacis
relue sponce nascuneur.
Veristimum elt inventionem Centri Cravitatis, et inventionem Medi Srithmetici, eodem re-
punctorum NY P O _C. _E SIE MR ad MS, ut numerus momum componentium (seu puncta
um
ecc.) ad Onitacem. OBi Simul notari, l Omnes conatus componentes (InE IM Cd
dem recta, UE A E A F AHL, mocum compolicum FOre uE AG. Nocari etiam alias, Ouactatu.
tam vet summarionem, nihil aliud ette, quau  . aut Hoc Me.
uccta

## Folio 687 — 867984570:0723
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000723.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
GiOL L F C TT.
dium habetur, si Summam terminorum diridas per iplorum Numerum. Ergo viciltim, ex ductu
Medii Arichmerici in numerum cerminorum, Ae Summa. Itaque, in quadrando Trilinco ABC. A
(tig. 3.) ip(x Ordinata L. M habeantur pro rerminis, qui ad puncta Axis (aequaliter dirisi)
relpondentia collocentur. Quo facto, pacet urique alcicudinem AB reterre numerum termino.
rum. Ac proinde, ( Rectangulum A B E D aequetur Trilineo ABC A, ipsam AD ese NC-
dium Arichmeticum, inter omnes, polico Ave aeguabilicer dirilo. Unde e, si mobile habeat in-
finitas numero, magnicudineque intinite parras, solicitationes; uc sune ipIX L. M; codemque
modo distriburas, vel applicatas; haberet imperum (ex intinicis iltis Colicicationibus composicum)
UE ABC A, vel uE ABL. V.
Nelcio an animadverteris, ex Actis sipsiensibus, me nonnihil promorisse Regulam Culdini;
nempe, uE Via Cencri Cravicaris ducta in Mobile aequetur Arex; id rerum elle, eriam si Mobilis
parres succestire quiescane, ee religuas mocum concinuantes quali deserant; vel, contra, succestire
se reliquis jam moris adjungant. Exempli caula; Pvolvacur, LLuseniano modo, Curra ABC.
ee crolurione sua describat curram AD F. (H8. 4.) NOteCE PO HT Via Centri Gravitatis c9-
Eius Eli etE cocum tilum non simul mOveatE. Nempe, Sic P centrum Ali, adhHIC CUEVX ABC
circumplicati, seu centrum hujus ipsius Currxe; _ E lic Cencrum tili semi eroluri DBC, con-
stancis ex recta DB et arcu BC; denique HI (dimidium punctum rectae C P) sic cenerum FII
cotaliter evoluri. Erso, Rectangulum sub Recta C F. d Curra HCFI, aequabitur Area Trili-
nei ixcilinei C F. AC.
Oprarem, non Specimima tantum, Led L Meia Arris cux Cryptolyriex, conterrari curares.
El enim in his, veluc tastisium quoddam subrilitatis simul indostrixe que humanae. AgnOICO, Cer
eis methodis comprehendi non poste; de si posset, minus Foret artiticiola. Ec vel ideo velim
ipla exponi arritieia, ex quasi calculos Pre
actem invenendi hine promorendal altimanda censeo. Loque hortor, ur omnia candide ex
noni cures; cum non tacile exurus lic, qui neglecta vel supprecta a TC suxplero postit. Vi
des me procuratorem apud ce agele, limul e glorix cux, et publici boni acque posteritatis.
Vides eliam dec. (C aera rem Mathematicam non spectabant. ) Vale achue diu, ee fare.
Dedicistimus
Codefridus Cmilietmus Leibnicius.
Dabam Thannoverae, 28 Sept.
stito vet. 1697.
X LV. Lpistola bratlii ad D. Leibrutium scripea, Oe40b. 21. 2697.
Oxonia Octob. 2. F. 1697. st. v.
culum illum ac He lssu cC. lmisa, Res Mathemaricas non spectabant.
Non vacat jam ae lebus Machemarieis quicquam addere; gula relim procinus absque mora
Pieri Forre polle, ue una cum seriptis meis aliquor, quae jam sb Prelo Tunt, Neroroni quaedam
iermisceam; simulque (niti en prohibeas) Literarum Puarum aliquas, quae ad manus meas
Verrenerune, e qua disna sunE uc non pereant. Incerim Vale, Vir Nobilissime, e amare
Lobilissime Celeberrime que V u
Ccepi hodie grarissimas tuas literas, Tannovera datas SepF. 28. 2697. S. V. Simulque lalci-
cuum tu id pecis) de recepris ruis liceris ce certiorem tacere. Id salrem inlinuare visum est
disuecto
Tui Obsexrancissimum
Tobannem N allis.
XXV. Lixistola D. Leibnu da trate sor cu L4 Lamsit 7698.
Vi plurimum Reverende  Celeditr,
cioni cux Caristaciendum esle judicarem.
Ouxris an pariar nescio quas lceras Meas (au Didenbursium Fortalter) apud ce repertas edi
Poteram petere, ut mecum antea communicentur: Sed tamen Patius purari rem omnem cuo ar-
Trerae cux novistimae, exque breres, aliquid ultra sperare jubere videbantur; Quod nisi ex
Lspectallem, respondiltem promprius. Sed non putari ditterendum diurius, quod interroxa
Elelus achiue erane medioeres, reniam laciluis quamm laudem else ivenTa; es, a rectrorun
bierio permiltere. Famerli enim facile incellisam, tumuluarie et d Juvene seripra, cujus pro-
exqui

## Folio 688 — 867984570:0724
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000724.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
688
iplam quoque methodum inveniendi addidisses. Interim spero, else a os Cs Poltis artett
niam velur haereditate tradere. Duamquam ipla vis ingenu legart cMgat Lon Potu. Oinam
haec malles agere, qua Tolus pores; quam relulettare Peteres, quod excellencer tacis, sed non
Tolus.
PTSTOL A R V
exquilicis seripris conjungantur, ipsa imparirate deceriora apparicura etse; eum, contra, inter
alias minorum gentic LuCatoes TOrtaISE commelidationem aliquam sabIC BOSInE; atque
edutionem esse reliticaturam; qusa lamen puteas else aliguid Hon Mal noso dcdere alle
adeo agnoseam (.quod res clt) magis veltrae sloriae (cui ipse Faveo) quam tama mex hanc
ritatem cam; ee commodo reipubliex, eriam periculo opinionis mex, serrire sum paratS.
municata Tune mecum quae D. Mentenio milisti; es rila mihi cum admiratione. Sed urinam
Intellexi laecus, ec. (Omissa, rem aliam spectant.) Vale.
Deditistimus
Dabam ZTannovera 24. Marrii,
st. Vet. 2698.
Codefridus Cnihelmus Feibnitius.
XXVI. Fpistota Wal ad D. Leilmicium scripta, 22 Julii 1698.
Oxoniae 22 futii 1608
Vod liceras 2 me prolixiores ante exspectareris, quas nonaum acceperis; FxCulacum me
L(precOr) habeas, quod pluribus implicicus nesoriis non poltim simul omnibus racare.
LITeEX Cx cuis aliguae, quas (ce PerIICente) me edicurum insinuabam, Tunt (praeter earum
aliquas quae mihi reCU InFETCeISCLMHL MIPer) Tvarum aliquor, quae erant ad Odenbureium (eripEx
quas cum ance trultra qualiverim uundem obcinui: Nempe ad Oldenbureium Epiltola daca Julii 15
1574. ec Oetob. 26. 2674 aliaque (line data) eodem anno excunce vel incunce sequente, et
Dec. 28. 1675. _ AnS. 27, 2676. _ Junii 25. 2677. _ Fulii 12. 267
Velim quidem, si per locorum diltantiam liceat, de lingulis ce contulere; d liqua sint apud
ce harum exemplaria, velilque inibi quicquam addirum, demprum, auc permuraruum; cibi obtem
Derabo. Ouodi, cumulcuarie scribenci (nec eo incuitu, uc ederentur) exciderit quiequam auE
minus perspicue auc minus limate dictum; vel liquid irxepserit mendi ex mendolis quibus ulus
Cum aposraptis (quorum ipla Aucographa non ridi) quod eso non sustulerim; id illustri Viro
non imputabit Lector Candidus. Sune urcunque illa Laterx (prour mihi ridetur) disnae ne
pereant; nec inibi habetur guiequam quod te dedeceat. Nec ribi ceder dedecori, quod cam ma-
cure rebus hisce mentem achibueris, ec canco cum judicio. LAque aliquando grarum (sed e
ueile) videre quomodo se res habuerint dum Cub incude tuerint, necdum prorsus limatae; et
quibus passibus processerint. Quod cu ipse mones (RP. 27 Au8. 1676.) de Schedialinatis Gre-
sorianis e Pellianis. Ouod aurem tu cua extennes seripea; id dandum est Modeltix tux; (quiv.
De quae laudene alii:) Ouodque mea praeterre ridearis; Humanitari tux debeo
Omnino elegans elt (e plane verum) quod habes (Ep. 25 Julii 1674.) de Ouadrando Semi-
Cyeloidis Segmento quodam. Segmentum aliud quoddam quadravic LIusenius  (eo prior
Wrennius nolter; uterque (credo) neleius quid alter fecerit. Sequitur utrumque ex meis uni
versalicer tradiris (in Fractaru de Cycloide, et de MOuI.) Estque hoc universaliter verum
Duod, in meis designacionibus quarumeunque portionum Cycloidis, si ita sumancur a, 5, rel a, 2
vel an R, (aut quod tancundem cst,) ut deltruatur a; id omne elt absolure quacdtrabite. Ouod
innuebam, ad eta PFOD. IIO.
Ouod ais (Ep. 26 Oct. 2674.) putalse non neminem, Carresii Regulam pro dividenda A qua-
tione Biquacrarica in duas Ouacraricas, non elte Onivertalem: Oui sic purat, labitur ipse
Onivertalis enim elt. Sed porest id pluribus modis tieri. OuipDe li A quationis Biquadratica
Radices quatuOT SINE a, B, C, d, Dottunt illa binatim componi (pro binis Ouadraricis) pluribus
modis; pura ay B; C, d: vel an6; b, d: vel an d; b, 6. Ad quas combinationes inveniendas, alid
aique alia opus erir A quationis Cubica Radice. Quod aurem ais (liceris sequencibus) hoc non
ette Nodum Inventum: Ia to verum elt. Hoc enim docuerat Bombellius seculo superiore:
Lanstrissime Y
et (Dolt cum) Vieta.
Ditticulcas quam memoras, (F. p. 28 Dec. 1675. dl 27 Au5. 1676. d 22 Junii 2677. ee alibis
de Radice Siquationis Cubiba, obi interrenie (qua dici Tolet) Quantitas Tmasinaria, (pura
QuemqNam POrTO rEOTETUT. Oumque nos laris expedirimus, Asebra CapP. 46, 47, 48, 40
Ouipre calus ille non minus Cuhelt Regulis Cardanicis, (rire incellectis,) quam ubi calis non
S, =V a = V = b2: = 2;) e de Racice Binomii Cubici exquirenda: non cA W
incectee Auenaria.

## Folio 689 — 867984570:0725
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000725.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
COL. L F C FTO.
Ac inguis, Ouis exhibebic ralorem Radicis V =B, vel BV = +; ne quae est tantum ImaxI-
maria ee Impostibilis. Omnino, inquam. Sed ee ipsum uadratum = B2 est non minus (lricte
Loquendo) Imasinarium ee Impossibile. Ft quidem, omnino omnis Verativa quanciras (live
TE Linea, Planum, Solidum, aur aliud quiequam;) elt paricer Imaginaria de Impolsibilis. Ouip. s
De impoisibile est uc existat quicquam quod sic minus quam Nibil. Sed, quo sentu relit qui
Imaginari Guadratum Negatirum, (- B2;) Paricer Imaginari debet, Tmaginarii hujus Guadrachs
Lacus Imaginarium. Fc quidem V = B in V= b ductum, non minus tacie = B; qual V L b
in V. L B2 tacie F B. Feradix Binomii Cubici pariter verobique elicietur. Hujulque doctrinx
summa (ni fallor) habebatur in illa mea Epistola, quam cu memoras L.P. 28 DCC. 1675.
Ouxe habes Ep. 27 Au8. 2676. de Fixurarum Transtormatione; eso plane approde. Fadem
AETC (aut quae huic aequipollet) cxo passim utor, in distribuendis Fisuris componus sI ua
membra componentia; ee in Rellicuendis Luxacis in squipollentes. Absque quo, trultra fuil-
sem in eis quae habeo de Calculo Ceveri Graricatis.
Ouxe habes (Fp. 2. F Junii 2677.) de ua pro Fanxencibus methodo; ego icem approbo. Dux
Tueric Stusci mechodus, vel non ridi, rel non memini. Vide aurem annon mea chodus lF
aliquanto simplicior. Fam habes jam Annor rS55. pastim achibitam, De Conicis ScctIOnIbUS,
PrOD. 23, 30, 36, 46, 49, e alibi. Pamque Fulius explicaram in Transactionibus Lonamensibus
pro Menle Marcio 2672. Indeque cranteripiam in meam Acebram, cap. 95. Cujus haec tere
Tumma.
Sic A a expolica quaeris curra (concara, conrexa, vel utcunque
CUIPVAta,) CUjuS VeEEeK A, intercepta Diamerer vel Sinus verlus
(quam cu Ableictam vocas) ad Cuerx partem Concavam AV (seu
ad Convexam A Y) = V; Fjusque Ordinara V a (vel Z4) = b
curramque in a contingat recta a F (vel a 4) diametro V A OC.
currens ultra verticem in F (vel diametro A X cicra verricem in
;) Sirque Subtangens quaelita _V (vel 4Y) =f. Incellisantur
aurem in Diamecro AV, ultra cirraque V, puncta DD, (vel in AY.
puncta Y,) cilque ordinarim applicentur DOT (vel yTO) curra
occurrences in O, e cansenti in T, Culera curram vrrobique, ubi elt
crilincum AVa ad currX partem concaram; sed citra curram, ubi
est ATa ad currX partem conrexam:) sicque VD (vel YY)
2
adeOque DA (seu Y A) = v = a, e DF (seu y 8) = f = a. FF (prO.
prex similia iriangula) V F. DF:: Va. DF (vel Z8. yB:: Ya. yY) - = EV. FricquEDF =
(aegualis vel major quam) DO; nimirum aequalis si incellixatur D in V, sed major s exrra V.
e limiliver y Y aequalis vel minor quam yO; nempe aequalis si sic y in Z; minOr, R exEra.)
acque tactenus univerlaliter, qualecunque fuerit Trilineum AVa (vel AYa. ) EAtque (quod
Probe notes) eadem Fangens (sed alibi cerminata, in P e _,) quxe crilineo interno AVa, e
quae crilineo externo ATa, conrenit.
Sed pro DO, (guae est cum DF comparanda,) lumendus est, pro quaque curra, Tuus cujut.
que debicus Character, seu sEquario propria. Exempli pratia. Si Aa lit Parabola (quae eAt
omnium simplicilsima curra) est AV. AD: : Vag. DOg = = = B; _ DO =B p. Frit.
que proptetea  a V (= D F) equalis vel major quam B y  =a (= DO; ) Adcoque (di.
videndo uurinque per b, e quadrando) f L 25 a + a = v F a, et (decultacim mulciplican.
d0) f. v= 2fv a = va= f2 V = f. a Paricerque (deleris urrinque aequalibus, vel porius
ab inirio nexlectis; hoc elt, iis omnibus in quibus a non conspicitur; excerilque per = a divisis;)
250= va = f2. Hoc est; aequales s Sumacur D in V; sed illa major, ( extra V.
Tandem (qui methodi nucleus est) polito D in V (quo sit a =0, adeoque eranescant
iptius mulcipla omnia) tier (2 f0 = va = 2fv =0 =) 2f0, = f2; e 2v = f subransens
quaelita.
Si pro Parabola communi spoloniana (quam Guadraticam dicas, uipore cujus AbscisX seu
InCErCEpEX diamerri Tunc in Ordinatarum ratione Duplicata, seu ut carum Guadrata,) exposita
sic Paraboloeides Cubica, Biquadratica, Supersolidalis, auc alia cujuseunque gradus, puta quae
Poceltatis Fxponencem habeat e; cum (pro f = 2 v) prodiret 1 = 3V,
4
5~3 aut
=CV, _cc. hoc est, Subtansens f, Forer, Abseillae v, mulcipla per numerum e (exponenrem
DotestariS) live sit ille numerus Incecer, sire Fractus, sive uicunque Surdus: (Ouippe jamdiu
est quod cxo incroduxi, in Geometricam considerationem, Poceltates et Aquationes incermedias,
aTEF

## Folio 690 — 867984570:0726
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000726.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
69C
E PISTOL A RV.
intex Fateralem, Ouadrarieam, Cubicam, Rc. quas iu vocas Incerscendentes; _ qua Exponentem
habeane Indetinitam, ut e vel p, quas cu Transcendentes vocas.
Si vero Character Currae sit magis compolicus, quam est Parabolae aue Parabolocideos; tatio
rectae f ad v prodibit maxis implicata; ue, pro Hyperbola, prodibic f =
lipEi vel Circulo, f-
+
o: Pro Fit
==v. HoC ett, ut L Z = v, ad Z + v, sic v ad f. Aique in aliis eur.
vis paricer pro cujusque charactere; qualium eso plura specimina ibidem extibui. Et quidem.
si non apparea, prima Fronce, tale Teilineum uc AVa auF A la; quomodo accommodanda AV ea
res, pluribus ostendi.
Sed _ ibidem oltendi, Ouomodo abbrerianda sic Caleuli pars magna; Nempe, Omitis sive
neglectis, ab inirio, omnibus illis terminis, qui Forene post Delendi aur rejiciendi
Hoc elt, omistis ab inicio cerminis illis omnibus in quibus a non conspiceretur; nec sunt ip
a ducendi: urpore ucrinque aequalibus.
Irem, omictis omnibus in quibus haberetur a vel hujus superior potestas. F0 quod, polt de
prectionem per = a, S adhuc a supertic, exir ille rerminus Nihilo aequalis; (ue sune omnia mul-
cipla iplius a, cum ponicur a = 0:) Sire sic ille terminus intra vinculum, sirc exera vinculum
irracionalicaris, siquod (IL.
Adeogue, quories, in prariis ad hoc mulciplicationibus (pro analosia constimenda) occur-
rit terminus ab a immunis, in alium lic immunem ducendus; aur cerminus quo conspicitur a
in alium quo lic conlpicitur; negligendum est illud musciplicationis membrum: solaque illa Tunt
prolequenda ubi terminus quo conspicitur a (unius dimentionis) ducendus cst in terminum quo
non conspicitur a.
Fundamentum hujus processis hoc est. Duo habeatur Tangentis policio, hoc prospiciendum
est unicum, ut Ordinaca erilinei Curvilinei AVa, cum ea quae clt Ordinaca Trianguli FVa, co-
incidat. Hoc eltDO,, cum DP, quod non tic nili in Va. Cumque iptius DY constans Cha.
racter (pro curris omnibus) lic
7= B, (I. quacio Laceralis quam ingreditur iptius a dimentio
unica non plures;) Sicubi iptius habeaneur plures dimentiones (a, a, c.) erie ille terminus
(eriam post depreltionem ver =F a) nihili mulciplus, adeoque nihil
Onunque hoc quod moneo adhibetur Caleuli Compendium; id quod Superest, est reapse tUS
Calculus Differentialis; (uc non sic ea tam res nova, quam nova loquendi Formula, veut Tu id
torte non animadverteris.) F.sF ucique incum a, tancundem ac tuum x (Teu y) Abscil (CG
mentum; cum hoc solo discrimine, quod cuum x, est intinice parrum; meum a, plane nihil.
Cumque delera lune, seu (per calculi compendium) omilta, ea omnia qua delenda Forene:
quod reliquum est, est ipsum cuum minurum Friangulum Ditterentiale (duobus ordinaris proxi-
mis interjectum) cori FVa limile; (Tibi quidem intinire exiguum, mihi rero plane nihil.
Ouippe quo recinetur Species Frianguli, sed abstracta a Magnicudine: hoc est, Friangulum hu-
julce Formae, sed nullius decerminarx Magnicudinis. (Duxe elt rua, credo, Quantitas Lnassienabilis.
Nec tamen id cibi impurandum elt, auc ricio dandum, quod non animadrerteris rem iplam à
me tuiste ance intinuatam; sed suh alia verborum formula: cum non ribi magis incumbat MCa
vidilte omnia (et penitius examinaste) quam mihi tua. Nec sua caret utilitate, diverlis irineri.
bus ad id iptum (scu quod aequipoleat) a pluribus pervencum esse
Ouod aurem mea mihi videacur designacio simplicior, ponentis a =0, quam tua Bonenris
_ intinice parrum; hinc est: nempe quod mihi non opus lic muis aliquot Poltulatis, de infinire
parro in se ducto, auc in aliud infinice parrum, in nihilum degenerante, (quod ponnisi cum
aliqua caurione adhibendum est:) cum sic per se perspicuum (quod mihi sutticir) quod, Ni.
hili quodcunque mulciplum, est achue Nihil.
Ouodque in mones P. P. 2F Junii 1677. quod non retere quem angulum faciune Ordinata 2
Arem (ubi tu sxem dicis, eo sentu quo alii Diametrum; quippe plures Tune v. 8. ejusdem
Parabolae Diametri, sed Axis unicus, ad quem scilicer Ordinacae sune ad ansulos rectos;) om
nino verum est; quod e c8o dudum monveram; ex eo quod considerario Ansuli non ingredi-
cur squationem. Ouippe haec mihi Resula Ceneralis clt, duaecunque Quantitas non incredi-
cur Signationem, ea (quoad illam aequationem) elt Indeterminata: adeoque porest pro arbi-
erio Tumi: Sed incra cerios limites, ne secus eracar Aquario Impossibilis. De quo tulius dixi-
mus de Aeebra PTOD. 57
Sed et de Tansentibus monueram, hanc meam methoduttu extenar ad duaeum Currarum
Concactum mutuum, (quatenus id tieri porest,) non minus quam ad ractum Currae Rectaeque:
eura, si quaeratur posicio Parabolae quae cansar expoliram EIliptin, Circulumve. Ouipre, uc il
ic quaericur policio Trianguli FV a quod sic cum Frilineo aVa comparandum, (ex collaris
Characteribus Trianguli iltiusque Trilinci:) Hic, quaerenda est policio iptius LV a Parabola
cum illo Prilineo, (ex comparacis uriusque Characteribus;) ica ue cadem V a sic, urriusque
communis Ordinata. (Verum hic alia eric adhibenda rario in abbreriando calculo, quam ubi

## Folio 691 — 867984570:0727
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000727.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
1
gilis.
in
ine
d 21d ciL
de Recta cangente agitur: eo quod Frianguli CHacacuL, CIL sE GuaO Laterals; led, Para-
bola, duadratica: Ee, pro aliis Curris, alia acque alia.) Eluc urique res redit, univerlim;
Duorum Trilineorum diversiformium, communem Oranatam habentium, eidem Diametro ap-
plicatam; (seu quod tancundem cst;) datâ unius mncdine, alterius alcitudinem investicare;
(nempe ex collacis inter se ueriulque Characteribus.) od ee methodum (quam vocas) Tan
eentium Inversam, comprehendie. Acque hine amprus apericur exlpatiandi campus, sicui libet
cum ingredi, de mucuis Curvarum inter le Contactibus.
Ouxe omnia Tunc d me cradita in Epistola ad D. Sdenbursium sCripta F Cb. 15, 167 X. stilo An
etia: e Transactionibus Londinensibus inserra pro Meme Marrio 1572; indeque transumpra in
Agebra mex CaP 95. Eaque hic repeto, vc videas (_ vaCCE) quantus sE tux meaeque me
thodi hac in re contensus, led sub divertis loquendi tormusis. Ce queum lic urriulque com
mune Fundamentum. Nam justa est quam cu innuis Guerela F. P. 27 AVS. 1676. quod, Multa
quae videncur clara, graris allumimus axiomata, cum tamen opus sic iplorum Ariomatum Ana
Iyti, uc verum quod subest Fundamenium paceleat; qlod itaque soleo cso solicitus inquirere
Duippe, dum ciera Principia contiltimus, decst non parum luminis quod rem cocum illultret.
etura dicturum prohibet Exiltola jam praela.
Vale
Fui Obserranictimus,
Johannes  allis.
XXVII. Fpistota, D. Leibnicii ad Wallisium scripra, 20 Decemb. 1608.
Tir maxime Reverende e Celeberrime, Fautor TTonoratissime,
Oita me dudum responturum impediere: Tcinera quaedam, cum occupatiunculae, spes etiam
Lreperiendi delincationes quasdam anciquarum mearum Epiltolarum; scd quae hactenus ir-
rita tuir, quod non licuerit per magis necellarias occupationes excutere schedarum Chaos. Nunc
praeleruum anno ad tinem decurrence, dincius ditterendum non pucari; et rumpendas porius mo-
pas relpontione qualicunque, quam trahendas, quando ex alle lacistacere non datur.
Veristimum ct, quod ais, urile esse ex Epiltolis quas edere paras progrellum videre quem
paulacim tecimus in scientia, neque enim Mechodi uno momento coca nascuntur. Id appareret
multo clarius, si guxe alia de nunc d poltea leripli ad amicos, simul edi postene, mihique vaca
ret ex iis colligere, recognolcere e in ordinem redisere quae huc tacerent. Interea contenti
simus hoc Carone; e ego quidem tancum tribuo et judieio Tuo et benerolentia, ucrem totum
axbitrio Tuo committam.
Is qui in Cartessi Mechodo resolvendi Aequationem Biquacraricam ope Cubiex, errorem de
prehendisse libi videbatur, tuit Prestetus, cujus Flementa Matheseos Omversalis ut vocabat, ini-
eio line nomine autoris cdita, a Te, ni tallor, et aliis Malebranchio cribura tuerunt, qui va
EronuS fucrat jurenis, cumque animdrar ad haec ltudia aique etiam prOVeKCraT. Secundae Edi
tioni nomen iuum praeseripsic Prestetus, Sed ue mihi videcur maonum operae pretium non tecit.
Cum aucem Fucetiae Parisiorum agerem, ipse mihi acculie sehectam qua in Regula illa Cartesit
aliquid nequicquam reprehendebat. Suadlebam uc aggrederetur nondum, extraulta, neque actum
ageret; quam multa enim lunc, in quibus cum maximo tructu exerceri pollee industria analyri
corum. led lurdo Fabulam narrabam. Diu vero clt, quod cum obiisse incellexi, de quo doleo;
cum enim esset in calculo exercitatus, porerat clahorare in iis quae allidurcarem postulane.
Primus invencor reductionis AE. quationum Biguadraricarum ad Ouadraricas tuit Ludozieus L’er
rarius, (Cardani discipulus,) jurenis egregius, qui praematura morce decestic. Hum Expe lau-
dat Cardanus. Vieta poltea eandem rem eracidir, ee mox Cartesius. Bombellus vero Ferrarit
invencum (non mulcum polt ejus obicum) descriplit.
Diu est quod ipse quoque judicavi V a F BY = E = V3 a = BY = 7 = 2 este quancira-
rem realem, ersi speciem habeat imaginaria; ob vircualem nimirum imaginarixe deltructionem.
perinde ac in destructione actuali a f BY - F f a = B V = E est = 2 a. Hinc B ex V a = bV -,
extrahamus radicem ope seriei intinitx, ad inveniendum valorem iptius 2 serie tali exprectum.
etticere pollumus, uc reaple eraneleat imaginaria quancitas. Arque ira etiam in calu imaginario
rerulis Cardanicis cum tructu ucimur; uE alias vias caceam.
In eo vero quod addis, non mirum elte quod V =bb seu BV =+ Sic quancicas imaginaria
de impostibitis, cum ipsum quacrarum hujus imaginarix seu ipsum =bb, quadracum negacirum,
imaxinaria sic quanciras; nonnihil reperio disticutcatis. Cerre enim a a - b b elt quantitas rea
lis, cum tamen a - b Y = 2 sic quanciras impossibilis: oporret erso in radice sicum elle tun-
damencum impostibilicacis, quod in ipto quadraco non ett.
Ncto.

## Folio 692 — 867984570:0728
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000728.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
OL A R V M
Mechodus Fangentium Stusiana Fuit, ni Fallor, aliquando inserra Franfactionibus Philosophi-
eis restris ab oprimo Oldenbureio editis. Non mulcum dittert à Fermatiana auc Tua. Rerulam
aliquam continebat axtam illis, qui cum fundamenta non intellisant ex praeseripto agere cogun-
TUT. Tra plerique vtuntur regUILIS Cardanicis aut Ludovici Ferrarii, quad Cartestus suas fecit pro
resolvendis Cubicis aue Biguadraricis aequationibus; ecli minime incellisant orisinem regularum:
nec, li ex memoria sint delerx, aut libri non linc ad manus, per le recuperare eas Polline. L30
multis olim modis et in Cardani ee in Ferrarii regulas incidi. Vidi eriam LTarriorum singulari
plane ratione ad Cardanicas pervenisse. Sed nulla carum riarum quas alii quod seiam usurpaTUNE
apta elt prosrelluro ad Aquationes alciores.
Cartestus lubindicarat alicubi in lua Gcometria, pari ratione eriam aequationes sexti gradtus
polte reduci ad Surdelolidas, qua quarri ad Cubicas. Sed rereor ut ipse hoc poruerit praestare
Certe cum doctus quidam jurenis Brementis cui Docemio nomen, rationem sexri gradus ad quin.
cum revocandi ab ipso postulastei respondir ei Cartesius riamque praescriplit; led meo judicio
cam perplexam es obscuram (Aposraphum enim Ppistola ad me pervenic) ut nihil inde postit
elici. Oua res dubitationem meam auxic; urrum scilicet haec poruerit Cartesius: reaxle enim
tieri polle non nego.
Ouod Calculum difserencialem auinet; Faceor mulca ci ette communia cum iis quae ee Tihii
e Fermario aliisque, imo jam ipti Archimedi erane explorata; Fortalle tamen res mulco lonoive
nunc prorecta est, ut jam ettici poltine quae ancea etiam summis Geometris claula videbar
Flueenio ipso id agnoscente. Perinde tere se res habet ac in Calculo Analyrico ad lineas Coni-
eas altioretre applicaro: quis non videt spollonium, e veteres alios, habuilse Theoremata qua
materiam praebene aequationibus, quibus Cartesius postea lineas designare roluie. Incerim methodo
Cartessi res ad calculum reducta est, ue jam commode ac nullo negorio tiant, quae anrea mulco
medutationis ee imaginationis labore indisebant. Podem modo Calculo nostro differentiali etiam
Franscendentia Analycicis opcrationibus subjiciuntur, quae inde antea exclulerat iple Cartesius.
Purem praestare, ut Flementa vel ditterentialia momentanea conlidereneur relur Ouantitates
more meo, quam ut pro Nihilis habeantur. Nam ee ipla rurtus luas habent Difterentias, 
polsune etiam per lineas altignabiles proportionales repraesentari. Friangulum illuc inalsigna
biles quod ego Characteristicum rocare Poleo, Friangulo assignabili simile agnolcere tecum, et
tamen pro Hihilo habere, in quo retincatur species Prianguli abstracta a magnicudine; ita uF
lit datae tigurae, nullius rero maxnicudinis; nescio an incellioi postr, cerre obleuritatem non ne-
celsariam inducere videtur. Figuram sine magnicudine quis agnoscat. Nec video quomodo
hinc auterri possie magnieudo, cum dato cali Priangulo, intellisi queac aliud simile adtuc mi
nus; E scilicet in linea alia simili, omnia proportionaliter hieri intellisantur. P’inse duos cix-
culos Concentricos in eodem plano, et concinue timul bilecari sectores eorum iildem radiis pro-
ductis comprehensos, nonne chorda eriam inassignabiles rationem radiorum servabunt, acque
etiam inter evanescendum crune inaequales, quemadmodum et inaequalia crune lesmenta similia
inassignabilia duorum sectorum qua timul inter eranescendum orientur . Iaec ergo legmenta
quae tamen criansulis characterilticis inalsignabilibus intiniries minora lunc, magnicudine tamen
non carebunt; quanco minus ipla haec triangula:
Incerdum abutire dicimus Ordinatas etiam posse este ad Arem Obliquas; cum proprie maxis
Axis dicatur recta ad quem (unt Normales; ideo cum accurarius loqui rolo, pro AXC vocO Dire
Etricem, quo rocabulo si bene memini ucebatur Johannes de Wit in Conicis luis F lementis
Libenter enim rocabula apta eciam ab aliis provolica uturpo. Poltunt autem pro Directrice Lu
mi rectae quaecunque; cum Diametros per Centrum (vel rerum vel tictum intinie distans quando
scilicet parallelae Tunc) trantire oporieat. Rectam aurem indetinicani, quae ad principium ab-
Sciltarum angulum facit cundem cum Directrice quem Faciune ordinarim axplicatae, vocare solec
condirectricem: ad quam norx de proprix ordinarim applicata sunt iplis absciltis aequales 
parallela; unde eas roco coordinatas, nempe ordinatas ad condirectricem. Famque nomenclatu.
tam meam commodicatis causa nonnulli Viri in his Audiis egrexii jam treguentare caepere
commodicacis inquam causa, nam ad summam rei parum retere, quo quodque nomine appel-
lemuS.
Ouod ais Pibi non opus esté intinice parvo in se ducto, ride ne ex oblivione quadtam pro-
ficiscatur: annon enim elementa curra representanda TunE Per Y d X d N L dy dy: DOtito re
etam d’, elle elemencum abseista x; ec rectam dy, elemencum ordinatae y. Ouin obserro in
his novam quandam lesem Flomoseneorum, pro caleulo intinicelimali: nam quactracum ditte
rentix seu elemenei primi pradus, homogeneum est rectangulo tacto ex recta communi ducta in
disserentiam secundi oradus, Peu dx dx homogeneum est ipsi a d d v. Cum tieri poltit, uc ele
mencum primi gradus sic proporcione medium incer rectam communem de difterenciam ditteren.
riarum: Fancum abest ut haec pro Nihilis sinc habenda. Ft habent usum illa secundi gractus
elemenca cum alias, cum pro lineis osculantibus commode inveniendis, uni elementa primi era
dus cangentibus inservinne.
HlXC ad liceras Tuas moneo, magis ne nihil dicam, quam ve putem aliquid hoc loco a me
Terri, quod Tc animum incendentem suxere postic. Porerune ramen haec monica nostra murua
Forracte

## Folio 693 — 867984570:0729
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000729.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DLF. C TIC
Tortasse aliis prodetee, quando Tu quidem ea publice Si operx pretium puraS. Cui alsentior,
magIS nE Lua pereant, quam quod mea canci rideantur.
tem orpproiyricam perire patiaris. Seio prXCCpEIS CoP  polse aue lacis generalibus.
au satis determinaris. Ae huic defectui succurrerent eptum si ussrla illis semper essent
ipsa ratiocinationis Tuae vestieia. Patere Te quaeso exorari, e lau Aneticium da poltericati
Cum vero in eam rem Cumcu ex amanuenlibus aptis opus lI, Pien Laclle rationem inirI DOlSe
mous de Tua roluntare decretorie constet; quam ego mox acete valde optem nOn meo (uE
facile judices) sed generis humani bono, in re ad glorian LHaM MAXIME PErEMenTC.
Ouod Superest,s Calendis sanvariis inltantibus Deum guaso, ut Tibi mulcos adhuc annos ra-
Ancequam tiniam, patere ut meas exhortariones relumam, ne scilicet admirandam Tuam ar
lenri e visen larsiatur, Leul cilam proximi secull non brere ornamentum else linat.
Deditissimus
Codefridus Cmitielmus Leibnitius,
Screniltimi Electoris Brunfricensis
Consiliarius Resiminis incimus.
Dabam LLannoverae, 29 Desemb. 1698.
XXVIII. Fipistola Wallitii ad D. Leibnicium scripian Jan. 16. 1683
Iustrissime Celeberruna que Pr,
Oronii 7an. 16. 1683.
Eceras cuas sraciltimas, LLannovera datas Dec. 29. 4698. accepi hodic. FF quidem OppOr-
Ltunc; quando religux, quas de cuis habeo, tere omnes jam lunt impressa, quas hac leque
cur. Acque cgo mihi gratulor, quod mea ribi non displiceat illarum edicio.
Duod inulco clarius pacerene cux Mechodi, si, quas ad alios etiam leripleris amicos, simul ede-
rentuT; cgo juxta recum sentio. Ec quidem opcarim ut ribi vacarer illas alias recollisere ec in ordi-
nem redisere, atque rem totam ordine exponere. Cum vero id nondum contiserit; hoc c80
Tolum, porui, ue, quae ad manus meas perrenerint, non perirent
Ouod de Presteto mones, eso tecum sentio; nec est. quod addam (ea de re) eis qua ante
dixi, dum nescirerim quis esser quem cu insinuabas.
Ouoa addis de Ludoriso Ferrario, (ue qui primus invenerie A quationis Biquadraticae in duas
Ouacraticas Resolucionem, Bombellio prior,) eso ante nesciebam; nec seio numquid ab eo seri-
Deum CxtCI.
De Caraanicis Radicibus Aguarionis Cubiex, quod tu suygeris, (nempe, quod, sub notatione
quali Tmasinaria, latet Realis Ouanciras,) omnino verum exiltimo. De quo ante dixi.
Ouod - bb quancirarem dixi smasinariam; id incellise, quo sentu omnis Necativa Quan-
sitas est (Aricto sentu) Lmasinaria; quippe quod non postic quicquam existere quod sit Minus
quam Nibil.
Sed bV - = est duplici nomine Tmaginarium, quasi in secundo gract remorum: Fst urique
media proporcionalis incer F E et = L; ut est V. + 2 media proporcionalis inter f L et F F,
vel incer= H e
AE inguis, a a = Bb est quantitas Realis. Omnino quidem; dummodo aa sic plus quam BB.
Sin illud, quam hoc, Minus Sic; eric aa - bB, Minus quam Nihil.
Stupanam Mechodum pro Tansencibus, liquando viderim in Odenbursii Tranfactionibus,
oblicus sum. Nec magni interest, cum hujus aliorumque Mechodos reap(C COnVeNIrE BUTAvexI,
sed sub direrso modo loquendi.
Ouod cu mones, de illis qui ex praescripto aeunt. Recularum fandamenta nescientes; omnino
verum est. Aique hinc est quod ipsi Mechodorum sEquipollentiam non animadrertant, quae (sut
variis loquendi Formulis) reapse conveniunt.
Ouod Aiquationes Sesri gradus (quod centuie Cartescus) sine Reducibiles ad Duintum; (Sed
ee AEquationes gradus Octavi, Noni, et Decimi reducibiles ad Seprimum;) ego non Negare.
rim. Sed neseio an quisquam id laboris tactenus in se susceperii, ue Reductionis Mechodum
univertalem indicarerit. Dissolurionem compolicarum Aquationum in Simpliciores, innuie
Fluadenius, e (ance cum) TTarriorus. Sed mechodum Onivertalem de omnibus sic reducen.
dis (nt Tune Biguaaratica ODe Cabica) nescio an quis axgrestus Lic. F.L Forte, siquando id Fiat:
la1
Suod cuns Caleulus Disseremcans mulea habet cum aliorum sentis communia, etiam iptius A
medis; iu (pro candore tuo) libere protiteris: Non tamen est inde minus astimandus. Nam
mulca sune, quorum prima tundamenia tuerinc Veceribus nOn iBNOTA; ila tamen intricaca ee
difti.
Odemguam inde deterrere, Hguus abpredi velit.

## Folio 694 — 867984570:0730
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000730.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
5.CO L A R T
ntticultatis plena, uE sint ex (NOHIIa alate) reddira multo dilucidiora e usibus aptiora. (VC
ne plura nominem, Maorum Aeorithmus per Fisuras Numerarias, e Nuperorum Calculus Ana
Erieus leu srithmetica speciosa; item Conicarum Sectionum Fxemprio e Cono in Planum; alia
que plurima qua praesens atas Veterum inventis superaddidic.) Adeoque, ut nollem Veteres lua
laude traudare, (quorum Fundamentis nos plura superstruximus;) ita nec Modernos suslaminare
velim ne porro procedant; sed Incitare porius; et Te prae eateris
Ouod dixi, de recenta Specie Trianguli abstracta d Magnicudine; non id incellectum velim
quali Triangulum vellem quod Magnicudinem non habeac; led, quod conliderari pollit Species
leu Forma Prianguli abstracta à Magnirudine; hoc est, non contiderara magnicudine; (UipuIS
si dixero Friangulum Aiguilaterum, non incerim dicto, quam Magnum LL;) quippe hoc clt
Abstrabere. Si vero non placeat ut dicatur, Species Prianguli; dicas licer Gradum Inclinatio
nisu seu Dectivicaris curvae in puncto Contactus: vel Aneulum quem cum Ordinata facit recta
Continsens. Suippe HOc eit quod quaeritur
Dum sulpicaris, insinvasse me, mihi non opus este Factum ex intinice parro in se ducto, ret
in aliud intinice. parrum, (puta d X dV, vel d V dy;) omnino non allequeris mentem meam
quippe cso plane concrarium intinuabam; (non, quod hoc Mulciplum mihri non lic opus; sed
hujus Neelectum mihi non opus csfe.) Nimirum, cum Factum ex x F dx in y  dy, si
xy = y ax F + dy + d v dY; hujus loco, cum Tu cum D. FTospitalius (Artic. 5.) allumiris
Ei ceo ros recte incelliso) ry Fy dx f x dy, neglecto dx dy, quali hoc sic pro Nihilo
habendum, eo quod tactum sir ex intinice parro in intinice parrum ducto, adeoque Heteroce.
neum; (quod quali. Postularum videmini paltim achibere.) Dixeram c5o, Hoc Postulato miti
non opus este, (nempe, quod Factum ex intinite parro in intinire parrum ducto, habendum si
pro Nitilo;) Ouod dixi, non nisi cante admictendum esse. Admicti curo pocest (ob ratio.
nem a me ance dictam) in Contactu Currx cum Recta (quod Vos tacitis,) Sed non ita semper
in mutnis Currarum inter se Contactibus
Dujusque loco, mihi Iutticere dixi, quod Nibiti quodvis Multiplum, sit adhuc Nibit; (quod
mihi ridebatur Simplicius.) Nam Diametri seu Directricis segmentum VD (inter Prianguli
Balin, _ Ordinatam Figurae, interjectum,) quod vos rocatis x aut p, ego voco a: Adeoque
quo casu puncta V D coincidune (quod sic in Factu,) illud a nihil est (propeer nihil inter-
sectum;) adeoque iplius a quodris Mulciplum, est item Nihil, seu Pranelcens. Quaque inter
evanescendum (UE cu vere loqueris) manent inaequatia, (_ quidem, in eadem ratione, inaqua
lia;) ea, quum prorsus evanuerint, Tunc pariter Nihil. (duod, li procellum meum rite per-
Dendas, non pores non videre.) Sin cu malis hranc punctorum V D coincidentiam, dicere, di
stantiam infinite parvam; per me licet
Ouum dixi ce Arem (sentu laxiore) dicere, quo sentu dici Tolet Diameter; id Nocabam
quidem (uc quod iu incellectum relles) non Reprehendebam. Nam perinde mihi elt, sive
Arem, live Diametrum, Cire Directricem roces. Dum enim de Senlu conrenit, nolim cgo tecum
de Nomine licigare.
Ouod in de Interpolandi Mechodo, ancehac aliquories monuisti; nimirum, quod multum
adhue in recessa habeat; omnino verum elt. Vis ue esorem illam tulius prosequar; Sed illud
axcredi, hac aecare, mihi non racat. Foncem tamen aperiam, unde alii pro lihicu suos dedu.
canc rirulos latis copiolos.
Plurima TunE (quod nocum L) Regularium Progressionum Formula, (quas Medierates vo-
cabant olim fordanus Brunus aliique,) inter quas lune Proeressio (quae dicicur) Arithmetica
Geometrica, Farmonica; Sed e (quae miti dicuneur) Series Secundanorum, Tertianorum, Sub
secundanorum, Subtertianorum, eC. Irem Numerorum Friancularium, Ppramidalium, _c. Alia
que plurimae. Ec quidem plures excogicantur indies.
Ouarum omnium (si Progrectionem A. qualium excipias) Series Primanorum, seu srithme
rice properrionalium, est Simplicistima, ee quali Norma reliquaruim; ut 0, 1, 27 3, 4, Scc. ad quam
exisenda lune religua, pro Cuo cujusque Charactere.
Verbi praciu; Series Numerorum Friansularium, ut 0, +, 3, 6, 10, ec. cujus exo Chapacterem
Facio = (Ar. Tnfn. PrOP. X7F, 272.) Hanc ego si Incerpolare velim; suppono sic inter.
Dolatam (unis auc pluribus interpotiris) Seriem illam Primanorum; Duta 0, =, 2, 25, 2, 23, 3, dc.
AuE O, 3 37 F, 25, 23, 2, 25, 25, 3, dc. Deinde, in Priangularium serie, expono l, per sin
sulos sic incerpolitos terminos; habeoque incerpolatam leriem Numerorum Priangularium; puia
37 483 6, ec. (Oui tiune ex concinua Addisime Arichmetice proporcionalium
8 + 18 + 13, etc. uE Tunc ipli F, 37 6, 10, ec. hoc clt + + 2 + 3 +4, dc
Sieur Peries quam dico Pyperseometricam, 1, 2, 6, 243 120, ecc. ex concinua Mulsiplicatione
Arichmetice provortionalium X X 2 X 3 X 4 X 5 etc.) AEque ad eandem Forman incerpolandx lune
alia Series pro tuo cujusque Charactere; (ut ridere est ad Ar. Infin. Pr. 184.). Ita tamen ut
nonnunquam singuli incerponendi termini exeant in Seriem Intinicam; (aur aliam torre polt.
hac excosirandam tormam delignandi quancitates perplexas, surdas, auc intricatas;) praelerrim in
0b.
Radicum E xractionibus cujuseunque generis, aliitre id senus operationibus Relolurivis.
69

## Folio 695 — 867984570:0731
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000731.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
dt
GO L L F C F TO.
Obi vero de pluribus hujusmodi seriebus separatim incerpolandis constat: postunt harum
duxe pluresre inter le Componi seu Commisceri, Addendo, Subtrahendo, Mulciplicando, Diri-
dendo, Radices Lixtrahendo, aliitre modis: Ur nunquam delirura Cic materia rolentibus hanc
arrem ampliare.
Fujus ego plurima extribui Specimina, Addendo de Subtrahendo, Ar. Lnfin. DEOP. 108, TTL,
224, T17, et LCg9. PLeM, PrOP. 155, F58, 259, e Seg9. Mulciplicando icem s Diridendo,
PrOp. 58, 59, 73, e (c99. Icem, prop. 85, 88, 10r, et segq. Et speciatim, ProP. 266, 167,
e lcgq.
Flate Arcem achibuise Neroronum, non dubico: sed quam rericet, contentus plurima extri.
builte Specimina, ex Seriebus lic Compotitis deprompta; Donec harum rerun (quod aic) perrae-
sus delturit: Patentem campum permitrens alus, Liquis (otio abundans) eo le exercere velit,
Sed diserre nocat, se, neglectis Cape Figurarum tormis, (quibus res haec non est coercenda,
feries abstractas contideralle. Ouod et Tu aliquando mones, Methodos cuas ampliores elle,
quam ur Tolis Quadraturis accommodentur.
Acque hoc elt, quod poristimum mitri propolicum videas, per ioram meam Prithmeticam Ln.
finitorum; Nempe, ue Speculariones Ceometricas, Abstracte consiceratas, reducerem ad contside-
rationem pure Prithmericam, Icu pocius Loxisticam, (Drout Arichmericam de Logilticam distin-
suebane Vereres; illam, ad Numerorum Inteerorum conliderationem accommodando; hanc, item
ad Fractionum e quarumcunque Rationum, Ieu abzcor, considerationem:) Adeoque Ficurarum
Ruadraturas (e quae lunt bujulmodi) recenseo, un Casits parcieulares, lub Generalibus d Ab.
ltractis Seriebus compreheulos.
De Cryptolycicis (quod POrro mones) dicendum: Non omnes sune huic negorio pares, aut
discendi capaces; (DolCit haec res peculiare quoddam ingenii acumen:) Oui pares lune, (ex
Percus Loquor,) ubi quanti laboris res ea suc animadrerrunt, moleltiam declinanr, de molliora
malunc sudia prosequi. Onum tamen aut alcerum docturus Cum, Ouibus sit ea Mechodis a8.
Gredienda, (G lalcem, Meshodus, dicenda sic Vasa Venacio;) monstrando, Ouibus eso palsi-
bus indaxando soleo procedere: (Quod ipse pro Sagacirare lua imiterur:) Dec camen cildem
Temper; nam, pro Vario Ferarum senere, Varianda elt Venatio.
Hlac rapcim scriptis quo cuis urcunque respondeam L.iceris, ne olticio in ce decstem meo. Xu
Valei ruoque taveadi
Tui Obserrancistimo
Jobanni Wallis.
Tn Lebra mex Cap. 109. irrepime Muetos quoldam viciolos. Qui quamvis Cummam Dc
DOnatuE = F,) ita pertorare, ue Cubus altet, ipti aequalis, per Foramen cranseat. Quod cum
pluribus modis tieri volte, hunc leleg1. IMetsatu Cubus pertorandus, Sphaerx inseripeus; Cu
in plano huic parallelo quod rantundem diltat ab oppolio Dolo lacente. Sed omnes hL AnBuII
MC  Ccttat (CA. LBB, opT LranG aCLIOIOUS PTO MenSe Oetobri 2697 detumprum, 
monstracionis non evertane, sune tamen rectiticandi. Propolicum est, Dacum Cubum (cujus lacus
jus itaque Diameter seu axis erir (aequalis Diagonio Cubi) = V 3. Cujus Polos occupenc Cubr
irum (AxI ad Angulos rectos) projiciantur. Non quod ulli omnes linc in eodem plano; sec
BDF lunc in plano superiori quod ab A (polo proximo) distar Axis criente; reliquique CFC
Angulus A, et hurc oppolicus lacens. Reliquique sex Anguli BCDP. PG, in planum per C en
demiltis in planum illud per cencrum perpendicularibus projecti, tormabune in illo hexasonune
regulare BCDE. FC. Cur si incelligatur Circulus circumleripcus; non eric ille, Circulus Sphaera
maximus (quia puneta lic projecta non pertinsunt ad excemum ambicum Circuli Sphara maxi
MI Per centruM;) Led qualiS ille elt qui per BD L, Vet per C F. G, transit. Cujus itaque Dia-
meter est = V3. Ec PB = VZ. AE PC = VZ EE BM = V=
Cum itaque M H = 5 = 0. 500. (lemitacus MMCudMis Cubi cranticuri) minus sE quam M C
incumbencem, pertoraio aequalem.
RE MC
EV 3 = 0.548 +; Manitestum est (facto Foramine FI LK L.) crantire polse cubum
THIX. Kpistota

## Folio 696 — 867984570:0732
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000732.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
L XIX. Fpistola D. Wallitii, ad D. Thomam Beverty, Sept. 30. 2608. (ex Frantactio.
tribus Philolopticis Tonainensibus, pro Mense Octobri 1698. huc Franstatan e Larine
reddita.) Do Muris Surdilque informandis.
Clarissime V.
Treras cugs Sept. 22. datas, post aliquor dies accepi. Ouibus Calum narras Pamilix ex.
jusdam (cui cu nocus) rere plorandum; Quod ex Octo liberis jam vivencibus, Ouingue
sunc plane Muci Surdique; (et quidem ideo, ni faltor, Muri, quia Surdi,
PetIS, ut velim cibi indicare, Ouibus modis porsit his delectibus oprime Tubveniri. Ouivve
ui noveris (quod incelliso) D. Alexandrum Popham (acthue ni Fallor in viris) quem (Lur-
dum nacum) docueram eso (jam anre annos quali 34 auc 35) distincte Loqui, (uEur mecuo
ne istius aliquid quaclanienus jatu tuerit oblicus;) Arque Sermonem loquelarem cacenus in-
rellisere, ut poruerit animi sua senla (medioeriter) seripro intinuare, atque ab aliis sibi scripra
incellixere. Quod e anre teceram de D. Daniele W’haley (jum nuper morruo) qui tuerac inde
2 puero Surdus.
Alios aliquor, qui non tuerint Surci, sed ica linguis impedici, ue vel plane balburirent et
loquendo citubarens, aue liceras Calrem aliguas vel non omnino vel non nili haelitancer pro-
terre pollene; docui distincte e expedire proterre Lonos illos, quos ante non pOICrANE; ita u
ditticulcarem illam vel plane superarerine, vel ita saltem ue rix discerni postet.
Alios aliguot Surdos, Lognelam docere non axprestis Tum; sed Colummodo ut res scripeas
medioeriter intelligerene, luaque senta seripro quadantenus infinuarent: Oui tempore non
lonso prosresliis eos fecerine, rerumque plurimarum nociriam acquiliverine, mulco ulera quam
quod purabatur tieri polle a quoquam in eorum circumstantiis potito; tucrincque plane ca-
paces acquirendi (si plenius exculci) ulceriorem cognitionem quae posset scripio imperriri
Priorem hujus pensi parrem, (nempe ut doceantur Loqui si prius Muri, aut Expedice loqui
si prius FIXLIEAMIET,) expedire Lolco, indicando, Duo Situ Mocuque disponenda lunt GutuE.
Lingua, Labia, eaeceraque loquendi Organa, pro lingulis respectire Conis, inter loquendum ad-
triberi lolicis. Ouippe, his rire dispolucis, Spiritus ex Pulmone etlatus, eos Formabie (onos, sire
se audiac, live non audiac, qui sic protere.
De hac Sonorum omnium Loquelarium Formatione respectira, distinctam ego dudum tra-
didi Racionem, (omnium credo primus qui hoc axsresti lunc,) in Fractatu De Loquela, (pra
fixo mea, de Linsua Anglicana, Crammaticae,) Anno 1653 Primum edito. Acque hac tretus
orisine, Whalaum primo, deinde Pophamum, docui, Voces qualvis cujutris Linguae distincte
proterre, (salcem quas ipse pollem pronunciare:) ec quidem Polonicarum disticillimas, (Domino
quodam Polono, qui aderat, exisente, tactumque comprobante, et admirance;) FXterolque do-
cui Tonos Noltros expedice proterre, quos ipsi libi senserine impossibiles
Fstque haec duarum brevior pars operis, (ucuc censeri soleat magis stupenda.) Verum haec,
absque reliqua, non magno foret usui. Nam, Verba tancum proterre, Plucacorum instar. iono-
rato incerim quid signiticene, haud viix commodis inserviret. Ec quidem hoc iplum (nili
continuus adsit monitor qui lapsus corrisaL) sentim deficeret, acque aceurationis maena parS DC
riret. OuipDe, licur qui P. leganter Scribit, li Torre Caecus eractat, paulacim oblivilcetur Curio
(05 Fiterarum ductus, propter Oculorum detectum quorum auxilio regeretur MapyS; Sic, qui
Se loguentem non audic, necesse est ue sentim oblirileatur Subciles Organorum licus moculques
quibus cormacur sonus (nili aettic Monitor) proprer Auriuni detectum, quarum auxilio dixi
Serecur Lingua.
Sed reliqua pars operis (ut scripri sermonis utus habeatur) est id quod un quoeris.
In ordine ad hunc Sermonis ulum, elt imprimis Necellarium, ut Mucus (informandus) diseae
Scribere: Duo sic quod Oculo repraesentet, id quod Sonus (licerarum) solet Auribus ex-
hibere.
Eric deinde ralde Commodum (quia Penna CUM AFramento non semper praesto est) ut do-
Ceatur, Duo pacto postit lingulas Liceras delignare, (pura licu mocure disici, manus, aliulve
Dartis corpOris,) quod loco sic seripexe Litera; Verbi gracia, ut Ouinque Vocales à e i 0 u
nocencur Apicibus Ouinque Disicorum; reliquaeque Literx b c d _c. alio litu moture, uc com-
modum ridcatur, et ex pacto conreniat.
Poltea;

## Folio 697 — 867984570:0733
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000733.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
COL LF C TTO.
Postea; docendus est Sermo, eadem methodo qua Pueri Colent Linguam ediscere, (quam Forre
Plurimi rix animadvertune:) Cum hoc salcem discrimine; Pueri Sonos Aure discunt; MutuS
Signa (eorum Sonorum indicia) diseie Oculo. Sunt aurem cum FIXC, tum IIIi, pariter ad pla-
cicum ligniticantia, carundem live Rerum Pire Nocionum.
AIque ut Pueri Solent primum discere Rerum Nomina; Sic commodum ct, huic Muto, gra-
dacim Suppedicare Nomenelaturam; qua contineantur aliquammulta Nomina, rerum pastim oc-
currencium, es Oculo obriarum; (ue indicari postint Res, his Nominibus relpondentes.) Oux
Nomina, commodo ordine line dispolica, sub rariis Ticulis; non Contule, sed eo ordine A.
enque distributa, (per varias Columnas alialve debitas in Charta politiones,) ita ut ipTO BE
suo intinuene Oculo quam inter se respectum habeant Res his Nominibus indicata. Verbi
gratia; ut Conrraria, vel Correlacira, oppolutis Charra partibus seribantur; Subordinata, seu
appendicula, Principalibus subjecta. Ouod Memorixe Localis (quae dicicur) ricem quacantenus
Suppleat.
Sic v. 8. in una Charcula, sub Ficulo Mankina (Fomo,) scribantur (non consule, sed
commodo Limr) Man, Woman, Child, (boy, sirt:) Acque, li libet, Nomina quorundam in P2-
milia, aut alibi cognicorum, Relictis locis racuis; pro Nominibus aliis, Vocabulisque congeneris
nacura inlerendis, prour occalio culerit
Tum, in alia charcula, sub Piulo Body (Corpus,) Scribancur (sicu item commodo) Fleaa,
(stin, hair, lock, ear,) Face, fore Bead, ere, lere- lid, eye brore,) check, nose, (nostril) mouth,
(lip. Chin,) Necte (throat,) Back, Breast, Side, (rieht. side, lefl- side Belly; Shoulder, Arm
elbore, rerist, band, (bacte, palm,) finser, (thumb,) tnuctle, nail; Thieh, enee, les, (sim, cals,
entele,) Foot, (Beel, sole,) 1oc. Relietis, uc prius, spacis pro aliis (ue fert occalio) vocibus in.
Terendis.
Onunque didicerit vocum tarum Cin quaque charcula) signiticatus; describat eas ipse (sic
distributas) in distinctis Foliis Paginilre Libri (in hunc tinem comparandi,) quo FIEETUE MC
moria, pollitque ipse (cum terar occalio) huc retrolpicere.
Tum, in cerria charcula, sub Ficulo Enner parrs (Inceriora,) Scribantur Seull (Brain,)
Throat, (coind pipe, sullet,) Stomach, (suts,) ILeart, LuneS, Liver, Splene, Kidney, Bladder,
(urinc,) Vein, (Bloud,) Bone, (marrore,) Ltest, l’at, ecc.
In alia demum charcula, sub Ficulo Beasi (Brucum,) Scribantur FTorse, (Stone Borse, seld
ine,) mare, (colt:) Bulb, (oN,) core, cals: Sheep, ram, (Wether,) ere, Jamb: 10g, boar, (bar-
20re,) sore, pie: Dos, viteh, rehelp, (puppy;) Mastis, hound, erey houna, spannel; LTare, rabbet;
Catu mouse, rat, ec.
Sub Ficulo Biray aVE Foret (Ales,) Donantur Coct, (capon,) hen, chick; Goose, (cander,)
sostins; Duck, (drate;) SWvan, Pide eo, P. ro, Rite, Larke, ec
Sub Ticulo Fist (Pileis,) Donancur Pike, (jack,) Fel, Plaice, Ferrine, Salmon, Lobstar,
Cirab. Oister, Craro. syB, C.
Tum Plantas Peu Negetalia locare liceat Tub variis Capiribus; aut rariis Subdirisionibus sub
eodem Capite: VE Trec, (root, bodr, bark, branch, boueh, rroie, leaf, fruit:) Oate, lacorn:)
Apple-tree, (apple:) Pear tree, (pear:) Dlum tree, (plum:) Cherry tree, (cherry: Vine, (er ape.)
Nuc, Oranee, Lemond. Florver, rose, iulip, silofer. Flerb, Cerass, rced.) Cornu Wheat, barly,
(matu, rie, oats, Peus, beans.
Pariter de Tnanimatis: Vc Fleaven; sun, moon, par. Flement; carth, ruater, air, fire. AL
que sub Ficulo Karth (Perra;) dust, dirt, clar, sand, gravel, stone. Metal; sold, silver, braso,
(copper,) iron, (stecls) lead tin, (peuter,) stas. FE sub Piculo Water (Aqua;) Sea pond,
(lake,) river, stream, sprine. Sub Ficulo sir (AeE,) Donancur Liebt, darte, mist, foc, cloud
et ind, rain, hail, siore, chunder, lieblenine, rain bore. Sub Ficulo Fire (Tenis,) Bonaneur Coal,
fame, smoke, soot, asbes.
Sub Ticulo Clothes (Vesticus,) Ponancur Woellen, (clocto, stufs:) Linmen, (Bolland, laron
locteram:) Silten (sarim, velvet:) Lether. Iem Lai, cap, band, doublet, brecehes, stoctins, shoc,
boet; Cdat, cloate, sirt: Petty coat, Wascoat, 8oren.
Sub Tiulo Liouse (Domus,) BonantuE W’alb, 200S, Roor, door, rvindore, (casement,) staires,
Chimny, room.
Tum sub Ficulo Room (C amera) Ponaneur SBop, Ball, partour, dinine room, ehamber, (Rudy,
closet, m, celler, stable.
Aique sub horum lingulis ponantur Supellectilia, et Viencilia, quae in illis comparene aue ufur-
Pancur; cum commodis Divisionibus et Subdiritionibus ue opus fuerie; Guibus parcieularim
enumerandis abltineo, ne nuns lim.
Aliaque Rerum Nomina, in varias Clalses distribuenda, permico Docencis judicio, de lem.
Pore in tempus suppedicanda; relictis in quaque Classe locis vacuis, prour terr occatio sup.
BCndIS; (ne dilesputus, Pea C, nimia obruatur copia.) Singulalque Clalles, prour ipse di-
et deleribat e cetio Toliis paginitre Libri lui; cali ordine ut docenri videbitur expe.
dire; acque ad cas lape respieiat. Ouod et de seguenribus incellixendum.
697
C du

## Folio 698 — 867984570:0734
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000734.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
F P ESTOL A R V M
Ubi vero commocam Nomenelacuram nactus est, aliquammuliis Nominibus instructam, (quam
ris mulco paucioribus quam qua cgo recentui;) Opporrunum, erit ipli infinvare (Tub Piulis
Singular, Plurat,) Formationem Pluralium a Singularibus; addito s vel es. Vr Tland, hands:
Face, faces; Fißt, fistres, ecc; praeter admodum pauca irregularia: OE Man, men; Woman
reomen; Foot, feet: Z0oth teeth: Mouse, miee: Louse, liec: Ox, oven: Coro, kine, dc.
Duxe iridem (exceptis illis irregularibus) parirer interviune pro Pollestiris (post docendis
quae a Primiciris tormantur addendo svel es. Lxcepris hic icidem paucis irregularibus: F
My, mine; TBy, thine: Our, ours: Tour, Pours: His; Fer, Bers; Their, ibeirs; dc
Acque in his omnibus (paricerque in lequencibus) commodum erit, Parcicularia primum in
dicare, atque cum demum Piculum generalem, cui sublune illa Parricularia.
Tum intinuanda eric, (in alia charcula pasinave,) signiticacio Parcicularum: A an; ZBe, Ehis,
That; These, Those.
trem Pronomina: Z, me, my, mine; Thou, Ihee, Iby, ihine; WC, us, our, ourS; Te, you
rocr, vours: e him, his; dbe her, hers; Iy its: Ther, chem, iheir, theirs: Who, rebom
20hos, rebese.
Poltea (tub Ficulis Adjective Substantive,) docendus est haec conjungere: Ve My hand.
Tour handu LLis fool, Tis feet, Fer arm, Fler arms, Our eloves, Pheir soes, Johns coat
Williams bandus ecc.
Tum, (quo plurium Adjectirorum compos sic,) opporcunum erie, sub Ficulo Colour (Color
Tubjicere White, blacte, sray, broren, ereen, bleve, rellore, red, eec. Qnibus parriculacim ostentis.
indicandum erit hos Colores dici.
Pariterque pro Objectis Custus acque OIFactus: Ve Sueet, vister, jour, stinte, des
ACque Audicis pariter: Ie Sound, noise, uord, musicte, ec.
Tiem pro Objectis Factus: VE Touch, feel; FIot, (Wearm,) coldus (c00t;) W et, (moist,) dry:
FTard soft: Toueh, britile; Fleaoy, leht; ec.
Onde luppedicari postine Pxempla plura Adjectirorum cum Subltantiris: Ve Wite bread,
Broren bread; Creen erass, Soft cheese, Fard chéese, Blacte hat, My blact hat, _c
Acque cum, inverso ordine, Subltantirum prae Adjectiro (interpolico Verbo copulatiro:)
Ve Silver is rebite, Gola is rellore, Lead is Beavy, Wool is seft, Snore is rbite, Ink is blacte
Flest is sofi, Bone is hard, Lam sict, Lam not vell, ec. Dua sentim insinuabune nocionem
Syntaxeos.
Pari modo, quum substancirum cum Substantiro connectitur: Ve Cold is a Meral; A Rose
is a Florver: We are Men; They qre Women; orses are Beasts; Ceese are Forels; Laites
are Biras; _ec.
Deinde, pront jam expoluimus Vocabula quae Onalicates respiciune; proponenda sunc (alia
Pasina) voces qua respiciune Ouancitatem: Ic Lons, sort: Proad, narrore: Thick, thin; Tliels
(+al,) Iore; Deep, sallore; Great, (vie,) smalt, lile;) Much lierle: Many, fere; Fult
empty: Wbole, part, (piece;) Alb, some, none; Sirons, veak; duiete, store; l qual, unequal;
Bieger, test; _c.
Tum quae Fieuram respiciune: Oc Screiehe, crooked; Plain, borved; Concave, (Bollore,) con-
vea, Round, square, three square; Sphere, (slobe, balb, boret;) Cabe, (aye:) Oprieht, Ropins:
Leanine forreard Jeanine backeard: Like, untite; _c.
Tum quae situm seu Geltum spectane: Vc Deand, W, sit, teneel, stoop, ec
Tiem quae respiciunE MOtum: VE Move, (Stir,) rest: W alle, (50, come:) RUn, Leap, Pide:
Falbus rise; Sreim, sinte, (droren:) Stide, ercep, (craret:) FIy: Pulb (drare,) chrust, ihrore:
Brins, fetch, carry, ecc.
Aique haec omnia sub suis respective Piculis, Dualicy, Duantity, Fieure, Cesture, Mocion, dc
Trem (Tub suis irem respectire Piculis) quae spectane Tempus, Locum, Numerum, Pondus
Mensuram, Nummum, _c. Tunt (suo tempore) diltincte indicanda: Capto (pro Docentis ar-
Bitrio) Opportuno tempore.
Irem, quae spectane Horam diei, Diem hebdlomadis, Diem menlis, Anni rempestates, aliaque
quae Calendarium spectane; Oux Facile Discipulus allequetur, li methodice doceancur.
Idem incellise de Nominibus et Situ, Locorum, Orbium, Regionum; 8sc. Oux pottune, in
Libro suo, ordine describi; acque Charcis Geographicis seu Chorographicis oltendi.
Hac postune per orium doceri, ut terr occalio. Ur et Praxis Arichmetiex, aliaque quorum
Capax exic.
Incerea vero CDost Subltanciri et Adjectiri, quam vocanc, Concordantiam,) indicanda est
(commodis Fxemplis) Nominaciri e Verbi connexio: Vr L 80, Tou sec, Je sils, Pher stand
The fire burns, Jhe sun sines, The reind btores, The water rems, dec. Tub Ficulis supra lexipris
Lominative, Verb.
Tum (Tub Ficulis Nominative, Verb, Acusative,) Exempla Verbi Francicivi: Ve L see jou
Tou sec me, Thesire burns ihe 2eood, Jhe boy mates a fire, The 5o0t rosts ihe meat, The buller
lays she Clett, We eat our dinner, dec.
698

## Folio 699 — 867984570:0735
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000735.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
COLL F C FIO
Vel etiam eum semino ACCuPatiVO: VT. Thomas tells me a tale, Tou teach me to rerite, Jobn
Leacheth me to dance, ec.
Post haec, docere par est Flexionem, seu Conjusacionem, Verbi; vel, quod huie aequipollet.
Nam rerera in Linsua noltra Anglicana, quodris Verbum non habet nili Duo Tempora (Prx.
Tens ec Praeteritum;) Duoque Parricipia (Actirum et Paltirum:) Reliquumque Conjusationis
opus, Verborum quorundam Auxiliarium ope peragitur: L’aque (Auxiliaria) Duo cantum Pem-
Pora Cortiuntur, uc alia Verba.
Hec Auxiliaria sune Do, ced; W illus reould; shallus srould: May, misbe; Can could; Must.
oueht to; Flave had; Am, (be,) reas. Acque si poteris (commodis Exemplis) paucorum ho-
rum Vocabulorum rim insinuare; corum peregeris Conjugationis Verborum Negorium, quod in
Linguis aliis elt non lere opus.
AEque hic commodum erit (una vice) libro suo Deleribere Onius, alicujus Verbi, (pura
10 Seci) incesium Paradisma per omnia haec Auxiliaria deductum. Ouod L semplo sit pro aliis
Verbum iplum, non habet nisi Ouatuor Vocabula ediscenda: See sare, sevins, seen. . Witi
Verbis omnibus.
quod post Thou, in Secunda pertona Singulari (ucriusque Temporis) addicur cerminario est:
et in Fercia persona singulari, (Temporis Pralencis,) eth vel es: vel, harum vice A, 1b, s.
Tum, polt Auxiliaria, Do, aid; Wibous evoula; Sbalou Boula; May, miebi: Can, could: Must
Acque sic in Verbis. omnibus.
oushe to; Tubjunsicus intinicum Sec: Aique DoIE Flave; had; Am, (be,) reas; subjungitur Pac-
ricipium Pastirum Seen. Pariterque in aliis quibulque Verbis.
Verum illud Auxiliare sm seu Be, est quadanvenus irregulare (quod in omnibus sere L. in
suis contingit:) Kc quidem in duplici torma;
Was, vast, reas, Pluraliter W ere.
Nere, avert, aeere, Pluraliter Were.
Be, (am,) 2eas, beine, been..
Ouod quidem Auxiliare (reliquis Auxiliaribus subjunctum) absolvit coram Vocem P assivam.
Omnium Verborum (nullis exCepEiS) Parcicipium Actirum, Formatur acdita cerminatione ins:
Ve Sec, secins; Teach, teachine; _c. Duod uidem pro Nomine Verbali adhibetur.
Tempus Praetericum, e Parricipium Paltirum, Formantur (regulariter) addica terminatione ed.
Sed obnoxia sune bariis cum Concractionibus, cum Trresularicaribus: nunc quidem LIsdem uErO.
bique; nunc, Diverlis.
Commodum isitur hic erit, in Discentis libro deseribere, Verborum (praeserrim usicatiorum)
Tabellam sire Cacalorum, per hos Fres Calus, (in coridem distinetis Columnis COnTrA- POL-
is.) Ve Boil, boiled, boiled: Rost, rosted, rosted; Babe, bated, babed: _c. Teach, taveht, tauehl;
Brine, brouehe, brouebl: Buy, boueht, boucht: ec. Sec, sar, seen: Give, save, siven: Takc, 200k.
taken: Forsake, forsoote forsaken: Write, rerote, reritten; ecc. Cum multis aliis Verbis cognitu
necellariis. De eadem opera, disear ille, cum horum Verborum Sieniticacum, cum Flexionem.
Verbis sic expediris, addiscenda sune Praepolitiones; guibus torum Nominis Resimen ab
Tolritur. (Nos enim Catuum, uc loquuneur, Discrimen non habemiis; ut neque Generum.)
Flarum Praepolicionum ris intinvabitur, commodis acthibitis loquendi formulis, pro respectivis
cujusque signiticatibus.
Exempli Gratia, (PrO PExpOlitione OF,) A piece Of bread; A pint Of reine; The cover O)
a pot: The colour Of eold; A rins Of sold; A cup Of silver: Jhe Mayor Os London; Zbe
lonsest Of alb; ecc.
Similique modo, pro aliis Praepolicionibus, Off, on upon; Z0, unto, cillus uncill; From: 
Tn (reithin) out (reithout:) Ento, ont os: About, over, under: Abore, belore; Betrecen, amone;
Before, behind, after; For; By: With, throueh: Reainst: Concernine
Acque jam tandem mediocrier ralebit Propolirionis parricularis nocionem incellisere.
Olrimo tandem loco docendus est (pari modo) Conjunctionum rim alsequi. (Ouibus non
Voces tantum, sed et Sencenciae seu PropOlitiOneS COnRECtUNTE.) UE TunE, Ad, also, litereise;
Fither, or, reBether: Neither, nor: F, tben: W by, (reberefore,) because, therefore; But, thoueh,
ret; esc. Acque haec commodis Exemplis illultranda. Orpuca, Because Lam cold, Lherefore
30 io the fire, That Z may be Warm, For it is cold Wecather.  il avere fair, T hen it avoula
be eood walkins; But (Boreever) Thoueh it rain, Tet Z must 50, because L promised. Cum aliis
contimllibus Exemplis.
AEque jam Libellus ejus, (si Vocum copia Paris instructus, eisque bene digestis, sub commodis
Ticulis, julto Ordine dispoluis; norisque subinde Vocibus, ur fert occalio, incertertis;) ricem
suppeditabic cum Dictionarii, cum Grammarieae, pro Lingua Anslicana.
Et quidem, si Mucus ille Surdtusque sir alids Bonx Indolis; d, qui Docet, justae Sapacira
is; Pocerie hic tali Mechodo (gracdarim procedendo, cum debita cum Docencis cum Dilcencis di
Asentia,) incra unius quali Anni spatium (expercus loquor) majores prosressus oblerrare, quam
quis expectaverie; bonaque jacta P’undamenta ulcerioris insticurionis, live in rebus Relixionis.
sire aliis Frudicionis parcibus, guxe Legendo poltint obtineri.
X d
Com.
m, are, 25, Lluraliter Are.
Be, beestus beu Piuralicer B0. .
6

## Folio 700 — 867984570:0736
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000736.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
E. PIS TOL A R V N
Commodum item erit, ut (tOTO PrOCEAit) praesto adsine Charta et Calamus, quibus Prx-
ceptor, aliique, Verbis deseribane, ea quae signis indicant; ipseque qui instirmendus est Seribae
vel doceatur seribere) ea qua Signis insinuat. OuiDDE Mun (ucplurimum) tac expediet so-
lene elle, senta sux mentis, Signis insinuando: eriique omnino vrile uc nos eorum ouali lo-
quelam addiscamus, quo nostram illos doceamus: Oltendendo, qua Voces quibus sienis respon.
dcanc.
Commodum etiam erit, (Post aliquos progreltus in Nomenclacura tactos,) Fabularum harum
quarundam Sparsa Vocabula, incer se connectere, sermone quam tieri porelt plano arque distincto.
Vipore, The Tlead is the Lliehest part of ibe Body: The Feet, the Lorvest; The Face is ibe
Fore part of ihe Flead; Jhe Fore headis Over ihe Fyes: The Cheeks are Onder ihe Fres: The
Nose is Betroeen the Cbeeks; The Mouth is Belore the Nose, and Above ihe Chin, dec. Iu
jusmodi siquidem Plana Narratio, Scripto contiguata et Signis parriculatim explicata, sensim
docebit cum Simplices Senrentias incelligere. Aliasque hujulmodi caprabie Occationes prudens
Insticucor, insinuandi Sermonis utum.
Habes iraque, in Praelonsa Existola, Summariam Narrarionem Mechodorum quibus utus sum
(nec line succeltu) hisce casibus: quas Fusius explicare Libellum exigeret.
Fabularum (quibus ulus Cum) extribui quaedam specimina; quas incegras describere, justo
ordine dispolitas, non Foret unius opus PPistola. Oux icidem rariandae erune pro rariis Loco-
rum ec Pertonarum circumstantiis.
Omniague quam porui perspicue cradtidi, ratus ea torte utui fucura, nonnullis, etiam me
morruo.
Omniaque accommodari Lingux Anglicana, quoniam cum Anelis reS erAL.
Siquis velic haec aliis Linguis accommodare; multa mutanda exune pro cujusque Lingux ge-
nio. Nec tamen illud forre tam Facile tier ad Linguas alias, ubi Flexiones Nominum, _ Con-
jugationes Verborum, varia Caluum, Generum, Numerorum, Modorum, Tenporum et Perso-
narum diverlirates, rem magis incricatam reddene, quam in Lingua noltra Simpliciori. Tu
fruere, et Vale.)
70c
Oromiin dept. 30. 1648.
Puus ad Ofieiam
Johannes et culito.
XX. Eipistola

## Folio 701 — 867984570:0737
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000737.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
XXX. Epistola D. Johannis Flamsteed (Mathematioi Reeri Crenoviei) ad D. Wallilium,
Dec. 20. 1090. De Parallaxi Orbis Annui Felluris Observata.
Admodum Reverende Vir,
Odtistimus J. B. Ricciotus in sui Amacesti libro D, Sectione 4ta, Pag. 452. hoc adversuS
Mocum Telluris ucitur Areumento: Si Tellus moveretur in Orbe Annuo, aliqua Sensibilis
Parallavis Doservaretur, in Alcieudine Fixarum, post 3 aut 6 Menses in eodem Fhorizonte, Oreanis
maemo,  elacte fabrefactis, aique adhibiris, capta: Sed molla talis apparint: Frso Tellus non
Ad eHjus Argumene pallem posteriorem probandam, nec se in Sirii post tres Menses ab oppo.
sitione Solis, neque vel Se vel Piebonem in Scella Polaris alcicudinibus observaris, ullam senlibi-
tem Parallaxin deprehendisse asserit: Ouod Repteri eriam adducto de Pichonicis, Obserrationibus
restimomio contirmat.
Idemque questi sune alii, (hoc ee praeterito seculo) post receptam Fypochelin Copernicanam.
Oua in re non est ut vel Ipse vel Tiehoni tidem deroremus: Siquidem sensibilis esse poruit
Orbis Mlagni Parallaxis (etiam ad eas fixas) gnamris non illorum Instrumenris deprehensa. Fa
enim erat Pinacidiorum in Zichonicis Instrumentis _ Ricciolanis (ad eorum normam constructis)
Forma, caneaque Rimularum (per quas hebat collimatio) laciendo, vel axertura; ue diftieile tuerie
inceori minuti incerticudinem deritare. Quod vel illarum strueturam accente perpendenti, vel
collectas (ex Fichonis ipsius Fistoria Caelesti) ejuldem tixx Obserrationes conterenti cuilibet,
Facile constabie.
Oe mihi hoc dicenti fides gratis adhibeatur, non peto: Adeatur ipsius FTistoriae Caelestis liber pri
MUS, Anni 258Z, Pa5. 30: ibi Alciendo minima Scella POlarIS, F2 FanvarII a ZichonC CapTA, reDC
rietur 52. 56. 45. vel 50. Ouam tamen intra lex dies (17 Scilicet ejusdem MenFS) Obserra
ram dat 52. 5j. Z: Fandemque omnino reperie 15 Februarii sequentis, (usus eodem Instrumenco
quo ancea Obserrarerat;) Sed Ouadrante Minore 52. 59. Fixam hanc omni se cura et dilisentia
Obserraste non est dubitandum.
Nec minoe est discrexantia in Obserrationibus Cordis Feonis (fixa haec est prime lucis, de pro-
peerea Facilius, sic crediderim, obserranda) cujus cum Alcicudinem Meridianam dic Lebr. 26.
cepilter 48. 04E, eandem reperit die 4 Marrii sequentis per Quadrantem Majorem 48. 03 =
Sed per Minorem 48. 023; deticientem scilicet duobus integris scrupulis primis ab ea, quam die
26 t’ebr. invenerat; etiamli Polaris Scella Alricudo (quod nocacu dignum) eodem Minore Oua-
drante capta, tancundem Cuperarerat eam quam per Majorem ceperat I5 die Lebruarii.
Onde (ut e plurimis passim per toram FTistoriam Coeleltem occurrencibus, inricem collatis,
Obserrationibus) liquidistime paretactum elt, hoc Nudorum Pinacidiorum ritium; Frustraque
Tichonem _ Riociolum Parallarin 24 aut 40 Secundorum in Scella Polari Siriore per lua In-
Rrumenia qua  slC.
Commodum huic Pinacidiorum ricio remedium acculie, Telescopii, sub Tnirium hujus seculi,
inventio; quod omnium (quod scimus) primus diltanciis capiendis acthibuit Jurenis ingeniolus
Eulietmus Cascoienius (praelio prope Eboracum exluS, 2 TuILII 1644.
Cujus ego reltigiis intistens, cum meis etiam Instrumentis ejus Inventa achibuissem, mucari-
que eorum ope tixarum a Verrice distantias deprehendissem: Mei esse putari, ad Argumentum
Riccioli relponsum dare; nec me melius relponturum credidi, quam eas ipsas Scella Polaris Sirii-
que Obserrationes in lucem proterendo, e quibus Orbis Magni Felluris Parallaxin, criam in HiS
tixis, (quod quali dilerre negarerat,) sensibilem esse constiterit.
Onamobrem intra seripras Scellae Polaris d Verrice Obserratorii Crenovicensis distantias MaxI
mas Minima Ique, (Omnes FerC Q ME Per SEptem ContinuOS Annos ObIervaTAS,) ad Te mitto (RC.
verende Ceometrarum Antistes) cum earum L5 Collationibus. P. quarum unanimi Con en tu pater
hujus Scellae Parallaxin este Talrem qoSecundorum. Oux etiam li quanciias in Obserracionibus
Der Sultrumenta Fichonica, Ricciolana, aue L Leveliana Factis, persentienda nOn erat; in jis tamer
quae per meum Iustrumentum habui, haud difficilius distinguenda erat, ip (0 Marte vel fore ACrO.
rcho; quorum inter diametros apparentes quali Media elt.
Cujus propterea Instrumenti aliquam Pibi descripeionem facere opus erit, ue nulla in re iptum
ancecessorum Organis cedere incelligas; sed iis omnibus adminiculis instructum, quae ad Oblerra-
tionum accurationem conducant. Simulque ostendam, ad quanculam circuli partem areus Caelestes
hoc noltro Instrumento dimetiri licet, ut nullus sic dubirandi locus de Parallaxi hac e noltris
Observarionibus deprompra.
Addam deinceps qua Occatione haec mihi innotuit Parallaxis, quaque de causa d cribus aninis.
et quod excurrit, ad id Tollicitatus, Obserrationes c quibus deducta est in publicum proterre
hactenus distulerim: Onde nec Pe nec lectores Astronomix peritos diurius larebit, quamobrem in-
sencem meam coxiam Obserrationum Caelestium in lucem dare nondum licuir.
Inltru-
Movetur in Orbe Annuo.

## Folio 702 — 867984570:0738
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000738.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
OL A R
Instrumentum quod actinet, quo legen
ona u Clerrariones; est Arcus amplus Ferreus.
coltis etiam terreis a centro ad circumterentiam extentis, ee tranlvertis aliquibus neceltariis probe
munitus; muroque latericio Tub plano Meridiani excructo tirmiter altixus. IItius Radius elt, De-
des sex cum uneiis octo. Arcus ipse regitur superimpotica lamina Ainea bene cracta, peculiari ar
riticio accurate planata et polita. Margo extimus, aliquantulum exCaVATUS, CreniS rCBlETUF Per
torum Arcum a circumacta Cochlea incilis; quae Cochleam excipiune aliam, (ei parem utique d
aequalem qua exscindehaneur.) Flaec Indicem limbo compineic, cum etiam circumacta Cursum aur
deortum lenistime dueit, sistuque firmiter in quoris loco. Reroluriones ejus in Limbi Facie Bu-
MeTantuT juxta Marginem exteriorem.
Provins ad Centrum ee Limbum inceriorem, numerantur Ciradus; qui cransrertis lineis in Mi-
nuta, e sextantes minutorum (ope lamina Iudici actixxe) distinguuneur; uc in aliis hujusmodi
Tultrumentis Tiehonis, Flevelii, aliorumque, jam feri soler
Facies Iustrumenei Orrum respicit. Flaberque Gradus 50 in ea parte limbi sionatos, guXe est
a puncto tuo Verricali vertus Auctrum. Ab alcera parte, Crradtus 50: (omnino +g0.) Adeoque
Scella omnes, in noltro Femisphaerio Vilibiles, Obterrari poltune, (in eorum per Mericlianum
cransiribus:) nempe cum supra Polum omnes, cum intra Polum, quae non ulira 21Z Gradus 3
Polo diltant.
Haec duplex diritio miti magno utui est. Ouippe cum quaevis d Vertice distancia Obserraca
in Diarium redisitur, juxta cum numerum Craduum, tum numerum Rerolutionum Cochlex: 
guis irrepserit errOE, (vel mei numerantis, vel Amanuenlis describentis,) Facile detegitur ee emen-
datur (ope Tahula pro reducendis Rerolurionibus Cochlex, cum carum centelimis, ad Ciradus
scrupulolque primos et Secundos.) Caruere hujusmodi aliquo Auxilio Zichonis e Llevelii Instru-
menta; et quidem, pro detectu hoc, errores nonnunquam irrepserunt in illorum Obserrationibus
Ad Indicem hujus Instrumenti aftixum est Telelcopium seprem pedes longum, lencibus duabus
conrexis instructum, cum duobus filis Argenceis Tubcilistimis, se mucuo decultantibus ad Angulos
rectos in lencium communi foco (loco Pinacidiorum Nudorum.) Unde Collimatio adeo tacilis
e certa redditur, ut Meridiani Arcus determinari possit ad s(Minuta secunda,) etiam per In-
Prumentum cujus Radius pedes septem non excederet; si, in Ciraduum dispunctatione e diago-
nalibus inseribencto AHIII CTaC eC, cerri esse poruillemus
De hoc autem ralde dubito, cum in Instrumento meo subtenta unius Ciradus non Major (E
quam uncia r, 38; adeoque subtenta 10 qua(, 32, vel quali,6; e Tubrensa s, quali s unius
incix. Oux minuta quantiras, quamris lacis vilibilis sic in Telelcopio pedum seprem; Tune camen
tam crassi nostri sensus, e Mecalta quae tractamus, ipseque claborandi modus, ut impostibile videa-
tur (quatenus ego judicare pollum ex eis quae ipse ridi) arcum aliquem tam accurate dispertire
ut cerri linus de singulis diritionibus non erracum tuilse 2 uncix: Ouod si non postimus, ne-
celle est uc mancamus incerri, in arcu quoliber menturato, lalcem ad s; quiequid libi pertuadere
in concrarium lacagune, qui aunquam ampla struxerine Inctrumenta, nec illorum limbis Crractus
e Craduum minuras parces manibus propriis inscriplerint.
Pucari Forre poreric, quod ope Cochlex limbum admordentis, accuracio tanta possie obtineri.
Cui camen hand urique tidendum duco; siguidem raro Cochlex reperiantur qua non ab uno la
cere vel in una sui parce, Rerolucionibus plus arripiane, vel promoveane, quam ab alcera, vel in
alia aequali. Duod S Cochleas haberemus, quarum strixe nulla in parte magis ad Axem inclina
rentur quam in alia; cum tamen frictioni obnoxix sinc, ec ulu quocidiano terantur, candem adeo
corrumpuntur, uc diurius illis tidendum non sic: Ouod cum, inceori Anni 1676 experientia, edo-
ctus tui (in Cochlea Sextantis limbum admordenre) desii arcuum menturas per Cochlea revolu-
ciones altimare; iisque solis diritionibus per lineas diaxonales deinceps ulus tui, quas semper
Oprimas putaveram.
Duxe proprerea dixi, non ut cuiquam sugillare relim: Sed, ne Tu, Reverende Vir, majorem ac.
curationem exspectes in Obserrationibus intra recicandis, quam Iultrumentum quo capiae tuere prx.
Itare valeat.
ctare, sed etiam construere probe calluit. Cujus quidem oculorum Aciem quamvis mex praecule
rim; non tamen rem toram ipsi soli permittebam, sed altiltebam ipse, cumque adjurabam, dum
diritiones inscriberer; omnesque, debita cura es quam potuit accurate, in scriptas ridebam
EX eo tempore, omni ulus lum diligentia in Obserrationibus insticuendis; et speciarim, de Scel
la Polari. Duo non obstante, reperio intet catum aliquas exiguam s’aut x0 (sccundorum scru
Dulorum) disterentiam; quorum, ab (que commoda Additione aur Subductione, aequabilem per sep.
mnui) accum accuracius, manibits HOMIB, Guans ad parrem uneix sexcencelimam disperrire nobis
non licere; nec propius metiri quam de s vel 10 nili Organis et Areubus Majoris Racti
2089. Ccepique Obserrationes intticuere enea sequens Equinoctium. Sed proximis Octobri et
Decelori deprehendi iplum aliquarenus (uc cunc judicabam) luxarum este, seu à justa posicione
Seclimalle: quodque sellarum distancias à Vertice Seprencrionales uno quali minuco justo minores
Aultrales
Hoc Instrumencum sumpribus eso propriis conticiendum curar, c quidem non parvis: Opi
tice ad id conducto, qui eum Matheleos peritus tueric, non solum Instrumenta Altronomica ira-
cennium Scellae Potaris ad polum accestum Annuum exhibere non liceat. Unde patet (quod supra
Muralem hunc Arcum post concinuum +q Menlium laborem absolri, fere exeunte astate Anni

## Folio 703 — 867984570:0739
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000739.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
rinet
COL L P C PI
Australes vero tancundem justo majores extribuerit: Annisque sequencibus errorem crelcere, carde
quidem, sed sentibilicer; quod non aliunde provenisse censendum elt, quam quod una pars Muris
cui arcus altixus est, magis Tublidebat quam reliqua.
Non me mulcum curbarie hic erroreulus decectus: Siquidem ex alcitudine iptius Scellae Polaris
ver 10Menses anni, vel aliarum tixarum commode selectarum omni tempore, inreniri potuit error
quancus lic; auc eritari prortus per aliam (qua deinceps utus Tum) Mechodum: Numerando sci
licet Scellarum ee Planetarum ab ipla Scella Polari distancias (de Parallaxi nil tunc cogitabam)
a retractionibus Tolummodo purgatas: quod tieri ponnit absque perieulo erroris (Caepe nimium com-
misi) duos arcus addendo duobus diversis instrumentis Obserratos, cum hujus capacitas (14C
Graduum) utrasque cum Polaris Scellae cum Fxe, planeraere cujulris dictantias d Vertice super eo
dem arcu nocais permilerit.
Veruntamen cum, Anno incunte 1695, Scella Polaris Obserrationes omnes in unam Synopsin
collexillem, indeque errores ob Muri sublidenciam (more mihi allueto) deduxistem; statim patuie,
Nec eos inter se convenire, nec cum exroribus ab Obserratis aliarum tixarum a Verrice nostra
distaniis deductis: Aique accence perpendens ditterencias eorum, qua ab Obserrationibus Scella
Polaris deducerentur; animadrerci, non aliunde has provenire polle, quam ex Parallaxi (Orbis
Annui Telluris) sensibili in hac Scella.
Flanc Animadrertionem alicujus esse momenti ratus, communicari (ut solebam sudiorum meo-
rum procettus) cum amico meo J. Casevello; qui sequente vere vel altate hue accestie me riturus.
UF Poltguam Oxonium redierar, literis me cerriorem tecie, quod hoc iridem Tibi signiticaverat
Acque exinde me Sollicirare non delticir (quocies ad me seriberet) ur Obserrationes halee (quas
aDsE in(DCxerAE) impertire rellem, quo Tibi hac in re Pacistieret. Ouod lubens tunc tecillem
nisi quod aliis implicito nesoriis tunc temporis non racarerat.
Duippe cum aestate praecedente animadrercistem, me cunc acquilivilse competentem Numerum
Obserrationum, cum pro rectiticandis Numeris Solaribus, cum pro locis scellarum in Constellatio.
nibus Felipticis jacentium resticuendis; aggrelsus cram ee ablolveram Fabulas Solares, quibus
nunC UTOT. Ec, tixarum cunc temporis relticurioni intentus, Tabulas alias habebam sub manu;
guarum ope quali dimidium solici laboris Supputationum leraretur; substicuendo Triangula
Rectansula, loco Obliquansulorum datorum, resolvenda.
Aliaque interrenerune Negoria (quae nunC narrare non esL OpVS) quibus distincbar, ne potue.
rim ilti rei racare. Atque (inter alia) ut amicis aliquot, id eAlasirantibus, extriberem Planetarum
Sacurni, Toris, Martis, _c.) loca Precenta ex meis cum Obserrationibus, cum Tabulis,
Calculo deprompta. Oux monco, ne putes Neglisentia Delidiare inea imputandum, quod non
citius n huic operi accinxerim.
Interim Obserrandi Negorium non crat intermittendum; nollemque exetera interrumpi. Cupi.
dus insuper eram prospiciendi, an sequentium Annorum Obserrationes contirmatam darene Paral.
laxin quam ex Antecedentibus collegeram, in Polari Scella notabilem. Atque his de caulis me
exculatum petebam apud D. CasceeH, quod non (ante principium praesentis Anni) Obserrationes,
quas Chtasabalu s canLTEM.
Cium vero Tabulas quas deliderabam plerasque absolveram; suppeditareram amicis, quae ips
poltularerant; rectificaveram loca tixarum quali Mille, in Constellarionibus Reliptieis jacentium;
calque in Catalogum redegeram, (cujus robis, pro specimine, Constellacionem Arieris miseram;
indeque aliquid ori nactus fueram: me tandem applicui ad examinandas Observationes duorun
Annorum qui ultimo elaberentur. Cumque eas invenerim cum praecedentibus consencientes:
Transerip( Mentium Septemb. ec Decemb. obsexrationes; calque procinus communicari cum C as-
reelo5 FebT. PratCTItO. Indeque manifesto octendi, quod Parallaxis Orbis annui Telluris Sic in
ea Scella notabilis; quodque apparens Diameter Circuli, quem circa Polum describie ea ella,
major lic in Mensibus Sepremb. et Maio quam in Mense Decemb. uno minuco circiter.
Perebam ab co ut halce Fibi ostenderet liceras. Simulque significaret (quo cibi plenius Pacistie.
ret) quod quali eadem Parallaxis contirmata Fuerie ex Obserrationibus septem Annorum conti
uue consequentium. Reculit ille (proximis liceris) hoc Tibi tuille indicarum; Fibique non dis-
plicuisse vel Obserrationem ipsam rel probandi Mechodum. Scd, Tuam esse sententiam, debere me
Dlurium AMOIA GOTracIOIDS (cum id poslem) hoc comprobatum dare; et propediem in
publicum emtelete, i cum publico acessem (quippe haec tam nocabilis Obserratio, trustra tractenus
quaetica,  poruerir non elle graca) cu tamae iex; ne quis sibi hoc arrogaret alius, quod miti
De hoc Vlrimo non Tut aaocu Torticicus, cum eso mihi persualum habeam, haud aliis sup.
Verum id me male habebat, quod aliis aeremus negoriis et lonso irinere suscipiendo, non Ctarim
poruerim reaple teltatum dare, quam Tibi me obligacum sentiam; qui jamdiu Tueris meorum Pu
diorum Lattot, Cuj a CA PENUS sum jam inde ab Anno 1672. quando Pabulas qual
dam meas LTorroceii LHcOHa La alcuodatas, cum (eum LTorroceii Schedialmaris) in publi-
cum emiseris. Cum primum allie (per negoria) licueric, me stacim huic applicui, ue Tuis de
sideriis Catistacerem: Obserraciones illas describendo, in ordinem redisendo, et inter le compa-
debeatur. Ouod ee iple mihi ea lireris cuis praecerito 23 Augusti datis.
Pecere cantx magnirudinis Inltrumenta ut hure negocio sufficiant
rando, prouc dic insla lubscctao rlino.

## Folio 704 — 867984570:0740
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000740.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
104
De his aurem porro monendum est; Ouat Cgo (ad diem unum vel plures) non I Ca
 Vertice culaticiam nocarerius M sequencibus collacionibus; ca camen erar pluries repellla. S
gulis diebito sdicaris, latem ds terre aue eriam pluries; camque fic Blurimum) hic scp ar
quae erat omnium minima earum quae in Diario scriberentur. Ouoniam in Scellis Oblerranals salle
mulcum elt erlatta peleutum (ab Obterratole vee. Callo et lalteu modice perspicaci) nisi i
vertus a Vertice. Acque cum quidem, a primitus descripio numsero, raro disceditur plus qualle
Porro non hic exspectes; extibitas elle distantias à Verrice prour in Instrumento (LuXaIO) COn
paruere, una cum adseripra rectiticandi Mechodo lingulis ecus acibua, (quo pr us seceram in
specimine ad Casrvellum milto:) quoniam id inueili torer exdio, tacetesue dc P. pistola in Volu-
men crelceret. Sed eas hic exhibeo correctas, utque Forene compattela, iL MTUS (cut aSIuB
Instrumentum) non subsidisset inaequabilicer. Alceras (in prorocollo us acle as)  e
Petas, erune illae Tibi extribita cum Tibi placueric; aut in Diario med Completeu, quaio e
(Deo permittence) in publicum prodeat. Id enim mihi in duttuo elt, LsBIS Edere (inter als
qua Deo volenre editurus cum) cum iplos ArcuS ObserratOS, POuL I ProocoO scribuntS
rum necessaria erroris Additione aue Subductione correctos, quampr auXacrices manus
obtinere poero, (quae mihii suppetias terane transeribendo,) sumprusque necelsarios, quos c80 10.
lus hand lustinere valeo.
Ona ex primis Obserrationibus, quas meo Instrumento institui, facta est Anno
2689, Sept. 18 (Scilo Veteri) quando deprehenla et Minima POlaris Scella d V er-
rice Observacorii Crenovicensis dictancia (incellise, post factam correctionem pro (36,08. 40.
luxatione Instrumenti, ee pariter in sequentibus.
Annuus hujus scella ad polum accetsus est 20: Addiris igitur s(Pro eribus2 36. 00. 45.
mensibus) habebitur diltantia debita sequenti Decembris mensi.
Sed Decemb. 9. 25. 27. 2T. deprehensa est Obserrando.
Freo erat Scella Polaris remorior d Polo in Septemb. quam in Decemb. Parallaxi.
Trem 1689. Dec. F et o ejusdem a Verrice distantia Mavima deprehenta est.
Suberactis saut ro pro ejus ad polum e verricem accetou ab hoc tempore ad le
quentem Maium, habebitur distancia debica lequenti Maio.
Sed 250O. Mari F4. Obserrando deprehenla est.
Dux Major est, Stellaque à Polo remorior, per Parallaxim.
Trem 1690. Sepr. 25, ejus diltantia Minima a Vertice.
Addiris spro ejus accetsu ad Polum a Sept. ad Decemb. habebitur diltanti
Vertice, Scellx Polari debita in sequence Decemb.
Sed Decemb. 3. 2r. Obserrando inventa cst.
Frat istur haec Scella remotior a Polo in Sept. quam in Desemb. Parallaxi.
Trem 1690. Dec. 3. 23. ejusdem Obserrata est diltantia Mavima.
Onde subductis s’ pro accelsu ad Polum inde ad sequencem Apritem, hrabebitu
ejus diltantia d Vertice, debira sequenti Aprili.
Scd 16OT. Aprilis 25. Obserrando reperta est.
Major erBO erat, eaque a Polo remotior, quam in Dec. praecedente, per Parallaxin. 00, 60
269r. Dec. 30. invenio in Diario meo Oblerrationem transirus Scella Polaris, Sed non revetitam.
neque ullam aliam illo Aucumno tactam, cujus postim collarionem facere cum illa Dec. Oblerrata.
Sed 1692. Dec. 8. 16. 22. Polaris Scellae d Verrice distancia Mavima depre. 2, g0. 5l. 
henta est Obterrando.
Onde deductis s’aut 10 pro accelsu ejus ad Polum inde ad. sequentem Maium, 2, 40. 30.
hrabebitur diltantia Maio debita.
Scd 1692. Maii 2. 3. Obterrata est ejus distantia.
Ereo remotior est a Polo praesente Maio quam in praeterito Dec. Parallani.
Tem 1892. Sept. r4. Obserraca elL ejus d Vestice Minima distancia.
Addicis s pro ejus ad Polum accessu, trabebicur ejus a Polo distancia Dec. debita.
Sed 1602. Dec. 4. 5. Oblervata elt.
ErEo remotior a Polo in Sepc. quam in Dec. Parallaxi.
trem 1697. No. 27. _ Des. 2 1. Obtervara est ejusdem dictancia Maxima.
O
bebicur distantia cunc debita.
a l
Lv L11 L l
numerandis ccundis saut 10 In excet, I II liis q Meralat Lringunt Septentrionem
S, nili ascensus vel descentus srellae in Causa tuerit.
36, 09. 10.
0. 00. 25.
40. 5F. 30
+V. 5F.
0
13
00. 00. 40.
36.08
15
36. 09, 00.
36.09
00, 00. 25
40.
. 00.
O
30.
ase

## Folio 705 — 867984570:0741
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000741.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
GOF LECTTIO
Sed 1693. pr. 25. Obserrata elb vs ui licuil 9.,e
Major idicur ejus exat a Polo diltancia in pr. quam in prarerito. Dec. Pacallaxi 18. 00. 
itic
il
VIIF.Iiri
Tcem 2893. 7al. 27. Obserrata est Polaris Stella distantia d Verrice Minima 103  36. 09. 55.
Addiris 10 pro accelsu ad Polum usque ad Deo. Seguencem, habeur distantia e
Dec. debica
Sed 7693. Dec. D. F9. Observata est . 1. L11 3GCB ol vesi (sevc
ErsO major reperta est ejus a Polo distantia in fulio quam in Dec. Parallaxi
Y
Frem 1603. Dec. 7. Fd. Observata est ejus distancia Mavima
b.11i
Onde deductis s’aut 10 pro accelsui ad Polum usque ad sequencem Maium
Sed 1694. Maii 5. Obserrata cH
Freo distancia d Polo major in Maio quam in praececente Dec. Parallaxi
Icem 1594. Sept. 22. Obserrata est Minima distaneia
36, 20. 65.
1519. d. 00. 35.
Addirisque sPro accetou ad Polum inde ad Dec. Sequencem, habetur distantia 2 36. 1. 35.
tum debita
Scd Obserrata est Dec. 13. 2T.
Major igicur ejusdem a Polo distantia in Sept. quam in Decemb. Parallaxi
E
Trem 1694. Dec. 23. 24. Obserrata est ejusdem distancia Maxima
Onde deductis s’aut 10 pro accetsu ad Polum ulque ad sequenem Maium, H2. 2, 4V. 50. 3
betur distancia cune debira
Sed 2695. Maii 18. 20. ObTerrata est
Frso remotior isitur a Polo quam in D ec. Parallaxi
XII.
Trem X695. Aus. T. Obserrata est ejus Minima distantia
Addicis s’auC 10 PrO accettu ad Polum ad sequentem Dec. habetur distaneia
tunc debita
Sed Dec. 3. 4. Observata est
Frso propius ad Polum quam in Aus. Parallaxi
ZTII
Trem 1696. Fan. 13. Obserraca est diltancia Marima
Unde deductis s pro accettu ulque ad sequencem Maium, habetur diltantia 2, 40. 43. 40
tunc debica
Scc 1695. Maii 8. Obserrata est
XIV.
Remonior à Polo quam 7 an. 13. Parallaxi
Trem 1696. 7alii 24. 26. Obserraca distantia Minima
Addiris 10 Pro accccu ulque ad sequentem Dec. habetur distancia cunc debita
Sed. X606. Des. 2. Obserrata cst
Ftaci ereo proxior ad Polum quam in Jutio Parallaxi
X
Trem 1696. Dec. 2. 1 Obserrata est Mavima distanria
40. 49. 25.
Onde deduetis si pro acceltu ad Polum usque ad sequentem sprilems habe. 2, 40. 49. 20.
cur distantia cunc debita
Scd. TS97. Apr. 22. Obserrata est
Ergo Scella remorior à Polo in Apr. quam in Dec. praecedente Parallaxi
40. 50. 05.
0. 00. 45.
Nnitellum est ex his quindecim factis Collacionibus, Obserracionum per continuos sextem An.
nos tactarum, quod scella Polaris propius ad Polum apparet Mense Dec. quam in Menlibus Apr.
Maio, Fytion ug. vel Sept. per quali lemillem unius minuti: Sed Collationes factae in majoribus
temporis interrallis, majorem videncur difterenciam distanciarum a Vercice exisere; in minoribus,
minorem. Inter Sept. e Dec. repericur Parallaxis, quali 25 auc 30 Inter Dec. et Apr. quall 30
auE 25: Sed inter ZaL. e Dec. vel Dec. _ Maium, quali 35 40, aut 45
Unde porro videatur maxima elongatio scellae Polaris à Polo Mense Junii (quo non cam
hactenus Obserrari) ese circier 40’aur 45 minuta secunda; de Diameter Circuli, quem cire
Polum deseribic in Astate, major quam in FIyeme F, 20, aut i, 30. Quod aliquanio plus est
quam ego ance caxareram, cum nondum omnes has Obserrationes examinaveram.
Sed praecitum exceltum non autim in me suscipere decerminandum. Non modo propter Parvi-
tacem fustrumenci, (quamvis amplistimum sic omnium, qua hactenus constructa novi, sire hoc.
sire superiore seculo;) quae non permisit uc cerrus estem de distantia Scellae à Verrice propius
quam ad s; sed etiam propter subsidentiam Muri, cui altixum est, quae me dubium aliquando
reddiderit aliquanculum amplius, de pracila quancitare exroreuli, anre memorati, exinde oriundi.
2
Ac
40. 5L. 20
ilcs 1r. 36, 20. 40.
40. 50, 30.
40. 50. 138
+0. 5T. 00.
d.
00.
36. 20. 30.
36. 22
00
00. 39.
40. 50. 25.
40. 50. 45.
00. 00. 10
36, 20. 40.
36. 20. 30.
36. TT. 25
30. 00, 33
40. 49. 45.
40. 50. 20.
0. 00. 40.
36, 10. 55.
36. FI. 05.
86. 12. 38
O. 00. 30.

## Folio 706 — 867984570:0742
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000742.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
P TST OT. A
S. MI
Ad hune rero exceltum (aliosre limiles minuri Arclis qualem mox dicturus sum) accurgte de-
cermnanidum, opis Foret Areu (vel Semicirculo porius) Raclium habente L5 aut, 20 Deces, 2d
Murum Lniter attixo, ad lineam Meridianam , La LMaLTI SuPerHErHIIO, _ ex To
Lapidibio rice compactis; ut nulla reniporis injurid labetacterur. Duo in construendo, lumpillos
erosatu, Clm magnitico cuiquam Principi, aut Maecenari (licerarum tautori) grares elle non po.
terunt; a redundanre sibi honore (de rebus tanci momenti, quae ejus ope deteserentur, dt quae
abique cali auxilio diurius latebune) abunde compenlarentur.
Ouod aurem debeat Scella Potaris remotion. a Polo apparere, adeoque majorem cirea Polum de-
Scribere Circulum Mense Funio quam Dec. maniteltum erit ex adjuncto Schemate; ubi  de
signat Solem, quasi in Centro circumposiri Orbis Felluris FODR Sicum. Sitque T Felluris lo
cus in Mense Junio, quando Sol apparet in cadem tonsluaime cum Polari scella; D Fellurso oeo
106
(Fict. Ei ic tal ( ma 
in Dec. quando Sol apparet in puncto huic oppolito; sicque S Scella Polaris, unde ducantur (ad
oppolita loca Telluris) rectae SI SD: manitestum est, (ex ipso Schiematis incuicu,) quod An.
culus STF (lacicudo Scellae Polaris ab Feliprica in Mense Zunio) minor cst quam SDF, (lati-
cudo vila in Dec.) ee proinde ejuldem declinacio minor elt, et distantia a Poto major, in
Mense Zunio, quam in alio quoris Anni Mensc, prouc unanimi consensu omnium Obserracionum
Draerecitatarum repertum FuIE.
Pieri Porest uc suspicetur quis, exiguam Nutarionem AXiS Felluris, (quae COn(EGuatX ex C
lebraciltimi D. Nerutoni PrOp. 66. Prin. Phil. Nat. Math. Corol. 20.) polte quadlancenus cf.
cere hanc muracionem apparenris d Polo dillancia in Polari Scella: perpencamus ixicur, Ouem
hrabitura sic effectum.
sto in ueraque Telluris repraesencatione, praecedentis Schematis, PX Aris Telluris, X.O
A: quator, cujus inclinacio ad planum Felipriex, seu angulus DDC, vel A. 1G, cunc erit mi
nimus, quando Fellus puncta cenet Solstirialia, haud procul d conjunctione vel oppositione Sicl la
Polaris; sed Angulus inclinationis Axis Terrestris ad Felipricam P DF = D LC) taximus; e
Proinde distancia Scellx a Polo maxima, quae ab hac Nuratione tieri porit. Progreciente enim
Cellure a punctis Solsticialibus L vel D vertus Aiquinoctialia O vel R, Angulus ille inclina-
tionis AXis Aquaroris ad Felipricam (quanculacunque ejus sic variacio) minuitur quocidie
ulque dum Fellus perciperie ad dicta puncta sEquinoctialia, uhi minimus clt. Scellaque
Propcerea Polaris minus a Polo diltare debuerie (quam distiteric tempore SoIClirii Fliberni) quan-
rum est ipta Nacatio. F. quam propterea, disterencia, quas Parallaxes in Collationibus (nec im-
merico credo) nominavi, originem ducere non poruere; cum Scellam Polarem hac Nutasio
Polo magis provinquam extiberet circa Aquinoctia, quam ad Solstirium utrumque; quando, e
ContrariO
ternum. Geverca sueric maxis ab eo diltare Nenlibus Masii et Sept. qual circa Solirium LI

## Folio 707 — 867984570:0743
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000743.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
Ci OT L F C. N IO.
Si Stellam Polarem de die per Telescopium meum videre licuisset, quando Nericianum cun
Sole crantiir, simplicem incesramque Parallaxin. Orbis Felluris ad hanc Scellam DSI, e d Nuta
tione separatam, habuissem.
In lueris quibusdam quas ad Casivelum incerea scripsi, dum tixarum jacencium in Constellatio-
nibus ad Feliprica partem Australiorem Pcis, Ascensiones rectas et Distantias veras a Polo Nundi
Boreo determinareram; ipsum monui, quod Parallaxin Orbis Magni in illarum aliquibus sensibi
Vem esse deprehendissem. Hoc eum ipse Fibi, Vir admodum Rererende, indicarerit; pecebas,
Ouantam invenerim, et in quibus StellIS. 1C.PFeIs
ob Dicam quod res elt; sic eso tunc purabam, et etiamnum puto. Fxistimo camen nonnihil ictius
ditteventiaen quam novaveram in nonnullis earum d Vertice diltanciis, provenire poritse à dilte.
rencia Retractionum, quae majores aliquanio esse porvere tempore Brumali quam in calidioribus
Anni tempeltacibus: Adeoquo, Scellas, halee minus idoneas else huic examini, quam quae lunt in
Constellationibus Seprentrionalibus; quae cum majorem habent ab Feliprica Lacicudinem, majo-
rem eriam subire polsine Parailaxin; cumque Meridianum altius. ab Florizonce transeant, eo minus
obnoxia sune. Retractionum variabilitari.
Sed porro; nondum ego, sum huic inquititioni Tat comparatus, nec esse polsum, donec harum
Scellarum Lonsicudines e Lacicudines d propriis Obserrationibus deductas obtinuero. Frunt
illa duploi plures quam quas jam absolvi, in Constellationibus Felipricis; estque id opus nimis
grare quamur poslim ipse (cum amanuensi unico) breri temporis spacio perticere. Id eeo nunc
ago ue majores obtinere. poltim suppetias quo cirius id operis absolvam. PaS autem quam pet.
mum L ongicudines de Lacicudines ab Obserrationibus, compuro deductas, obtinuero; promprius
determinare porero, Quanta lic Parallaxis Orbis Magni Felluris racione alicujus Scellae, cujus loeunr
habed notum; acque cunc meminero hane inquilicionem protequi, Leque de ea certiorem lacere.
Incerim Ixero Te non oblicum esse Tentaminis (Viri ingenioli D. Looeni) pro comprobando
Telluris Moturex Observario distanciis lucidae Scellxe in Capice Draconis (quae in Bayeri La
bulis Crenacur ditera x.) a verrice Collesii Cresamensis. IIlas huc cranscribi vitum elt; non (0-
lummodo lguod ostendane Parallaxin Nagni Orbis sensibilem in illa Scella; sed etiam quod ex
carum Collacione cum quactam ex meis, Lacicudo ictius loci exactius dererminabicur, quam nacte
nus Chevir decerminata; Timulque contirmabitur D. N riehri ejusdem Lacicudinis jam ante centum
Annos facta determinatio: Onde porro parebit, quod loca in Gilobo nostro non luas mutane L. a-
cirudines; quiequid aliqui (quorum Iultrumenta non masna tuerint, nec bene instructa) nobis
hac Enuro Suegesserine ex Oblerrationibus (calium Instrumentorum ope) Factis.
Foresius ille D. Foot Tubi Felescopiei, pedes triginta sex longi, lentent (quam vOCanE) Ob.
jectiram tirmaverar, ingenio lis Arcibus, in recto luae Camera, pro Obserrandis iltius Scellae diltan.
tiis d Merrice; quas Anno 1669. inrenit ille Septentrionem rexluS.
is. 9cu. cilli1 6. 1i et.u 1) 21. 221.
2. T2
Aueusti 6.
Octobr. 2T.
2.06.
1. 48. vel 50
 Faee Scella ixeridianum transic, in oppolicione Solis media nocte, in principio Junii; quo ia
que compore habere debet Lacicudinem luam maximam, et distantiam a Polo minimam; et (quo
niam ejus, doclinacio Lacirudinem loci excedic) d Vertice remoristimam esse: cui propius accedet
per Parallaxin ulque ad principium Dec. quando distat inde quam porest minime.
Obterrationes Tuas auspicarus est ille, non ance Mensem Julii: quae aucem habicae sunt MenE
bus Aug. Sc Octob. tixam ad Verricem proviorem ostendunt, ue postulat Parallaxis. Cujus igicur
rjutdtem Scella (Merioranum cranscuncis) distancia a Verrice Oblerracorii Crenovican 1690.
Tulio iventa elt 4. 35. Seprenrionem vertus. Scd in Annis 2F elapLIS (ab eo tempore quo
D. FTook Obserraric) Srella declinatio, ec consequenter distancia ejusdem à Vertice, minuitur mi
nuris secundis 16 auc F7. Exat isituT AnnO 46SO ineunce Mense Fulii, distancia hujus Sicllx a
0. 04. 32
hoc elE CrdenS MHICCMIMI.
Vellce Oblerratorii Grenovibr
Adde Lacitudinem loci
Thabetur vera Scella declinatio
Hlabetur Lacindo Collesu Crrestamensis
D. Vrieht Londini Lacicudinem determinarir
Auter inde propter Retractionem
Hlabetur Laricido Retractionvus pursata
Fluic mexe dererminationi bene consona.
D. Fooe declinationem hujus Scellae deducit ex Labutis Aon de HOC tempuS 5P. 30. 67
qua cum sit 2. 25. major quam revera exriceric, e inde aelt Laluo te 3L. 54
Scilicet duobus lalrem serupulis primis major, quat D. Mne Coetraciores accuraca Calu CXHI
bus; aliique eas minoris altnarel, Gla MCruErIN
Auter distantiam d Verrice Coles Ccrestamensis a D. ZLoot Oblerracam
5L. 28. 40.
32
DebanE. Onde torlan factum est, quod D. FLoOE LSPCalto  as E I IUIS ObIerVatIOMI.
Restor nunc exprra Ricciolum Oucuendum, etiam SM acudines Patsals a CalattaRI. Stella
haec in eadem tere Consicudine est cum Cole, et limul Merulianum crantis cirea medium Junii
quando minimam à Verrice noltro distantiam habere deber; eique opponitur cirea medium Dec.
2. 2
quo

## Folio 708 — 867984570:0744
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000744.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
2
u l li la a ee
quo cempore in Meridiano a Verrice diltantiam maximam (admicta Parallaxi) obtineret. Jam
rero Anno 1689. Dec. 16. cum Meridianum cransiie media noete, distancia ejus à Verrice depre-
Maiit iq
henla, tuie
45
30.
Maii 23
Tunii 26. cum proxime cum Cole cranthic. 67. 44, 50.
Sept. 19.
Non aulim spondere Oblerrationes hasce tam accuratas esse omnes, quam lune illa de Scella PO.
lari. Fieri enim pocuit uc harum aligua tuerinc ab Amanuenli meO CapiX, ee quidem FONtan PTOPIeF
pulrisculum (non lacis ab Indice detertum) scrupulis secundis 20 justo minores. Sed illa de
Polari Scella, uc plurimum, 2 meipso tiere Obserrarx. Hic autem aliquid dissensus ridetur in-
ter Obserratas distancias Mensibus Maii e funii; quod impuro minus diligenti Obserratione
Mense Maii adhibira. Reliquae incer se collarx luxserunt Parallaxin, quasi scrupulorum secun-
dorum z0 in hac Scella.
Sed distancia primo Obserrata minor est quam quae in Feb. de Marrio, cum debuerit este major,
Ac considerandum est eam Fuisse Obserracam in Anni tempestare trigidislima, quando majores sune
Retractiones quam Verno cempore; unde concrahi poltic diltancia lerupulis secundis 20 aut 30:
quod Tolum deest ad conciliandum hanc cum reliquis Obserrationibus.
Verum, suppolico Scellam hanc cancundem a nobis diltare acque Polarem Scellam; de Beret ta-
imen Parallaxin habere Z (certia parre) minorem, cum Lacieudinem habeat non nitr 38Z Au-
strale; Sed Scella Polaris 65 Borealem: Sunique Parallaxes, uc linus recti Pacicudinum, modo
supponantur in xequali a nobis distantiz.
Sed ego nihil rideo (ex eis quae nos postiimus conjicere) qu’in sit paricer probabile, quod Paral.
laxis Sirri minor lic Parallaxi Scellae Polaris, quam quod lic major; non obstance quod sirius
splendidior appareat, pollicque inde supponi nobis ricinior.
Verilimile enim mihi videtur Deum, omnium conditorem, majorum corporum caeleltium moles
Jongius  se muruo remotas disposuiste, incerspersis minoris molis corporibus; adeoque minorum
Scellarum aliquas propius a nobis abesse, quam quae videntur maximae; majoremque subire poste
Parallaxin: pura, li Sirii diameter sic revera decupla diamerri Polaris Scella, led in dupla distantia
ridebitur quincuplo lacior, ee viginci quincuplo plus luminis ad nos emictet; dum incerim Paral-
laxin habeat guali duplo minorem.
Sed, HEuE Sic; Obserrationes meas, omni qua pocui cura ee dilipentia peractas, hic extribui: vi-
deant alii, in quorum manus perrenerint, (modo sinc nesorio pares,) quibus modis ponint Phx
nomenis lacistacere. Figo non ero ulera Pollicitus.
Sed neque me obliracum sentiam de respondendo objectionibus (qux contra eas ab Ati. Coper-
nicanis aliilre luggerantur) Collicirum esse, ulque aum quod prae manibus est opus (tirarum Cata-
Losum) absolverim prelo paratum; quod non parum remporis adhue poltulabit, nili suppetias
inlperacas obtinuero, quae laboris parte aliqua me lublerabune.
Incerim, non Arsumenris, sed Obserrarionibus, cerrandum est. RxCtruant illi Inlerumenta am-
pliora meis; accuraciores Tubciliore (que inseribant Diriliones graduum e minutorum, quam qui
bus exo utor; Obserrationes incticuant carundem scellarum, commodistimis anni rempestaribus,
unde reritas iptis plene clucelcet.
Lu vero Vir ndmodum Reverende) Rudis hilce lavere, meque (uc caepilli) amare perdes
Tui Obserrantistimum
fobannem Flamstes a.
6
1690. 400. 12.
67. 43. 20.
+5. 25.
Grenovici, ex Ob.
servatorio Recio.
DC5. 20. 1698.

## Folio  -  — 867984570:0745
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000745.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
sam
epte
0.
don
ee
soB
aca a
statio
PetB
aM. G
Johannis I alis S. I. P.
GEOMETRT E PROFESSORIS SAVLLTANI,
OX O N I A;
P I R A OV A: D A M
MISCFL L AN E A:
QV_ VE RS A P A GLN A ENDLC A BI F.
X O NI N
SI. T HE E A Y R O S H E L D O N I A N O.
AN. DOMI. NDCXCIX.

## Folio  -  — 867984570:0746
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000746.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
A a C 2B. S aC SCAOBS OAL ATAVEMONE
5
es
1
 ece
U
1116
(lib.
onole
t
e)
64t)
a

## Folio  -  — 867984570:0747
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000747.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
MOI No
estrel
Peribus Mlathematicis, subjuncere visum est Tractatus
quosdam Miscellaneos. Dui quamvis, strictosensit; non
dicendi sunt Mathematici, non tamen inde protinus ab
ludunt omnes. Dui est de Loquela Fractatus (. seu de Sonorum
loquelarium Formatione) est plane Mechanismus; nec minus ad
Mathesin spectat, quam qui sunt de Spiritalibus seu Pneuma
ticis Instrumentis Practatus. In Losica, sructura Sillocismi De-
monstratione nititur pure Mathematica. Dui sunt de Melchire.
deco es Jobo Tractatus, sunt partim Choroeraphici partim Cibro-
nolosici. Quique est de Fadere Pranselico, est maena ex parte
Chronoloriens. Alii, si non sint Mathematici, tales esse spero qui
Viris Mathematicis non displiceant, e quos Matheseos periti ali-
quot efflacitarunt: alii sque spero fore non ineratos. Sicui veronon
placeat Tractatus hosce Scriptis Mathematicis subjuncere; poterit
ille separatim compineere.
E. L. P NCAVS

## Folio  -  — 867984570:0748
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000748.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
lractatuum Insequentium Miscellaneorum.
Roctarus De Loguela, seu sonorum L oguetarium cormatione, sCrammotico
PhVICUS.
Grammatica Lineuae Anelicanae.
Cui subjungime Praxis Grammatica.
Institutio Lopicae; ad communes ulus accommodata.
Subjunguntur Tres Theses, congeneris natura.
Nens Sobria serio commendata; in Concione L atine habica, in Tit. 2, 6, ad BacCa-
Paureos Determinantes. 
Accedune, Ppistola ad Titum Fxpositio,
Ec Thehs Theolosica.
De Faedere Evancelico Concio Latine habita, in Gal. 3. 47.
Resurrectio Mortuorum Comprobata, ConeiOHC IN LCOr. 15, 20.
De Melchizedeco Tractatus.
De Jobo Tractatus.
De Palmorum Ticulis Fractatus.
De Sacra Trinitate, Conciones Tres in Zoh. 27. 3.
Detensio Sabbati Cbristiani, Die Dominico celebrati.
De Pado baptismo, Disserrario.
Pa8. 2.
2630
294
3Or.
333.
380
Crrata in sequentibus sic emendentur.
d C. 20. l. 3. producta. p. 23. l. 33. ad moclum. p. 88. 1. 50. nomma Lmenlaria. p. 400. L. 22. Camdiu. p. 104.
L2. _. p. 274. l. 42. HOX. P. 245. L. 5F. PEOPOnendaM. p. 275. L. 22. relatoruM. p. 289, l. 73. delcender ML. P. 297.
l. 43. ubi. p. 310. l. 12. particulas. p. 325. l. 29. Fhict aCher FHjeh. l. 33. Fir. p. 331. l. 38. Platonizet. P. 364. l. 53
collocurus. p. 365. 1. 7. tacro s. l. 18. proximis. p. 367. l. anrepen. cum 2lIos. P. 386. l. uls. dicac. p. 404. l. 28. intum.
Atatet. P. 40h. L. atestit. 1 1muB. P. 417. 1.37. 2lib1. f. 419. 1. 55. quit P. 428. l. 57. ill0.
1. 38. pacibilis. 1. 40. Subicaneam. p. 233. L. 2r. quam qui. P. 240. l. 53. WE unuS. p. 16L. l. 17. EL quidem. p. 173

## Folio  -  — 867984570:0749
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000749.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
FR A MMA TTC A
IN. CV A. AN GL IC AN A.
Cui praetisitur
LOC
UFL A,
Sive De Sonorum omnium Loquelarium Formatione,)
TR A CT A Y VS
ER A M M AT TCO. P HYSTGV S.
Anno 1653 primum edita.

## Folio  -  — 867984570:0750
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000750.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
I
ne
1
nerae
num
ellam
si
c0
li
d

## Folio  -  — 867984570:0751
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000751.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
2 Ml morem obtinvisse videam, in operis vestibulo lectorem alloquendi: quae
dam etiam es mihi praefanda judico ut 8 Suscepti operis Rationes, 5 quid
hac in repraestiterim, paucis ostendam; ipsiu sque lineuae Anelicanae originem
es prooressus tradam
Laneua illa quam tradimus Anelicana, quae que nunc dierum non per Aneliam modo Lineu
sed e in Scotia usurpatur, non est vetusta illa lineua Britannica qua primiolim Bri-Anelica
tones usi fuerunt, neque ulla quidem ipsius propaco, sed alia prorsus aliunde advecta.
Obtinuit siquidem apud nos olim lineua vetusta admodum atque elexanter venusta; Anriqua
nobis quidem cum finitimis C alliae incolis communis. Sive enim haec Insula cum G allia lineus
deitanni
olim fuerit isthmo conjuncta; seu potius mari disjuncta semper, cs non nisi propter vi et
ciniam loci commercio fruens: sive etiam nos ad illis, seu illi a nobis primitus accepe-
rint incolas; aut etiam utrobique coenatae forsan coloniae, a Phaenicibus puta aut Pro-
janis, aut aliunde deductae, sedes hic posuerint: Certe eadem olim utris que lingua, iidem
mores fuerunt. Et quidem, quantum eeo judico, CallisC WV allis, hoc est Calliae sey
Franciae, (Wralliae seu Cambro-Britanniae populis communis est denominatio: Nam li-
terarum GC W frequentissima est commutatio; es quidem Walliam, quam nos WV ales
appellamus, ipsi Galli Cales vocant; ipsosque Callos Germani W’alstien appellant;
certe, qui W alli Co W allones nunc dicuntur, Callos esse in confesso est; nempe Arte-
sia partiumque adjacentium incolas, ut e incolas Lonsobardiae, hoc est Calliae Cisal-
pinae; e Calcoigne, item Valconia dicitur: Sic Gallorum Guerre, sarant, garc
sardien, sarderobe, suise, suile, sase, suichet, suimblet, guerdon, (regard,)
Cuillaum, saiener, saster, Guetter, 600. idem sienificant ac Anelorum WV arrC, War-
rant, ward marden, wardrobe, wise, wile, wager, wicket, mimble, re ward,
William, to winne, to walt, to rait, 8c. Sic Tuglandes alibi in Anela French.
nuES (nuces Gallicas) alibi eodem sensu WV ali-nuES (hoc est WV alA. nUES) appellamus.
Galatae item seu Callo-oraeci, linguam suam secum ex Gallia deporrasse dicuntur; es
(referente Strabone) bilineues erant, sua simul e3 Graecanica lineua utentes. C allo-
ridia etiam in Seotia ejusmodi nominis originem forsan obtinuit.
Frat autem prisca isthaec Callis es Britannis communis lineua ultra omnium histo- Maenam
abeF CUI
riarum memoriam antiqua; ut non nisi ex conjecturis, aut dubiae salcem fidei Ilistori. Orienca
cisu ipsus sive lineuae sive etiam populi orirnes repetendae sint es fortasse (sieut es tibus aMt
aliae Matrices lineuae) ab ipsa confusione Babylonica ortum duxit. Maenam certe cum nicacem.
lineuis Orientalibus affinitatem retinet; non modo in vocum orisinibus, ut notant D.
Johannes Daries passim in Dictionario suo Cambro Britannico, es Samuet B0.
chartus in sua Ceoeraphia Saera; qui ipsum Britannix nomen Arabicae vel Punicae
originis esse putat, nempe pperarulce dici quasi J_ 23 barat anach, hoc est, agrum
seu terram ttanni ee plunibi, Insulasque Bretannicas (à Panis dictas) easdem esse
contendit quas Graeci nacsireides (eodem sienificatu) appellarunt: Sed etiam in Syn-
taxeos ratione, quae PEXEIXIS, AFIXIS, C varia StatUS permutatione peraritur; (ut
enim habent Febrai statum Absolutum es statum Resiminis, sic Cambro-Britanni Sta-
cus, ut loquuntur, Primarium, Mollem, Liguidum, Co Alpiratum, prout varietas
constructionis postulaverit;) ut liquet in linguae Cambro. Britannicae Grammaticis a To-
hanne Darisio, e5 a Fotianne Daride Rheso, latine editis: Aado etiam, P ersona
rum denominationes, adjuncis nempe Patris, Avi, aliorumque forsan majorum nomi
nibus, morem orientalem sapere; nam v. e. Johannes Darid RheluS, vel in eorum
dialecto Sion ap Datyd ap Rhys, idem est ac sohannes, Alius Daridis, Eilii Rhesi:

## Folio  -  — 867984570:0752
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000752.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
P. R A. F
A 
Et quamvis nunc dierum habeant quidem, ad Anelorum imitationem, familiarum no-
mina; sunt tamen ea plerumque mere Patronymica; sunt enim Price, Povel, Bowel,
Bomen, Push, ParrY, PeneY, Prichard, PrOBEPE, PrCger, Oc. nihil aliud quam
AP RLYS, AP FTOVel, AP Omem ADHuoh ADFlareY, AP FTener, AP Richard,
APRObCKE, APROBCF, 63c. Et Tones, senkin, Darres, 30. sunt mere patrony-
mica; Gerttichi, Morsan, FTowel, Feudor, Lluellin, L loyd, coc. sunt majorum no-
mina omissa tamen voce ap (hoc est, mabfilius:) cs similiter de aliis plerisque apud
Ouomon
ees nominibus judicandum est. Verum his de rebus non est prolixe nobis disserendum.
Quiplura cupit, consulat Pontici Virunnii Flistoriam Britannicam; Oiraldi Cam-
brensis Stinerarium C Descriptionem Cambriae; C Annotationes D. Daridis Powel
in duos illos authores ab ipso Latine editos: item tractatus duos philolocieos D. T0-
hannis Darilii, quorum alter ipsius Dictionario, alter ejusdem Crammaticae praefiei
tur; similes que tractatus duos D. Johannis Daridis Rhesi Crammaticae prae-
fixos; (suum ipsius unum Cambrice scriptum, alterum Flumphredi Prichard L atine;)
Frumphredi L. lord Descriptionem Britanniae. Item Ouil. Camdeni Britanniam;
Samuelis Bocharti Ceveraphiam sacram, (part. 2. lib. 2. cap. 39, 42, 42.) Icem F2-
cobi DNerii, Armachani, Antiquitates Britannicas; Richardi Verstesan snti-
quitates Aneliae restitutas, Anelice editas; Fenrici Lloyd Fsistoriam Cambriae Chro-
noloricam à Varide Porel Anglice editam; Brerewoodi antiquas Inquisitiones, An-
eliceitem editas: aliosque consimilis subjecti scriptores: apud quos multa reconditio-
ris cornitionis monumenta reperiuntur. Ft quamvis Fabula fortasse vetustissimis non-
nunquam scripiis immisceantur, prout in antiquissimi temporis historiis plurimis fieri
consuevit, multum tamen subesse veri non dubito.
Verum primaeva haec utriu sque Centis lineua utrobique magna ex parte esanuit. Quod
dodetue ad Galliam altinet; postquam ea in Romanorum potestatem devenerat, conati sunt
vic in Cal
1a; de
Romani Latinae lineuae usum introducere, ideoque edicta omnia aliaque scripta publica
pralens Larino idiomate ediderunt; adeoque ut in Flispania vetus lineua Cantabrica- ita 5
in Callia prisca Callorum lingua paulatim desuevit; quasi simul cum populo subjucata;
ejusque loco rudis ut fit Latinismus utcunque successit, es Romance vel Romanhe,
hoc est lineua Romana, seu Romanica, vel Romanenlis, dicebatur: retentis ta-
men aliquot vocabulis ex antiqua linrua. Duum autem Franci seu Francones Cer-
maniae potulus, sub Faramondo duce, ex Franconia in Galliam devenerunt, suam etiam
secum linguam attulerunt; ejusdem quidem originis cum Cermanica, nostraque Aneli
cana neque ab his admodum diversam; quae etiam aliquandiu ab illis retenta fuit s
lineua Francica dicebatur; usque dum, ipsis G allis tandem cum Francis his in unum
quasi populum coalescentibus, Franci etiam rudem illum Latinismum edidicerunt: ad-
miscuerunt tamen proculdubio ex sua lineua voces non paucas: verum e suam Syntaveos
rationem recinuerunt; (quam etiam moderni Craeci, maena ex parte, imitantur, nez lecta
puritate veteris lineuae Graecae; ut Itali purioris Latinisini;) quae eadem quidem est
cum Teutonica, sed tam a Romana quam à veteri Gallicana prorsus aliena, adeo ut
nec a Romanis recepta nec ab antiquis Gallis transmissa censeri possit: (quod etiam
de ejusmodi syntaveos ratione apud ltalos e Fsispanos dicendum videtur, eam Loneo-
bardos, Cothos, Vandalosque ex Germania illuc attulisse:) Atque hinc defluxit hodi-
erna lineua Callica; quae tamen, ut ipse populus, denominationem a Francis aabuc
retinet. Adeoque prisca illa Gallorum lineua per totam fere G alliam penitus obruta
est, in sola nunc Aremorica suverstes, ubi lineua Aremoricana appellatur.
Parem etiam fortunam in Britannia sortita est. Pura siquidem mansit haec prisca
apud illos lineua usque ad Pomanorum tempora: Post quam autem Tulius CX Car; alii-
que post illum imperium Romanum huc usque extenderunt, quanquam propter lonero-
rem a Roma distantiam C minorem Romanorum huc constuentium numerum, minorem
inde subierit mutationem antiquitus recepta lineua, quam apud C allos ITispanos, Lonco-
bardos, 5c. utpote viciniores populos, contieerat; multa tamen L. atina vocabula admisit
Fineua Britannica, quae adhuc retinentur, sed ita transformata es mutata ut nativas
lineua Britannicae leces e syntaxin omnino subierint, neque insienem aliquam ipsus
mutationem praectiterint: nec dubito e contra quin es Romani, sive ex Britannia sive
ex Callia, verba Britannica reportaverint, (quorum non pauca apud Caribelenum.
Bocharrum, aliosque collecta videmus.) Postea vero, quum AnSlO- SaXONCS, Cer-
maniae
Callica
MX OriBC
do deluc
vic in AI
el1a.
Ouotno.
cec

## Folio  -  — 867984570:0753
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000753.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
L E C Y O R F M.
maniae item populus, (si saltem Cermaniae fines, quod aliqui faciunt, eo usque exteri
dere liceat ut Danos etiam es Normecios comprehendant,) in Pritanniam pervenerunt.
eodem circiter tempore quo Franci in Cralliam, es post diuturna bella rerum potiti sunt
Britannos, cum sua lineua Britannica, expulerunt; qui tamen montanas Cambriae seu
Walliae resiones adhuc obtinent, Cambri es Walli dicti, suamque lineuam retinent;
ut e Cornubienses aliquot in extremis Cornubix sive Cornrallix partibus, linguam-
que Cornubicam appellant: sed e Fliberni, (quonec Romani, quod sciam, nec Saxo-
nes olim pervenerunt,) ut  Insulares atque Monticola in Scotiam (Illanders es Iiosh-
landers vulso dicti,) quorum lingua ab Flibernica parum differt, lineuam adhuc reti-
nent Cambro-Britannicae afsinem, quae e olim omnino eadem fortassis erat, quamvis
nunc dierum a Cambrica magis aliquanto differat quam vel Cornubica, vel Aremori-
cana, vix autem maxis quam hodierna Germanicâ ab Anglicana. Scaliger tamen
(de lineuis Europae) e eum secuti Merula (in ipsus Cosmoeraphria) aliique manifesto
errore, lincuam FTibernicam pro Matrice distincta reputant, nullamque cum Britan
nica coenationem habere sentiunt; at rem secus esse es Camdenus antehac observavit,
C resipsa loquitur. An autem cum lineua Cantabrica Pispaniae, affinitatem ullam
sortiatur, fateor me penitus ienorare, nec impraesentiarum vacat penitius inquirere, 
potius contrarium sentio; in paucis saltem illis quae apud Merulam extant lineuae Can-
tabricae seciminibus, nulla quidem lineuae Cambricae vestieia notare possum: fieri ta
men potest ut Fliberni nonnullas voces Cantabricas retineant, si saltem Fliberni ab
IBerIS, ut creditur, descenderint; habent certe FTiberni voces non paucas quae Britan-
meam orieinem non sapiunt, at unde habuerint nescio. Verum Cambria appellatio
quanquam quoad sonum Cantabrix videatur non absimilis, majorem forte cum Cim-
Oris vel Cimmeris, (Cimbricae Chersonesi incolis,) quam cum Cantabris, coenationem
Cortiri possit; nam Cambro-Britannus lineua sua, Crmro (seu Cumro) dicitur, 55 a
GomerO (uno ex Fapheti posteris) denominationem olim accepisse posse creditur. Sed 
Gallos etiam Cimbros vel Cimeros antiquitus dictos fuisse, Camdenus ostendit.
Quod autem in Gallia factum diximus, nempe quod Calli post Francorum adventum.
suam tamen linguam (non quidem primiseniam, sed quae ipsius leco successerat) tan-
dem quasi postliminio (mutato tamen nomine) reduxerint, ideo quidem quod in unum
cum Francis populum coaluerint: hoc in Anelia neuriquam obtinuit. Nam Britanni.
quanquam mille mala passi, Relisioni tamen suae (Christianismo scilicet) e patriis ri-
tibus addictissimi, nunquam sustinuerunt ejusmodi cum Saxonibus (tunc quidem FThni-
eis) consortium aut coalitionem, sed infensissima odia per multa secula coluerunt, quae
gurdem vixdum penitus deposuere.
AneloSaxones autem, antiquas ut dictum est Britonum sedes nacti, partem illam Lineus
quam obtinuerunt Britanniae, Anoliam dixerunt; eamque quam secum attulerunt lin- Anelo
suam Anglicam; quam nunc Saxonicam vel Ano lO. Saxonicam vulzo dicimus, ut ab ca.
hodierna Anelicana distincuamus. Frat autem illa Anelo-Saxonum lineua, antiquae
Teutonicae propazo, (nisi antiquae Gochiex seu Geticae porius diveris, unde forsan
ipsa Teutonica duxerit originem,) ut e Francica illa in C alliam advecta, Cbodier-
na Germanica, Beleica, Danica, Suevica Borussica, aliae que affines lineua. P.t fere
pura mansit in Anelia, seu impermixta, usque ad Normannorum tempora; nisi quod
voces aliquot Cambricas admiserit, ut e Cambrica vice versa ex hac nonnullas. Duam
vis eto Sale ddderio he peuem poscet nulla tamen inde lineuae insienis immutatio
secuta est, nam e eorum lingua vel plane eadem erat vel saltem maxime affinis.
cont
Quum vero Culiclmus Normanniae dux, Conquestor dictus, Normannos suos huc duousque
advexerat; Aneliam nactus, Anelicanae lineuae mutationem acgressus est, Callicanam Nonman-
tin
inducere satarens, qua ipse in Normannia usus erat. Duamvis enim Normanni sive uam
Norchmanni, dum antea Norrecix populus fuerant, eadem olim lineua usi fuerunt Anelica
am mu
qua Cd Anelo-Savones (populus olim vicinus) ea nempe quae tunc in Anelia obtinuit; laver
Fost eorum tamen in Neultriam (Normanhiam deinceps dictam) adventum, nativa
sua lingua Gallicanam (nempe, Romanicam, seu Franco. C allicam) permutarunt
quam etiam Conquestor secum nunc in Aneliam inducere voluit; e propterea Diploma-
xa e edicta publica, ut Cs res juridicas, lngua Neustrica seu C allicana perari curavit
Non autem quod aecressus eral, est assecutus; quispe quod Normannorum qui hue adve
ratuntu si ad Anclos quibus immiscebantur, comparentur, exieuus er at numerus, qui
ideo

## Folio  -  — 867984570:0754
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000754.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
R A F A Y 1
eo suam cuus amiserunt linguam quam Anelicanam immutare potuerint. Quamvis
autem, hac de causa, prius recepta lineua Anelica permanserit: Illud saltem inde in
secutum est, ut multa vocabula Gallica, sed Latinae ut plurimum orieinis (nam quae
Calli retinent Cermanicae orioinis, a Francis illue deducta, quanquam Callis for san ne-
biscum nunc communia, nobis tamen quam illis potius nativa censenda sunt: (5 quae ex
prisca sua lineua retinuerunt, ipsis nunc cum Cambris communia, nos etiam ex antiqua
Britannica retinuisse, vel a Cambris potius quam a Gallis accepisse censendum est. ) in
linguam Anelicanam irrepserint, multaque Anelicana sensim desueverint. Nec qui-
demtemere contixisse puro, quod Animalia viva, nominibus Cermanicae orieinis voce-
mus, quorum tamen Carnem in cibum paratam, originis C allicae nominibus abpellamus;
putan Bovem, Vaccam. Vitulum, Ovem, Porcum, Aprum, Feram, C3c. an OX, 2COW
2 C alF, a Shrecp, a F(08, a BOAr, a DCer, C8c. sed Carnem Bubulam, Vitulinam. Ovi-
nam Porcinam, Apruenam Ferinam; Beet, Veal, Mucton, Pork, Bramn, Venison,
Bc. Sed hinc id ortum putaverim, quod Normanni milites Pascuis, Caulis, Faris, l0-
eisque quibus vivorum animalium cura acebatur, parcius se immiscuerint, (quae ilaque
antiqua nomina retinuerunt:) quam Macellis, Culinis, Mensis, Lpulis, ubi vel para-
bantur vel habebantur cibi, qui it aque nova nomina ab illis sunt adepti.
Fx eo autem tempore admista fuit exoticarum vocum farraso satis superque nume-
rosa: Non, quod lingua Anelicana ex sesteritis sit e verborum inops, est enim ed ver-
borum c eleeantiarum satis abunde plena, 3 (Si libet) ad luxuriem copiosa, nec quic-
quam deest quin ex propria supellectili acutissimos sensus valeamus sienanter exprimere
C EuDanncos ut vel ex unius spenleri poematis abunde liquet, cujus phrasis tersa sa-
tis es elecanter compta, e3 copia plena,  casta tamen e exotico ornatu minus adulterata:
Sed partim quod, propter varia cum exteris commercia, 5 frequentia praesertim in Re-
eiis familiis connubia, aere potuerit evitari; partim etiam quod nimia innovandi af-
fectatio (hoc saltem supremo seculo) inordinata prurisine multos irritaverit pereerinas
voces praeter necessitatem conquirendi, qui nihil vel elecanter vel emphatice dici posse
existimant quod non insolitum quiddam aut pereerinum sonum sapiat.
Hoceria Atque hisce partim misturis, partim longiori temporis tractu, qui etiam in aliis lin-
el dcou
suis insunem mutationem praestare solet, factum est, ut linoua illa Anelo-Saxonica in
praesentem lincuam Anelicanam sensum mutata fuerit.
Neque Anelia sola conclusa est haec lineua, sed Aneliae fines eeressa praecipuas etiam
Scotia partes occupavit. Quod eo praesertim tempore factum puto, cum Normanni An-
etiam invaserunt: nam Anelorum Rezia familia, C ex nobilibus non pauci, praeter
alios etiam explebe, Anelia pulsi in Seotiam recepti, lineuam suam secum portarunt.
quae continuis subinde commerciis consirmata eo usque invaluit ut eadem nunc sit Anelo-
rum C Scotorum lineua: Nisi potius dicendum videatur, cultiorem hanc Scotiae par-
tem es Aneliae proximam eosdem cum Anelia incolas nactam ese, ex Savonibus oriundos,
C fuisse ouim Reeni Norclanhiumbrorum parcem: Nam Scoti Montani (Hiohton-
ders dicti) bos (qui vocantur L omlanders) non minus quam Anelos, SaPTOnS (hoc
est SaxOneS) appellant: se vero C ac lC Caiochel diverunt olim. At Montani illi Sco-
ti C Insulami, (variarum adjacentium insularum incolae,) qui marnam quidem, sed in-
cultiorem, Scotia partem occupant, ad Septentrionalem es Occidentalem Scoliae partem
positi, antiquam lineuam Britannicam, seu potius Flibernicam, maena ex parte, etiam-
num retinent: sunt enim Dictorum (hoc est, antiquissimorum Britonum, jueum Roma-
num dedienantium, in montosas hasce e asperrimas resiones pulsorum) reliquiae, admi-
stae Seotis (a Serihisforsan, aut C’ochis, olim oriundis) ex llibernia huc advectis:
Nam C Tlibernia incolae olim dicebantur SCOtI.
Est isitur illa quam crado lingua Anslicana, antiquae Teutonicae propaeo, sicrt es
hocierna Cermanica, Beleica, Danica, aliae que affines; e quidem pari modo ab his dif-
fert, quo C ipsae inter se.
Flujusce autem linguae Grammaticam institutionem ideo axeressus sum, quod ipsus
coenaionem videam ab exteris non paucis maxime desideratam: quo possint varia illa
nempe sunt, praesertim ex Theoloeis exteres, qui Pheologiam Practicam, prout a no-
Pris craat consuevit, summopere cuprunt intueri; qua in re Concionatores nostros, faven-
ribus iim numinis duspicus, profectus non vuleares fecisse in confeso est; partim qui-
dem
ine
Anelica
Operio
sulcer
atio
maximi moment seripla intelsere, qud aud nos nostro extant idiomate. Multi

## Folio  -  — 867984570:0755
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000755.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
L. F C YO R F M.
dem quoniam minor fuerit necessitas de rebus Controversis ad populum verba faciende
quam ubi Pontificii Reformatis passim immiscentur: es partim etiam quod multi ex po-
pulo Anelicano serio pii, sincero cordis affectu pretatis evéorerar amplexi,  (pro more po-
puli) cuocbeco severiorem Relieionis praxin es intelligere desider averint e exercere, unde
s ejusmodi Concionatorum avidi auditores fuerint qui Theoloriae praxin efficacius tradi-
derunt, eorumque scripta dilizentius evolvere consueverint. Sed es praeterea, non Theolo-
sica tantum, verum etiam omnisenae literaturae scripta, passim exstant Anelicano idio-
mate edita; adeo ut sine fastu dicere liceat, vix quicquam solidioris eruditionis esse,
quod non sit nunc dierum etiam in ipsa lingua Anelicana saltem medioeriter traditum; C
multa quidem quotidie scripta prodeunt desiderati ssima
Cum autem ea quae jam dicta sunt hujusce lineuae desiderium apud multos faciant, con-
queruntur tamen exteri non raro, linguae nostrae difficultarem tantam esse ut illam non fa-
cile asequi valeant; sed es ex nostratibus aliqui quod tamen mirandum est, nescio quam
perplexam somniant C intricatiorem lineuae nostra rationem, ut aere possit Crammatica
leces subire; adeoque tam qui discere quam qui docere volunt, confuse plerumque rem
axcrediuntur, unde e5 taedi multum co molestiae consequi necesse est. Cui exo malo ut re-
medium ferrem, hoc quicquid est operis ultro suscepi, ut lineuam in se facillimam brevi-
bus praeceptis traderem, unde e exteri facilius illam addiscere valeant, e nostrates ve-
ramnativae suae lineuae rationem penitius perspiciant.
Non ignoro alios ante me hoc aliquando accressos esse, e aliquid etiam non contem-
nendum praestitisse, nempe Doctorem C II. Latine, Benjaminum Totincon Lnelice, c
nuper non male LTenricum FTexham Beleice, (quem tamen mihi non prius videre con-
ticit quam totum opus consummaveram, (5 quidem ultima parinae, editionis pri-
ma, sub prelo erant.) Atnemo eorum, quantum eeo existimo, ill a insistit via quae huic
necotio maxime est accommodata: omnes enim ad L atinae linguae normamhane nostram
Anelicanam nimium exizentes, (quo etiam errore laborant fere omnes in aliis modernis
lineuis cradendis,) multa inutilia praecepta de Nominum Casibus, Generibus, 3 Decli-
nationibus, at que Verborum Temporibus, Mlodis, C Conjurationibus, de Nominum item
es Verborum Regimine, aliisque similibus tradiderunt, quae à lingua nostra sunt prorsus
aliena, adeoque confusionem potius e obscuritatem pariunt, quam explicationi inserviunt.
Et propterea nova prorsus methodo incedendum esse mihi visum est, quam non tam Tractan.
usitata Latinae linguae, quam peculiaris linguae nostrae ratio suadet: (quam, post haec pri- dli methie
15
mum edita, imitati videntur Callorum aliqui in sua Crammaire Onirertelle; quae
Fatine post edita Grammatica Dniversalis dicitur; methodo meae multum confor-
mis:) tota nempe Nominis Syntaxi Praepositionum fere auxilio praestita, (5 Verborum
Conjucatione facili suxiliarium ope peracta illud levissimo nezotio peragitur, quod in
aliis lineuis incentem solet afferre molestiam.
Sunt quidem es apud Latinos nonnulla, tam Substantiva quam Adjectiva, quae APEO
ta sunt (5 plane Indeclinabilia, ut pondo, nihil, instar, Pat (substantive positum) Crugi–
nequam, DexeCtO (3c. qua tamen ad aliorum imitationem, Genera e3 Casus habere fin-
suntur, licet, per Casus omnes omniaque Genera, invariata prorsus maneant: At vero,
si eorum substantiva omnia Aptota essent, es Adjectiva plane indeclinabilia; certo cer-
iius de Casibus e Ceneribus Nominum omnino altum fuisset silentium, e maena simul
eorum pars, quae de Nominum Syntaxi jam necessario traduntur, nusquam conspicere-
tur. Atque idem, etiam de variis verborum Modis es Temporibus formandis plane
eveniret, si omnia utrius que vocis Tempora ejusmodi solum circumlocutionibus exprimen-
da esent, quales in quibusdam Passivae vocis Lemporibus conspiciuntur. Apud nos igi-
tur, ubi res omnino secus se habet quam apud Latinos, cur hujusmodi Caluum, Ce
nerum, Nodorum, Temporum que fitam es ineptam plane conseriem introducamus
citra omnem necessitatem, aut in ipsa lineua fundamentum, nulla ratio suadet.
Recepta tamen apud Patinos artis vocabula, quanquam lineua nostrae non usque
quaque accommodata retinenda censur; partim quod sienificationis jam nocae sint par-
tim etiam quod nollem praeter necessitatem quiapiam innovare. Ut autem taedium
quantum fieri pocest evitetur, succincta phrasiusus sum, ed ea quae minoris momenti e
Pronunciationem. sive Lierarum Sonum quod attinet, conatus sum eodem modo ex- tione
plare quo in aliis lineals fieri solet: collatis scilicet similibus aliarum lineuarum sonis donocu
ormaru
cum ra
eincorea videri possint, custao charactere secernenda curavi.
DePro-
nuncia

## Folio  -  — 867984570:0756
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000756.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
P R A: F A YI c
cum nostris; utue cum e Anelicum eodem sono efferri dico, quo Gallorum C mascule.
num: Aliaque similia.
Duoniam vero nonnunquam contincat, ut hoc modo ienotum per ienotius explicare vi-
dear, cum alii forcasse non mazis intellisant sonum Callicum quam Anelicanum; neque
tamen aptior modus occurrere soleat inhujusmodi scriptis, quo sine viva voce, literarum
soni explicentur; nova etiam es hic via incedendum esse censui: ideoque variam litera-
rum formationem ore aliisque loquelae instrumentis peractam tradidi; unde non minus
accurate debiti soni indicari posse videantur, quam si viva voce proferantur.
Hhoc autem fusius aliquanto, es peculiari Tractatu praefixo tradere mallem, quam
ipsi Grammatices Systemati immiscere, partim quod non maris ad lineuam Anelicanam
spectare videatur quam ad quamvis aliam; parcim etiam quod omnino novum sit, nec
ab aliis, quod sciam, ante me tentatum: Duamvis enim quarundam literarum for-
matura sparsim apud nonnullos cradita conspiciatur, nescio tamen an quispiam, l’me
prior) totam loquelae rationem conjunctim e Systematice tradiderit. Dum autem hoc
aceredior, novam me prater aliorum methodum, literarum distributionem inducere, le-
Etor non mirabitur.
plu Lo. Fam vero quam hic trado Sonorum Formationem (Anno 2653 primo editam) post
doa. quam attentius perpenderam; non modo hinc ex nostratibus nonnullos, ad sonos praesertim
aliquot literarum, seu haesitantes, seu balbutientes, docuerim clare atque expedite illos
eloqui; atque exteros aliquot de sonis quibusdam ut difficillimis aut (sibi saltem) impos-
sibilibus conquestos, docuerim extemplo eosdem facile es absque ulla molestia proferre.
(monstrato tantum, quo oreanorum positu, proferri debeant soni; aut corrisi, quam
sive orcanorum vitio sive prava consuetudine contraverant, haesitantia:) Sed duos etiam
(eo quod surdi fuerint) plane Mutos, Loqui docui C5 nulla non vocabula (sive ex nostris
sive quae exteri ut omnium difficillima proposuerint,, distincte proferre; sed 5 (quod
huc tamen non spectat) animi sui sensa aut verbis eloqui aut scripto consienare, atque
ab aliis scripta lecere e intellicere. Nec dubito idem in quovis alio me praestiturum
(modo sani cerebri sit, es cui loquelae orsana non sint vitiata aut praveformata,) utut
surdus sit vel maxime.
Tandem, sub calcem operis, adjunxi de Permolosia cractationem breviusculam:
polosia. qua vocum cognatarum invicem tam Convenientiam quam Discrepantiam breviter adno-
Tavi, 3 simul praecipuarum apud nos servilium Terminationum usum; atque voces exo-
ticas in lineuam nostram inserendi morem; denique e3 frequentem apud nos cropatenoiiar
seu vocum, ipso sui sono varias rerum sienificatarum affectiones indicantium, formatio
nem insmuari; non quidem ejusmodi voces omnes recensendo, sed ejusmodi saltem ali-
quot monstrando, qualium incentem quilibet numerum observare poterit.
Si quis autem, ex nostratibus praesertim, hoc totum quiequid est operis penitus omitti
posse credatu nequerem maenam esse dieat vernaculam lineuam callere, ejusque minu-
tias observare: hoc solum recero; Multa esse quae, quamvis coenita non maenam me-
reantur laudem, eadem tamen ienorata, non leve possunt dedecus imprimere.
Atque haec fere sunt (saltem siid quod de Dlutis dictum est excipias) quae Lectorem
monueram in Liditione Prima Anno 2653, Ovonia. In Secunda, ibidem, 1664, ad
jeci nonnulla, nec tamen multa. Duam secuta est LLamburei Tertia, 167T. In Quar-
ta 2674 auctiora multa sunt; praesertim Capitibus 24 C 25. Duaeque ad calcem ibi
sequitur Praxis Crammatica, tum primum prodiit. Duinta haec, quam praecedentes.
est adhuc auctior.
DCFE

## Folio  -  — 867984570:0757
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000757.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ld
DeLoquela; Sire Literarum omnium genuino So.
no, carumque in ore aliisque rocis organis l’or-
matione.
SECF. T. De Loquela in genere, ejusque affectibus.
2. De Vocalibus, earumque formatione.
3. De Consonantibus, earumque formatione.
4. De Sonis Composiis.
Crammatica Anglicana.
CAP. F. DE Lingux Anglicana Pronneiatione; sire literarum Sono apud
AnslOS.
SFCT. L. De Literis in genere, C5 primo de Consonantibus.
2. De Vocalibus.
3. De Diphehoneis.
4. De Consonis aliquot Conjunctis.
CAP. 2. De Nomine Substantiro.
3. De Articulis, A et The; corumque usu.
4. De Praposicionibus, carumque usu.
5. De Adjectiris.
6. De Gradibus Comparationis.
7. De Pronominibus; Peu Nominibus Personalibus.
8. DC Verbo.
3. De Verbis Auxiliaribus mutilis; Do sall, will, may, can, et must; corum-
que usu.
20. De Verbis Auxiliaribus inteoris Flave e Am; corumque ulu.
EF. De sede Vocis Nominatira et Acculatira; aliisque ad Verborum Syn-
caxin spectantibus.
c2. De Verbis Anomalis.
c3. DC

## Folio  -  — 867984570:0758
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000758.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
li.  li L.
23. De Adverbiis, Conjunctionibus, Prxpositionibus, et Incerjectionibus.
24. De Permolosia; sire Vocum Deriratione, seu cognatione mutua.
25. DePocs (nunc mulco Fusius quam ante.)
Fraxis Cirammalica..
Lanna; Oratio Dominica.
secunda; symbolum Apostolicum.
lertia.
Tractatus
alera
DmI

## Folio 1 — 867984570:0759
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000759.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
I
Citerarum omnium l’ormatione et genuino Sono
∞ L. Ci l.
De Loquela in genere, ejusque affectibus.
Lconjunctis ocibus sententias, ex conjunctis Syllabis Voces, et ex
conjunctis Literis Syllabas, heri; Sententias item in Voces, Voces in
Syllabas, calque tandem in Literas, resolri; nocius est quam ut dictu
Opus sic. Cum autem in Literis terminetur analy(IS, Scu vocum re-
Solutio, tanquam in primis Flementis non ulterius resolrendis, (quare e Gorxeiae
Cracis dicuntur:) Litera dicenda est Sonus in voce simplex seu incompositus, in sim- Liceram
pliciores indivisibilis. Et peculiari plerumque Charactere designatur.
Sin malie aliquis non sonum iptum simplicem, sed Characterem Foni simplicis indicem,
Liceram appellare, truatur, per me licer, arbierio suo: eso hac ex parce, nullam movebo
litem. Faceor enim Gracorum eauua 2 scribendo, e Lacinorum Literam vel a lineando Onde dica-
ut Scaligero videtur) vel pocius (uc ipsa linea) a linendo dici: ut illud signiticet vox m.
utraque quod chartae inscripium est vel illitum. Nec video cur per geminum et scribi de
beac listera, nisi cum carminis racio poltulat ue prima Cyllaba (quae Sic nacura brevis) ta-
cienda sic longa, uc in Relliero, Relliquiae, e limilibus.
Ouod Si occurrat aliquando Character aliguis lonum exprimens non omnino simplicem,
Sed ex duobus pluributre conslacum, ec in toridem resolubilem; non tam Litera dicendus
cst Character ilte, quam literarum aliquot abbreviatura, sive in unam nocam concraetio, 1OL
revera lireras in le continens quor lunc limpliciores illi loni ex quibus contlatur poreltas ejus.
Hoc in Latinorum e, _, Gracorum E, 4 5, Flebraorum s, alis sque aliquoc, nocistimum ell:
constantur enim Cx et, 65, 15, X5, 07, DE
E Contra vero, Sonus limplex, quamris pluribus Forrasse Characteribus describatur, pro
unica licera censendus cst. Sunc enim iB, ph, non minus quam B, e f, licerae simplices.
Fireras proferendi, et universam quidem L oquelam perficiendi, Instrumenta enstrumen.
loquelae
sunt praecipua, Pulmo et Laryur, cum adjacente aspera Arteria; item Lin. oonungu
sua, Nares, Labia, variaeque Oris Partes.
Fx Pulmone per Asperam Aeteriam eMlatur Spiritus, sive inspiratus aer, qui
quasi vocis sire loquelae Materiam Subministrat. Fx hujusenim raria colli-
tione Sonorum oritur varietas, tam quoad Fonos, quam quoad Articulationem.
FIaec autem dirersiticatio non ab iplo Pulmone, sed aliunde, Provenit; UE mOX
ussas.
dicetur. Nulla enim alia a pulmone vrovenie sonorum rariatio, nil quate- Sonorum
nusmajori minorire riolentia spiritum extrudit; unde rox cradie (caeteris pa-soriculo es
lebilitas,
ribus) maois minutre Fortis et Conora. Illud enim praestat in loquela Pulmmo, umle
quod in Mulicorum Orsanis pucumaticis FOllCS.
Tonorum varietas, quoad Gravitatem scilicet et Acumen, Parcim ex Frachaa, Zonorum
sive alpera arteria, ortum habet: nam, ut tubus, sic trachaea, longior et Ari. Gravisat
Acu
etior sonum efficit masis Acutum, brerior aurem ee magis cilatata Craviorem: men, undo
Onde,

## Folio 2 — 867984570:0760
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000760.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Soncrum l’ormatione.
(Onde, Faltem ex parte, oritur Lonorum rarietas in direrlorum hominum
rocibus, aut quidem ejuldem hono ia raruis aetacibus:) Sea plaecipl ea
rItuT; ita e vocis Tonusmagis TarS CL aUE ACutuS. FAque haCtOLIUS IO.
Ex eadem etiam lede petentela est rario diversitatis, molhiorIS Suporo, ad
aperta LOquela. Nam, Si inter Loquendum tremula tat L. arrnois et Frachaed
concustio, (REMDE PFOPEEF Lehonem,) sc aperta Loquela; Sin minus, sESu
Turrus, (Thisperine, vulso dicimus,) laxiori nempe Practxa et minustenla.
Non sunt aurem licera omrtes hujusce diverlitatis capaces; sed ex Colummodo quas V0.
cales, Semivocales e Semi muras intra dicimus, (de quae ex Semimuris ortum ducune:) Nale
duae simpliciter MuEX TunE p, L, C, vel L) carumque alpiratae, concustionent HFat BUL
quam acmitcunt; nec ditterr earum tohus in aperra Loquela, ab eo quem in Suturio habent.
Ad eandem etiam sedens Lelerenda est Raucedo, catarrhi (aDC comes, L, g.
Vocum Articulatio, sive Carerlarum Literarum Formatio, tunc inciBiE, pont-
ubi fiac. Quam Spiritus extra Ldsemperrenit: EF, Naribus, Oren Linsuam L.abiis,
Literarum autem alta Vocales, alix Consonae, dici solent.
Larrnec, seu nodo gucturis: Prour enim Larrnoisrimula magis minulre ape.
dulationis Mulica sedes.
Sustarus ab
perra lo
nodo diss
In quibus
iceris s
Raucet
cula
citerare
vis
cocales et
ina
FeTE FOFa PerFCIEUT.
ernois illam et Prachaex concustionem impediens
A. C
Vo
De Vocalibus.
Ocalium numerus, apud airersaS gentes, (Caltem si Characteres specte.
ImuS,) omnino idem notest. Plures autem audiri Vocalium lonos, quam
lunt Characteres rulso achibtem apud omnes tere in contelto cA. F90 illas
mmes in tres omnino classes anlinguendas esse judico: Outturales, Palatinas
Ouibus respondent coridem Arabum Vocales; Phatha, Resra, Damma; iildem sedibue
Formatae: Flebraeorum ilem ires literae j. Ne quas Matres lectionis voeant; acque olim omni-
Si vero pronumero Sollorum rocalium, qui nunc dierum audiuntur, Vocg-
lium NumeruS (UE par Cst) censeatur, omnino Novem esse, dicendum exit: FreS
in Cucture, tres in Palato, et in Labiis cocidem; pro criplici nimirum, in sin
sulis sedibus, oris apertura, Majori, Medioeri, Minori.
Cmmrales. Cucturales in summo Culture tormantur, seu posteriori lingux et palati parte,
aëre moderate compresto.
2o. . Et quidem, si apercura Majori, seu pleno rictu, spiritus exCaE; FOrmatuE
Germanorum a, velnottrum o apertum.
Neque Germani Solum, sed e Galli, aliique non pauci, eodem sono suum a p’erumgue
proterunc. Angli sonum illum correptum, per o breve; productum vero, plerumque per
au, vel are, TarIUS per a ex PTIMUINE. Nam, in fall, folly: ball, hacol, Bolly; cast, collar:
lares, tosse; cause, cost; are d, oad; sare d sed; aliilque similibus; idem prortus Vocalium
Conus audicur in primis syllabis, nili quod illie producatur, hie corripiatur. Acque hinc
elt quod Flebraei luum camets loneum, et camets breve leu camets chatuph (hoc elt, noctrum
a aperrum, e d breve,) eodem charactere scribunt. Nam, eorum 33 ec,3 seu = 53 non aliter
difterunt quam nostrum cait ec coll.
Fiodem loci, sed apertura Faucium Medioeri, Formatur Gallorum e Foemini-
num: Lono nempe ob(curo. Non aliter ipsius formatio differt a Formatione
praecedentis a aperti, quam quod masis COntrahANEuE FaUCCS, minUS auLeM
quam la Formatione VocaHS LeguCMLI.
Hlunc Ponum Angli rix ulpIaM dSMOIC. C VOCaIIS CBer suCale praCEctaL.
liceram r. Calque hoc guateu non cam quia debeat sic elterri, sed quia rix commode
Postit
Distribu
e Labiales; pront in Gucture, Palato, aue Labiis FOrANEUT.
um vocalium ulat altu latena puncta rocalia, tuisse creditur.
mina

## Folio 3 — 867984570:0761
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000761.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
11I3
erit
M
De Sonorum L’Ot Munara.
Portic aliter; licer enim, si ciera molestiam Ficri possit, etiam illic sono virido; hoc est ma.
sculo, etterre;) ui vertue, rircus; liberat liberalis; liberty, libercas; etc
Ibidem etiam, Sed Minori achuc Faucium apertura Ponatur d relu oblcurum: d, i, obset
Dissert a Callorum e Fceminino, non aliter quam quod, ore minus aperto, la-ra
bia propins accedant.
Fundem Conum ferc proterunt Calli in postrema syllaba vocum serviteur, sacrisicateur, c
aneli plerumque exprimunt per a breve, in turn verto; burn, uro; dull, legnis, obtusus;
eut, seco; Sec. Nonnunquam o e on neslisentius pronunciantes eodem Lono proterunt, ut
income, venio; some, aliquis; done actum; company, contortium; conntry, ruS; couple
Dar; covet, concupisco; love, amo; aliisque aliquot; qua alio tamen Pono rectius proterri
deberenc. Cambro Briranni ubique per y scribunc; nili quod hane liceram in ulcimis sylla
bis plerumque uri proterant.
Vocales Palatinae in Palato Formantur; aere scilicet inter palari e linguxe me- Paluina
dium moderate compresso: Dum nempe concarum palati, elerato lingux me-
dio, minus redditur, quam in surcuralibus proterendis. Suntque hae in triplici
eradu, proue concarum magisminulre concrahitur.
Oux quidem direrticas duobus modis Fieri porest: vel Fauces contrahendo, manence lin-
sua in eodem licu; vel Faucibus in eodem sicu manentibus, linsux medium alrius et ac an-
ceriores palari parces elevando: urroris enim modo Aac, vel etiam li urroque, perinde est.
Nlajori apertura Formatur Anglorum a hoc eAt, a exile. Ouale auditur a exile
in rocibus bat respercilio; bates discordia; pas palla Episcopalis; pale pali-
dus; Sam (Samuelis contractio;) same, idem; lamb, aBnuS; lame, claudS;
dam, mater (brutorum;) dame, domina; bar, rectis; bare, nudus; banus exle-
CxOT; bane, PernicIES; etC.
Dittere hic tonus d Germanorum à pinsui seu aperro; eo quod angli lineux medium
elevene adeoque aerem in Palaro comprimant; Germani vero linsua medium deprimant.
adeoque aerem comprimant in Crurture. Calli fere sonum illum proterunt ubi e praecedie
liceram m, vel n, in eadem (y laba, uc entendement, etc. Cambro. Britanni, hoc fono (olene
Tuum a pronunciare: Tcalique Tuum.
Abidem item, sed Medioeri oris apertura, Formatur Callorum e masculinum: Emasculi-
Ouo modo Angli, Tcali FTispani, aliique hane liceram proterre Colent; virice nui
et acuro sono. EA enim sonus mediusinter rocalem praecedentem, et eam qua
mox sequetuT.
Hiunc onum angli non modoper e, sed et (ubi producitur) non raro per ea, e ali-
quandO DeT eI, EXPPIMUNE. VI, the, Carriculus;) there, ibi; these, hi; selb, vendo; seat
ligillum; sel, nuncio, numero; teat, querquedula; steat, turari; set, Tillo; seat, sella
best, optimus; beast, beltia; red, rubicundus; read, lego; receive, recipio; deccive, deci
DiO; _c. Ouanquam revera voces per ea seripex rectius pronunciarentur, Si, praeter lonum
ipliuse producti, etiam Ponus Anglici a (rapeistime pronunciaci) adjunseretur; prour olim
Dronunetaras tuille veritimile ele, acque in aliguibus locis, praesertim seprentrionalibus, eti-
AINUII PEOHUIRCIANEUT. Ouae vero per ei scribunur, rectius item per conjunctum utriul
que licerae lonum proterri pottent.
Ibidem etiam, Sed Ninori adhuc oris apextura, Formatur: exile; CallIS, FX- ees i, enit.
spanis, Tralis; ex Plerisque aliis Familiare.
Hunc Tonum, quories correpius est, Angli per i brere exprimune; quum vero produci
tuE, Seribunt ut plurimum per ee, non raro tamen ver je vel etiam per ea. VE, sit Cedeo
seet, id video; sit, idoncus; feet, Dedes; sill, impleo; seet, ractu lenrio; sield, aser; still,
Temper, quierus; stect, chalybo; illu malus; eet, ansuilla; in, in; inne, nospicium; sin, Dec
cacum; seen, vilum; friend, amicus; fiend, cacodaemon; near, prope; dear, charus; Bear
audio; eec. Ouanquam revera, eorum quae per ea seribuntur, nonnulla eciam (de quidem
melius) Scribuncur per ec, alia pocius per emasculum proferuntur, adjuncto ctiam li diber
exilis à sono raptistime pronunciati. Cambro Britanni sonum hune, non modo per i, e
(in ulcima (yllaba) Per Y, Sed e per u scribune, quam liceram hoc sono semper cHerune,
adeoque diphihongos au eu omnino ut ai ei pronuneiant.
Vocales Labiales, in iplis Labiis (in rocundam formam colleetis) Forman- Labiales.
tur; aere ibidem moderate compresso. Suntque ha etiam in cripliei eradu,
seu difterentia.
Majori

## Folio 4 — 867984570:0762
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000762.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Sonorum l’ormatione.
Majorr labiorum apextura Formatur o rotundum; quo sono plerique prote.
tunt Crxcorum co.
Hoc lono Galli plerumque protet ut Luu au. Angli ita Fere semper proterunto produ-
ctum, vel eriam on (Ipro a Mimirutu,  dierum, quali cranescente; de quo idem hic
judicium ferendum est, ac supra de ea:) Vrone, unus; none, nullus; rebole, cotus; Bole
Foramen; coas, carbo; boat, cymba; eat, avena; those, illi; chose, eleri; ec. AC ubi obrere
est, ut plurimum per o apertum, (de quo Tupra,) rarius per d rocundum pronunciatur.
oosipin. In labiis item, apertuTa Medioori Formatur Ciermanorum a pingue: quo Lono
etiam FTispani, Itali, aliique non pauci utuntur.
Calli per ou: Cambro Bricanni per We: Aneli plerumque Bex 0o, (rarius per e vel ou,)
exprimunE; uc, foot, pes; soot Carcu vel bombarda) projicio; full, plenus; fool, sultus:
pull, vello; pooh vilcina; eooa, bonus; stood, leti; 2ecod, lienum: 2eoo d procatus sum:
mood modus; mourn, lamentor; course, curlus; source, seacurieo; could, poltem; vould,
vellem; sould, deberem; _c. AC, doc, a50; soC, eo; move, moveo; et liqua tune similia;
rectius, per drocundum, quam per il pingue, elleruntur.
Ibidem etiam, sed Minori achuc apertura, formatur i exile; Anolis simul et
Gallis nocissimum.
Hoc sono Angli suum a lonsum ubique proterunt; (nonnunquam etiam ent _ C2e GUX
tamen rectius pronunciantur retento etiam Cono e masculi:) Vr, muse mula, tune mo-
dulacio, Jute barbitum, aure duro, muse mutus, ner norus, brere milceo, (cerriliam co.
quo,) lexere novi, viere aspicio, lieu vice, erc. Hlune sonum exiranei tere alleguencur, si
diphthonsum in coneneur pronunciare; nempe d exile literx u vel re praeponenues, (ur in
Elispanorum cinaad ciritas.) Non tamen idem est ommino Tonus, quamvis ad illum proxime
accedat; elt enim in LonuS CompOSituS, at Anglorum et Gallorum it Tonus simplex. Cambro-
Britanni hunc fere sonum utcunque per iuo, rre, ure describune; uc in Iire color, Iyre su-
bernaculum naris, Dure Deus, aliisque innumeris.
Flos cgo norem lonos rocales esse agnolco; nec seio plures. (Anslorum
enim e lacum, Conum esse simplicem, haud existimo; ut post dicetur.)
Non nego tamen, in qualibet vocalium sede, ubi ego trestantum GractuS apeRtTX propo-
Ali Fieri poste, ut plures tortalle, vel nunc dierum alicubi, vel salcem posteris aliquando se-
meeri pos. CuliS, oblerrentur; adeoque polse sonos quosdam incermedios etterri, (qualis Fortan est
Ccallorum e neutrum, incer vocales Palatinas a e e:) es enim apercura mensura, instar
quanciratis concinuxe, dirisibilis in intinicum. Uc enim, in Veneis enumerandis, olim qua
ruor, deinde duodecim, tandem crisinta duo numerantur: Ita etiam, cum Arabes, e Fortan
Flebrai anciquiores, non niti tres rocales (hoc est, in lingulis secibus unam) habuerint.
nostro aurem seculo in lingulis sedibus, Paltem ires maniteste distinguendas oblerremus;
quid impedi, quin posteri etiam hisce incermedias quorlibet interPONAnE.
Spllabarum Sunt autem hae rocales omnes tam productionis quam contractionis capa-
ces, (unde Cyllabarum lonearum breviumque diferimen oritur.
Lcel quaca Luc PtOducantuE, (ut u obscurum et e Foemininum;) alia
rariuo Corripiantur, (ut drolundum, et u exile, laltem apud nos.) Sed et con-
COnX CtTaI PTOdCIOMS Capaces Tunt, (illae praecipue quae ad rocalium natu-
ram propius accedunt:) Praeter P, ty K, (velo durum,) qua ablolute Muta
sunc; necullum per se sonum edune sed solummodo lonum (sirc praecedentem,
sire subsequentem) moditicant.
O rocu
vierile.
Vocalium
Numeru
1o pa
ongia
bre
De Consonantibus.
conso
TOnconas item in tres Classes distribuimus, non lecus de elales Luoles.
Fortius Comprimitur.
Palatinas, et Gusturales; prout labiis, PalatO, AUL SUEtuTE FOrmantuE: Nempe
dum spiricus, ex pulmonibusemissus, his in sedibus rel Intercipitur, vel Paltem
Notandum

## Folio 5 — 867984570:0763
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000763.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Sonorum F’ormatione.
Nocandum autem est insuper, triplicem obserrari porse spiritus Directionem. Spirinu
Dirisitur nempe vel L tOtuS ad fauces; per labia (cilicet corestum appetenS; vel
2 ad nares ferc totus dirigitur, inde exitum quaerens; vel denigue 3 quali aequa-
liter inter fauces naresque diriditur. Fujus aurem Directionis direrlitatem, ex
varia Trulae positione, totam prorenire credo.
priplex
Cum rero spiricus lingulis hisce tribus Modis emistus, possic etiam in sinou- consonae
lis illis tribus sedibus penitus Intercipi; Norem direrla Contonantes hinc ori- seu clausae
einem Cortiuntur, quas Primitiras sire Clausas appellare libet: Si vero non De-
nicus intercipiatur (piritus hisce sedibus, sed Polummodo arctius comprimatur,
riam nempe (xegre licet) excundi inveniens; pro rario comprestionis modo,
varii achuc alii conlonarum soni efficiuntur, quas consonas Deriratiras sire Aper-
eas appellabimus.
Si Spirieus per fauces ad labia directus, Occlusis Labis intercipiatur; Formatur nuna.
literaP; CraCOrum x; FTebraorum Pe dasCMatUM.
Arabes hanc liceram non agnoseunt (sed ipsis loco substimunt vel De vel Phe;) Perlae
tamen agnolcune, qui prater arabum Phe habent ee Cuum Pe, quod d Be tribus Lubseripris
punctis distinguitur.
Si vero ad Labia non perreniat, led in Palato penitus intercipiatur, (admoto
nempe linoua extremo ad palati partem anteriorem, seu, quod idem est, Tu-
Deriorum dentium radices:) Formatur consona P: Cirxcorum r: HTebraorum
e vel e dagessacum; arabum Fe (rel etiam Ta.
Si verone huc quidem pertingat, sed summo Cutture intercipiatur, (admota
linoux parte posteriori ad Posteriorem palati parteM;) LOrMatE R, (vel C
durums) hoc es, Graecorum us Frebraorum 3 dasestatum, e p; Arabum Ceph,
et Kaph. Atque hoc LonO CambrO- BFICannI (UUM C TCIDEF PFOFCFUNE.
Ftas autem Eres Consonas absolute Mutas dicimus; nullum enim per sc (0-
num edunt, aut quidem edere possune, spiritu nuspiam in liberum aërem exc-
unte; nam ad nares non perrenit, per tauces non exit.
+
Si Spiritus, inter nares es fauces aequaliter divisus, OccluliS Labiis intercipiatur; semi mu
FOrmatuE ConTOna B; CrRCOruM C; Tlebraorum 3 dapestatum; Aeabum BC. a
Si, in Palato; FOrmatuE D; OrXCOrum S; FTebraorum 7 dagestatum; ACa- D
bum Dat (ut ex Da e Dad.)
Sin intercipiatur in Gulture, (nempe inter posteriorem lingux et palati par.
tem;) FOrmatur C; GracOrum y; FlebrxOrum  dagesTatum; Aeabum (non 6.
Cjim, quamris ea sic attinis litera, (ed) Cain. Cambro Britanni sic (emper Pro-
ferunt luum 8.
AEguC has ego Seni mutas appello; exiguum enim sonum in naribus efficiune,
quiper se quidem audiri potest nullo alterius literae sono accedente.
Si rero Spiritus tOtUS, (vel iptius, siita placet, pars praecipua,) ad nares di-Semi voca
rieatur, (aërem in oris concaro manentem solummodo in transitu concutiens;)
obcuratis tantum Labiis Formatur NI; Cracorum u; Flebraorum D; Arabum M
Mim.
Sin obcuratio in anteriori Palato stat, Formatur N; Crxcorumr; TebrXO. V.
rum ex Arabum Nun.
Si autem in Custure (hoc elt, in posteriori palati parte) sit obturatio, For-
matur sonus ille, quem exprimunt Craeci per Y anten, Y, X E.
Farini vero olim aliquando per 5, ut Aechises, aeceps, ae gulus, _cc. (celtibus Prileiano
e VarronC:) at nuNC (SiCut et alixe nunc dierum gentes) per nance ejulmodi consonas
(praelerrim in eadem (yllaba) puta k, 9, N, iem C, 5, cb, duro (hoc elt, genuino) Pono
Prolatas. Alius enim audicur sonus licerae n in rocibus thin, dilurum; sin, Deccatum; in
In: alius in thins, res; think, cosito; sine, cano; sinete, simplex; sint, Tublido; inte
atramentum; Lpnx, Scc. Iiem inhanc, manus; band, lisamencum; ran, currebam; aliter
Tonacur n, quam in hans, pendeo; bank, collis; rank, leries; ecc. Imo in iildem vocibus
Pronc varie dividuncur Vyllabae, alius acque alius eric iltius licerae tonus: aliter Ponabitur n
an SCt stron eer, an fet, drinker, in eruo, con gruo: aliter vero in lone er, strons. er
ans. et, drinte er, ins Tab, cons. ruo. Irem, dum dicunt alii inquam, ian quam, nun quam, dec
alios

## Folio 6 — 867984570:0764
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000764.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
De Sonorum F’ormatione.
alios audiemus ita loquenres acti seriberetur inq. uam, tang uam, nunq uam, vel inte wam,
tank Wam, nunc. ream. In prioribus ubique, dum n Ponatur, extremiras linsuxe anteriorem
Palati partem prope superiorum denrium radices terit; in posterioribus, cadem linsua ex
cremicas porius ad inferiorum dencium radices deflectir, polterior vero lingua pars ad palaci
Parrem polteriorem eleratur, Ponumque illic intercipit: eodem nempe modo in ore Formatur
quo G, ac illam spirirus directionem Corritur quam habet NV. Kllque hic, ni Fallor, lonus ille
quo mulei vellenc Hebraeorum z pronunciari; dum per ne, neh, en, nehn, _cc. proterendum
docent: innuunt nempe sonum quendam qui nec liceraen, neque licerae s, pertecte respon
deat, sed quiddam habeat quali cum urraque commune. Fundem eriam lonum neseio an
Hispani proterant quories liceram n luperue nocalum ponune; ee Callituum en.
FTaSCsO tres consonas, Semi vocales appello; majorem quippe sonum Corti-
uncur quam quas semimutas nuper diximus.
Fiune autem hae novem (gnasjam recentui) consona, spiritu prorsus inter-
ceptO, RENEMPC Der OS OmminO eXCAE: quas isitur Clausas diximus.
FadEM VeTO MAMENLE FOrmatura, si Spiritus, arcte compressus, exitum (aere
licet) inveniat; Formantur Contonx quas pertas dicimus; illarum nempe omni-
spercae; um a quibus derivantur (Semi- rocalibus excepris) Aspirationes: Subtiliores qui
dem (eu Tenuiores, si per rimulam oblonsam; Crallioresrero seu Pincuiores.
ubiiores si per rocundum qualiForamen, spiritus exeat. Referuncur aurem ad caldem
clastes cum Clausis seu Primitiris quibus sunE aFines.
Semi vocalibus vero, quas diximus, nullas liceras aspiratas Tubjunso; non quod, si illas
pronunciaturo spiritus crumpat, nullus audireeur lonus; sed quod lonus qui lic efticitur
nondum (quod sciam) in licerarum censu locum obtinuerit: vel enim boum mucitum, vel
semitum humanum retert; illum nempe si in Labiis, hunc praeserrim si in Palaco vel Crur.
cure, tiat.
Cabiae. Literam P pronunciaturo, si spiritus erumpat, sic ipsius Aspiratio F, vel Ph.
hoc est, Craecorum p; Arabum Phe; Flebraorum Pheraphatum; Cambro- Bri-
cannorum f.
Nec mulcum reterc urum per rimulam, an per rocundum foramen exeat: Ouamvis enim
eo modo Tubcilior, hoc pinguior, sonus audiatur; cancillum camen elt ucriulque dilerimen,
uc nescio an ullibi pro distinctis liceris habeaneur.
Literam B pronunciaturo, si spiritus per rimulam exeat, Formatur Anslorum
Yconsonans; Febraeorum Bheth raphatum.
Hispani eodem sono eriam b non raro elterumes liceras b de y promileve ulurpantes. Com-
bro. Britanni hunc Conum per f delignane (Tonum autem praecedentem per ff.) Anglo PaxO-
nes rel Tonum hunc non habebane, vel per fleribebant, nam v contonam non aenolcunt,
rariaque pastim per f Seribebanc (uc et post illos ansli per aliquor secula) quxe nunc per
v, non minus quam quae nunc pers scribuncur; uc sis, heofon, eec. quae nunc cive, heaven,
EEc. Seribuneur. Arabes de Pertae hunc Tonum non habenc: Purcae tamen sic proterunt (0.
num Fare; uc e non pauci Vau Hlebraorum (quod alii pocius uc Arabum Waro, Seu W
rectius proterri putanc.) Acque hoc lono A olicum Disamma P, pronunciacum tuisse non
dubiro; cum enim ancea habuerine Ciraeci characterem e, non opus crat ut eidem (OnO ex
primendo novum characterem Pexcositarent. Ouid quod, de Priscianus agnoseit L acino.
rum sita tuisse olim pronunciarum; eodem nempe lono quo postea V consona protata
tuic, adeoque randem liceram fad lonum en seu ph, cransiiAC.
Si vero spiritus per foramen rocundum exeat, (senis nempe contractis, et Ore
W. rocundato,) formatur Anslorum W: Arabum Wa. Ouo sono et FTebrxorum
Pau pronunciandum esse mulei sentiunt.
Germanorum W apud plerosque sic proterri Duro; apud alios tamen, ni tallor, sonum ex-
hibet composicum ex hoc e praecedente, illum nempe huic praeponendo; nempe quod illi
Der Wa, Aneli per F rua SCribereNE.
Non mulcum distert hic Ponus ab Anglorum oo Gallorum ou, Germanorum a pinguis ra-
Pidiltime pronunciatis: adeoque a quibusdam pro vocalituirhabira, cum tamen revera con-
Cona sic, quanquam ipsi vocali admodum lic altinis. Cambro Briranni tam rocalem illam
quam hanc consonam eodem charactere re SCribuNE; nempC, CUM ACCENE sUPerNE NOtatuT,
ocalio est, et producto lono eftercur; alibi Cape pro consonanre habetur correpio lono pro-
lata:
Consonc
Derir
a sir
et Ast
jam P

## Folio 7 — 867984570:0765
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000765.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
lata: ut ereraa (distyllabum) anser, groy aa (monolyllabum) arbulta; lic gre ir curus,
Susrii. In rocibus Latinis quoties hic lonus liceriss, 9, 8, Tubjunsitur, uc in suadeo,
Guundo; linsua, ec. a plerilque pro rocali habicus ell; es quidem ab illis tortalle qui in Anglo-
rum reade, perswade, sar, ecC. contonam agnolcerent: utrobique tamen idem ommino (o.
nuS elt. Sed e in diphichongis, au, eu ou rire pronunciatis, rocalis qua dicitur Cubjun
ctira, non alia est quam haec consona: qua de re rideatur tractatus ille quem de Bivocat
bus edidic aculiss Craraeerus noltras
De Sonorum F’ormatione.
Onum vero idem Vir Claristimus concendir (ut ee alii magni viri) eodem sono Lacirio.
rum conlonam semper olim tuille pronunciacam (quomodo eliamnum allecBl Seuciu
pronunciatur:) Fg0 quidem hactenus salem acentio; illo nempe sono in multis Faltem
rocabulis fuisse pronunciatam: AE vero an i Mtis ita Fuerit pronunciata, non ausim
afFITIATC. P. XICLIMIO POTIUS VETUMGHE IOMLIIH, HON IOUO L utetum, led de olim (non autem ab
initio) eidem characteri attixum Fuisse; qua dam nempe rocabula hoc, qua dam illo lono, tuille
prolata, Fortalle ee cadem nonnunquam vocabusa Vati  cto, a a Valos, vIrO.
que lono promileue prolata: Hloc praeserrim argumento duetus, quod rideam Lacima nomia
vero per_ Craece leribi; acque illud quidem satis ous otle: Nulla enim mihi apparet sa
lio eurnon (verbi gratia) Latinorum Flavius CrxCe enae (_ quidem semper) scribe
retur, pocius quam aenasie. (quod ee de innumeris vocabulis dici porelt,) nili contona illa
provius accederet ad lonum Aiolici Disamma: Praesertim, cum illam Vcontonam I
mulris quidem rocabulis ab ipso Digamma Aolico orrum duxisse, sic  contesso: Oul
enim aliam causam astignat cur in Larinorum video, vis, vesper, vinum, venter, vestrs, ve
Scor, Fenetus, ecc. Conspiciatur V consona, (quae in Cracorum eiscos is, eavrer, oire, ere
cor Eans, Eaico Froro, non conspicitur,) quam, quod solici fuerint Aioles luum Digamma
hujusmodi rocibus praetigere. Neque mirum rideri debet, li lingua Lacina, quax cunc ipts
exar vernacula, parem cum aliis linguis vernaculis Torrem obtinuerie; uc nempe ejusdem li
tera non sic eadem ubique e constans pronunciatio. L’orrasse etiam e Flebrxorum Vaut
non crat idem ubique Tonus, ideoque Crxce sabis, Porius quam savis, lesicur: Ouod de V cer
cum est, Fud. 12. 6. Sed genuinum Conum Lacinorum V consonx, cundem esse puio cum nostro
WV; indeque Factum ele, quod in rocabulis Anciquis Lacinorum V consona cransie in no-
Arum 2e: ut ria rear, vinum reine, ventus vind, rado reade, venio veni rvend rvent, vir-
tus weorth, rulnus reoon reound, vallum realb, aliisque innumeris. Antiquis inquam. Nam
vain vanus, vein rena, vally vallis, vertue rirtus, acque his similia, sunt roces noxicia.
Literam Tpronunciaturo, si spiritus pinguius exseat, e quasi per foramen; For- Palatinas
matur Craecorum B; Frebraeorum Thau raphatum; Arabum The; hoc est Anglo- TU.
rum Th in rocibus thieh, Femur; thin, tenuis; thins, res; thousht, cositatio;
throne, Cateera; _C.
Rnolo. Saxones olim scribebant hac nota p quam Spinam rocabane. Cambro Britanni per
ZB Temper TeribunE.
Si vero subtilius exeat, et quasi per rimulam, (elerata pautum ea linguae
parte quae extremitati proxima est, uc spiritus in tenniorem quasi laminam seu
bracteam comprimatur, in formam nempe latiorem sed minus cracsam) forma-
tur Craecorum s: FTebraorum Samech et Sin; Arabum Sin e Sad; Lacinorum
et Anslorum srero (hoc eAt, Arictulo et acuto) Lono pronunciatum.
OEin vocibus res, ica (altirmandi partieula;) Ehis, hic; us, noS; Ehus, lic; Biss, Sibi
10; less, minor; sena, mitto; strons, torris; Scc. Hoc eriam sono pronuneiamus c molli.
US, (nemDC anTCC, I, CCy,) ut in srace, gracia; merey, milericordia; peace, pax; since,
vollquam; principat, principalis; ecc. Calli eodem Cono proterune c nonnunquam eriam
ance alias vocales, (arcunc plerumque caudam altisunc,) ut ca, ade sdum; BarCOn, puer; dec.
Fiteram D promunciaturo, si spiricuis crumpat modo pineiori, et quali per DB.
foramen; Formatur Arabum Dhal; TTebraorum Daleth raphatum: LTilpanorum
a mollius, qualiter nempe proterri solet ca litera in medio et tine rocabulo
rum, ut Majestadue Trinidad, eC.
Hlunc tonum Angli eodem prorlus modo scribune quo tonum altum paulo lupra nome.
atum, nempe per so ue in vocibus zby, thine, cuus; this, hoc; choueh, quamvis; ec
Anslo Saxones olim lonum illum per p, hunc veroper D, d, Scripsisse puTO, PTOU ex CO-
rum seriptis liquet, (quanquam ee ipsi characteres illos non raro promilene uturpabant:)
Sequencibus aurem leculis Ansli eundem characterem p utrique Tono achibuerune, qui
Paulacim
per consonam V seripta, cum in Grxecam linguam crarisseruntur, quandoque per 6, quandoque

## Folio 8 — 867984570:0766
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000766.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De Sonorum l’ormation
paularim degenerarit in characterem v, qui in libris quamplurimis manu. Peripris pexpetuo
conspicitur in iis rocabulis quae nunc per sh lcribuntur: Aique hinc elt quod mos olim in-
raluerit, qui etiam adhue non raro rerinetur, scribendi yc, yc, o, pro, the that, thou, _c
Cambro. Britanni lonum illum per h, hunc per ad perpetuo seribune; nisi quod aliqui
melius seribi posse conrendunt DEr a, quI NON TAIEN ObEInVETUNE UE moS olIm RCCEPIUS
immutetur.
Nos autem (ut dictum est) verumque sonum promiteue seribimus per +h: Sed pale qui-
dem; cum neltex eorum sic sonus compolitus, sed plane simplex, a lonis lirerarum + e d
eodem fere modo destectentes quo set v a lonis licerarum p et b. Fatcor tamen qua ratione
prof Ecribitur ph, eadem etiam bb, ib, ab, seribi poste: uc nempe licerarum aspiratarum
attinicas simul se Deflectio ab iis d quibus oriuneur aliquarenus innuatuT. Compositum
aurem ex his liceris genuinum sonum, ommino alium esse quam qui est licerarum aspiratarum
Patet ex vocibus Cob ham, Chat ham, Wit ham, Mait ham. Wad ham, Wood house, Bet
beard, Clapham, Mep bam, ec. (Tiem in Oc ham, block Bead, boc Beard, C. de. hil, Bous. peuld
disbonour, mis hap, dishonest, dishearten, Masham. C aus: ham, W is heart, _c. alio5
ommino lonos audimus quam quos vulso feribimus per ch, eB, s.
Verumque aurem sonum quem nosper ih scribimus, Galli, Belex, aliique non pauci
vix auc ne rix proterunt; dum illum aurem proterre conantur, Galli plerumque s, Bclp2
a alii nonnunguam sPubsticmune. Neuriquam tamen est ditficile genuinos holce Tonos
proterre liquis eorum Formationem paulo accentius obserret; nempe, omnibus eodem modo
manentibus acli prolaturus quis esset liceras t, an nisi quod spiritus crumpere permitratur.
careatur aurem ne, etiam non accendenti, allurgac aliquanculum linsux pars exeremicari
prexima, adeoque lireras Set L eHficiat: ut enim s’ad i, lic L ad d; ut jam dicemus.
Si candem literam D pronunciaturus, spiritum subtiliori Forma et quasi per
rimulam procrudat, (elerata quidem in illum tinem linsux parte extremitati
proxima,) tormatur Latinorum Z; Cracorum C: Hlebraeorum Zain; Arabum
Ze: quem sonum etiam Angli per Z exprimunt.
Nonnunquam tamen Anoli etiam liceram S (licur et Galli) eodem lono proterunt;
praesertim ubi inter duas vocales ponitur, et in tine dictionis: ut in pleasure, vo
lupcas; ease, ocium; lares, leges; esc. PF, quod tere Tolenne elt, ubi ex Nomine per sdu-
rum in ulcima Cyllaba pronunciaro, tic Verbum; hoc verbum per smolle (hoc cst, Per Z)
pronunciatur: Sic a house, domus; a lorose, Dediculus; a morese, mus; a price, pre-
tium; advise, consilium; close contisuum; brasse, as; slasse, vicrum; erasse, scamen;
crease, pinguedo; a flecce, vellus; per sdurum: ac to house, in domum recipere; L0 lorese,
Dediculos captare; I0 mouse, Captare mureS; 1o prise, altimare; 10 advise, contulere; 10
close, conjunsere; tobraze, obarare; to fleeze, deglubere; per smolle proteruntur.
Sed et eodem modo etiam alixe licerae analogam alleriationem POrriuntuT; nam ex Nomi.
nibus Wise, UXOT; lise, vica; strise, lis; hals, semistis; cats, viculus; sase, falvus; breath.
spiricus; cloth, pannus; per lonos duriores prolatis: Funt Verba toruive, uxorem quaerere;
20 live, vivere; 1o strive, licisare; to balve, bilecare; tocalve, viculum parere; 10 save,
falrum reddere; so breathe, lpirare; Loctothe, restire.
Trali liceram Z (praelercim seminatam) non raro torrius proterune, ut Tebraorum y vel
12; acque eodem lono proterunt non pauci in vocibus Lacinis tante is sequente criam
alia Vocali: Nempe Piazea renetiae, diC. Meruntur Piat Za, Venet ziae, c.
Didem licerae D, vel (S plaCCL) literae N, subjungere eriam licet duas alias
literas eadem sede, nempe in Palato, Formatas: L. et R. Ilas autem literis D
aut N, Pocius quam licera L, subjunso; propter larrneis concustionem, et
spiricus ad nares emistionem, quae his proterendis hunt; quarum litera T, ex
quae ab ca descendunt omnes, lunt incapaces.
LITTA L FOrMaTUE, Si literas D vel N prolaturus spiritum à latere (sive alterO,
SIVC VErOquC) in buccam leviter emittat, et per buccarum anfractus adl aperta la-
bia, adjuncto etiam lingua Fremore. FAque hujus literae apudomnes (ni Fal-
lor) gentes idem lonus: nempeut HIebrxorum h: Craecorum n.
Flabeneaurem Cambro- Bricanni alium etiam Tonum huie quidem attinem, sed Fortiorem,
(quem per _ Seribune, ut a licera V distinguant;) Spiritu nempe mulco Forcius in buccas
Exiruso: Unde tic Tonus spumolior, de quali ex D conslatus. Apud alias gences sonus ille
(quancum scio) non audicur, nili forre apud Llilpanos.
Litera R (quae canina diei consuerit) Formatur etiam in Palato: si nempe
extremicastineux, literam D rel Npronunciatura, incrortum Aexa spiricum
exiturum

## Folio 9 — 867984570:0767
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000767.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Sonorum Formatione.
exiturum Forti quidem et Freguenti concussione verberet: Fx quo consictu
cremulo, horridus ille sonus auditur. FAque hujus licerae lonus apud omnes
idem: Nempeut Hlebraorum Rest; Gracorum e.
Cambro-Briranni huie licera trequenter Tubjunsunt h; corumque Rh respondet GrXCO-
rum e aspirato. AmericanOSFerUNE, Novaneliae conterminos, (aue eorum laltem magnam
Partem,) liceras L ec R pronunciare non posse, sed ipsorum 10co N substituere; adeoque
Nobstan dicere pro Lobstar.
RH
Literam R, velC durum, pronunciaturo, si spiritus subcilius crumpat, e Ari- Cuvmrales
etius comprelus, Formatur Crxcorum X; Flebraorum Cheth; Arabum Cha (re-
ete pronunciata;) et Forre Caph raphatum, sed rix a Nostratibus: Ponus nempe
medius inter C e II.
FItque hic sonus Germanis familiaris, ue de Cambro. Britannis; uirique per eh scribunt.
Apud Anelos penicus delueric; noltrum enim ch alio lonse tono protertur, ut post dicetur.
Si vero pinguius exeat spiritus, et minus comprestus (ob laxiorem linguae
positionem et latiorem exitum,) FOrmatur Latinorum sY; FTObEROruM et ATa
bum Fe; Cracorum pixitus alpiratus.
FAque hic Ponus plerisque sencibus tamiliatis. Galli Expe Scribunt B, sed raro pronunei
anE. Non dittere a Lono prioris licerx, nisi quod illic spiritus torriori conaru d per an
sultiorem quali rimulam exeat (ideoque Aspiracio duplex dici Colcac;) hic vero liberius
e quali per Foramen latius.
Cirxci qualinon estet litera (quoniam exignus quidem sonus est) aspirationem dixe
runt _ (laltem nunc dierum) in literarum directâ linea non scribune sed litera verriei
imponune; rerum olim in ipla licerarum serie vocalibus praeponebant, (ac contonx e, ni
Fallor, poltponebant;) acque hinc cst quod apud eos est centenarii numeri nota; quod
enim nunc Eraror seribitur, olim seribebant II.Xgror.
In aliis linguis nil video cur non pro contona habeatur: Non enim, quia ipsius TonuS
ab aliquibus (praeserrim Callis) inter pronunciandum aliquando omittatur, ideo licera
censenda non elt; illud enim ee multis liceris elt communc; praeserrim Hlebraeorum (alio
rumque Orientalium) liceris quiescentibus e Lin, (ne opus sc Gallorum hac in re nimiam
licentiam acrinsere;) Neque etiam quod, apud Lacinos Poetas, ipsius interventio, voca
lium elisionem non impediebat; nam neque M, nec (olim) S, impedimento crant quo
minus ejulmodi contractio tieret. Faccor tamen Latinos hac in re cousque Grxcorum amu
los fuilte, ur merico dubium videri pollic num ipsi B pro licera habuisse censendi sint neene;
praesertim cum Grammacieos reclamantes rideam.
Ch.
H
Literam Y (seu C durum) pronunciaturo, si spiritus arctius comprestus CB
per subciliorem quas rimulam exeat; Formatur lonus qui per eh exprimatur.
Func Conum Anglos in rocibus liohs, lux; nieht, nOX; rieht rectum; dauchter, Elia; dec
olim proculisse sentio: at nunc dierum, quamvis seripturam retineant, sonum tamen tere
penitus omicunt: Borcalestamen, praesertim Scori, fere adthuc rerinent, seu pocius ipsius
loco Tonum h substiuune. Eliberni in ipsorum eh hunc sonum exacte exhibene, ut in loeh
lacuS; _c. Distert a Germanorum ch licur iptum e ac; directione nempe spiricus parrim ad
nares, quam nec c nec ch ommino patiuntur. Cermani tamen ca(dem voces fere per ch
seribune, quas Aneli per sb; CoruM enIM nacHE, recHC, IIECHE, FECHLEH. LOchIer, relpondenE
nostris nieht, riebi, lehe, fiehe, danehter; aliaque tune similia non pauca. Lacini, Graeci,
Hebrai, e Arabes Ponum hunc non agnoscunt, nisi torre Febraeorum Chimet raphatum hc
proterri debeat. Pertae eo sono suum Cibas pronuneiant, quod cribus superne punctis ab
Arabum Res distinguitr.
Si vero liberius e quasi per latius foramen exeat spiritus; Formatur Anglorum
y consona: Germanorum F consona; Arabum Ze; quo sono etiam Hebraorum Zod
Seu rod mulei pronunciandum contendunt. Sononempe rocalis i exilisraptis
sime pronunciatae admodum aftinis est.
Deoone Diphihonsi (ut vocantur) ai, ei, oi; vel ay, es, o lete pronelle leribuntur
Per iey: axud Anglos prxsercim et Gallos. Fst aurem sonus ille, quipro rocali subjun
etira censetur, revera Consona; eodem nempe prorsusmodo sonabirur lirera y in sarine
pragins; dec. tire ad priorem syllabam (ubi pro rocali habebirur) tire ad polteriorem (ubi
habebicur

## Folio 10 — 867984570:0768
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000768.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
De Sonorum l’ormation.
habebad PTO COnSONA) LCLTACUI, nempe sive sic say ins, pray ine, LIve sa vinS, p a 
Parem scilicet altinitarem agnoleimus inter 00 (leu i pinsue) et We, quae et inter  exile
ecy. De urrisque videacur acucistimus bratakerus in cractata lupra citato.
num finc:) quo calu non modo antiquiores Anslo daxones, led ec per mulia secula qui IBIS
succesterune Aneli, liceram y, quocies pro vocalt poneretur, puncto superne polico lem-
per nocabau, hoc modoy
Astinicatem aucem maximam esse hujus licera cum s ee eB, inde manitestum est, quod e
ouxe nunc per eb seribimus lieht, misht, chouehe, ecc. in manuseripiis libris lapistime per y
consonam seripea lesimus, eodem nempe charactere quo vet, ronder, _c. Friplicem nempe
habuerune tiguram; unam p pro qua nunc feribicur iB, uc supra dictum est; alceram e qua
locoi rocalis solebac pinsi, et a priori non nili puncto supra posico distinguebatur; et ier
tiam 3 quam proy consona perpetuo scribebant, quae eriam in illis vocibus (uc dictum est)
reperitur quae nunc per eh scribuneur: FTunc aurem characterem, prout cune pingi Lolebal
nescientes forsan posteriores librarii, ipsius loco characterem licerx 2 Foedistimo errore (ub.
stiruerunt; unde monstra illa rocabulorum chouzl. Couzt, _C. PEO Thodst SodB, C. ICu
NOEiUS PTO ShouYE, Scuys, _C. (DrOut cunc nempe per y contonam scribi Toletant) U UPTeL
tis Chauceri aliorum que recerum poctarum libris conspiciuntur. Lonsc melius doctisimus
t Beclocus (linguarum Arabicx _ Saxoniex apud Cantabrisienses olim Protettor) ejusmodi
voces per h seribie in Venerabilis Bedae FTistoria Feclesrastica, aliisque leripts, Sa
ab illo edicis: ubi (cnihce, milice, Surh, eec.) Paltim Occurrunt qua nunc tenieht, miehe
sbroueb, _c. Seribuntur. Addo etiam, ca ipsa vocabula non pauca qua nunc apud nOS pex
y Ecribuncur, a Saxonibus olim (acque eriamnum uc plurimum a Cermanis) per s Seripra
reperiuntur; noltra enimsay, occido; sayt, velum; sar, inquam; day, dies; rain, pluvia
aliaque innumera, parrim apud Anslo. Saxones, parcim d Germanis dicuntur schlasen, seee
Sesen, sas, tas, regen, eec. Ec contra, mulca quae nunc per e scribuntur, tuerune olum per
Seripta; ut acarn, iterum; acaynst, contra; siven, darum; ec. olim ayen, ayenst, reoven, dec
Etab Anglo Saxonum Tenoz, Zenoh, (Caris) tactum elt primo Anglorum renoush, Poltea
vaoush Seripeum; aeque jam candem promileue inoueB, vel enoueh.
Acque ita licerarum sonos simplices, quos seio, omnes enumerari, corumque
formaturam cradidi, eolque in suas Familias seu classes distribui. Ouos omnes
eno aspectu sc intueri licet.
Laterarum omnium Synopsis.
Sed e alibi etiam y pro i non raroponitur, ubi sciliceti rocalis elt, (praesertim in dictio.
perrura
majori.
aperta.
L exile.
orotundum
Mura
detd
DeMI
Mata
00  Pineu.
le b0bce
Cuccurales
Gealatina
LaBIaCS
Tabiatto
Palarina
mino
Meata
efaemina
Ddemin
emasculitait
Dob)C e
ce,i exite
curcuraleo
demi vocali
Mu
Semi mussa
adbid

## Folio 11 — 867984570:0769
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000769.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
1A
De Sonorui LoMudita.
e oos compositis.
Filigui lons omnes sune plane Compoliti; quamris eorum nonnulli pro Licra
splibus rulgo habeantur.
Compositae
Diptctonsi, quae rocantur, ai ei, oi, au eu, ou, vel ay, ey, oy, am, en, ow, recte ay, er, oy
pronunciatae, componuntur ex Vocalibus Praepolitiris, et Consonantibus y et W, ou
quae tamen pro Vocalibus Subjunctiris rulso habentur.
Nempe in ai, au, vel ay, are, praeponitur à exile: in ei vel ey, etaemininum; in eu vel
ere, e masculinum: in oi, ou, vel oy, oro, praeponitur aliquando o apertum, (ut in An
plorum boy, puer; toy nusa; son anima; bore poculum; ) aliquando d obseurum, (ut
in Anslorum bdit, coquo; soil, labor; dil, oleum; boul, etobus; dret, bubo; etc. quanquam
non negem etiam horum nonnulla a quibusdam per oapercum pronunciari.)
Duod aurem contendant aliqui Consonas r, 2e, nihil ditterre à Vocalibus i, i, seu (ut
nostri Seribunt) ee, oo, raptim pronunciacis; maniteltum esse errorem Facile deprehendet,
qui tormationem Vocum rec e reoo curiolius accenderit, (praelerrim li eandem repetat ali-
quocies;) quippe obserrabis, à Pono Consonx ad sequentis Vocalis lonum non cransiri, nisi
Oroanorum manitelto motu (adeoque nora potitione) incerreniente, quod in icerandis (0-
niS ee ee 0000 non fI.
Ftas aurem (rulso dictas) Diphehongos in rariis linguis rarias Corciri a genuino (ono
delectiones non ignoro; de quibus nunc agendum non elt: Poterunt aurem illi omnes in-
cer sonos a nobis cradiros (ab iis quorum id incerelt in lingulis linguis) reperiri, adeoque
ad luoslocos reterri.
Anglorum E lonsum seu pingue, est plane IOnUS COmPOSItS ex e Foeminino 5
ey consona; eAque idem omnino sonus cum Gracorum et
n
Anslorumi consona vel s molle, reletiam de; componitur ex contonis dy. iconsones
Ntam eorum jar, discordia; jor, saudium; centle, BeneroTus; lodeine, habitatio, seu lo-
cus commorandi; ecc. Ponant arar, ayor, ayenil, lodrine, ecc. Acque eodem Lono profertur
Arabum Gjim; (. qua licera quamris ab Flebraorum Chimet descendat, non tamen iptius
TOnuM retineT:) ee Talorum 6).
Callorum; consona, vel e molle, componitur ex consonis Zy.
Nam corum je eBo, ase XtaS, _C. Tunt 2yC, a. 2YC, _C. Hlunc sonum PertX per Tuum zye
seribunt; quod eribus Fuperne punctis ab Arabum ze dignoscicur.
AcCermanorum; consona, est sonus plane simplex; idem nempe cum Anglorum Y: Ut
supra dictum elt.
Anglorum M: Callorum ch: Cermanorum sch; Febraeorum et Arabum sin; M, ch, Cct
Tonanc sy.
Nam Callorum chambre camera; Anglorum shame, ee Ciermanorum sebam, pudor; (0
nant spambre, spame, sram. Cambro. Briranni hunc lonum per si scribune, cum noca pro
ductionis in rocali sequente: ideoque apud illos Sion (Johannes) est rox monolylaba; ac
Sion (Sionis mOns) elt rox disty Ilaba.
Angtorum ch vel ich,s Conat cy.
Nam orchara hortus; riehes, diviciae; _C. TonanE ort. pard rit. ) es, . C 1o al
suum c proterunt ante vocales e et i. Perlx huic sono exprimendo, praecer Arabum alpha-
becum, altumune suum che, quod iribus interne punctis ab Arabum Gjim distinguunc. S
voci Anglicana rere LAXUS, Sizillatim prXPOnanCuE d, L, S, 2, tiunt ayero, tyere, syere, 2y c2e
hoc est, Anslorum Zere Judaus, chere maltico, sere ostendo; et Crallorum jeu lulus. Gur
Cyllabis yan ver, pexpoluerie si 2, Formabie Callorum chancer, HOC ett syan. ZVer; al li pein
DolueriE C, a, tormabie Anslorum chanser, hoc est ran ayer.
Non

## Folio 12 — 867984570:0770
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000770.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
o
De Sonorum F’ormatione.
Non ignoro, esse qui reline, in anglorum che e se audiri lonum s, (quasi chaneer F0-
narecur ssyanasrer;) verumeso, in chancer non alios sonos aucio quam tyan ayer; atque
ad aliorum aures provoco, num non, qui hosproculerie, Anglorum chanser exacte pronun.
ciaverit.
Germani seribunt per sch: Ouibus Tschirnhaus protertur uc nostrum Churn. Bouse.
Fatinorum (et aliarum Fere sentium) Z, e CrxCOrM Z, COmpOnUntE ex
es n0.
Hanc literam Flebraei, aliique Orientales, non agnoscunt, sed iptius loco literas simpli-
ces seribunt ex quibus componitur: Quod etiam non raro Faciunt Germani; eorum nempe
ochs bos, actos cera, sects (ex, secbst sexcus, _c. Tunc AnBliS ON, WaN, Six, siNt. Cambro-
Britanni hunc Tonum, per cs, semper scribunt.
Latinorum K olim pro Ca ponebatur: scribebant enim promisene calenda
_ Nlendae: item carissimus e Krissimus; ec.
Nunc apud plerasque gentes cundem plane sonum simplicem obrinet quem GIKXCOruMN
unde detluxie,) auc Lacinorum C: esleique lirera plane superttua s C genuinum suum
sonum semper retineret; ideoque Cambro. Britanni (quibus licera c Tonus ubique constans
Cst) liceram te non habene; uc nec alii aliqui. Galli pro eo ponunt q vel qu.
Facinorum Q olim pro Cu, vel potius Cn, seriptum fuisse recte contenchit
Catakerus.
Aenunc dierum (ubi subjungitur litera a) plane idem Fonat ac C. vel R, eleque licera
supertua. Cambro. Britanni hanc liceram non agnolcunt; led prO qu LEMPET POMUNE cre
relchre. Et Anslo Saxones Ccribebant C. pen (hoc est C. Wven) quod nos Ducen scribimus.
Anglorum nh pronunciatur omnino ut ho.
Idem nempe Conant Anglorum rehit de Ccallorum huist, sed sen su longe diverto. Anglo-
Saxones olim liceram B priori locO DOTuerunE; (qui aurem tactum siC uc AnSli POStpOnanE
plane nescio:) sic pro eorum Chpaet, hpile,) dicunc Ansli rehat, Wehieh: ac Seori etiam
quhat, quille.
Est aurem obserratu non indionum, consonasy et re (licet non accendentibus, ee inob-
Terratas,) Plerumque incer pronunciandum subjunsi consonis actinibus ante actines vocales.
Nempe y subjungitur (ape Cruccuralibus consonis, c, 8, sequente rocali palatina: Ponan
cur enim can poltum, set acquiro, besin incipio, aec. acti scriberentur eran, eret, beerin
xerius enim cransire pocelt linsua ab his surcuralibus conlonis ad vocales palatinas Torman-
das, quin quis, eciamli nolic, pronunciahit y: (sic, procan, poltum, audies Seoros et Borea
les Anslos, dicences, kan; Meridionales, tevan: e lic in aliis:) Ac ance alias vocales non
item; uc in cau roco, sau fel, 80 eo, sun bombarda, eoose anser, come venio, ecc
W subjunsicur nonnunquam contonis labialibus p, b, praeserrim ante o apertum, ut in
pot olla, boy puer, boile coquo, etc. quae Ponancur aeli scripra ettent preot, breoy, Brvoile, _c.
Led neque semper, neque ab omnibus lic eHerUNEuT.
Latinorum a, e; Anglorum ea, oa, ee, 00 e quandoque ei, ie, ou au ilem et
ph; (quibus similes apud alias sentes reperiuntur;) quanquam duxlicibus cha-
racteribUS SCribanEUE, Lunctamen (Paltem prout nunc dierum pronunciari (0.
lenE) Loni simplices: prout suis in locis cupra octendimus.
Acque tactenus sonos licerarum omnes, qui ubique sere gentium occurrunt, tam simpli
ces quam compotucos, quancum mihi sutticere ridetuy, expolui: ee rix quidem ullos audiri
credo quin posline ad explicatorum aliquos reduei.
Nocandum tamen est, apud rarias sentes nonnihil diversicatis inter pronun-
ciandum repexiri, quae non tam singularum licerarum, quam corius potius lo-
quela communis est affectio. Anglinempe totam pronunciationem quali prO.
morent versus anteriorem oris partem, et Faucibus apertioribus loquuntur;
unde et Coni hune distinctiores. Cermani porius recrahunt verlus posterio.
rem oris partem et oucturis imum; unde Fortius et magis Arenue pronunci
anc. Calli propius ad palatum omnia Formant, et Faucibus minus dilatatis;
unde pronunciatio cradit minus distincta, et quali admisto murmure contula.
Icem;

## Folio 13 — 867984570:0771
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000771.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
si cbIIB
L. et 1
OM
Jieres (i1)
eo
EIM
10105
2eb)
De Sonorum Formatione.
Ttem; Itali, e praelertim Frispani, productiori tenore loquuntur; Calli magis
Properantur; Angli tenore medio. Calli, (et Scori eorum amuli,) periodo-
rum ex clautularum postremas syllabas clerant seu acuune; Ansli deprimune
seu srarant; qua non tam sinsularum rocum, quam tocius sententiae teno-
ris est aftectio. Aliaque hujusmodi etiam apud alias Centes dilerimina, cui-
libet prout se res otteri obserranda, relinquo.
x R A M.

## Folio  -  — 867984570:0772
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000772.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
D
De
 LV
B0B
Bera
Qua
apuc
at
10
cam
cor
til

## Folio 15 — 867984570:0773
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000773.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
C. A
De lingux Anglicanae pronunciatione.
S F C T. T
De Literis in genere,  primo de Consonantibus.
E R MONTS Anglicani rudimenta traditurus, a Literis, carumque apud
nos pronunciatione, exordium sumendum ese duco. Ideogne ex se-
nerali qui praecesit De Loquela tractatu quae dam selisenda lunt, aliaque
quae ad hanc linguam speciacim speetant adjunsenda.
Sunt apudnos Literarum characteres hi qui sequuntur.
2. b. C. d. C. F. B. H. 1y J. K. l. M. B. 0. D. 4. F. G5. L. U, V. W. X. Y, Z0
Contonarum plerxque nihil difficultatis habent quo minus a quibutris pro-
nuncientur, cum eundem habeant apudnos sonum, quem et alibi fere ubique
sentium obtinent: praetertim b, an f, h, R, l, m, n, P, 9, r, 2. De paucistamen qux-
dam unt monenda.
C’ante rocales es in y, (aut etiam Apostrophum absentis e non raro indicem,)
ubique mollius conatur; ut litera s, senuino lono prolata: alibi semper du-
riuS, e TuO LOnO; nEMPCUE CrRCOruM H.
Calli emollius, quandoque per e Seribune, quem characterem etiam apud nosnon incom
mode adhiberi posse sentio: eo camen minor ett novi characteris necelticas, quia regula cra-
diranullam (quam scio) Pacitur exceptionem; quocies enim c durum sonandum OcCurre.
retance vocales e, i, y, perpetuo rel adjungitur vel substicuitur k: uE in keep serro, ssin
Pellis, stil sciencia, publike, publick, publicus, ecc. (nam publique ecc. est porius seriprio
Gallica quam Anglicana; Galli vero ideo lubsticimne qu’quià liceram L non habene.)
Elinc est quod a Lacino seio, jam olim tactum elt (dum Latinorum c sonum luum Fortem
e genminum recinebac) stit (scientia, periria,) cranseunte c in R (ne, Si seit Pcriberetur,
legeretuT sit; UE, Pro seio, jam sio dicims:) ac in seience (sciencia) quanquam ab codem
vocabulo Lacino, et sentu fere eodem, rerinemus P arinorum c literam, quia jam mollius
proterendam, uc s. Sic, in publication (publicatio) recinemus sliceram (licet torrius pro-
ferendam, ut R,) quoniam sequitur a litera: at vero (a pubsico) Si scriberetur publice (tran-
Seunce terminarione Latina in Anglorum e,) legeretur pablisé; quaproprer vel pro c Lub.
Stiuune e Seribunque publike, (quo recineatur Fortior sonus literx C;) vel eidem suffici.
une seribuntque pubticte: Cuc edibi arithmeriete Musick, Phpsick, aliaque multa.) Sic Z
Caso, telem dicimus Cat (retento c,) sedcaculum, a kitsen (substicuro k. quoniam ante
vocalem i.) Sic Candelam dieimus a canale, sed (accendere) +o teinale. AC vero (d com-
puto, seu recomputo; aut, quodegomalim, a recenseo,) male seribunc plurimi to reckon (per
ek) cum nulla ratio suppetit cur, pro c, substirueretur e, ante rocalem 0. Scribendum ita-
que vel recon (quali d recoenosco,) vel (Ack retentum velimus) recken (quali d recenseo)
quod _ olim Factum puto: ) Ouippe in nullo (quod memini) rocabulo Anslicano, Occur.
xic te ante vocales a, o, a; nec c durius proterendum anee e, 1, y. Sec, illie semper s; atque hic k.
C.

## Folio 16 — 867984570:0774
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000774.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Promunciatione.
Si vero c alibi Fortan mollius conare rellene, (pura in tine syllabae, vel ante consonam,
aue vocales a o, u) adjungunt e mutum, quo tonus mollior indicetur: ut chance catus, ad
vancement promorio, forceable (forcible) riolentus, etc. Duod es post e factum est, mollius
proterendam ante a, o, ecu, (ut in Cicorse, quo a sorse distinguatur,) pro quo Italis Tub-
jungunt;; ut in ejudice, ejovene, de limilibus.
Socuto de Ariculo sono protertur ubi genuinum suum somum obtinet: AF
ubi dictionem claudit, sere semper; et ubi media inter duas rocales aut diph
thongos occurrit, non raro, oblcurius seu mollius protertur; ut Z.
Honc coo liceram, guories mollius proterenda est, breviori charactere non male seribi
poste puraverim; uc hus suus, adviss contulo; alibi lonsioris ut bisse (ibdo, advise conti.
lium.
Ouatuor monosyllaba (nec enim plura memini) sFinale durum habent; res ica (affir-
mandi particula,) ihis hoc, ibus EC, us noS. Nam qui seribune necales, cornes, Wehines.
_c. Pro neealesse non necellarium, cognesse delicacia, liehinesse levitas, ec. vel Faliem pro
necaless, corness, liehiness, omnino errant; ex distyllabis enim Faciune monosyllaba, sunt
enim neeales aCus, cornes monetx, liehenes (vel leheneth) tuleurat, monolyllaba per
mucum. Ac qui scribunc ereenes, fines, ec. propreennesse viridicad, simemesse accuracio,
Tubeilitas, ecc. adhuc errorem duplicant.
Tante in sequente alia rocali, sonatur ur sAriculum: Alibi suum tonum
recinet.
Hud pocistimum in vocibus quae d Lacinis delcendune, non camen in solis illis, conspi-
CituT. Sic nation natio, potion porio, meditation medicatio, exspatiate exspatior, ecc. Ponan-
tux nasion, posion meditasion, exspasiate, _c. Ac in, question quaestio, mixtion mixtio, com
bustion combustio, sustian soltypium,, et sicubi alias s sequatur liceras svel _, genvinum
lyum sonum obeinet.
X Conatur, ut es, vel Z Oraecorum.
Oua dere Gallos praeserrim monendos vellem, qui solent sonum c supprimere. Sed 
Tispanri mollins quam par est eam liceram proferune; tere ue noltrum sh. Sic FLISpAROEUM
Neres nottri pronunciant sherry.
111r
nt lonacur, uea in rocibus Latinis quando, lineua, suadeo, aliisque POA P, 4. S.
Fane liceram nos pro consona semper reputamus; Conotamen non muleum differt (dif
Pere camen) a Germanorum vocali i pingui, raptistime pronuneiata. Praecedir, apud nos
non modo qualris rocales, (L Falcem u excipias,) sed et contonamr. Subjungitur conto.
nisse th; ut rvant careo, vvent ibam, reinter hyems, ruont Colebam, rerath ira, rerite
Tcribo, rery curracus, sivim no, persieade Tuadeo, threart pervertus; (ac Post e. e g porius
substiinicur an ut acquaint altuelco, ansuist ansor, seu dolor aeris, scc.) Sequicur etiam
vocales a, e, o, cum quibus quali in diphitionsum coaleseit eodem prorlus modo quo u, ut
sore tus, sore sero, sare ridi, fere pauci, ec. Praecedir eriam liceram h, Sed rerera post illam
Tonacur; rehen quando, rehat quid, etc. Tonantur Beven, hvat, dec.
Y contona, apud nos, Conatur ut Germanorum ; consona; lono nempe
quam proxime accedente ad lonum rocalisi raptistime prolata.
Arabes y per luum re, sieut e 2e per suum uaro, exprimune. Praecedic (in syllabae ini-
iio) Solas vocales, (praelertim a, e, o;) ealque lequitur ee cum illis quali diphihonseseic,
eodem modo e lono quo i: idem nempe Tonant ay, er, oy, ac ai, ei, oi; sed in fine dictionie
Frequencius per y feribuneur, in medio (a PIUS Per Z
Sed ey nonnunquam vices sustinet vocalis i; praesercim in dictionum finc. Nam Pro-
miscue seribimus merey misericordia, pity commilerario, et c. de mereie, pitie, dec. In medio
dictionis rarius proi occurrie, nili in rocibus qua d Cirxeis delcendunt per v Seripeis. Ouo-
cies aurem pro vocali cenlenda est haec litera, superne puncto notari opcarerim, hoc modo
Y, ue a consona  distinguatur; quod olim tactum fuisse rideo; salcem apud Ans lO. SaxOnES,
ec (Post eo5) antiquiores Anglos; ur in Manuleripris libris liquet.
Vcontona protertur apudnos eodem Iono quo apud Callos, Flispanos, Ita-
00 aliosque: Sono nempe ad liceram s prorime accedene.
1. T. 5. I.
Bilteruns

## Folio 17 — 867984570:0775
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000775.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ille
De Pronunciatione.
Disterune enim F e V, eodem modo quo F ec P. Scribitur nunc dierum Pere semper di-
verso charactere V, ut ab u vocali distinguatur. Praecedit apud nos lolas rocales, e quidem
omnes; non aurem consonamr ut apud Callos, nec l uc apud Belgas: sequitur non modo
rocales, sed et consonasir, in ejuldem syllaba parce polteriori, (Led lequente e muto,
aur iplius rice apoltropho, ne rocalis censeretur;) ut vain ranUS, Vein vena, virtue vietuS,
2ice ricium, voise rox, vulsar rulsaris, have habeo, Jeave linquo, live riro, ldve amo, curve
Peulpo, calves riculi, _c.
F consona durius axud nos sonatur quam apud plerosque alios; nempe ut dy. s
Productiori charactere nunc dierum pingi solet, hoc modo,i; ue diltinguatur ab i rocali.
Syllabam semper inchoae, ee solis rocalibus immediare praeponitur: Tames facobus, Zeof-
fray Caltridus, jolly fovialis, jump falto. Nam siquando Ponus ille in (yllabarum finc pro-
nunciandus occurrit, per e molle, aut etiam de exprimitur, sequente tamen e muro uc inol-
lior Tonus LITera S IMMUAEIE; UE acC XtaS, rase turor, tnoroledee scientia, dc.
C genuino sono prolatum COnAE UE CrCOrUM Y: Sed ante rocales e, 1, 7, 6.
(aut apostrophum absentis eindicem) plerumque, nec semper tamen, mollius
eHertur; eodem nempe sono quo i consona.
Ouories aucem molliori Pono proferendum sic, optarem eso ur puncto supra polito nole.
tur, hocmodo s, quo d s duro distinsuatur: quod exteris linguam nostram addiscentibus
maximo eslet adjumento.
In vocibus siue dono, forsive condono, set acquiro, foreet oblivileor, veset eieno, seld
castro, becin incipio, tocetber timul, eorumque deriracis, senuinum sonum rerinet; aliil-
que rocibus Germanica orisinis. Item in anger ira, hunger tames, lineer morasnecto, ea
ser aeris, vineser acecum, svasser Thrasoni
eer lica, e liqua sinc alia quae per eser scribuntur. Icem in deriratis d lons lonsus, strone
Fortis, bis masnus, bes mendico, sine cano, brine attero, aliusque quorum primitira in s
AUTO TETINaNEUT. In quibuldam subjunsitur u vel B (lieur apud Callos) ut Ponus tortior
Litera s innUatuE, ut suist donum, suide ductor, suilt reatus, suite dolus, suitd deauro.
Jeasuer castra, tonsue linsua, suest hospes, ehesse conjecturam lacio, Ghost ipiricus, Cuil-
beri, Caifsord, (propriis nominibus,) aliisque torlan aliquor; in quibus a nihil Conat
uc neque in huy emo, buila aeditico.
BNOnnIIGUam FCLCCtUT; UIMH acdt debitum, doubs dubito, ec.
C. Exepe excidic; ue intaltes rualte, chalte, calk, balte, FTalte, (Balkin, halkins,) faicon, Fulte
Tolk, mali, falt, salt, qualm, caim, psalm, stalm, balm, balm, palm, balser, saleer, C aleot,
False, Bals, Pats, coutd, reoula, soula, aliisque aliquor, quae lape (nec semper tamen nec
ab omnibus) proterineux tant, reaut, chaut, caute, baute, FTaute, lhautin, haukins,) faucon,
Forete Tote, maut faut, sât, quarem, caum, plaum, saum, haum, barem, paum, bauser,
laucer, Caricot, thares, haus, Rase, cou du reou d, soud, ec.
C. T. B. T.
De Vocatibus.
Ocalium Characteres SunE a, e, 1, o, u; & y prOI. Oux plerumque cum
(yllabam claudune, producur, secus ducem ut plurimum cospiunut.
elt ea vocalis (plerumque) lonsa (nuidecene solle lubleretur;) lin contonante elau-
datur syllaba, rocalis (uc plurimum) brevis elt (salcem nili InTETCEdAT ACCENCUS.) AEque
Et quidem, hac in re, videmur Flebraos imicari; quibus quoties (yllaba in rocali detinit,
hac videtur genuina linsuae noltra ratio antiqua.
Verum, prour nune dierum le res Mabei, plurna hic monenda veniune.
Ex primo quidem, Plurima vocabula quae rel nu cetmune, vel detinebane olim, in e
Toeminino, (quod jam descnerat in e mutum,) plu it etat Iyllabarum quam nune sunE.
nolyllabis; adeoque vocalis prior lylabam termitaba crarque isitur centenda longa. AI
Oc ta kee, matee, o.ne, bone, Ao. ne, reil le, dillyllaba eu sua MInC MaBENEUT PEO MO-
qua in on, reil, mil, bar, ar, star, far, sir, for, ec. corripiuntur; eo quod in ilis syllabam olim
terminaverie;
que hinc éciamnum obcinee, (utur jam pro monosyllabis habeantur,) quod vocalis prima
in one, roile, mile, bare, vare, stare, fare, fire, fore, ec. produei centeatur proprer e tinale:

## Folio 18 — 867984570:0776
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000776.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
De Pronunciatione.
terminaverit; in his, non iem. Et quidem si in his recinendum vellent illud e finale
(quod detieri (olebat) seminabant contonam, (uc reille, mille, barre, uarre, starre, firre,
_c. ) nempe, quo lic qux primam Cyllabam cerminaret contona, aliaque quae sequentem in
choaret. Pariterque tacie Flebraeorum dases; duplicando, post rocalem brerem, sequentem
consonam.
Monendum porro; Lingux Cirxex genium, cum a Grammatieis centeri, ut intermedix
consonx, quancum tieri pollic, ad sequentem rocalem sinc reterenda; adeoque Ei vel unica
lic (uE in nario,) vel dux pluresre, modo cales lint ur syllabam postintinchoare (uc in ne-
re5,  segV, Z prco) ad lequentem syllabam spectare censeantur, (Palcem nisi composicorum
ratio, auc tale quidpiam, concrarium in paucis (uadeat:) Posque securi, idem docene Gram
matiei Larini, (uE in a. Xor, omnis, ma enus, ec.) quoniam x, nn, en, vocem inchoare pol
FinC; Cut in xanthus, nna, snatus, ecc.) adeoque lyllabam multo magis.
Verum in Cymbrorum seu Cambro. Bricannorum lineua, seu antiquorum apud nos Bri
conum, res plane contraria videtur: Vc qui, pronunciando Falcem, (quidui ixitur ee feri-
bendo:) consonas incermedias ad praecedentem vocalem (quam tieri commode porelt) te
crahune. Ouod, Si Cymbros, Ccu W allos, distincte legentes audias accence, non intrciaberis
Ouos si imitari dixerim praesentes Anslos; non miraberis, ubi dicentes audias let. er, mat- et
een er-al, On on, maz.nisy, pub lite, Doct. or, _c. (xecracta consona intermedia ad praece
dencem vocalem:) ucuc Lacine dicendum lic (si Grammarieos audiamus) li tera, ma seria
se ne ralis, O. xonium, maenus, publicus, Do. EtOr, Ec.
Ouicquid isicur sic de disperciendis (yllabis in Lingua Craca Lacinare; in Anglicgro
latrem nostra, (quae non tam ad Gracorum aut Lacinorum normas exisenda est, quam ad 10.
quentium COnOS auribus perceptOS,) pucarerim porius (nurium judicio) ita dispescendas
(yllabas, ut nunc ad ancecedentem, nunc ad consequentem rocalem reteratur contonans in
termedia, prouc praecedens rocalis vel corripienda sic rel producenda; aur etiam, A plures
concurrant intermedix consonx, sic distribuaneur ut sualerie loquendi ratio, (quam par est
uc seripeo imicemur.) Sic, verbi gracia, in voce later, si correptam rellem priorem (yIla-
bam, leripcum pucarerim las er; li productam, la ser; (eodem quippe sensu utrumque dici
TUIT.) Sic doc for, doc trine, leribendum dixerim (si dispescendae lint (yllabae) quia sic lo-
quimur. Sed mosaliter obtinet. Sic ab out, ab cund, ab ove, ab ide, weith in, with out, in vre.
un uscat un easi, in able, un able, ab use, dis use, mis. use.
Oui aurem hoc vel non acrendunt, vel non admiccune; sed ad Graecorum aut L arino.
rum Grammatieorum normam distributas volune Cyllabas Anglicanas, (quod a plerisque Fa
ctum ridemus;) necesse habene (quo auribus aliquatenus fareatur) uc intermediam con-
Lonam (ubi corripienda elt rocalis praecedens) non raro seminent; cciam retragante origi
nis ratione: Hinc est quod malier, letter, vallere, forrain, aliaque iltiusmodi mulca seribi
muS; quae, R originem lpectemus, scribenda Pocius ellent mat er, let er, val ere, for-ain
a rocibus Lacinis materia, litera, valor: foraneus, _cc. Tiem reritten, bitten, sotten, Midden
ridden sinilten, pro rerit en bit en sot en, bid en, rid en simit en, a verbis 10 aerite, 20 bite
10βoot, Lo hide, eo ride, to sinite. Sed res non tanri est ur limus de dispescendis syllabis ad
modum solliciri. Id Caliem insinuarum vellem; Regulam de producenda rocali quae syIla
bam cerminat, sed corripienda qua contonance clauditur; incellisendam esse, de Syllabis
sic dirilis uc loquendo (magis quam seribendo) Factum obserramus.
A plerumque pronunciatur sono magis exili quam apud alias plerasque
sentes: codem fere modo quo Callorum e sequente n’in roceentendement, led
paulo acurius ex clarius; seu ut a Italorum.
Non auremut Germanorum a pingue; quem sonum nos plerumque exprimere solemus
per au vel are, E producatur; aut per o breve li corripiacur
Pauca camen sunc in quibus a sono illo pingui cterri solet: nempe cum in fine dictionis
a praecedit deminum I; uE aH omnes, tall procerus, hall aula, calt voco, realt murus, vat
Bila, fall cado, ecc. cum eorum Deriratis et Compoticis; ue allthoueh quamvis, allreares sem
per, almost tere, tallnesse proceritas, calline vocatio, Wal florver luceola, cc. Ouo casu Lua.
derem eso ut accentu circum fexo luperne nocetur, ue pinguior ille TOnOS InHUAEUT. AL WWaLE
ambulo, falle colloguor. Sc. rectius per a Anglicum etteruntur; qua tamen negligentius
loquentibus Ponantur renuk, sauk, Scc. quo lono Grallos imitamur qui pro at (ance con-
Conam) non raro substicuunt au; ee Scorietiam ubi non sequitur consona.
E. Protertur lono acuto claroque, ut Callorum e masculinum.
Vix unquam protercur sono obleuro ut Gallorum e taemininum, nisi Forte eum e Brere
praecedis Liceramr, ut in versue virtus, stranser extrancus, eec. ubi non cam requirier Tonus
de quam xxre cricacur; difticilius enim cransic linsua ab e matculino ad 1
I. 8. 2

## Folio 19 — 867984570:0777
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000777.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
d tommacudra.
1. L. Y. L
AELi quotiescunque in fine dictionis simplex occurrit, omnino mutum ele
nec quicquam (nunc dierum) Conat: Vr in mate tacio, havehabeo, etc.
Praeterquam in Arriculo demonstratiro the, quod per e limplex scribitur (ne diltingua
tur a Pronomine thec e) _ Nominibus aliquot Propriis, aliunde deductis, ue Phaebe, PC.
nelope, ec. Vix enim alias ullibi pronunciacure simplex in dictionum tine. Nam he ille,
Bc illa, be esse, rec nos, me me, ec siqua sune similia, rectius scribenda purem, (pront eriam
DFONUHCIANEUT) Per ee geminum, héc, sec, bec, Wvec, mee; contra quam tieri solet. Ouo-
eies aurem rox aliqua terminanda occurrit ejusmodi Pono; vel Tubjungitur aliud emucum
ut in Pharisee Pharilaus; vel subjunsitura, ut in sea mare, Rea pulex, plea argumentatio
judicialis, pea pilum, rea ica (attirmacira particula,) nec, quod scidm, in pluribus; vel de
nique lubjungicur y, uc in Marstalser, W’inchelser, Lansler, Fhenaley, de Paueis tortan
aliis nominibus propriis.
Originem vero hujus e muri, nequis miretur unde devenerie, hanc esté judico. Nempe, ipsus ori
quod antiquicus pronunciacum tuerie, sed obscuro Tono, licur Callorum e tcemininum: ade0. 80
que roces take accipio, bne unus, rene rinum, _c. qua nunc sune monoszllaba, fuerine
Olim dilly llabX take, o ne rer ne, _cc. ideoque etiam rocalis prior (yllabam terminaverit,
tueritque propterea lonsa. Sonus aurem ille obscurus, tinalis e, sensim eranuit, ulque adeo
ucrandem proxlus negligeretur (quod e de Gallorum e tceminino Expillime accidit;) retenta
tamen praecedentis vocalis quantitare, reliquisque omnibus literis eodem prortus modo
pronunciacis ach eriam iplum e pronunciandum toret. Sic commandement (quadrily la
bum) etiamnum dicitur; quia tuerat comman de erissyllabum. (Nuperrime enim Factum
csts xetate nostra, quod commanament, cristyllabum, dici caeperit, neque hoc ab omnibus.
cum ante quadrisyllabum omnibus tuerit.) Sed e parentum noltrorum xtare, dicebane
Baptis-me, Chatechisme, beas tes, pries tes, clo thes, aliaque iltiusmodi, (quae a reculis qui
buidam eciamnum audiuncur:) et in Plalmis metricis (PF. 126. T.) cciamnum habetur
mouthes DiyIlabum. Sed e utrumque dici Politum, babe, clemence, excellence, eminence, etc
acque ba-be clemence, excellen- ce, eminen ce, ec. qux tandem fcribi caeperunt, baby clemener
excellener, eminency, _c. (ne Pesticet e Finale periisse Ducaretur.) Sic naneht,  nauchty
(quod olim cratnaue h. te.) Sic etiamnum Maurum dicimus a Blackamore, (hoc est, blac- ke-
more) recento reltisio pristinie: quod (elito e muto) potius eAet black more. Aique hue
etiam spectat, quod luere, theatre, chambre, numbre, acre, Whitacre, Catacre, eaere, vincere,
sepulebre, aliaque quae olim per e Faemininum scriberentur (quod jam in mutum crantiit
nunc pocius scribaneur luber, theater, chamber, number, ater, Whicater, Gataber, easer, vi-
neser, sepuleher, ec.
Aique hoc eo maxis patet, quia ejusmodie mutum antiquitus videmus perpeino annecti
vocabulis plurimis, ubi jam plerumque omittitur, ut darke obscurus, marke noto, selse pro
pria pertona, lease tolium, reaite exspecto, aliisque innumeris, in quibus nulla pater vel
probabilis conjectura cur annecteretur, nisi quod pronunciarentur dar. Ke, markes sel se
lea fer reai ter _c. Nam ad producendam (yllabam (qui praecipuus nunc est ipsius e utus)
omnino inurile cst: vel enim (sllaba non producitur, vel diphthongo illud latis innuitur.
Duid quod e in vocibus have habeo, crave petor tive viro. love amo aove columba, c.
consona  conspicitur anre e tinale mutum, quae tamen nusquam invenitur syllabam clau-
dere. Icem in vocibus force ris, space sparium Stranee extraneus, rase iracundia, aliilque
mulcis ante e tinale mutum, reperiuntur c ec e, molliori lono prolata; nulla vero conjectu.
ra supperis cur nacuralem luum sonum exuerent nisi propier tonum seguenris e. Praelercimm
cum hujulmodi vocum magna copia ad nos a Galsis devenerint, apud quos etiamnum ma-
nec non modo eadem scripcura, led e prolatio e fina lis foeminini: Ouamris e apud eos
parcius nunc dierum quam olim prolarum videatur; et quidem d celericer loquentibus (x
Distime. lupprimatur, (licer eorum Grammatiex pondum doceane supprimendum:) caque
orolacio, quae quoridie parcior eracic, brevi forcalle ram apud illos, quam apuc nos, penicus
cranitura elt.
Ce a Rujusrei indicium est ex antiquis Pociis Deccndum; apud quos reve
ricur illude promiseue rel consticuere vel non constimere noram Syllabam, proutratio car.
minis postularerit; (quod ec de Gallorume Foeminino aliquacenus verum elt, quoc criam
non luadente Grammaliea, poëseos ratione Expe abjicicur:) Onde collisitur, iptum olim
pronunciatum quidem, quia quandoque, sed debilius, quia non semper, (yllabam consticuac:
nemDe, ue sit nunc dierum in heaven caetum, ever lemper, ec. quae promiseue vel pro mo-
nosyllabis vel pro distllabis apud Poetas occurrunt ulcimo scilicet e vel prolato vel qualr
per Syneoven extrico prour carminisrario postulaverii. Sic nation, station, aliaque iltiusinodi
mulca. nunc pro dissyllabis, nunc pro erissyllabis occurrunt, prour opus fuerit.
Illanquam vero nunc dierum non lonetur illud emllclm non tamen prorlus ocolum Ejus uso
t. Nam, praeterquam quod indicio est voces illas pluribus olim syllabisi quam nunc.
tiiste

## Folio 20 — 867984570:0778
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000778.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
De Pronunciatione.
Fuisse pronunciatas; his cribus saltem usibus adhue inserric. Z. Or praecedentis vocalis quan-
ticas conservetir, quae si producta olim tuerie, (vel nunc futura essers li pronunciaretur c
finale,) manet etiamnum productum quamris illud e nunc sicmutum: Tra vocabula bat ve
spercilio, mat ceses, hat vileus, fit impleo, mil mola, reil voluntas, ecc. corripiuntur; ac
bate concentio, mate Todalis, hare odi, file lima, mile milliare, reile sratagema, _c. PTO-
duCuntur; veraque tamen monosy Ilaba. 2. VT LITeraTUM C, e, et Th, Tonus mollior innua
tur, guae secus torrius pronunciandxe Forent: ue huse grande, since postquam, breathe (piro
seethe coquo, vreathe torqueo, ec. quae li e deeller tortius ellene pronuncianda, ut hus am-
plector, sinte mereor, breath spiritus, sec th vider, ec. 3. Or2 contona polt vocalem, distin-
suatur ab u vocali, ut in have habeo, crave prCCOF, save conserro, Scc. ne pucentur uc hau
crau, sau pronuncianda: cum autem nunc dierum 2 contona ab u vocali, distincto chara
etere scribatur, tieri porest ue e mutum hoc in catu polthac aliquando omictatur.
Ouando aurem nulla pradictarum rationum urset continuationem iptius e, ab accurario
edundat. ribus rypopraptiis nunc dierum omiturur: nili quod post l, der, alii contonx subjunctum
a plerisque adhue retinCatT, ut in candle candela, handle tracto, riule punctulum, fidale
tidicula, rerans le liciso, possible pollibilis, lesible lesibilis, etc. in quibus nulli nunc inferrit
ului, adeoque non incommode omicti poren: Ac in Eale ociosus, criste nusa, sisle ciculus.
fable tabula, sable cabula, able poris, noble nobilis, ecc. Potius recinendum videtur, ut praece
dentis rocalis productionem notet. Sic in huere luerum, acre, aera, aser; acque, olim, in
muliis aliis, ut thearre, vineere, ecc. Qua nunc porius scribuntur theater, vineeer, ec.
Ve
rum cbita Duer, rezla lylreltris, immansuetus, mild micis, ee similia, rectius sine tinali
Ceribuncur; quamvis enim producatur vocalis 2, non porelt tamen illud ex appotico e finali
TaciS intinuarI; Si enim illud e non modo apponeretur, (ed _ PFONUNCIATCTUE, non tamen
iled Pclauderet priorem syllabam, acli seriberentur chit de, reit de, mil de, quare e i nihilo.
minus pro rocali breri reputanda rideretur, urpore quae syllabam non cerminet; non aurem
chi Ide, mi Idc, 202 de cum la nunquam inchoene (yllabam: Arque idem dicendum cA de
mina mens, find invemio, binaligo, ec. Verum in voce Cbrist (quxe apud nos producto
lono proterri (olet) productio vocalis ex appolito e laris innui poterit, acl seripta (uppo-
natur CbrEste; nam d ejusmodi dirisionem pacitur analogia linguae Anelicana, et in Xec. 5d5,
unde delcendit, ejulmodi agnoscicur syllabarum dirilio; Scd hiemos aliter obtinuie ut
Cbrist scribatur; e quidem iptius deriraca, Christian, etc. pronunciantur per i exile seu bre-
ve; quin et iptum Christ apud SCOTOS.
Vocabula per e mutum terminata, quamris (sire in deriratis, sire in com-
Polcis) incrementum finale adsciscant retinent tamen, _ opuseAt, luum emu-
cum, quod eodem nunc munere quo prius fungitur.
Vix aurem uspiam in medio dictionis repericur e mutum quod non ab origine Fuerat R-
nale. Sic miles milliaria, reiles lratasemata, graves sepulera, lives vita, defiles polluII, be-
lecves credigrarely rare, finely accurate, charseable Tumpcuosus, chanseable mutabilis, unchance
ablenessimmutabiliras, liteness limilicudo, enducement arsumentum, enforcement coactio, com
mencement principium, comitia, advancement promorio, improvement melioratio, candle stict
candelabrum, aliaque innumera, rerinenc e mucum; quia in mile, reile, grave, life, def ile beleever
rare, fine, charee, chanse, unchanscable, like, enduce, enforce, commence, advance, improve
canale ec ejulmodi e mucum eildem rationibus adseripium tuerat quae acttue manent; idec
eamen in illis non Ponatur, quia nec in his; urrobique tamen non dubico tuilse aliquando
pronuneiacum, non minus quam in voce Commandement mandarum, ubi adhue pronun
ciari Polet.
mando fi Siquando tamen voces per C murum cerminatae ejusmodi augmencum tinale aAtuimane, ut
accidentalis literarum illisabilium necessiras poltulaverir incervencum vocalis, illud e quod
prius mucum exat nunc lonabitur, vel (siquis ita loqui malic) e Ponans iptius loco incerse.
reCUT. Acque hoc praesertim accidit in Formando Nominum numero plurali, Adjectiris Bor
leltivis, ec In terciis pertonis Verborum; ut in Churches Pcclelix, houses domicilia, prises
precia, bores pyxides, vices ricia, rases Furie, chooses elisir, dec. ubi non tam analogia
flexionis, quam concurtus licerarum illigabilium, sonum illum postulat: (Vix pocest enim
tonus tinatis s, immediare sequi contonas s; 2, _ st, ret etiam c, 5, ebq mollius prolatas:
Nam, ubi haec necestitas non poltulat, e vel non apparet, vel latrem nON PONAEUT; ut in
Banas manus, lands cerrae, miles milliaria, tends cendic, makes tacie, _c. ALin tendeth.
maketh, _c. Tonatur e, non quod erac mucum, sed quod est cerminationis eth.
Ouando cerminatio, poste murum altumpia, a Vocali incipie, illud e plerumque prorsus
craneseir, e consona praecedens in eandem syllabam cum sequence cerminatione coaleseir
Idcoque melius scribuneur ha vins habens, si vins dans, lo. veth amat dan ceth Paltat, dc
quam have ine. sive ine, love. eth dance. et B, ec. Pextinene enim consonx tinales non proprie
ad tyllabam praecedencem. quamvis proprer detectum propria vocalis ad illam neceltario
relegata
6. 2.
Ouando
onorum
duanis

## Folio 21 — 867984570:0779
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000779.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
De Pronunciario
relegacR TVeTUNE, (ut Cum CiraCC per vel per per ApocOpen, vel APoRrophum, pro jur
Seribitur,) ideoque, adveniente vocali nora, cum illa pocius coaleseit.
Ouod etiam apud FlebrxOS (quos hac in re imitamur) perpetuo HC: ut in voce De robh
bonus, consona 3 propter detectum proprix vocalis rocali praecedenti lubjungitur, sed
coacte quidem quum holem lit rocalislonta, quae (etiam apud illos) deberei pocius Lylla-
bam claudere; ideoque in 17 3123 Fo bha bona, = 3IB 10 bhim boni, ubi adrenit nora ro-
calis, consona din unam cum illa coalescir syllabam, priorem rocalem deserens cui non
sine quadam quali violentia fuerat annexa; quod si contona breris fuisset, quae LUaptC na
tura consonam ad se trahir, vocalis de novo adveniens postularet vel praecedentis rocatis
productionem (ut illa (yllabam celauderee,) vel Dashes finali consona inscribendum, ut
duplicata consona, non desir vel quae priorem claudat, rel quae noram inchoet sy llabam;
prout ex illius linsux analogia latis liguet.
Obi aurem (apud nos) rocalis ultimae sy llabx breris cst, porest ea (uapte natUITA CON-
sonam unam vel plures post se admittere, ealque in sua syllaba rerivere, quaucumvis alia 2c
cedat vocalis. Sic lone longus, incremento accedente tic Jone er vel loneer, longior; nam
analogia linguae utrumris patieur; ac pocior ridetur haec syllabarum dirilio lone. er, partin
quia lonus literae n ita ab ulicato ipsius sono paulum defsectir, ut solet ante literas (recte
Pronnciaras) 6, e, k , in eadem (yllaba; parcim quia e sonum fortiorem nacta est
ideoque e mutum polt le non habuisle credendum est: si enim radix tuille pureeur lonse,
per s molle potius prolata toret, ut in voce stranse extraneus. Sic a drinke rel drink Doco
tic arin Ker POtaLOF, tanquam a arinke, vel arint er, ut ab origine arinte: sed polterius vi-
decur pocius eligendum, quia n ita protertur uc quando s sequitur in eadem Cyllaba. Sic
baxbine latrans vel a bar. be rel a bark duei porest, ue Sic vel Barkins, vel Bark ing. AL dan-
ser perieulum, stran ser excraneus, dicendum est; non dans er, strans er proxcer molliorem
lonum literx e. In chanseable mutabilis, diei porelt vel chanse. able (quae videri pollit seri
peio potior, propier tecentum e mucum,) vel etiam chan seable, ut maneat e Tolummodo ut
index mollioris loni, sed quoad alia quali lyncopata habeatur; quod tieri ridetur in vocc
Georoe, si nempe pro monosyllaba habeatur; quodque fic perperuo apud Italos in rocibus
a. Cy inchoacis, leguente an o, vel un in eadem sy llaba. Aique hactenus dec muro diximus.
rocalis, quoties brevis eAt, sonatur plerumque (ut apud Callos alios. 
que) exiti SonO.
Vein bit mortus, reill volo, still semper, rein luero, pin acieula, sin peceacum, fill impleo.
Ac quories lonea CA, plerMQUE PTOTertUE UE CrXCOrum C.
Ot bite mordeo, avile stracasema, Stile Ailus, reine vinum, pine tabe contumor, _c. c0
dem tere modo quo Gallorum ai in rocibus mainmanus, pain panis, sc. nempe lonum ha-
bec compositum ex Gallorum e Foeminino, eci vel y. Hunc aurem sonum suaserim ego sC
semper pinsi 2 Tuprapotiro Lacinorum accencu circumtexo, ur a Pono exiliori distinguatr.
Si quando Conus i exilis occurrat producendus, scribitur plerumque non per i, led per ee
reliicii, ucin steet chalybon seeu vilum. seel ractu senrio field ager. sield seurum ec:
Obrere eodem modo pronunciatur quo Cermanorum a, rel o apertum 0
seu pinsue, nisi quod corripiatur.
Fundem Conum productum exprimunt Angli per au vel ares rarius per a: Idem enim est
Iovus primae rocalis in mollisy emollio. mant malleus; fondindulsensi faren hinnulus;
folly sculcicia fall calus, _c. mili quod hic productus, illiC COrrEpTIS HE.
Non rarotamen (Sed male) Pro o breri, Lonacur it obscurum ore nempe minus aperton
(in quo solo ab illo diftert,) ui cum conaition condicio. London Londinum, compasse cir-
cuimis, _c. negligentius eHteruntur, acli seripra esene cundition Lundum cumpasse, ecc. de
sie fere proterri lolent côme venio, aone factum some aliquis, sonne tilius, lave amon adve
columba, e pauca Forlan alia. Sonus hic, s quando opus sic nocari poterit vel aliquanculun
mucato charactere licera, en reh proprer characterum defectum accentu prari supra polico, d.
O loncum protertur ore rotundo; ut Crxcorum co et Callorum au.
Oe in rocibus sole Solus, Solear chose elegics more maxis, plus, _c. Dictinctionis gratia ac
centu circum Aexo luperne notari poiost.
) vocalis quando corrixitur, cHertur Lovo oblcuro.
Oein But Tcd. cut Scco, bur lappa, burst ruxtus. curst maledietus, ec. Sonum hunc (palIi
proterunt in ulcima syllaba voeis serviteur. Dilterr a Callorum e taeminino, non alicer
quam
. F. §. 2.

## Folio 22 — 867984570:0780
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000780.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
2u, 3V.
oi, 07.
5.
quam quod ore minus aperto esteratur. Discrimen hoc animadvertent angli dum pronunci
referrum furtum; etc.
D longum estertur ut Callorum u exile.
Oe in lise barbitum, miste mutus, muse mulas meditor, cure cura, dec. Sono nempe quati
compolico ex i ee . Hlunc à lono superiori diltinsuere licer vel punctulo, rel dece
acuro supra polito; (C in i.
De Pronunciatione.
ant voces Latinas iter, itur: ter ter turtur; cerdo surdo; ternus. Turnus; terris, turris:
S E C T
De Diphthongis.
i vel ay tonum exprimit compositum ex a Anelico (hoc ett, exili) cor-
reptO, e Y.
Or in voce day dies, praise laus, _c.
du vel am, recte pronunciatum, tonum extriberet compositum ex Ancj.
rum a breri, et w. Sed a plerisque nunc dierum effertur simpliciter ut Cer-
manorum à pingue: Lono nempe licerx à dilatato, et lono liTerX n PrortuS
suxpresto.
Fodemnempe Pono etterunt al omnes, auh areh Tubula; cals voco, cauls careh omencum.
vel etiam ciara muliebris; esc.
Ea effertur nunc dierum ut e longum: Sono iptius a penitus suxpresso, et 50-
no litera e producto.
Nempe illud solum praestat an ur (yllaba repuretur longa. Fra, met obriam Factus, meaque
rictus; set Clto sedere tacio seat sella; ec. non lono ditterunt nisi quod rocalis illic COr,
repta, hic producta incellisatur.
Le vel ies ettertur ut Callorum i (hoc est, i exile) productum.
Fundem nempe Tonum quem seribunt Calli fin, vim scriberene Anglifeen veen vel Force
fien vien. Hoc modo leribunc fiend cacodamon, seen vitum, etc.
Ei vel ey Tonatur per e clarum seu masculinum, et y: vel eriam simpliciter
per cclarum, (uppresto lono y.
Ot in receive recipio, seize apprehendo, deceit dolus, dec. Nonnulli camen plenius ette.
runE, acl per ai Seripea eltent.
Eum et, eau, TONANEuE Der d clarum et w.
Or in neurer neuralis, fere pauei, beacry pulchricudo. Ouidam camen paulo aeurius
efterunt acli seriberentur mereter, fiere, bieuty, vel nuoter, fire, birvey; praesertim in roci-
bus nere novus, tenero sciebam, sieu ningebat. Ac prior pronunciatio rectior elt.
O0Tonatur ut Cermanorum i pineue, seu Callorum ou.
Oe in rocibus eaod bonus, stova Pabam, roos radix, foot pes, leose larus, loose laxo, amitto, ec.
Oi, oy, eReruntur per 0 apertum Ceu clarum Sed Correptum, et y.
OE in noise Rrepitus, vors pueri, toys nusx, coyt labor, oit oleum. Nonnulli camen in
quibuldam talcem vocabulis porius per d rel n obleurum ellerunt, ut sdil, dit, vel cuyt, uyt.
Ou et om, duplicem sonum obtiment; alterum clariorem, alterum obscurio
rem.
in quibusdam vocabulis esfertur lono clariori per o apercum, et w.
Bn, OM.

## Folio 23 — 867984570:0781
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000781.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
111.
C. T. 5. 4.-
onunciatione.
debeo, boret Docu cl. Guo etiam lono ee o simplex nonnunquam cHertur, nempe ante
la UE in eoh auL Sv LLAOI, Bola tenco, cola trisiduS, ola lenex, antiguus, ecc. e ante
Il in poll capue, roi volvo, soll vectisal, eec. Sed et haec omnia ab aliis etteruntur simpliciter
per srocundum, aeli lexipra eMent sole, sold, sno, cl.
Tnaliis rocabulis Obscuriori sono eferuntur; lono nempe composito ex d
vel u obscuris, et w.
Oe in Bouse domus, mouse mus. Porese pediculus, Boul globulus, dur noster, out ex, dret
bubo, ioren oppidum, foul immundus, fdres volueris, bore Aecto, bous B ramuS, sore FuS, SC.
obscuriori diltinsuerent; quod tieri porelt, si non diltinetis characteribus, lalcent Il Vet
illum Temper accencu acuro, (vel si libet circumAeXO,) notarent; vel hunc accenit slar:
Auc etiam si illum per ore, hunc per ou semper seriberent.
Ve in soul anima, soula rendeban VCHau noe IX, Lnore LCIO, Sore Tero, Tuo, ore
Ac reoula vellen, souta deberem, coula pollem, courje curtus, court aula, curia, ee pauca
tortan alia, quamris (ut prone Pacedencia) per ou pronunetal debeau, vuocamen
neglisencius etterri POlent PEr 00.
F
Optandum ellet, in exierorum gratiam, ue Typoeraphi sonum illum clariorem ab hoc
De Consonis aliquot conjunctis.
Ch in rocum principio ut nudum e durum pronunciatur.
Ve in EBost spiricus, Chesse conjecturam Facio.
Alias vero nunc dierum Fere prorsus omittitur; syllabam tamen produ-
cendam innuit: A quibuldam tamen (praesertim septentrionalibus) per mol-
liorem Caltem aspiracionem h eHereur.
De in mishs porestas, leht lux, nieht nOx, rieht rectus, siebt visus, sishlinguleus, rueiet
Dondero, Weeiehr pondus, thoueh quamris, thouehs cositatio, reroushr operatus est, broueht
actulit, tauehs docuit, saveht quaesivit, francht retertus, nouehe nihil, naveht malus, eec
In paucis rocabulis eftertur plerumque per f; nempe coueh cullis, troueh alreolus, touch
tenax, roueh alper, laneh rideo, proteruntur cofs, tross, cuss, russ, laff. Tnoueh (Tingulare)
Cac mulcum, conacur inuss; ac inoush (plurale) Pat mulia, lonatur enore.
Ch eNertur ut Ttalorum c ante e e i; Pono nempe compotito Cx cy.
Excipe vocabula d Graecis _ Febrais deducta (praeserrim nomina propria, et ubi se.
quitur Contonans;) haec enim durius, ut per c vel se efteruneur. Dicimus tamen Rachet,
Ciberub, Archbishep, (cum paucis aliis) admodum AnglOTUI.
Sh efertur ut Gallorum ch, vel sy.
Ph estertur ut f: ulurpatur rix alibi quam in rocibus a Ciracis Per 
(exiptis.
DH.
Th duplicem admittie Conum; alterum Molliorem, attinem litera D; al- +b.
terum Fortiorem, attinem litera Y.
Nolliorem habet in Pronominibus, Relatiris, et Conjunctionibus, omnibus.
Verhon ca Ihee ren Thy, Thine, EuuS, the, ihis, thac, hic, ille, chese, thosen hi, illi, chey illi
ehem illos, their illorum, ihere illie, ihence inde, ihither eo, rohither 9u0, cither Aire, 2te-
Ther utrum, neither neque, Thouzh, althouzB, quamris.
In paucis item nominibus et verbis, praeserrim in iber sinitis.
SE Father pater, moiher mater, brocher Frater, leather corium, Wucather tempeltas, fea
iher pluma, neather interior: Smoeth laevis, Scetbe coquo, rereathe corqueo, breathe lpiro,
Bequeath (restamento) lego, etothe vestio.
Alibi Fere semper Forriorem seu Duriorem sonum obtinct.

## Folio 24 — 867984570:0782
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000782.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Genera
ium
St in Praepositionibus roith cum reithout Line, 2ec IIds Th  PCT. II rCLOI
thinte cosito, thrive crelco, diceleo, hrore projicio. ibrust crudo, Sc. lovethamats teacheth
docelus hath habet, dothasit, ecc. in Subltanciris chouehr cosicacio, thieh Femul, n reSi
throne Carba, deathmors, breath halicus, cloth pannus, rerath iracundias leneth longiudo.
strensth Forricudo, ec. e Adjectiris shick crallus, densus, thin rarus, dilutus, ceriuis, Ec
Aequehactenus, quae ad puram ee senuinam linsux Anglicana pronunciationem spectare
videntur. Paris prolixe cradidi. Singulas vero rariorum locorum dialectos, aue altectatas
muliercularum ineptias, aliosre barbarilmos, operae prerium non cst uc cradam; ut neque
neslisentlores quorundam lonorum prolationes, live qua pallim apud vulsus, sire quae
etiam aoud Aulicos, auc altectaro delicaculos obrinuerune; haec enim ego omnia dediteen-
da porius quam imitanda duco. Ouamvis enim non existimem linguam nostram à Calli-
De Nomine Substantivo.
cupello cedet.
cana lingux sive elegantia sive morbo penirus immunem elle, qu’in ue incer celeriter loquen-
dum licera nonnunqual usta acte alceta ter a vet estsehliuis proteratur: illud 1a
men (ubl mos obtinui) pacimur masis quam jubemus; et pro rolerando potiuS errOre, qua
Tatieanida praxi ducimus; adeoque liquis accuracius loqui relit. id ei laudi pocius quam vi-
Si cui antem nimis hac in re prolixus ridear; Sciat ille me non hoc relle, ut quilibet ex
iraneus, dum linguam noltram addiscere Patagit singulos minoris nocx apices exacte cal.
Jear aut se discendo Fatiset: Susticier enim ad laudabilem hac in re progrettum, ur sele
ctiores quasdam maxisque generales regulas, easque non adeo multas, obtervet: Caetera vel
exercicatio docebi vel line magno incommodo ignorari Poterune. Aique idem criam de
sequencibus judiciun en e quole a a eceo.
De Anglicanae Linguae structura: e primum
 nmime substantio.
Actenus de Pronunciatione egimus: sequitur ut de Tora Anglicani Ser-
monis Bructura agatUT. HIaeC autem lingua quanquam a quibu sdam ex-
crancis difficilior habita fuerit, (ideo Forsan quia vel nullis, vel non bene
ordinatis praeceptis in discendo usi fuerine;) est tamen revera omnium, quas
scio, linguarum Facillima; et paucistimis regulis tota iptius fabrica cradi Do.
cexit.
Flas aurem dum cradicurus sum, nollem exspecteris ue tingula arris vocabula, quae Giram.
maciex Arislicana cum aliarum linsuarum Grammarieis sunc communia, ligillarim explica
rem; ut Ouid (it Nomen, Pronomen. Verbum, Parricipium, _c. Quid Substantivum, Ad
jectivum, Simplex, Composicum, Primitivum, Derivativum, Activum, Passivum, Transui-
vum, Intransitivum, Sc. Ouid Genus, Casus, Numerus, Persona, Modus, Lempus, dec. alia-
que similia. ENer enim plane superracaneus labor; cum nemo Lic, Lacinae linguxe nOn
Drortus ignarus, qui ilthaec ignorare postit.
Neque tamen exspecteris vellem, ut in hac lingua nostra omnia L acinorum lineux pe-
nicus respondeant. Flt enim cum in hac, cum in modernis tere omnibus, d Cirxex L acinaeque
lingux syntaxi immanis discrepancia; (inde praeserrim orta, quod Caluum divertirares haud
RBnOSCamuS.) Ouamrem dum pauci animadrercunc, in nostra pariter d aliis modennis
linguis cradendis, plus incricati laboris suscipiune quam opus est
Nomina Substantira, apud nos, nullum vel Generum vel Casuum discrimen
Portiuntur. Adeoque mulcum cxdii, quod in linguis aliis, praesertim Craca
et Latina, his de rebus reperitur, prorlus abscinditur. Numerorum tamen
discrimen agnolcimus in substantiris, acque etiam in Verbis.
Sexuum diserimen si quando relimus exprimere, non Ec illud variis nominum Generi
buS; Masculino pura, Faeminino, _ Neurro; qua ne quidem apud Lacinos lexus distin-
euunc: sunc enim Scortum, mancipium, amasium, _cc. Neuerius Generis, ac Sexum vel
Masculum vel Faemincum reterunt; d contra, Gladius, vagina, arcus, sasilta, aliaque in-
numera, quanquam neuirius Sexus Cint, Tunc tamen Generis vel maseulini vel Fceminini.
Sednos Sexus eodem plane modo quo Atates (aliaque accidencia) distinguimus; distinctis
rocabulis, vel adjunctis Aatjectiris, (Sicur et Liacini non raro Faciune;) ue vic aman, mu-
liei

## Folio 25 — 867984570:0783
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000783.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
Cap. 3
edt balondo
lier a reoman, jurenis a youth, virso a maya, puer a bor, puella a sirte: LquuS  Borse
equa amare, equus caltrarus a selains, pullus a colt: Lepus mas a male hare, lepus taem
na a female hare: Dama a deci, dama mas a buck, dama tcemina a do: Cerrus a stae, a
harc, cerra a hind; damula, hinnulus, asaren: Anser mas a sander, anser taemina à sols
anserculus a sostin: Caper a hec- soat, capra a spec sont, capella a kid.
Substancira singularia hunt Pluralia addendo s: cui etiam aliquando prae- vunat
figitur e, quoties nempe necessitas pronunciandi illud postulat.
Necestitas aurem pronunciandi hoc postulat quories immediate praecedunEs; Z N sB; vet
etiam c, 8, ch, lono molliori prolata.
Oe a hand manus, a iree arbor, a bouse domus, a fox vulpes, a fist pileis, a maze laby.
rinchuS, a prince PEInCCPS, an aee xtaS, a tench uinca; pluraliter hanas, trees, bouses, foxes
fistes, mazes, princes, azes, tenehes. Flque haec lola (nunc dierum) PluraliS MUIIERt re-
Sularis Formario.
Ac olim etiam per en vel in tormabant pluralia; quorum pauca admodum adhue retine-
muS. Vt an ox bos, a chick pullus (arium,) pluraliter oxen, chieken; (Tune qui dicune
in lingulari chieten, ec in plurali chietens.) Irem a fere tilix, pluraliter fern; (verum
nunc plerumque fern urroque numero dicitur, sed et in plurali ferns; nam fere et feres
prope oblolera Tunc.) Dicune etiam nonnulli (sed rarius) Bousen, epn, oon, eC. PrO
houses, eres, sroes, Scc. Dieunenonnulli a pease pilum, pluraluer peasen; ac mellus, lingu-
lariter a pea, pluraliter peas.
Sunc etiam de alia quaedam hujus formationis restisia, sed quae alio etiam nomine ut plII-
rimum sunt irregularia; uc a man (olim manne) homo, vir, a reoman mulier, pluralitee
men, reomen, (oemen; Weomen,) Der Cyncopen pro manen, Womanen: (Saxonice olim
dicebant a man homo, a recaponman vie, a roysman vel oombman mulier.) Sic a brother
trarer, a cbila puer, pluralicer Brethren chilaren. Icem a core racea, pluralicer tecen vel
Line (quali corvin.) Sic et sierne Tues (quali sorvin) a lingulari sdre; (ac nunc sore tan-
eum de lue toemina dicitur; sierne vero in ucroque numero, de urroque lexu.) Scd et ha-
rum nonnulla recinene etiam tormationem analosam; ut brothers, coros, sores.
Sune et alia pauca irregularia; a monse muS, a lorose pedicutus, a foot pes, a coose anter, a
100th dens; pluraliter mice, lce, (vel mecce, leece,) feet, scese, teeth: _ vix plura. Sheep
Oris, hose calisa, promiscue dicuntur in utroque numero; sicut eriam saine, chicken, Fearn,
peas, ia lupra dietum elt.
Viea s culter, sbeas talciculus, se avacus, vel seamnum cui aliquid imponitur, avol
lupus, self propria persona, hals lemisis, catf viculus, dec. pluraliuer reives, lives, tenives,
ss Selves, reolves, seldes, hutds, calves, ec. Fademque alleriatio est etiam in see th,
GuamVIS FCtenIO Charactetes  Bouse domus, cloth pannus, path lemita, ec. pluralirer houses,
elur
FinIta In Y PLETUIGUE AHEHTAMII AMI PEIITaH numero, Substituendo V: Ut WOEfC UXOE, lise
Clothes, pathes, ec.
DC
Ar
Obhranciris non raro prxetiximus duos (quos vOCanE) Arriculos A et sim
TBe.
Sunt aurem rerera nomina Adiectira, ec eodem plane modo ulurpancut ub lcllgua adje.
etira. ITis respondene Crallorum artieuli un et le; Germanorum ein e dei.
A (seu ante vocales, an,) est articulus Numeralis; acque idem omnivo (B A, v.
nificat ac one unus, led minus emphaticc.
Noint vocis xeneralis particutari cuidam (sire speciei, sire indiriduo, talrem vaso.) ap
plicationem: (ut Patience is a verrue pariencia est vireus, vel quaedam vircus:) ldcoque
Toli numero singulari praetigitur (necestitare materiae, non FOrmX) ut e vox unus. Si vero
pluribus parcicularibus (lire Speciebus sire indiriduis) rox generalior applicerur, illud
numero
mines, de indiriduis diei manitellum est; ee versues virruics, de ricculis vel speciebus rel
indiriduis.

## Folio 26 — 867984570:0784
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000784.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
De crapstcous.
aD.
The est articulus Demonstratirus, idemque signisicat ac that illud, sed mi-
nus Chphatice.
narionem. Sic  lerram. dicimus ear uo iplalu cese, sell elementum cerrae deligna
mS: at the earth liglobum cerrenum (quod Indiriduum quoddam determinatum elt) in
telligamus. Accribuitur eam numero singulari quam Plurali; quia tam de uno quam de
Pluribus indiriduis poltumus determinate loqui.
cujus tiotuticatio parrieularibus actu net appa,) vel nomi Proprio, (quod ex sC
Norat Particularium unius pluriumre (quibus actu applicatur ror Generalis) Determi
Venrer horum articulorum praefigitur vel voet sehleratt sehleralier ligniticanti, (urvote
CIIS The Thames, Danubius The Danube, AIpeS the AIpS
lectire acceptos. Nec hilce prortus ablimiles sune, ubi (post suchtalis, e adverbia compa-
rationis as, se, tam, 200 nimis, ac vix alia,) arciculus a Subltancivo et luo Adjectivo prxe
cedenci interponitur (qui solet alias verique praeponi:) ur such a suifi, is 100 small a rereard
Catis innuit ee indiriduum e quidem decerminatum;) vel eriam ubi aliud aliquod adjecti-
rum adest quod hos articulos rircualiter concineat, (redundarent enim,) ur vir a man, vix
unus one man, rir aliquis some man, vir quilibet ans man: Mundus the reorid, hic mundus
this ruorta: Obi one, some, anr, vircualiter includunca; ee this etiam virualicer includie
tbe. Fluriorum tamen ee Moncium nominibus Propriis, aliquando praetisimus the; uc Tha.
Peculiares sunc phrales many a man, never a man: difterune enim ab tris many men, ne
men, licur every man ab al men: Priores enim ligniticant multos homines, nullos homines.
omnes homines, ligillacim sire distribitete accepes polteriores saliem conjunetim leu col-
Praepositionibus.
Trersitatem Caluum (quos habenE PEXTertim GPXCI Et L. aLHE) AHH
cana Lingua (ut dictum cAt) neuriquam agnoscit: Sed Praepolitionum
auxilio rem omnem illam praestamus, quam Ciraeci et Latini, parcim Praeposi.
tionibus, partim Casuum diversitate perticiunt.
Edeoone Praepolitionum doctrinam, dum de nominibus Substantiris ago, (Tolis enim
Substanciris, auc Substantire potiris, praetisuntur, luncque horum quali communis aftectio,)
praecer aliorum mechodum placuic incerlerere. Paucarum enim harum rocularum Gionis.
catu cognico, cota fere Nominum Cyntaxis simul intellipitur.
erxpolicio enim, Subltanciro quod regitur praetixa, oltendir quem habeat illud resvectum
ad rocem illam (sive verbum lic, Cire nomen, aliare oracionis pars) d qua resituT. PFX-
potitiones enim ut plurimum Argumentis (uc loquunur) Logieis sive Locis Popicis in.
nuendis inserriunt.
Vox Substantira Verbo praesiva ut Latinorum calus N’ominatirus, (quam
isitur vocem Nominativam, distinctionis erss, rocabimus;) Aut etiam Abso-
lute posita (Ut lognuntur L. atini;) Aut denique Verbo transitivo posposita UE L. 2
tinorum casus Acculacirus (quam isitur vocem Accusativam dicemus;) nuda
Colet poni sine praetixa Praepositione.
Nocandum aurem est, Subltantirum apudnos Absolute poni, non modo ut Lacinorum
calus Ablacirus absolure posicus, qui nempe a nullo regitur: Sed etiam uc eorum casus NO-
minatirus Absoluce pOlItus, qui nempe nulli verbo praeponicur; puca in librorum ciculis,
uc cum, poema Virsilianum inscribitur Aineis; et ubi casus Nominacivus quali Luspen.
dicur, alio nempe ante Verbum interterco, ue Aexander magnus, ille quidem orbem vicit.
qualis constructio in Farina lingua rarius Occurrit, in Crxeca Felleniltica lapius, in He-
braica licur de noltra Anslicana (apistime.
Prxpositio of idem omnino innuit quod Lacinorum casus Genitirus, et
eandem cum illo signisicationis rarietarem admietie, sire Subltanciris, Adje.
Ciris, due Verbis DOABONatE.
praposio
es
FOx N
for so ereat a labour, andas ereat a benesit; TalE MUNUS, EILHIMIS EXIBUA METCES PrOtanto
(tam magno) labore, rancoque etiam beneticio.

## Folio 27 — 867984570:0785
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000785.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
De Praepositionibus.
UE Opera Aristorelis, Phe Wores of Aristosle. Pro illo autem non raro ponitur Adje
etirum Pottestirum, de quo Tuo locodicetur.
Sed et significat Objectum circa quod, ut Latinorum De; ut et Materiam
ex qua, ut Latinorum FX.
Ves Fractatus de vireure, A lreatise os vireue, (aut concernins vireue:) Poculum ex au.
20, Acup of Cola.
Of separationem signisicat; ut aliquando Fatinorum abs, ex; ut abscindo, OH, On
exuo: Cui opponitur on, continuationem innuens: (exuo to put off, induo t0
put on:) hinc up- on supCF.
From innuit terminum à quo; ut Latinorum AB.
From.
Torelunto, innuic terminum ad quem, atque item cerminum Relationis; quae FO, unco.
Latini partim per calum Dacirum, partim per praepositionem Ad insinuant.
Nocandum aurem est hanc praepolicionem nonnunquam cam inter loquendum quam seri-
bendum omitri; ue quum dicinius like mee mihi similis, sive mee da miti, sell mee dic miti,
near mee mihi propinquum, etc. ubi ponitur mec ellyprice pro +0 mee.
Till, un till: VEquedum. Fancum de cempore dicitur, laltem apud Anelos. Till, un
Sed Scoti nonnunquam aEunEuE PEO to Et unto.
For innuic tinemcui rel pro quo: idemque ralet quod Latinorum pro, et FOr
quod (nonnunquam) casus Datirus.
Ouod mitri ((CU PrO me) Paratur, alceri datur; What is prepared For mec, is siven 70
another.
By innuit Lacinorum per; ut ex Ablatirum causae efficientis (tam principa- Bp.
lis, quam instrumentalis, e moralis,) cui non raro praeponunt Latini praepo-
sicionem Ab: Irem juxta vel praeter, (non modo in signiticatione locali, sed
e exceptIrA.)
Hoc in compotitione Fc be. Unde, Be. side juxta, Praeter, (quati, juxta latus;) be neath,
be-lore, intra, (quali inhrumili;) be fore ante; behind polt, d teroo; be pona ulera; be-
bither (on this side) cira; be. treeen, be treixt incer, (laliem de duobus diciuI; at amone
incer, non nili de pluribus.)
Ab holte occitus est per (juXta, PrODC,) aqua Fontem, sed primum luo iptius metu, de-
inde holtis glacio vulneratus, Flee reas stain By his enemy, By (beside, near) a sprins O)
rvater, but reounded fist by his oren fear, ihen By his enemies suord.
nrich indicat instrumentum, ut Lacinorum Ablacirus Instrumenti: atque wich.
etiam concomicanciam, ut Lacinorum Cum.
Gladio occitus, stain veiih asceora; mecum moracur, be abideth wich mec.
Throueb indicat Medium; et proprie quidem medium Locale: sed et etiam rhronst.
medium Phrlicum, et Morale.
Radii Solis, incredibili pernicitate transeunt, a cxlo, per acrem, ad terram, calore et
lumine praediri, quibus nos oblectat, ee plantas viriticat, quas Deus nobis pararie, nobisque
dedir, in ulum nostrum se iplius gloriam. Jhe beames Of ihe sun W ith incredible speed
passe From heaven Throueh the air To the carth, indued Wich lieht and heat, By (With,
chroueB) rehich it comforteth us, and quicteneth the plants, rehich Cod hath prepared L’or
us, and siven Pous, For our use and his story.
Afcer Dolt, arainst contra, amone, amonet, inter; near, nish, prope; unde Alcer, dc
nent (quasinistist) proxime; under belon, sub, intea; over, above, luper, Cupra
In respondet Latinorum praepositioni in cum Ablatiro; e sixniticat quasi In.
praesentiam in loco.
Onde, reih Ia, out 10t3 Eolo
cac quali mocum in locum.
Cid 4
lad respondet Pal Pa   C Acuta.  B Inco.
Ou

## Folio 28 — 867984570:0786
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000786.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
De Lusindis.
Out velout o) ralel ex. Ona autsout extra, ab. out Cas
Ag ec. At (apud) sal exiltentiam IN 1OCO.
Oue.
broad Foras, (quali, in lato;) ab- ove (over) lupra; a lore, a fore, ab. a) (pro bctore, dot
aster;) a board in navi, (quali, super tabulatum:) ab out crrea, (quali, n exreatos;)
a eain iterum, (quali, in luero;) a doins, taciens, tacturus, in taciendo; a aine MOxIenS,
in moriendo; a frayd, a. feard, terricus, in timore volius; to a frieht cerretacio; at leneth;
atlast, tandem, (quali, ad longicudinem, ad extremum;) at test Caltem, (quali, ad mini-
mum;) _c. Fortan et a sainst contra, (quali, in vietoria;) amons, a monest, inter, (qualiu
in mistura;) hinc etiam deduci pottunt.
Wacd. Wara VerTUS, Semper Poltxonitur.
TF saquard erea adversus; hitber vara huc, huc versus; up vara surtum, sus. versum;
aoren eard deorlum, de versum; fore uard prortum, ancrortum, pra vertum, anterius. ver
sum; back aeard recrortum, rerro vertum; heaven Ward, 10 Ward beaven, toheaven ard,
calum vertus.
Touch. Touchine, concernine, (spectanS, aLInSCNS, CONCerNENS,) Boprie Tunt Parricipia, ac usir.
ine, ec. Pancur Caepe uc Prapolitiones: Sic accordins to contonans, belongine 0 attinens, allaque tor-
lam aliqud parclpIa.
Praepositiones non lato degenerant in Adrerbia: Sicut et Latinorum, sine
luis Calibllo Polta.
Pro quo in composicione (xpe ponitur a, e (ante vocalem) ab; ut a bed in lecto, a
De Adjectivis.
Djectira, sine omni vel Casuum, vel Generum, vel etiam Numeroru
discrimine, Cuis sceantiris adjunountur: Fodem plane modo quo Ad.
verti Verbis aliilre brationis partibus. Et quidem plerunque immediata
Plaesieuntur, s lalcemm lola reniunt nec suo (quod regunt) Patellitio comitata.
De vir bonus a soed man, bona mulier a food veoman, res bona a 50od thine, pluralicer e00d
men- eo0d reomen, eo0d thines.
Subltancirum aucem cum luo Adjectiro (sieut &e vox rectrix quaecunque cum tor suo
quancocunque Catellicio) habetur quali una rox compolica: unde illud Asoreracum non
raro aliud allimic Adjectivum (vel eriam aliam quamvis attectionem) eodem prortus modo
acL eNeE una vON: (arque hoc demum certium, ee sic deinceps.) Vc vir a man, rie (enex
an old mon, lenex prudens a rvise old man, senex valde prudens a very reise oid man, tre
prudentes senes threc reise ola men. Obi Subltanciro man praetisitur arcieulus Adjectirus
a; deinde eidem subltanciro man praetisitur adjectirumola, et substanciro ola man artieu-
lus an; item Substanciro old man Adjectirum reise, auc etiam Adjectirum Adverbio modi-
fieatum very. resse, _ cori icem huie apsregato Adjectirum a vel (pluralicer) shree.
Obi vero vel plura sunt Adjectira quasi collateraliter copulata, vel etiam
unum cum suo lacellicio, plerumque posponuntur substantiro.
De vir prudens pariter d Forris, a man voth reise and valiant; vir summe prudens, a
man exceedins reise; vir multis rebus peritus, a man stilsull in many thines: Sed eriam di-
cimus A reise and valiant man, An exccedins reise man, A stilsull man in many tbine s.
Duo tamen sunt Adjectirorum genera, a Substanciris immediate descen-
dentia, quae semper Substanciris suis PrPOnuntur. Fademque omnium fere
Prapolitionum vices supplent.
Primum quidem Adjectirum Possessivum libet appellare. Fit autem d quo-
vis Substantivo (sire singulari sire plurali) additos (aut es, si necestitaS prO-
nunciacionis postulaverit.) IIlud autem innuic quod praepositio of, quum L. 2-
cincrum Ceniciro Postidentis auc etiam Eficientis respondet.
adjectio
adjectu
osses

## Folio 29 — 867984570:0787
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000787.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
De Aaectiois:
Si Dansnature, ihc nature of man natura tumana rel hominis; mens nacire, the na-
cure of men, nacura humana vel hominum; Virsils poems, ibe poems et Pireil, poemata
Virgilii vel Virsiliana.
Reque idem omnino tic ubi substancirum aggregatum occurrit, (hoc est, substantirum
primarium cum suo quali Carellicio,) coci nempe asgregaro postponitur spolleltiri Forma-
cirum. The Rines Coure, Aula Regia, vel RCSIS; The Kine of Fnelands Court, Rula
Regis Anolix; (vel the Court of the Kine the Court of the Kineof Fneland:) corinempe
illi aBBreSaTO Ihe Kins of Fneland, tanquam uni substantiro, postponitur licera torma-
EIVa 5.
Neque id mirum cuiquam videri debeat, quod ex VOCuM AGGrEBALO FOTMEtUE VOX Deri-
vacira; quippe illud in ipla Lacina lingua (ne alias memorem) laepe tic. Nempe à trans
apes, cis. Alpes, Tormaneur Transalpinas, Cisalpinets: Cimilicerque Subterraneus, Supercce
lestis, Oltramarinus, Antemeridianus, Postmeridianus, Antelucanus, Antesienanus, Inter-
columnium, Intertienium, Intermuralis, Incernodium, Intramuranus, Futramuranus, ex-
temporaneus, extraordinarius, aborieines, ingeniculus, praecordia, praeludium, subdralis, sub-
jueis, subjueare, suburbia suburbanus, summaenium, summenianus, supplanto, supertimi
nare, praeliminaris, circumforaneus, aliaque mulca, tormantur ab his vocum ageregatis, sub
terra, super caelum, ultra mare, ante meridiem, post meridiem, ante lucem, ante siena, in
ter columnas; inter tiena, inter muros, inter nodos, intra muros, extra muros, ex tempore
extraordinem, ab orieine, in senua, prae corde, prae ludo, sub dio, sub jueo, sub jueum, sub
urbe, sub maenibus, sub planta, super limine, pra limine, circum fora, c
Si tamen Substantirum Plurale exeaL (uE plerungue AC) in s; duos
(nempe formatirum pluralis, e Formatirum pollestiri,) in unum coincidunt
seu potius prius (cuphonia gratia) eliditur: utthe Lords Touse, the Touse
of Coras, Domus Dominorum, Peu Magnatum; the Commons LTouse, che Touse
of Commons, Domus Communium; prothe Lords sETouse, the Commons sY Louse.
Ouod idem etiam fieri non raro solet in numero Singulari, quories nomen Proprium exii
in S: ut Priamus Daushter, the Dauehter ofPriamus, Priami tilia; Venus lemple, the
Temple os Venus, Veneriscemplum: Pro Priamuss Dauchter, Venus s Temple.
Sed e plena seriptio rerinetur (e quidem nunc dierum trequentius quam olim;) ve
Kine CharlessCourt, Aula Regis Caroli; Sc. Famess Park, rirarium laneti Jacobi, seu,
ad Sci. Jacobi (aedles.)
Oni autem arbitrantur illud s, loco rocis his, adjunctum esse, (priori scilicet parte per
Aphaerelin abscicta,) ideoque Apostrophi nocam semper vel pingendam esse vel lalcem Lub.
incellisendam; omnino crranE. Quamris enim non nesem quin Apostrophi noca com-
mode nonnunquam aftigi postic, uc ipsius litera s’ulus diltinetius, ubi opus elt, percipiaeur;
ita tamen semper tieri debere, aut etiam ideo tieri quia vocem his innuat, omnino neso.
Adjungitur enim ec Faeminarum nominibus Propriis, ee Substancivis Pluralibus, ubi vox
bis linc solaecismo locum habere non porelt: acque etiam in pollestivis ours, vours, theirs
bers, ubi rocem his innui nemo Comniaret: e quidem ipsa voz his, ut ee interrogacirum
rehose, nil aliud sunt quam hees, 2ebos, ubi sidem omnino praestat quod in aliis poltestiris:
Seribitur aurem his pro hees, eodem errore quo nonnunquam bin pro Been; item Wehose pro
2ehos, Eodem erroré quo done, eone, tnoune, grorene, dec. Pro doen, soen, noven, eroven,
vel don, son, tnoren, proon; urobique concra analogiam linsux; Led ulu detendicur.
Alterum Adjectirorum (quod innuebatur) genus est, quod Adjectirum Respectiu
Respectivum (quoniam aprius non occurrit vocabulum) appellare libet: Ouo
Relpectus alii fere omnes (Praeter eos qui adjectiro Possettiro innuuntur) in-
nui solent: Dui tamen mulio distinctius, ubi illud requiritur, Der Praepoli-
tiones exprimuntur. F. A aurem nihil aliud quam ipla rox substantira adie-
ctire polita: et quidem non raro sequenti roci per F yphen conjungitur, quali
Hexet rox compolita.
Sic a Sea fisto, a fist of the Sea, piseis marinus, vel maris, (in maris ex mari, ad mare per
tinens:) a river sist piscis Hurialis; a reine vesset a vesset for reine, vas vinarium, seu vi
no destinatum; a Furty vorase, a voyase 20 Turtey, navisatio Purcica, Ceu in Purciam;
a sea vorase, a vorase by sea, iter marinum, Peu per mare; home made, made at home, clomi
tactum, vel apud domum; selse love onouria, sui amor: self murder, avroxcreiar sui exdes:
manstanehter, the stauxhier of man, homicidium, humana cxdes, cades hominis; a eold
rins, a rine of eola annulus aureus, vel ex auro, et infinita alia.
Neque Tolis Subltancivis, sed ee Adjectiris, Parricipiis, aliitre Forlan orarionis parribus.
hujusmodi Adjectira Respectira adjiciumeur: ut a sun shiny dar, dies incaugis, Tolis splendore
clarus:

## Folio 30 — 867984570:0788
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000788.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
De Comparationibus.
clarus; a sels tormenter, vel sets. tormemens man, FLCAUTOnLIMIOTUEnUS, cavror nuopepd O
Cum autem Adjectira non nili subsconaris adjunsi soleane; Dicendum elt, vel ila IIIC
loci (ut alia etiam Adjectira) in Adrerbia degenerare; vel pocius supponenda sunc cum
Subltanciris primo conflari, ue sun shine solis Splendor, se ls. torment avroriuveia, lui Formen.
rum; et deinde exhis aggregatis tormari Adjectiva, sun stin-y, self. torment. ine
Si quis aurem haec omnia pro Compolitis haberi concendar; cgo non prortus abnuo, modo
calia compolica dicac este qualia sunc osis, cornrcr, iven, rozasor, etjam, quare, quamd CM
quandoquidem, nibilominus, respublica, senatus consullum, hujusmodi, ec. in quibus de vo-
ces ipla ee Syntaxis manet integFL.
Nocandum aucem est, quod hujusmodi Adjectiva nonnulla, quories Paceriam signifi-
CanI, (et Materialia isicur dici pollune,) terminationem en aliquando a(TumumE: uE a eotd
rine. a eoldenrins, annulus aureus; a brass. vessel, a brazen vessel, TaS XNCI, a Bot  LOP.
ahornen top, eroctus corneus: Sic a leaden pixe cubus plumbeus, à 20ooden beatt abs lignea
Woollen cloth pannus lancus; Linen cloch, faxen cloih pannus lineus; hempen ctoih pal-
nus cannabinus; an cartben vesset vastictile, ras cerreum; e raro alia
Sed nec haec Adjectira Macerialia tam Arictam Subeune lesem quin aliquando poltint ICII
substantiris postooni: Urnec alia Adjectira (praeter duo jam enumerata genera) sive pri-
micira sinc, sire a Substantiris aur aliunde Formata; quorum non pauca genera suo loci re-
censebuntuT.
Adjectira Subltancire posica (hoc est, omisso suo substantiro,) pro Sub.
Cantiris habentur: Et, Adrerbialiter posita, adrerbialcunt.
Cap. 6.
paeria
es Cmui uiions.
Tomina Adjectira (uE apud Lacinos) Comparationem Cortiuntur; Gra-
dus nempe adsciscunt Comparatirum ex Superlatirum.
Cradtus Comparatirus Formatur a Positiro addendoer; Suporlatirus adden.
do est.
De fair Formosus fairer tormolior, fairest Formotiltimus. Sed de uterque gradus per
circumloquutionem formantur, ut apud Lacinos; ut more fair, most fair very fair, maxis
tormotus, maxime Formotus, valde Formotus.
Fria quidem (e vix plura) tormantur irregulariter. 0od bonus, better, best, (pro
beest;) Bach illi malus, reorse, (et Worser,) Wor St (DrO Weor Sst;) Litle parrus, less (de
lester,) test (Dro les At.
Mulci pro lest scribune least, (ue distinguatur a conjunctione test ne ut non) verum
omnino concra analosiam Cirammatica. Mallem eso Adjectirum lest. Conjunctionem least
scribere.
Fx quibusdam sire Praepolicionibus sive Adrerbiis Cormaneur (uc apud Lacinos) Adje.
atira Comparacira e Superlatira. Sic Besore, former, formost. (e fust, quali forist) Diae
Prior primus: A. ove, over, overmost, vel up, upper, upmost, et uppermost. Cupra Tuperior.
Tupremus: De neath, nearber, neachermost, intrar interior intimus: Behind, hinder, hinamost,
 hindermost: Late, later, latest, last. Dolt. (sero,) Dolterior, Postremus: Much muleun
de many (olim moe) muleis faciunt more, mostr quali mor, most.
Ve alia Adjectira, ita praesertim Comparatira et Superlacira Pexissime ad.
verbiascunt.
Ve illiaone male Pactum, much les mulco minuer less pleasane minus voluve, most icarn.
ea maxime doctus.

## Folio 31 — 867984570:0789
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000789.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Pronominibus.
De Pronomunous, seu Nominibus Personalibus.
Tomina quadam Personalia, rulso Pronomina dici solent; ideo quix alte.
 rius Nominis quasi ricem supplenE.
Sune quidem rerera Nomina, sed aliquantum ieregularia.
Faec aurem, tam singularia quam pluralia, duplici fere Forma Peu Ratu OC- Pronomi
p scatr
Currunt: alterum exo Rectum appello, alterum obliguum. Tlabentque sua ad upter.
jectira Posettira, licet Deculiari plerumque modo Formata.
In Ctatu recto usurpantur quories vel ABIOluLE POnuntuT; vel Verbo praecedunt, ut L. a-
rinorum calusrectus: In ltaiu vero obliquo, ubivis alias; quipre cum Verbo, Praepoli-
tioni, aliire voci rectriei postponuntur.
Primam personam designat in Recto Singulari Fc90, in Obliquo mee, cu- Pronomi
jus Poressirum my, mine, meus; in Recto Plurali mee nos, in Obliquo us, cujus neraio
PoTtesivum our, ours, notter.
Secundam personam designat thou tu, in obliquo thec, unde Possettirum thy Thou.
thine, cuus; Pluraliter (tam in recto quam obliquo) ree, jou, ros, unde Ponel-
Srum jour, jours, recter.
Terriam pertonam, ubi de Maribus sit sermo, hec ille, in obliquo him, (prO ee.
heem,) unde Porettirum his (Prohees:) Sin de Foeminis agatur, sec illa, in Shec.
obliquo her, Porsestirum her, hers: Si aurem de neutro sexu agatur, it illud, re
(tam in statu recto quam obliquo,) unde Possettirum its. In plurali (sire de
maribus, Foeminis, aut veutris asatur,) cherilli, illae, illa; in obliquo them
(theim;) Possettirum their, theirs, TuuS.
Incerrogatirum, in utroris numero, de Personis est, mho quis, in obliquo Who-
whom; DC Rebus (tam in recto quam obliquo) what; Ponestirum whose, (vel
Potius who s,) cujus. Ouod tamen de rebus rarius ulurpatur, sed potius whereof.
NTocandum autem Polsestira my, Thy ber, our, pour their, tune uturpari quando Substan-
tiris conjunsuntur; ut this is my house, haec eltmea domus: at mine, thine, bers, seurs,
rours, theirs, ubi substancirum Tubincelligitur; ue this hoose is mine domus hac est mea:
led e mine, thine, dicimus nonnunquam ubi Subltantirum exprimitur, sed solummodo
ante Vocalem; uc my arm vel mine arm, brachium meum. Nonnulli etiam Bern, ourn
vourn, hisn, dieunt, pro hers, ours, etc. sed barbare, nec quilquam (credo) sic scribere
TOlet.
Notandum item apud nos morem obtinuisse, (sicue apud Callos aliosque nunc dierum,)
dum quis alium alloquicur, singularem licet, numerum tamen pluralem adhibendi; verum
cunc jou dicimus, non rec. Singulari vero numero liquis alium compellet, ret dedisnan.
ris illud esse solet rel familiaricer blandientis.
H3C

## Folio 32 — 867984570:0790
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000790.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Pronominibus.
Eec autem omnia Pronomina simul conspicienda proxonit haec Synoptis.
Pronom.
Primitira,
Eorum
Pottes.
lVa
in stacu
Interro.
ESingularis.
EPluralis. Wec
Singularis. Thou Thee
Eeturalis. Tec jou
CMaT. Fec Bime
Sin. L F∞. SBec  her
CNeu.
Celuralis. They them their  theirs
SPersonarum. (WBo rehom rehos
gatirum. CRerum. W hat robereof
Lu, that. Demonitratira chus, that, hic, ille; pluraliter these those; Ttem the same idem;
e Relatirum vel etiam Interrogatirum which qui; nulla ratione dicenda puto
Pronomina, sed plane nomina Adjectira.
Non enim pro nomine Substanciro poni solent, ut nempe iptius loeum suppleant, lquod
in Pronominibus tieri debere ipta Denominatio oltendic:) Sed Substanciris adjiciuntur,
eodem plane modo quo alia quaelibet Adjectira; ut this man, that man, rebicto man, tbe
same man, homo hic, ille, quis, idem. Si enim aliquando sine Cuis substantiris occurrant
quod quidem non raro AI, ipla tamen Substancira Tubincelliguntur; prout in omnibus fere
Adjectiris Fieri Colet. Dicimus enim Lacine unus, multi, omnes, aliiu docti, indocti, _c. AN-
olice, me many, alb, otbers, the learned the untearned, _c. omistis Substantiris: Nec ca-
men haec Adjectira in Pronominum numerum accenseri Tolent.
rnict. Relacirum hich qui, ulurpatur etiam interropatire; ut in aliis linguis
heri Colet: ex (de personis) iho ex whom.
Est aurem nomen Adjectirum.
De his aucem nocandum est, dici non raro Bereos, ibereos, rebereos: bereby, ihereby
rebereby, Scc. Pro of ihis, of that, (et these, of ihose) of rehich: by ehis, by ibat, (by these,
By those,) by rebich, _c.
Nocandum item vocem rehat (incerrosatire, aue indetinice sumptam) aliquando Adje-
etireponi; sed non eodem sensu quo inter Pronomina Supra reculimus: Nam rebat Pro-
nomen, ligniticac Duid (Substancire sumprum;) at rehat Adjectirum, porius est qualis;
ut rehat man, qualis homo
Pro Relacivo rwhich, non lraro ponitur that.
Vox omn quxe possestiris non raro cupannios subjunsitur, est plane nomen
Adjectirum, ex ralet Latinorum Proprium.
Sic my oren bouse, jour oron lands, Ae randers oren sivord, dec. F mea ipsius domus, vectri
iptorum fundi Alexandri ipsius enlis, _c. ) Tunc ad verbum mea propria domus, vestri pro
prii fundi, Aexanari proprius stadius, ec.
Voxsels, pluraliter selves, quamvis etiam Pronomen a quibuldam censeatur,
(quoniam ue plurimum per L acinum ipse redditur;) est tamen plane nomen
Substancirum, cui quidem rix aliquod apud L acinos Substancirum relpondet:
prexime tamen accedit rox persona, vel propria persona.
2B)
thinc
Pext.
PexI. 3.
WHaE.
Omn.
SctF.

## Folio 33 — 867984570:0791
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000791.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
VEmy sels, iby sels, our selves, jour selves, ec. (ego ipse, cu ipse, nos ipsi, vos ip(i, _c.
ad verbum mea personan rua persona, nostrae personae, vestrae personae, eC. FatCOL TaMEN
himsets, it sels themselves, rulgo dici pro his self, ils sels, their- selves; at (InFEFPOHLO
oren) his oren selt, its oron self, their oron selves, iplius propria persona, illorum propria
personx. Podem lenlu apud GraecOS POCtaS OCCUTrUNE is, Bim apdzO; UE Bin Epananin, ret
Eipannéo Bin, LTercules ipse, vel propria Hereulis persona; Fserculés self, Tercules himsetf
Fercules oren setf. Sic illuid P) al. 09. 4.  iv robur Recis justitiam amat, reddi not
incommode Poterit, the Kines seif (vel the Kinos Majesty) loveth riehtcousness, 
aplen Rexia Majeltab, Resis peltona propita sulticiam amat.
PUtborum Aexio seu conjugatio, quae inreliquis linguis maximam COrtitur
ditticultatem, apud Anglos lerissimo negorio peragitur.
Nos duo tantum habemus Tempora in quovis verbo, Pralens e PrRtCrI Tempora
cum Impertectum: Duo item Participia, Actirum et Passirum, quae plane
Adjectira sunc, aliorumque Adjectirorum nacuram omnino obcinent. Ouod
Superest, verborum aliquot auxiliarium adjumento tere totum perticieur.
Pralens est ipsum chema; ut Burn uro: Aeque illud innuie quod jam cum eraesens.
lognimur praesens est.
Prxteritum Imperfectum chemati regularicer adjunsit ed; ut Burned urebam: Praeceri-
um imper.
IIud aurem innuit quod illo quidem tempore (de quo sit Termo) praesens erat,
ctum
seu (ut loquuntur) in fieri. Atque eadem etiam rox eAt Participium Pastirum Paricipi
regulariter formatum; ut Burned ustus.
Praeceriri Imperfecti, ec Parricipii Pastiri Anomalix post tradentur.
n Passi
Participium Retirum chemati adjunoit inz: ut Burnine urens. Fademque Aettomm
vox Substantire polita est Nomen Verbale, acque etiam Ocrundiorum vices
Supplet; ut inburnine this in urendo hoc, in burnine of this in uctione hujus.
Verbo infinite posito praesisi solet particula to. (Oux tamen nonnunquam infinimm
omittitur; ut post dicetur.)
Osurpatur aucem post alia (non pauca) verba, et Adjectira; uc eriam ubi substantire
Donitur: ommino ut Lacinorum modus intinitirus.
Pertonarum et Numerorum distinctio, per praesixa nomina Pertonalia, (vel, Pason.
in tertia persona, alia quaeris substantira,) instar Latinorum calus Nomina-
tiri, maxime indigitatur; ut Iburn uro, they burn urunt.
In secunda tamen persona singulari, utriusque Temporis, additur termina-
rio est; et in tertia singulari, praelentis Temporis, cerminatio eth, vel ipsius
locos, (aut, Si necessitas pronunciandi postuler es.) Thou burnest, Ile burneth
(velburns,) chouburnea st: uris, urit, urebas.
Dicimus aucem (verbis auxiliaribus aeillu shall,) will, shalt, per Syncoven, pro eillst
Batst: Trem Bast, Barh, hoc elt hast hath, Dro havst harib, (ut e had pro bar d. )
Et in verbis auxiliaribus rvill, stall, may, ean terminatio etb, prortus omiteitur.
Omintitur etiam utraque cerminatio in imperando; e post Conjunctiones is (I, ihat uE,
Thoueh althoueh quamvis, rehether utrum, ee aliquando etiam polt alias aliquot Conjunctio-
nes dt AAverBia: tunc seilicet ubi L acini odum Imperacirum auc Subjunctirum achiberent
Tn Torminationibus est, eth, ed (et en, de qua postea dicetur, ut et pallim alias) vocalis
Fere ad placitum, per Syncopen collitur, (nisi Forlan alperitas pronunciandi aliquande
impediat;) ejusque desectus, ubi opus est, Apostrophi noca innuitur; uc dost Dro doest
23iS; aoib, docb, pro doetbasit; didst, diast, pro aiddest asebas; plac d pro placed locacus:
burnde burnd, Dro burned ultus; tenoren knoren, pro knOrVeH nOTuS

## Folio 34 — 867984570:0792
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000792.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
Verbis Auxiliaribus.
i A P. 1X
De Verbis Auxiliaribus Mutilis.
Erbis intinitis (sed omissa particula 10) Praeponuntur haec Verba Auxi
liaria Do, will sall. may, can, cum corum Praeteritis imperfectis Did (pro
doed) voula, soula, (ab antiquis molle Bollen) mieht (olim mouehe,) coutd: Ltem
must, quod extra tempus praesens rix reperitur.
Sed _ Verba les permito, vid jubeo, dare audeo, belp adjuro, et Forcalte alia nonnulla,
(quasi ettene verba Auxiliaria,) praeponuncur etiam rerbis intinitis, omilta nonnunquam
Parcieula 10.
Hac aurem verba Auxiliaria, ideo mutila nominanda censeo, quoniam ultra tempus Prx.
cericum Impertectum non ulurpancur: Parcicipia nempe non habene, nec verba Auxiliaria
Tibi praetixa admittunt.
Duotamen D0250, _ Will volo, quoniam devosita auxiliariUM NALUITA NON FATO UL ver-
ba AbIOluta OcCurruNE, incegre formantur, nempe tam participia habene (doins, don, il-
iine, rvilled,) quam verba auxiliaria admictune; ubi scilicet funt verba abloluca, non aurem
ubi sunc Auxiliaria.
Do et did indicant emphatice tempus Praesens, et Praeteritum Imperfectum
VrO, urebam; Tburn Pburned, vel (emphratice) do burn, I did burn.
Shall e will indicant Futurum. Vret, Et sallburn, It will burn.
Ouoniam autem extraneis Catis est cognitu difficile, quando hoc vel illud dicendum est;
(non enim promisene dicimus salt e rerit;) neque tamen alii quos vidi ullas cradidere
regulas quibus dirigantur: has ego tradere necestarium duxi, quas qui obserrarerie hac in
re non aberrabit.
In primis personis sall Iimpliciter praedicentis eA; will, quasi promitten.
tis auE minantIS.
In secundis e tertiis pertonis, sall promittentis est aur minantis; mill sim.
pliciter praedicentis.
Dram, ures, urcc, vremus, uretis, urent: Zstalt burn, you aeillus (ihou ilt,) he reillu 2e
Pall, re Weill, they eilt burn: nempe hoctuturum Praedico: vel L wilb, pou sall, (thou
sall,) he shallu reee rvill, ree sall, ther salt burn; nempe, hoc tucurum spondeo, vel,
FaxO ut CL.
Woula et Boula illud indicant quod erat, vel estet Fucurum: cum hoc La
men discrimine; Woula roluntatem innuit seu agentis provensionem; sould
Simpliciter futuritionem.
Vrerem; urere debebam, deberem, volebam, vellem; Z sould, or reould, burn.
MaY, Can. Mlay e can, cum eorum Prxeteritis imperfectis mieht de could, potentiam in-
nunnt: cum hoc tamen dilerimine: may et miehs vel de Jure ret Falrem de
rei postibilitate dicuntur; at can et could, de viribus ageneis.
Pottum (sive poris sum) urere, Z canburn; poceram vel postem (poris eram vel eltem,
urere, Lcouldburn; pollum urere (nempe pollibile elt, auc licet,) Lmay burn; Voceram
rel poltem urere (polsibile vel licicum erat vel elsec) Lmishs burn.
Nust necessitatem innuit. Debeo, Oportet necese Cst, urerC, L mustburn.
Aliquando, sed rarius, in praeteriio dicitur must ( quati ex muss d seu must contractum.)
Sie, si de praererico dicatur, he must (seu mustt) beburnt, oporcebat uris leu necelse ha
BLIE UE UTCTetUIE.
auxiliarit
de
po
vonid,
Mouta.
Must.

## Folio 35 — 867984570:0793
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000793.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
C aP. 10.
Verbis duxiliaribus.
De Verbis Auxiliaribus Interris.
Lia duo rerba auxiliaria FTave, et Am (seu becu) praeponuntur Parricipiis surilia
inte
Paltivis; eodem plane modo quo aliis quibulris vel Adjectiris rel eriam a
Substantivis.
Fodem plane modo quo Gallorum j’ ay, je suis; aliaque ejusdem signisicationis in lin.
suis aliis modernis; quibus haec noltra respondene.
Inteero vero ideo appello, quoniam non modo duo tempora, (praesens de impertectum,)
Sed _ participia habent, e verba auxiliaria libi praetixa admittune (dummodo ipla tamen
adhue maneane auxiliaria) non secus ac alia quavis Verba absoluta.
Auxiliaria eamen dico, quia non modo Praetericorum pertectorum et plusquam pertecto.
rum omnium, sed ec tocius vocis Passirx vices lustinent.
Titave (participio passiro junctum) indicat Praceritum Perfectum; illud Hare,
nempe quod nunc est praeteritum, seu (ut loquuntur) in Facto csc: FIad, pEXtC- had
xitum plusquam pertectum; illud nempe quod cunc erat praeceritum, (eo sci-
licet tempore de quo Ac Termo.)
DTi have burned, usteram L had burnedu usiste zo have burnedu nousas havine burnedu
Loguus havine spoteen. Sic salt have, Weill have, illud indicant quod eric praeteritum; quod
Ciraeci tortalle per iptorum paulo-Post tucurum, vel mox. Fucurum exprimere postunt: La
rini vero aexrius exprimune nisi in verbis Formae Pastirx; ut loquutus cro,  sai have
spoken, loquurus essem, sould have spoken: nam Y sal have burned, Et vill have burned,
ditticilius Lacine redditur, nili forlan ussero, usserit, cantundem signiticare dicamus: AF L
poula have burned, Lould have burned, Lacine dicimus, Ossissem, ossisse vellem.
Am vel bec sum, (participio paltiro junctum,) totius rocis Pastirx (ut lo0. Am, Bec.
quuntur Lacini) rices serit.
Prouc etiam in aliis nunc dierum linguis: ex quidem ex parte ins lingua etiam Fatina.
Est aurem hoc verbum Patis anomalum; et duplicem quidem Formam habet.
In Prasenci
am, art, is, pluraliter are.
Bec, beest, bec, pluraliter bec.
In Praeterito S was; wast, vas Z pluraliter
impertecto Zvere, vert, vere s vere.
Intinicum 10 be. Parcicipium Actirum beins; Pastirum becn.
Prior Forma (tam in Prxelenti, quam in Prxeterito Imperfecto) illic ple-
rumque achibetur, ubi Lacini modum Indicacirum ponerene; alibi tere lem-
Der secunda.
TTror ultus lum, Lam burned: LUTaE, L VItuS lim, 7 L De durnea, a S exam,
Treas burned; quamvis urerer, quamrisultus ellem, althoueh Levere burned: ultus tui,
have been burned; ultus Fueram, tuillem, Thad been burned: urar,  salt be burned; altus
Oro, Zsalbhave been burned; ultus ellem, Fuissem, L. Pould he varned, = Bould have beent
burned; ultus esto be burned; uri eo be burned; ultus esse rel tuisse so have been burned.
Acque ad hanc Formam nos omnem Modorum _ Temporum rarietatem, quae apud L.ati-
nos conspicieur, facile ablolvimus. Amo, Flove, do lovC: Amabam, L loved, L did love.
Amari, L have loved: Amaveram, L had loved; Amabo, Jsal love, L Wvill love; Ama, love
thou; Amer, Y may love, L ean love; Amarem, Z mieht love,  could love,  sould love, 
reould love: ANVIV riM amaVerO, soula have loved, L vvill have loved; Amarillem, Lsould
pave lovea, Laould bave loved, L coula bave loved, T mieht have loved; Amare, to love; Ama
eille to have loved; amandi, of lovins; Amando, in lovins; Amandum, iolovns; Amarum, 20
odc:

## Folio 36 — 867984570:0794
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000794.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
pio Pastiro.
P.
De Verbe
love; Amatu, tobe loved; Amans, lovine; AmaturUS, beine +0 love; AmatuIS, loved; Amandus,
beine to be loved. Ft pariter in Paltira roce, mediancibus Auxiliari sm leu Bec, ee Parrici
E A P.
Z
Desede Vocis Nominativae  Accusativae, alisque ad
erborum sintaxin spectantibus.
Nterroxando et Imperando, rox Nominatira suo Verbo postponitur
nempe Auxiliarium primo, si quod adsic; vel, s non adtic auxiliare, ipsi
verbo ABColuro:) Alibi plerumque (nec semper tamen) praeponitur.
Vi aurem Emperando dixi, etiam incelligendas vellem Permistiones, ConcesTioneS, _c.
gux a Lacinis pel mm imperacirum etteruntur.
Vro, uris, uric, dc. Lburn, ihou burnest, he burneth, dec. vel Z do burn, _c. Vrod urie
uric : _c. Burn L: Burnest thou: Burneth he: _c. Vel Do Tburn d dest thou burne doth he
barn: _cc. Vram, uraS, urat, Scc. vel ure, urito, _C. Burn Z, burn thou, burn Be, dec
Nocandum aurem quod ubi in secundis personis tic Imperium seu Concellio, rox nomi-
natira ExpilTImE OIETIEuE; VE ure, urite, burn; pro Burn thou, burnyec: In reliquis vero
personis tic laepe circumlocurio per rocem let (permitte, Linc,) ut uram, UraS, UTaMUIS, u
rant, let me burn, let him burn, let us burn, let them burn; hoc elt, ad verbum sine me ure
re, (permitte ut uram,) sine eum urere; ecc. Quod iptum quidem apud L acinos tuc; nam
cum urat, uramus, ecc. (quae Tunt revera modi Subjunctiri) Imperatire ulurpantur, Po-
nuncur eliprice, pro esto ut urat, licet ut urat, licet urat, sine urat, aur alia ejusmodi for.
mula.
Nec mirum CC, me primam personam singularem modi imperatiri recensuilte, quod
Pauci faciune; nam qui hujulmodi formas Imperatiras esse concesserit, (Petat quoties relit,
nunquam obtinebic; Pecamus quoties velimus, nunquam obtinebimus, _cc. ) Aste he (vel let
him aste) asost as he reill, he sall never obtain; ecc. idem etiam de hac, eadem ratione,
concedere debet, (Petam exo quories velim, nunquam obrinebo; ) Ask = (vel let me ask) as
ost as TWill, Tsal never obtain.
Fadem tere torma nonnunquam postpolicio vocis Nominatirae, (post Praerericum Imper.
tectum, praeserrim verborum auxiliarium,) supplec defectum conjunetionis if li. Si peruistet,
obrinuistet: ITad he asted, (Pro is he had astedus) he hadt obtained.
Sedes vocis Vox Acculatira Verbis Fransiciris (nunc dierum) plerumque poltronitur;
accusari ut Vrie me, he burneth mec.
Acolim Tolebat Cape praeponi, hec mee burneth, mee hec burneth; prouc adhue avud
Germanos _ Belgas ulis Hc; _ aliquando etiam apud AnglOS, prxesertim POCrAS.
sedes parii Adrerbium negandi not (non,) Verbo poltponitur, (nempe auxiliari pri-
ulae Neea mO, si quod adsIE; aut, s non adC auxiliare, Verbo principali:) aliis tamen
iva.
orationis partibus peaesoi (olet.
Non urebar, il burned noc, il did not burn: non me not me, me non urebat it vurned
me not, il burne d not mee, mec it burned nol; non me urebar it vurne d not me, me il barned not.
Lacinorum Parricipia Fucuri temporis (in rus et dus) nos plerumque esfe-
rimus per Verbum Infinitum.
Pratixo tamen (aut per Ellipsin omisso) Adjectiro aprae significationis (vel aliquando
Praeposicione) ut hiac circumlocutio. Moriturus 1o dy, vel about 10 dy (guali, circiter ipsum
MOTI) reaar +0 aY (mori ParAEIS,) like 10 dy (moxei vicinus, veritimiliCEF mOrItUTUS,
condemned to dy, (morri damnatus.) Sic, occidendus, 10 be Killed, ready 1obe tilled, ltee
eobe killea, aut alia non absimili Forma.
Fs (uE loguuntur) cerrii adjecti, innuitux praefixa voce tbere, et postpolita voce Nomi-
nacira. OcFIE (datur) calor in sole, there is heat in the Sun: XTOn LUHE (nOn danEuT)
orbes colidi, (nulli dancur orbes Colidis) ibere are no solid orbs, ec.
Verba
dederivuit
Carinorum
Pariicipis
ruse

## Folio 37 — 867984570:0795
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000795.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Lid P. 12.
Verba impersonalia proprie non habemus; ce Gltae Fatini Impersonaliterr
De Verbis Anomalis.
etterun, o cuuo ploatet, Planaa Voce Lara .
Placer, jurat, oportet me, jultum ese; t pleaseth, it dehchteth, it behoveth me, tobe just.
Obi tamen liquis dicat (justum esse) calum elle Nominatirum rerbis placet, juvat, opor
cet, ideoque ipla esse Pertonalia; ego neuriquam inticias ibo. Constructio Anglicana LC
accipienda ell, 20 be just, it pleasethme; (jultum ese, id mihi pacce.) OOt TL PIOEVOX
lalrem epaba reteaeseltea  Tcatpcatto.
Nominatira, (10 bejust, justum esse) abtolure ponitur; vel polterior (it, id) redundat;
CClors Laorudio.
Estat ut de Verborum aliquor Anomalia pauca tractam. De quibus haec
duo primitus monenda Tunt.
L. Fota qua sequitur Anomalia non nisi praeteriti imperfectiremporis, et Du Pra
Participii Passiri Formationem spectat.
Nam in iptis quidem Verbis Trregularibus nihil aliuid irregulare est.
2. Fota illa quantacunque Anomalia, Verba Fxotica rix ommino attinsic,
Sed illa sola quae Natira TUnE.
Feptie vero illa appello quae d Fatinis, Gallicis, Fralicis, Fispanicis, auc eriam Cambro-
Bricannicis deduximus, quae quidem multa sune: Nacira vero illa voco quae ab anriqua
lingua Feuronica, seu Saxonica, orisinem ducune; qua quidem omnia lune Monoszllaba,
(aut falcem à Monosyllabis deducta,) et plerumque nobis cum Germanis, Belgis, Danis,
ecc. communia sunt, (leri Calrem immuratione facta;) quorumnempe sire Linsuaelire
Dialectus ejusdem cum nostra Anglicana sunt orisinis.
Anomalia prima; quae maxime generalis est, ex celeritate pronuneiandi ori- momalia
sinem duxit: nempe, (Dost Tyncopen rocalis e in regulari terminatione ed,) Generales.
relicta consona a expissime mutatur int; quoties scilicet pronunciatiosic era-
dit expeditior. (Ei quidem contractio potius dicenda ridetur, quam Ano-
malia.)
Nempe Post Cn ch, sB, f,k, P, _ e polt contonas s rh, durius pronunciatas, ee aliquando
polt Bm, ir, modo praecedat rocalis breris: hxe enim licera tacilius post le recipiune 
quam d. Oen plact, snatebt, sistit, att, dvelt, sinel t burnt, dec. pro plac an snateh d, fisti du
reate dus dvel d simelld, burn d, vel placedu snatehed tisbed Waked, drvelled simelled, burned,
Verbis 1o plase loco, 10 smateh rapio, 10 sist pileor, 1o ate erisilo, 20 dreit habico, 10
sme Oltacio, to burn uro.
Sed et vocalis lonsa praecedens non raro abbreviatur, vel in cognatam breviorem cransit;
quae _ ipla conducume ad celeriorem pronunciationem. Sic kept, stept, Wept, crept, sive pt, ept,
a Verbis so keep serro, to steep dormio, to reeep AeO, 10 creep repo, 10 sieieep verro, to leap lalto.
AC POlt ConIONaS B, 8, V, 20, Z, atque s, th, mollius prolatas; e l, M, H, Y, Praecedente vo-
cali lonsa, manet d: Facilius enim coalescunt cum a, propter limilem spiricus ad nares di-
rectionem, quam cum L. Sic lvd, smil d, raz d, beleevd, ec. d Verbis 10 live viro, 10 smile
lubrideo, 1o raze deleo, to beleeve credo.
Nili cum vocalis lonsa abbreriatur ante, JM, n r; et ubi B, V, in p S, Tonulque mollior
licerarum s, 2B, in carundem sonum duriorem eranLIc. Uc felt, delt, dremt, ment, left, be-
rest, belest, ec. d Verbis 1o feel ractu sentio, 1o deat diltribuo, 10 dream tomnio, 10 mean
intendo, 5o leave linquo, so bereave orbo, 10 beleeve credo.
Obi aucem d vel + prxecelleras, litera addiricia a vel s (in hac contracta Forma) cum a
vel s radicali in unam liceram coaleseunt. Nempe S s racticalis eAtet, COCUNE in L; Fin d
eltet raclicalis, cum vel in a vel in scoeunc, prout haec rel illa licera promprius proterri pol
TIE. Vcread, led spred, Bed, aread Bred tread, bid, hid, chid, fed, bled, bred, sped, strid, Aid
rid, ec. (seu potius reaad bidd, ec. qualI read d, bid du ec.) d Verbis 1o readt le80, to leaa
duco, 1o spread expando, so sed ckundo, 10 dread revereor, 1ostrend minurim lcco, 10
treac

## Folio 38 — 867984570:0796
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000796.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Verbis Lomalis.
Lid P. 12
ureaa conculco, to vid jubeo, tohide abscondo, 10 chide objurzo, 10 feed palco, 10 bleed lan
suinem emitro, sobreed pario, cduco, to speed expedio, tostride pallum extendo, tostide la-
bOT, coride equito. Sic, cast, hurt, cost, burst, eat, beat, sieeat, sit, quit, smit, rorit, bit, hit
met, Bot, cut, put, _c. (aue torcalle melius eati, biet, hirt, ecc. quali eat t, bit t, bit t,) 
Verhis to cast projicio, to hurt lado, 2ocost contto, (de precio dictum,) eo burst rumpo, la
eat edo, to beat verbero, 1o sveat Tudo, 10 sit Ledeo, 1o quit libero, to sinite percutio, 10
perite seribo. o bite mordeo, L0 hit DETCUEIO, LOMCCL OCCUTTO, Lo soot ex machina projicio,
+o cus seco, 10 put Dono. Iiem lent, sent, rent, sirt, ec. (pro lenad, sendd, c. Vel
lenat, senat, dec.) a Verbis 10 lend muruo do, 10 send micto, 10 rend lacero, 10 sird cingo.
Verba aurem hanc Anomaliam seu conrractionem palla, admictune ut plurimum eciam
Formam regularem, non minus elesancer quam hanc contractam; ut placed, sisted, believed
bereved sirded,s burned, _cc. vel placdu sistd ec. Nili torraltis cacoptonia nonnunquam
impediac lyncopen palsa, (uc sirad;) aur etiam (in Verbis trequenciltimi ulus) celeritas
pronunciandi contractiorem tormam in quibusdam ur plurimum Tuadeat; un de kept, Wept,
fere emper dicimus; Keeped, receped, rarius.
Anomalia secunca etiam Frequens est, sed Solummodo Parricipium Pastirum
spectat: Nempe Participium Pastirum olim Eaepistime formabatur in en: Cu-
jusmodi Catis mulea adtiuc retinemus, praesertim ubi Prateritum Impertectum
insionem aliquam anomaliam paritur. (Atque haec quidem Altera Parricipii
Formatio, Potius quam Anomalia, non incommode dici pocest.)
Oebeen, taben siven, stayn, knoren, Sc. d Verbis 10 be esse, 1o rake accipio, 20 sive 10, 10
pay occido, 10 knore c0gnolc0.
Ex guidem nonnunquam polt Praeterici Impertecti et Parricipii Paltiri communem tive
concractionem sire anomaliam, etiam haec Parcicipii Pactiri peculiaris anomalia accedit. Sci
licetram reritten, bitten, eaten, beaten, hidden, chidden, sotten, roten, chosen, broken, dtc
quam reritt, bist, eat, beat. bidd, chidd sott, rott, choses broke, ec. in P’arricipio Pattiro
(ac non item in Praeterito Impertecto) promileue eferuntur; a Verbis to rerite feribo,
1o bite mordeo, 10 eat edo, to beat verbero, io hide ablcondo, so chide objureo, 10 Boot proji-
cior to rot pucresco, 1o choose eliso, 1o break transo; aliaque ejusimodi multa.
Item promiscue Formaneur Participia soren. Beron Beron. moren. loadem laden; atque
Pore d sere a Bere d, more  loaded laded: a Verbis to sore feroto sere oltendo to here dolo.
1o more meto, 1o load vel lade, onero. Aliaque Forlan aliquor similia.
Soint ex aliae Anomaliae non paucae, praesertim in Praterico imperfecto;
Sed quae magis speciales lunt, nec quidem adeo mulex quam uc potsine sivil-
latim recenseri.
Verba auxiliaria, corumque anomaliam. supra cradidimus. Alia seguuntur, quae in suas
elaltes diltribuemus, praemictis illis quae urrobique eandem vocem rerinent adjunctis deinde
aliis quae aliter in Praeterito Impertecto, aliter in Parricipio P’altiro eAeruntur.
I. W in luero, spin neo. besin incipio sivim no, strike percucio, stiete hareo, sine canon
stins aculeis punso. Rins jacio, rins campanam pulto, rer ins corgueo, sprine permino, sine
pendulus agicor, arink bibo, sink mereor, srink contratior, stint toereo, hane vendeo, come
venio, run CurrO, find invenio, bind lIso, erind contero, weind convolvo; tam in Praterito
Impertecto, quam in Parcicipio Palliro, danc vonne, spun, besum, sieum, structe, stuete, sune
Stune Rune, rune, reruns, serune, sivune drunte, sunt, srunte stunte huns, come, run, found
bonna, eround, reound: Sed e eorum pleraque tormaneur criam in P’exterito Impertecto
Dera, VE rean, becan, sans, rane, sprans, drante, came, ran; es quaedam alia, sed rarius.
Ouxdam in Parricipio Faltiro allumune etiam en, ur stricken, (strucken,) drunten, bounden.
Sed et urrobique forma analosa fere in omnibus rerinetur, uc spinned, sieummed c.
e. Fieht pugno, seach doceo, reach extendo, secte quaero, beseech oro, catch capio, buy
emo, brins altero, think cogito, WWork operor: laciune urrobique soucht, taueht, raue ht
Souehe, besoueht, caueht, bousht, brouehi, thoueht, reroueht. Sed et exhis non pauca analo-
Biam rerinene, ut teached, reacbed, besceched, catched, Wvorked, ec
3. Fate capio, sake quario, forsate delero, uake larvaté) erisilo, stand (olim stead)
sto, break transo, speak loquor, bear tero, Pario, sear condeo, sivear juro, sear lacero, weear
induo, cero, recave texo, cleave haereo, cleave (olim clive) tindo, strive contendo, ibrive
dicescos drive pello, shine splendeo risé (arise) Turgo, sinise percucio, rerite seribo, bide
abide) mancor riae equito, choose (chuse) eligo, tread conculco, set aequiron beset sienon
fore et obliviscor. seethe coquo: taciune yirobique 1002e soek. forsock, 2eoke, arvotee, 5tood
broee. Spdee. Bbre, sore, suire tore, aire, river eldve. Strdve. rdve drove sone, rose arose
smoter
Parricipie
eni
pecialeo

## Folio 39 — 867984570:0797
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000797.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
idD.
smote, rerotes bodes abodes rodes chôses trod So d foreott, Sod. Sed ee utrobique dicimus
EUT Per a; ut brake, spate, bare. sare, sivare, lare, uare, clave, sat, begat, foreat  Fortalte
rem sodden. Mulca etiam uerobique recinet analo siam; ue Waked avare d beared Bearedi
recaved leaved thrived, abided, ch0osed. seethea C.
nere, snere erere, threres blere, crere, stere, su  saclay. l’aetsespia L’altira per en; draren.
Enoren, snoren, erore n throren. bloren croren fem (floron,) Mayn seeni ly n. (lay. n.
Sed e urrobique drare a, snore d throre  d. AFa fec Lugio, tic Redd. A 50c0. tic
avent (ab Anciquo rvend) e parricstum eon
Tunt. vel certe paucistima
De Adverbiis, (3c.
etiam threve rise. smitt rerit abiddriad. In Pexterito impertecto quaedam eriam forman-
quaedam alia, sed rarius. In P’arcicipio Passiro formantur eorum non pauca per en; ut
catem sakens for saken, broken, spöken. born. (born) sorn svorn torn oorn redven. Clo
dens thrivens driven risem simitten reritten raaen chosen troaden, eotten. becorten. foreot.
4. Give do, bid jubeo, sit ledeo, taciunt in Prxrerito Imperfecto eave, badrsate: In Par
cicipio Passivo, sivens bidden sitten. Sed ee vrrobique bidd, sitt. Arque huc reterenda sune
multa ex prima es terria clalle, qua Leruant praeceritum impersectum ctiam in a.
5. Drare traho, tenore scio, snore ningo, erore cre(co, throre jacio, blore AO, crore cano (in
star salli,) Ay volare, say occido, sec video. sy jaceo, faciune Praererira Imperfecta drere
Sunrque haec (guxe memini) Ouua linsux Anglicanx Verba Anomala: Alia vel nulta
Ci A P.
XTI
De Laverbiis, Conulaibus, Praepositionibus.
C Interjectionious.
Drerbia eandem Cortiuntur naturam apudnos, quam apud Latinos, ali- Adverbia.
alque sentes: Nempenon Verbis cancum, sed et aliis orationis partibus
adciuntur.
Adrerbia Temporis; Vuando reben, nuncnore, cunc then, hodie to day, cras to morrore.
heri resterdar, perpecuo ever, nunquam never, dum cehile, diu lons, a great rebile, donec
till un till. dudum since, asoe, lons sinse, tons aee, anrehae here to fore, pothac here after,
jamjam altreadr.
Numeri; Ouories hore ost, rories sodi semel once, bis treise, ver ihrice, chree times, qua-
ter four-simes, Eaepe, multoties, oft, often oftentimes, manytimes, raro seldome, Temper al
reares. (quali omnibus vicibus, d Cambrica roce sreaith rices: nili Forte Lralorum hic imi-
temur sutte via; auc Calcem Germanorum all. 2008.
Ordinis: Primo first. deinde afterreard, proximenext, secundo secondly, tertio thiraly.
ultimo laster, tandem at-last, at lenetb. ec
Loci; Obirehere, hichere, illic theres ubique every rebere, nusquam no rehere, ulpiam
any rebere, alicubi some rebere, alibi (alicubi alias) etse rebere, some rehet
reith in. Foris avith. ont: Duo rehicher, huc hither. illuc thicher, aliquo some rehicher, nullo
no rehither, intro in, Forasout: Duortum rehich rear, horlum this ar, cortum that reay.
nullorsum no wvar, turtum up reard, deortum aoren uard: Inde rehence, (from rehence,
hinc bence, inde thence: Simul tosether. Lcortim a sunder, in funder, prope near, hard by
lonse far off, a ereat vay off.
Actirmandi; etiam rea, Ves, L; Forre perbaps, perehanse, peradventure, il may be-
Nesandi; non (ablolure policum) no, (conjunete poticum) not.
Montalid; tn lo behold.
Similicudinis, _ Comparationis; Ouam, quomodo, Bore; tam, HC, So; ut aS, GuaKLUI
quam multum) hore much, masis more, minus lesse, maxime most, minime lest, ra de very
very much, omnino altorether, reholly; terme allmost, vellnieh: Lolummodoonty, but: po.
ciusrather, quam than, rix scarce, xsre haraty, bene reell, male ill, melius better, Dejus
uorse, optime best, pellime reorst, docte learneay, Forriter vatianthy, cito quictly, ec.
Reliom fere Adrerbia (ee ex enumeratis non pauca) sunt vel Periphrales; ut diu a lons
rehile jamdudum a creat rubile aso, Exepenumero many simes, etc. Vel Praposiciones aut
Adicctira Adverhiascentia; ut ante before, prove near, praeter beside, intra under belore, c
mulcummuch, parum lirile, magis more, ec. Vel denique d quibulris fere Adjectiris Forman-
cur, adjuneta cerminatione ly: ue docte learneaty, Forcirer valiansy, subiro (Tubitanée
addainy, terrio thiraly, etc.
Ouorum praecipua leguuntur.
asCbO

## Folio 40 — 867984570:0798
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000798.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
De Lsmonzal.
14
conjunctio. Conjunctiones ile Culcen aden  Gue au LalMB aues.
quor ad Conjunctionum clartem Lclesse malir: non tanci elt ue hac de re quis contendat,
cum, e apud Latinos, cacem aoraro rox nunc pro Adverbio, nunc pro Conjunctione
censenda est. Neque aliquod grare derrimentum pateremur, li tam Advetbia quam Con-
junctiones s Incerjectiones, ad eandem etallem rediserentuT. P. A quidem nonnihil discri-
minis, sed leriusculunt.
prxpositiones eriam eandem locetuacur naturam, quam in aliis linguis: Sed
FrCGUENEIORI apud AneloS ulu occurtunt quam apud Latinos, eo quod nos
Caluum dilcrimina non agnolcamus.
Verum de hisce quicquid dicendum erac, supea, ubi de Nomine Substantivo apebacur,
cradidimus.
nersectio. Incerjectiones non ita multas habemus. O, oh, ab, fi, ha ha he, st, nobis sunt cum
Lacinis communes. Fieualas, dolentis est: Vah tush, contemmentis: Foh, Foc-
torem abominantis. Vamo, potius nomen est.
Quacum hae lunc praecipie; e anau Gud nsdiacc, nec nor, neither, ucrum wehe-
ther, Tircor, cither, Ted but, namfor, quld belause, quare rehy, 2ebet0c, e180 Therejore
R if, cum then, quamvis thoueh, au noc With standine, tamen vet ue that, quod
that, cum secine, since that, rohen as, nili but, except, unlesse, Caltem at lest, vel even.
Si quis tamen harum aliquor roces potius Adrerbia elle dicar; aue eriam ex Adrerbiis ali
Amalorice Formata.
in
ed
Otquam lingulas orationis parres seortim consideraMu. OpCla PLCHu elle duXI ex
 aliquam incer se convenientiam e altinitatem obserrare; sive Fcymoloz a 
nem tiac, quam non lale, (Cen ccrmaor ossio) naloeram cesa
Ex quolibet nomine subltantiro, aut Subltantire polito, (sire Singulari sire
Plurali,) Formatur Adjectirum Possessivum, addendo s. Ot supra dicrum est.
rivi Possessiri; cujus au a quatam retinemus. Nemve, pront nessTyhinnai-
mus substanciris, aneiguitusr scu pocius re subjunsebant, quo calum illum Postessirum, leu
Adjectirum Possessirum Formabant. Duod ee etiamnum Faciunt Belex (uent id ipsi Forre minus
animadrertune) in quibusdam rocabulis: sic (v. 8.) d rivo Amstel dicto, Formatur vox Am
Stetre dam, (uv Homen,) d ell Amsteli aeger (Hurio seilicer illi objectus) sel 
ii vallum (sic enim ee nobis ec ullis aunta sionitica, in Amstet uustus Actet- dam L MII
Amsterledamus, _c. Sed vox prim eua videtur amstetre. dam, libC ett, ut nos jam loqui-
Cc
decry, d muleis aliis ejuldem torma.  in treasure ry, armour. r7 alme ry, (quod
 Souldier ry, sunner ry, insant ry, batte ry, aliisque ejusmodi, i Gutous aVIOrII K
tolemus alcerutt cnle creasurr, Armory, eec
una ab alia originem ducis, seu cognationem. F.F primo quidem quxe per regularem F lexio-
Est tamen alia anciguior Formacio Adjectio LOHCHIB, Uve (quod eodem recidic) Cieni-
aliis;) unde rox illa varie detormatur in smstetredamus, Amstelodamus, Amsterodamus,
Adjecti
oum PO
um
mux smstels. dam, i. C. Amsteli vallum. Sic ab you vos, dicimus joure, pour; a they illi
therre, theire, their: a sec, quod Saxoncsea seb, le Beo, (ex quo, acuot  AI
alia etiamnum dicunt b0o pro shee,) eatur heore, here, her: item ab AnsIo. SaM
hoc est avi, (pro quo jam wee dicimus,) Formabane illi ure (quali avire) unde Germano.
rum aor, de nottrumoure (ux olim seribebane) Teu (ne nunc, abjectis quories Feri PONIE
tinalibus e) our. Idem fere conspicitur in Fusband ry, Thusreise ry, midiois ry, nurse ry
ribala ry caval ry, chirurse ry, (Teu Contau sursery,) Fere ry leu furs (Judea, sudao-
rum habicacio, sudaismus,) foree ry, sculle. rY, imase. ry, tnaverr, Was 8e ry, moeke ry, pant-

## Folio 41 — 867984570:0799
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000799.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
de Lotoem
FlIS adde DaCDCT. ry, debauehe ry, Botete ry (concracte Bullery, Barrr,) drudee ry spice
ry, doory, pastery, master ry, vint ry.
djectt
Ouodlibet etiam Substancivum, Adjectire positum, degenerat in Adjecti ountess
rum; quod Adjectirum Respectivum supra diximus.
Etivam.
Substantira item non pauca, aut eriam Adjectira, (et alix nonnunguam rerba
Orationis ParteS,) Verbaliter polita, degenerant in Verba: Ft innuunt ictius scemcia
rei qualemeunque applicationem: Accedente tamen non raro Vocalis produ-
ctione, atque eciam Consonantis alleriatione.
TI honse domusu sohouse (domum adhibere) in domum recipere: brass XS, t0 vraze
obarare: etasse virrum, eo elaze ricrum applicare: crasse gramen, to graze gramme velei:
price precium, to prise, to praise xltimare: breath lpicituS, to breathe Spirare: Pade, pa-
aore, umbra, 1o stade, 1o staciore, obumbrare: asist pilcis, to fist piscari: oyt oleur, 1o oyt
oleo oblinere: rule regula, regimen, torule regulare, regere: Pove amOT, 10 love amare: lse
vica, 1o live vivere: strise concentio, sostrive, concendere: Fursher ulcerius, to further pro
movere: forrard ancrortum, to foraear d promovere: binder pollerior, tobinder recardare.
Deque alia innumera.
Nonnunquam tamen (praesertim Adjectiris) adjunsicur cerminacio en: DE past celeri
tas, 10 hast, io hasten accelerare: leneth lonsicudo, z0 tenethen prolonsare: streneth vires
robor, so strensthen roborare, vires addere: sors breve, tosorten abbreviare: fast tixum
so fasten tixere: rehite album, to rebite; e0 rebiten album reddere: black nisrum, to black.
to blacken denisrare: hard durum, io harden indurare, durum tacere: sost molle, 1o soften
mollire: thick cractum, so thicken incraltare: great grandis, to freaten grandiorem tacere:
lessminus, so lessen minuere: reide amplum, eo reiden ampliare: liebt lumen, zo liebten, t0
intizhien illuminare: Piehs levis, to liebren alleriare: lise rica, ro enliven ricalem tacere: briehi
splendidum, 1o briehten (plendorem inducere: frieht rerror, 20 affrieht, 1ofrieht, 20 friehten
cerrere: Aliaque mulca.
A Verbis aurem (sirehisce, sive aliis quibuscunque) Formantur Parricipia: Paricibia
nempePastirum unum, (addita plerumque terminatione ed, vel en;) alterum es vomi
a Verba
Actirum, (adjuncta semper terminatione ing;) quod etiam, Substancire DOF- lia; in cd.
tum, Cerundiorum ex Nominis Verbalis (Actionem Cigniticantis) rices serit: ut en ins, exs
supra octenum est. At adjecta terminatione er tc Nomen Verbale, Agentem
Tigniticans.
PoBear audio, Bear d auditum, Bearine audiens, auditus, auditio, a bearer auditor. T0
sive do siven darum, aeuist, a eist (prosiva) donum, sivine dans, donatio, a siver da
TOr. Aliaque innumera, ec ad libirum Formata.
Fx Substantiris fiunt Adjectiva Copiae, addita terminatione y: Facta item non- adjectiva
nanguam, sed rarius, Vocalis productione, et alleriatione Consonantis.
Alorese pediculus, Lorosy (pediculis Scarens Y DedienloTus: W ealth divicix, wealthy (di-
viciis abundans) dires: Fealth Panitas, Bealthy (Panitate praedicus) Tanus: Meht vis.
Pocentia, mishey pocens, ralidus: Worth ralor, excellencia, Wvorthy disnus, excellens: Wit
ingenium, ceitey ingenious: Fust cupido, concupiscenca, lusty robustus, statu achletico,
libidini procliris: Water aqua, uatery aquosus: Farth Cerra, carthy CerTCUS: W ood Li
enum, a 2000d Cylra, revoddy lignolus, sylvolus: sir aer, airy aereus: A Beart COF, Bearcy
cordatus, Forris: Phandmanus, hanay habilis, dexter: Aliaque mulca. Fluie cerminationi
respondet Cermanorum terminatio 18.
Copiae in
Ex Substantiris hunt Aajectiva Plenitudinis, addita terminatione full; Hoc Adjiectira
eA, plenus.
Toy caudium, jopsult LxtuS; Frait Fructus, fruitsall Fructuotus; Touth javentus, vouth
suit (juvenca plenus) juvenilis; Zust libido, tustful libidinolus; Care cura, carefull Loli
cicus, diligens; ese ulus, usesul ucilis; Delieht delectario, delleh sull jucundus, delectabilis:
Plener copia, plenicdo, pentisul copiotus; Zesp auxilium, helpscl auxiliaris: Aliaque multa.
pleniinar
Nonnunquam, eodem fere sensu, sed cum aliquali diminutione, additur ter- in some
minatio some, hoc est, aliquid.
Deliebt deleclario, delis besone deleclabilis, deleclati alte nEdiDETEI paTENS; Ciame
luTuIS.
Cap. 14.
nis, in tu

## Folio 42 — 867984570:0800
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000800.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
e Lotoeca
uT4
lutus, camesome Milaris, Lului procliris; Tre redet irk some inoratus, molestus; Barden
Onus, burdensome onerotus; Trouble molestia, troublesome molestus; Lieht luX, liehtsome
lucidus Lublueidus:; Fiul plenus, fulsome nauleam creans; Jland Iaus anasome dextre
Factus, bellus; Alone lolus, lonesome lolicarius; W hole lanus, rebolesone lalubris; (qu’a
olim, ec quidem rectius, scriberentur hole, holesome, urpore ab hail lanus, aut heal lano:)
roit labor, coilsome laboriolus; vie grandis, bissome srandiuseulus: Aliaque ejusmodi.
Contra vero cerminacio lesse substancivis addica, Adjectira facie inopiam
Sionificantia.
TF georibless nullius precii; wvittess ingenio vacuus; Bearcless dejectus, timidus, CXCOrS;
jortess saudio plane delticucus; carelesse neglizens; useless inurilis; hespless auxilio desti-
cucus. Sic comfort consolatio, comfortless contolarione deltiurus; sap tuccus, saxtesse Lucet
vacuus: rostrive conticeri (sc. apud Pacerdorem, ) shrivelesse minime solicicus, suique deque
habens, (ur de quo conticeri nitut penli HabeanE;) pro quo, corrupte, steeveless dicstur. Alia-
que quamplurima.
Idem etiam Expissime innuitur prxetixa particula priratira un adjectivis
quamplurimis, releciam in; sed hoc posterius non nisi rocibus à Latinis de-
ductis, quae eandem compolicionem apud Lacinos admittunt.
Se pleasant pracus, placidus, impleasant ingratus: avise Papiens, unreise insixiens: profi-
cable ucilis, imprositable inucilis: pasient paciens, impatient impaciens: Sic unvoriby in-
dignuS: unheattbr non lanus: unfruitful intrugiterus: unases ul inucilis: Aliaque multa.
Nocandum tamen elt, quod, uc non omnia Lacina ab in compolita privationem Cgniti.
Canc; ita nec omnia Anglicana per in seripta: Musca enim a Callis habemus, sed urplurimum
Latina originis, quae per in vel en promisene scribuntur, ubi recinetur senuina lignitica-
tio Lacinae praepolitionis in. Or insender ingenero, implant implanco, ingrave insculpo
aliaque mulca: qua tamen etiam promiseue per en scribuntur, ensender, emplant, enerave
ecc. ur ec eorum participia, encendered, emplanted, eneraven, ecc. F. F quidem optandum esset
(in exterorum gratiam) ut hujulmodi rocabula a Callis accepta, Gallorum en pervemo
retinerent, potius quam uc restitueretur Lacinorum in, unde illud en deductum est; ut omnis
de illius particulae significarione dubiratio rolleretur. Nam parcicula un semper priracira
est: en vero nunquam; ac in nunc est, nunc non elt: in illis enim dictionibus qua promi-
seue per in e en teribuntur, non elt priraciras in aliis ucplurimum privatira est, nempe
quae a Latinis pariter ligniticancibus dedueta Funt.
Dit. . Parricula item praeposicira dis et mis, (ut Callorum des et mes, et AnelO.
Saxonum mis,) idem tere signiticant quod un.
Cum hoc tamen discrimine; ais porius Concrarietatem innuic quam Prirationem, (re-
sponder liquidem Lacinorum praepolitioni de, prout in compolicione non raro ulurvatur;
mis quasi Frrorem quendam insinuar, e per male vel perperam urplurimum reddi porest.
Originemque habere puto à Verbo 1o miss errare, aberrare a scopo; quod factum DurO Z
Lacinorum mitto, missum, ue sit quali omistere, amiltere, missum facere, praetermittere:
(quippe nos non raro, pro Lacinorum compolicis, simplicia lubsticuimus; ut in 10 mend
emendo, ee muliis aliis:) Gallosque d nobis muruaros suum mes, porius quam nos ex illis
noltrum (itemque Anglo Saxonum) mis.
Lolike approbare, 1o distite improbare: henour honor, decus, dishonour dedecus: to honour,
10 Grace, Honorare, decorare; 10 distonour, 10 d serace, dedecorare: 10 deien dignor, 10 dis-
deien dedienoe: chance, hap forcuna, calus; misichance, mis bap intorcunium: 20 take ca.
DeTC, IO mistaRe CTTATE, Perperam accipere: deed ODus, mis déed maletactum: 10 use utI
contuescere, 10 dis use deluescere, to misuse aburi: to imploy impendere, 10 mis. imploy male im-
Dendere: 10 appiy axplicare, adhibere, 1o misi apply perperam axplicare. Aliaque hujusmodi
Oux d Lacinis per de, vel ais, seripiis deducuntur, eandem quam prius habebanesioni
fientionem retinene; ut distinsuish diltinsuo siusilcon decract decratio, defame detamo, delein
derineo, _c.
Terminatio ly Subsantiris addica, (et nonnunquam Adjectiris,) Adjectira
his iniy. Format Similicudinem quandam seu conrenientiam innuentia.
adjecti
ua moxiae
en dese-
tus, in
dede.
On, In.
n
Adjectiva
milicudi
Lerant sigas, siantly (siant libe) sISanCIo: carth terra, carthly lelleu. BedDe
Ccelum, heaventy caelicus: avoria mundus, voraly mundanus: God Deus, Coaly DiuS, quat
Deo contormis: eood bonus, eooaly eximiae Ctacurae seu magnicudinis, quali nenoeidhs. Alia
que timilia. Relponder Cermanorum et Belparum cerminacionibus lich, lick.
Ladem

## Folio 43 — 867984570:0801
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000801.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
De Ptymoloria.
Fadem terminatio sy Adjectiris addita, Format Adverbia cognatae signitica- verbia
tionis; ut Latinorum, in es d, et ter. DF supra dictum cst.
Terminatio ist Adjectiris praecipue addita (sed et non raro Substanti jectiv
vis) Diminutionem innuit.
Creen viridis, ereenisp Tubriridis: repite albus, rehitist albicans, Tubalbus: sofs mollis,
sosrist aliquanculum moltis: a thies tur, ehievist qualiTur, ad turandum procliris: a WV ot
Lupus, reolvist quali lupus, lupina ferociae proclivis: a chila puer, chilaish puerilis. Alia-
que multa, et tere ad libirum tormata.
Flabemus tamen et alias diminutirorum formulas in Substantiris (sed rarius substanii
OcCurrenteS.)
Ve abilt mons, a billocte monciculus: a pars pars, a parcel parcieula: a cock gallus ealli-
naceus, a cocteret salticulus: a pite lueius piscis, a pietret luciolus: a sack laccus, a fatebet
lacculus: a poke LaceuS, a pocket lacculus, (quae terminatio Gallica elt;) a g0ese anler, a
sostins anlereulus, (qua est terminatio Cermanica:) a lamb agnus, a lambtiin agnel.
luS: a chicte sallina pullus, a chictin pullulus: a man homo, a minitin homunculus: a
a pipe dolium, a piptin (quali doliolum) exiguum vas tetile culinarium: lic LLalei
Tlenricutris; l’unde parronsmieum FTarebins:) Wiltin Willielmulus: Thomin FnOmU
lus: Aliaque, sed pauca, limilia OcCUFPUNE.
va Dimi
nuttda
Verum adhuc alia est Diminuendi Formula apud Anelos, Ponum ipsum (vo- Dimimui
ali
calium praesertim) extenuando; sicut et Augendi formula cundem ampliando, uemen
autetiam protrahendo: (idque aliquando non cam mutatis literis, quam ca- carva.
rum pronunciatione.)
DE sap Torbeo, six Torbillo, led soop haurio, actacim Forbeo; sop ocTa Cpura panis juseulo
incinctus,) sippet ottula, minura panis parricula sic incincta, (ubI, praeter vocalis extena-
tionem, accedir Gallica terminatio et;) top culmen, tip, sippet apex, apiculus, sax (urrisque
medium) existomium: pour effundo, peer (alicubi locorum) decanto, minurim estundo: Lone
longus, rolone valde desidero, praegnancium instar, (qui minimam moram, loneam duCun,
eolineer lonsacurio, cello, moror, in lonsum procraho, prorelo. Lame claudus, t0 simp fuh-
claudicare. Savallore bolum deglurio, jieiit liquorem Porbillo. Srecep scopis verro, sivop uno
ictu autero, uc Aguita pullum, Milrutre. Sucte lugo, sohe macero, mulrum exluso, exlucco.
Spit Cpuo, spout quali plenis bucciseromo; babe, baby intans, puerulus, b00by B6aS, InCp
srandis; great magnum, idemque procracte pronunciacum (praelerrim si et craltiori Pono)
sreat per masuum: licle parrum, minutum; sed procracte prolatum, lec. le minucutum,
valde exiguum: prity bellus, sed prec- sy bellulus: tons campanae majoris bombus, sed tine
tinnitus minoris; imo tins tans tons, succestiros minores medioeres majoresque lonos in-
nuic; similesque in jine le jansle, tine le tansle, aliisque multis tictiriis vocibus obserres.
Ex Concreris Adjectiris hunc Substantira Abstracta, aceita terminatione astacta
nesse; aliaque inhood, vel head.
irbire albus, rehiteness albedo: Bard durus, baraness duricies; ereat magnus, ereaness
magniedo: stilsus pericus, stitfuness peritia, unstitfaness impericia: aliaque innumera.
in nesse.
Huic respondet Cermanorum cerminatio Beyr: unde Anglorum head vel hood descendune, in henat
in Godhead Deiras, Manhood humaniras, virilitas, torciudo, chilahood intancia, puericia, es hood.
maidenhead virginicas, reiddorohood viduitas, Knie hlhood ordoequestris, Priesthood lacerdo.
tium, libelihood veritimiliudo, falstood FalFiras, neie hbourhood vicinia.
Sune camen et alia Abstracta (partim ab Adjectivis, partim a Verbis dedlucta)
qua tiunt adjecta terminatione th: (leri nonnunquam immutatione simul Facta.) en c
Lone longus, leneth longicudo: strons strenuus, torris, validus, Strene ih vires, Forticudo
broadue reide, lacus, breaath, vidib, latirudo: aeep protundus, depth protunditas: Bieh al
cuS, Beisht (seu pocius heiehth) alcicudo: erve verus, trueth veritas: wearm calidus, Warmtt
calor: dear charus, dearth (caricas) tames: Pore cardus, storeth, stoth, cardiras, delidia: mer.
ry Laecus, mirch laeciria: hail lanus, heasth faniras: Wves bene, recal bonum, recalth diviciee:
dry LCCuS, droreth, drouehth, dry ih, Siccitas: jouns juvenis, routh juventus: Sic Moon L. u
nan month mentis: item room e roemih spacium, capacicas.
Duibus attines tunc roces quaedam d Verbis deductae: s morior, deathmors: till aro
colo
Cap. r4.
va in istr

## Folio 44 — 867984570:0802
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000802.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
De Feymoloria
colo, uilth aericuleura: erore crelco, srorthinerementum: morometo, more ih mectis, later-
more th polterior mestis, afser. moreth pol. demettum: steal turor, stealth turcum: bear Pa
rio, birth partus: hear audio, hear th audirus: rue luo ruth luctus (roxfere anciquata,
underuthful rutulus a ruesul ease, condirio luctuota, deploranda; ruthiess, immiletas
asupradis, qui nullius mileret. Sic, sec rideo, sieht rilus: sigh lingultio, sieh (rel seht
Cinoulcus: Ree Fugio, Ay volo, flicht tusa, volatus: Wecheh pondero reeient pondus. Pat
cerretacio, frie ht TeerOF: 1o drare cratio, haurio, delineo, so drint bibo; draueht cractio.
haultus, delineatio: defray Colvo (a Callico frais) Fraishe naulus; quae porius seribenda
ellene siehth, sichch, dec. (prour a quibusdam eriam pronunciantur;) nili quod mosaliter
Plerumque obcinuerit, ne h bis scriberetur.
fiandem formam recinene faichtides, spiehe maliria, rereathe spira, rerathira, vroth juscu-
lum, moth rinea, froch spuma, breath (piricus, sooth vericas, reorth precium, liett lux, laico
Hamma, reieht res, perlona, (rox antiqua, unde) nouehenihil, ouehe aliquid, aliaque tor
Tan limilia: quorum primicira vel plane desucverune, vel salcem rarius oceurrunt, de fere
latene: Descendunt Force a fey (vel for,) ser, uery, rereat, brero, more, fry, bray, say, dec.
Ouxdam in stip terminata, munus, ofticium, seu conditionem innuunt.
D. Kinestip munus regium; avar assip vuxillaus; suardianstrip, uardenstrix, cutoris mu-
nus, vel cultodis; fellorestip, parimerstip, Locietas, loctalirium, participario; Stervarastit
dispensatoris munus; chancellourship cancellariatus; heaasip praefecti munus; torastip do
minium; aliaque tis limilia. Sic reorstip (hoc est Weorihship) dignicas; unde reorstipsut
dionus, colendus, honorandus, 10 ruorstrip colo, dignicarem aenolco, honorem extribeo.
indomen Pauca in domen rick, wick, dominium praesertim detignane: saltem satum
nets viet. seu conditionem.
VE Rincaome Resnum, Dutedome Ducatus, Farlaome Comitatus, Princedome principa-
TuS, Popedome Papatus, Christendome Christianorum regio, freedome libertas, thraldome
caprivicas, rvisdome Capiencia, rehoredome tornicario, adulrerium: Bishoprick P. pileopatus,
Bailyrerck BaltiracS.
Monger, eM terminatio eos innuens qui rebus illis quibus suftigitur se inter-
miscent, eilro occuvantur.
VE Fist moneer, Cheese monser, Wood moneer; Piscium, caleorum, lignorum rendicor.
Tron moneer, ferri, rerumque terrearum venditor. Fell monser, Pellio, qui pellibus deter-
endis occupatur. Wbore monger, Fornicator, meretricibus alluelcens. Neros moneer, no-
vellarum sectator. Mass-monser, mistiticator. Mony. monger, Taenerator.
Fjusdem esse originis videtur cum rocibus amons (incer, quali in mistura, incermistus,
minee, minete, (milceo,) d GraCO prrico, aigrou; ut vox io mix, d Lacinorum misceo,
mixtus.
Menc, agc. Ment e are, sunt terminationes nobis cum C’allis communes; idemque apud
nos innuunt ac apud illos. A L. acinis urplurimum deductae.
Oc commanament seu commandement mandatum: Ornament ornameneum; Government
resimen, gubernamentum. Aliaque plurima; d Lacinorum men, et mentum deducta, auc
ad eorum imitationem Formata.
Ouxque in ase exeunt, Lacinorum imicantur terminationem atus, seu -atio; Wt usaBC COn-
Succudo (quali ulario seu ulicatio;) Pupillase pupillarus, pupillorum conditio; vicaraec
vicariatus; beritare haerediratio; passase (quali pallario) crantieus; mariqee (ouasi mari
cacio) macrimonium; linase (quali lineario) linealis descentus ejusdem familix; stace stacio;
umbrare (umbracio, obumbratio,) umbraculum; aeurrage (rox Gallica) operatio; fohnee (Folia-
tio) frutase (Fructuatio) Foliorum _e trucicum delineario in pictura; Pecrace (quali Pa-
riacio seu pariatus) stacus Parium, hoc est Magnarum regni; Laneuare (quasi linguatio
linoua loguela; Ontrace (quasi ultratio) exceltus ultra moderacos limires, praeserrim in
malis interendis; indeque Fortan (truncato capire) rase, exceltus irx, (nili hoc pocins
Fuerie immediate a Rabie, leu RaVI; uE ace e ay ab aucr, unde P arinorum evum, acque hinc
nostrum ever:) Loyase (quali viacio, seu rectiracio) irineracio, praeserrim maricima: et
coinare (quali cuneatio) monctarum cusio seu percustio; sic cabbase (quali capitatio) bras.
lica capirata. d Cabbaee lettise lactuca capitata; forase (quati toratio) pabulum toris caprum:
quippe eo forare milicibus nostris dicitur, quod Cxlari dicebatur pabulatum ire, (hoc est
toras procedere seu in vieiniam ad conquirendum equis pabulum: ue hienatum ire, de mate-
riacum ire, est sic procedere ad conquirendum Lienum, et Maceriam, quod jam Timber et
Lacine maeremium dicimus; Calli meresme) aliaque plurima.
Sed
C ap. I.
an cix.
NOHF I.

## Folio 45 — 867984570:0803
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000803.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ap
Sed de eadem terminatio L arinorum. asio mantrestius retinetur (ue ee aliorum verbalium in
tio, sio ctio-xio) in rocibus innumeris, quae Hos ee Cralli inde deducimus addira litera ni
nili malis dicere, ampurara obliquorum cerminatione; quippe cancundem elt lire roci na
sio addatur n, sive d narione auteratur e; atque Hoc Forte pocius dicamus; nam ltali (credto)
prius inde fecerune Cuum natione, quam nos ec Calli nos ration. Acque hinc ingens
tarraso vocum Latinarum, sive a Lacinis immediare, lire hicactos Lars CalVC, In HO-
Itram linguam accellerunt, atque accedunt indies. Oe natum, rmnation, determnation;
discretion completion, condition disposition notion dedoon olaion consuiion conas
on, question, combustion, intention, suspension, comprehension instruction, destruction, con-
Struction, direction, collection, refraction, restexin, complexion, concussion, discussion, op.
pression, aliaeque voces innumera; et quidem pro artretio desumpra: Cum lericula non-
nunquam commutatione, ut cum, pro dectinatione dicimus tum dechnarion, C (CuM Cal-
ris) dectension: item, d ratione Formantur cum callorum raison, cum noltrum rea)on. L.t GuI
dem, prout a Latinorum ratione tormarune Ttali rasione, indeque Callirarson, e nosrea
son; Daricer d Latinorum occasione Formarunt Trali casione, d VaL Fagson L suijon C HOS
season, quando pro rempore opporcuro dicitur. (quippe Ho at Gan a futo 
vare;) Sed ubi to season pro sale condire dicitur, putaverim a sahtione dictum, ude saton
et (exirito 1) saison et season Facile descendant. Indeque ad Ligna (MCtapCE) tans.
FerEUE VOX: nam, ut Tale conditae carnes humore TuperHuo LIDETaNEuE, trmiores Lacta
ut bene salitae carnes. Sed HaC obiter.
De asmonsa.
sic Liena (simber) aquis macerata (depolico succo supertuo) dicuntur avel seasoned:
S F C Y
Derivata Remotiora.
RXter ea quae Analorice Formata diximus rocabula; sunt et apud nos
(uc in aliis linsuis) copiola Vocum AHinium scu Cognatarum Familiae, ab
eodem quali communi Themate rarie Aexx. Cum aurem Monolzllabismaxi-
me delectetur haec lingua; non tam facile determinatu videatur, quaenam AE
totius tamilia rox primitira a qua descendunt religuae, quam voces eas ese
congeneas ex cognacx significationis, communem originem indicantes.
Ou eobeat ferio, percurio; a bat (batoon) baculum; a battet pugna, praelium; a bec- Beac.
de mallens ligneus (quo cuneos teriendo adisimus;) a batle door Fericerium; 10 batter
feriendo comminuo, a basterr oppugnaculum militare (bombardis instructum pro adrersis
maenibus demoliendis;) baster eduliorum quorundam materia (ex tarina, aqua, e OVIS,
Frequenti spaculae percuctione commiltis:) Oux lune cognatxe signiticationis omnia; d L ati-
nocum Batuo Forre deducta.
Sic, 10 rabe manu capio, prehendo; ro touch rango, contingo; sick cactio leris; 10 tietle Tate.
cirillo (crebris minurisque cactionibus;) a tack clavus (cui aliquid appenditur;) 10 rack
conluo; a tach uneina (quares connectuntur;) sackle armamenta navis: Dux omnia con-
rixuicarem seu localem conjunctionem innuune; a Gracorum forte dizo, diyraro, unde
Latinorum tanso, tetiei, ractum, tienum, contineo, contieuum.
Sic, a lest impedimencum; 10 lett impedio; teast nC; late cardus, seruS, (quasi impedi. Let.
cuS;) later, latter Dolterior; latest, last poltremus; 1o loiter tardare, ociari, legnescere;
leary, lasy, Segnis, delidiosus; leasure (loisir) orium, (nili hoc porius r l’oisir, otiari.
Irem, 10 scird seu sira cinso, Itringo, (d eyro Forre dictum;) et (meraphorice) dicteriis Ouird.
perstringo; sirs (sira d) cinctus; a girt cingulum (pocissimum equestre, quo ephippium
constringitur;) +o sirt cingulo constringere; a sirale zona, cingulum; a sarter (cinsulum
cruris) periscelis; a carth (sic olim, et ctiamnum apud Seprenerionales, quod alibi vard
dicitur) acrium, seu locus circum septus, circumeinctus; kirk sarth, church rard, coemite
rium, (templo adjacens area;) a carden hortus circum lepeus; a guara lacellicium (item ve-
ctium oris allucum phylacterium ne lacerentur;) so guara Pacellicio Ctipare, milite custo.
dire; euurdian, arden, cultos; rara robe (Gallice suara robe) veltium repolicorium:
a reara puxillus (orphanus suardiani seu custodis cura subjectus;) reard stip puxillatus,
pupilli condirio; ceara land pupillorum cerra; 1o ard detendere, proregere: Ward pEXH
dium diurnum (uc reasch rigilia, praesidium nocturnum;) a rvard pinnula in sera (qua ca
vecur ne aliena elave resCretuT;) a warden pear pyri genus tirmum ee durabile: nelcio an
earrant (Callice euarand) hine dieacur, unde suurantiso (rox Lacino barbara) secu-
rum

## Folio 46 — 867984570:0804
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000804.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
NO
Sn
Su
De Prymolozia.
Cia
rum Praesto; Forte d dute, Wary, areare, bervare, unareares, uarn, warnins, ec. nili haec po-
cius dicta lint a cavere.
L.X CrXCOrum No, Seu Lacinorum duo, Fir nottrum treo (Scoris Teay _ Lreea) duo; tuvain
bini; treice bis; teenty viginci; trvelve duodecim; treins gemelli; 2o treine Fila bina
(ranquam semellos) contorquere; 1o rvist bina (plurare) contorquere; so troirt rapide
concorquere (ubi spectatur licerarum ri Conus;) a treis virgulcum (cortu facile;) Lo trvitch
raptim divellere; 1o rreinse cum acuro dolore vellicare; be trocen, be. troixt inter duo (A
cuc a mone, a monest, inter plura;) trvi liehe diluculum; tei bill bypennis.
Fo dy morior; death mors; dead moriuus; deadly morriterum, lechale; 1o dive uri
nor, aquam subeo; 1o dix incinso; 10 dop demiro; eo dorose altum demerso; 1o ay cingen
docoloro; aouen deortum; t0 aroren (quali drive doren) merso, lubmergo; cognata vi
dentur omnia, descentum innuentia; quali a Cirxcorum sic, sirco subeo, seu Latinorum De,
unde deorsum et susque deque
Sn natum eoque spectancia in plurimis vocabulis intinuare videtur. Nempe a Latino-
rum nasus, descendunt Crallorumnes, ee nostrum nose natus; ec nostrit naris; sed de nesse
promontorium (quod nali inltar in mare prominet) in pluximis promontoriorum in Anelo.
rum e Scotorum licrore nominibus conspicuum, in ness cerminaris: Cath.ne, s, FTolder ne (S
toulness, Deneeness, the Ness point, ec. Sed e (quali ex naso desumpris contonis ns, 8
cranspotutis quo aprius cohaereant) su nalum innui, indeque mulca videntur delumi vo
cabula natum spectancia invicem cognata; ut snout rostrum (quasi naturum;) 20 sneeze
sternutare; +o snore Cerrere; to snort ronchos edere; 10 sneer, 10 snicker, aduneo nalo ride
re; snot, snivel, mucus narium; 1o snite nares emungere; 1o snuss, 1o snusste, naribus sut
Rare; a snasste tranum lupatum (ejus pars equorum roltro indica; ) +o suarte hirrire (quod
Faciune canes conrullis naribus;) +o snue, 1o snudee, nalo quali in linum deprello jacere
seu incedere.
Est et aliud si quod Forte a Latinorum sinuo deductum putemus; ut smatee anguis, hu-
mi serpens, et linuando repens; to sneak se clanculum Tubducere, inoblerratum et sine
Strepitu, serpentis instar; a snait limax, tacire repens; a snare laqueus, clam POLITS; 10
ensnare illaqueare: eAtque 1o snear adunco naso ridere, sed quali clanculum; et 1o smudee
se cacire lubducere; icem to snap ck Tubico acque ex improrilo mordere; e snasch limilicer
captare; item zo snib, 10 snub, quali tacite increpare, non magno clamore.
Sh; in sr Cautus, vicabundus; sostun vicare; shame pudor; sieta Scutum; 2o siela Scuto
protesere; pade sadore, umbra; to sade, te sadore, io selter, obumbrare, proregere, (qua
li ex ousa fuerine omnia,) subcertusium et prorectionem innuunc. Sic a shift evicatio, ettu-
sium, rechina; 10 make a shift aesre vitare; sed ee tostisi vermurare, submovere; et 10 sove
trudo; a shovel, a sborel, bacillum, liso. Iiem sostrinte retrahere le; to sprivet corrugare; t0
Mroud protesere, veltire; a shroud involuerum, praeserrim sepulerale: Sedr in his, duriuseu-
lum quid innuit d asperum; ue in strere srive, sread, srecte, storil, strimp, sar p.
BI flacum innuic (detumptum credo ex Lacinorum Flo, transeunte f in b, ut (XPC;) ut
blore Ao; blast Aarus; toblast, lo blichien, flacu noxio plancas alctare; (de metaphorice, +
blast ones repuration, calumnia quasi Hlacu noxio tamam alicujus laedere, 10 blast a desien, or
undercatine, caepcum alicujus irritum reddere;) bleat, bleak, tlacui expolitus; a bleat place
dici solet locus edicus d indetentus, ventorum Ratui obnoxius; bleak lubpallidus, ur qui
Hacibus tuerit expolicus; (10 look bleat, or recather beaten, dicitur is qui frigidis Ratibus
itinere expolicus propierea Lubpalleseit;) ableate a blay, pileiculus quieam subpallidus; 40
bleach linceamina ad solem et ventum exponendo alba reddere; io bluster cumulmoté ee
cum Prexitu Aare, item (metaphorice) crepare, cumulcuari; 1o blurt eMlare, etturire, (uno
impetu, quo dittere a bluster quod est trequencarirum;) to blab parrire, etlucire; a bladder
velica (inflata, salcem apta inflari;) a bleb velicula seu bultula in riero; a blister velicula,
phlyctaena, (in excrema curicula quasi alclacu exturgens;) a blain pultula, inflacio; Blab-
ber-lipt craltis labiis ee quasi intlatis, blubber chectet, bloted, inclaris buccis: blote herrine.
haleces intumatae de quasi intlatae; a blast, a blaze, splendidior Aamma, (Sed ee Ramma elt a
seue urpore incensi aeris AatuS;) so blaze in Hammam proxumpere. Po beat (instar orium)
2 balatu dicitur; Led et statu Hc. F. H et 1oblore Aorelcere, Aores emittere, (sive a Ros, tive
a Ro, dum fores quali Hando aperiuntur;) a blom, ablossom, arboris Aolculus. Huc Forte
referenda blond languis, blust erubesco, ob colorem Aoridum.
Nocandum autem est, in rocibus linguae nottrae natiris, magnam utpluri-
mum licerarum reique signiticatae consensum reperiri.
clariores, obscuriores, magisque striduli, Sc. Pares non raro in rebus signiticatis attectus in-
nuune, ee quidem plures nonnunquam in eadem roce. licer monoly llaba.
Sic voces ab Ser inchoacae torriores rei signiticatae vires e conacus innuune; ur strone Forris.
Falidus, (ex sporvico spbrropus vE, d Sterno, Arenuus;) Areneth Rrenuiras, vires; 10 strore
eterno,
Adeoque licerarum Coni renuiores, acutiores, craltiores, obtusiores, molliores, torriores

## Folio 47 — 867984570:0805
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000805.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Sterno, Rrari, I PaI8O; Lostrite terio, a Stroke ietus, a streake, stratee, stroke crena, stria, vi
ber lictus indicium;) astripe plasa, verber, vibex, (metaphorice, tranlrerh ductus in panno
verticolores; unde, Striped stusses, veltes his plagulis distincta;) strise lis, contentio, to strive
conor, concendo, so strueele luctor; tostront, to strut praecumeleo, diltendor; 1o stretch ex
eratio, extendo, strechi, streieht, extentum, extractum, rectum; striet, streiehe arictum, ar
Ctum; Streiehe angultia; so strain riolenter extendo, contendo, exprimo, distratio, luxo
tostrain, to distrain, lringo, distringo, press, aistresse, lrictura, districtio, coerctio, angultia;
strins rinculum, ligula, lisamen, strax lorum, lixamen Forcius; stream Auencum, Auminis
violentior decurtus, (unde streamer veritsum undulans,) strand ripa, liceus, (Aumen coer-
cens;) +o strip nudare, spoliare reltibus, aur ipla eure; 1o stray, to strascle palo; extrara-
80; Stranse excraneus; stride, stradate diltentis pecdibus varicari. Neque obltat, quod in
horum aliquor manifeste compareant Larinae originis reltigia: quippe Ansli, ue ad huju(
modi lonos tormane ipli vocabula, ica ec aliunde sic formata dricius arripiunt.
St vires item, sed minores, innuit: quanrae scilicet parta tuendo potius quam nova ac. Se
quirendo sufficiane: (quali estet ex sto de lumptum:) Oc tostand Cto, 1ostay maneo, icem
fulcio ascar tulerum, a staff scipio: 10 sus ooito, ulto, 20 stop oblto, obstipo, obturo; 10
stuff obturo, intercio; 20 stiste suttoco: 20 stay delisto, stay obllaculum, recinaculum, mora,
10 stay moror: 1o stick haereo, haelito, tostut, suster, stammer lingua haesito, tostaseer e
cubo, to stictele auxiliis adsto, adhaereo: 1ostick tigo, item jugulo; astake ludes humo de
Tixa, maceriem stacuminans, e metaphorice, astake pirnus lulorium ludo depotium: stocte
Stirps, metaphorice progenies, stemstirps, progenies, a stine aculeus, tostine punoo; astinte,
Stinch Foetor (quod nares pungat,) stiich punetura: astud clavus prominens, astud, astan-
chion postis seu Ludes in muro: a stub Ripes, stabole cixula, 1ostub up radieitns excirpo:
a stump cruneus, unde stumble timbo, (ui, d cespite, cespito:) Stalte caulis, (1o stalle De-
decentim ire, gractari,) so step sreltum tigo, 1ostamp conculeo, terram pede tundo, (unde
tostamp ferro imprimere, stamp imprectio, imaso percuctione facta;) store locus, spacium,
iostore, 1o bestore locare, stereard (Store. Ward) lenelchallus, loci cultos; stead locus, Cta-
tio, steaar tirmus, steasast constans: stable constans, stabilis, astable, a statt Ctabulum, t0
satt Plabulo lacurare, a Stalled ox bos stabulo paltus; a soeb, a stalt lédile, a stillu statt, stallace
Scamnum, quali rasa cerritiaria imponunt; a stalt, astase pesma, contignatio: still quie
cus, Stil Temper, perpetuo, stale recus, antiquus, auc eriam anciquatus: stout audax, perti.
nax, sturdy procerrus, a steed equus audax, generotus, a steed, Stoat, stallion equus ad-
millarius; siff risidus, intlexilis; Starte rigens, starte dead morcuus jam rigens: t0 starve
Capud nos, inedia vel trigore mori; sed in cognatis linsuis simpliciter) mori; a stone la-
Dis, Steet chalybs; Stern austerus, stanch tirmus, solidus, item de rale dictum quod non cF.
Auic, 1o stanch blona Tanguinem Cltere; to stare intente spectare, steep crectus, accliris, stee-
ple curris, campanile, stair grellus scansorius; a standara cacum exemplar auchencicum, ad
quod alia examinanda sunc; a standard vexillum regium, ctatarium; Stately pompolum
magniticum, superbum: in quibus omnibus (aliisque Forsan aliquot) se tirmum quid de
fixum innuit.
Thr riolentiorem mocum innuune: Vt 10 Throre projicio, to thrust violenter erudo, a Th.
Ehrons curba denta, 20 throns constipo, (de caterra diei Solet,) 1o throb violenter palpito,
(de corde acerrimis doloribus asitato dicitur,) throueh penitus, per totum, t0 threat, +0
chreaten minuor, thral thrallaome captiritas, throres cdires, labores puerpera, ec. Nec
abludit GrRcOrum De in Dpcco, Dpaco Decerco, deb, dpoub douetcon dpcioncon 
Wr obliquicatem quandam seu distorrionem innuun: Vc W ry obliquum, +o rereat be W.
contorqueo, 1o rerest riolenter excorqueo, 10 aressle colluctor, o rerine corqueo, rerons in
juria, so rerinch luxo, rerench (rox tere oblolera) injuria violenter illaca, to rerissle B
nuole Aecto, +o rerane le FIXOT, a rerintele ruxa, rerath jracundia, to rereate ulcilcor, reracte
nautrasium, reresch miserrimus; rerist carpus, qui nempe quaquarersum, tam se quam alta,
Contorquet, to rerax complico.
Ar Fragorem, seu rupturam riolentam innuic, praeserrim Conoram: Ic tobreak, brake, B5
broke, breach, transo, tresu, tractum, tragor, Haco, (OmMIa a engropus énasas eayco) breects
anits ob apercuram,) bricole, brictle tragilis; 2d orust oburst, crepo, rumpo; brunt vio-
lentus impecus, (ehefirst brunt, a sore brant, primus impecus, severus iDetuS;) a brass
verriculum, a broom leopae; so bruise contero, le dray pinso, in morcario contero; lo broche
dolium pertoro; the brint crepido amnis; a brootecorrens; torre et abriar, a bramble ixi
buluS, TamnUS; item to bru , unt, aercari a broil altercatio.
Et Ruxcum quid (praelerrim cum crepitu et Fragore,) Calcem incurracum seu luxatum Ci
InNVIE, (quaH ex crepo auc curvo delimptum, aut etiam exnpalco:) VIt 20 crack CreperC, cum
Fragore rumni. Item to cracte crepare, jaclitare Le, rocrake (ueriulvis augmentatirum, PrOpter
Ploductum Tonum) magno concinuoque trasose Clepere, magnopere jactirare; create, creete
dirvinucira) Strevirum mnuunt lubriliorem; la crote (augmentacirum) coaxo, clamore
rauco, 2o crackle i Freguencatirum) crepitare, aut etiam to crictle _ Tonus s exilior, vel
eht  Oblcustet. Sut et lo ery elamo, ploro; 1o erave imploro, Aaxiro, 1oery. out exclamo,
rociteror,
Cap. Y
 sctoar.

## Folio 48 — 867984570:0806
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000806.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
SAF.
Lid . L2
vociteror, an dut. er) exclamatio, vociteratio; Lo crore cano (de palli cantu dictum) et
(metaphorice) slorior, insulto, (ut Colet gallus victor.) Trem crasy tragilis, intirmus
rupeu tacilis, e (mecaphorice) valecudinarius; so cracte (senlu cranlitiro) cum Pcrepitu
contringere (ut nucem nucitransibulo;) +ocrack (sentu intransiciro) dehileo, rimas a80
utue line Prepitu,) a crack, a crease, a crevise, acranny, TIMa; a CTaE EUDES PEXTUDEa (uE
ipla rupes a rumpo rupi,) cracey locus seu regio praerupta, aspera, aleis rupibus horrida.
cras, crais (rox deoris praeserrim ulitara) collum, cerrix (ob incituram qua capur d reliquo
corpore quali disjunctum ridetur; ob quam forre caulam idem Anglis necte dicitur, cui acti
nes Tunt roces nict, necch, notch, nock, nook, nute, quae omnes ejulmodi excarationes innu
Unc:) crocke, cruise, crevet, crevet, vala fictilia de virea Atricto collo; crup, crip, crisp, crump
elu triabile; crust crusta, leu correx panis triabilis; crum, crumbmica paniis, cocrumb, 10
crumble micatim comminuo; eo erop summa carpere, decerpere; a crop decerpea mestis; a croua
curba conterta, constipata, 1o croud comprimo, constipo, toeram Fareio, intercio, io crust
opprimo, comprimo, (etiam lilencer, proprer obleuram rocalem,) to crash, Locranch (cur
clariore vocali) cum stridore transo, (denribus praeserrim;) a crick, a creck crepido, si
nus, (ubi per tilturam cerrae rirulus Auviulve in mare se aperit.) Oux omnia vel tra-
etionis aliquid vel tragoris crepiculre (quali inde orti) ridencur intinuare.
Alia d Cr inchoaca, non tam absoluram tractionem, quam taltem eurvacuram scu incur
rationem infinuant, (quali ex Carvo desumprum elset Cr:) Oc a croote uncus, crocked curvus
acroote pedum pastoris (ob curredinem sic dictum,) 1o crouch Tubmillé se incurvare, L0
crince servilicer incurrando venerari, to creep, 1o craret humi repere, a cripple claudus
humi repens, tocrintle, to crumple, io rumple, comprimendo corrusare, crump. souldered
crook backed, qui est sibbis humeris, dorloque incurrato; cricket puerorum lutus, quo cur
vatis baculis pilam teriune, (ob baculorum tormam, quali d crock,) a cricket leamnulum
humile (quali a crcep,) a cricket grillus, animalculum Atridulum, nomen habet a sono
(quali d crick.) Sed ecacrib, a crateh praelepe, a craale cuna, curredinem habent concavam
a crotehet (noca mulica brevistimi temporis) nomen habet ab incurrata cauda, indeque
(mecaphorice) a cratehet phancalma subeile parrique momenti
Alia, quali ex cruce desumerent Cr, decustationem innuun: OL a Cross crux, indeque a
cross cruciatus, adverlitas, intortunium, to cross decultare, (quod sic dicitur propier Formam
licera X decennarii numeri notam,) cross adversus, pervertus; 1o cross, to cruise, cranb
rertim huc illue ferri, to cross adverlari, intercipere, alterius propolico ansvertum ire
eoque impedire ne eftectum obtineat; a crutch claudicancis Fulerum, scipio cranlvertim
capitatus, (ob crucis Formam, ab Icalico croce, quod apud illos pronunciatur ut apudnos
croche;) a crosier pedum episcopale seu archi episcopale, ob crueis formam in eo conspi
cuam; cross- crained, proprie de ligno dicitur, cujus tibra cranlverlim policae taciune ue mi-
nus aptum lic sive ad tindendum live ad dedolandum; sed e metaphorice adt mOres, Iran
Fertur, non bene cractabiles: Flinc icem croisado de milicibus dicebatur ad bellum (quod
vOcanE) lanctum conseripiis (pro recuperanda terra lancta) qui d tergo seltabane tormam
Crucis; et Richardus olim Rex Angliae dicebatur crouch backed, non quod dorlo fuerit
incurrato, led quod d tergo seltare geltiebat tormam Crueis. Aliaque Crueis aue figuram
auc signiticationem uccunque reterentia. Nec mulcum abludic piseis nomen a crab cancer.
proxter inceltum sire recrogradum sive cransvertum; item a crab, pomi sylveltris nomen
austeri de ingrati Caporis; indeque (metaphorice) crabbed aulterus, moribus ingratus,
Tractio non LI, (quali a curvo: ) alia cranlverlam decullationem (quali a cruce desumpra:
in omnibus aurem licerae s subjuncta canina licera r, asperum quid de ingratum lubindicat,
Calcem in eis rocibus qua tamilias ducune, unde reliquae manitesto deriraneur
Pariter in sor, quae torciorem concractionem innuunt: Vc sostrinte concrati, in spatium
e Lomolozia
difticilis, incractabilis, ec cribbed milere parcus.
Illae quidem li in tamilias libet dupelcete, alta cupeua PratCHHM LonOram, CrepItuIM
ve innuun, (quali ex crepo aut Craecis npeicon npi con pco( con) alia curvaturam talrem, vEuE
arctius seduei 10 shrine ardas,  sist n froton leclaltete se, secocedendo dectinare, (pura
periculum auc arduum quid,) srant concractum, srank corn grana mareida d Cotusata,
to sprebel corrusare, corrusari, srivelled Corrusatum, in rugas concractum; tostrus leabu-
las Concratere; astrimp squilla, pileis exisuus quati in le concractus, de nelapoee
homunculus exiguus de imbellis, as dtum, trutex, tanquam arbor concracta seu
dores contellarii) contestionem auriculaten entsete ceuecorpuere, srisi contestio auri
liem Cr, alperum quidu seu durum, onet us alque omnino sTalu lunuit; (sive
Proptex r liceram horrutati re u ex Sud videntur desumprum:) Or 10 erate radere,
minuscula; Brill incense Aridulus; 1o shrike, tostrect, centim ejulare; 20 srive (ut Pacer
cularis, sriveless parum Tolicicus, nil pens abo, d (Passire) de quo non elt cur quis li
demodum Colicicus, aut quod coram laccraote Cote ceveat; pordc iide tempus carnis
pririi, quo (inoruente quadragelima) sererides oes instuui tolebane de injuns
lepulerale.
Doenitentix: a sorere mulier jurgiosa, srerea apecu ee ingratum; a sroud amiculum
Sinabier, mollius quid innuit, uc de s supradictum est.

## Folio 49 — 867984570:0807
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000807.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Piymolosia.
toerinde (quali ex grate e reind) molere, molendino comminuere, et (per metaphoram)
Graviter opprimere, erist molitura, seu quod molicur: item so grinde rocunda core rerta-
Eili acuere, a et ind stone cos illa verlarilis; sic so gripe corripere, torriter corripiendo com-
Primere, un de exipines iliorum cormina, a srip manipulus, sripple aridetenax, ereedy aride
rapax (quali ex sripe et necdy,) co grasi manipulum majusculum prehendere (qualr
ex cripe _ clasp,) 10 erapple prensim colluctari, prentim contendere; lo groxe
manu in tenebris palpare seu palpando quaerere, toerobble, to erabble palpando tracticare.
Item so grieve grarare, erievous prare, molestum, erievance graramen, erief dolor, to erieve
(sentu intrantitiro) dolere, soeroan (quali exerieve et mone) semere (uc Tub onere,
toerunt, togruntle altius gemere, grunnire, togrumble (Frequencatirum ex erieve, grone
aUL erAnt) obmurmurare, coeroul (quali ex erumble ee scoul) contracto supercilio submur-
murare, eo grin trendere: Sic grave graris, verendus, erufs, grous h (qua li ex grave d rouch
morosus, srum alpectu cetricus, austerus; erim aspectu crudelis, cerribilis; eristy aspectu
hoeridus, spectri inclar: Trem 1o grave sculpo, a grave sepulerum, a erass Folla, a erip. Fos-
Tula, a erast surculus insicicius, to enerafi Turculum insiticium (Fortula prius in ramo ampu-
caro tactae) inserere; to erub Tustodere (Tuum instar,) +o srub up radieitus extirpare; 10
eroove luleare, aeroove (in opere archilectonico) Tuleus in ligno tactus, so grovet humo
proltrari, quoli rostro Fodicaturus; ground tundus, (quae videntur d geeco, gnâo, yhigo, de
rcendere, atque haec ex FCbEXO 3I3 carab.) Trem erist labulum alperum; gravet slarea,
durior e crattior arena. Addas forte great grandis, eross cractus, grout, erervet juseulum, a
eroat eroltus, grandior nummus (falrem ante cempora noltri ResIS Fdard leXtI, quO re-
enance primitus cudi caeperune apud nos nummi quos solidos rocamus corumque lemises;)
aeristle carcilaso; ee liquầ Cunc Cimilia
Sio quali silentem axicationem, seu molliorem mocum lateralem, innuunt; VL 10 sieay, Sir
20 siene provendeo; 2o sivar rego, suberno, moderor; 1o scensger Phrasonice tumulevor
+o sverve declino; siveat ludor, 10 siveat tudo; 1o sieeep lcopis verro; 10 scoit Torbillo ad
Cbrictarem (Tuillo more;) 20seeim no; so sieins pendulus agitor; sivist celer; srecet dul
cis, Tuaris; sevisch virgula Rexilis; 10 sivinse, virsa terire: In quibus contona, tere omnes,
Eilenciores lunt; e rocales, cenuistimi Loni-
Nec mulcum difterune sin, in smooct, sinus, laevis; zosmile, tosmirt, Tubrideo; Losmite Sm.
idem signiticat quod eo Strike ferio, Sed molsior rox eltminoris Poni; sinal exiguus, par-
vus, 20 smell oleo, oltacio; sinacte osculum prectum; to sinother luttoco; sinart aerem dolo.
rem signitieat; a simare blore ictus aeris, proprie ligniticat ejusmodi plagam quae mocu pri
micus tilenri (quod innuit sin) ad acuram asperitarem procedit (quod innuit ar) subi-
canee tinitam (quod innuits;) seu, quae taciro motu aeriter pungit.
Ct actaerenciam quandam leu tenacitatem innuunt; Vr to cleave haereo, clay arsilla (ter. C1.
ra LeNaX) 10 cline renaciter adhaereo, soclimb (1o clamber) Teando, to clamb ux quali ar-
eilla obstipo, clammy viscidum, clasp tibula, 1o clasp complector, 10 elip amplector, 10 clinch
complico, a cloate pallium, a clos onus seu impedimentum connexum, toctoy laturare ad Fa-
Stidium; a ctose, a closet, locus clausus; close contiguum, to close conjungere, a clod gleba
(mattula terrae durior,) a ctot coasulatum quid, ue a clot of blond srumus lansuinis (languis
congularus,) ctouted cream eremor lactis coagulatus, a cluster cumulcuaria congeries, a clu-
Ster concinuata congeries, etc. P’orre d Claudo omma.
Sp distipationem quandam seu expantionem innuie, praecipue celerem; (praesertim ( ac. Sp.
cedutr, quali esset ex sparso; vel separo,) Vt 10 spread expando, 1o sprine exlilio, a sprie
Turculus, 20 sprout prosermino, to sprinele disperoo, 20 split tindo, a splinter Schidium, (quod
Fictura Ceparatur,) 20 spill ettundo, 2o spitt expuo, spit, spitele, spucum, 10 spuccer spuico,
to spatier alperoo, etc.
St quali laplum Glentem seu minus obserrabilem mocuminnuie, in sostide lente labor, S1.
20stip Cubiro labor, sippery slaber, lubricus, stime viscus cenue et slabrum, sy inoblerrate
altucus, steieht alturia, tostit tindo, store rardus, stacte laxus, strehe neplisentiustactum, a
sins Funda, 1o stax racice ferio, dtc.
Sque sti, ser violentam compressionem innuun; 10 sgueexe exeutio comprimendo, 10 squirt Sg A ser.
Tyrinsa ejieio, t0 sgueete, squeate, squeul, squarel, streeki sreek, ejulo, to screre corqueo, excrucio.
Iiem cerminario ast in cras, rast, east, pasto, claso, lasto staso, plaso, trasto, sc. clarius Mt.
quiddam de acutius indicat. At uss in crusto, rusto, sush. Ruso, blas, brusto, husto, pust, obscurius un
quiddam ec raciurnius innuit. Serobique tamen motus celer e subitaneus innuitur: non
aurem exicu instancatieo, cu se espirans, propier concinuatum sonum s.
Sic in sine, stins, dine, sivine, ctins, sins, tins, rerine, stins, _cc. tinnicus cerminationis ne ine.
ec acuries vocalis ?, innuune renuillimi quali mocus seu tremoris concinuarionem, tandem
quidem eyanescentis, non aurem subico incerrupri: Ac in sint, cointe sine, cline chinte, thinte, irit
(MConlonam planc Muca des) innuicur etiam exitus seu terminus lubitaneus.
St accedtat J. ve in gnete alinele, rintle sprintle, trvintle, innuicur quali actuum inst, intt.
LMLUIOrum) tregueHcIa, LC AEenS IIOrAIIO: vE quX SuNE FrEQUEMTaTIYA juXta acque
Lademque
Cap. Y
Diminucira, lire Dinlulro. Hequencacira.

## Folio 50 — 867984570:0808
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000808.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
b2
abt
imbl.
 trmoloriu.
Fademg_C MIHAIOEMIM acruI Nreguentia, Sed minus subcilium (propter clariorem vo-
calem a,) innuitur in jancte, tansle, spancte, manele, reransle; brancle, dane le
Trem in mumble, grumble, jumble, tumble stumble, rumble, crumble, fumble, ec. led simul
oblcurius quiddam leu obculius innust u obscurum, ec contulam quali glomerationem innu-
une consonarum congeries, mol: ut etiam un ramble, bramble, scamble, scramble, Wuamble
amble, dec. sed in hus elt acucius quidu propier clariorem vocalem a. Nempe cerminalis
(ut _ r) pexlertim post contonam, trequentem icerationem, praesercim actuum minu.
torum, Tolet innuere; (urpore linguae concultione prolatae;) contonantium mi, vel moi
contuse olomerata prolatio, contutionem innuic, seu rumulcuationem; vocalis u, auc um
Syllabae lonus obscurus, obleurum quid e non clare tonorum innuic: adeoque EOLa termI
nacio umbl, icerationem trequencem contulam e oblcuram innuit: Ir in bind, bumbl: eracte
crumbl: feet sumbl: erieve, erone, erunt, grumble; join, jumble: mouth, mumbl: run, rome
rumbl: sep. sumbl; curn, cumbl; Scc. F It uique bind liso, bond vinculum, bound ligatum, vin-
ctum, bunaie ex variis collisata larcina, bumbl Parcina contule colligata, ee inordinate compo.
lica: Sin demas ltrequencacirum, erie bump sibbus seu cumor inordinatus, (nili Forre Lirbump
et bunch, d Boro5.) Sic cracte transo, crust comprimo; crumbl minurim es contule transere
adeoque in micas redigere; _ Tublaro l trequentatiro, crumb seu erum, est mica
Sic
fineer dixicus, seet palpo, manibus seu dixicis tracto, (10 find valvando invenio, sumple
contuse cracto, minus dexcre, ee parum expedite. Liem erieve dolco, erone gemo, erunt
ermnnio, crumbl obmurmuro, contule acque obscure semo seu Brunmio. LLjoin junoo
commitio, jumbl contuse committo commisccore. Iiem mouth os, munch de maunch mari.
dere, mumibl contuse malticare, et (metaphorice) rudius cractare; led, omilto l trequenta
ciro, tomump elt labia quali ad malticantis modum colligere. Sic room locus, spatium, 10
rome spaciari, ioremove removere, torumble res inordinate e cum strepicu contulo, led ob
scuro, de loco in locum movere. Sic 10 Stay Ho, Sisto, sep erettus, +o step greltum promo-
veo, 1o stumble celpito, grellum inordinate e contuse promoveo; et, omitto l frequentatiro
stump celpes. Tiem touch tanso, tun verro, tumbl contule ec inordinace converto, contule
atque inordinate cado, aur etiam dejicio. Sic frocen (Forre propier Graecum oepir) Luperci
lium concrato, trontem capero, to frump (Sed absque lFrequentativo) superciliole corri
DiO. EtpExcer haS, rix ulla oCCurrIC voZ in umbl Finita; nili humbl humilis, quam his non
annumero, utpore quae manitelte est lacinx originis.
Terminatio ambl propter literas mbl cum praecedente communes, parem innuit contu-
Jam seu cumulcuariam icerationem; sed, propter clariorem vocalem a, masis alaerem minus
que obscuram. Sic, ambl,s equi tolurim incedentis pedum slomeratio. Sic brier rubus
brambl rubus amplior e promictior, in omnes partes lacius porrectus. Liem, room lOcus
spacium, 20 rome exlpaciari, sed eo rambl liberius spaciari, per loca varia, et longius distica:
ec (in seprentrionali Anglia) loco morere, (sensu activo,) curbare: ac rumbl (per u ob.
Scurum) mocionem innuit obscure Conoram. Sic scatter dillipo, scambl cumulcuarie a con-
tuse distipo. Trem scrape rapio, corripio, corrado, scrambl cumulcuarie carpo seu corripio
Sic reomb uterus, _ (apud leprentrionales praesertim) amb, emb, renter, ventriculus;
auambl inteltina ventriculi commotio de nausea.
Terminacio umbl, in voce nimbl asilis, acurius adhue aliquid innuit de Tubrilius; optime
que suo sono imitatur, quam Gigniticat, agilicarem. Sic d reind eyro, converio, tic reimb) re
rebra versacilis, (acque hinc Callicum suimblet, et nostrum simblet.) Sed vix alibi occur
rit nisi in voce thimbt digitale, pollicare, (annulus lacior cst, digiro seu polliei aptatus.
quo suences acum procrudune,) cujus tamen alia videcur racio; puca d thumb pollice, fic
ihimblu ucabhand, hancl; a mouth, muzzl; d nose, n2Zl: d nest, nestt; d pose (oppose
puzzle; aspin, spinale; a round, runale; a bind, band, bond, bunale; d spart, sparele
Innimble, vocalis acuries s rapidiras, con sonantium que volubilis elomeracio, celerita-
tem innuu; in spartle scintillo, sp distiparionem innuic, ar acuram crepitationem, e Tubi
tam incerruptionem, llicquencem ireracionem: de similicer in sprinkle nili quod in subrilica
rem dillipatarum guccularum innuat. Lhete (craltum, obtulum) thin lrenue, acurum)
eruss. pusto tust, pusto, hesse, sisse, rengt, sost, sr, hut Cat Wbrl buz busole, spinale, aroin-
aliu trerne, ccerst, alulque innumeris, ejulmodi lonorum cum rebus ligniticatis convenien-
tiam observare licer. Fr hoc quidem tam Frequenter, uc vix ulla, quam leio, lingua hac ix
re huic noltra aequiparanda videatur: Adeo ut in una nonnunquam voce monoly llaba (qua
Des lune nolera terc omnes, si Aectionem demas,) illud signanter exprimitur, quod in lin-
Suis alus nisi Compolicis, auc Decompoliris, auc lonsa nonnunquam verborum periphrali
iX auc ne vix explicari potclt. Ec quidem ex rocibus noltris naciris quamplurimae hoc
mocd Tormancur; e eusmodi lonse pures olim tuilse non dubuo, priulquam ingencis
vocum callicarum tarrasinis in sureuam noltram incrusio mulcas nauras roces exitio de
Cap. 14
eo dilterune, quod rox illa comtota bocuta, haec acuta, terminetur
Pal in squeete, squeate, squele, squato,  t falt spaut, ser eek, hreck sist 
Barp, sorivl rerimele, cracte, crake, criek, ereat, creete, crote, crasto, clasto, snasto plasto, bus, pus
Voc
derit et obtivioni.

## Folio 51 — 867984570:0809
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000809.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Firmolosa.
Voces a Latinis mutuatas multas habemus (et quidem Fere OMMES QUR HCC Poces LA
monossllabae sune, nec a monosvilabis Formantur:) carum rero Partem maxi- ina dC al
mam Calli porius lcalire à Latinis acceperunt, et nos ab illis.
5 mua
Nomina (tam Substantira quam Adjectira) ex L atinis hunt Anglica, abje. Nomina.
cta plerumque caluum obliquorum terminatione; (vel in ejus locum substitu-
to e Foeminino, quod posttransiit in e mutum, atque jam fere cranuit:) in-
terreniente non raro lericula aliqua permutatione, quae Callis utplurimum
nobiscum communis elt.
VeNacura, gracia, elementia, synodus, ingeniosus, ingenuus, ornamentum, vicium, in-
Fans, prudens, quies, unio, nectar, bonor imaco, mulcitudo, majestas, rirtus, poema, poc
Es, plcenix, audax, liberalis, speciticus, pollibilis, implacabilis, stacus, tacies; dec. dant Na-
ture, grace, clemeney, synod, ingenious, incenvous, ornament, vice, infant, prudent, quiet
union, nectar, bonour, imare, multicude majestr, vertue, poeme, poesy, pheenix, audactous
liberal, specisical, possible, implacable, state (estare) face. Arque ad tas tormas intinita alia
eolim tormabantur, ee formantur indies.
Chinotabilior aliqua mutatio occurrie, eam veplurimum a Crallis accepimus: ut d L ati
nis, Bonitas, leos eleemotyna, eleemosynariuS, cempUIS, vOvUIS, ExCranCUS, FONS, mOnS, acris:
tiunt Galliea. Bonte, lion almosne almosner, temps, nieu estranee fontaine montaiene, aiere
unde Anglica Bonney, hon almes, almoner. Calm’ner amner. led e ambry, hoc elt alniry.
Tense, nere strance, fruntain mountain eacer.
In nostris epamber, tender, cinder, _c. a Larinis camerar tenero cinere, ecc. Interpoli-
tionem licerarum B, _ d, habemus a Callis, qui seribune chambre, tendre, cendre, dec. Pro
chamre, tenre, cenre, ecc. ubi incer pronunciandum (primo torcalle non observancibus)
Se insinuarunt illae licerxe post (yncopen factam, et deinde etiam in lcripeuram; (ue etiam
in aissemole, resemble, assemble, humble, tremble: _c. d simulo, similis, simul, humilis, tre-
mulus, aliisque mulcis:) Quale quid in CraeCorum arspes, pesubacona, pconpubeia, dc. e in L. a.
cinorum sumptus, emptus, comprus, ac. videtur.
Verba quae a Latinis mutuamus, Formantur partim a Praesenti Tempore, partim Verba
a Supinis, abjecta utrobique terminatione: cum leri insuper aliquando muta-
tionc.
A Praesenti Formantur, Fxtend extendo; spend, exspend expendo; mena, amendemendo:
conduce conduco; despisé delpieio; approve approbo; conceive concipio; relinquisti relin-
quo; distinguist diltinsuo; diminist diminuo; replenisto repleo; vanguiss vinco; Stablist
establist Ctabilio; correspond correspondeo; contain contineo; administer administro; covern
puberno; concern concerno; cersisy cerritico; reply replico; multiply mulciplico; supplys
Tupplco; Aliaque innumera.
A Supinis tormantur, Supplicare supplico, demonstrate demonstro, dispose dilvono, ex-
patiate exspacior, suppress tupprimo, exempt eximo, collect colligo, consecrate conlcero
imprecate imprecor, contract contraho, mix milceo, concoct concoquo, reject rejicio, exact
exiso, asstiet attliso, miss omieto, amitto: Atque alia guamplurima.
Abutrisque etiam non raro Formantur axud nos Verba lioniticatione tamen plerumgue
aliquancum diversa, eorumque unum urplurimum d Lacinis immediare deducimus, alterum
mediancibus Callis. Sic compound, compose, Compono: expound, expose exponO; refer, re
lace retero: confer, collate contero; comprebend, comprise compretiendo; defer, delate de
Fero; imply, implicate implieo; speed, expedite expedio; consound, confuse contundo: Alia
que ejulmodi non pauca.
sunt aurem et alia aliquot tam nomina quam rerba Callica, qua in nO- roces Cal
Aram linguam transtulimus.
Oualia censeri Folent Garden hortus, carter perilcelis, buceler umbo, to advance promo-
vere, 10 ery clamare, to plead cautam aeere, aliaque; d Callicis jardn, jarrier, bouelier, avan
cer, orver, plaider, etc. Nili et horum aliquot dixeris Teuconiex originis; ut carden 
carter a erraeinso (atque Hoc d ero:) alia Locina; ur avancer ab avant, hoc elt ab. ante:
Comrerera non adeo mulcae sinc in ipsa lingua Callicana voces pure Callicae; illius enim
linsux pars magna est vel Feuronicx vel L atinx originis.
Mulcas urem voces qua nobis cum Germanis fere sunt communes, dubium roces zou
ekt an prisei olim Feurones d Lacinis, an tri ab illis, aur denique vtrique ab co- eonicae
dem communi sonteu acceperint.
CaP.

## Folio 52 — 867984570:0810
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000810.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
 Libsbibe
OE Wine vinum oire; Wind ventus; avend, avent venio, veni, (indeque ruander vagari,
reay via; rea rallum; Wealbore volvo; oot reluS; avill, recesta volo, vellem; Weorm ver-
miS; reorth virtus; reasp vespa; day dies; drare tratio; tame domo sapuico; voke jusum
chrO; Carthterra Eea; over, upper luper rus; am Cum cixt; breate Frango errruco; fy volo;
blore Ho: aliaque ejusmodi innumera. Linsuam enim Peuronicam, ipla Lacina anciquio.
rem elle, non est dubirandum: Neque magis dubitandum elt, linguam Lacinam, quae non
modo a Craeca, praeserrim Lolica, sed _ ab aliis rieinis linguis (pura Olca aliitre, quae
jam olim desueverune, adeo ue rix corum vestisia supertint) magnam verborum Carraginem
consarcinarie, etiam a Feuronica seu Ciermanica non pauca accepisse.
Cercum est linguam Anolicanam, Cermanicam, alia sque linsuas d Peutonica Peu Giochica
oriundas, non pauca retinere à Cracis deducta quxe Latina lingua rix aur ne rix agnoseit;
ut neres. path, psac semica; aeion ax achs, alcia, lecuris; vrra, mit, eith, cum; 20 meet
convenire; méet, conveniens; mate, locius; suds, ford, psord, radum; opeir, brore, (uPer.
cilium; 10 frorem, supercilium concrahere, trontem caperare; neéccr far, fur, lonse, procut :
p fire, ionis, esco burn, uro; duea door, oltium; dozame dauchter, tochter, Elia; xna
rus, stat (planus) plate, platter, pacina; Edoe adder, uber; ecdo mead, mulium; (d in d.
ut in miedio perdo, erdar indem indico gaudeo, deos DeuS;) verus, urjaam muctele, muckle, mul-
cum, magnum; ueras, bie, bes, magnus, dominus; genacos laueh, rideo; zernanae, eiele, rideo
pesico simile, smerk. lubrideo, (d In I, UE Odvarus, VIyes; e contra urenicom HEdITOT;) e
oraemillos, ut in uneis oumpos, uuicazde ouapardos; quadra, square, ParCO spare, CaruS scarce
tinsostam; errvic minele, misceo; Eueis, sear, aridus; pun, moon, luna; dn rehole, tOrus.
inos, rebole, hole, lanus; cinecos to beal, rego; unde hail lanus, e Beatth lanicas; Xaiec, chear
alacritas, dapes; negco (unde nêzos lectus,) +olic, to ly, to lodee, jaceo, cumbo, pernoctor; L0
liehs, incido, incumbo; due deer, dama; B. dier, animal; P. Thier, beltia; neros, lite, ltile
PAEVUS; szoV, Wverk, WWark, 2vork, OpuS; nairco Lo plunse, immerso; cipi, am, lum; nontco, 10
chop, seco; auico to more, meto; sapuco, to tame, domo; dro after, Dott; ecv fY, Van; iscop
reater, dor, dier, aqua; zeao eraff, erave, Tolla; to grave, scalpo, leulpo; reearo, a Crane
BruIS; Wuéco tenore; Joru, quoE, zunun quanto nrapstco, knee, kneet, tenuckle tnob, tenocte tenacte: nvlcon
onaro (rado, rodo;) urnt (culex) enat; naros (nOVUS) chance. Noratque Oridius (l. 5. de
TrisL. elez. 8.) inter Getas (Peu Gothos) apud quos exulabat, observalle sC VOCeS OFXCAS, 2d
Gerarum tormam deflexas; easque ad nos, mediancibus vicinis linguis cognatis, pervenisse
non est quod miremur. Neleio an ab cisco eioco dicatur sec, ec sere, csine; ue, a vidi risum,
reit, reise, avis, rvisdome; item ab inn (praetixo disamma quod crantie in v e inde in r0
reila, reilderness, ut a Sylra Sylvarieus, Salvase, Savase; nicor novos (hunat) hound, (unde
bant de haunt,) ut d nêve (COr) Beart: Eurico seet soveht; etais help, holp, hope; xiv anler,
Sander, soese; douros, docoria a sot, sortistne (5.
Cum aurem horum plurima immediare d Graecis accepisse videantur, absque intervent
linguxe Lacinx; quidni ee alia eriam inde Auxisse putanda sint, quamvis apud Latinos pa-
TITEE reperIaNEUE :
pirum aurem est, quam seduli tuerint Mlajores notri (secus quam nunc dierum fic) vo-
ces aliunde ductas, quancumris lonsas, in monolz Ilabas (quas maxime altectat haec lingua)
compingere: acque in eum tinem non modo ex cauda relecare terminationes tormatiras,
quod lolenne cH,) Sed capur cruncare, praeserrim in rocibus a rocali ortis; vocales item
ex medio rejicere, nulla tere ratione carum habita; sed _ debilioris Toni Con(OnAS, retenLiS
tantum Forrioribus, qua oltium instar videantur; ipsasque eriam pro arbirrio cum aliis
ejuldem organi commutare, quo lonus mollior cradat; sed et carundem ordinem treguenti
metacheli permutare, quo Facilius exempris rocalibus incermediis in sonum commodum con-
Spirare Polsint. Verbi Graria;
In Fxpendo spend, expeditio speed; exemplum sample excipio scape, strip, excuto seuse
extraneus stranse, extractum strecht, straieht, (pro recto dictum, sec Irietum streis hi PrO
arcto,) exerueio so serere, excurio (Iral. scutere, Scotere) 10soot, sout, sus, exleorio 10
lcour, excorio to scouree, excorrico io scorreh, (aliilque ab ex inchoatis,) icem emendo L0
mend Fpiscopus Bistop, (Danis Bisp,) Epistola P istl, spel, APoltolus Postl, cucullus a coret
libellus a billu hospicale spirite, Llispania Spain, hiltoria story, ecc. rescillio caudae capirisque
Cst lacis obvia.
Inhis aliquanco durior; Alexander Sander, Sanny, Sandy; Elirabecta Bettee; Cut ab
Febraeo pr qu hoc ett sedek esadite, tcCraecum siun singuer; Cingira, jare, chare
chere; Apis bec; Aperbar (cranseune p in b, uc in Bispop; et abseisso a de capice; quod
camen, ne illius nulla racio haberetur ex postliminio relticuitur in medio, uc in ACter, Scar;)
Sed pro vecerum bar seu bare, jam dicimus Boar, (uE, Pro lans, lons; DrO baiu boan: PrO
stane stone, _cc.) Apruona Braren (transeunte p in b, et tranlposico a ut in aper; ee g in re
uc in PienuS parem legclare, plaga blore; c.) RacomE fox fochs, (releitto capire uc in San-
der Dro Alexander, Scanderoon pro Alevandretta;  a rana renante lac; e p in f cranse.
unce (uc in pellis fel; pullus foal; polluo foul desoul quod jam seribimus défile, d fith:
pleo impleo sillo full; Dileis fist; Pater father, paror fear, pauei fere;) et cransumpioo in
medium

## Folio 53 — 867984570:0811
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000811.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cid p. 14
medium quod tuctal de capite abjectum. Apex, apice, peck, pite; ZOphOrUS freeze (VOK ArChI
rectonica in ordine Dorico;) Muctum stum (aenoxolis nocum;) Detentio fence; Dispenla
cor spencer; Ausculco (Gall. escouter) scour; F. XIcalpo scraxe (restitutor in r, qua tuerant
DErUTaTa In ySapCO ynaBCo) arque hinc serap, scrable, scraret; Lxlcuipo scoop; Ablterritus, Cx-
Terricus astarce, (lic olim, pro quo jam dicimus start;) Exconicus (actonicus) stonnd; Scoma
chus (SaxOn. maca) mare; Ottendo find; Obltipostop: Audere dare; Cavere ruare; unde
a vare unareares, bervare, warr, arn Warnine. Wardu arant, Warren (nam Lacinorum
Vconlona Ponabat olim ue noltrum WV Sc hodiernus sonus contonx v crat olim Literae F
hoc est Aioliei Digamma, Tonum habentis a o diversum, et hodernus COnuS lIerX f eraL
Craecorum e Seu ph:) Oucremonia mone; rediculus (Sax. lus) lorese; Vagus (Gall.) eBeres;
ArbOT, arboretum, arbour, borer; Aulterusstern, sern; LIydropS dropsy: Vlcus, ulcere, ut
cer sore, (acque hine sorry, sorrore, sorrorefalt;) Ingenium engine, sin, (nili maliS d M2-
china, machine, chin, ein; quod alii poltea dixerune Freine, purantes ab Insenio detluxille;
Alembicus lmbeck: Scalenus leanins, (nili malis a uniro deducere, unde inctino;) Intum
dibulum funnei; Incenlorium censer: Gagares jett; Projicio, projectum, to jeti forth
(Prominere,) a jetsy (projectura, prominentia,) jette d’eaux, aqux projectura a jetiy os ea-
ter; Cucullus a coret: Libellus a bilt; Conjicio, conjeci, to guess (quipue cum conjeci lo-
nari caepit concesi, non inde ditficile est tieri sess, suess;) Acque his limilta.
Sune de ampuraciones aliquanto duriores; Tempus, tense, time; Nomen noun, name.
Domina dame (ur Gallorum homme, femme, nom, ab homine, tcemina, nomine;) Pagina
Dase; noriptur pot; noneara cup: Cancharus can; Pencorium tent; acramentum, encaultum
Ical. inchiostro, CTalI. enere,) inz; Crapula crap, crare; Terminus term; Calamus quilli
Precari (TE. pregare) 10 pray; Prxcta prey; Specio, speculor, ser; Speculator a spY; Species,
espece, spice; elico ply, implico impes, complico comply, replico reply; Sedes (L pilcopalis)
sec; Polyspastum puller; Decaudare (caudam apurare) 10 dosque, 10 dock. AEquetis (1.
milia.
Ejicitur icem rocalis de medio, quo minuatur numerus (yllabarum; Vt amica aunt:
Arunculus uncte; Conlansuineus cousin; Spiricus spirit, sprite, sprieht, (spiriuolus sprie ht.
:) Debicum debt, due, duer; Dubito doubt: Comes, comite, count; Clericus clerk, clarte:
Ourecus quit, quite (acquiero 10 acquit;) Separo 1o spare, (nili lic d parco, praemillos, ut
in quadra square, laxusstacte, carus scarce, cingo stain;) Scabilis stable; Stabulum a Stable-
astalt; Pallacium pallaces place; Rabula rait, raret, (aerarel, brarel, rable, brabble;) Duaelicio
quest, (inquisicio inquest, requilicio request, acquilicio acquest, conquititio conquest;) Co-
Tonus cloren; Corona croren: Monachus mont; Monasterium minster: Penecillum peneil;
Cieranium crane; Gena (grade mala, maxilla) enare (gnass, enar, enarl;) Cienu voro tenee,
teneet, A liaque.
Tiem Consonans (Talrem mollioris Loni) aut eriam cora Pyllaba, non raro ejicitur: VT Fra-
Ato treat; cractatus crearise; tractario treary; Rocundus round; Rocularoulroll; Pragilisfraili
Flasellum sais; Securus sure, Regula rule; Pegula sile; Sigillum seal; Integer entire; Scabulum
staut stat. Crudelis eruet; Paciso, tatisalus, laciscens faint, (pro fesso:) Vanidus, ranelcens,
faint, (a colore parum trmo; ) AHS, aalio, ally, alliance, alloy: Subcilis, subtile, subite
sucile. Nomen noun; Decanus dean; Llolpes, holpire host; Flospirale hostle spittle: Compuro count,
(aCCOPUITO, accompE, account;) Subitaneus suadam, sudden, soon: Otus, ulura, ure, enure:
Superare 1o soar; Periculum perit; periculosus peritous, parls; Mirabile marvel, mar l, mar-
velous, maris; Perriea perch; P’aganus paren, payn, (uc magnus mayn, dienor deien, de
dienor aisdeien, tinso feien, fain, cinso stain, pinso paint;) Praedicare in preach; Media-
nusmean; Maleulus male; l’emella female; Magilter maister, master. Atiaque plurima.
Duriores videantur Concractiones, ubi plura horum coeune lymptomata: OF Rvecands
(oine) cyric, tyrk, kirte church; Presbiter prestre, priest; Sacriltanus searon; Franso.
trcem breat, breach, brittle; l’agus (8iz ∞ ̀) beech Cf in b, e 8 in ch, coBnatas LIcC
ras;) Prieeleo freeze; Frieusfrost; Friseleo frest (se in sB, ut Tupra in Bistop, fist shoet,
item in dileus dist, scapta skiff: stip;) Retrigero, retriseleo, refres; Retriserium refrest-
ment, Sed et (de virore) Virelco Frest; Blasphemare (blasmare, blasiner,) blame blemisto:
Scopare 1o scecep; Phleboromus phleam, Aeam, (instrumencum quo in cquis, bobus, aliil
que animalibus grandioribus exercent phlebocomiam:) Chorus choir, quire: Conjunso
lGall. coins) coin, quine, (ansulus quo muri cOcunE;) Acconjunetum (Gall. accoint,) ac
Viulma (caro) veal; Viculina (DCHIS) velin, velum; Perdix partridee; Scuciter, scuri-
eet, squire, esquire; Sciurus (utos sguirret: Poenicentia penance; Poenitenciarius pit.
Eancer; Colaphus, alapas Cus, cu (sap slap:) Colilio clas; Eleemolyna (Call. almesne
almone, almes, ams, LCCtus aimoner, aminer, amner; Fleemolynarium (re
rium,) atriry, amry, ambrs, Suclatium sanctuary, seniry: Ouaelicio chase; Perquisicio
purchase: Libet, lubet, hst, st, d (Germ. lieben,) leiver (libentior;) Lxplicare, (Tral
giesare) cospeak; Multu, (Lcal. molto, tTilpan. mucho,) much; Ilis Orese (Aurii nomen;
Anguilla
De F) moloria.
quant; Consectu con, Gat, LOIGCD, TOrHO, (OaII. tour cireum) turn; Borina becf
Dolicorium ubi elecmolrnis destinata repOnuntuT) almery (uc ab arms, armory armamenta

## Folio 54 — 867984570:0812
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000812.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Ltymolozia
ASIIaeet; Intula, isola, iste, ile, ilanam (ile landu intularis cerra;) tnsulerra, istet, ilet,
ereht (exigua intula in amte,) ee contractius er, (unde Oresner, Ruler, Fley, Scc. Ilidis
insula, regalis insula, anguillaris intula, etc.) Oculus (GalI. aeit,) ere: Orum (SaX. a5,
Aercos abxo, lectusue lie, ly. lay, (ledee, hemr, Waee,) 101o, y, (Me Redee, t, putat
Ritter; Vellus Recce; Vuleus (volefolk: Lkammo sean, (nempe, polt rejecta pro more
acapire e calce, eeo reliquum xamin, quod Anslo. Saxones quibus x non erac in ulu fcri
berene samin. Peu Fuptonice scamin, concrahitur in sean, ut a domino don, nomine noun
abomino ban;) ee quidem Axum examen, deflectunt Lcali in scrame, pro quo nos savarm di
cimus; infertor murmuris indicio; rel ut ad army (exereitum) heret allusio, quem FatIS
xemulantur examen ABum; Thelaurus (ssaur, Staur,) Store; Sedeo sit, Sicto set, ledes seat
sedela, sella sertle, sacle, sedile Boct, Led et stall, (incellise de Clerieorum lede in choro,
unde Lacino barbara staltum, installo; nam stalt, de bobus dictum, est a stabulo;) Suave
fuaviatum) srecet; Vacuum, racuatum, (Tcal. vuoso, Call. vuide,) vord; Vito, evico, void
avoid: Acuo, acurum, eo rebet; ieris, udus, vet; Sudo siveat; caudium sareay, cay; NOXS
noxius, noise, noisy, noisome, nusance; Jocus jey, (Gall. jeu;) Jocola zoice; Socalia (jorelle
jeqeell; foculari eo juesle, joculacor a juseler; Pocus (Call. feum) Tocalia fereet: LOcu
lieu, liere: Locum tenens, lieutenant, lifienant: AIlocO, allocatum, allore, allos; allocatie
alloreance; Adroco avore, avouch, vouch; Cachedra chair; Cacena chain; cadentia (incider
cia) chansce; Calidum (Gall. chauld, chaud,) Bot; Celidum cold; Calisa, calsa, (Gal
chaulse, chausse,) hose: neap, Cor, heart; Cexrushart; Cornu horn: Cupio Bope; Granur
crain, corn, tern, ternet: Caseus cheese; Caput (Gall. chef,) chies: C’apitancus captain
chiefiain; CapuE (An3IO. Sax Beofod haefde, Bel9. B00fd) Beach (transeunte c in huc Lave
e extrito f, ut in lafora lora;) Capulus hast; Culmus, calamus, halm, haulm, haum; Claudus
halt; Suceus juice (uc Cogos jusum Ccurrico junsor zeloces jeatous, intula Z OcOtOra Yaca
tra;) vero genu Rnee, kncet. (Knead tenock, tenob, tenuctele, tenacte, tenicte nacte, lenap, enae
curracuram quandam innuunt horum pleraque) sed tenore elt d yuocon et Corte tenuckle a con
dilus; Consto cost; Consuetudo, consuetum custome; Fxtinguo, extinctum, 1ostint, stanch.
squench quench; Breris Bpaxisbridee (pons, qua (i brevis cranlicus;) Abbreriare to abbridee
Teris (CFaII. leger) Pieht peiehr; leritas manus, leger de main, steie ht of hand: CaVea caee
Rarisi rabies, race; Vasa ruave; Necto enit, enot, (nisi hoc (ic a nodo;) Necto net (rete;
Fabrica (faurica) foree (Fabriferrarii ofticina;) tabricari soforse; Fabricatio forsery; Sea
Furigo (scatource) source; RaueuS Boarce, hoarse; Redemprio, redemption (redenson) ran
Some; Phrenetis frensy: Phreneticus frenetick. Francick, (Freate friste, freakist;) Sonus
Sone; Joun. sound: Vulnus oon ound; Verruca art; Spuma seum; Pinoto pun, lo pound.
Fluito foat; AITuS tal; APEuS apt, pat, sit; Scutica saitch; Cacinus, carillus, kerle; Patina
patellas pans pail (niFI hoc SIE a Pella;) Clavus à clove (cariophyllum;) V’alcis a faeol
Fascias taleiolas a fillet; Umbilienss nombrit, navel; Potui, policum (posto) put: Sicum sett.
Locare locatum elocare, 1o letr: (locatio a lease:) Laxus stactes stereht, losei lost; RelaxO
retease: Pello, pulsums pasto; Vello, rellicos pulli pluck: Pixus fived fiats fast; Peltins
fast; Feltino io hast, hastens (ubi Ilispanosimitamur, qui lxepe mutane fin B, ut in hablat
Fabularis Bermoso Formotus, ec.) Rubedo red; Alias esse; Spichama span; Recito reag: Ad
juroaid; aucor erum ay, asesever; Floccus lock; Scringo, Arictum, districtum, stress, distress.
Oirigere addirisere. (Iral. drizzare, CaII. dresser, addresser.) 10 dressi addre (s. redress: PrO
CuTatOE proxy. proctor; ProcurO, 10 pros, proele, proul hujusque diminutirum 10 prie
FX
cerpor scrap, serabble, scrareh (nisi hoc LI Porius à Scalpo, uc feribo, Scribillo, unde scribble;
Colligo, collectum ctot church; Colligo coit (rumultus, cumulcuario,) recolligo to recoit (retro-
cedere;) a coil of cable tunis naurieus in spiram collectus; Sererus seur; Serero, allevero.
to sreear: Scridulus srill: Purba, turbo, crouble; Pungere (punctuare) 10 punch. t0 pounce
accipicris ungues pounces; Pollum pocero, polle, (Call. pouvoir) porver; Pauper (Gall.
Paurre) poor: Prehensum prise, comprehentum comprise; Preciari 1oprise, to praise; Im
Detere to impeach; (nili (c empecher d pecche peccatum:) Culeica a quill a couch; Lumbus
Toin; Pcerculum (quan Detssun) Sagcall. risque rist; periculum tacere, torun Else
pureolus pudales pool; Spina spinulas (CalL. espinele) a pin: Minuriare (minurim secare)
romince; Comprimo cramp. crump. crumple rumple crintele: Ruex roueh, russ, rue sed
Ouadrarum (Tral. sguadra) square; AucepS, aucupis, (AnglO. Sax. hatock hafuk) haret
(accipiter) et havoetestrasess spolia; Orium easer l’oisir. leasure; Placeo plaisir, pleasure
Memcura measure; Vinco n, sua saimasain; Vincio, rinctum vincutum, indibind
cament plane rejiei debeant eorum plurimas, s tallem Facie, quod non minus coacta Lint ex
Cropriis nominibus non pauca; aliaque quorum Fiymolosix apud omnes sunt in contesto:
ap. 14
Germ. er,) eec; F8O (Lcb, Tck, 16,) Z; Acies edee; rectis redee; Plico plieht, pledee
incremento ee decremento praeserrim dicta,) Cogua (ICal. Cuemas Ktchin, Laleus pit
bound bunale
Duorum aliqua, utur duriora videantur (corumque Fortan nonnulla nimis coacta;) ne
riste; Axpedio spcedus disparch: sc fucet, Lumatus, ataase, tlates, haeredica-
tio, beir beritase (inberit inheritance;) Auseo, auxi rvax; Varelco, vanui reane (de L. Una

## Folio 55 — 867984570:0813
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000813.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
aP. T.
De Ftymolosid.
Se Alexander, Fhe, Scander, Sander, Sandy, Sanny; (Scanderbee, Ae dp Veus AlexAH
dex magnus;) Llizabecha, Lhzabeth, Flsabeth, Betree, Bess: Marsarera, Marearet, Mareet
Mec, Pes; Maria, Mary, Mally, Mab, P al, Maitin; Macchaeus, Marcha, Marhere, Mariba
nus, Wilhemus, Ekca65. CIlaI. Caroamo, Call. Cimllaume,) I illiam, W il, Bilby, Bi
kin, Bultin Dason Willeock. Wilson, Willin, Wickin, Wictes, Weets, Wicteson; Richardus
Richara Dick Fick Dixon Flixon, Dicbin: Robercus, Rodbertus, Rupercus, Robert, Rupert
Robin, Dobe, FTobe, Dobson, CTobson, FTobs: Rogerus, Pocer, TTodee, Todeekin, TTostin; Anna
nymus ferom; Radulphus Ralph, Rasse, Pase; Jacobus (Tral. Cjacomo, LIIIp. Dieso, Cal.
Jagues) Fattas, Sumes, temmy: Facobus Apoltolus ( Jacomo Apostolo) Compostella:
Francileus Francilea (Fransois, Francoise,) Francis, Frances, Frank, Fanny: Benedictus
Bennet; Maledictus Manait; Alacaa Lurutin; Machildis Marea: Fuliana Julian,
Cilian, Cii: Petronilla Patnon, C Christopher. Rester, Rit: Oliverus Oliver-
Nol; FTelena Fllen, Nel: Fdvardus Favara, Ned; Pdmundus Lamund, Mun; Canda-
rum Gant; Dorarectam Dorr; Fridentum Frent; Olcrajectum Pcrecht; Molae crajectum
Maestrict: Lusdunum Lerden, Lgons: Flibernia, Terna, Treland; Londinum (Cal. Lon-
ares) London; Rocta Rochester; Dubris Dover; Glovernia (Claudii castra) Gtoucester,
Closter; Fboracum Prverwvick. Tork; Oixipona Lisbon; Fispalis Sevit; Heres Sberry
Tingis Pancier; Neomagus Vermezen; Roromagus Roven; Cadomus Caen; Aquileranum
Aen dix le Chapelle; Vrarislaria Brestare; Dancileus, Cedanum, Dansick; Mediolanum
Millan; Fiburnum Livorno, Lieorn; Judaus a Zere; fudxa Ferery; PaGanUS P acan, PayN
Painim; Fchnieus, idrus Feathen: Thellalonica Salonite: Constancinovolis Scampot: A.
lexandreta Scanderoon; ZOCOtOra Facatra; (Aloc ZOCOcOrina Masacarrina;) Cumque tir in
Propriis Nominibus canca Vocum detlexio, non mirum est h in aliis icem rocibus id ulit re-
Mat.
Verum in aliis item vocibus id est conspicuum, de guarum tamen originibus non est du-
Bitandum. Oc Denco Doricc nco necn nec stoua Seo Exevos, nere, rvos FF (longa Peric) en, eE.
eEcon EEcO, C, CX, exTeTUIS, eXtra, extraneus, straneo, estranse, stranse, stranser:  Eno Encco
Encmpcor Exnpooun eleemosyna, (Cal. almosne, almone,) almes, aremes, almoner, almner, amner.
almery, almry, amry, ambry; aeugndecem, deceni, deni, ten, tenth, tithe, rithine tithineman
avos dis, duo, bis, bini, treo, tvice, twvain, toin, twine, tvelve, trventr; Antecectores ancesters;
Theriaca triacte, treacte; Feniculus fennet; Fnula campana Flicampane; Dictamnum aita-
ny: Sancalum sanders; Benzoin benjamin: Onso unsuencum anoint, noint, ointment: Pix
Dice piteh; Parietaria pellitary; Terebinchina surpentine; Salria sase; Viride aris verdierese;
Cummi crasacanchum sum drason; Phabarbarum rubarb; Pomum de ambra (Cral. pom a
ambre) pomander: Cariophyllus Hos (Tcal. Gerosilo, Cal. siristee,) eilofer, sillistorver (quod
vulous decorquet in Fulr. Rorver, quasi d Julio mense nomen duxerit;) AlparaguS, SparasuIS,
speraee, (quod rulsus decorquer in sparaerass, sparroreerass;) Pecrolelinum parstr; POrtu-
laca purstain: Lactuca lettice; Brallica capitata cabbase; Lactuca capitata, cabbace letrice:
Cydonium quince; Cydoniacum quiadenr; Pomum verlicum peach; Fruca erute (quod vul-
sus decorquet in ear- reies, quali ab Aure nomen sumpserit,) Corrmbium seu coma asciticia
peruque, perireis, jam reis dici caepit; Paralysis passer; Elemieranium meerim; Macer mai-
ere, measer; Aeris aiere, easer: Vinum aere vineere, vineeer; Annulus semetluS (ex duo-
bus pluribusre tenuibus concortis tactus) a simmal rine, seu simbal rine; (unde etiam ad
alia lic intertexta cranstertur vox simbat e jumbat;) Alcus ductus, (CaII. Bauls soust.
haus sont) hoso: Oualeleunque causae (GalI. quelques cboses) kictestares; Curia, curiali
cas, court, courestrip, courtesy, cursy. De quorum originibus (aliisque ejusmodi mulcis,) utcun-
que tuerint detoria, cum res sic in contello; non mirum cuiquam videri debeat, si et vete
res sic plurima detormaverine; praeterrim cum Monasyllaba cantopere altectarerint; qua
ne mollius lonarent, hanc sibi licentiam cruncandi eximendi, immutandi, molliendi, et
cransponendi, permiserune: et quidem, cum ab eu eE tandem deveniatur (indubiis veltigiis)
adstranser; et ab ences, ad ambry; a sene ad sirbine: ab Flabeo habere, Gallorum avoir.
j’ay, jeu jeusse: a Pottum, je puis, pouvoir, porver; aliaque similia de quibus non dubite.
cur: non est cur retusiamus derirariones alias, etiam duriusculas; modo tareat ligniticatus.
ee suppetane restisia procestus, aliorum exemplis comprobata. Si cui displiceane; liberum
est ip neglisere.
Ex quidem eso, tantum abest ut culpem, ut laudem porius ingenuicatem illorum, qui vo-
ces lonoiores in tam arctum compezerine, rancillum imminutas; ut in Presbyter Priest, PEx
dico preach, Thelaurus store, ledile sool, Cyllabo spell, examino scans abomino ban, expe
dio speed creseo crevi erore auxi reax, vanui reane, excorio scourre, excorrico scorteh
ecc. quae moderni proterunt Presbyter, praedicate, treasure, seuile, syllabate examine, abemi
nate cibpechte, increase, (aliro, m, danish, exeoriate, excorticate, 
Dum aurem haec a Cirxcis aut Lamis deducimus; non illud velim, quasi non à linoua
Gochica Saxonica, Danica, Belsica, Peutonica, harumre dialectis, immediate ad noS per-
renerint
Matu Pat; Dorochea, Dorothy, Dol: Ludovicus, Lodrvicken Lervis, Louis, Zois; Guilict
Anne, Nan Nanny, Nancy, Nancicock, Cock; Fgidius, Ciles; Augultinus Austin; Hiero-

## Folio 56 — 867984570:0814
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000814.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Lsmoloria
venerint ebrum plura. Quippe ulta eorum quae a Larinis olim acceximus, sed de qua
Terius mediantibus lire Crallis. sire Tralis, sire etiam FTispanis, non pauca, sune nobis tere
cum illis alceris communia, Paltem lericer mutara pro cujusque dialectus idiomare, indeque
ad nos directe perrenerune ucur L atinx aur Crraecx originis.
Notandum incerim eandem rocem, pro vario ligniticatu, variam non raro orixinem FOr-
tiri. Oeto Bear de Onere dictum (et Born Latum. Pier Peretrum. Burden Onus. Brins
attero, Brouehe allatus, _C) a Fero; Sed +o Bear de liberis dictum (unde Birth partus, borre
nacus, barm bearn Flius, dec.) est a Pario; e Bear Vrla AS Bere, Bera, (Talrem si lic L. d
cinx originis) a Fera. Irem Bare culi d Fero; Bare Deperi a Pario; Scd Bare nudus,
pareos appareo, (vrpore quod cum non cectum siEs appareat,) unde Barren Sterilis (quati
baren nudatus;) Proprie de lterili terra dicitur, gramine de herbis nuda; des per metapho.
ram de tcemina sterili: e Bar. Bare, (quod jam Poar dicimus) AS Bar, ab per; ac Bar
repagulum, rectis, (Gal. Barre, Ical. Barra,) a Vicruriano Vara; nisi Forre in Vectistioni-
Ficatione (quod ipsum est a Vcho) sic à Bear tero: Beer Cerrilia (Dotus Lordeaceus) ab
AS Bere (quod jam Barly dicimus) Hordeum: et Barn (AS Bern) Horreums ab codem Bere
quali Fordearium. Sic souna Tonus (olim sorene) a sono: Sed sound Tanus, a fano:  10 sonne
explorare, exploratum mitto, (de bolide praeserrim dicicur ad tundum demicta, qua aquae protin
dITATEM EXPIOTAMENaUEX,) Q send mitto, (AnslO. Sax. senden miltere, sonda nuncius,) quod torre
a pra sento (TrUNCaTO CapIIE,) nili es hoc a sono sI; et sound seu rectius savon, ab auciguo
Srveven (Anslo. SaX. Svefen,) Tomnium, unde de dictum videtur. Faint pro Fello, d P’aciso
tatisans, Fatisacus, tatiscens. Sed, pro colore parum tirmo, d Vanescens, ranidus. Sic P ercs
Pileis elt a Perca, led perch mentura est a pertica, item perch pro pertica cui aris insidet. T.
spei Syllabare (rocem in syllabas resolvere) elt d syllaba (transpolitis contonis, de B in
redeunte, quae fuerat in oumrmlIs,) Sed spell pro incantamento, (quo credicur limites lic aeriS
figi posse, ut nemo eos inrito domino crantilire posit) ab expello; e spel pro nuncio, ab
Spistola dictum videtur, (pro quo, superiori seculo pistte e pist, dixerunt, uc pro Apoltolo
Postle et poste,) unde Cospell, quali G00d spell vapenior bonum nuncium, leu Cod speit diri-
num nuncium, divina epistola. Sic Freese leu freez selaleo, cst a fricesco; Sed Freese vox
architectonica à Zephorus, idem signante; e freese pro panni specie nelcio an a Frisia di
CatUE, uE Pannus Frisicus, an Forre _ hoc SE d frisesco, ur quali prae aliis frigori pellendo
apcior. Sic Frest de aura seu aere lubtrigido, est a fricesco, Cunde refrest retrisero, re
frestine retriserium,) sed de plancarum virore dictum, elt potius a viresco, ut et ubi per
mecaphoram ligniticat alaerem, vel etiam recentem. Item 1o sret rexare, vexari iracundia
elt a Fremito; led 1o fret de veltibus plicacura e Frictione ruptis, est d frico frictum; et fre
fret reorte, pro opere vermiculato est a Rete. Sic 10 Fell eado, lerno, cadere tacio (ut e
ipsum fallcado) est d fallo seu porius opannco; (Forrasse et fel crudelis, laevus, ec felon, inde
ortum ducune, ue qui homines cxedat, auc etiam occidat;) sed feit pellis, à pelle dictum
elt, et inde fell monser vellio. Sic spit de spuro dictum, inde dicuur; sed spit rerutum, ne
scio an d Cuspide, vel torre, quali spicatum; ee spit quantum scilicet spacha seu ligo una
vice ettodie, cst a spasba, unde e iplum spade ligo, Spacha. Irem spiste spucum est a spuc
led spicte xenodoctium est ab LLospicati (Tcal. spedate.) Sic file lima, 10 file limare, dici vi
detur d potio; led file pro tilatura, seu seric rerum quali tranlverlo tilo intertarum, (a file 0)
pearisi a file of papers; a file of soldiers,) elt d filo: et file Teu defile (quae olim foule ee de-
foule leribebantur, unde e silth, pollucio,) elt a Polluo. Sic ro set lede colloco, sedere la
cio, elt a sedeo; sed to set planto, est potius a sero, satum. Sic Vice ricium, inde nomen
habet; sed vice, seu vise, (Gall. vis) pro cochilea, est d vite, quam spirali Hexu imitatur.
ec (in compolicione) Pice pro Vicario seu locum renente cst d Vice, (lic Vice cancellarius
Procancellarius, Vice chancellour: Vice comes Viscount, Vicount; Prorex Vice roy, ec.
Porcer pro janitore, est a porra; sed, pro bajulo, d porto. Zo Cull, oprima selivere, d C a
cueiller, Lat. colleere. Leu Wva leu collus collum amplecti, clt a C ollo. PTard, pro disti-
quali BatcisB) asper, Tubariaus, ret ad lelco. Stern, pro Auttero, hinc dici videtur
reason; sic ab Occatione, cruncato capule, u Tlalis caxione; de Crallis, mollico c’in sy saison
unde
sed pro Puxpi naris Lxerema, ab LAleo. Sic Date dactylus, ee Parc catum
(de loco ractolo dictum) et stat (Code ea) o a Hactos TatS. Ld  auest lc.
dem mutare, commiorare, ex Fs, vel puito, vel pacto; dicitur d de eguis aliitre ani
malibus, ad stipirem ligacis, ita ue ne callatum e depascalte, de loco in locum
caullaro ltipice promovendis:) P0 fleet mils clettorem laclis de lummo enetez et asalto
Propcer Aluirancem cremorem adimendum, auc Auicancem qua demis Cymbulam, vel a stui-
dus proprer lac rebduum (Reet milte, aut stot milt) asts cenue e lurdum tactum; (led
prius malim, et Aeett, seu port, adjectire lumspa, partiertu elle verbi 10 Reet.)
culius ab Arduo; pro duro, ab Arido, (uc, a ouenro exticco, onnneos durus,) acque inde TZarst.
Fieet clallis navium, a Ductuo Vel Lunto a  idat:) Fleet velos (de equo po
cissimum dictum) a volatu (nisi Forre a veloce, Ted illud malim:) Fileet minus protundus
Case capta, capluta, hinc nomen habet; sed Case catus, a ca lu. Season (ODPONEUINICAS, OC
calio,) ab Occatione dicitur, (quippe ut a Kactone  scalis Raesione, Callis raison, e nobis

## Folio 57 — 867984570:0815
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000815.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
ap.
De Ptymoloria.
condire, a satisione dici videtur, unde CTallis salson, saison, aut quid horum limile, et jalso
ner; indeque noltrum to season, Calitione condire; unde, ver Mecaphoram, de Ligno de
cimus simber Wvel seasoned utu  Cortulta, adeoque probe exliceara:) Aliaque ilti
ulmodi.
Sunt denique apud nos vocabula non pauca, etiam monotyllaba, a duobus pluributve sire
Compotira, tire arctius contlata; Palcem comportorum rices gerunt plurium ligniticatus una
voce complectentia, (quod et supra insinvarum est.) VF, ex scrip scripeum, e roi rocula
Hic serol Seripea rocula. F.X proua Luperbus, e aune lalto, conflatur prance superbientis equi
Calienres incellus indicans. FX s (verbi stay leu stand A0) & out exrra, contlacur stout
FOrHSq pertinax, cedere nescius. Fx eodem stont e hardy audax, tic Sturay rigide pertinax
F. X  (verbi soit vel spere (puo) e out, sic spoul, quali plenis buceis eromo; dicitur prae
Terrim de aqua per cubulum violenter prorumpenie. Fix eodem sp cum terminatione exili
in tcs ps quod est lanam aliudre in renue tilum deducere, d (addito out,) soin out, cum
rem in sonsum procractam innuit, cum speciacim aquam aliumque liguorem cenuem (non
amplo oriticio, led) exiguo toramine leu runla exitientem: atque priori illi ita opponi
cUF, ut 10 spout, lIC, Pleno gurgire; 1o spin out, exiguo quali Flo, exilire. PX codem vero
sp Cum it, nespit exlpuo: quod à spout eo tallem dittere, quod lic exilius quiddam, et line
lrepitu, cumque minori impetur (ut spit Dc) ejicere; spour vero concrarium: differe
dutem a spin, quod illud tiac uno actu ltacim terminato (exeunce rocespit in contona muta
procractionis incapace:) Sed spin (Cenivocali cerminacum, procractionis capaci admodum,
accum continuarum. Sed spntter elt (propier rocalem u oblcuram) medium quid (quan
cum ad violentiam) incer spit ee spout, led (proprer addirumr) Frequentacirum, ireratio
nem innuens s ltrepitum, sed obleure contulum: Sed spatter (propeer acuciorem et clario
rem vocalem a) crepicationem clariorem simul innuie, quo pociltimum a spuster ditlerr. L. X
eodem sp e cerminatione arte, tu spart, Ccincillam cum crepitu sed unico exilientem lioniti-
cans, (nempe sp exilitionem, ar crepitum acuciorem, ee le muca consonans repentine termi-
nacuM InHUIE,) Sed addiro stic Frequentatirum spartele scincillare, scintillas crepirantes alta-
eim emitere seu sparsere. Idem sp subjunctor, hoc est spr, riridiorem impecum innuie
(excunet seu ampliandi le,) cui addica terminationene, tu sprine exilire, (cujus vixorem
innuic ser, acuriem cerminatio ine, sed quae, volt in acucum cremulumque detinit in e con-
lona mura, motum repentine terminotum innuente,) de exilitione lingulari, non mulcipli
eiu prinsa ligmteatione aletu. MIe clalelemueme a sprins, propier exiliencem vim ela
lticam. Itemque aqua icaturisinem (Led Melapae) proprer lalientem aquam, indeque
Calia cranac) nen LedOCeF. Sed es (per aliam metaphoram) sosprine est
Dullulare, serminare; tempusque vernum, quo plancxe pocillimum germinant, the sprine di-
citur; propier exiliencem e exumpentem Tuceum nurricium. Fx eodem spr (verbi sprins
es ont, contlatur sprout proserminare, in semmas serminare prorumpere: e (cum termi
natione is) sprie Turculus; quorum haec Fere elt difterentia, sprout (loni crallioris) germen
pinguius craltiulre innuit, sprie (cenuioris Toni) exiliorem Turculum. Similiter, ex str
(rebsr vespre contendo, quod iplum cil ab extratio extractum,) et out, tic strout
procendo, cumeseo, et strut quod elt Faltuole incedere, pura pectore procenso et cumelcente:
ab eodem s e  sa, CoLM sit e luctari, Cinvando contendere leque in omnes
parces corquendo, quod innuis et: Sed linc masno strepitu, propter rocalis à lonum obseus
rum. (Sedstrast, elt d Stray extravago.) Similiter ex chrore projicio, eroll roculo, volvo,
contlatur an presteu terbete, vonnun prosscere, (de globulis luloriis speciatim dici-
Braciso et Ramo, (heur Lacmou L, C CaCotum partim pipra, Partim Xinta.) Scur)
all ont:) Caristo ex eaze et rehorist: lei fa a Purea, h. C. leporis instar terricus. Citas
Mud exMicis et Mo. Sic ex pursaco et rideo, mirth, myrd. Friste e
freat ee briste. Flover ex hans Cover, (rel hieh over.) Arque id penus alia.
unde nostrum scason; quod olim, e cleco secltco, Lcibebane ceason:) at to season, lalire
tT:) alque eodem tere senlu irunale exoce Teu ssust, (projicio, procrudo,) d runale
rOCuNCI. SIC Sr) LEU BrOUSB MOTOTUS, COnStatum ex erave e roueh, ve qui sic quale
cravitet rucs. Et trudee, ex tread leu to, l Mudee. FL soe ex Patee et 105. Sic plate
e platier, ex plain e stat; acque hoc iptum sat tanquam ex pluno ee lato contlatum. Scorr
ex se spurn, (onconlo e Iperno.) Seant ex scarce de reant. Shatter ex sake e scarter.
Trvint (et Trequencacirum tvinele) ex trey es wint, nietus dubius, creperus, (ut troy leht
lux dubia, lux Crepera.) Orind ex erate e Winde. Crasp ex gripe de clasp. Creedy ex cripe
de necay. Crone ex ereeve e mone. Crack Cx cry e breaz. Branch contulum videtur ex
ex scabie e furture. Dlumble ex stop (leu stand) Lcumble. Stant ex stope ee Jean. Grum
de ex erutch ee mumbie. Ste ex Leet e (contulanea cerminarione) umble, tu fumble; ex
on e umble, tic jumble; ex bind e umbl, bumble: ( Alter, ex amos ee erepos. Nili Forte Al
Ter _ Germ. Ander, Sint Cx DOr. arepos per epenchelt et n, ue in enasor centum eec.) Bend
Bind ex Bore _ Wna. Crave ex ery ee have. Duaver ex quatee de reaver (illud à qua-
tio, hoc a Wave, quod a ra52.) Quas quali quile f: (ut carouse, ex Cerm. Par au(2
ex close chasp.

## Folio 58 — 867984570:0816
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000816.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
P
DeLOesi.
DOetis Anelicana ut plurimum archmica ett: ut et apud vicinas sentes
Omnes.
Obserratur praetercim numerus syllabarum; non prorsus tamen neslecta quanticare
Metri genera sunt raria; e quidem ad arbirrium Poctarum quocidie nora exoriuneur.
Norandum autem (praesertim percgrinis) Poeras noltros, uc et aliarum cencium, maxi
mam plerumque sibi libercatem allumere in rocabulis cransponendis, ab ea serie quam in 50-
luta oratione obtinere POlenE.
Syllabarum aurem Longicudinem et Brevicatem quod spectat; plerxque sunc promiseue.
nunc breres, nunc lonex: nec tamen arbitrarie. Id vero poristimum respiciendum est, ue
illa syllabae qua sire pro accentu rocis, sive pro rarione sencentix, sunt prae exteris magis
Fimphaciex, lonsarum sedes Porciantur. Ouod si obserretur, mollius Auet vertus acque ele
sancius; horridius autem si negligatur.
Fxemplum esto, Ptalmi primi versio metriea; versu tambico (quales nostri plerumque
sunc, praesertim in materia graviori;) Oux, non incommode, sic incipit:
The man is blest that bath not bent,
to reicked read, his éar
hoc est, verbatim, Elle homo est beatus, qui non inelinavit, ad pravam doctrinam, suam
aurem.
Verum s, recento eodem versus genere, luxatione leri facta ponantur syllabae in locis
non luis; ad hanc Formam,
Blessed is, ibe man, ihat Bath not
bent, 1o Wicked read bis
vertus erit plane horridus.
Sed, mutaco vertus genere, pro tambico habebicur Frochaicus Octonarius catalecticus
Cacis elegans:
Dlessea 2s the man, that bâth not
bent, to weicked read, his ear.
Verum aliorum item Metrorum capax est lingua nottra, (si quis id astectet,) etiam pro
Lacinx PoeleoS ratione.
Exemplo sic hoc Hexametrum, (neleio an Sianai, in srcacia fua; ubi et alia complura
conspicienda lunc.
WVbat sat Tdo: Sat Zay sat Amgntas murder ampnias
ura faciam: moriar: e amintas perdet Aminiam:
Aut illud etiam PFal. 2. ver. Y
Wby de ihe Lléathen rase: and the Péople imaeine a vain thine
Ouod calu de ex improriso accidisse nostris Interpretibus censendum eE; ut Fistorico
Latino Emiliter illud Hlexametrum, (Inicio Annalium Faciti.)
Orbem Romam principio Reges habuere.
Auc Ciracum illud sCxiptOrI SacrO (Jac. I. 27.
Trava Soors aradis ny n Seopuplet rERCIOr
Nec distitendum tamen est, quin Linsux prove singulae, peculiaria Libi Metra (sive ex
linguxe genio, sire ex ulu communi) magis accommodata Cortiantur, et in quae promprius
Auane. Oualia, in lingua noltra, occurrunt plurima.
Ouod aurem Lingua nostra non refugiat Larini carminis modos, ut porro octendam;
Praeter ea quxe ante dicta sunc, quaeque apud alios Forre reperianEUE;) Placuit (ansd daca
a primo ejus verticulo, ue modo dictum est, Flexametri leges imitante,) incegrum PFalmum
Sccundum, Flexametro vertu reddere. Cujus rertio Anglicana (in Bibliis noltris) oratione
Toluta, Sic procedit.
S A L.
HOc est,
Wrby de ihe Beathen race, and ihe people imaeine a vain ihins
he teines os usse eatits set iisestos mnt ide tants ute counsell toeether acainst
ibe Lord, and acainst bis anointed, savine,

## Folio 59 — 867984570:0817
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000817.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
ap. 15
2Tet us breate ibeir bands asunder, and cast areay their cords from us.
Ihen sat he speate to them in his retath, and vexthem in his sore displeasure.
6 Tet have Y set my tine upon my holy hill ) Lion
oest.
Bave Z beeotten thec.
8 Aste of me, and Y sall sive thee the beathen for thine inberitance, and the ultermost
parts cfthe earth for thy possession.
 l’hou sali breat ihem roith a red os iron, thou sbait dast them in pieces lite apotters
vesset.
20 De reise nore therefore, re tines: de astructed re judees os ihe eartb.
IT Serd the Lord rvith fear, and rejoice voith trembline
22 Riss the son least hebe anery, and je perist from ihe Woay, ehen his rerath is teinaled
ont a little: blesse d are al they that put their trust in him.
Cujus primus versiculus sponte sua Auic secundum leges Hexametri Lacini. Focusque
plalmus, levieula mucatione, ad ealdem leses lic redisacur; (Hilo non elaro, led grari la
cilique, qui rem seriam deceat.)
Dui tamen versus, mucaris quibusdam roculis, (sensu manente,) S simul sy llabae aliquoe
duriuscula ita scribendo emolliantur, prour (celeriter loguentes) casdem Solemus pronun-
ciando emoltire: sic torre mollius aliquanco AUenE.
Ie that siteth in ibe beavens stat laueh, ibe Lord sal bave them in derision.
Troils dectare the decree: ihe Lord bath sard unio me, Thou art my son, ehis d’ay
My de Ihe Beathen race? and the people imarine a vain chins ?
2 Woy do the knes of the carth conspire vitB Princes amone themi
Dus conspirine acamst the Ford, and açainso s anointed.
Tet us asunder bréate their bonds, and cast ve the cords off
4 LTe that in heaven sits, dôth lauch; the Lord De derides them
Cod in his corath sat speate tó them and vex ilsem n ancer.
6 Tet bave T set my Kine on my hoby mountain of Lion.
Lhis Y declare as a thins décreed, and not to be alterd
Tbou saith the Lord 10 me, art my son, this day Tbecet thée
8 Aste Thon os me le sive thee the Feathen For lo inherit;
And, 10 possess as thy son, the utmost parts of the wohole cartt
OThem Palt Thou breat roith an tron rod and dass iem a pieces,
LF they rebet) lite an earthen vessel made by a potter.
10 Theresore, 0 kines, l advise ye be vise; and oho eder ye be that
sit as judees on éarth, bé timely instructed about it.
TY Serve je The Lord vith ansull fear; rejoice vuitb obeisance.
22 Kiss je the son voith due submission, lest he be ancry
and, in bis vorath. je be taten aay, Wohen dMle offended
Those bo de put their trust in him; on ss oe the happy
S AL.
LWby do the Bethen race? an tbe peple imagine a vain chine 
2Woy de rhe teines o the earth combine, and princes amenz thêm
Thus conspirine aeainst the Lord, an asainst his anointed.
Let us asinder breate their bands, and cust we the cords off
De that in beven sits, with scorn, doth lauch at the folly
lod in bis vorath sat speate; and vex them sore in bis anser.
Sret have T set my anointed Kine (mauer all o position
Firmly seared upon my hobi mountain ò Zion
This Y declare as firmly decreed, and not to be alterd:
Thous sayth the Ford to me, art my son; Y do this da becet Thec
8 Aste thou of mée, Il’eeve thec the hethen vorld to inherit;
And, 20 enjoy as rhy oon, the utmost parts o the wobole carth.
OThem Bât ou rule roith an iron rod; and breate em a sunder
TF ther rebelt) as an earthen vessel made by a potter.
0 Therfore, 0 kines, L advise ye, be vvise; an nbo ever ge be that
aule as judees, on earth, take héed to the counsell F sive you
Et Serve je Jhe Lord vith arosull féar; rejoice an be humol
12 Kiss je the son, nith lovoir obeisance. le ast he be anery
ana in his vorath, je be taten avay
he be
They roho do erit their trust in him, ob thez de ihe haxpy.
Dixissem aiquanto mollius (hexametro decimo) Luo, this day, dcopt thee; nil quoce
nde
ride eypo, Patis conremret; led non item cum Any DlO.
nollem, hoc loco, silium adopticium, pro filio nato, substicuere. Quod tamen, cum Da-
Idem

## Folio 60 — 867984570:0818
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000818.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
De = dest.
aD.
3
Idem, versu Sapphico, sic procedet.
PS AL. TI.
Whi do e hechen furioustus raee: and
erhy do ché peeple medicate a vain chinc.
ehy do ché bines chât are on éarch unice, and
Princes à semble;
Foinily conspirine ehus acainst che Lord, and
Cainst his Anointed;
Ther unéasy bands veel
Break all insunder, and cer heavy cords veet
Cast avay from us–
se chat is séared far above the hevens
Cauchs; che Numietry hach em un deriscon-
S FC shal reblite iliem in his norach, and vex drem
Sore in his ancer.
6ret have L’ seared my noinced on my
Toly moune Zion. 7 The decrée L publish:
Thou art my s’on, (chis saich the Lord 10 mée,) 
This da becet chee-
Astr ou of mée; ien shal X fréely eive itre
Cands of ché héchen to chee ro inherit;
and, 1o enjoy thêm as chy oon, che iumost
Pares of che rhole éarch.
Ttiem shat ihon rule as mich an iron rod, and
Bréat ehem insunder lite a porters vessel.
Xo Thérefore bé ise nom, oye bines; and léarnd, je
fu
ses uxon iti éarih.
IY Séc chat chê Cord mith reverence je serve; and
en jour réjoicine be je méek and humble.
12 Riss ye ché son wih reverene obessance,
Léast he be anery,
And in his vorach ye periss on che vay, ixtrera
dienation is a lucle urced.
They chat in him do pus erer onetys nrustus oh
Zliey be sre happy.
Obi non tam elegantias sectatus sum, aur certam poesin, quam vertionem Anslicanam
nara nost seCUTUS; uE apparcaL, quam lacile terat Lacinos numeros lingua Anglicana.
Duodque in his factum elt, parier in aliis tiet vertuum generibus.
Sed e ad carminis elegantiam facie, si in vertuum lociseminentioribus, (pura in Fleme.
Richiorum _ Verluum clausulis,) locentur voces tignanciores, ceu torlumina: lin neplixa-
tur, languidius exibit Carmen. Verum hoc non cM lingux noltra peculiare, sed aliam
quamris perinde spectat. Aique de Poeli hactenus.

## Folio 61 — 867984570:0819
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000819.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
OSF craditant Naumalicam insticutionem, risum est subjungere Praxin
Crammaticam: Brerem quidem; sed quae susticiat ut verum inde Lingux
genium addiicas. Aeque in cum tinem selesi explicandas, nocistimas
duas Christianae Inculcutionis Periochas; (ut quae contineant lenlum omni-
bri parsoraphis lu lublidium adrocandis;) e Lingua noltra cum tinitimis
(achibita in cum sinem L. exicorum, qua ad manum crant, ope) cognationem
octendant: Ouorum ucrumque, Calcem Extrancis, ex urile Fucurum e pratum
existimari. Ouibus et Praxin Tertiam Cubjunso.
bus familiarem:) nempe Orationem Dominicam, et Apostolicum Symbolum. Ad
junctis AnnOTaLIONIDUS, qua d TCMI CTaMMMaticam CXPOnanE, (InCICALIS LI
RDO LHILLF. R
Dominica
Orata.
OOr Facher Which are in Fleaven: Fallowed be chy Name: Thy Kinedome
Voster Pater qui es in Caeto: Sanctificatum sit ruum Nomen: Tuum Reenum
come: Thy Will be donc, in Farch, 25 it is in FCaven: Cire uS chis day
veniat. Tua Voluntas sit facta, in Terra, ut ea est in Caelo: Dona nobis Bec de
our dayly Bread: And Forgire us our Trespalles, as We forgire
nostrum quotidianum Panem: Ft condona nobis nostras Transeressiones, ut nos condonamus
ihem chat crespaIs against uS: And lead uS noE inco Tempration: BUE
eis qui transerediuntur contra nos: Pt due nos nequaqnam in Tentationem: Sed
delirer us trom eril. For chine is che. Ringdome, che. Porer, and the Glory, FOr CVer
libera nos a malo. Nam ruum est. Reenum, Potentia, e Gloria, pro semper
and- CVEF. Amen.
semperque. amen.
The J FA Arciculus Demonttracirus. pas. 26. Vin. T. Respondet Gallorum le. Determinat
vocem communem, seu Indiriduum Vaeum (’ut loguuntur) ad signiticarionem determina-
tam, seu Individuum Demonstratirum. Sic Jhe Lord, signanter ille Dominus: nempe Ser-
vator Jesus Christus.
L ord Dominus. J Nomen Substancirum: absque Casuum diverticale, P. 24. 1. 44. Con-
tractum videtur ex Anslo Saxonum laford, Loverd.
Lords, Domini, Seu Dominica. ) Fialiss, est Formatira Adjectiri Poltettiri; ec respon.
det Lacinorum Catui Ceniciro (et quidem hic loci Genitiro L. Aiciencis.) P. 28. 1. 46.
Prayer, Oratio, Precatio. ) Nomen Subltancirum. Responder Ccallorum priere, lcalorum
preehiera: FF Verbum 1opray, eAt Gallis prier, Iealis preeare; Omnia a Latinorum Precari.
ThC LordS Prayer, Dominica Precatio. J Exponi porerit, vel ipsius Domini precatio:
nempe, si Articulus The reteratur ad rocem Lord, (adeoque conjunctis vocibus ihe Lord.
accedat sformatira Posestivi, P. 29. P. 4. p. 40. P. 28.) vel, ipsa Domini precatio; nempe,
Blegato Foras praxer praetiei incellisacur articulus The; P. 28. l. 29. Vel denique ipsa
ipsius Domini precatio, n rs nveis denors; nempe, si incelligatur The (uruF Semel polica)
ueramque rocem particularim atticere.
Our,
Hel

## Folio 62 — 867984570:0820
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000820.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Praxis Cirummural.
Our, Noster. Pronomen Posesirum, pro persona prima pluralis numeri. (p. 31. L. 14.
ECF our (non ours) quia Substantirum Pather exprimmitur. (p. 3Y. P. 37. p. 32. l. 7.) F. st
que (ut caetera Adjectira) absque Catuum, rel Generum, vel Numerorum diverlitate, p. 28
23. Astine cA Primitiro S: e descendit ab Anglo Saxonico (liceris nostris expresto
Orere, ure, pro quo Saxones recentiores Cermani dicunt Por; quod Factum videtur a (no-
Aro vel AnglO. Saxonum) aee, quasi rocer; quomodo ab Toû e They, FORMANEE TOUI
Their; acque a She (abjecto s) Ter: Nam quod nos She dicimus, dixerunt AnglO. SaxO
nes seou e heo; e etiamnum, circa asri Oxonientis et Wilconentis continia, rulgus non
rarO h00prO Be proterune.
Father, Pater. ) Nomen Substantirum, e ab (que Casuum diversicate. p. 24. l. 44. De-
Ecendit d Latinorum Pater, Ceu porius Cracorum nuris, led mediance Anglo. Saxonum Fa
aer, Danorum Fader, Germanorum Vaster, Belsarum Vader, (quorum à Exepissime apud
nos cransit in iB, et V in f.) Alludic Danorum Feder (quod est ere,) unde nostrum 10
Eced, acquehinc Food alimencum, e Fodder alimencum maxime brucorum animalium:
Duca Foenum aliaque qua hyberno cempore bobus, oribus, aliisque hujusmodi animalibus
pro alimento suppedicari Tolent. Non aurem, (uc plurima d Lacinis derirata,) mediante
linsua Crallica ad nos derenit; cum quorum Pere, noltrum Father, minus contonat.
Erhict qui. ) Relarirum; De Rebus paricer ec Pertonis dictum. P. 32. l. 27. POcerat au
cem (quia de Pertonaagitur) non minus  ho hoc loco diei; quod Pertonis magis elt pro.
orium, ee quidem nunc dierum Frequentius; (sed wehich de Rebus.) Hinc Factum est, quod
in Licursia Anelicana, ubi ante dicebatur rehich de personis, Tubltiuitur in ejuldem no-
Deca recentione uc plurimum (et fere semper) reho de rebom, tanquam de pertonis ele
sancius. Sed in hac Oratione Dominica (jam dudum Vuleo familiari) non canci risum
est uc a recepta olim torma discederent. Pro rehich antiguitus dicebant W hill, acque
Scori etiamnum, aut etiam duilk; Anglo. Saxones FTilt, Dani Fville, Germani Welch
Welehe, Belexe Welte, Wethe, CaII Duel Quelle, omnia d Lacino Suali; Licut d Duo, 20b0; 3
Ouando, rehan reben; e torte a Ouare, rebere e rebere fore. Nam pro Latinorum du
Potuerun non raro Cambro. Britanni Cbre, Anglo. Saxones LT, e NoS W B. Proreho dixe
runt Anslo Saxones Trua _ LTua; Belex Wic: FC, pro rehat (quid) Anslo. Saxones
Tvaet, Fuaes, Belex vat, Germani reas, Dani Qluad; omnia à Latinorum Duid vel
Qued.
ArE, es. J Secunda persona Cingularis rerbi Am. p. 35. 1. 28. Ouod verbum, mirum est
quam sic in linouis quati omnibus (Cirxca, Latina, modernis, ecc. ) irrepulare; ejusque con-
jusacio quasi ex variis radicibus compaginata tamilia. Huc spectane, apud Lacinos, Sum
es, fui esse, fore, _c: Apud AnglOS, Am, art, is, are, Was, Were, bec, been, _c. Acque apud
alios non abtimiliter. Am est ab Anglo- Saxonico Fom, quod Forte ab eiud unde d Lati-
norum Sum (prxtiXOS, ut (apC, Spiritus LocO:) atque ab Am Rectuntur ArC, e ArI
quod contracte dicitur pro ar s (eltenim si cerminatio secundae Personx lingularis. p. 33
36.) Alludic Belgarum serd, Germanorum Art, Nacura, indoles, eltentia. Is nostrum.
de Germanorum sive is sire ist, videntur ab est aur isi dueta. Was et avere ab Ang lo. Saxo-
nico ruaes dicta Tunt. Bec, been, ebeine, delcendunt ab Anglo- Saxonum Beon, beo, be, 1C
bin: quibus respondent Crermanorum Ichbin, Belgarum Lcke ben.
In, in. ) Praepolitio. p. 27. 1. 46. A P acinorum Ln, quod d Graecorumer, cir, eri deductum.
Nos aucem, Praepolicionum ope, id corum agimus quod Lacini partim praepotitionibus, Dar-
eim Caluum diverlitate innuunt. p. 26. 1. 28
Heaven, Caelo.) Nomen Subltancirum, ab Anelo Saxonum Fefen, Befon, Beofen, quod
iptum ab eorum beasian elerare, attollere: atque hoc ab heah alcum, unde nostrum hieh.
Sedab eorum beasian, est nostrum Lobeave, aucollere, elevare, in alcum collere: unde Dar-
cicipium Beaved vel (in antiquiori Forma) heaven, eleratum, elatum. p. 38. 1. 16. P. 4T. l. 28
idemque innomen adjectirum cransiens tiet Aum; acque hinc Caelum denorar, uc quid
Altum, clacum, eleratum. Sicut e Febrxorum cVris Thamaim h. c. Cceli; d Shâma-
quod apud Febraeos Forre olim, et etiamnum apud Arabes, cHt Aum esse
Falloned danctisicatum.) Verbum so FFallore Sanctiticare, consecrare; est ab Boty San-
Aus. seu porius (ut olim dicebane) haly; acque etiamnum Caenobium Sanctae Crucis, ProPC
Fdinburgum Scocixe, dicitur JTaly rude Bouse, (nam Rude, PCu R00a, est CFUX; LF hat
Rood day elt F xaltatio Sanctae Crucis: Sed rox Rood jam fere obsolerit, ejusque loco, d Crallo.
rum Croix nunc Crosse dicimus; Sicut ab Tcalorum Croce dicimus crateh, crock, crocked, c
Fc Templum Omnium Sanctorum, dici Colet Athallores Church: Sc Fectum Omnium San
ctorum, dicitur All Saints day, Sed et AI. TTallon day, de AII. LTallon tide, (nam tide olime
dicebane, quod nunc sime dicimus, pro Ctaco aliquo tempore.) Nostrum Flaly, leu bol
est ab Anslo. Saxonum halis, halea: pro quo Germani dicune Bertis, BeleX heylieh. A verbe
co FTallore Formatur Participium Pastirum, hallorved. P. 38. 1. 26. Cujus quidem Parcicipii
OpC (una cum Verbo Substantivo so Bec) nostotam Passiram Vocem (ui loquuntur L. 2
cinorum Grammatiei) exprimere solemus. Sanctificatum sit, pro Sanctisicetur. Ouod dt
in modernis linguis plerisque omnibus jam tir. p. 86. J. ult. Sed ec verbum 10 FLaliore jam Fere
deluerit:

## Folio 63 — 867984570:0821
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000821.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Pranis cerumiuraa.
deluerit: pro quo a Gallis Substicnimus to sanctisie: et pro Al hallorees, dicimus S. Saints
Recinetur tamen in Oratione dominica, quoniam est ea jam ab antiquo recepta tormula: nec
ceiam plane obtolerit ea rox, ucur parcins quam olim ulurpCtUT.
BC, sit. ) Verbi Am ea torma quae Imperando acthiberi lolet. p. 35. l. 9, 24. Adeoque 8
nominaciro praeponitur. P. 36. 1.0
Thy, cuum. I Pronomen Pollessirum pro persona secunda numeri tingularis. p. 3F. l. 25
P. 32. 1. 8. Lltque Thr, non Thine, quia nec praecedis rocalem, neque omictitur Substan
EIVUI. P. 3T. b. 27, 30. Anolo- Saxones dixerunc Dine, Germani Dein, Belox Dim. Relxon-
dec Primiriro Thou quod Anslo Saxonibus elt Du, Germanis et Belgis Du: qua omnia
a Latino Tu, vel Dorieo n’pro ou
Name, Vomen.) Ouod Anglo- Saxones dicunt Nama, Germaniname, nahm, nahme, Bel
Ex naem, Dani naffn, Calli nom, Tcali nome. Omnia a Lacinorum Nomen: Peu GTraeco-
rum orova. Pollet aurem haec sencencia vario ordine disponi: pura, LTalloreed be thy Name
Cut jam:) vel Thy name be Balloreed, (ut in proxima clauliila, Thy roitt be done:) vel
etiam De thy name halloroed.
Donirur Imperandi verbo Bec.
LUY, Tua. OE antC
Ouippe omnibus hismodis aliquid Taliem Nominaciri post.
WilI, Foluntas. )Subltantirum a verbo 10 rvill, volo. (Vet hoc ab illo.) Scribebant olim
rvolle (unde Praereritum rvould, hoc estroolled; p. 34. l. 4.) Will Voluntas, apud Anglo.
Saxones dicebatur reilla, Danos Villie, Germanos et Belgas reille, (quomodo e antetrac
apud Anglos, antequam mos obtinuerit omierendi tinalem e post i geminam.) P0 vill velle
apud Anolo. Saxones dicebatur reissan, Germanos e Belras reillen. Sed et apud AnglO. SaxO
nes elt Weitnian Deliderare, et apud Germanos resolsen. Omnia à Lacinorum volo, (quod
ipsiu a BsoCaC.) Nam Lacinorum V consona, crantire (oler in Anslorum W, codem
Pono qui fuerac olim PLacinorum, ancequam degenerabar in sonum Aolici Dixamma F
Or in via reay, vinum reine, ventus reind, venio reend, reni vvent, velpa rasp, rado
reade, vaco racillo reas reasele, vallum rvai, rolvo vallore, oris erve, eorve, orve, vertus
reara, valto reast, relio veish, reha reain reacon, ridua reidore, ra 2eea 20o, vellus 20coll, ver-
mis reorm, rulnus reoon, reound, vaneleo ranui reane, eant, vasa reaVC, COrruS crorO, Ca
terVa Crece, nOrUS nero, pliisque. Duxe aurem jam rerinent contonam lono hodierne
prolatam, lunc polterius in linsuam nostram altumpra, es mediante potius Lingua Callica
quam Teuronica hujulre dialectis. Adeoque ab eodem Larino Vaneseo vanui, deAlera, ta
rvane antiquum judicarem acque originis Peutonicae vel AnsloSaxonicx, to vanist norum
dicerem acque originis Galliea. Similiter reorth, et vertue; utraque a VIrtS: Wicked,
rvickednesse, vice, vitious; a viciolo, vicio: rein de vanquist d vinco.
Be, sit. t ale.
Done, facta. ) Rectius Scriberetur Don Seu Doen; est enim Parcicipium Pastirum a Doc
Facio. P. 34. l. 14: P. 38. l. 17. Pro Doc, Donen habene Anslo. SaxoneS Don, Sedon; Facio,
Factum.
Ln, 21. Seante
Farch Perra. ) Substantirumi. Anglo Saxonibus dicitur Fard Fora ForS; Germanis
Erau Erde; Belsis Cird, Aerd, Aerde; Danis Zora, Forden; omnia tortan a Graecorum
Epa: nisi quis malic ab Arabum Ardu, quod est ab Hlebraeorum Frets.
AS, utqe sieut. ) Adverbium. p. 39. l. 47. (Germani et Belex dicunt ls.) Fortaste ab cos
Craecorum.
IE, ea, scu poriusid. J Pronomen terrix per Lonx numeri singularis, sexus Neucrius. P. ZY.
1. 20. Nam de Personis Maribus dicimus FLe, de Fceminis She, de Rebus I7: (d Lacinorum
Io est. ) Vide Art supra. Dicitur autem i5, non be; quia est in sensu Indicatiro, non
Otre, Da, Dona. ) Verv: Centu Imperatiro, omisso nomine personali, pro Give thou
p. 36. 1. L5. Anslo. Saronibus Gifan, Aeyfan, Ccofran, elt Dare: (FF quidem Angli olim
Scribebat Cif; nam 2 coniona, illo Pono, non nisi serius admistâ clt:) Germanis Geben
Beleis Cheven. Finc diculrus Cift (seu enist. p. 27. 1. 20, 27.) Donum, h. C. Datum, quali
Sivd: lnempe uc a leave, lefi. P. 37. I. 42. Sic a sive, Fic sifc.) Anelo Saxones sise, sift,
15, nobis. ) F.IL Pronome prima pertonx numeri pluralis. In recto ree, in obliquis Os.
.32. 1. 13. P. 32. 8. 7. Ai lo. Saxones dieunt es, Germani Ons, Belea Ons. Elic aurem
FHIS, hoc. ) Demonttracrum. Anglo Saxones dicunt Dis, Des, Deos; Germani Diese.
Dieser.
In plurali dicimus Phese, ut Belgae Dese, Germani Diese
Bay, Dic. ) An8lO. Saaones Daes, Belex Daeb, Dani Das. Ciermani Jas dicune: omnia
a Latinorum Dies. Dieltur aurem this day elliprice pro in this day; lient apud Laatimos Bo-
Dur
Td.) Anslo. Saxones dixerunt hit, hyt; Belex Bet
Impetatiro. P. 35, 1. 28, 24
In Fleaven, in Caelo. St supra
eeof; Cermani saba, Belx sisc
Civeus, elliprice dicitur prosive t0us. P. 27. 1. 12
die e cu pro in hoc die.

## Folio 64 — 867984570:0822
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000822.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Our, nostrum. I VE ante.
Praxis Crammatica.
Dayly, quotidianum, seu diurnum. I Adjectirum a Substantiro Dap Formatum. Signiti.
cat autem vel quod quotidie adsit, vel quod in unum diem sufficiat, aut debeatur, leu destine-
tur; utroque seilicet sen su passim usurpatur. P. 42. l. 52.
Bread, panem. ) Subltancirum. Anglo Saxones Breoa, Cermani Broat, Belex Brooat, Dani
Brod.
And FF.) Conjunctio copularira. p. 40. I. 2. Anslo Saxones And Belex Fnde, Germani
Onde dicunt.
Forgire, Condona. ) Verbum; sensu Imperativo. For, in compotitione, negationem seu
ablationem innuit; ut Bear Fero, forbear diltero, abltinco: Bid jubeo, forbid veto, jubeo
ne: Cet acquiro, foreet obliviscor: Goc co, forsoe delero, derelinquo: Scet quaero, forsate
desero, quaerere delisto: Suear juro, forsivear dejero, vel ctiam pejero: sic Cive do, dono,
forxive condono, remicco; quippe qui debirum leu culpam remittit, delet. Auolo Saxones
Foreefan, Germani ereeben, BeleX Vereheven dieunt.
OS, nobis. Clance.
Our nostras. ) Ot ante.
Trelpalles, transeressiones. J Vox Callica, d ires hoc est trans, et passe paltuis. Literas
ulcima est Formatira numeri pluralis. P. 25. P. 6. Fic autem hac Formatione, a Disty llabo.
Tristyllabum; quia nili incercederet rocalis e Tonus, licera postrema praecedentibus lubjun
Etaue non audiretur. Masis Anelicum est rerons, pro quo jam a Callis muruamur Frespass.
AS, ut, sieut.) OE supra
We nos. IPronomen primae pertonae numeri pluralis, in sentu recto. P. 3F. 1. 13. p. 33
1. 7. Anslo Saxones ree, evit; BeleX reri; Cermani rvir; Dani WI dicunc. Vide lupra Our,
_5.
Forgire, condonamus.) Vc Supra. Mucatio pertona et temporis non variat cerminatio.
nem. P. 33. l. 32.
Ttem, eis, illis. J Pronomen tertiae pertonx numeri pluralis, They; in obliquis Them,
olim TBeim. p. 3T. l. 22. p. 32. I. F2. Pro tber dicunt Anglo- Sazones F, (Forte à Lacino-
rum hi vel ii) Germani Sic. Prothem, Anglo- Saxones dicebant heom, Belga hem, hen, (_
quidemnos non raro, loquendo Palrem si non e scribendo, dicimus em Ieu um prothem:)
Germani Dem. Pro Pollestiro their, (TuuS, vel corum) Anglo. Saxones dicebant hora.
Dicitur hic T hem FIliptice pro L0 them. p. 27. I. 13.
That, qui. ) Relacirum, prorebich vel rebo politum. p. 32. l. 37.
Trespass, transerediuntur. I Verbum. Factum ex nomine crespass, (quod ride Cupra.)
Reainst, contra. ) Praepositio. p. 27. 1. 44. Anglo Saxones Aen, Oneen, BcleX Fesen, Cer.
mani Gegen, Enteesen.
IS, nos.) OE ante.
Anc LF.) VE Cupra.
Feadu auc. ) Verbum, sensu imperativo; suxprelto nominatiro, ut Fieri Colet. p. 36. l. 25.
Apud Anslo. SaxONES, Leedan, alcedan; Bele aS, lerden, leeden; Germanos, leyten; DanOS
Leder, elt ducere.
OS, nos.  Olalle.
NOc non, nequaquam. ) Adverbium negandi. Belgis Niet, Cermanis Nicht. Obi absolute
ponitur, dicimus No, qua est negandi parricula; ubi verbo vel nomini ecc. jungitur, dici
muS Not. p. 39. l. 25. Verbo Lead pollponicur, ut alibi (oler. P. 36. 1. 36.
Tnco, in. J Pro Lacinorum In cum ablariro dicimus in; pro eodem cum acculacivo, dici-
muS into. p. 27. 1. 46,50. ab Anslo. Saxonum into.
rempracion, cencation, sentationem. ) A Latinorum tentatio; atque HOC d FentO 10 rempt.
Maxis Anglicum est 10Zry, Pro quo (d Gallorum senter) substicuimus to tempt; inserto
PEuptionico, ut in Lacinorum emptus, sumptus, comptus, demptus, promptus.
Buc sed.) Conjunctio. Fs e but nili. Ab Anslo Saxonum Bute, buton. p. 40. 1. 3,5
Deliver, libera.) ACallorum delivrer, quasi à Lacino de liberare. Maxis Anelice dicere.
tux Free.
5, nos. ) VE antC.
From, a ab. ) Praepolitio. p. 27. 1. 10. Olim eriam sro dicebatur; unde sro. reard, aver-
tus; ec etiamnum soand fro, huc illuc; ad verbum, ad e ab. Anglo. Saxones Fram, Fra;
Dani Fradicunt.
Fvil, mato. I Adjectivum est, sed hic ponitur abtoluce instae Substanciri. P. 30. l. 20.
Anglo. Saxones Ffel yfel; Bclsa Lvel; Cermani Obel dicunt.
For, nam.) Conpinctio causalis. p. 40. l. 3. FIt_ For (pro) praepolicio; P. 27. l. 18.
Anslo Saxones For, Cermani Fiir, quibus altine elt Gallorum pour: omnia a Lacinorum pro
rarie decorta. Ixsague causalis Conjunctio ab hac Praepolirione ridetur descendisse.
LaIC, Lnum. (VIC FBV TUPIa. Dicitur hic Thine, non Thy, proper FIipsin Substan-
ini. P. 31. 1. 16, 28. Ordo Synaxeooet L he Linsdome is Z hine, (Regnum est uum;

## Folio 65 — 867984570:0823
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000823.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Pranis Crammalica.
Led inverticur verborum ordo: Postposico Nominarivo, seu provolitionis subjecto, eo po-
riltimum uc cum reliquis the porver and ihe Glory aprius cohaereat. Sed e Thine is the Rine
dome perinde ell acque J hou hast the Kinedome, cu habes Resimen seu Regnum, puca ab
Tolucum.
IS, est. I ue TuPra.
Fhe. Y ut Supra. Arcieulus demonstratirrs, quo ab Indiriduo raso (ux loguuneur) Fic
Indiriduum Demonstracirum. Arque hic The Kine dome elt,s Regnum nar ecoxle seu ABIO-
lucum dominium.
Kinedome, Regnum. ) Kins elt Rex; AnglO SaxOneS Crne, Cynins, Crnis; Dani Kon-
nine; Belex Konineh; Germani Ronie, dicunc. Derivacum dicas vel à Nen seire, vel a
Can polse. Illud Anglo Saxones dixerunt Cennan, connan, cunnan; Germani Konnen; nOS
ctiamnum Ren dicimus sed rarius, (Seori multo trequentius;) acque inde Cunnins, pro
perito, ec peritia dicimus. Sed et to Con, Sedulo Fdiscere: Tiem Ae Conner Dro coenitore
Cervisia. EAque to Con a yroo cognolco; d Conner, elt Coenitor; ut Connusance pro Cogni-
sance Rcc Guad Coonoscentia.) Istud, Can poste, in Frequencistimo est apud nos
utu; pro quo Belex Ronnen, Cermani Konnen dicunt; ich Ran pollum, (neleio au d Cerx-
Coinuros.) Orasue auret Resi opus cst, Prudentia e POrenta. L.X Rins Rex, addica tei
minacione adm  Kins dom Regnum. p. 44. l. 22. (innuirque nunc Regimen scu Ctarum Re.
sium, nune Regni ietritorium. ) Anglo. Saxones Crnedome, Belex Koninchdom, GermanL
POrer, Potentia Potestas. J A Gallorum Douvoir polte. Masis anglieum est streneth, IIre
For erer anderer, pro semper e semper. I Solemnis Formula proeo quod Latine dicitur
in secula secutorum.
KOr, Pro. ) PraPOCLIO. p. 27. 1. 18.
E. ver, semper. JOrigine est Adrerbium temporis. p. 98. I. 22. Sed hic instar nominis usur-
Datur, pro Duratione sempiterna: ab A. vo dictum pucaverim, ut y e Aec ab Auor.
An. SOracto Epilosus; orisine Hlebraieus, Sed omnibus tere linsuis Communis.
Koniereich, eodem signiticaru dicunt.
The.) OE prius.
uICaS, ViS, YObUT.
And chc. ) VE prIuS.
Glory, Celoria. J A Callorum Cloire sloria.
heAPOS
Apostolicum
Sumbolum.
 Believe in God che Facher AIImiehty, Mater oFHleaven aud Farch. And in
Feo credo in Deum Patrem Omnipotentem, Factorem Caeli
 Terrae.
Et in
Telus Christ his onely Sonne our Lord: Who mas conccired by cheHtoly
Tesum Christum ejus unicum Filium nostrum Dominum: Din erat conceptus per Sanctum
Chost, Born ot theVirgin Mary, Suftered under Pontius Pilate, Was crucitied,
Spiricum Latus ex Vireine Maria Patiebatur sub Pontio Pilato, Firat crucisixus,
dead and buryed, He descended into FelI: Thechird day he rote asain troni
morcuus e sepullus, ille descendebat in Infernum: Terrio due ille surcebat iterum, a
ihe dead, He ascended into Hcaren, And sictech on che righe hand ot God che Facher
morruis, Elle ascendebat in Caelum, e sedet ad dextram manum Dei Patris
Almishey: From chence he Mall come to judge che quiet and che dead. L beliere in
Omnipotentis: Ab inde ille veniet judicare vivos e mortuos. Feo credo in
che Holy GhosE; The hoty Catholick Church; che Communion ot Saines; The FOr-
danctum Spiricum; Sanctam Catholicam Lcclesiam; Communionem Sanctorum;
CiOn.
sivenels oF Sins: TheReturrection otche Body; And che Lite cvertaltins. Amen.
donationem Peccatorum:. Resurrectionem Corporis: Et vitam sempiternam. Amen.
The. J articulus Demonshracirus; adjunctus Subllanciro sosites: aur iph axeresaco
Aosle 5 CirCed. P. 26. 6. l. P. 20. 1. 40. P. 29. l. 4
A∞OILICS, Apostolieum. ) Aposile Apololus, est Substancirum; a Facinorum spostotus.
GFRCOTUM SosONO. Per sFormacirum Pluralis numeri sic spostles; Ec praetixo Arriculo De.
monstraciro, The spostles, quod Cralli dicerent les apostres, si srosonoi quali II Apostot
per eminentiam dicti. Acque ver alcerum stormacirum postestiri eltet quidem Tbe- Apo.
Meo su tec propier Cacoptionium duorum s, prius elidicur; luque The Apostle s Apollolicum
leu

## Folio 66 — 867984570:0824
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000824.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Pranis Crrammatica.
seu apoltolorum: Fotumque The spostlés (Apostolicum) es Adjectirum, Substantivo
Creca conjunctum: Dicicurque Apoltolicum, vel quali ab iplis Apoctolis conseripcum (quod
volune aliqui) vel lalrem uc apoltolica doctrina contonum, ejusque qua(I BTEYE COMDEM.
dium.
Crecdue Symbolum. ) Seu porins Credendum, Teu Credendorum compendium. Factum Z
Lacino verbo iniciali Credo.
I, F80. ) Pronomen primae pertona numeri lingularis. p. 3T. l. F2. Ang lO. CaK. LC, BelG. TCB.
Germ. Tek. Omnia ab FC0, Teu Cyco
Beliere, Beleere, Credo. )Credere dicunt Anglo. Saxones Geleafan, Belax Ghelooven, Ger-
mani Clauben. Hc Fidem Anslo. Saxones Creleasa, Belsa Cheloove, Crermani Glaub, 108
Belief, dicimus. Be est parricula praepolicira, in Verbis ee Parricipiis trequens, uc in aliis
dialectis GC, Che: Reliquum rocis dedueas vel ab Anglo Saxonum Cyfan, concedere, per
mittere, (unde nostrum Leave venia,) vel ab Anslo Saxonum Lusian Amare (unde DO.
Atrum Zove AmO,) Belois Lieven, Germanis Lieben
In God, in Deum. ) Vel on Cod, eodem sentir. (Ubi Cod est nomen Substancirum: in
vel on, PrapOTitio. p. 27. 1. 8, 46. Deum (ut nOS) AnslO. SaxONeS vocanE Cod, Dani Cud
Belex Coed, Cermani Gor: quod dictum rolunc a Germanorum Cmt BOnuS, quod nos
Good VOCaMUS. Cerre God e G00d voces altines merico dixeris: Deumque Tumme Bonum
merito agnoscimus.
ThC Facher, Patrem, Teu Parrem illum. ) AnglO. Saxones Fader, Dani Fader Belox
rader, Germani alter, eodem sen ir dicunt. A L at. _ GIrXC. Pater narip. Onde criam
Tralorum Paare de Callorum Pere. Vide Father Tupra
AII. mister, Omnipotentem.) Compositum. Melt omnis, omnia. AnSIO. SaxOneS A:)
Fat Falle, slle, Dani OI Belex , Germani All, dicunt: OuX d GTXCOTUM dnO tOTIS.
delcendisse ridentur. Mieher elt Pocens, quod, pery Formacirum Adjecliri Plenicudinis.
Fic d Mieht porentia. p. 4. T. V. 36. acque hoc d May Dostum; quod Anglo Saxones dixerunt
Mag, Belox Mach, Cermani Mas, Poltum. Icem Anglo Saxoncs Mihte, Maht, Meabt
Germani e Belox Machi, Dani Maet, Nos Miehr, Potentia. Trem Belex Machrieh, Ger-
mani Machtie, NToS Micher, POreNS. Acque tandem Belex Amachtich, Germani Almach.
tie, Dani Allmectie, NOS AI. miehry, Omnipotens.
Mater, Factorem. ) A Verboro Make Facere, tt Verbale Maker, addita terminatione FOr.
macira er. p. 4F. P. 2F. Anglo Saxones Macan, Belex Maecken, Maken, Cermani Machen
Dani Macer dicune (quasi a Machinari) quod nos 10 Make Facerc.
OF. ) Praepolicio, idem innuens quod Larinorum Calus Crenitirus, aut Gallorum Prxpo.
Etio DC. p. 26. L. 50. Sed Anglo. Saxonum Of elt Noltrum Of, Belsarum Af, Forte a L. a
tinorum b, idque d Cirxcorum sro, acque cancundem tere ligniticat.
Hlearen and Larch, Ciaeli e Terrae. ) Or supra.
Andin, FF in. ) OF ante.
Jelus Christ Fesum Cbristum. ) Nomina propria
His, suum. I Contractum ex Fec s, quod per sFormatirum Pollestiri Ft ab Hee IIle; quod
est pronomen terria perlona lingularis, sexus Masculini. p. 31. I. 29. p. 32. l. 20. Apo)9.
Saxones dicune Fyse, Zise, FIis, Belex FTy, IIle; (Forte d Lacinorum 15.
Onely, Unicum. ) One est Onus, quod Anglo. Saxones A, Aine, BeleX Pen, Germani
Ein, Scori etiamnum ean, e ane. Omnia à Lacinorum Onus Peu CrXCOrum eis Er. AB One
dicimus Once semel, una vicc. P. 39. 1. 27. Ft Onely Unicus, quali ernos singularis, Tolus:
item (Adrerbialiter) Colum. P. 42. 1. 52. P. 43. l. 2. quod Anslo Saxones dixerunt Aintie
Antic. Irem Any (Fany) ulus, P. 42. l. 36. Quod Anslo. Saxones dicunt Ainie. Sed et inde
est Articulus NumeraliS , a, p. 25. 1. 45. Pro quo Calli un dicunc. Apud nOS An _ One,
eo differunt quod in est minus Emphacicum. ibid
Son, Sonne, Filium. ) Anslo Satones Suna, Belex Sone, Cermani Sohn, Dani Son, co.
dem sensu dicunt.
Our, Nostrum.) Or Cupra.
Tord, Dominum. ) Contractum ab Anslo. Saxonum LClasora eodem sensu. Ouod dictum
rolunt à Tas Panis (undenoltrum L.as,) e ford quod jam dieimus afford, porriso, lup-
Dedico: (quod Forre dictum Lic d porzo, apporto, noeil a) uc qui Clientes suos alat.
WHO Qui. ) Vel Wbich; (M de Totis Pertonis dicitur, hoc tam de Rebus quam Perto-
nIS. p.
Concelred Conceptus. Coneo CompIo C Lalinae Originis (mediance lingua Calli-
Ca;) unde, per terminationem Formaciram ed tu Participium Passirum. p. 33. l. 2.2. P. 4T. 1. 28.
By, Per.) Praepolicio Pficiencem innuens. Sed e ligniticat Juxta, PraLer. P. 27. l. 22
c 0. daxones BI, Biei, Germani L, Belex By dieunt.
Phe Hloly Ghost Sanctum Spiritum. ) The elt articulus demonstratirus, ut supra. JLOIY San-
etito,  Flatre TuPId. Chost esE Spiritus, quod tamen Fere desueric, acque iptius loco d̀ L acinis
mediancibus ccallis) adsumplimus, spiris. Rerinetur ramen, ab anciqua consuecudine, praeter.
rim
2. l. 27.) vide rehrch lupra.
Nasu Frat.) Vide Art e Be, Tuprd.

## Folio 67 — 867984570:0825
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000825.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Praxis aminudaa.
CII I Spiritus Sunch appessatione, rox antiqua Chost; ne forte ex innovaro nomine Du
xaret vule etiam cmam mutari. Sed ee eriam dicimus the FToly Spirit. FIL aurem
rum animas seu Spiricito palantes; praesertim qui ab homicidis mactari tuerant, aut The
fauros ableodiderane nondunt iefeccos. Le subltanciro Chost, adjecta terminatione torma-
cira y, tit Adjectirum Chost SpticualIS. P. 42. 6. 52. pro quo tamen tere oblolero trequen-
BOrn FPatuS. 20 bear ParIO, VCI Latinae originis, (AnslO. Saxonibus Beran, BeO
ran, Belsls Baeren, Germant Cebolren, Cebabren,) Praeteritum habet Bare de Bore; unde
Parricipium Paltirum Poren (Halus, Partu editus,) concracte Born, Born; (AnslO. SaXO-
nibus Boren, Belgis Cebooren;  P. 38. 1. 26. p. 20. 1. 5. Irem Bearn, Barn, tilius, proles.
(rox Scoris et Seprencrionalibus Anglis communis:) Ec nomen Verbale Birth (quali
BearTh, tactum a Vexbo Bear per terminationem tormativam +B, p. 49. l. 3.) ParEUS, Na
tiritas; (Anglo Saxonibus Bearth, Ceburde; Germanis Burt, Ceburt, Ceburht; Beleis Che-
Boorte.) Vox huic affinis est r0 Brecd, Fovere, Alere, Edueare; (dicitur tum de Praegna-
tione, ut a Breedine wooman mulier praegnans; cum de Lducatione, ut Pducare to Breed up.
Educatio Breeaine:) arque hinc Preed Progenies, de (contemprim loquentibus,) Bratt puer
Peu proles rilis; Icem Brood juneta prosenies; ut a Brood of Chicken, pulli quos Gallina
uno incubatu producit; et 1o Brood Lucubare, Forere, (AnsloSaxonibus Bredan, Grerma-
nis Briiten, Brittelm, Belgis Broeden, Brueden.) Elt autem alterius originis 10 Bear Ferre
2 Fero eipa dictum;) Sed ee huic non intelicirer alludir, nam in utero ferre seu Geltare
eAt Parcui proximum; ec iptum Parere, dicimus cum 10 Bear cum 10 Brine-for th: atque
Faucare dicimus cum so Brecatum to Brins. up: Fs aurem 1o Brins idem tere acque to Bear:
Ot Lv.) FxaepOLILID. P. 26, 1. 50. P. 27. l. 4.
Fhe Virgin, Virginc. ) Lacinae Originis, ut Callorum Vierge. Magis Anglice diceretur
Maya, Maid, Maiden; Anslo. Saxonibus Maeden, Maeden; BelsiS Maeshl, Maerht, Maceha,
Germanis Maed.
Mary, Maria. NomCH PTOPIIUIM.
Sutiered, Passus est, Safferebat. J Fatinae originis. A Suffero tic suffer; unde (addica
terminatione Formacira ea,) Praeteritum susfered. P. 33. P. 20. Masis Anglicum eller Bear
Fero, bare terebat.
Onder, Sub.) Praepolitio, sub, subter, infra. P. 27. I. 46. AnslO. Sax. Onder, Belgis On-
aer, Germanis Onder, Onter Onten: cui opponitur Over, hoc elt, super, supra.
Pontius Pilate, Pontio Pilato. ) Nomina propria.
Wa5, Lrat.) Oe lupra.
Crucitied, Crucisixus. ) Crucify est Crueitieo, Latinae Originis; ut Callorum Crucisier.
Cruvisied elt parricipium pastivum, per Formacirum ed. P. 33. l. 22.
Dead, Morruus. ) Dy est Mori, unde nomen Dead MOrTuUS, de Death MOrS. p. 43.
ult. (atque ira etiam AnSlO- SaxOnCS.) Belgis Dood, Danis Dod, Germanis Zod, Todc. Non
minus Anglice hic diceretur Died moriebarur, nisi quod placuerit reas siro nois praetigere ExI
bus vocibus, reas crucisied, dead, and buried porius quam vas crucisied, aied, and as
buried.
And, Ft.) OE Tupra.
BuryCd, Sepultus. IPo Bury est Sexelire, unde participium pastirum Buriea sepulcus. P.
33. 1. 22. Anslo Daxones Birian, Byrieean, Byriean, Bebyreean, Bebyrieian, Sepelire, 
Byrsed sepultus. Diei rolune a Beors cumulus, acerrus, cui attine elt Cermanorum Bers
mons. Sed Belsx Becraven, Germani Becraben, a eras erab sepulerum; quod nos Crave
dicimus; Anslo Sixones Cras, Grase, Led ec Slapierava, quali Dormiroriam Foctam.
ac, Ile. Vide lis Cupra.
Delcended, Descendebat.) Praetericum verbi Descend Delcendo, Lacinx originis; (p. 33
2. 20.) pro quo magis anglice diceretur Goe doren F0 deortum, quod in Praeteriro ett rvent
doren. (AB anciquo Wend.) P. 59. l. 17
Tnco, Ln. ) Relpondet Lacnorum Prxepolicioni In cum Accusaciro; quali ad. in. Nam Ln
Chost ab AnglO. SaxOmMH Oust, Guod BeloX Cheest, Ctermani cepst eodem lentu rocant.
Altinis est vox Cust Elacus reneriosentior. Dit asteu Conien est poc
Pro Larra scu spectro. Putabatur enim (atque eriam a nonnullis putatur) Larras leu spe
etra Lemurelre lapius conspici, praeterrim juxta Templa es Sepulereta; elleque mortuo
eius dicitur Spirituat (a voce Gallica Fatinae originis.) Sed d Castr Perribilis, quali
spectri instar; auc etiam Caclarerosus. Dici enim toler pocistimum Vulcus Caclareris hu-
mani, a Caster lock: sed etiam de vuleu jam moribundi; quem Cadaverolum dicas leu Ca-
daveris instar. Trem A gas FerrIrIS, AConituS, canquam ad conspectum Spectri: cui criam
altine est 10 Caze, incente tueri, ranquam ad inoliium quid, ee inulicatum.
CiLLn, _ 70 est Ad. p. 27. l. pen.
Hel. Infernum. (s Sanoes elle, Bc8a le a LC LLee aleuaC. Diet vi
acuu, vel ab KH Saab LLC Legere, quod nos etiam dicimus 1o fleale; vel abs
Corum LLo Llole, Fu, _atum e Germanorum LTol, quod est nottrum LTole, Caritas.
Foramen. Kelpondet Hebraeorum Sheol, Craecorum adus. Ouxe tam de Sepulchro dieuncur,
quam

## Folio 68 — 867984570:0826
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000826.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Praxis Crammatica.
quam de Grebenna seu Damnatorum loco: seu porius indetinire de Scatu morcuorum, quod
hic videtur incellectum.
ThC. ) ut supra.
Third, Tertio.) Three est Fria, Fhira Pertius, Thrice ter, tribus vieibus. AnglO- SaZO-
nes Drie, Dreo, Fria; Priada Terrius: Beleae Drie, Dry, Fria; Derde, Dryde, Terrius:
Germani Trey, Drey, Pria; Drista, Lritte, Drith Terrius: Omnia Lacinx seu maris Ora.
ex oririnis.
Day, Dic. ) Anglo. Saxones DaS, Belex Dash, Dani Das, Germani Zas dicunt. Dicitur
aurem hic, ihe chird day, elliprice pro in the ihird day, vel on the rhird d’ay, in die certio.
Fle, IIC.) Sc ante.
Role, Sursebat. I Praetericum Verbito Rise. p. 38. 1. 55,58. F0 Rise vel Arise est Anol0.
Saxonibus Arisan, Belgis Riisen, Surgere: quibus consentie Tcalorum RiZZar Si, DriZZAI- s,
quali Rectare vel Directare le, 1. c. trisere. Germani vero eodem sensi dicunt Auff. Ste-
hen, e Belex item Opstaen, quod nobis est ux. stand seu stand up, Ito Turtum. Verbo 10
Rise Surso, attine clt 10 Raise Priso, seu Turgere tacio: ut sit sedeo, et Set sisto, Sedere
Facio.
Asain, Eterum. J Anolo Saxones Asen. Duod aurem L arini junctim Resureo, nos dicimue
divitim Rise-acain.
From , ab. I SE FuPra.
FheDead, Mortuis.  SF prius.
FTe, LllC. IVEanTC.
Ascended, Ascendebat. I Praeteritum Verbi Ascend AICCNCO LaCIa LI. LaGIS RN
elice diceretur Fe aent ux, Ibac Curtum. Terminatio ed, est tormatira PrateruI. p. 33. 1. 20
Tnto, Ln.) Vemodo.
FIcaven, Caetum. Vt Fupra.
And, SF.) OE lupra (XDIIIS.
Sicrech, Sedet. I 2o sit ledere, Anglo. Saxones Sittan, Belex Silten, Octnan LLCM:
omnia d Lacinorum Sedeo, Peu Crxcorum Ea unde iptum Sedeo. Graecorum ilcon ilcon Tune
nobis so Sit, to Set. Ferminatio eth elttormatira Perrix personae singularis, temporis
Prxelentis. p. 33. 1. 36.
On, vel AI pad. I Praepolicio. p. 27. 1. 8. P. 28. l. 2. On proprie est Super, led hic adhi
DCtUE PFO A apud, juXI. AEque promileue dicimus A the rieht hand, et on the rieht
bana, acque similiter in aliis locurionibus aliquocies. Anslo Saxones on eodem sensit di
cunt; Sed ec eo sentu quo nos On, quod in compoticis Negationem innuic; p. 42. l. 15. atque
videtur a Latinorum In descendere. Belsx, Aen, An, Germani An dicune, quod nos On.
Prapolitio A, Anglo Saxonibus As, est Ad, Apud, fuxta: acque ab ad dictum videtur.
Fhe Righehand, Dextram manum. I Richt, Anglo Saxonibus Rihs, Belgis ee Germanis
Recht, ee Latinis Rectus; atque ab hoc descendunt illa, ue et Tralorum Ritro e Gallorum
Droit Teu Droict quali Directum. Dextram manum dicimus the Rieht hand quasi Porio.
rem; de Siniltram the L est band, quali Reliquam scu relictam; nam so leave elt relinguere
_ P’est (contractum ex Leaved) relictum. p. 37. D. 43. Hlabet autem Rieht varia Signiticata
prout variis opponitur; uc Rieht and Lefc, Dexrra e Siniltra; Rieht and Crosked, Recta ee
Curra; Rieht and Siopine seu Leanins, Frectum, ee obliquum, Inelinacum seu Scalenum:
Rieht and Wrone, Verum S Faltum, sultum et Injuctum, sus de Injuria; Pieht and Anisse,
Recte e Perperam. Fana est manus; Anslo. Saxonibus LLand, Danis LTaand, Beleis Flant,
hand, Cermanis Land, LLandi. Nescio an olim tuerit Cands unde Gallorum Cant ee Canclet
Chirocheca. Id cerre vulc Goropius Becanus dum Grxcorum rirerro rule esse Germanica
orioinis, quali Cii eant seu rei cant, hoc elt reidehand, Lacimanus. Nos Giant dicimus.
OFGod che Facher Allmishey, Dei Patris Omnipolentis.) Omnia uc ante.
From chence, I inde. J From AB, (UE anTC.) Thence esL Adverbium loci. p. 39. l. 42.
In loco sieniticantia Tunc FTere, Lhere, Where, hic, illic, ubi: Ad locum, Fither, Thither.
Wt hither. Huc, illuc, quo: AlOco, Flence, Thence, WBence, Hlinc, inde, lnde; pro quibus
alicubi dicunt Ference, Therence, Wherence. Fere, vel heer eA. Anslo. Saxonibus LTar
ber, here, Belgis Fer, Bhier, Cermanis FLie Bieher, hier, hic, heis, Danis Fer: Fhiber est AnBlO
Saxonibus Hider, Belgis ee Germanis tot hier, Bieher. Flence Anolo. Saxonibus Jeonan
Femon, Cerm. von hinnen. There Anslo Saxonibus Der, Dar, Beleis Daer, Cermanis Da
Der, Danis Der. Thither Anglo Saxonibus Dider, Dyder, Belois Daer, Germanis Darhin.
Thence Beleis Darvon. W bere, Anslo. Saxonibus LLvaer, Belgis uar, Daniis LLver, LIvor-
Germanis Noh. WBither, Anslo. Saxonibus Wider, Belgis Waerben, Cermanis W obin. W hence,
Belgis  an reaer, Germanis on Wannen.
He stallcome, Elle veniet. ) Pse ille (ucante.) Shall est Verbum Auxiliare, Lempus Lu-
curum detionans. p. 34. l. 10. Fo Come venire, elt Anglo. Saxonibus Coman, Crman, Belois
Komen, Cermanis Kommen. Vox Come ucuc hie sic polterius duorum verborum, quod L. 2-
uini Tolenc per Modum Intinicirum exprimere, quodque Dani innuere Tolene per cermina-
ionem er, Anslo. Saxones per an, Belex Ciermanique per en, Anelique alibi per praetixam
Particulam

## Folio 69 — 867984570:0827
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000827.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Praxis Crrammatica.
Parriculans 10. P. 33. l. 20. DOH verba tamen auxiliaria. (aliaque aliquot horum aemula)
omitti Polet hac PatlCd. P. 34. l. 3,
Tojudse, judicare, ad judicandum ) F.st posterius duorum Verborum, adeoque habet
Parriculam 1o Pratixam. p. 33. 1. 25. Vel etiam, lioc loco, ee limilibus, (ubicaula tinalis in-
nnicur,) non incommode dicas To reterre praepotitionem Ad. p. 27. 1. 12. ut EI, 10 Judee
Ad judicandum. Suntaurem a Judee Judex, to fudee Judicare, fudsement Judicium, (li
cut Callorum Zuse, Jucer, Jusement,) Latinae Originis. Magis Anglicum ett Deem, judico,
sencio; et Doom leu Dome, judico, censeo, sencentiam tero; item (Substantire) Senten-
tia Judicium; Domes- day, dies Judicii (praelertim Supremi.) Domes day bock, Liber
Centualis Cruilielmi Conqueltoris dicti, quo Praedia torius Anslix recenlentur. Sed Gallica
altectantibus (quod in plurimis obtinet rocabulis) Dome parets occurric, et plerumque in
sequiori sen(i, pro Damno, Condemmo. AnslO. Saxonibus cs Deman judicare, Dema Ju-
dex, Dom Dome Judicium Domes-daes Fudicii dies, Dom boc liber centualis, Doin. set
(Judeement seat) Thronus Judicii, Fribunal. Danis Dommer judicare, Domstoet Pribu-
nal Dommedas dies judicii. Belgis Doeme judicium, Doemen judicare.
The Ouick, Vivos. ) Adjectirum (ne lune reliqua) omnium generum, caluum, et nu-
MerOrum. Subaudicur (uc in aliis linguis) Subltancirum Menhomines, plurale Subltan-
riri Man BomO; p. 24. 1. 44. Anolo Saxonibus Man, Mon; Belgis Germanisque Man,
Mann: Danis Mand. Vox Quicte, nunc Fere Celerem signiticar; Led olim trequencius (unde
ex antiqua tormula in Symbolo retinetur) acque eriamnum aliquando, Virum ligniticat;
AnsIO. Sasones (quibus  minus erat in usuI) Creice, Cuce, dixerunt; (neteio an ab conis,
unde Oerus: torte a ninus, vis, robur; unico valeo, viribus polleo, item accelerO, prODeTO;
omnino ut Cuce, Duick:) Belex Suick. A nomine niste tic verbum to Dwicken, accelerare,
viriticare. p. 4F. 2. 5, 18. Quick silver Argencum virum. Verum nunc tere, pro Quiete vi-
vus, dicimus Livine e alive. Nempe ex Subltanciro Pise vica; Anslo. Saxonibus Lis, Beleis
Lii, Teif Leven, Giermanis Leben, Danis Liss, tic verbum +o live Virere, p. 4F. 1. 5. C Ap-
Slo Saxonibus Libban, Leofan, Belsis Leven, Germanis Leben.) Inde aurem Parcicipium
Cavine Vivens, viruS; p. 32. l. 25. P. 202. I.23. Nive, a live, (quali in lise) in Viris (nam
Parricula a in compolitione nobis Expissime valet in; p. 28. 1. 3.) de Lively, p. 42. l. 52
vividus, Anslo Saxonibus Listic, Belgis Leestick;  Liseless, lvelessu inanimis, p. 42. l.=
Anglo- Saxonibus, Listeas.
And ihe dead, FF mortuos. I Omnia ut ante.
T Believe in ihe FIOIy Ghost, Credo in Sanctum Spiricum. ) Omnia ut prius.
Theholy, Sanctam.Orante.
Cacholick, Catholicam.) Catholike vel Catholick, vel (ad Gallorum Forman qui k non 2d-
ItFINE) Catholique, Cacholicum. P. sE vox L atinae Peu porius Craeex Originis; pro quo Lacinius
dicitur General, niversal. Anslo. Saxonibus Allic, ab Alle, ael, omnis; unde nostrum AI.
Church, Fcolesiam.) Pro quo Scori et seprentrionales Ansli, etiamnum Kirk dicunt,
Belea Kercke, Cermani Kirch, Kirehe, Anslo Saxones Cyric: Concracta omnia ex Graco
nvecunos, nveconn Tubaudi oiner, ointce.
Communion ot Saints, Communionem Sanctorum. J Lacina orixinis.
The ForgireneS, Condonationem. I FX verbo Foreive Condono, remitto, (ut Lupra,) HE
Subltancirum Forsiveness, (remictio, condonatio,) addica terminatione formarira ness. p.
43. 1. T7. Qualia tamen ex Adjectiris plerumque tormantur, ex Verbis rarius.
OF Sins, DeccatOruM. ) Sins Peu Snnes, elL (prOpter s FOrmatVIM, p. 25. 1. 6.) Plurale
Substanciri sin, Sinne, quod est Peccatum. Anglo Saxonibus, Sinne, Sinne; Beleis Sonde,
Sunde; Germanis Siind.
TheRelurrection, Resurrectionem. J Lacinx originis: pro quo magis Anglice diceretur
ihe Op. Risins, vel Risins aeain. Risins Surrectio, est (proprer terminationem tormativam
in8. P. 32. 1. 26. P. 41. 8. 30.) Verbale d verbo ro Rise lurgere, quod Incranlicirum ett; cur
reloondet Franlicirum +o Raise Friso, Surgere tacio. Noltrum 10 Rise Lcu 10 Arise, est An.
Slo. Saxonibus arisan, Belgis Riisen, Danis Reiser; nelcio an aulim derivare à Reeere, Kri
eere; at certe ltalicum (eodem lenlu) Rizzarsi, Driszarsi, elt Rectare se, Directare se
seam iterum, est Anslo. Saxonibus Aeen, Belgis Aeneaen, Cermanis Anschen; ut lupra.
OFche BodY, Corporis. ) Boay COrpus, est Anglo. Saxonibus Bodiee.
And the Lite, PF vitam. ) Vide supra ad rocem duicte.
Ever lastins, sempiternam, semper durantem. J Fiver Temper, (ut TuPTa.) Lastine du
ranS, est (Proxier cerminationem ine, ut modo,) Parricipium verbi to Last, permanere
ad ultimum durare; atque hroc ab Adjectiro last ultimus, postremus; P. 4T. l. 5. Quod con-
tractum est ex Latest eradu superlatiro policiri Lase sero scu serus; cujus Comparatirus , est
Cater seu P atter posterior. P. 4r. l. 29. Late, lerus, cardus, dilatus, (unde de dicitorre po-
cest;) elt Anelo Saxombo La Late, Belsis Laet: Comparatirus Later, elt AHSIO. SaXO
Tibus Ltor Latre: Suveltactus est, Last, est Anglo. Saxonibus Latest, Latost. Trem
Beleatu Loteren Leuteren, Cuoltrum Loiter cardare, morari.
Amen.) Tolemnis clausula, ut prius.

## Folio 70 — 867984570:0828
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000828.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Pranis Crrumnurca
ad e
L ti. Y
A NC alteram Praxin subjungere visum est; parrim ue congeniarum vocum mucual
cognationem hoc exemplo quadancenus oltenderem; parcim uc peculiarem singularum
vocum timphatin intinuarem, in lingua nostra elucentem; quae paucis rocabulis, eisque
breribus, conceptus Paris taecundos distincte extribet
Nempe, Vir quidem doctus, nacione Callus, subtinem anni 1653, proxotuit mihi sub
Seripeos quatuor selectos versus Gallicos, in cum tinem compolitos: Miram Inac praaicans
Lineux lux Callicana Felicitarem, quxe Senlus cognatos cognatis Vocibus expal, 110
crx incerim Anglicanae ricio vertens; uE quX nOn rarO (quod ramen omMIbUS LinSuI
commune elt) coenatos sentus Vocibus exprimat nulla cognatione conjunctis.
Quand un Cordier, cordant, veult corder une corde;
Pour sa corde corder, trois cordons il accorde:
Mais, si un des cordons de la corde descorde,
Le cordon descordant fait descorder la corde.
Verum, ut hanc quantameunque telicitatem neque LinguX nosrX Anglicana decse
oltenderem; FBo procinus (non novum materiae delectum taciens) eoldem iplos quacvor
versus idiomate anglicano verbarim reddidi; retenta eadem quam in suis nOtaverat en
riolicate: Subllituca tamen roce Treist pure Anglica pro Fxocica quam ille expectarerat
Bord.
uhen a Twister, a tmistinz, will erist him a toist;
For che eistine of his toist, he chree emines doth intoist;
Butu if one of the troines of the twist do untroist,
The eroine that untoisteth, untroisteth the troist.
Sed de hos alios quatuor, ejusdem subjecti, subjunxi.
Ontroirline che emine chat untrmisted betmeen
Fle tvirls, roith his ewister, the oo in a troine:
Then, toice Bavinz toisted che ervines of the tmine,
FLe troitcheth, the eroine he had troined, in troain.
Acque illis hos quatuor alios.
The emain chat, in troinine, before in the emine-
As errins vere intmisted; he non doth untrmine:
Troixt the tmain inter coistine a eroine more betroeen-
Fleu ewirline his wister, mates a toist of the troine.
Fos tandem omnes, aliquanto polt, in gratiam alcerius cujusdam extranei Viri Nobilis,
sioniticatuum minutias inspicere deliderantis, Lacine ureunque lic reddidi; neslecto tamen
qui in Anglicis obserrabatur, tonorum consentu; sed ser raca signiticationis verborum Fm-
PhalI.
Duum Restiarius aliguis, consiciendis corquen do funibus. jam occupatus, vult sibi funem. tor-
tilem contorquendo conficere:
duo hune sibi corcilem funem corquendo conficiat, iria concorcu apta filamenta complicando-
invicem associat:
Verum si, ex contoriis illis in fune filamentis, unum forte se explicando complicationi eximat;
Ihoc ita se explicando dissoeians filamentum, funem corsione factum detorquendo resolvit.
Ille autem, celerirer evolvendo retexens interme dium illud quod se. explicando dissociaverat fi.
lamentum:
Versorio suo corsionis instrumento, duo reliqua celeri volvens turbine contorquet, funieulum
ex-binis. filamentis inde conficiens.
Tum vero quum jam secunda vice torquendo convolverat funiculi. bi chordis bina filamenta
Duem ex binis. filamentis torquendo cncinnaverat funiculum, rapiim divellendo dirimit.
Tandem, quae corguendo pridem in funiculo bimembri filamenca. duo,
Lanquam Cemellos, una consociaverat. torquendo, jam decorquendo dissociat:
fit binis illis filamentum adhuc aliud intermedium interserendo consocians,
Versorrum

## Folio 71 — 867984570:0829
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000829.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Pranis Crammatica.
Tersorium ille suum SPro. celeri fortiter versando, ex funiculo bimemibri plurimembrem tor-
quendo consicit funem.
Haec uc distinctius explicem; Vocem Primigeniam, quae tamiliam dueit, cum suis inde
deriraris ordine exponam. Nempe
Treo, Duo; est rox Primitira unde reliquae descendune: originem auteni ipsa dueit ex
Latinorum Duo, seu porius Cirxeorum auo; unde nos vocem tormamus monoly llabam
Trvo: atque hinc, recentis ue radicalibus Tre terminatione rarie inflexa plura deformamus
vocabula. Anolo. Saxones dicebant eodem ligniticat, Trea, tve, troy. Lc Scori cciamnum
Froca. Belex Lieri, Froco: Cermani, (qui per 2 laepiltime seribunc, quae Nos et BCleX
Der F) ZVeY, Z 200.
Treain, Duo, Bina: (olim rvay,) idem fere quod Zreo, nisi quod ue plurimum innuat
duorum illorum mucuam quandam relationem seu connexionem, ue Bina potius ligniticet:
Ouali cx 12eo seu zrea Formetur treain, ut ex bis, bini, quali duini; licut bellum jam dici
mus quod olturetal aunam, e bis Lacinum, quod Orxecis crat Sis.
Truice, BiS: terminationem adCciscere videtur a Lacinorum Vice, cum voce treo Teu duo
contlata. Puta Once, una vice; treice, bina vice, thrice, terna vice.
Trvins, Gemelli; a Tein, semellorum unus: dicicur proprie de binis intantibus eodent
Parcu ediris. Videtur este Diminurirum ex Freain, (ue ex Gemini, Gemelli;) ita scilicet
Formatum ut ex sux Corbeo, tir sip Corbillo; ex drop Sucta, suttare, arip succula, Cilla.
Stillare; ex Top culmen, sip aDex, apiculus; ex chop nonteo seco, chip minutula abscindo.
(aliaque ejulmodi;) nempe extenuando sonum; quo nos solemus Diminurira innuere, sI
cur ampliando Ponum Ausmentacira, uc ex sup Corbeo, soop Torbendo actarim haurio, ecc.
Fo Treine, Bina tila contorquere: Dicitur proprie de binis tenuibus tilamentis (piracim
Contorris seu combinacis. Bina innuit sre; filorum Cubcilitarem innuie cenuitas vocalisi:
ec continuam combinationem, productio foni; qui in Troin Tubiro abrupeus tuerar, (uc Tunt
ipl Cemelli disjuncti.) A treine dicitur, nunc de tilamentorum altero (ut srvin de altero
semellorum;) nunc de spira ipla seu tilo ex binis composito.
Z0Teist, contorquere: idem fere ac 1o trvine, led laxiore acceptione. Non enim de bi-
nis cancum, sed ec de pluribus spirarim contorris dicitur: ucut enim tre ex trvo de lumatur
non tamen hrie Binarium Priete, Sed saltem binariam, hoc est pluratitarem innuit: nt e
iptum Combinare, de Palrem Binis, Sed e de Pluribus, connicis dicitur. Neque de Tubcili-
bus tancum tilis, sed ec funiculis aut eriam funibus majoribus contorris dicitur. Sed de
Tilenti convertione aut cum moli Palrem Pono pocistimum intelligi, innuit Ponus mollis
terminalis si, sine ullo strepicu seu asperiori litera. Nomien a Treist, non (uE a trvine)
de membrorum uno, sed conjunctim tantum de ipsa spira dicitur.
Verum de utrumque, 10 Treine ee 1o Treist, depolica Aricta siia ligniticatione, signiticat
nonnunquam spiratim serpere (ut circa quereum Federa, aut ulmium Viris, ) licet non
complexu mucuo qui in tilis contorquendis obserratur; aut etiam, laxiori adhue metaphiora
de ltricto aliquo complexu, praelertim tortuolo, quem non tacile excutias. Sed d, the
Zweist, (cortionis signiticamu depolito,) Aurii nomen est, seu porius locus lic dicicur ubi
Riruli duo in unum cocume; aut unus in duos divaricatur; item ea pars corporis humani
ubi BIMa CrUrA IN FrUNCUM COCunE, Seu Pruncus in Bina crura diraricatur; Quanquam e
Treist de Hurio corruolo non incommode dicatur.
ATreister, COnTOTTOT; elt nomen Verbale, Aeentem ligniticans, a Verbo 5o P reist, ad.
jecta cerminatione tormarira er. Denotatque, vel Esticientem principalem, ut cum LLomi
nem corquencem innuat; praeserrim Arciticem cujus haec est Tolennis occupatio, pura Restia-
rium, auc huic similem: vel Falcem Instrumencum seu Agencem minus principalem, Duca
Portorm seu cextionis Instrumentum.
Treistinse; vel elt ejusdem Verbi Nomen verbale aetionem signiticans, nempe Fortionem
iptam; vel (adjectire Cumprum) est istius verbi Parcicipium Actirum; rel denique Cc
rundiorum vicem supplet, ec quidem (cum praepotirione a, proat, compolicum) a. J reist.
ine, valet inter torquendum, leu TOrtione jam Occupatus; quomodo dicimus a ayine, a eoins
aburnins, a Mukn, ecc. duur quis illud agit.
Sed _ ucrumque, 10 Freine _ 10 TWist, (Lieut de alia apud nos Verba inNUMeTA,) PrO
raria constructione signiticatum habebit eriplici saltem gradu diltinctum: puca Convertere
Censu Incransiciro, torqueri; Teu Torquere se, hoc est mbire, circuire, falcem spirali mo-
cu; uc cum Fledera Ouercum ambit, dicetur Federa 1o troine leu sreist about it: vel, Con
vertere sentu Franticiro, Teu Torguere aliudu hoc est, ciremmducere; ut cum Reltiarius con-
torgueat F’ilamenta, quo inde tuniculum Factac: vel denique sen su dupliciter Pranticiro, u
Torquere tieniticet Levere, Ceu torquende facere: lic 10 T roist a rope, elt tunem corquendo-
Facere, non tunem jam tactum corquere. Similiter apud Latinos, caenavit fercula septem.
hioc elt, caenando absumpsit; sic componere litem, hoc elt, componendo dirimere; et compo
nere carian hoc elt comnn fubere; nempe, componendo verbâ taciunt carmen; ut
rotquenl ira, lacur Funiculum.

## Folio 72 — 867984570:0830
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000830.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Fraxis Cirammatua.
20Tvirt Convertionem innuit, (ut ip (a Proine e T reist quibus est attine,) Sed Rapi
dam (celerem nempe e Fortem) praetertim cum strepitu crepicure, acque aliquandiu con-
rinuarum non repente tinitam; quippe hac innuunt litera terminales rh obstrepera scili
cet e loni productioris, non (NE MUEX) repentinO eXIEI. Fs urique L0 FTur rapide pEO.
sicere, praeserrim rotando seu curbinacim volvendo; quod ipse Ponus iiratur; (nam, hit per-
cutio, non magno Forlan cum damno; et quod alperius achue est propter intertumr, hurt lado
cerminalem habent s liceram mutam ec minime prolonsabilem; eoque morum innuunt repente
terminatum; Ced hurt projicio, cerminatur licera lliquida, productioris Poni, eoque motum
concinuatum innuit, non repentino exitu sed sentim delinence; de quidem ab asperiori stre
picu in molliorem vergente, quod innuit cranticus ab r ad l; nam, li Aridoris asperi conci
nuationem inlinuatam volumus, hurr pocius quam hurl dicimus, ec rebirr quam rebirt; tin
absque strepitu cum solo libilo teratur, pro rehirr dicemus rebizz, vocis Lono Lonum prO
jecti imitante; ut de globulo bombarda projecto, aures cum libilo cranseunte: in omnibus
aurem b non line conacu aliquo de forriori attlacu proterri porest: adeoque hurt projicio
iniciali b conacum agencis imitatur; media litera r, violentiam seu vim medio illacam, in
deque Strepitum factum; cerminali h, mocus productionem sensim desinentis, cum molliori
Conicu:) Ibirt, voci Lurt Cuperaddir Crrationem; ur lic rapide in srrum volvere, (unde
ebirt pool vorcex, rehirtr eis verciculum lutorium; rehirte reind curbo:) iplumque reh ini
riase videtur curredinem quandam seu Syrum innuere; ue, in reheel, roca; 10 rebecale
intinuando sensim inducere; rehimzy, verriso; 1o rebistle, ore rocundato sibilare; aehip, 5.
gellum Rexile; rehiste, celeris convertio; rehelm, rehelve, Converto, everio, (speciarim
dici Colet, de Patina, limilire operculo concaro, rei legendae super- inver (o, 1o Wuhelm over
over rehetm obruo, cooperio; rebeat, rehetk, pustula; reherry, cymbula expedire verlarisio
aliaque timilia: (non addo rebo, rehat, rehich, 2ebos, rebere, rebence, reby, rebine, rebinder
Ec. Quae omnia Ouaerentium Pune, seu Ouiritantium; quoniam, in his omnibus, reh In
terrogacirum, seu porius ere, (nam eo ordine pronunciantur hx litera urut alio seri
BanEIIE,) delcendisse ridetur d Lacinorum Interrosatiro Du, in quis, quid, qui, qualis, quan-
tus, quando, quare, quaero, queror, _c. Cui respOnclet GrRCOTUM LI, In neos, no, noson noi-
Osi nores ropeco, ec. nam Lacinorum du, exprimunt Cambro. Britanni per Chre, C 20, Anolo-
SaxOneS Per C 20, FL _ nos inverto ordine, Led eodem (ono, per W h: Verum dum quae
rimus, Ambisimus; seu in ambiguo sumus; (quod iptum est ab Am cireum, et A30; UIne
que hic delic circuitus.) Ve sic robirt, quali conslatum ex Wheet ee hurt: Ft randem T vert
Peu Treirt, complicacionem seu concorcionem superaddit; ut sic quali compolicum ex Y weist
Tcu Troine e Hhirb, in srrum rapide rolrendo contorquere. De vocalibusi, e, u, non elt ue
Timus Policiti; nam perinde sere elt quam libet harum acthibeas, quippe idem tere earum Ponus
erit ante literamr; cum hoc lalcem discrimine, troirt innuer acuciorem seu fubciliorem
Prexirum, crveri medioerem, tuurt grariorem seu cralliorem adeoque obscuriorem Prepi
tum.
Incroine, antreist, untrvert, tunc compolica ex treine, trvist, tvert,s cum negaira seu con-
traria parcicuta un; explicationem innuentia corum qua cortione fuerane implicata seu
complicata. Nam parcicula On adjectivis praepolita, nesacionem innuit, ur Locinorum in
ut Worchr, unreoriby, dignus, indignus: Sed Verbis praepolica alcius quid innuic; quippe
non tancum actum negat, sed destruit, seu intectum Facir; ut 10 say dicere, to unsay (non
modo, non dicere, sed) dictum revocare, dictum indictum tacere; 1o doe tacere, to undoe
dissolvere, infectum reddere; IO LVCaVC TeXCrC, LO UnWCaVC rCLCXere; 10 COver RegCTC, t0 un
cover deregere, 1o deseive Fallere, oundeccive a Fallaeiis siberare, _c. lic 10 trvist corquere
1o untreist decorquere, cortioni eximere, tortionem solvere, explicare, extricare; ue L. aci
norum de eere Concrariam actionem ligniticantia, in deleso, develo, depopulor, dédecet, de
honesto decienor; deroeo, despero, desuesco, depleo, dedoceo, dedoleo, deserveo, defamo, reteso
revelo, rectudo, resieno, resero, resilio, rectamo, aliisque; secus quam in deamo, dealbo, de
auro, defatieo, delasso, devincio, defraudo, declamo, declaro, recondo, repleo, redundo, remo
ror, repueno, retardo, resono, revereor, eec. quae auxmentativa magis lunc quam derosatira
Verum hoc non tacit Lacinorum in, sentu priraciro Tumpeum; quod cum solis Adjectiris
(quibus annumero Parcicipia) componi Colet; non item cum Verbis. Dicimus enim indoetus
illae (us, illaudatus, immaturus, insipiens, insolens, impotens, immotus, imparatus, interri
tus incompeus, incorruptus, innocens: pro non doctus dec. non iem indoceo, illae do, illaudo
immaturo, insipio, insoleo, impossum, immoveo, imparo, interreo, incomo, incorrumpo, inno
ceo; Ft quidem l1 hac dCeren o ed e cren, quali non doceo, sell acaclo
ecc. Ped plane conrario. Dicimus utique imminutus, immixtus, immutatus, indictus, in
fractus, intumatus, incumulatus, invisus, imauditus, tanquam Compotica ex in priraciro, et
minutus, _c. Contrario plano sentu Guans Cum eadem lunc Derivaca ab imminuo, immisceo
immuro, indico infrinco, inbumo, utmilio, noc, maucro t ut o vall.
non un compotira ex in ec probo, sec. Sed ut Derivata ab improbus, indienus, infirmus
inhonestus, insanus; ecc. Simitirer, insipientia, inselicitas, inclementia, ec. dieuntur; non
tanquam
i. Dieimus quidem, senin non ablimili, improbo, indienor, infirmo, inhonesto, insanio, c

## Folio 73 — 867984570:0831
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000831.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Pranis Cerammanaa.
mis; e inforrunium, non uE compolm ex in _ forruna, sed ut deriracum ab infortuna
tus tanquam ab infortunis. Tria Laltem une (nelcio an plura) de quibus merico dubite
muS, ieno enosco, de inficias: quorum ila quidem pro Deriracis Facile habuerim, sive
Crxecorum astoc sive a Lacinorum ienorus ee ienarus; hoc autem insicias (unde verbum
inficior,) mucilum est, ee incereae ortginis; neleio an ab insicetus (aut alia aliqua voce
cui fectans SE COngenia, ) OxEIMT CBCAE: Sed non hic locus est de illis disputandi. NOSau-
cem noltrum un (uE AnglO. SaxOneS Tum on) cum adjectiris pariter acque cum Verbis
10Lreitch, est rellicare, celerr d CuBiraneo motu divellere: 10 rviteb in tg, Teu Loitch
in nom eA celeri rellicatione in auo au impere. Dirisionem seu parcitionem in duo (fal-
rem conatum ad illam) innuIt imitiale L; celerem e repentinum motum innuit rapica
terminat ch: _c quidem addicum ilsed in rrvain, in bina innuic, conatum hunc esfectum
In treist, seu inter neist, est corquemto insero, teu corquendo intersero; praepoticioni
bus in _ inter cundem ligniticatum secmentibus quem apud Lacinos habuerant, unde de-
TUMPEX LHHL. Perinde aurem elt live scribancur intreist, intertrist, (per Lacinorum i,
sive entcerst, entertreist, Callorum modo, per e, qui inicialee pro Latinorum i substiruun
Betrocen, inter; proprie ligniticat mtet duo, seu inter vina: (nam si de pluribus trac ser
mo, rectius dicitur amons: Nam, inter Dad alcimus, Betreeen tvo; Sed, inter Multa, elt,
amonest many.) FAque SeTecen, Cmpolicum ex praepolitione be, hoc est By, proDe,
juxta, (ut inbe side a latere, be fore a Pala ance, be hind à parte post, be neath intra, be-
lore in BumilI, _c.) e trecen, hoc e umn; Sed a mons, leu amonest, dicitur de mulcis:
in lecto, a lone in lonsicudine, asas in metu, a broad Foras, seu in amplo, a lore
intra, in trumili, ab ove LupFd, AI. LUPeL a foins in cundo, a drins in moriendo, dtc.) e
mone, hoc est minee leu minele, quod delcendisse ridetur d Cirxco ingnic eodem ligniticacu
originis. ex be scu by, et tred, us, led raun, ad sit per duo, seu juxta duo. Terminario
(excidente terminali en Formaura) acccua terminatio si, (ut in acainst, amonest, a voci
srvext; (fcur, a nieh prope, tic mehest, niehst, next, proxime:) uc tancundem distent in-
ter le aeain, acainst, amone, amone st, betrocen, betroixt; atque nieh, next, prope, proxime.
Duid quod et Anslo- SaxOneS, Pro betrecen, ucrumque dixerint betreynan d betroyX betreux.
Sitamen zavixt, betroint, betrecen, occurrat quandoque de Pluribus dictum; candem auvi-
ponoriar agnoseas, quam, in combinare ee pluribus dicto, modo norarimus.
Plura tunc rocabula ab coctem Preo rarie deducta, sed qua hie locinon occurrunt, adeo-
que Praeteriri Poterunt. Or Troetve duodecim, Trvensy viginci, T20o. fold duplex, Troy-
sicht diluculuro, crepusculum, (ex crer e lieht, quali inter lucem ee tenebras, seu lux du-
bia, fux ambisua, crepera, unde crepusculum,) Trointe, Troinele nictare, scintillare, (ex
tres et reink, et hoc a niveo;) Treibill bipennis (ex crey d bilt TalX;) Troy blacie herba
quadam bifolia, (ex trer, et blade, tolium Lana: ut trefoit critolium:) Troyfford leu
Lri fora, quali Bi vadum, oppidi nomen ad cuptex radum lici, (ex troy et ford radtum;
Trvinch prellim vellicare, preltira rellicatio, quasi ex toitch et pinch contlacum, rine
acrior rellicario es productior, (lic nerrorum in nostro corpore vellicatio, si momentanca
sit ee sine grari dolore, a teisch dicitur; Ei accedat dolor acrior sed momentaneus, dicetur
a in.  productior lic, a treinge dicetur; differentiarum rationem iple Ponus innu-
ic: Led dirultionem seu separandi conacum in omnibus innuit ipsum t ex ,reo delumptum;
et velheationem celerem, initiale rrez correptum: ) aliaque istiusmodi.
In quibus li cur serupulolior videar ad rocabulorum minurias descendendo; id feci ut re-
rum II ux genium, a Paucis animadrerlum Indicarem; in qua nON TaTO, non Composi-
cum eancum, Sed Bicompolicum, Fricompolicum, auc etiam pluries compoticum, (sensum B
Spectes,) in una voce monosy llaba animadrertas; ubi non tam Voces lingula, (quod alibi
tic,) quam quali singula Lacerae Tuam ligniticando rim exerunt, ab ipto lono suo peritam.
Cba tamen de natiris acque antiguis lingux rocibus (sed nec eis omnibus) incellectum
volo; non de maena rocum tarraxine aliunde adrectarum, de serius insertarum linguxe no.
ArX; senium linsuarum unde adrenerant assectantium; quae productiori forma et majori
forte cum pompa incedums Led signiticationis sune minus presta.
a ila expolico, Verticulos ordine jam exponemus.
canquam compolira ex in ee sapientia, _c. Sed tanquam Derivata ab insipiens, inseliv, in
clemens, _c. Sic e infamia, non uc compolicum ab in ee fama, sed ut Deriratum ab infa-
componimus: IIlic sentu Priratiro; hic, Destructiro.
luunt obcinuisse, rem actu ruptam este
in prapolicionibus in et inter
quo mix a Lacino misceo, miscui, mixtum.
quali in mistura: compolum utsgue es Prapolirione a hoc cst at leu in, Cur in a bed
Be treint, e (capite TrunCatO) Lixs, idem signiticat atque Betreeen, eAque ejusdem
at, nequis dubiter unde sc; notandum elt, quod nos treen, twvayn, tvain, dicimus, dixisse
AnglO. SaxOnes Lvesen (quorum e Exepissime transie in nostrum y, arque inde in i;) cui s
busasain, amons: ec, in Formandis Adjectirorum Suverlaciris;) trocest Facile transibie in
WBCnq

## Folio 74 — 867984570:0832
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000832.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Praxis Crammatica.
WBen, Ouum, quando. ) Adrerbium remporis. Nempe, a Quando dictum videtur Whan
Peu rohen.
ATruister, Reltiarius aliquis, seu ContOTTOT. ) A, est arriculus numeralis; Individuum
salcem vasum denorans; valerque unus, seu aliquis. Twister, elt nomen Verbale, PHicien
rem nOTanS; d Verbo Zist contorqueo, addita terminacione tormatira er. Nocatque hic
loci Kffciencem Principalem, Concortorem; calem praelertim cujus munus (IC, Contorquere;
puta Restiarium, cujus haec AeS est seu occupatio.
Arvistine, in corquendo, inter corquendum, torquendo jam occupatus, et quidem con
Ficiendis rorquendo tunibus. ) Anon esthic loci arriculus numeralis, led particula praepoli-
tira, Scu Prxepositio quae in connexione valet at, leu in; praetisitur Verbali troistine, ab
eodem Verbo TWeist, addica terminatione Formacira ins. Si abellet prxetixum an Foret L’arti
cipium Actirum, Agentem innuens, Contorquens. Sed, proprer praetixam praepoticionem, est
hic loci nomen verbale, innuens Actionem; quod et Gerundiorum vices supplet; adeoque
exponendum erit in torsione existens, lcu in torquendo aue inter torquendum; innuitque
Agencem jam in ipso opere occupacum, nempe laciendis corguendo tunibus; nam de iali
Concortione hic agitur.
Will cist him, rule corquere sibi. ) W il CCL quandoque verbum auxiliare, fucuricionem
innuens; sed hic porius per Polo exponendum cst, quam per rempus Fururum; non enim
tam fucuritionem rei, quam roluntarem agentis hic innuic. Huic aucem subjunsitur Ver
bum Intinicum so treist, sed omilta parricula so, ut polt Verba Auxiliaria Fieri Polet; neque
enim Auxiliaris nacuram plane depoluie Verbum Will, ueut pro Voso uturparum. Trvist est
Concorquere, Teu pocius Contorquendo facere; nam quod sequitur, a Tweist, cst (ue loguun-
cur Lacini) Acculacivus Estecti, non Objecti. Fsim (elliprice dictum pro 10 him seu f0
himsets,) ita subjungitur, ut Tolene Lacinorum mibi, sibi, sibi, feltiritatis gracia (ur loquun-
cur Grammatiei) magis quam necesTITatS; uE SIE, vult sibi contorquendo facere.
Atreist, Concorcum aliquod, quendam funiculum corcilem. J Fs Acculacirus Fittecti
Arciculus numeralis a valet aliquem, Peu quendam. Tist Nomen cAt. Ec perinde clt, live
dicamus, ex nomine a Treist, Verbalicer poliro, tieri Verbum zo Treist, ut illud sic Funicu-
lus, hoc funiculum facere, (ACuTa Wise UXOT, to vive uxorem ducere; a Web rela, 10 reeave
celam cexere; a webelp caculus, 1o rehelp catulos parturire; love amor, to love amare;) live
ex rerbi t0 Tist Parricipio Passiro Treistea tieri contractione tist d tvistt, tvist, (uE ex
hurc, burted hure d hurrt, hart;) idemque ex participio paltiro crantire in nomen verbale.
ut a Treist lic contractum ex svisted, lieur Cifi donum ex sived datum; e bist mortus ex
bitea Participio Verbi so bite mordere; nam ex nomine a bite mortio, tic verbum to bité
cujus Participium bitea, tu concractione bist, aeque hinc nomen abist, mortus, buccella
nempe quod mordetur, seu quancum una mortione separamus. Linsux analosia ucrumris
teret.
For ibe crvistins es his cuist, pro illa cortione tunieuti sui; vel, For ihe lrvistins his tavist
pro torquendo tuniculum Cuum. ) For pro, tinem innuit: ex Lacinorum pro lumprum, li-
cut Callorum pour. The articulus demonttracirus illam ( de qua tic Termo) cortionem in-
dicans. Treistins cortio, nomen verbale, construi porelt vel ur Larinorum verbalia cum
catu Geniriro, cui responder noltrum for the treistins of his nreist, pro cortione tuniculi:
vel uc Lacinorum Crerundia cum Reculatiro, cui responder noltrum, for the troistine his troist
protorquendo tuniculum, vel (quod elesantius creditur) pro rorguendo tumculo.
O
est praepolicio, idem innuens quod Lacinorum catus Genicirus. FTis (concractum ex bee 5)
TUIS. Treist Funiculus, UE prIUIS.
Fe ibree ravines doth intreist, Ile iria Glamenta inVICEM COnTOrGUeL. ) FLC ille. PrO
nomen pro terria pertona lingulari sexus maseuli. Three iria, eA Lacina seu Crxeex orixi
nis. Preines tilamenta, est Pluralis numeri, (proprer stormarirum,) à lingulari Zroine
quod hic loci signiticat, non tiniculum ex binis loris seu tilamentis compotitum, sed ipla
tilamenta, apta sic combinari, puta in tuniculum bimembrem; quod tamen non impedie
quin ee plurimembrem ingrediantur. Doth intreist, inricem contorquet, leu inter se com
plicando astociat: Nempe do, Seu doe, est Verbum Auxiliare pro cempore praelenci; cujus
terria pertona lingularis (propter eth Formatirum) cl doeth seu doth: Adeoque idem va-
Pet doth intreist, acque intreisteth. Iniweist, seuentreist, componitur ex tist contorqueo
e praepolitione in, quod hic valet invicem leu inter se, adeoque introist erit invicem contor
quet, leu inter se; nili malis in ad tuniculum reterre, acque tum intreist, est sorquendo inse
rit, nempe tuniculo inde conticiendo. (Non autem sen su nexaciro, leu privaciro, ut idem
sic acque Ontreist.) Verum hic 1o Treist, non eAt (uc prius) contorguendo facere, led tim-
pliciter contorquere; quippe chree ravines eria Alamenta, elt Accularirus Objectis nOn ACCu.
Catirus EHCCtI. Norandum porro, AccV satirum hunc, ordine praeponi suo Verbo Introist
One of ihe tiemes of theg unum ex lamencis illis illius funiculi. One unum, Ansto.
Sadbaous an, aene, be oen, Cermanis ein: quae an d Lacinorum Onus, an immediate d
Graecorum
quod in verticulis tic saepistime, in prosa rarius
But if, sed (I. ) Conjunctiones.

## Folio 75 — 867984570:0833
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000833.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Praxis Crammataa.
Gracorum er detceHe ROH dilputo. Of praepolitio, Latinorum Genitiro respondens.
The articulus demonstratirus. The Troines illa tilamenta; nempe, qua in funienlo, seu
illius funiculi; haec urique sunc quae demonstrar ille Arrieulus. Of The creist iltius Funi
culi, nempe de quo dictum elt.
Dountroist, decexatur, complicationi se explicet.) Dodicitur, pocius quam doth; propter
condirionalem conjunetionem is (I. Nam eth Formacirum cerria personae, illic omitti ple
rumque soler, ubi Larini modum Subjunetirum adhiberene: Adeoque potius dicimus is ono
ao, quam is one doth, quanquam nec hoc retusiamus. Ontrvist, distiliar, derexatur, decor-
queat se: Sensu incranticiro; acque sic in priori loco verliculi lequentis; sed in posteriori
lentu cransitiro.
The treine that untreisteth, Filamenium illud quod decorquendo diltociat, seu cortioni se
decorquendo eximit. ) Jhe treine illud Filamentum, (nempe quod dittociat.) That (pro
rebich) quod. Ontreisteth decorquendo extilic, sensu incranlicivo, ut in praecedente ver-
siculo: Duo autem innuic; nempe quod contorro se eximat, et, quod decorquendo id tat.
Terminatio eth innuic cerriam personam lingularem temporis pralentis.
Ontreisteth ibe trist, decorquendo distolric Funiculum. ) Ontreisteth diltolvit, decorguer
sensu tranticiro, (proprer sequentem Acculatirum objecti the rreist,) tacit ne sE ContOr.
tum. The treist, concorrum illud, seu tuniculum cortione tactum, de quo tic termo.
Ontrverline, celeriter rerro-volvendo eximens cortioni. ) Contlacum ex untroist et reherl.
Celerem syrationem innuie reberi; quodque retro rolrendo tiat, e cortioni eximat, in
nuic untreist; seu hinc delumprum antre. Ferminatio ine est Formatira Participii ACtIVI
FCtque M senlu cransiciro, propter sequentem Accusacirum
The treine, Filamentum illud.) Nempe quod explicare se caeperat; nam hoc seguitur.
That untreiste d betreeen, quod se explicando distociaverat c medio. ) That (pro rehich)
quod. Onrrersted, decorquendo extilierat: sentu intranliciro. Terminacio ed est tormaciva
praeterici. Betrecen, inter, e medio, (nempe duorum religuorum;) es Prapolicio Adver-
biascens propier detectum Nominis quod regat.
TJe tiverts, ille rapide volrendo contorquet. ) c, Pronomen tertia pertona (exus m2-
Sculis ut prius. Prverh, contlarum ex trist et rehert seu rebirt: quorum illud contortionem
innuit; hoc, celeri syro rapide factam elle. Trverts, Pro Lverleth; transeunte Formarira
cerminatione etB, in 5.
With his trvister, verlorio suo, tortionis instrumento.) W ith est praepolitio, instrumen.
cum innuens; quod Lacini per Ablacirum Instrumenti exprimunt. Flis luo, uc prius. Pri-
Ster, Verbale ex verbo zo Treist addira terminatione er Formacira R. Cicientem notante. FL
quidem, hic loci, Eficienrem minus Principalem, nempe Instrumentum notat; sed rox ca
dem verliculo primo fificientem Principalem notarerat.
The treo in a trvine, illa duo in tuniculum bimembrem.) Acculatirus Objecti, vost verbum
raeris senlu trantuciro policum. The rroo, illa duo, nempe qua reliqua cranr polt unius
exemprionem. In a treine, in Funiculum bimembrem. In pro into. Atrvine indiriduum ragum,
propier articulum numeralem. L Wvine Aricte lumitur, juxta originem, pro tuniculo bimem
Dri tanguam a rrvo deriratum: e contra distinguitur praecedenti tvist Funiculo plurimem.
bri, qualis fuerat dum erina contexabantur tilamenta
Then, cum.  Adreibium temporis.
Trvice bavine tisted, cum biS COntOTSETaE. J FTavC, est verbum auxiliare praetericum in
nuenS; uc Lacinorum cempus plalesu Perfectum. Fhavine, (propier addicam termina-
rionem formaciram ins,) est iltius Auxiliaris Parcicipium: quod cum rerbi scist Parricipio
Palsiro Luistea, innuic ejusdem Treist Parricipium temporis praceriri signiticationis Actira
ec quidem Franlicira. Ouale Parricipium habene Latinorum Verba qua vocantur Com
munia e Deponentia, (ucolculatus bavins tissed, loquurus bavins speken,) sed non iten
Actira: In qutolto scaue Cuemoyuto Heri Tolet ope Conjunctionis, puca cum torserat
vel per Ablacirum absolure policum, uetorsione facta, Teu tortis filamentis: Puta contortis
jam secunda vice tilamentis. Treice bis, bina vice: nempe primo quum COnTOrT FuCTANL
in funiculo trimembri, deinde in bimembri. In Soluca oratione diceretur porius, bavine
rvice trvisted; Sed in verticulo acL OLCO, UE metro consulatuT. NEMDE, UE LWviCC, VOX
magisemphatica, ledem Corciretur (yllabx lonsx
Thetrvines of the tvine, illa bina tilamenca hujus Lunseuli bimenibris. J Accusatirus post
Parcicipium, transicirae signiticationis, havine trvisted. Priori loco treine, cujus plurale
treines, de binis tilamentis concortis intelligirur; polteriori loco, rox eadem de tuniculo ex
binis contoriis facto dicitur: OF (uc prius) praepolicio, idem innuens quod Latinorum ca
tus Crenitirus.
Le truiteheth, the trvine he had trvined  eun rapeim direttette ci tuniculum
divertum, innuit Tre ex ret Mlumpcum: Rapide factam, innuit verhi Prvitch cerminatio
Elch rapictillima: acque, actu diremprum, innuic illud in creain in duo, lire in bina, nempe
acum bimembrem, quem bina concorquendo secerat, t dlo. J Fe ille, Pronomen, uc pri
15. Trvitcheth in treain, raprim direllendo dirimit u duo: Dirultionem, seu rulsionem in

## Folio 76 — 867984570:0834
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000834.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Praxis Crammatuca.
in duas partes dirulsum: Non quidem, ut prius, detexendo; sed rumpendo. Terminatio
eth in tvitcheth, elt Formatira cerrixe persona. The treine he had trined elt Acculatirus
Objecti, Post Verbum Tranfirirum tevitehed. The troine, tuniculum illum bimembrem;
illum, inquam, quem contorquendo fecerat; es bimembrem, sumpta scilicet voce tvine
Sricto sensu, tanquam ex tuo derivara. The treine he had trvined, pro the tvine webich he
had tavined; per Ellipsin Relaciri cehich, nobis admodum Frequentem. JJe bad trinea
ille ex binis concorquendo fecerar: Contorquendo fecerat, inquam, pocius quam contorserat.
propeer Acculatirum FRecti, non Objecti; unde reddirur verbum treine dupliciter cransici
rum; sed _ ex binis contorquendo; nam 1o treine (Propier originem suam ex LVVO) PrO.
prie debinis contorris dicitur; e, ubi de pluribusagitur, dicimus porius to treist; quod
quamris ejusdem sic orixinis, Foler tamen laxius sumi. Fad Trvined, contorserat: retere
Lacinorum Tempus plulquam perfectum: Nempe have est auxiliare innuens praeteritum per-
lectum: ejus praeterirum impersectum hac est Verbum auxiliare pro tempore plu squam Der.
fecto, nempe illud innuens quod non modo jam est praecericum, sed ee tunc erat praetericum
Co scilicet rempore de quo sc Termo. Auxiliari had, Tubjunsitur ( ut tieri Polet) Parrici
Dium Passirum savinea, factum a verbo so treine, addica terminatione Formariva ed. Nempe
UEpro praeterito torsi, dicimus have treined, hoc est (ad verbum) habeo rortum: Tic, Dro
cor seram dicimus had treined, habebam cortum. Pandem, in trvain dicitur porius quam in
cro (quod cancundem ralet) uc Rychmo laveacur; quo verticuli linius ut noltri solene este
QuoOTENCVTOI.
The rvain, bina illa, nempe Filamenca. ) Accularirus Objecti, (Sed moxfulius cum (y0
Pacellirio prorractus,) respondens Verbo Pransiciro dothuntroine in tine verticuli sequen-
eis. Veur enim rox Accusacira Pricto ordine sequi debeac Verbum transicirum underegi
cur, (ut loqui amane Crammatiei,) non raro tamen, ee praelercim in versibus, inverricur
Ordo.
Tbat (pro wehich) gux. J F. A nominatirus, sequenti verbo vere intreisted PrXDOLitS.
In trvinine, contorquendo, in contorquendo, inter contorquendum, in contorlionc. ) Prx
politio in, cum Verbali rroinins, (ex verbo so srvine, addita terminatione formatira ine
Facto,) non incommode per Gerundium exponitur, sed de (quoniam hic occurrit in constru-
ctione Incransicira) per Larinorum Verbale in torsione.
Besore in the treine, pridem in Funiculo bimembri. J Before ance, Praepolitio ct: Sedhic,
depotito casu, Adrerbialeit. Componitur, ex particula Be (hoc elt By,) ee fore; quod quam-
vis leortim nunc non occurrat, conspicitur tamen in deriratis e compottis, former, formost
first (hoc cl for A,) Forth, forwear a fore mentione d, fore soins, fore runner, Foretell, fore-
Sieht forecast, forestip, foreman, foreborse, fore side, afore, before, ec. Pt descendiste vi
decur, vel d Cracorum aoe vel Latinorum prae, leu pro, (quod in promoveo, procedo, prose-
quor, prorsum, protenus, prora, pronus, aliilque conspieitur) eodem signiticat; transe.
unte p inf(ut in father sisto, fear, sill. file, fell, fere, sire, stat, a pater, nurip, Dilcis, PaVOF
pleo, polio, pellis, pauci, raveon nep ananis,) ee transpolita vocali o, (ut in Crallorum pour
DrO:) omnino ut ab altero pro (hoc est, propier) tucnoltrum for. In the treine, in funi-
culo illo; nempe proxime memorato.
Astrems, tanquam semelli. J A5, uE, Sicur, cos; Adverbium Cst. Preins Cemelli; proprie
dicitux de binis intantibus eodem partu editis: ee a Trvin de eorum alterutro. Dicitur hic
Treins line articulo: nam demonstratirus ihe non conveniret; non enim de cerris Cemel-
lis decerminatis agitur (quosthe indicaret,) Sed Cremellis quibulris: nec conreniret arti-
culusnumeralis a, hoc estone, (quod indiriduum rasum nocaret,) quoniam de pluribus
asitur: sed ipso numero plurali id indicatur, quod indicacurus eller numeralis articulus:
nempe ur a indiriduum seu particulare unum aliquod generali nomine comprehensum in-
nuic; sic numerus pluralis innuie plura iltiusmodi, ee quiden Vaga, Si (uc hic) solicarius
ponatur, ee non articulo demonstratiro ihe (aliare voce quae rancundem innuat) deter-
minetur.
Were increisted, erant inricem contorta. J Were est praetericum plurale verbi Um sum
cujus singulare aeas. Nam, ut abam are, lic a rvas rvere, de pluribus dicimus. Introisted
est Parcicipium Pastirum, (propter terminationem Formativam ea) cujus ove cum verbo
Am Cum, eotam Lacinorum rocem Passiram exprimimus; quod in linguis modernis aliis
usu venie, ee in ipsa quidem Lacina in aliquibus temporibus. In hic loci valet invicem
Teu inter je
Fe nore doch uncreine, ille jam decorquendo resolvit, diltociat.) Fse ille, Pronomen, ut
supra. Noronunc, Adrerbium. Doth, certia pertona verbi Auxiliaris so do, quod elt tem
poris praesentis emphariei indicium. Ontrvine, Intinicum, sed sine parricula 10, verbo
Auxiliari vostoosrum. On parricula, cum verbo teine composica, dissolutionem innuit seu
destructionem illius quod iptum sevine construxerat. Ontreine decorquendo resolrit, Occur-
sic hic sensu rransiciro, proprer Acculacirum Objecti ehe treines in principio verliculi prae
: non aurem duplicirer cranticiro, quod foret si de tunieulo rortione prius tacte
221t

## Folio 77 — 867984570:0835
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000835.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Pranis Crammatica.
Troixt the crvain, incer bina illa, nempe Eilamenta. J Troixt seu ixt, releisto capice
DrObetroint, inter; tancundem valet atque betreeen; ex quo tormacum ridetur, quasi be-
trocenst, ucab amone, tit amonest. De binis dicitur, et quidem the trvain illis binis memo-
ratIS.
Intertavistine Teu Fntertavistine, corquendo interserens, seu interserendo.) Perinde elt lire
per larcicipium praelentis sive ver Gerundium exponatur. Inter seu senter, idem hic innuie
quod inter Latinorum; sire aurem per i scribatur Latinorum more, live per e more Gallo-
rum, perinde elt, urrumris enim promisere seribimus. Perminatio ins elt Formacira, live
Parcicipii, sive Gerundii. Occurrie sensu cransiciro, proprer sequencem Acculatirum a
treine more. Ft quidem praepolicio inter, u ee illud roixs, hic Fortius accipitur; non (ut
aliquando) uc existentiam in loco, sed ue morum ad locum innuat: non tam prius inter-
medium existens COnTOrqUeF, quam torquendo interponit.
A rvine more betreeen, unum adhuc alind tilamencum inmedio. J A troine aliquod tila-
meneum; uc Cupra. A rreine more unum tilamencum amplius. More eAt comparacivus gra-
dus cum à Politiro many mulca, cum à Policivo much muleum, (ue signiticet nunc plus
nuncplura:) usuxpatur hic adverbialicer, unum adhue filamentum, leu unum porro fila-
mentum, nempe, Praeter illa duo: (nili quis plus ec plurem hoc sentu dictum malit.) Betreeen
incer, adverbialiter lumpeum, seu in medio.
le tavertine his treister, ille erro celeri fortiter rersando, seu versans, verlorium suum,
seu cortionis instrumencum. Y Fe ille, est Pominatirus respiciens Verbum makes quod le
quitur. Trvertine, Dropter Tormatirum ine, inditterenter vel per Participium Actirum, vel
Per Crerundium eXPONIEE. Zeoert convertionem in grrum, celerem tortemque, innuit.
Sculu transicivo elurpatur, respiciens (non tilum uc prius, sed) iptum cortionis instru-
mentum. sis, Contractum ex hecs, Tuum: Pronomen Pollestirum. Twister Verlorium,
concorquendi instrumentum; agentem seu P. Hicientem irnuit, (propter cerminationem tor-
matiram er.) sed minus principalem.
Makes a treist os the creine, tacie ex bimembri tuniculo funiculum pluximembrem.)
Makes, Pro maketh, facit; certia perlona lingularis pro tempore praelenti, (propier tor-
matirum eth vel s,) Verbi Make Facio. Osurpatur sensu tranticiro propter sequentem ro-
cem Acculaciram. Atreist tuniculum, scu tuniculum quendam, (propier arciculum nu-
meralem a) es quidem plurimembrem, uepore bimembri troine concradiltinctum. Of IbC
rrvine, ex illo timiculo bimembri. Of respondet hic non ram Larinorum Calui Genitivo,
guam Prxeposicioni LV. The treine Tuniculo illo bimembri; tumpra voce Trvine lenla
Sricto, ut ex Treo derirata.
Norandum incerim utur in his Verticulis sic expoticis congenias voces Telexerim, non
tamen deelse alias voces (pro copia linsua noltra, adeoque non ricio vertendas,) funium
tortorum varia genera delignantes. Nempe, Subcilistimum dicimus a chreedtilum, seu A-
laenEuM tenC; POSt hoC, acrine tilum auplicatum, ex simplicibus binis contortis; de-
inde a zreist, spiram paulo majorem live ex binis sire etiam pluribus membris contlatam:
cum a breade, a rereath spiram; a strine, lorum; a band, vinculum; a line lineam seu fu-
niculum minusculum; a chora chordam sire funiculum adhue majorem; dein a rope tu
nem majulculum; ee randem a cable tunem nauricum grandiorem. Sed e alia Lune voca
bula luniculos peculiaribus ulibus speciatim destinaros infinvancia; ue sop. Threed, tilum
otticinarum, minoribus mereibus ligandis inserriens; Packe threed, tlum craltius Carcinulis
coltisandis destinatum; a lute strine, barbici chorda mulica; abore strine, arcus chorda;
a sistrine lire, linea piseatoria; rehip chora, Funiculus renuis sed durius concortus flagellis
conticiendis aptus, in equitantium praesertim usum ad incitandos equos; a hat band, (xi-
ra pileis circumponi Colita; a jacte line, a clocte sine, tuniculus apcus appendendis ponderi-
bus pro moveneis auromatis; a halter, capistrum; a bed chord, tuniculus in lectisternio
lectis subrendi solitus; a cart rope, tunis ductarius, in plaustrorum usum. Aliaque his similia.
Poetin quod spectat, (ue illam leviter auineam;) versus plecumque nostri (praesercim
Heroici, ee in grariori maceria,) Jambici esse lolent; ex quatuor aur quinque pedibus; non-
nunquam ex pluribus, aut paucioribus; e Rychmici plerigne omnes (hoc elt, ouO1DTEACVTOL)
uc in aliis modernis linsuis nunc tieri solet. Verum (praeserrim in maceria leviori,) TrO.
chaici, Dactilici, aliique non raro adhibentur, pro Poctarum arbitrio.
Ourhic habentur, tunc Anapaestici; ex puris Anapaeltis fere contlati: Nili quod in loco
primo spondaeus aliguale Dlo Anapaecto occurrat; substieuta syllaba lonsa pro inicialibus
duabus Breribus; (ut s retatolis quarto, quinto, sexto, seprimo, octaro, nono, decimo et
duodecimo:) e quidem, vena ecando, pes proceleusmatieus, ex quacuor brevibus; nempe
Ei tregns habeatur pro duabus eribus yllabis loco unius lonex: led dicendum porivs
treist oldem esse Cyllabau Longam, de ins superttuam, raprim proterendam ita ut mentu-
tam non curbet; (quod rarius quidem apud Lacinos, sed apud Gracos Poetas laepistime
Fic; ) dur troist selquicterem este et ins lemibrerem, quae limul aquiralent uni lonex
quod

## Folio 78 — 867984570:0836
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000836.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Praxis Crammatica.
quod apud Musicos tieri Colet in noris (ut lognuntur) punctatis. (Pariterque dixerim in
Denulcimi verlus initio; nempe treixt sesquitrerem, ee she semibrerem, loco duarum bre-
vium adhiberi.) Si tamen libuister dialy sin illam ritare versu secundo; omitti Dostet par
ticula of, eodem sensu manente; es quidem secundum analogiam linguae urrumris perinde
dicitur. Idem dicendum de roce Treister vertu ultimo, qua (acti 2BISFr TeriberCLE) Oc
currit loco unius (yllabae lonex; auc eriam, selquibrevis cum semibreri, pro una Lonsa.
Syllabarum aurem quantirarem quod accinet, non nobis est (ut olim Lacinis plerumque)
ejuldem vocis (yllabaere eadem ubique quancitas: Sed magna libertate urimur; id praeler.
um actendentes, ut illae syllabae quae sive pro rocis sive pro sententix ratione cum potiori
emplrali proserenda linc, Porriantur sedem lonsarum syllabarum, ut productiori Ponopro-
ferantur; syllabaeque minus emphaciea loco brerium. Ouod si obtervetur, versus moltius
Auet, exicque auribus gracior; lin minus, ingratior exic, acque asperius incedet. Sed de Me.
tro non elthic prolixc dicendi locus.
Verticulos aurem sic expolui, ue ee conjugatarum Vocum mutuam Cognationem ostende.
rem, ee singularum Emphalin; quae apud nos tanta non raro existii, ut longa periphrati
opus sic vocibus linsularibus explicandis. Onde tactum est, ut quae in lingua nostra acute
Se presse seripra lunt, disticilius in linguas alias transterantur, et rix quidem auc ne vix
quin Aacceleat Ctilus, e acuminis vigor: qua aurem in aliis lingui seripea Tunc, in nostram
multo facilius, cadem elegantia et cum eodem acuminis vigore, cransterantur.
Erquidem, quae in aliis linguis occurrune Paranomatie, timilesre lutus tonorum; non dif.
Ficulter (si rocum delectum acthibeas) in noltra retincas. Sic illua ROM. T2. 3. fin verEpppOVEir np
oSci oporcir aitta geoveir cis ro ocopporeir. Ouod reddimus, Net so thine of himsels more pieblo
than he ouzht to think, but to thint soberty: Si libeat Paranomatian recinere; lic reddas licet
That hebe not hieb. minded berond rehat he oueht to mind, but mina to be sober minded. Sic
Ilai. 28. 10. :BB) vy B~ 2IV 1ZyD 13773 15315 2SZ IS. HoC elt liceris nottris: Tsare
Ja sare, Yare la Tare; hare la are, Pare latare; zeer sam, zeer sam: Ouod reddimus
Precept upon precept, precept upon precept: line upon line, line upor line; Bere a litile, and
there alile; Reddas LICet, Lare to Lare, Lare to Lare; Sare 10 Sare, Sare 10 Sare; Bere
some, and here some. F.lt aurem Sare rox vecus pro prudenter dicto. Nempe, a Lacinorum
savax tir noltrum sace; acque hinc sare; ut a lege, lare.
Irem quae alias lepide dicta (unc, aut absirde vel inficete, pariter in lingua nostra red
dentur, recenta illa vel taceria rel inticetia. Sic, cum in Archiepileopum quendam Luleras
Epiorammatista cui miserat ille pilces sed non e Vinum;
Mitritur in Diseo mihi Piseis ab Archiepisco,
Do non ponetur, quod Potus non mibi detur.
Sic lepide reddicum est lingua Anglicana,
 hadt a Fist, sent in a Disto, frem an Archbist,
FTop sat not be here, because he sent me no Beer
Icem Epicaphium inficecum,
Musieus e medicus Lanston jacet hiece Johannes:
Oreana namque lequi fecerat ille quasi.
Fraud inteliciter imitatus est vertor Anglicanus,
Musician  Physician both,
Laneion John lieeeth Bere:
Wbo made ibe Oreans for 10 speak,
Or esse as is il rvere.
Nec Facile invenias lexidum aut illexidum, Facerum aut inficetum quid, in alia lineua
dictum; quod nostra reterendo non allequetur.
Ouodque Regi Gallo, de Palatio luo, nuper graculacus est E pigrammarista uno dilticho,
Non Orbis Cientem, non Orbem Ciens habet ullam.
Orbsve Domum, Dominum vel Domus ulla parem:
Sic prelle redelas, et  nosan rocibus pure Anslicis, (sy llabis multo paucioribus,)
Farih bas no Land; no Land, a Toron; (L Wviss;
Nor Foron, a Fouse; nor Iouse, a Lord; lite ibis.
Ouod sua lingua Gallicana vix aut ne rix praectabic.
Paricer Anacxeoncicum illud, (auc, cujuscunque demum tueric, Anacreonticis subjunctum,)
HI In pnada nVC
Flivet de serdec avrur.
Tives Dunaaa S aespas
Os in dunavar
ot d natoV Ouaton
Ti por puxod cruege
. Oic denore irei 3
Ouoc

## Folio 79 — 867984570:0837
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000837.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Pranis Crammutuu
Ouod FI. Scephanch sic reddic, Lacino carmine;
Faecunda terra potat.
Flinc arboresque potant,
Et potat aequor auras
Phaebusque potat aequor
Ipsumque Luna Phaebum
Quia erso vos, Sodales,
Potare me vetatis?
Terrae bibunt feraces.
Plantae bibunt e illas,
Auras Thetis marina
Et aureus Thetin Sol,
Dibitque Luna Solem.
Duid increpatis ereo
Me, dum bibo, Sodales.
Contausnoster, vertu Anelico, sed laxiorilty lo, lic eleganter agneas l.
Thechirsty Farch drintes ux ibe ram
And drintes, and eapes for drint aeain.
The Dlants sticte in the carth, and are,
With constant drintine, fresti and faire.
The Sea it sels (rohich one ould thinte
Shoula have but lesle need 1o drint)
Drintes ten thousand Rivers up,
50 fila that they orestore the C. up.
The busy dun land one vould evess,
Bys drunken fiery face, no less,)
Drines up the Sea. And rehen thais done,
The Moon and Stars drink up the Sun.
They Drinte, and Dance by ibeir oron lieht:
They Drink, and Revell al the nieht.
Tothine in Naturés dober found:
But an eternal health eoes round.
Fill up the Borel and filt il bieh:
Fill au ihe Classes here. For rehy
Shoula every creature Drine, but Y.
WVby, man of morals, tell me WVby.
Suod, Lacino Carmine, lic reddas;
Terra bibit Nubes, (e mox, potata, dehisert,
Docula plura petens.) Sed e ipsam Germina Terram:
(Nec, Satiara licet, suctum satiara remitrunt.)
sit mare (quis credat sitibunaum) Flumina mille;
(Plena quidem, eo ripas superancia Flumina.) Pontum
Sol bibit es rucilant imitantia lumina Bacchum.)
Luna bibit, junetimque vibunt vaea Sidera, Solem;
(Tuce sua dueunt e, tota nocte, Choreas:)
Ordine quaeque vibunt, sua pocula, caetera. Duorsum
Pocula solus Fico prohibebor laera bibendo:
Verum ego, in hujusmodi vertibus exponendis concractiorem Anacreonis tormam,
(quam Corelai laxiorem,) magis convenire puraverim. Ouippe cum corum P. pisramma
non lic nili Paralosismus (ioco, magis quam serio, prolatus) celeriter parius percurrendum =H,
quam et diu immorandum, neque enim reS FCTCE ACCUTATUM CXAMIEH. GTXCUI itaquC F. PI
examma Lic eso porius (carmine Anaercontico) prellius recdiderim.
Vet ipsa Terra potat.
Potanique Germina ipsam.
Et Pontus ipse potat.
Potarque Phaebus illum.
Phaebumque Luna potat.
Cur unus, hisce potis-
Feo petare nollem.
Acque, ad cundem sentum, Anglice.
The Sea it set doth Drinte; We scet.
The Sun Drintes up ibe Sea. The Moon,
And Stars, aeain, Drinte up the Sun.
atast
Elias Andreas lic;
ThC Latiis aotis Crine: and Tlans, from il.

## Folio 80 — 867984570:0838
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000838.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Pranis Crammatica.
Must every ebine ibem Drinte, but T)
Grave Solon, prithee tell me Wby.
Vel sic etiam, Anacreontico carmine:
Jhe Parih doth Drinte and Fope il.
The Trees Drinte thence, and Souk il.
The Sea Drints ux rehole Rivers,
Sol Drines the Sea for Bevers.
The Moon Drints Flim. And Wt By Man
Nust alt Thines Drinte, but Z, Mand
Ubi notandum eric, quam preste lingua Anglica (ubi aftectaris Gallicana lineua
vocabulis prolongatis, et torinlecus adsumpris sesquipedalibus rerbis, non impedica cst,)
id omne Sex habet versibus (coricem Cyllabarum numero constancibus) quod crat Sexrem
Gracis exhibicum. Flaberque porro (pro materia defectu) ulira quod in Crxcis tuerat
hos Pleonalnos, And Lope il; And Soatit; Whole Rivers: For Bevers: Must al thines
Drink; (quippe illud nd rehy not Z, Man. Lutticeret exprimendis Cracis.) Praeterqua
quod vox Drink (qua praecipua concinetur Emphasis) huc in singulis clautulis rePCtatuE;
quae erat in Crxecis aliquories omissa, incellectu supplenda. Solaque Omitritur vOx plnciiva
gux erat in Ciraeco redundans, neque ad rem tacit; ) icemque rox aisus; quae melius abelset.
Ntam magis Fmpharice mare diceretur, simpliciter, Bibere; uc anre de Terra; quam Bi-
bere Fapores; cum pocius Flumina dicendum etet, quod nos supplemus.
Ouin pressius adthue, Solis Monosy Ilabis, sic idem reddas:
Parch Drintes: and; it, ihe Trees Drine.
Seas Drine: and Sol doth These Drink.
Andu him, the Moon and Sey Drinte.
Then Why Sir, max not  Drink.
Obi Ouatuor verlibus (irem anacreonticis) id habetur, quod Seprem (talibus) extri
bet P. pigramma Crxcum.
Dux dicta SunE; non, ut anacreontis remulentiam (hoc Paralogismo) commendatum
eam, (cujus Fere omnia Rpirammata rix aliud spirane, quam auc Vinum, auc Venerem,
ant quae huc spectant:) Sed ue experimento ostendam, quam, eriam presse dicta in aliis lin-
suis, poltine prectius achue, nec minus tignancer, a nobis exhiberi. Acque de his hactenus.
n

## Folio  -  — 867984570:0839
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000839.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
et
PI
(0
1
Ad communes usus accommodata.
Cum subjunctis Fribus Thesibus congeneris materia.)
Anno 1687. primum edita.

## Folio  -  — 867984570:0840
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000840.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
70
in
bi
u
i
at
junis
idp Post
lacere
sic
in seler
1
ue
im
9
perosis
n
 s s

## Folio 83 — 867984570:0841
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000841.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Cxterisque
SOCIETATIS REOLA LONDENI
Pro Naturali Cognitione Promovenda,)
TOFEANNES W ALF FS S. Y. D. GCOMeTFIK PYOFCHIOE
Sarilianus Oxonix, Vesroque ordini adlcriptus,
FE negeHC.
VN ea sit Insticuti Vestri ratio (Viri Celeberrimi) ut veram Philose-
phiam sedulo promoveatis; eamque ex Scholarum Aaytis, in liberiorem
aerem evocatam, humanis usibus accommodetis: Rem haud ingratam me
facturum, arbitratus sum, si id eeo in Logica quadantenus accrederer:
dua ut ministra saltem utitur Philosophia; si non ut Maxistra item es Directrice;
Et quae Rationem docet, in re quacunque, recte instituere. Cujus itaque suscepti ra-
tionem, es prosequendi methodum, paucis hic exponendam duxi: nequis forte quaerat
(aut conqueratur etiam) in tanta Scriptorum Loeicorum (frequentia, dicam d an)
luxuria, quae Lectores non tam doceat quam opprimat; Cur velim eso, sub mole fa-
tiscentibus, hoc novum onus imponere. Duod quidem non eo factum est, quasi non
sentiam, abunde satis superque apud Locicos passim esse tradita: sed, ut moneam,
cui usui, e3 quem in finem, tradita sint, quibusque modis possint rebus quotidianis
accommodari. Non enim ideo tantum tradi censendum est praecepta Logica (quae
Fuvenum praesertim maena pars sensisse videatur) ut per Annum unum aut alterum
(aut tertium etiam quartumve) in Sophistarum Scholis rivandi aut altercandi, de
praeceptis ipsis, materiam subministrent; atque tum demum, recedentibus, cum Lora
Academica deponantur; quasi in reliquum vitae inutilia: Sed ut formandis Acade-
micorum animis inserviant; quo possint, per universam vitam, rationes rite insti-
tuere, atque dilucide justoque ordine conceptus suos apud se formare, e apud alios
proferre. Sicut enim, qui in annis puerilibus. Grammaticae Rbetoricaeve sub Ludi-
maristro dant operam, non ideo tantum hoc faciunt, ut possint (non sine laude) suub
Ferula mereri, (quamquam hoc etiam,) ipsa praecepia es vocabula Artis discendo, es
pro more recitando; Sed ut prout fert occasio, conerue possint in posterum ed elesan-
ter de re quaxiam dicere scribereque: Quique altioribus in Academia incumbunt Di-
sciptinis (Theologiae Prudentiae Civili, Nedicinae,) id faciunt, ut quae ibidem edoct
sunt, postmodum exerceant es in praxin revocent: Ita qui Lorica student apud nos,
id facere censendi sunt, ut ad hujus leces nervose possint solideque diserere; deque
aliis su aut secus disserentibus judicium ferre. Non quidem, ut paedantice aut (quad
dici solet) in modo ex fgura sua dicta componant omnia: sed, ut suc areuant disse-
rantque ut summa cum ratione es justa consequentia sibi cohareant dicta, etiam ad
strictum examen revocata; eisque forma es ordine disponantur, ut sint intellectu faci-
lia atque ad fidem faciendam (aut etiam cogendam) apta: seiantque ipsi de alio-
rum ductis, in quacunque materia, eorumque vel consequentia vel inconsequentia ju
dicium facere:  arrumentorum vires intellisere; simulque ab aroutis Sophismatis s
speciosis nuxis sibi cavere. In hunc ieitur seopum intentus; omma, quantum licuit,

## Folio 84 — 867984570:0842
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000842.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
DE D EC A Y FO.
sic exponere conatus sum (quam simplicissime) prout in quoridiano usi occurrunt. Re
scissis interim (saltem sepositis) ut nobis minus necessariis, quae apud Loeicos passim
occurrunt minutioribus areutiis, altercationum materiam subministrantibus: quae usur
quidem esse pessunt aliquando proexercendis juvenum ingeniis (ut discant inde, in
utramvis partem speciose disserere:) sed haberi possunt aliunde. Retineo tamen re-
ceptas loquendi formulas, solitaque artis vocabula: quorum utut aliqua forte non us-
que adeo commode fuerint primitus admissa, non tanti tamen est ut immutentur; cum
major sit inde confusionis metus, (dum alii aliter eisdem vocibus utuntur,) quam spes
utilitatis: sic exponenda potius ratus, ut commodum sensum ferant. Nam e sic res
ipsa docetur; e quid his vocabulis apud alios sienificatur: ut nec opus sit nova no-
mina comminisci, nec (quod eravius est incommodum) antiqua nomina novis sienifica
tibus adhibere. Exempla item retineo, quae apud Loeicos trica sunt; ex Philosopiia
quam vocant Veterem e Peripateticam petita: Duia Loeicam hic trado, Co quidem
Peripateticam; non Naturalem Philosophiam. Adcoque, de Duatuor Flementis;
de Telluris Duiere, in Dniversi medio; de Gravium motu deorsum, Leviumque sur-
sum; de Septenario Planetarum numero, aliisque; sie loquor, ut loqui solent P’eripate-
tici: Non solicitus, an vera sit per omnia illorum Typothesis, (de qua in Naturali
Philosophia disputandum foret, non in Loeica,) contentus, haec apta esse in Loeicis
exempla modores ita sit ut perhibetur. Quaedam item alia utpote ab aliis in L oeica
tradi solita, quae forte (sires esset interra) abesse tuto possent, aut alio ablecari: re-
tineo tamen; non Losicam tantum, sed e Logicos explicare satarens. Ista interim
omnia sic explicare conatus sum, ut deposita solenni formularum pompa quid haec jo-
lennia srnificent ad communes loquendi formulas redacta, usuque hominum communi
recepta innotescat; ne erande aliquid sub verborum exoticorum involueris latere cen-
seatur, cum res ipsa receptis vocabulis explicata sit notissima. Nonnulla tamen sunt,
in quibus a communi Loeicorum tramité recedere sum coactus; Praesertim ubi Propo-
sitiones Singulares, ad Vniversalium classem revoco: Et, syllozisnos Hypotheticos,
aliosque Compositos, dictos; Catecoricorum reculis coerceo. Non quod ezo hac in re
Novator sim; sed ad doctrinam aristotelicam seu Peripateticam eos revocem, qui ab
ea sivescientes, sive, quod pocius putaverim, nescientes) exorbitaverint. Duoniam
autem ea res Paradoxa nonnullis videri possit; suam dristoteli doctrinam fusus asse-
rui, justisque aliquot dissercationibus, ad calcem, vindicavi. Ioc totum autem, quie-
quid est, Vestris usibus accommodatum, vobisque jam ante aliquot annos dicatum, C
in scriptis traditum, jam erpis editum vestro itidem arbitratur permitso. Oxonia,
Noremb. 30, 2686.

## Folio 85 — 867984570:0843
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000843.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
A R S P R E M A.
De Apprehentione simplici.
AP. T. De Vocibus, carumque Sienificatu.
II. De Individurs, Particularibus, seu Sineularibus.
TII. De Focibus Communibus, seu Oniversalibus.
IV. De Praedicabilibus tribus primoribus; Genere, Specie, e Differentia.
V. De duobus postremis Fraedicabilibus: Proprio, e Accidente.
VI. De Substantian Ascidente, e decem Praedicamentis.
XV. De Ante praedicamentis e Post prae dicamentis.
XXI. D. Toco e Parribus; Divisione, e Distributione.
P A RS SF CV N D A.
De Sccunda operatione Intellectus.
TI. De Partibus Propositionis Catecoricae.
LII. De Qualitate Propositionis: Affirmativa e Negativa.
TV. De Duantitate Frorositionis: Oniversat e Parriculari.
V. De Opposa Propositionum.
VI. De Aquipollencia Propositionum.
VII. De Conversione Proposicionis.
VIII. De Propositionibus Modalibus.
IX. De Propositionibus Fxclusivis, Fxcepcivis, Reduplicarivis; variisque propositionum
Suppositiombus.
X. De Propositionibus LEypotheticis.
XI. De Propositionibus Copulativis e Disjunctivis.
VIII. De Fraaaumento duantitatis.
VII. De Praedicamento Substantiae.
TX. De Praedicament Dualicatis.
Z. De Praedicamento Kelulaniis.
ZI. De Praedicamemis sctionis e Passionis.
XII. De Praedicamentis Obi e Quando.
XIII. De Praedicamento Situs.
ZIJ. De Praedicamento Tlabitus.
XVI. De Opposicione Simplicium Terminorum.
ZVII. De Modis Prius e Simul.
XVIII. De Motu,  TTabitu.
ZIX. De Causa  Siffectu.
XX. De subjecto, Objecto, Aajuncto.
2XII. De Fodem ex Diverso.
XX TII. De Definitione e Descriptione.
TA P. T. De Propositione.
P A R S T F, K L I A.
De Tertia operatione Intellectus.
d.V. De Modis.
AP. l. De Areummutione.
I1. De Syloemo.
III. De tribus Fieuris.
2

## Folio 86 — 867984570:0844
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000844.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
INDEX CAPEFOM.
V. De Fundamento Sylloeismi; e Modis Fieurae prima.
VI. De Reductione Sylloeismorum;  Modis secunda Fieurae.
VII. De Modis tertiae Fieurae.
VIII. De Modis Indirectis.
IX. De quarta Ficura.
Z. Dde Modis Fropriis.
XI. De Syllocismo Fxpositorio.
XII. De inveniendo Modo; e Medio Termino.
ZITI. De Fnthrmemate, Sorite, aliisque Syllocismorum Accidentibus.
ZIV. De Splloeismis Obliquis, ex Modalibus.
XV. De Inductione e Lxempto.
XVI. De Syllosisimis FEypolhericis, Conditionalibas, Temporatibus,  Localibas.
XVII. De Sylloeismo Disjunctivo.
XVIII. De Syllocismo Necativo. Copulativo.
XIX. De Dilemmate, seu Syllosismo Distributivo.
ZX. De Fallaciis.
XXI. De Maceria Syllosismorum.
XXTI. De Demonstratione.
XXTII. De Sillocisme Fopico.
XXIV. De Methodo.
L AL L510 L A P 5.
PHE.S. L. Proposio Dineularis, in Dispositione Sylloeistica, semper habet vim Oni-
versans.
II. Syllosismi Eypotheciei, aliique compositi, reserendi sunt omnes ad Aristotelos Cidtes.
ricorum Modos.
HII. Quanticas non differe Realiter à Re Duanta.

## Folio 87 — 867984570:0845
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000845.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
sione Simplice
De Vocibus, earumque SienificatU.
OEZC est Ars (Sire Peritia) Ratiocinandi, (seu commode ucendi Ratio.
nC.) Mencem (Seu Incellectum) dirisit, in debito commodoque usu Racionis
Ouod Ratiocinium dicitur lire Discursus. Nempe; Prour Logica innuit FTabi
cum mentis practicum, Ceu Elabirum Cognirirum; est ipla Peritia Ratioemandi
Prout Doctrinam innuit, seu Disciplinam; est Collectio Praeceptorum, quxe hanc
Peririam inducant. Flane vocant Losicam Docentem: IIlam Logicam Vrentem.
Dicitur autem Logica (nozmn) sro re noys quae Vox es Rationem ligniticar de Orationem.
Logices Objectum (circa quod versatur) lune Res omnes; (sive Reales, sive Imagina-
ria;) Nempe illud omne quiequid sic de quo Discurrimus, Raciocinamur, seu Ratione uti-
UT.
Discursus aurem vel Memtalis elt, et mente perasitur (noy  Erchadele vuleo dictus;)
quo res mente concipimus, invicem comparaus, aliasque ex aliis collisimus. Vel Vocalis
noyO rpopoenos dictus;) quo Mencis Cogirata es Racioeinia Poce proterimus et explicamus.
Vrrunque Discursum dicimus.
Oux quidem Diltinctio, scu signiticatus distributio, originem duxiste ridetur ab amibi.
duo senlu Grxcx vocis nogo; tum Rationem cum Orationem Cigniticantis.
Paricerque, lingua nostra Anglicana, Discursum dicimus, cum de incerno mentis Ratio
cinio, tum de externo C olloquio.
Voces (eu Verba (sive Seripra Sive Prolata,) Sune Rerum Nomina, Sienaque (seu Lu-
dicia) Cosiratuum, lire conceptuum mentis; quibus Cogitata nostra alii aliis indicamus.
Sunc quidem ee alia ligna sive Indicia, quibus Cooipara nostra Indicare seu Intinuare pot
Tumus; Oualia sunc quibus mentem (uam explicare Solene Muci surdique; hominelque di-
verlilingues, quorum alter alterius dialectum non incelligit.
Pracipuus aurem, uluque recepristimus, et commodistimus menrem explicandi modus, est
qui Vocetic, Verbisque prolatis.
Vocum aliquae (ut ee Cectuum) Tune quasi Vaturaliter significantes (Cuntque plurium,
si non e omnium, nationum communes;) Ouales une Rilus, Flecus, Sinsultus, tejulatio.
nes, Cremitus, ecc. Hlas aurem (urur suas habeane ligniticancias) non lolemus V’erba nun-
Cupare.
Terba aurem plerumque dicimus, Voces articulatas (Gurturis, Linguae, Labiorum; Na-
rium, aliorumque loquelae organorum ope Formatas,) signiticantiam habentes ad placitum,
Icu ex proxolico; communi lequencium ulu sibi attiram. Ouorum signiticatus (et qui-
dem alibi alios) usu communi ec consuecudine addiscimus. Or lunt Man. Ciore, Llorse
Sheep, ec. (TLomo, Pacca, Lquus, Ovis, _c;) Oux communi consentu ligniticant (apuc
nos) ea Animalia quae his nominibus indisetare tolemus. Ouae quidem non minus Doc-
laneur.
AEque haec Verba seu Vocabula cum cerris Literis (sire Penna, sive Prelo,) exhriberi
conspicimus; ex communi irem ulu incelliximus, his Lueris holee 5ones (communi homi-
num

## Folio 88 — 867984570:0846
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000846.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Vocibus, eorumque Significatib.
L+D. L0
num consentu) indicatt, acque hisce Sonis rice compolitis haec Formari Vocabula; atque
tiis eandem rocabulis Res hasce Signiticari.
Onum icaque Vox aliqua ex communi utu, nocum habet certumque Gienificatum; ul
ceriori explicatione non elt Opus; sed Patis elle incellecta praelumitum: Famque rocibus
aliis (minus Force nocis) explicatum ire, superracaneum foret e inutile.
Ouum vero Vox quaepiam usurpanda venit, qua vel minusnoca elt, vel detix sionifica
cionis, vel alio usurpanda sensu quam qui rulsaris cMt: ommino expedit, Vocibus aliis no-
tioribus, aue minus dubiis, decerminare, seu explicatum dare, quo senlu sic incelligenda
(Taltem eo loci) rox ea dubia seu minus nota.
(Falisque Vocis seu P.xplicario Seu Limicatio ad cerram signiticationem, aneiquitus (350)
Desinitio dicebatur. Arque hoc sensu, praeserrim apud Macheleos scriptores, etiamnum
ulu venic: ueue apud alios, Physices praelereim seriptores, Naturam Rei, pocius quam
sienisicatum Pocis, phraleotque, cenlecur Definitio explicatum dare.
Sic, cum Canis voce, Animal domesticum, sic rulso dictum, incellectum rolumus, nulla
opus erit explicatione, (urpote noca sieniticationis:) Verum E eadem voce incellectum
volumus, vel Scellam in Coelis sic dictam; vel Piscem copnominem; vel Tabernam vina-
riam Canis incersignio noram; aur aliud quid, quacunque ratione, co nomine (ucur minus
propric) insixnicum: Detinicione aliqua, seu distinctione opus erit appolica, qua vox am
Ligua ad hanc decerminetur signiticationem; pura, Canem Scellam, Canem Piscem, C anem
Tabernam, aur huie similem; (pariterque in lingua noltra, the Dog-Star, ihe Doe-Fist
ihe Doc. Favern, _C.) Caltem, nisi ex orationis renore, aliisre loquendi circumctanciis, Pacjo
constare poltur quo lentu incelliseleta renit haec rox ambigua.
Quarido aurèm declt vox unica (aur loquenti non Occurrit) qua rem quampiam de
sienemus; Detinicione aliqua Scu Deleriprione urimur, qua nominis defectum suxpleamus.
Ta vero detinitio seu deseripcio (periphrastica) pluribus rocibus exprella, haberi Coler
laepenumero (prour terr occalio) iultar unius rocis (eu termini simplicis, (aeque ut calis
consideratur) quamris revera sit (dieique Soleat) terminus complexus, len voi complexa
utpore a pluribus compolica, complexa, seu complicata. Dicique Toler (hoc calu) com-
plexa voce incomplexa re, (ut quae pluribus rocibus rem unam inmirit.) COntra VerO
Piuit emio; aliaque iltimmoa rece Angulari, sensum complexum innuunt, poltuntque
(eum opus elt) in membra lua reloI. Ouemadmodum, apud Grammaticos, rox complexa,
aut etiam incegra sententia, occ (non raro) inltar inius (ut loquuntur) Casus No
minarivi, Verbo praetixi; e Vox linica, un Caleo, relolritur in membra lua componentia,
(aut Tubincellecta,) eso caleo, aur eso sum calidus.
De Individuis, Particularibus, seu Sincularibus.
Su rethim, Vocabutu, sed Vox aliqua, (auc etiam voculm Complexio,) rem ali
quam Parricularem seu lingularem delignat (cujuscunque generis aut naturx res ca
lIT;) Vos Ca (aut eltat Res ea voce indicara) Singularis dici Tolet, de Individua.
Sic Plaro, Socrates, Tondinum, Athenae, Sol, Luna, primus bom, Stella polaris, Anehia
Metropolis, Rex Anetia qui nunc est, c. Individua, seu Sinsara, aue oces Individua
seu Sineulares, dici Tolent; uc qua Nomina sunt, aue Delcripeiones, parricularium sive
hominum, sive rerum, sire locorum; et non delignane (singula) res diverlas uno nomine
indicatau.
Plato; aut. PHIES OTDCS Lou, ,) e C Accidenci Ft, (CnGHE PIO
recidenrali revutandum,) quippe LInSula AaC HOMIIa, LINGULIS TINE NOMMIDHS LIN LOCH
rebusre indira sunt lingulacim, non minus quam li lua lingulis essene diverta nomina. Ne.
que incenditur Nomen iltiulmodi ue duobus Commune Guamiquam id Catu Tore t) Sed
ucutrique Proprium, seu ul ctobus saribus, duo nomina singularis. Iaua lcells de
quam palticularem aue indiriduam, itd lau lase ur inde non determinetur quaenam (IE
cates indiridua. Se, cum indetinice dicitur a Man, a Llorse, (Ilomo quidam, quidam
L.GUIS,
Si autem contingat (quod nonnunquam tic) uc plures Flomines (singularim) dicancur
vor Canis anualio nomen lubicalr u Cala leclolingulari, (ue loguamu bram-
natier;) cadenque vox (literas li spectes) adicetire Cumpra, in calibus obliquis numeri
pluratis, pro canis capillis; et tandem pro secunda perlona Verbi Cano: non lal epaa
CCpro voce unica (utut eildem liceris scribatur) quam pro cribus vocibus diverlis, di
eta ab invicem lianiticatus: quae _ luis singulae ligniticacibus lingulacim deltinentur.
Vox lingularis, leu indiridua, ita nonnunse patur, uc delignet quidem rem ali-

## Folio 89 — 867984570:0847
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000847.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Cap. 2. De Individiuis, Particularibus, seu Sincularibus.
Lquus,) non decerminando an ille Libmo sit Mevander, P quulque Bucephalus, aue quil-
Diam alius. Acque hoc calu, Inciriauum ilud dici Tolet Individuum Vacum; uepore In
diriduum (seu FalceMale Euiddam, aut lingulare) sed Incerrum aut Indeterminatum.
(EE limilirer, ubi dicicur Duo homines, Fres homines, Aliquothomines; tocidem innuun
cur lingulares homines seu Indiridui, sed Indeterminati.)
Sed cum Indiriduum aliquod sic uSuEPatuE uE eo indicetur non modo unus aliquis
(dScirae) laxe sumpeus, aut res una quaedam; sed (decerminate) hoc unum, (sire res liE
sire pertona;) dicitur Individuum determinatum. Sic Londinum, Bucephatus, Aexander
maenus, detignant (respectire) unum determinatum Locum, Jquum, Fominem.
Indiriduum hujulmodi, reddicur Determinatum, omni (quocunque) modo, unde certo
constet quodnam id unum lic quod eo indicatur, (aureciam, ubi plura lune Individua,
quaenam ea Cint.) Id aurem (inter alios) cribus pocillimum modis (ad quos alii siqui Line
facile reclcantur) tieri volle, docei lolet.
T. Per nomen Proprium, uni cuipiam peculiariter indicum; VE Lunt Plato, Vireilius
Bucephalus, Parnassis, Condinum. Duod diei (olet Individuum Sienatum; vipore pecu
liari nomine delignatum.
2. Indicando, Monstrando, aut simili aliquo modo decerminando, rem aliquam lingula-
rem. Ocubi incenco digito, vel simili indicio, indiriduum aliquod, indicatum dicimus,
TTunc hominem, locum Lum, rem Istam, LWud de quo tic Termo, aue tale quidpiam. Di
Citurque Individuum Demonstrativum; urpore quod demonstrando determinatur.
3. Per Descriptionem aliquam, seu Characterem quo Paris innocseat quodnam (IL. VE,
cum dicimus, Alexandri maeni Parrem: (innuendo Philppum Recem Macedonum:) aut
meliae Metropolin, (Fondinum innuendo;) aue Fominum Protoplasten, (eu Primum ho-
minem, (innuendo Adamum.) Dicicurque Endividuum ex Erpochesi, urpoce quod, data
typocheti, (seu supposicione,) Indiriduum determinatur. Puca, daro quod P hilippus ille
Fuerie Alexandri maeni pater, hoc charactere Philippus ille lacis indicabitur.
ITuc reterendae Cunc delcriptiones ejulinodi laxiores, quae quamvis, ri rocum, certum
indiriduum non decerminene, tamen Emphatice Cumpiae et (ue loguuneur) nar écoxl
facis infinuacum dant, Onilnam lic, aut Ouodnam, de quo sic lermo. Veputa qui, in com
muni sermone, dixerit The City (dlu nonir) seu Orbem (Euearimus,) incellisitur (apud
nOS) Londinum indicare; ue quae estVrbium (apud nos faltem) praecipua, et Prae exreris
intignis. Sic qui dixerit The Rins (ror Bacina) praesentem Anshiae Pesem cenlebitur in-
dicare, (Falcem, nili ex aliis sermonis Circumstantiis de alio quopiam Rese verba tieri con-
Siteric.) Sic ubi Lhes Det (LOCCa nat ECoXr) de Virsilio auc Flomero dicimus. The Ora-
tor (Oralorem) de Ciserone, aut Demostthe. Duipre in his omnibus (ec horum limilibus)
Nomen (quod dici Tolet) Collectivum, quamquam in se contineat Indiridua plura, seu
laribus dicitur Collective Cumpris; hoc elt, de omnibus junctim; non aurem Distributive
in plures parres divich pollic, quas Intestans Tcu Inteerales dieunt; hoc eAt, mulca Mem
cerrum aliquod Indiriduum laris incelligitur.
Tingucacia, (de quibus omnibus suncl etur;) elt tamen iplum (sentu quo jam lo-
res tlomines, et Lapides plures, lic incellisantur; Talrem Gensuna et, AcerruS unuS.
sumpris; hoc ett de sineulis separatim.
Iiem de F0to leu Inteero quovis, ex pluribus Membris seu Larons M Loguu sinte-
grantibus consistente. Duamquam enim Parces leu Memora Plura sinc, cst tamen Onum
Integrum; adeoque iptum est (sen su quo jam logtimur) Indiriduum; ucut (alio sen (u)
bra unum Enteorum concticuentia.
quimur) Indiriduum. Oe Cens hominum, leu lapidum Acervus. Quamquam enim plu.
Idemque censendum est de alio quopiam verbo, quod de pluribus Indiriduis seu lingu-
De Vocibus Communibus, seu Dinversalibus.
munis dicitur; leu niditsals.
Lnrcorum ex pluribus membris seu partibus constans.
Vando Vor eadem, eodem sensu, de rebus pluribus Separacim diciur; (seu, idem
Nomen, uno eodemque lenlu, rebus pluribus LInGULaTM AUIXIBUITUT;) VOX ea Ciom
Dico, Separatim leu Singulatim, Hoc M, Distriburive de Cingulis, (ut modo explica
cum est:) Ntam Ei de pluribus Collectire sumpris (hoc ett, de tinul omnibus) dicatur
non erit ea Vox Communis seu nivectalis; sed una Collectio, unum ABregatum, unum
Dicoeriam eodem sensu. Nal I vox eadem, sed diversotensu (diverso sieniticam)
rebus

## Folio 90 — 867984570:0848
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000848.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Ver ocidus commuadu seu niversalibus. L+D. 1.
rebus pluribus (etiam separatim) actribuatur: haec quidem, urue Pono rox eadem censea-
cur; sentu tamen pro rotidem erie rocibus habenda quor haber significatus. Sic, VOx L a
cina Cancer, delignar cum Piscem marinum sic dictum; cum Alterismum Caelectem; tum
(ne plura nominem) cognominem Morbum: Non tamen elt ca vor, ad haec eria, Uni-
versalis; sen rox Communis; seu (quod dici Tolet) commune Pradicarum: Sed tot potius
Pradicata diversa, quoc sune direrla signiticata. Duxque huie fere respondet rox Anglica
Crab; tum de Pilce dicitur (a Crab. Fish,) cum de Malo Tylrestri (a Crab. Apple,) hujul-
que Arbore (a Crab. Trec;) ne d Constellationem Caelestem memorem, et liqui lunt alii
tioniticars: Adeoque non censebitur commune horum Prxdicatum, (quia non de omni
bus eodem sensu dicitur,) Sed, plurium rerum, plura praedicata seu actribura. Verum
vox eadem Cancer Fatine, e Crab Anslice, de pluribus iltiusmodi Piscibus dicta, erit (2c
hoS) Vox Communis, seu Pradicatum Onivertale; quia, de his quidem, eodem sen sit di-
citur omnibus.
Vox hujusmodi Communis, de pluribus eodem sensit dicta, seu praedicara, Vox Qnivoca
diei solet, seu Praedicarum Onivocum, et Onivoce dici seu praedicari. VI, cum Petrus, P au
lus. Socrates, Plaso, et horum quilibet, dicitur FLomo: quippe de lingulis vox ea dicitur
eodem sen(u. Dicique Solet ron ea communis (seu commune Prxdieatum) Univocum
Onivosans; caque sinsula de quibus sic dicitur, Onivoca Onivocata. Oux quidem voce
horumque similes post secucura) si parum molle sonent Lacinis auribus; terendae tamen
sune canquam Pocabula Arcis, qualia sibi haber peculiaria Ars quaelibet, aliis (quae artem il-
Jam non cractant) seu minus noca, scu minus grata.
Voxaurem, quoad senum communis, pluribus rebus actributa, sed non eodem sensu.
dici Coler vor Aquivoca sen Predicatum Aquivocum: Ambisui, dubiique signiticaurs
Adeoque Distineuenda est (quod dici (olet) rox sic Ambisua, secundum diverla sy
Signiticata, (saltem ubi ab ambiguitare metuendum FOret;) d (Distinctione sic habica
determinandum (pront Fert occatio) quo sentu, haec vox ua ambigua, hic illic tueric in
celligenda. Dici aurem (olet ejusmodi Vox ambigua, Aiguivocum S quivocans; variaque
sua ligniticata, S quivoca Signivocata. Sic rox Latina Cancer, A quivocum A quivo-
eans dicetur; illi aurem sic dicti Piscis, MorbuS, Acteriimus, S quivoca A quivocata. P a
ricerque CrabAnglicum, S. quivocum Aquivocans; et the Crab. Fist, Crab. Apple, Crab-
rec, _c. Siguivoca A quivocata.
Inter haec duo (Onivocum _ Aiquivocum) medium quali incercedie (quod dicitur 
naloeum, Peu Analoeicum; quando duo (plurelre) sentus, nec plane idem linc (ut dici
vere POSTIE vOK Onivoca) adeoque sic quidem Aguivoca rox; habeat tamen unus ad alte.
rum Analosiam, Similicudinem, seu Provoreionem aliquam; prout tere sune Metaphoriex
alixeve Figuratae vocum signiticationes. Sic, de Picturis dicimus, Flac Rex eAt, illa Reei
na, sec. innuendo Resis Pieturam, Resina Picturam, Scc. Ouamvis enim FIomo, e Pictura
hominis, sinc res plane diverlae, nec eodem nomine eodem sensu dicenda; el tamen LLaC
sic dicta ob eam quam ad Tum habet limilicudinem. Sic, Lirerarum (aut Literatorum
Parronum aliquem, Maecenarem (analosice) dicimus; eo quod talis jam sit, qualis olim
Tuerie Maecenas. Pariter E Scellas sixas diceremus roridem Soles; eo quod (Solis inltar)
lucem Tuam natiram habeanc, non (ue Luna caeterique Planetae) a Sol mucuatitiam;
Cutur, ob immentam a nobis distanciam, minuix videantur.) Idemque de aliis Vocibus
censendum, sentu Mecaphorico, aliatre Piguraco seu Propico ulurparis.
Talis aucem Vox, in communi locutione, praelumitur (ur plurimum) eam rerinere signisica-
tionem, quae sibi propria est de nacira ladeoque porior signiticatio,) mili alias declaratum fue
rir, auc ex lermonis circumstanciis alialre insinuatum, ue tigurato sen su Fuerie incellixenda.
Hujusmodi aucem vox A:. quivocam Umbieua, aut etiam naloea, quamvis sensu aliquo
dici posset Pox communis duobus illis aut pluribus ligniticaris: ea tamen quam Vocem C om-
munem seu Oniversalem hic dieimus, de ea poristimum inrellisenda est quam Univocam
diximus; gua eodem senificata pluribus accribuitur
Flujumodi Oniversale, dicicur Praedicari de Parricularibus sibi subjectis; hoc est, illis ac.
cribui, de illis actirmari, leu aici de. Laque Parricularia de quibus praedicatur seu actirma-
tur hoc Oniversale, cidem Subjici dicuntur; ejusque elle Subjecta Praedicationis; hoc est,
de quibus illud Dicitur, Ccu Praedicatur: Palcem aprum est praedicari.
Ouod quidem Subjectum Praedicationis, ex adrerso distinguitur (seu, ut loguuntur, con-
cractistineuntur,) Subjecto Tnbaesionis dicto. Orputa, cum Accidens dicitur Fisse in lubje
Eto, aut Tubjecto Tnhaerere; ut Albeco in Pariete (qui itaque est iltius Albedinis Subjectum;
aue Scientia, vel Vircus Moralis, in Tromine, (qui elt itaque hujus Sciencix seu Virtu.
 Subjectum:) dicitur hoc Sub, ectam Lhitsd sionis
Acque hinc est quod soleant distinguere Dici de e Fisse in. IIlud de Subjecto Praedi-
cationis dicitur; hoc, de Lnbraesionis subjecto. Sic verbi gracia, E dicatur LTomo (scir.
(Cu) est Sciens; VoxSciens, dieitur de homine, ue subjecto Praedicationis: Sin dicatur,
Chomini inest scientia (seu, homini competit Sciencid;) Sciencia jam incellixicur esse in
dctattitm e cet dte  Hida sedtad.
FIuC

## Folio 91 — 867984570:0849
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000849.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Fluc reterendum est quod, de Denominativis, Cae LOlent plerique Lorici: pro quo
t
De lramndindus itius prmoridus.
malune alu Conjueata dicere. Ouibus innuune Voces. ab eadem orieine, (d ejusdem quali
cognarionis,) led varie terminatas; aut aliter faltem inflexas; prout, in vocum Deriracio-
sic denominatur; Denominans aurem est Prudentia, seu qualicas in Abstracto unde sic de
nominatur; Denominativum vero est Prudens, Teu Vox in Concreto, qux riro sic denomi-
nato acrribuitur.
Si vero hujusmodi voces, Signiticationis ita COgNatK, non Cinc item cognata OriginIS, dict
Solent, Denominatira, Re tantum, non Voce: Cujus exemplum, in Graco, exhiberi Toler
udaus ab aperm cum enim ab aeern non dicatur Craece aectao (aui cale quodpiam derira
cum) ejus loco corsior dicune virtute praeditum: Hloc Lacine redditur apud Logicos, vir-
tus e studiosus; mallem virtus ec probus (quia virsuosus, Lacine non dicitur; led ejus loc0
probus, Pro virtute praedito; ut apud CirxeOS oai:) de pariter in aliis, ubi Denomina
sivo tentu Logico, non respondet Grammatica Derivatio. Contra vero, ubi Grammatica
deriracio, non extribet Denominatirum Logieum; dicitur denominatirum ZOcC TAnEI, nON
RC; Ut d Vino, Vinolentus; quippe Vinolentus non ram Vino praeditum lignificar (ue sII
Losice Denominacirum) quam Vino deditum. Denominatirum rero Re es Voce, dicunt,
quando Grammarica Verrvalio eul nominatione Logica consentie; uc cum ab sibrietate
vata;) urputa, a superbia dicetur, nod ollo superbus, sed superbior, superbe, superbire, ec.
melior, optimus, bene, ec. Id llae senso dosnata dicas, non v0ce:) Sed Logici, ubi
dere, quam, quod ibstractum (ul pranchlia) incellisitur esse in (homine) Subjecto deno-
minaco; sed Concretant (urprudens) dici de eodem (pura, homine; qui, d prudentia, de
nominatur prudens:) Sdemece subjectum, ratione hujus, diei subjectum Praedicationis:
nibuS, VaTIS . O  dnus. m n Las, onr
do: Superbus, superbia; hOrUImquC LMMHITa. L GuIS  L C Gua CC
diei Potet, (Oualitarem innuens una cum Subjecto in quo cAt;) Polterior, qua dici solet
Abstracta, (qua Otalllatem per le contiderat, ec quals a Subjecto Abltractam.) bi Con-
cretum quod vocant, intellisitur dici de Subjecto (praedicarionis;) Abstractum vero, esse
in Tubjecto (intrationis.)
Llque hie tria contideranda docent, Denominatum, Denominans, et Denominativum.
TTtONTa Cum Vir denominatur Prudens. Smaa  C CC am SPIum qui
denominatur quis fibrius.
Alia quidem lune, apud Losieos, Conjueata innumcta, (Helte, ap Catalicos, Deri.
Et nonnunguam mutata rocis olssu, ld selenta ligniticationis cosnarione, ut bonus
Denominariva detiniune, rix aliud respexille ridentur, aur grandius aliquod voluisse era-
ratione illius, subjectum Tuhaesionis.
Disserentia
Sum plura singularia seu Indiridua, aut Les plures Parriculares, comperiuncur, in
communi aliqua Nacura Cive (ue lognuntur) Fsentia; auc eriam in communi ali-
dem nacuIa, aut uniusmodi res, auctali aliqua appesa qua aliqualem inter le conre
De Praedicabilibus tribus primoribus:; Grenere, Specie
cura, lire ualuns, hre id quiequid licin quo conveniune, lignitCetI. Se Fetrus, l’au
lusq Soerates, _cC. (praeter haec libi propria nomina,) vocantur Jhomines: Bucephalus, at
que id genus alii, vocantur siqui: Melampus, Fsplactor, Black foot, Rine 20eod, c. Canes
dicuntur: Londinum, Oxonium, Atbenae, Roma, _c. Orbes. Alexander, Darius, _C. Re-
ees, aut etiam Milites: Pariterque de aliis Nominibus plurium communibus.
Nomina hac Communia, Crrammatiei Appellativa vocant; Logiei, Oniversalia, e Prae-
dicabilia; (rulsus, roces Grenerales, Peu nomina Generalia vocant.) Logicis Praedicabilia
VOCantUY, ut quae apta Tunc Praedicari (hoc est diei leu affirmari) de Dluribus: Oniver-
satia vero, ut qua umiocisis (id genus) competunt.
quo Accidence, aut Accidencibus, conrettire; diei solent, Res ejuldem generis, ejul
nienciam innuat. Solense Ce algue HOMe Lu Guo communis ca live Na-
Elorum Oniverlalium, leu Vocum Communim, alla innuune Duid ea res tir quae sic di-
citur: Alix, Quatis (seu cujusmodi) sic.
Oepore cum de Socrate auE Plaione, dicimus, est FTomo, Animal, Substantia, dc. HIS VO.
cibus explicamus Quid est; ue quae iptius Naturane sentiam exprimunE. Sttque
voces qua sunc, ejuldem generis omnibus, communes. LcoIlle aptae dicuntur Praedicari de
Luando aurem de eodem, sotas au Lhulb,  ilum ubum Me, Procerum, Sa
pientem,
pluribus in Duid, hoc elt, dici seu altirmari de pluribus, separacim incerrosani d uid est.

## Folio 92 — 867984570:0850
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000850.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
De Praedicabilibus tribus primoribus.
LIb. 1.
pientem, Prudentem, Divitem, Vircute praeditum, aur istiusmodi aliquid: Jam dicimus
(non ram Quid est, quam) Qualis est aut Cujusimodi; quibus puca Oualitacibus aliitre ejus
modi sic instructus. Oux itaque dicuntur Praedicari (de pluribus iltiusmodi) in Duale
Hloc elt, Respondent interroganti Quasis est.
Jam vero itiusmodi Nomen Commune, seu Vox communis, communem aliquam Natu
ram seu Fssentiam exprimens, qua hujusmodi plura Parricularia, Singularia, seu Indivi-
AUIA CONDEMIUNE; Si magis SpecialIS SE ea natuTa, Species dicicur; si magis Generalis, GenS.
Vepote, Sde Socrate INEErTOSALS Qui LL Tominem eile dixero; Fllenciam ejus (eu N2
curam Specialem indico: si vero nimat dixero, etiam sic Nacuram sen Essenciam ejus in-
dico, sed Generaliorem, e lacicudinis amplioris, pluribus (quam eraL ea PrIOF) COMMU
nis: Fsomo itaque dicitur Species (urpore naturam Specialem Soeratis intinuans;) Animat
vero (nacuram ejus maxis Ceneralem indicans) dicitur Genus; uirumque autem dicitur,
de Socrate, Praedicari in Zuid, (illud quidem magis Specialicer; hoc, magis Generaliter.)
Et quoniam plures esse poltunt Generalitatis gradus, (quippe vocum generalium alix
Tune eeneratiores,) quod omnium Amplistimum elt (in eadem lerie) genus Generatissimum.
auc summum eenus dici Coleu (prout, in serie rerum substancialium substantia diei Solet
summum Genus:) Oux aucem nacuram omnium (in eadem seric) maxime specialem (seu
minimae amplicudinis) exprimit, species Speciatissima dici solet, (sic, incer Tubltantias, F70
mo siquus, Canis, Sc. haberi Solent Species Speciatissima, de Aexandro, Bucephato, Me-
lampo, ecc. immediate praedicantes.) Dux aurem Nacuras incermedias indicane (’nerm
omnium amplilsimas, neque omnium Prietistimas) Subasterna dici Tolent live Genera live
Species; et alternarim lune nunc Genera nune Species: rarione quidem Vocis Generalie
ris, Species dicetur (vox ea medix amplicudinis;) rarione Specialioris, dicetur Genus. Sic
animal, respectu Substantiae, aut Corporis animati, Species erit: sed, respectu Fhominis
Bruti, Canis, Lqui, _c. elt Genus. Similiter, Brutum est Species Animatis, Sed Genus
respectu Canis.
Hinc Crenus generatissimum (Teu summum cenus) illud esse dicitur quod munquam est
Species; species speciatissima, quae nunquam est Genus: Sed Genus subalternum, et Species
subalterna, nunc Genus est, nune Specieo, prouc ad roces strictioris auc lacioris (quam ip(a
eAt) Signiticatus refertur.
Verum quidem est, quod rox FTomo, quae, apud L ogicos, centeri Colet Species insima
(adeoque non Genus,) communi tamen loquela criam pro Genere censeri, (ut, eum Gre-
nus FTumanum dicimus;) ut quod sic P etri, Zauti, Johannis, aliorumque hominum eene-
rale nomen, Ceu nomen commune; (nec quidem aliud innuit, in communi locurione, Ge
nus, quam vox communis seu generalis.) Logicitamen (plerique) Generis nomen, non de
omni natura communi (ut elt FTomo, alixque species intimae) ulurpatum volunt, led de
eis Tolum quae lacioris lunt signiticacus et pluribus Speciebus Communes.
Sic, in Porphrrii arbore (sic dicto, quia Perphrrius in Tlasoee Tua, seu Ineroductione
Tua in ariltoretis Lopicam, sic quasi inramos diltribuit Substantiam:) Substantia (quae
est summum Genus) distribuicur in duas species; Substantiam Corpoream (quod Corpus
dicimus,) e Incorpoream (hoc est Spiritum; quales lunc Anceli ee hominum Anima.
Deinde Corpus (quod subltancix Species est; sed ee iptum est Cenus Tubalternum,) dividi
tur in duas species; Corpus Animatum (quomodo dicimus C’Orpora Viventia, leu vitam
habentia) es nanimatum, (qualia lunc ea Corpora quae ritam non habent; ut Terra
Aqua Lapides, Mineratia, _c.) Deinde (harum specierum una) Corpus Animatum, Peu vitam
habenis, distribuicur (uc Genus subalternum) in sensibile seu sensitivum, (quod Animal di-
cimus,) e Insensibile Ceu Insensirivum, (qualia lunt Plantae; ut Arbores, LTerbae, Flores
Sec. quxe Vicam quidem habent, sed non Sensum.) Deinde (harum specierum alceram)
nimal, distribuunt (ue Genus subalternum) in Rasionale (Thominem dictum) e Trra
tionale (quod Brutum dicimus; qualia Tunt Bestia, Aves, Pisces, _c.) Arque candem
FLomo (ut species insima) in lua distribuitur Individua, seu homines Lingulares; uE sunE
Plato Soerates, Paulus, Petrus, Johannes, Richardus, _C.) Oui ideo dicuntur Individua
quia in plures partes subjectivas (ut loguuntur) distribui non pottune, cum sinsulares
line, et quilibet corum Onicus, non plures.

## Folio 93 — 867984570:0851
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000851.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
id
De Praedicabilibus tribus primoribu
Corporea
Animatum
Sensitiour
Rationale
Substancia
Arbor Porphytu.
Corpu
animatum
Anima
Incorporea
Spiricus.
Tuanimatum,
Insensiivum,
Planca.
Errationale,
Beutum.
Verum quidem est, poste Socratem (de alia limilicer Ludividua) diridi in Parres allerius
generis, quas Inregrales dicimus, ut tunt Brachium, Manus, Pes, aliaque Membra inte.
erum complencia (de qua divitione non hic agicur:) non aurem in plures (ue loquuntur)
Partes subjectivas, seu subjecta Praedicationis; ut cum Generate aliquod, in lua specialia,
Seu Parricuslaria, distribuitur; quorum singula communi illo seu generali nomine apvellan.
EUT; quae iaque in eo seu sub eo Generali dicuntur contineri. Or Petrus, Pautus, c. (ut
Parces Subjectira,) conrineri dicuneur, sub, rel in, senerali appellatione LTominis, auc Ani-
matis; e Bucephalus (aliique) in vel sub communi nomine Pqui. Fic solo numero dif-
ferre dicuncur (uc hic ee ille) non aurem Specie, Genere e Natura. Ouipre omnes omi-
nes in communi hominis natura conveniunt; (Gienus LLumanum dicti:) atque orines l qui
(seu genus equinum) communi natura (Peu lpecie) Squi.
Acque haec quidem duo, Cenus d Species, diei lolene duo prima Praedicabilia. Ouorum
quidem species (insimam incellise) Praedicari dicitur, de rebus pluribus numero tantum
differentibus. Genus autem, de pluribus specie ditterentibus. VTFTomo, de Flatone, So-
crate, aliisque homnibus; qui quidem plures sunE, Sed quorum una est natura, de quidem
specialis: Animat aucem de omnibus animalibus, sire Fhomines line (qux una species cAt,
lire Bruta, quorum quidem lunt adhue plures species, (F qui Canes, Boves, Anseres, Del
phini, ec.) de exandro puca ee Bucephalo: qui non numero rancum (ut duo Individua)
Sed natura seu specie difterune; cum alter LLomo LiC, L quus alter.
Fc quidem ubi plura lunc subordinata Genera (unum sub alio in eadem ferie,) ut Cor-
pus, Animatum, Animal, relrectu hominis; id quod caeteris propinquius elt, vocari Colet,
eenus Proximum, quod lonsius abelt, genus Remotum, (e quidem eo remotius, seu maeis
remotum, quo lonsius abelt:) ec species similiter, proxima de remota. Sic, Tlominis, ec-
nus proximum est Animal: Animatum vero, senus Remotum: d Corpus, adhue Remo-
tius. EF Corporis quidem species proxima (hoc est, provimarum altera) el Animatum (Teu
Vivens,) Animal vero species remota; Fsomo, adtue remotior; uc quae lousius diltant in
eadem subordinata Perie.
Obi rero, Tub eodem senere, duae species (plure(ve) aequaliter inde distant, species Coor-
ainatae (hoc elt, ejusdem ordinis) dicuneur; item species Oppositae: ut homo d brutum re-
spectu Animatis, cui Immediare subjiciuntur, funeque inter le species Opposita.
Tertium Praedicabile, dicitur Differentia. Atque haec quidem, cum senere, dicitur con-
Stituere speciem.
Dicitur aurem Differentia, eo quod per hane ditterat Opposirarum specierum una ab al-
tera. Sic, homo et brucum, quae lub Animalis genere, lune oppoliea species; conreniunt
quidem communi Genere, (eum utrumris sic Animat) sed eo inter le difterunt quod alce
rum sicrationale, qua est Difterentia consticucira Fhominis; alterum irrationale, quae est ila.
que Disferencia constitutira Bruci. Lxpariter dicendum de aliis, in Arbore Porphyriana,
oppolicis Ditterenciis: uE lune corporeum, incorporeum; animatum, inanimatum; sensiti.
vum, insensitivum.
Acque hae quidem differentia, duplum Corriuntur munus. Duorum alierum est dividere
(seu distribuere) eenus; (ut cum animat per opposicas Dilterentias, rationalis e irrationa-
tis, distribuitur in oppoliras species, Fhominis e Bruri:) Alterum est, constituere speciem
(ut, quum rationale, una cum animali, constimie seu complet naturam, seu speciem, homi
nis: contraque, irrationale cum animati consticuie nacuram bruti.) Et respectu illius mu-
neris

## Folio 94 — 867984570:0852
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000852.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Duobus posttemis radicabilibus.
nimalis, dicterentia divisiva; cadenique, LLomins, auterentid construliou.
Ec quidem Ditterentia Specifica dicitur, quae constiniie speciem, (intimam, intellige;
Generica vero, qux constituit Genus, Peu Speciem Cubalternam, quae itidem Crens cIl. Sic
Rationale (consticurirum Llominis) difteten cea diei lolei, de Sensitivum (contti
rutirum animalis) ditterentia Gencrica.
respectu Tominis, Rationale est aMereMea LLoma; Sensitivum, RemotiOr.
b. T.
de eis omnibus de quibus, quam ea consticuu, praedicatur species,) ut Rationale, de So-
crate Platone, reliqur(que Lominius. Ditterentia aurem senerica, etiam de pluribus Spe
cie differentibus (de quibus praceatuplum senus cujus elt haec difterentia constitucira,)
oenus est;) MetOSaneI POIIO Lante Animal, respondetur Rationum, qua E Differentia.
ipsam (Flominis) FHenciam, quae, Sar, est homo, complere docet: dicict Hem II uan
in Zuas Aecidentali. VE, cum Socrares, sgs  (go lacultate praecicuS) dicicur,
auE Ctiam buS, OrabuS, LBoSa, C. quae de illo dicuneur Pradicari Accidentaliter.
non, ssentialiter.
neris dicieur differentia divisiva; respectu hujus, differentia constituriva. Sic Rationale e,
Sed dt disterentia Provima dicitur, qua proxime constimit; Remota, quxe remotius: SC,
Diciturque Ditterentia, Praedicari de pluribus, Specie vel Numero differentibus. Nem
De de pluribus Numero saltem differentibus, Praedleatur eriam ditterencia specifica, (nempe
ut sensicivum, de Alexandro d Dulepao
Cuippe cum de Fomine (verbi sracia) incerroganti Quid est, responaetur Amimat (quoi
Dilterencia denige acea  n Luut. Ma lespondet quattioni duans est.
qua ab Anmali Bruco dittert.) Verum, quia eadem Ditterencia, una cum Genere, compler
tic illuc Duid, (quod interrosanti, quid est, respontum erat,) pura, duale Amiut. le
cujus quidem tora Flenria (qua Quid est oltenduu) noneo cat consistir, quod sic
inimat (nam _ sic Brutum est) Led quod sic Rationale Animal.
quid praecscari, aut etiam (codem leMu)  Laun mn. Lo o Guod cat Quase
quia hoc iptum Luate, sslCut sentiam (Teu Qudartatem, ve loquuntur) tlomipis.
Alia vero Praedicabilia (de quibus post dicetur) dicuntur quidem in Quale praedicari; sed
De Duobus postremis Praedicabilibus; Proprio  AC
ece.
Fessentialiter: (uvoce quibus subjecti Fsentia concinetur:) alia supertune duo, quae
de Subjecto Praedicari dicuntur (et quidem de pluribus) Sed Accidentaliter, aut extra essen
tialiter; (uepore quae quidpiam extrarei essentiam indicane.) Oux Proprium et Accidens
diei COlenE.
Proprium iscor, (Stricte Cumprum) cale quidem censetur, ue quamquam Subjecti sui (de
quo praedicatur) Esenciam non consticuac; eam tamen necestario comitatur; acque ab ea
Huic, ut consequens necellarium, ee quidem incommunicabile
Verbigracia. Si ponamus Lineae Rectae eenciam, in hoc litam, quod (Es ior) ex aequo
jaceat incer sua puneta; aur (quod Anglice diceremus) lies just betreeen ils points: (La-
tina autem vox, Fuclideo es ios exacte relpondens, rix occurrit.) Ruc etiam suxponamus,
Rectiudinis nocionem, ita ex communi utu nocam et Paris incellectam, uc eam nocioribus
rocibus (quam ipsa cst) taud poltimus explicare. (Ouippe ita nocum est cuique, quid id
sic quod rolumus, cum lineam Rectam dicimus, non curram: ur facilius sit id mente con-
cipere, quam nocioribus verbis explICaTe. Ot vel ejuldem Detinicioni per nociora verba
non sic locus, vel ea saltem non sIE opuS. (Quod et in aliis simplicibus norionibus non raro
contingic.) Ab ea Recta ellentia (live per eam detinitionem, sire ex communiusu, recte
incellecta) necessario consequetur, eam ese omnium intra eosdem terminos brevissimam.
Duod quidem a Rectitudinis nocione (intellectu melius concepta, quam polsit rocibus ex
plicari,) tam immediare consequitur, ut Vix Meaio alicui locus sic quo postit Demonstrari.
Rxter illa Ca LTacaIa C    qua Praa CM
lDe Eponauo Llaa Eectam elio (puta qua Det l clalile
porest (animo ltacim contemtience, etiam absque probalione) quin ca
brerior sic quam alia quaeris, pura quae per C transeat. LI Itaque
ac,) acque animo simul concipiamus quid sic Rectum esse; tieri non
cudine
Aui.  (UE QUAM NaTUITA PrIOreM puEemuS quau Brevissimam esse) ab ea camen immediate
taliam
Proprium dixerim (Teu Proprietatem) Linex Rectae. Ouod quidem non constituit Recti

## Folio 95 — 867984570:0853
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000853.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Cap. 5. De duobus postremis Praedicabilibus.
Aliam Recta Propriecarem dixerim, quod sic (inter eadem puncta) Onica. Ouippe L
recta guxepiam junsat AB puncta, ea cum A RB (quam rectam Bonimus) coincidet:
eruncque alix omnes (inter eoldem terminos) alio deflectenres (ut AC B) LINCA CUTVX,
non ReCtA.
Duod autem, apud Losicos, Frequentistime occurrie hujus rei exemplum, et, Risibilitas.
(Peu Ridendi, Forre de Flendi, facultas;) quae censeri solet ita Hominis Proprium quid,
acque d Pationabili suens immediate, ut hane necellario con sequatur.
Neque cnecesse ur hie anxie dispucemus, an hoc (de Risibilitate) omnino recte ca-
EaEUE; Sed dato quod sic se habeat axpolitum erie hujus rei Fxemplum. Ouippe, per
Proprium (hic loci) seu Affectionem Propriam, id incelligitur, quod ab FBentia leu LOr.
ma rei immediare Auit, eAtque cum ea necellario conjunctum, nec oriri porelt aliunde.
tlinc est quod Convenire dicatur Omni, Soli, ee Semper. (Oe Risibilitas, censetur Omni
homini, hominique Soli, et huie Semper convenire.) Ouippe s ab P. Peneia immediare Auir
ubicunque est haec Pssentia, ibidem erit et haec Affectio propria; adeoque Omni Competit
cui competit haec ellentia; e quidem Semper: Atque si cum ea sic connexum sic, ut aliunde
oriri non postit; etiam huic Soli competit.
Aique hoc est quod dicunt Convertibiliter praedicari. Dura, Si Omnis Recta est (inter ea-
dem EXtrema) linea brevissima; _ Omnis (inter cadem extrema) linea brevissima est Recta
Icem (quod pastim diei Colet) Omnis homo est Pisibilis, e Omne Pisibile est FLomo: (date
scilicet quod Pisibilitas tit ita cum Ratione connexa, uc ubi alcera est alteram irem else sF
neceAse.)
Ex quamquam Vox Proprium non raro de aliis dicacur quibus hic character non conve.
nic; cum tamen haec HE Genuina Proprii vocio, eo magisminusre recte _ accurate reS Ca
dicetur Propria, quo magis ei minusre competit hic character.
Nam revera Vor Proprium, laxiori sentu non raro occurrit, acque in signiticatu non pa-
rum ab hoc diverlo. (Ouod et in omnibus fere rocabulis ulU OCCUXFIE; nemPC, uc nune
laxiori, nunc ltrictiori lenlu uturpentur; nunc proprio, nunc tigurato.) Sic Omnino pro-
prium (oinsior) dicimus fudicem juste asere, lTis very proper for a Judee to do just thines:
hoc est, omnino convenit, concruum est, decorum et: (Non, quod aursolus sudex, aue
omnis Judex, et quidem semper julle Tacut; led eapedit ut taclat.) lrem, Vox Canis, (dici
mus) proprio sensu nocat animal domesticum su dictum; (nec solo tamen hoc sentu, nec
semper, ulurpatur;) sed sentu improprio et fisurato, de cane Picto, aut cane Caelesti, dicitur.
(Obi lenlus proprius, idem est acque primarius, pracipuus, eenuinus.) Sic domus propria
corpus proprium, eec. de suo cujusque dicirur. Aliaque mulca sunt ejuldem rocis lixni-
ticata.
Incer alia, veco, haec Palcem Ouacuor d L ogieis notari Colent.
Proprium primo modo, dicitur, quum quid alteri convenie Soli, sed non Omm. Sic FLo
mini proxrium esse, dicicur, esse philosophum; hoc est, ex omnibus animalibus, soli homini
compecie philolophari; non omni tamen homini.
Proprium secundo modo, quod comperir omni, sed non Soti: Sie Hominis proprium este
dicimus bipedem esse: Hloc elt, omni homini (inteoro, incellige; non manco, aur à lias mon
Ilroso,) ex naturx lese hoc convenit. Nonsolitamen; nam ee Alires irem bipedes funt.
Proprium tertio modo, quod Omnie Soli competit, led non Semper. Ic TTomini, cane-
scere. Duipre omnes homines (plerique Caltem) et quidem soli (quancum est observa-
cum) canescere lolent; nec semper tamen, sed in senio: Floc est, plerique homines, qui ad
Tenium perremiunc, canescere solent; quod de aliis animalibus non est obserratum. Neque
enim nimis riside incelligenda sunc hujusmodi ettata. Sie proprium cujusque est, quod ct
suum solius.
Proprium autem quario modo, (quo sensu hic incellectum volune, Proprium, quod dicitur
Praedicabile,) quod Omni, Soli, e Semper convenit. Vr, Thomini, Risibilem esse: (Ouippe
homines sol, et quidem omnes, quamris non rideant semper, semper habent ridendi facul-
catem.) Duodque ita cuipiam convenis, strictisimo sensu dicirur Proprium: (ee quidem
quod sic convenit, praesumitur, ex rei natura sic consequi, ut cum ea necellario lt Con
nexum.) Acque hoc quidem Proprium est quod dicitur conversibiliter praedicari. (Reli-
qua verO, uLULCrOprIA NORMUINqUaM VOCEnCUI, ad Acidentia quae rocanuI communia re
ferenca LUInL.
Verum quidem est, hoc convertibiliter prae dicari, non minus Differentiae convenire, quam
Proprio pradcabil. TuPDCHDE MS dicimus, Omnis homo est Rationalis, e Omne ra
quidem non constituit (ut pars ejus ctlencialis habeatr,) sed eam con sequitur, acque inde
tionale est Fomo, quam quod Omnis homo est REcos,  Omne risibile est Lomo. Sed
cum hoc diserimine: Differentia (quod Pradicabile dicitur) de lubjecto luo praedicatur
ut Fssentiale quiddam; elque Constituriva Fssentta. Adeoque Differentia Fsentialis diei
lolet; distinctionis pracia; (nam lune de alixe Ditterentia, Accidentales; quibus res alix
ab aliis difterunc.) Proprium autem (Prxaleabile) illud elle volun, quod fistentian
resulcat, eltque cum ea necessario connexa.
adC6

## Folio 96 — 867984570:0854
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000854.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De duobus postremis Praedicabilibus.
Sed e Proprium ipsum (quia sic consequitur essenciam) fissentiale nonminquam dici-
tur; Sed cum hoc dicrimine; Differentia dicitur Psentiale Constituens; Proprium vero,
Estenciale Consequens. Adeoque Proprium dicirur Pradicari in Quale; Ditterentia vero, in
Quale quid.
Omum quod dicicur Draedicabile (numero quintum) vocatur Acidens, oruenuos. VI.
Dore quod, ad rei Esenciam es plane Accidentarium; quam neque Consticuir, nec eam ne-
cellario Consequitur. Ec quidem (distinctionis gracia) nonnunquam dicitur Accidens Com
mune, (uE a Proprio diltinguatur; quod iptum non raro dicitur secidens Proprium; et
utraque dicuntur, praedicari in duale; non, in Quale quid.) Ilujusmodi lune, quum quis
dicitur, Ubus, Ner: favenis, Senex: Pmenis, Macer: Craecus, Barbarus; Doctus, Ln-
aoctus; etimilia: Ouippe qua sunc, ad hominis estentiam, plane extranca, & accidentaria.
Detiniri Colet, Quod potest adesse vel abesse sine Subjecti interitm. Sipore quod neque
subjecti nacura ita contrarium est ut destruat, (adeoque ipsi ovubairer accidere porelt;
neque cum ea sic connexum quin abelte poltit; talrem uc ea contiderari poltic incegra, ab sque
hujus connotatione.
Diridi solet hoc Accidens, in Separabile  Inseparabile.
Accidens Separabile (neecsor) dieieur, quod actu separari porest: (Non quidem ue ipsum
este postic sine subjecto, led subjectum absque hoc.) Vr Frieus ab Aqua; ut quae cale
scere porelt, etiam aqua marens: P, Abor à Lana auc P apyrO; uc quae rinsi poltunc, aliis
que coloribus intici.
Rccidens Inseparabile, dicitur, quod non potelt actu a subjecto suo leparari. VE Calor
ab Tene; absque quo Tgnis este non porelt. Sic Albedo, d CYeno: Nieredo, d Corvo; in
separabiles censeri Colent: uc quae rix auterri postine line illorum inceriu: Dec elle posse
centeri Colet (Saltem raro conspicieur) aut Crenus nieer, aut albus CorvS.
Dicimustamen, etiam haec Accidentia Inseparabilia, posse nihilominus adesse e abesse
sine subjecti interitu: non quali ablque his lubjectum esse pottir, (aut Calcem loleat;) led
quod absque horum connoratione seu consideratione, subjecti eMencia concipi pollic in-
regra.
Ouippenihil seimus in Fsentia seu Nacura Corri, quod hanc Nioredinem neceltario po-
Stutat; ita ur celtance Nipredine, celtaret esse Corrus. Neque, in Croni ellentia, quod
Doltulet Candorem; magis quam in Sirhiopis nacura, ut sit Nieer. Et quanquam Aithio
Dem lavare non poltimus, lic uc albus trat: ad ejus camen FMenciam nigredo hac non (DC.
Etac: quae inceora est (ut aliorum hominum) in eo quod est Animat Rationale; quam qui-
dem estentiam, neque consticuie, neque necellario consequitur, haec Nipredo.
Verum de Proprio (quod dicitur) res secus clt; urpore quo line non porest este inteora
Fssencia. Impoltibile urique est (verbi gratia) ue Linea recta sic, quae non est omnium
(eosdem terminos habentium) brevissima. Similirer censeri lolet Risibilitas a Rationalitate
sic pendere, ut haec absque illa non possir elle: quod quidem si non ita lic, non Proprium
exir (hominis) Pisibile, sed Calrem Accidens inseparabile.
Acque jam absolvimus (quancum opus videtur) Ouinque (quae numerari (olent) Prx
dicabilia; Genus, Speciem, Vifferentiam, Proprium, e Accidens. Oux omnia (uepote
Voces Communes Icu niversales) in hoc conveniune, quod de pluribus praedicari seu dici
poltint Parcicularibus, Singularibus, Leu Individuis. Cum hoc tamen difcrimine; Genus
Nacuram innuic magis generalem; Species magis specialem; (pluribus indiriduis commu-
nem;) Differentiu, elt quxe Specierum sub eodem Cienere oppolicarum, alieram ab alieta
diltinouit; Tuamque (cui convenit) Speciem constimuie, ejusque Fsenriam (un cum Ge-
nere) complet; Proprium, eandem Fllenciam necellario consequitur; Accidens (commu-
ne) ita subjecto suo adesse porelt, ur etiam poltic abeste, nullam (cum ellenria) nece sari
am habens connexionem.
Sic cum Soeratem dico Zominem, Speciem altieno: cum cundem Animatdixero, al
signo Cenus. Rationalem cum dico (seu Racione praedicum) Differentiam altiono; Specisi
cam (e propinquiorem:) cum sensitivum, ditterentiam Genericam (e remotOrem.  Cum
Pisibilem dixero (Peu Ridendi tacultate praedicum,) Proprium ejus (proprietatem, seu afte-
Etionem propriam) indico; qua essentiam ejus censecur neceltario consequi. Cum Abum
Craecum, Philosophum, Divitem, ec. didero; Aecidentia innuo plura communia, qua ita
ad(UnE, ut tamen abelle pollent.
Nocandum incerim est haec omnia Pradicabilia, de subjectis tuis dici, seu praedicari, in
Concreto, non in obstracto. Ouippe non dicimus (verbi gratia) quod socrates est Lluma-
nitas, Animalitas, Rationalitas, Risibilitas, bedo, eC. Sed Socrates est Tomo, Animat Ra-
onalis, RisibitiS, AIbus, _C.
Porest quidem Aedo, de pluribus Abedinibus (puca, quae est in Charra, quae in Lana
quae ill Lattele, dc.) Praulear; non aucemut Avidens de Soerate, sedut Species Genusve
piono lab le ecpauio, quae ipsa Abstracta sumc.
1.

## Folio 97 — 867984570:0855
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000855.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
iaP. 6.
De Substantia, Accidentibus, etc
De Substantia, Accidentibus, 60 decem
Praedicamentis.
Objectum Loeices esse diximus, Res omnes, (sive Reales lire Tmaginarias;) quia de his
Donibus Raclocinari poltumus, seu Ratione uti.
Hoc aurem libi facir negorium sristoreles, jam Ptarim ab inicio sux Losiex; Res omnes
(reales.) in cerras Classes leu Ordines diltribuere: quo earum distinctiorem conspectum at-
que conceptum habeamus.
Ouas rerum Clalles (ab iplo constituras) nahugoeias Catecorias vocat; quae Praedicamenta
vocare Lolenc ejus Incerpretes. Ad quarum (clactium) aliquam, reterri posse censetur (vel
Directe vel Reductive) Resomnis
Non tamen hic recenset Res Tmacinarias, (Fntia Rationis vulzo dicta,) qua aliam non
habens realitarem quam quae ab imaginarione nostra recipiunt: Sed res tantum Reales di-
ctas; qua quidem in mundo existune, eciam nobis non cogitantibus.
Non isitur hic quaerendi fune Cerberus, Centaurus, Chimaera, aliaque hujusmodi
Poctarum tigmenta.
Sed neque Cenus, Species, aliaque Artis Pocabula; (sire Logicam, sive Grammatieam,
Sire Rhecoricam, lire aliam quamris Arrem Spectantia;) quae nociones lunt arriticiales, quas
nobis ipsi tormavimus
Sed neque Malleum, Ineudem, Plaustrum, Securem, hic expectemus; aliatre istius
modi res ArtiticialeS.
Nec etiam (in rebus nacuralibus) Crus, Brachium, Pedem, (aliare membra rerum inte.
Erarum,) Separacim tradita. Or quae reterenda tunr et reducenda ad lua quaeque Integra.
Sed neque hic expectemus incegras Sententias seu Propositiones, in Rerum ordine diseltas.
prour res una cum alia componitur, live aftirmando sire negando hoc de illo. Sed res iplae
separacim pront ab Apprehensione Simplici (quae dicitur) concipi solent, tanquam simpli-
ces termini. VE Homo, Lquus, Aurum, Siella, eC.
Res aurem sie in Praedheamenta diceltae, sunt vel Substantiae, vel Aecidentia.
Per Substantias intellisume Res eas quae propriam habent per se Cublistentiam. Ouales Tune
FLomo, Siguus, aster, aliaque quae hrabent quali esse de suo.
Per Accidentia incellisune, ea quae porius Rerum Appendices, quam Res ipsae, censenda
videntur; adeoque maloeice appellari Res dicuncur. Ve Tune Color, Pieura, aliaque isti
usmodi quae sccidentia diei Tolent. Sic (verbi graria) Frultum Cerae, aut Plumbi, (quod
per se quidem aliquid cs) quod prius torre Sphaericum erat seu Rocundum; quum jam in
Formam Laciorem deprimicur, auc in Cubicam reducitur: Non tam nova Res producitur;
quam, ea quae prius erar, redigitur in novam Formam; quae (nora torma) nOn LaM Res
elt quam Appendix rei, Peu Modus rei. Neque est ca Rotunditas, Planicies, dec. realiter di
stincta (ranquam alia Res) ab ipla RC Rotunda, Plana, ec.
Acque hinc est quod Diltriburionem Rei (Teu Fintis) in Substantiam de Aecidens, di
sumcum, diltribuitur in Thominem e Brucum:) quam N. quiroci in A: quivocata, aut lal
tem aalosi in sita Analoeata; ad eoque Fns, non Onivoce praedicari de Substantia e Aci
dente (hoc elt, non eodem sentu d ligniticatu; seu, ut loquunur, secundum idem no-
men e eandem nominis rationem;) Sed A quivoce vel Analosice; nempe, de Substantia
sensu proprio e primario; sed Sccundario de Accidente; uc Vox Fomo de vero homine, et
pictura nominis.
Huc spectat quod jam olim dictum erat, Accidens ese non dr Ted, orrO or non Fns, SCd
ntis Fns. Aique ad eundem tere sentum diltingune polteriores Scholastici inter fins e
Modum entis; leu Rem et Modum. Neque aliud torre tunc omnia Accidentia, quam Ou2
diticationes seu Moditicationes Substantix. Quod haud xere taterentur plerique omnes,
nisi (DrODTeE Fucharistiam,) Contrarium dicendum putaverine, uc exictere polint Aeci
denria a SIICCIO IO sepatu Sic Telirita Suarez, in MecaphyI. Dil. 7. Sect. 2. Num. 70
Per mysterium, inquilu Lascristia certius nobis constat, quantitatem esse rem distinctami
a hauet quam per coenitionem naturalem constare potuisset.
Praceamenta haec (TettRerum Clalles) sunc numero Decem. Substantia, Duantitas.
Dualitas, Relatio, Actio, P assio, Duando, Obi, Sicus, Flabitus. Ouorum Primum est Prae
dieamencum Substantiae; reliqua Norem, Accidentium.
CuF

## Folio 98 — 867984570:0856
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000856.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
De Praedicamento Substantia.
Cur Fuerint prxecise Decem, (neque plura, neque pauciora,) tuisse puto, Masta e L Parre,
arbierarium: uemadmodum cum Ruchor aliquis Fractatum Cuum in Libros e Capita
Partitur. Ouamquam enim id sibi proponie AuthOr, ut res congeneres conjunat, alque
Decorum obterret in distribuendis e partiendis aliis; muleum Prudentix TaMeH IIIX reLI
quendum erit, quor ec quam lonsa habiturus (E Capita, et quo ordinc dHDOIa. Pat serque
Aristoreles (aut quisquis primus fuerit harum Caresoriarum condicor) unit Decoru al
quod in rebus secundum Claltes distribuendis serrari vellet; muleum arbiirio camen Ilo
permitrendum erat hac in re. Et quidem si Substantiarum Clallem unicam, in plures ParEI
tus tuilset; de similiter Quancitatis, et Qualitatis Praedicamenca facis ampla; aliquaque ex MI
noribus (ue sunc Quando, Obi, Sirus, et Labitus) in pauciora concraxister: non ctel CuL
de Co qnilquam COnGUCrerCCT. Verum, prouc nunc diltribuuncur, non ica incommode la
ctum judicemus, ut propterea receptos curbemus limites. Non magis quam quis debeat no-
vam Regni Anglix in Comiratus distriburionem moliri, eo quod Fboracensts l LM 
sis Commarus, sinc reliquis plerisque ampliores; Pullandia vero exceris mulco minot.
b. 1.
A P.
De Praedicamento Substantia.
DRadicamentorum primum acque praecipuum, Substantiae (rus soias) nomen Cortitur: Syh
Stantias, seu res Substantiales omnes complectens.
Substantias vocane iltiulmodi Res Peu Fntia, quae quasi de Tuo Fsse habent; Tuncque
Fnca per se: non (ut sccidentia; quae a Subltancia luum P PC MULanEuX) aliunde plane
dependentia, uc modirerum pocius quam res iplae.
Adeoque detiniri Colet Sulctantia, fns per se subsistens, eo substans Accidentibus.
Oux ad hoc Praedicamentum pertinene Inaividua Peu Parriculares Substantia, diei Tolene
Substantiae Primae: (uE Socrates, Bucephatus; Scc.) Oniversalia vero, Teu generalia, (Dura
Species de Genera,) dici lolent substantiae Secunda: (ut LIomo, Animal, C orpus, _c.) R0
Torce quod Tnaivraua illa, sinc originales et primarix substantixe, actu existentes: Universalia
rero sinc secundarix substantix, mente nostra formatae; dum plurium lingularium inter (e
in communi aliqua natura convenientiam obserramus, eaque proinde in varias quali tami-
lias seu classes distribuimus, eisque nomina (prout nobis expedire videtur) imponimus.
Postime autem Substancix (crearas, incellise,) sic non incommode distribui, secundum
Philo Cophiam per aliquor ante nos secula receptam. Sunt urique ret
(Incorporeae Teu Spiricuales (quos Spiritus dicimus) uE sune
5 Meeli
Boni,
CAnimae hominum.
vel Corporeae, seu Maceriales, (quae Corpora dicimus.) SunE auteM eA COrBO.
ra, vel
Simplieia; eaque vel
Caetestia; (ut Sol, Lunan Stella, _c.) vel
2Elementaria: ut lunt P lementa quatuor, Tenis, Aer, Aqua, P erra.
Minta, Teu composita; caque vel
Emperfecte minta; (UE TunE Nabes, NVIX, Crando, aliaque Meteora;) vel
P ersecte mixta. F aquC vet
Tnanimata, Teu viex experria (ut Tune Lapides. Metalla, altaque minera-
ta:) vel
Canimata, seu vitam habentia: ACque haec, vel
Insensiciva, quae Centu earent, lut lune Plancae, Lterbae, Plores, Aibores,
_c. vel
ESensiciva, seu sentu praedica; Ouae Animalia dicimus. Suncque ea, vel
Errationalia, Rationis expertia; puta
Bestiae (ut Leo, Orsus, Elephas, Cametus, Fiquus, BoS, Canis, _C.)
Alices, (ut Aquila Crenus, Anser, mas, FTirundo, Passer, ec
Pisces, (ut Cete, Delphinus, Salmo, LTalec, Lueius, Carpio, VC.)
Reptilia, (ue neuis, Viperam Serpens, Vermis, VC.)
Racionalia, seu ratione praedita; uE LLomo.
AEGuC

## Folio 99 — 867984570:0857
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000857.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Cid P. 8.
Ctancix, hactenus nOtX
De Praedicamento Ouantitatis.
Acque ad horum capicum aliquod, reduei postine (( nOn Omnes) pleraeque Falrem Sub
ltributio, ee qua lir cujulque nacura expolitio, caeleraisue quae huc spectan, non un ss
loci: Sed in Naturalis Philosophia Fractaribus amplioribus quaerencta.
ACCurata vero omnium Fractario, de linmotu generum in luas species parricularis di-
Vantitas (univertim LumPta) est ea Nocio (seu Mentis concepcio) sccundum quan
quaerere solemus de re guapiam, per Comparationis Adverbium Ruam. VE quaL
TONSHII. Stat aplum. Ouam grande. Ouam grave d Ouam diu: Ouam ma-
enum. Duam mulcum. Duam multa: Scc. F.F quicquid lic de quo sic commode inIErro
Sare pollimus, id omne ad hoc Praedicamentum referendum est.
Distribui Colet Ouantitas in Continuam, ee Discretam (quae ee Disjuncta, Dilconcinua,
Separata, etiam diei Lolet.) To roror ourezes, ny ro Svecaveror
Continua quantitas detiniri solet, cujus partes communi termino copulanE. Disereta,
vero, qua non item. Fltque hac non incommoda distinctio, ubi de Continuis ee Contieuis
ti inguilicio.
Malim eso sic porius distinguere; uE Continua quanticas ea (C de qua quaeri soler Bclan-
tum seu Duam multum, roor; (ubi Mensura leu maenitudo spectatur.) Discreta vero,
de qua quari lolet Quot, leu Quam multa, rbou; (ee de Mulricudine inelligieur.)
Incer concinuas Quancirates, Poriltimum spectari Polent illa quae Localem habene sronsio-
nem (puca Lonsitudinem, Laticudinem, et Profunditatem.) Ouarum tres Species (nisi
eria Cenera pocius dixeris) cenleri Colent; Linea, Supersicies d Corpus (seu Solidum.)
Arque de his pocistimum incellisendum elt, quod diei solet, Lixtensionem (seu posicio
nEM pATLIUM CXETA DaEIES) esse ipsissimam essentiam auantitaris. Ob quam, ejusdem Cum
Materia connexionem ruentur. Nam Ouancirarem Diseretam, seu Mulcicudinem, Spiriti
bus pariter ac Corporibus, competere, haud negarerim.
Linea (zeaupn) qua unieam habet dimentionem; quae Lonsitudo dici Colet.
Superficies (Smiparda) quae duas haber dimentiones; Longitudinem de Latitudinem.
Corpus, seu Solidum (ocdua) cujus tres sunc dimentiones; Loneitudo, Laticudo, ee Prosun-
aitas (quae e Cracticies, et Alcicua, aCituT.)
Ad Lineas reterri Tolene, mentura omnes Distantiarum de Tonsitudinum; ut Milhare,
Stadium, Oma, Pertica, CilbituS, Pes, POlleX, C.
Linexque communem Terminum (quo Parces ejus Continuantur) Pun-
Etum dicune. Sic Linex ABC, parteS AB, B C, communi puncto
B copulantur, uc quod est utrique parri commune (ulcimum primae,
e primum ulcimae Parris.) Idemque dicendum de quoris intermedio
E
puncto inter A e C. Sed _ Linex (non modo terminus communis, seu intermecius, sec
etiam) termini extremi, Puncta TUnE, UE A, C.
Punctum itaque, ucui in Ouanto sic, Onancitas ramen (seu Guancum) non cst. FTabet
quidem Obi, e Situm, Sed Magnituainem non habet. Nec, praeter duo membra AB BC,
ulla Cuperest Palo LCa AC.
Solet quidem hic loci distribui Linea, in Rectam e Carvam; (d Superticies, similicer,
in Planam, _ Curvam; _ Curva, in Concavam, et Convexam.) Sed illa Diritiones non
sune hujus loci; sed perciment ad Formam e Fieuram, quae est Ouarta species Qualicatis.
Ouippe Rectitudo e Curvitas, linex Ficuram spectaor, non Magniludinemm. Ouod For-
eius adtiue intellisendum de Trianculo, Duadrato. Circulo Cubo, Sphaera, Crlindro, aliisque
tiguris live Solidis, sive Superticialibus; quae omnes ad Pualitatem abtesaneae lunc, eju sque
(quam dicune) Speciem quariam.
Ad Supersiciem reterenda lune omnes Mensurae supersiciales; ut sora Ceu fuserum terrae
Des quadratus, acque iltiusmodi alia, quibus Pannus, Furum, asseres, Pavimenta, aliaque
Acumodi mensurari Tolent.
Terminus communis (Superticiei) saLITUE LANCa, (recta auL CurVa
Blalslie (urur lons teei agnicudmem habeaL) maenitudinem su
persuratem nullam habetu sell oca sliperticiei iltius magnicudo binis illis
parribus complecur. Sed et superticiei (non modo cerminus commu-
De Praedicamento Ouantitatis.
prouc contigerit.) Orpura Suverticiei A BCD, dua parteS ABC
AD C, concinUaNEuE per A C lineam, qua elt urrique communis

## Folio 100 — 867984570:0858
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000858.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Praedicamento Ouantitatis.
Lib.
nis, sed etiam) termimi extremi, TunE Linex (una vel plures) quibus terminatur. Sed
et Punctum est nonnunquam superticiei terminus, live extremus (uc ubi in
anculum cocunt linex:) lire etiam continuus; vrpore, _ duo Friangula AB
habeane punctum unicum commune.
Ad Corpus, Peu Solidum, relerende sunt omnes Mensura cum solidae Magni-
rudinis, cum solidae Capacitatis. OrTune Lienorum, Lapidum, aliorumque
Colidorum masnicudines; item mensurae concava, ut Modius, Medimnus, Do.
Tium, Lagena, _c.
Solidi communis terminus Cst supersieres: Viputa SI A B D C Colidum rEPrXIenTCE, Cu-
jus duxe partes A BC. AD C communi supertieie AC (quae urrique sic communis) con-
cinvantur. Fstque Superticies (una vel plures) Soliditerminus extremus. Sed et Linea,
vel etiam Punctum, Docest Cse Solidi excremus terminus (parrialis,) aue etiam terminus
communis: gEvOtC ( duae Pyramides A B communi ADiCC COntinUEnEuE.
Praeter has tres Concinux Onantitaris species, Lineam, Superficiem, e Corpus, (quae qui-
dem praecipux haberi Tolenc, led non lola:) connumerari Tolene Tempus e LocuS. NOn
quidem quatenus respondent quaeltionibus Quando e Obi, (sic enim reterenda tunt ad PpX-
dieamenta his nommibus intignica,) sed quarenus duamdiu innuune et Quam am
plum.
Tempus est quidem Ouancitas continua, Durationem menturans; sccundum quod Quam
diu quidpiam sic Cigniticatur. Ljusque communis terminus (quo Temporis paries continu
ancuT) Momentum diei Colet; auc etiam so ror ipsum Nunc; sed et Punctum temporis
Ouod quidem habet lium Quando; Sed non Dumadiu, leu durationem: (licut Lineae, seu
Corporis punctum, habet luum Obi, Sed non Quantum;) adeoque (uc punctum illud) ad
hoc Pradicamencum non pertinet; nisi (vE LoguunEuE) Reductive.
Diei Tolet Tempus (distinctionis gracia) Continuum Successivum; quo d Linea, Super.
ticie, e Solido diltinguatur, qux sunc continua Permanentia. Horum enim partes simul
exiltune; Temporis autem non item; Onippe Temporis pars Praeterita, esse desut: parS
Futura, nondum est; nihilque temporis est pracer ipsum Praesens seu ronn quo Praetericum
E Futurum copulantur.
Dicique Tempus Tolet Mensura motus. Nec incommode; si motuum aftectiones conti.
derantur. Sed non Tempus Tolum. Silongitudo de brevitasmotus, secundum Fxtensio-
nem contideretur; hujus mensura erit Linea, (adeoque cursus duorum Padiorum, duplus
est illius qui est unius stadii.) Si mocus longicudo ee breritas, sccundum Durationem
consideretur: hujus mentura Lempus est; (adeoque mocus per duas horas, duplus cs illius
qui elt per horam Onam. ), Si celeritas aur tarditas mocus contideratur; mentura hujus
erit Linea e Tempus invicem comparata: Ouippe qui tantundem Lineae conticit minori tem-
pore, (aut, eodem tempore, plus linexe,) motus elt Celerior; qui contra, Taraior.
Sunc qui alia adhue conlideratione dictum volune, Tempus esse mensuram Motus:
Nempe, prouc ad Motus Ccelestes comparatur. Adeoque tempus quo Sol perasit Zodiaci
tixna omnia, annus dicitur: Duo Luna eadem perasic, Mensis: Ouo Sol à Meridic pro.
greltus ad eundem redic, rox dupcego. seu Dies, artisicialis dictus; Ouo ab Hlorizonte oriens
ad eundem occidens percinsit, Dies Naturalis. Verum dixerit aliquis, (nec male,) Flac
consideratione Notum (caelestem) vorius Mensuram Lemporis, quam Tempus Mensuram
Motus dicendum. OuipDe, Per tOC Solis circuitus rocidem Annos nuETaIUS. NeC DrODEeF
Anni lonsicudinem decerminatur Circuirus Solis, Sed propier Circuitum Solis determina-
cur Anni Longitudo.
Locus autem, quin Cic Duantitas Continua, haud negaverim. Sed aliam ejus elté Speciem
ab ancedictis, non video cur dicatur.
Duplek quippe ab als alese aliis craci solet norio L. Oci.
Sunt qui locum detiniune supersiciem concavam corporis ambientis. Adeoque, quicquid
habet ille Onanciratis seu Magnicudmis, id ixsum elt, quod et Superticiei; nec erit Ouanci
tatis species ab illa distincta.
Alii Locum habene pro iplo Spatio quod corpore completur. Ouique hoc volunt eal-
dem dimentiones Loci leu spatii admiccune, quas Corporis spatium illud occupancis. Adeo-
que nec hoc senti crir nora Ouancitatis Species, ab anredictis diltincta.
Si qui Loci nacuram innuere volune, non cam iplum spatium quod OcCUpAEIE, quam Or
dinem quem habet res locata ad alia corpord: (urpura, quo Sol in Caloest; Pileis in m2
ri:) Id quidem alio respectu verum elt; sed non elt hujus loci. Ouippe hoc ad Praedica.
mentum OBI, aue Situs, reterendum eric; non ad Quantitarem.
Suntautem, Praeter enumeratas, aliae Concinuae Ouancicatis species: Vc. (qui apud Geo-
mectas HCGuCIS OcCurriC) eulus, Cum Superficialis cum Solidus.
Iiem Cravicas, Peu Pondus; ut Libra, Oneiam Drachman Dipondium, Tripondium, Centi-
Ponaium, dc. FF Vis Mocria omnis, (cujus una species est Pondus.) Ec quidem omne
illud secundum quod Majus de Minus (seu Plus _ Minus) quid dicitur. Obicunque
enim csPlus et Minus, ibi est (pegad) Magnicudinis quiddam (some Machness;) Ouoct
quidem

## Folio 101 — 867984570:0859
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000859.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Praecicameniouanticatis.
quidem percob (ad Lac dictum) nune dierum duantitas, seu Duantum, diet lolet.
tlas vero species, aliasque multas, omntunt Logici; praecipuas enumerare contenti.
Verum hic omnino diltinsuendum estinter Lxtensivum (quod dicitur) de Intensivum
(Ouorum illud ad Quancitatem reterendum est; hoc ad Qualitatem.) Ouum assem grario
rem dicimus quam Onciam, (ucut Plumarum illum; hanc Plumbi:) incellisendum Clt L N-
tensive sravius, (Ceu plus habere Ponderis:) atque ad hoc Praedicamentum spectat, (dicit
enim Quantum ponderis.) Ouum vero dicimus Plumbum Lieno grarius este aut Subere:
Curut illius tuerir Semuncia, hujus Centipondium;) intellisendum est Intensive cravius;
(quae, nunc dierum, Gravitas Specifica diei caepit; quasi aut ignorarent homines receptum
olim rocabulum Intensivum, aut nora nomina affectarent) ee Qualitatis cradum relpieit;
adeoque ad Oualitatis praedicamentum spectat, ut ipsa Craritas.
Idem in aliis item Oualitatibus occurrit. Vexore Candens Ferrum, (in exigua licet
particula,) est intensius catiaum (pro magnicudinis Lixe proporcione) quam Lienum ardens
(magnae molis) dum tamen in hoc (Ic PJus Catoris.
Reque huc respicir, quod dici solet, Dualitatem recipere Maeis e. Minus (nempe dum
qualicaris Cradus spectatur;) Quantuarem vero (non quidem recipere magis e minus;
Led) Majus e Minus, seu vorius Plus e Minus. Hoc est; Intensius grave, Intensius
calidum, ec, Qualiratem respiciune; (ejusque majorem eradum;) Led Plus ponderis,  lus
caloris, erc, Majorem Quantitatem, respiciunt.
Tinc item dicimus, lecundum duantitatem, res Aquales diei de Tnaequales; secundum
dualitatem vero, Similes e Dissimiles. Sic Aeer Rotundus, unius juceris; agro Quadra
ton unius item jugeris: Siqualis dicetur, sed non Similis. COnEra VeTO, AgCF QuadratUS,
centum jueerum; asro iem Quadrato, unius jureris; Similis dicetur, (urpore ejuldem F
Surae,) led non Siqualis. Duippe Figura, Qualitas elt: Magnicudo Quantitas.
Ad continuam quantitatem icem Spectane, res omnes (cujuleunque alo respectu tuerint
Praedicamenci) quatenus, Quantae sint, conliderarur. Orpoie, Ouanrum doctrinae, quan-
cum divitiarum, quancum roboris, quancum virturis; ecc. Fc quidem prout Quantitates.
Tuas Corciuntur dualitates, (u, cum Supersicies dicitur, rotunda quadrata, plana, concava
convexa, ecc;) lic nihil repusnat quin Qualitates luashabeane Quantitates; uc cum dicitur,
quancum virium, quantum caloris, quancum ponderis, habeat res aliqua. Acque Substantiis
Paricer; uc, quancum serrae, quancum aqua, quancum critiei, ecc. Et quamquam (verbi era-
eia) erana tritici sint inricem leparata (non quidem Aricte continua, sed conticua tantum;
dum tamen conlideratur, non, quot lint numero grana, led quanta cririei moles; repucandum
est (hac consideratione) quali continuum cAlet.
Ouanciras Discreta (seu Disconcinua) ea est cujus partes considerantur (non quidem ut
communi termino copulaX, Sed) uc ab invicem diltinctae, ee separacae, de quibus quaeri (o-
let Quot Tunc. Dicique Tolet Numerus (aecduos) Ccu Multitudo. Vr, Onum, Duo, Tria,
eC
Esic aurem ambisi porest, an Onum Cicnumerus. Ouippe alii non numerum ette dicunt;
sed principium numeri; adeoque binarium elle numerorum minimum. Alii, Numerum elle
volunt; (adeoque numerum sinsularem admittunt;) quia respondet qualrioni duot. Cer-
cum cst, Fuctidem pro numero habere; _, post eum, Machemaricorum plerosque. Cum
aucem non nili de nomine quaestio sic, poterit quisque prout libuerie loqui, dummodo constet
quo sen su hie aut ille incellisi roler quum Numerum dicit.
Dicitur aucem Discreta quantitas, quia parres considerantur ux coridem res diverlae, dis
cretae, separarae, diltinetae; pocius quam ux una res continua sire conjuncta. Vipote, cum
Decemhomines, aut Centum homines, dicimus; non rem unam incelliximus, sed coridem
quor indicar ille numerus.
Fr quidem quum cerrae dicimus decem jusera; quamquam ea Forte sinc in codem agro con-
rinua; numeraneur tamen quasi estent diltincta. Contra vero, Modius tririci, UIuI GFana
lint invicem separata es numero plura, consideratur ut una Moles.
Sed de qua numerari videntur, reputanda pocius sune (non raro) ut mensurata; neque
eam quot sunt, quam quantum, conliderari. Sic qui tres modios criciei dixerie, trimodium
incelligere putandus elt; hoc elt, tancundem tritici quancum Forene tres modii. Pit quicen
rum pondo dixeric, incellisendus erit de Censipondio. Flinc est quod noltri dicant chree foot
ofrimber) Docius quam chree feet; quando cripedale tienum volune, non tria liena peda-
ha: Fripodem vero dixerint habere three feet (tres pedes) non three foot, quoniam tres
Dedes hie numerandos volune; illic cripedale, menturandum. P.Aque illic, ibree foct, non
tam binae voces, quam una vox (Adjectira) ex binis composica, ut est cripedalis. Adeoque
Three foor of mber, expilelle Pblatum, est rripedatis (moles) lieni: leu tripedale lienum.
Sicimus etiam, a thret so sibot (cripos) hoc est, three foored (tres pedes habens;) Ubi
ex Compotico three. foot, Loluus Detralu Threc. foot ed. Ouod in linsua noltra trequene
est; Firgue in Lacina non raro, ut in Transmarinus, Supercaelestis, Antemeridianus, Cisal
pinus, Lransalpinus, Langanunus Mediterraneus, Subsolanus, _c. Ouxe non lune Com–
Posite ex Trans e Marinus, ex Super e Caetestis, C. Sed Derivata a conjunetis rocibus,
transMare.

## Folio 102 — 867984570:0860
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000860.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Praedicamento Ouantitatis.
transmare, super caetum, ante meridiem, eil. Apes, trans- Apes, transmontes, media terra
(Seu mediterrium,) sub sole, _c.
Eltque ubi subcilius diltinenitur; Se cum distinguune Jurisconsulei nostri inter Seme
stre e Seu menses; illud de semi- anno incelligentes; hoc de sex mensibus (cirilibus) quo
rum quilibet sit dierum riginer octo: Trem, inter a trvelve month de tvelve months; illud
proincesro Anno habentes; hoc pro auodecim mensibus (cirilibus) dierum 28. Sed haec
obiter.
Hinc est quod Nomina earum rerum, quae vel natura Pua, vel ex utu communi, Mensit
rari Colent, non NVumerari, quXquC ex Natura Cua lunt Singularia; Plurah numero carere
TOleHE. Nontam, quod non habere possent liquando opus tit; Sed quod non Solcant Oc.
currere plurium mentiones. FTinc Sol, Mundus, Jupiter, Maecenas, aliaque istiulmodi, (dum-
modo taltem pro singularibus habentur,) Grammacieis aliquammuliis pexhribentur carere
numero plurali. Ac vero, si vel de his considerandum veniac, num plures Cint; aue meta
phorico similire signiticatu occurrant; line scrupulo dicimus (aut esse, auc non ette) plu-
res Mundos, Soles, foves, Macenates. Sic poeta dixerit, Soles occidere  redire possunt; auE
etiam sint Maecenates, non deerunt, Placce, Marones. Addunt Crammarici, TLis Frumenta
dabis. Pensa, Tlerbas, Odam Metalla; (incellise, horum nomina, ut Friticum, Ta
na Thrmus, Lac, Aurum, dec;) uc qux Mensurari (vel pendi) solent non Numerart
Neque enim dicere (olemus, Duot Lana, Lacta, Aura: sed Duantum Tanae, L actis. Aurr
ecc. Verum hic excipiun, sst ubi pluratem retinent, est haec ubi spernunt. Ouvve s
praeter ordinem, hujusmodi concipiantur uc plura, res secuserit. Orputa si de pluribus
Vini (aut Vinorum) generibus sermo sic (puta LSispanico, Callico, Rhenano, Sc.) Vina
dicemus non inepte. Sic dicimus anglice more W ine (quum plus vini) volumus, non more
Wines: nisi Forte plura vini genera volumus; aut lalrem aolia. Sed et POCEX non rarC
(Pro ea quam sibi indulgene licencia) aliique nonnunquam ad horum imirationem, etiam
extrahos ealus, Numeri Fnallasen adhibere Colent.
Ad quancitarem Discretam reterunt nonnuili (ut hujus speciem) Orationem: ideo For-
Tan quod Aristoreles alicubi dixerit Orationem ele Ouancitatem Viseretam, non Continuam.
Ouod ideo puro tuisse dictum, quia, in Sermone, non unum aliquem sonum continuamus,
cundem continue prolonsando (quippe li hoc Foret, dicenda cNet quanticas continua,) sed
prosingulis liceris (quibus vox conltac) cocidem diltinctos (succettire) Ionos proterimus:
qui alii acque alii cum tuerint, discreti pocius loni dicendi Func, quam unus continuus.
Idem dicendum cH de Concentu Musico (qui itaque numerus harmonicus dicitur) propter
diltinctos lonos succectire prolatos.
Idemque in pulsando Tympano; proxter distinctos inibi pulsus, non unum continuum.
Verum, quamdiu sonus unicus eodem tono continuatur (sire in cantu id tiat, sive in ser-
mone,) Ouancitas continua catenus erit.
Quantitatis Praedicamencum, Subjectum suppeditat disciplinis (dictis) Mathematicis:
sire Sciencia illa fuerine live Artes; Speculatiris pariter ee Practieis; puris irem ee mixtis:
Ouxe carenus dici Tolent Mathematica, prout considerant Quanciratem. Quales Tunc,
Arithmetica; quae tractat Numeros.
Geometria; qua Ouantitatem Continuam dictam, Peu Fxtensam tractat: pura Lineas,
Supersicies se Solida machematica: cum horum Affectionibus; ut neulis, Fieuris, Propor.
tionibus, eC.
Acque tae quidem Mathematisae Purae dici Colent; uE quae puram quantitatem, d̀ Mate.
ria abstractam tractane. Reliqua Mixtae dieuneur; ut quae Duancitarem considerant tan-
quam in peculiari aliquo subjecto.
Astronomia, Mocus llactatus Sed Cicelestes.
Geograps Vartas Lerturis paries et Regiones
Scatua; de Ponderibus adH.
Mechamea; de Lu Mcuchinisque eo spectantibus.
Nautica; quae ad Navisationem spectane, Naviumque restrH.
Scioterica; doctrinam cractat Horologiorum, quae ex moru solis aliorumque Syderum
dependent.
Alixque istiusmodi Artes, Deculiaria sibi adsciscune Subjecta. F.F quatenus Quantitates
contiderant, dicuntur Mathemulaa.

## Folio 103 — 867984570:0861
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000861.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
De Praedicamento Oualitatis.
A
e Fradcamenio Mllalitatis.
D Praedicamentum Duihtas (Totorulo) reteruntur ea Rccidentia unde qu’id deno-
minari Tolet Quale. Lon lamen tam lata sionificatione quam ubi Accidens Praedica
bile dicitur praedicari in aule (qua ad omne illud retertur quod extra rei Essentiam est;
adeoq ad omnino omnia acciclemtia extenderetur;) Sed prour (Atrictiori sentu) in com
Cum vero hujulmodi dualtatum, magna sic varietas; reduci Colent ad quatuor (quas
Prima Species Oualiratis olei (olet LTabitus e Dispositio
FIL aurem Flabitus (EEs) 3cunus adventicia facilitans potentiam in aeendo. Oui qui-
dem dunt inchoatus cancum elt, scu imperfectus, adeoque tacile mobilis, vocatur Dispositio
(sadeois,) quae non aliter ab Llabitu distere quam quod impertectior lic. Sic qui artem
(verbi GraLIA) Cianendi probe Caller; dicetur canendi LTabicum adepeus: dum vero, impe-
ritus adhuc, Elementa lalcem prima didicerit; Dispositionem faltem habere dicetur ad hunc
Itabitum; leu habnum incheatum.
Hlabicuum alii Aequisisi dicuneur; ut qui avereitio, de pluribus actibus acquiri Polent;
VE Lineuarum Peritia, quae Budio et exereitio nobis aequiritur.
Alii Infusi; seu aliunde derirati; ue sunt Gratiae (quas dicimus) Spiritus Sancti divi-
nicus infusae; et linenarum peritia Chrilti apostolis Caelitus indita. Oua ab illa altera, ltu-
dio nobis acquitica, pocissimum diftert adipiscendi modo.
Arque ad hanc clasem (quamris Infusi nomen non bene quadret) reduci potest FTabi
sus propaeatus, Corieinale peccarum vulso dictum.) Nam neque hic habitus nostris actibus
aequiritur, sed aliunde derrratur.
Cumque hujus Corruptionis habitualis, eriam Enfantes line capaces: non rideo quidni et
capaces linc habitualis Crratiae ccelicus intusae. Atque ut, per illam, sine proni ad malum:
ita, per hanc, tianc (ubi Deus hoc roluerit) ad bonum proctives; etiam ante annos (quos
rocant) discretionis, aur etiam inde ab uterO maternO.
Flabituum autem lune raria genera.
Flabitus Theologici, recenseri Lolene, Spes, Fides, _ Charitas.
Flabitus Incellectuales, Teu Vircures Intellectus; Intellicentia Sapientia Scientia, (quos
SpeculatiVOS YOCANE;) ec (quos vocant Practicos) Ars _ Prudentia.
FTabitus morales (quos habicus Voluntatis dicas; ut lune illi alteri, Incellectus;) diei
Solene Lirtures morales (quarum C ardinales numerari Polent Prudentia, Justitia, lemperantia,
et Forritudo; quibus accenseri Colent alixe mulea, uc his Tubordinatae:) acque Vitia his vir-
curibus opposita.
Incer Flabirus item recenseri Solent Tres (qua vocantur) Philosophia; Metaphy sican
Physica (quae et Nacuralis Scientia dicitur) ee Fthiean seu Philosophia Moralis.
Irem leprem (quas dieune) Artes liberales; Grammatica, Lodican Rhetorica, Masica,
Arichmetiea Geometria, ec Astronomia. Flis verlibus urcunque intinuaca,
Ora. Loquitur. Dia. Vera docet. Rhet: verba colorat
M. CatI. Ar. nua CV. PBuderat. Ast. Colic astra.
Sunt et alix Artes Corporeae; ue Cantandi, Saltandi, Pincendi, dec
Alixque adhue Artes Mechanicae; ue Fabri, Latomi Sartoris, Brasiatoris, Pictoris, alio.
rumque plurimorum ArteS.
Omnes aurem hosce LTabitus (alio sque innumeros) particularim explicare, quaeque eo
vercinent quaeltiones tractare; non est hujus loci. Sed ad cas sire Artes Are Scientias recur.
rendum elt, quae de illis speciatim agunt.
Secunda species Qualiraris dicitur Nacuratis Potentia e Impotentia. (Siraeis quomns ad-
rauta.) Puta, qua quid aptum est F’acere aliquid aut Pati. Dici etiam (olet Facultas natur.
ralis.
Flac aurem species, Quanris lecundum locum rentele sot, ao tamen primum occu-
trade lacilicer in agendo. Oipore li non adtu Faculcas 10co. motiva; trustra quis speret Ia
bitum saltandi: Nec sperarerit quis FTabitum, Flarmonice C anendi: qui edendi Vocem, P0-
tentiam non habet. Sed mos alicer obrinuit, apud scripiores Logicos; uc Llabitus Poten.
LIA PEXDONaTUE.
Harum Facultarum, scu Potentiarum naturalium, masna est in rerum natura varietas.
Siporem
muni loquela res Quales appellari (olene
rocane) Oualicatis Species, (nisi Genera malis appellare.

## Folio 104 — 867984570:0862
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000862.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
De Predicamento Oualitatis.
LiD.
VIore, in Gravibus, pocentia movena orsum: in Levibus, movendi sursum; (nisi hanc
Potius impotentiam dixeris; qua minus raleant, res leres, grarioribus obtistere, locum in
Feriorem Forrius occupancibus.) Sic, Durities c Potentia resistendi externo prestui; mol
lities, impotentia: (nisi hanc dixeris potentiam cedendi.) Item, in Magnete, porentia altra-
hendiferrum; atque ad sextentrionem inclinandi. Mulcaeque alixe Oualitates; qua quamvis
alia contideratione, ad alia Praedicamenta reterantur, aur ad alias species hujus; gnatenus
tamen operativae Tune qualitates, etiam ad hunc locum jure perrinent
Illae autem Potentia, Peu Facultates, quae hic porillimum nocari (olene; Tune Animae Fa
cultates, et quidem secundum triplicem animae gradum; prout dici Polet, Fesctativa, Sen-
sitiva, de Rationalis.
AnIX (SCu VIIX) Fesetativa; auc (Si mavis Cc loqui) recetativae facullati; (quae
Plancis, cum Animalibus communis est;) Lubordinari Colene, tacultas Mirix, Auctrix, e
Generatrix. Aeque Urici (quae e Nutrix dicitur) Atractrix, Retentrix, et Fxpul
Tria.
Animae (Teu vitxe) Sensicivae, (aue sensitivae faculcari) Tubordinari Polent, Appreben-
siva, e Moriva. Ad apprehensivam, reterune sensus: cum Fxternos, cum Internos. P. X-
ternos numerant quinque, Auditum, Visum, Gustum, Otfactum, et Tactum. Tuternos tres:
Sensum communem, Phantasiam, ee Memoriam. P’aculcarem Motivam, seminam taciunt:
Tocomotivam, et Appetitivam. Acque ad Appeticivam (eju lque duas quastaciune tacultares
Concupiscibilem _ Trascibilem) reterunt Affectus omnes leu Passiones. Hc quidem in Con-
cupiscibili, numerari Tolent AHectus sex; Amor, Odium: Desiderium, Fuea: Caudium, Tri-
sina. In Traseibili quinque; Spes, Desperatio; Audacia, Pimor; et Fra. Non omnes ra-
men lic diltribuune AHeetus; led alii aliter.
Animae Rationalis, praecipuastaculeares, duas faciunt; Intellectum d Poluntatem. Ad
Intellectum, reterre solene tres quas vocant operationes Intellectus; Apprehensionem Sim
plicem (seu terminorum limplicium;) cui dirisendae alsignant primam parrem Losiex
Compositionem e Divisionem (Peu Attirmationem ee Negationem,) cui dirigendae peaetici.
unt Logices parrem secundam: e Discursum, quo spectat Logica parstertia. Ad olunta-
tem, Percinet Porentia Volendi e Nolendi (live Flicendi & Recusandi) adeoque Liberta-
tis lux Fxercitium.
Clarum autem omnium Facultatum (aliarumque) particularis cractatio, quaerenda est
apud Scriptores Philolophix Moralis, Nacuralis, Metaphylica, _c.
Nocandum interim has omnes (aliasque) operandi Potentias, seu F’acultates, ad hoc qui-
dem Praedicamentum spectare (hujusque Speciem quam dicunt secundam:) sed Operatio.
nes iplas, ad Actionis Praedicamencum referendas. Sic, verbi gracia, Facultas Intellectiva
Cs Naturatis Potentia (in Oualitaris secunda specie ponenda:) Sed Intellectio (Ieu actus
ipse intelligendi) Ponenda cst in Praedicamento Actionis.
Tersia Qualitatis species, dicitur, Patabilis Qualitas e Passio (radummn noibrus ny md.
Ouarum vocum hane Faciune ditterentiam: ur illa qualitatem permanentem ligniticet; Haec.
subitaaeam. Sepore, Ruborem vultus permanentem, vocant Pasibilem dualitatem: Rubo-
rem ex verecunca (crubescentiam) Passionem VOCANE.
Huc reterune Cinsularium Sensuum Objecta; ue lune Calor, Color, Sonus, Odor, Sapor, ec.
Sineularium, inquam; nam qua plurium senluum objecta funt, alio reterenda volunt
it Fieuram ad hujus Praedicamenci Speciem Ouartam: Idem de Motu dicendum ester (i
cubi in Praedicamento locatum rolunt; cum hujus aftectionibus Celeritate, Parditate, c.
Sed et Passiones animi, hic reponunE; ut Cunc Tra, Odium eec
Sune aucem Objecta Visus: LuX (aut Lumen,) et Color; vEpOre Abus, Niger, Ruber
Flavus, Ciaeruleus, accis, .
Auditus objecta; Sonus (seu Strepicus) in omni sua Varierate; uE Clamor, Susurrus.
Nurmur, Raucedo Frasor; Sonus mollis, durus; sravis, acutus; harmonicus, concinnus, in
concinnus, ec.
Objecta Custus, Tunt, Sapores omnes; duleis, amarus, acris, acerbus, salsus, Scc.
Offactus objecta, sunt, Odores omnes; Suavis, insuavis, faetidus, fraerans, aromatieus,
ec
Fuccus objecta varia lunE: Ouppe huc reteruntut Sudictates (quae VOCaNCUE) Primae
Caliditas Frieiaitas. Flumiditas, Siccitas: EL Secundarum magna varietas; ue Durities
Mollities; asperitas, lavitas; gravitas, levitas; densitas, raritas; crassities, subtilitas; ari-
ditas, lubricitas; rieiditas, peribilitas: tentor, friabilitas; et liquae sunc ejulmodi; quas
a Primis oriri dicune: Sed ex (ut Loguuntur) Tertiarum, (quas de Qualitates occultas vo
CanE,) quarum oriso obscurior est; ut Sympathia, Antipathia; Qualitates Maenetica,  e-
cra; aliaeque quarum rario tauc sH p epatulo cl
Neque mirandum est quod harum aliquas alibi locatas reperias; nam cadem qualitas, di
verto respectum ad rarias sedes reterri solet. Orpura Cravitas, quarenus subjectum luum
2
Hicie, sensuque percipitur, hic locari solet; eadem vero, quarenus est ettectira morus de
brlum, eA Pocentia naturalis. Sic Aperum e Laeve, prour in sentum occurrune, hie nu-
MCrAYI

## Folio 105 — 867984570:0863
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000863.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
SPraedicamento Oualitatis.
merars Lolenc: prout tamen innituhe aliam acque aliam positionem parcium (superticialium
inier se; ad Fieuram propius peCla. Idem dixero de Denso ee Raro, quae ad Fisuran
MOcuM vero quo reterane, aladiune (quantum video) Logici; seu pocius nulquam p0.
nunc in PrxdicamemO; (contenti, ad Poltpraedicamenta, cractationem hujus relesare.) Non
video LAMMEN, CUT NOn (ut Tempus, Sic) Notum inter duantitates (succelliras) nume-
rent; ejusque icem Afectiones, (celeritatem, carditatem, uniformitarem, difformitatem.
accelerationem, recardationem, _c.) cum religuis Ouantiratum aftectionibus, in guarta spe
cie Oualitaris. Sed e, quacenus sensibus percipiuntur, quidni ad hanc cerciam Oualitaris
Speciem reterantur  (Neque enim, apud me, quicquam valet illa objectio quod (ut fisura–
Lic) Morus, hujusque atrectiones, line pluribus sensibus percepcibiles.) Vet, Si hoc non
placea ad Ouartam reteras qualitatis speciem; eo quod pluribuss sensibus perCiDIanET. L. L
quidem s Motum ipsum pro Quanto habeas, hujus aftectiones (celeritas, tarditas, _C.) CrunL
Ouanticaris determinationes; ut lune Figura, Proporrio, aliaque. Alu Forre ad Actionem
aut Passionem, aue urramque harum, reterendum pucaverint Mocum; saliem Reductive.
Sed liberum elto (per me) cuique, ut voluerit, aut hic aut alibi aut nusquam collocare.
Fluc eriam reterunt Affectiones e Passiones animi; ut sune Tra, Odium, ETorror, Scupor
_c. Duo calu Odium l’urpore qualitatem permanentem) Patibilem qualitatem dieas; tram
vero (ue rerturbationem) Passionem dixeris.
Nec obstat quod inter Potentias naturales numeraverim Tran, Odium, dec. Ouippe Lra
scendi Facultas ibi recte pOtica est; Sed atus irascendi, si non hic loci, laltem inter Atio-
nes immanentes poltenaus MM.
Verum de omnes, quas este volune Oualicates, quas aliis sedibus haud commode colloca-
verint, ad hanc Tertiam speciem reterre Tolent.
Quarca species Oualitatis, elt quae diei Colet, Forma  Fieura, (Nocen ny quua.) OuAM
este dienni Terminationem duantitatis: ue quae dicat Quale sic hoc Ouancum.
Ouanquam enim reformidet forre aliquis (aliis linguis aliisque loquendi tormulis astue
FIS) Fieuram appellare Qualitarem: Pamen xocor grua commode dici Graece, e Qualis pieu-
ra Lacine, nullus inticiabitur; (quod anslice dicinus rehat fastion.) Id quod ablonum
censeri tactat (primum audientibus) hoc est; Ouia Qualitates (in abstracto) de eis Po-
issimum dici solene qua sune tertiae speciei; (qua autem ad quartam spectant, the sape; or
fastion Docius dicimus, quam the qualitr:) Sed (in concreto) uales, de reliquis pariter
dicuntur: e quaerenei Qualis sit haec Faemina non modo recte dixeris bona lican mala, led
e formosa lic an deformis. Aique de Mensa pariter, quaerenti qualis lic, recte dixeris (inter
alia) quadrata lic an rotunda. Pt quaerenti de leste, Qualis sic; de Forma recte responde
rISu Losa Lunica, Pallium, dec.
Vocesiple Forma e Figura (uE apud nos Shape _ Fassion) vel ejusdem plane signiti
cationis haberi solent, vel tantillum differre. Sunt qui tormam, pocius de Animalibus di-
ctam volunt (Faltem nimatis:) Fieuram de Tnanimis. Sic Mensae, Turris, Sedisieu,
Freuram dixeris, (Forte de Arboris:) Sed Thominis, Leonis, Pqui, (externam) Formam
Sunc qui Fieuram, relpicere rolune Tolummodo iplam parcium inter se politionem (quam
Figurationem dicimus;) Formam vero, etiam aliarum qualitatum congeriem connotare; ut
cum Formosam taeminam dicimus, quae non modo bene feurata, partelque habeat jucta pro-
portione disposicas, (quod dicimus e00d features;) Led et Colores commodos; julto ordine
POsitos (quod speciarim Beausy dicimus, ipsamque bellam faminam:) debitumque Eum
cotius corporis, cum lingularum parcium, Motum sestumque commodum Cunde illud maxi-
me oritur quod dicimus a e0od meen:) Duxe omnia Fermosum indicat. (De simili qualica-
cum congerie, incellisendum volune, quum Pinum aliquod habere dicunt a e00d savour
quod de Colore, Odore, e Sapore junctim exponunE.) Sed, prout hic loci contiderantur, li
pro eodem habueris Formam e Licuram haud mulcum aberraveris.
TTinc Linea dicicur Recta, Curva, Circularis, Parabolisa, Typerbolica, LEelix, dec.
Superficies: Plana, Curva, Concava, Convera, Sc. Trem F. lipsis, Frianeulum, Duadrarum.
_C. Irem, Fisura, Rectilineam Curvilinea, ec. Sed de Frianculum, Planum, Spharicum,
_c.
neuti similiter; Recti, Auri, Obruse, Rectitinei, Carvilinei, _c. Trem Plani, Supersieia
des, _c. Irem Anguli solidin sed qui superticialibus illis sune Fleterogenei.
Solida item Corpora; Tunt Planilatera Curvilatera, Concava, Convena, Plena, C ava, dc.
Tiem Sphaera. Cubus, Prramis, Conus, Prisma, Cplinarus.
Sune quidem Linea, Supersicies, e Corpus; duantitates: Sed Peripheria, Circulus, ua
dratum, Sphaera, Cabus, ec. Freurae Tunc; adeoque in Quarta Specie Qualitatis.
Numeri item dicuneur, Pares, Impares, Plani, Solidi, Quadrati, Cubiei, Trianculare s.
Primi Compositi, Perfecti, Similes Plani, Similes Solidi, Primi inter se, ec. Oux omnes
arum iem si pro Duanto habueris; huc reterendi erune Mocus Ceter, Pardus, Onifor-
rtem, (toccO _ Situm,) TCICIas
Numelorum Qualitates ad hanc speciem reterendae Lunt
s Ltralus AClardatus, ec.

## Folio 106 — 867984570:0864
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000864.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De Praedicamento Relationis.
ib. T
huc releras; aut (E id mavis) ad Praedicamentum Relationis.
Et quidem omnium Quantitarum communis est, Ratio, sive Proporrio, et Analosia; quam
culis taliter ficuraris, eisque taliter mixus, Puld, lah ordine, e Tali inter se proportione,)
acque taliter commotis invicem, lattetu alticiehlem manus meas, qualter lolet les algua
Calidam dicimus:) Omnaque Ia Lnt, Site LIPCa LHINE NOTEHII Fate, (M ConetC.
72) quo relpondetur quaie u.  adat) ancatem aes; clge
Sunc qui (nunc dierum) Qualitates omnes exterminatum cunt; ad Fieuram es Mo-
cum ejulmodi omnia reterentes; Faltem i actatuo, PatCCMaLHM (HC HSuTatatUM) Textum.
Sed non animadrereunt Ficuram ipla Quahtatem elle. Juique rem aIXCTIL, ex parci
quam Calidam rulso dicimus: die , Ladus H Cd res, (nempe, Lats, Gltath e Ca Gla
ex, auteriam rei liC COnTCKLX.
cadem opera (si id recte feceris, deque hoc consticeric) exponet nostram Qualitatem: dum
ualitari nomen Facimus CiatoreM.  t S HeSAVCHII. Qualcatem illam, quam
Calorem dicimus; negat s Parauas, Taller ssuratas, taliter moveri, ac. CMDDC HaL.
omnia (sire probe perspecta, sive Pare.m ienorata,) incellecta volumus, quando Calorem
dicimus, aut rem ese Calidam. L Partter de aliiS GtaaOS. SN_C GuaTCMII (MlC
quapiam) qualis sit textura partuuut ecle relponderi; Quolitatem dicic hujus rexeu
titquidem, de renon penitus perspecta, (puca virtute maenetica,) quaerenti unde Ft:
perinde mihi eric; Cire quis respolee d n gualcare Porenire, live a fieuris, textu
moribus, quos ienoramus. Oot se fsatas, leatas, atas fal oS omnes exposuerie:
vero vel id non fecerit, rel de hoc non coluet, Del Suausen lbttan, id Paltem in-
cellectum volumus, quod res sic taliter consticuta (Contexta, commota, ec.) qualiter lune
res illa, quae ab ea qualicate denominari Colene.
De Praedicamento Relationis.
Fdatio est Accidens rei non per se absolute considerata, sed guatenus cum alia qua.
L piam comparatur. Ostenditque (ncis exet) quomodo se haber res illa, ad eam cum
Qua COMPATAEE: ejusque tora FMentia ex hac comparatione dependet. Adeoque dicitur
Zeors coess 2t FTabitudo ad aliquid; Teu ros Exerr ce3s ri Duomodo se habet quid, ad quippiam
aliua. Iplaque Relativa dicuntur rà vees ri quae ad aliquid reteruntur. Palia lune Pater
et Filius; Ouippe tota Paternitatis ellentia in hoc consistie, ut per eam Pater ad Pilium
reteraLuE; E Filiationis, ut per eam reteratur Filius ad Patrem.
EsF quidem alia Relatio; quae Transcendentatis dicitur. Ve quae elt inter Pisibile de V isum
inter Intellisibile d Intellectum; e quae sune hujusmodi. Ouippe Pisibile dicitur quid.
piam cum respectu ad Visum, qui videat: _ Intellieibile, cum respectu ad Intellectum.
qui incelligat. Non tamen eorum coranamra in eo contiltut: Nam Visibile quid esse porest,
ubinemo est qui videat; e Intellisibile, ubi nemo incelligit. Acque haec Tune quae dicimus
Relata secundum Dici: non secundum Fsse: Florumque Relatio, Transcendentatis, dici (o-
lec, non Praedicamentalis. Neque sunt hujus loci, sed ad Meraphylicam porius spectane,
quam considerationem L. ogicam. Fujusmodi aucem relationem connoratam volune in Sex
Postremis Praedicamentis; quae iuaque Pradicamenta Pelaciva diei solent; nempe secundum
hujusmodi Relationem.
Sed Relata secundum Fsse, (quae sune hujus loci;) se mutuo ponunt e. collunt. Sic P a-
rens non estnisi Prohis parens: nec Proles, ni Parentis protes.
Flujulmodi Relationum, magna est varietas.
In Familia; Tune Maritus, Ovor: Parens, Proles; Pater, Mater, Filius, Filia; Fra-
ter Soror: Patruus, Amica; Avunculus, Maceriera; Vepos, Neptis: Dominus, Domina;
Servus, derva; c
In Repablica seu Ctatu Polisico; Re, Subditus: Pastor, Populus; Amieus, Enimieus;
Magnates, Plebs; _C.
In duancitate; Sequalis, Inaequalis: Major, Minor; Dlus, Minas; Dlures, Pauviores;
Duplum Dimidium: Friptum, Triens: ac.
In dualitare; Similis, Dissimilis: Forrior, Debilior; Doctior, Indoctior: Prudentior, Im
prudentior; Tlus minusve V etox, L at aus, eC.
In aliis item considerationibus multis; ue Atior, Frumilior; Dicior, Pauperior: Propi-
usu Remotius: Citius, Serius; Senor Junior: Recentior, Verustior; aliaque innumera.
Circa Kerationem hujulmod RaC LX nocari ColenE; Subjectum, Terminus, Fundamen-
Sn ubi dieieur Philippas Macedo Pater Aexandri Maeni: Relationis Subjectum est
Philippusn
tan Kelatio ipsa Relatum, e CorretatM

## Folio 107 — 867984570:0865
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000865.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
cf.1O.
PhilipPS, GMI RE PaTeK rCtCTEHI ACL RIEKAIOITUMI. Petmanus hujus Relationis es Aexandet:
ad quem ut Filium lic retertur; (uterque, res abloluta, in Praedieamento Substantia;
Fundamentum Relationis, elt Lctus generandi unde tir Pater, (res ablolura, in Pradica
memo Actionis:) Relatio ipsa, elt Paternitas in Abstracto; (unde denominatur Pater,
eltque hujus Praedicamenti: Relatum (Lubjectum cum una relatione Concrecum) est Pa
ter: Correlarum (Ferminus cum oxposica Relatione) est Fihus, ad quem ille relatus elt
Ut Pater.
ConrA verO; OPPOLII Rclationis (quae est Filiario) Fundamentum idem est quod
Prius; Subjectum, Aexander, (qui ance tuir Terminus;) Terminus (qui prius erat Sub-
sectun) Philippus. Accuram Luas, Correlatum, Pater.
Relatum ieuur ee Correlatum, dici tolent Correlariva; quorum Fundamentum est com
mune; iplaque libi invicem Relatum e Corretatum, alierum alterius; Subjectum unius
elt Terminus alcertus; qui itaque dicuncur Termini opposiri; ue e iplae Relationes, Relatio
nes oppositae.
Concinsic quidem aliquando, Relacionum Oppolicarum, idem etté Nomen. Ve sune
Relationum inter duos fratres, duas sorores, duos amicos, duos inimicos, duo aequalia aue
similia, duo inaqualia, aut aissimilia, ecc. Ouippe hic Frater, est frairis frater: Simile, ell
simili simile. Aique trae dici lolene (voce barbara) Relationes Aquiparantiae: (cognomi
nes malim dicas:) Ouarum aurem diversa fune nomina, (quas icaque dicas non cognomines,
Relationes Disquiparantiae; ut Parris ee Filii relationes. Ouippe Pater, eAt Filu pater; e
Filius, eAt Patris filius.
Verum ubi (oppolicarum relationum) Nomina sunc communia; iplae Relationes haben-
ex luncdiverix; (non minus quam ubi nomina etiam lunt diver(a) VExnta, EiThomas
e Richardus line invicem Fratres: Fraternitas Thoma (qua retertur ad Richardum,) d
Fraternitas Richarai (qua retereur ad Thomam,) lunc Pracernitas alia acque alia: (quippe
illius Cubjectum est ZBomas, et Ferminus Richardus; hujus, Subjectum cA Richardus, de l’er
minus Z homas:) non minus quam, ( Thomas e Maria linc Frater e Soror, Fraternitas
ejus, ee Sororitas hujus, sunc dirersx Relationes; quamvis illic quidem Coenomines, hie
aurem non coenomines. Sic, si rectae A B lint inter se inaquales: TnXgu2-
Lras iplius A (qua retereur ad B;) acque iptius B (qua retereur ad A,
suncalia acque alia inaequalicas: (illius urique subjectum cst A, et Fermi
nus B; hujus vero Subjectum est B, ec Terminus A.) Ouod magis achue
liqueb: L, Ii, PrO, A _ B sunt inaequales, dicatur, A major est quam B: Manifestum uri
que jam elt, Inaequalicatem iplius A, esse Majoritarem; ut ipsius B, Minoritatem. Fun
damencum aurem ueriusque inaqualiratis, sunt absolura rectarum A B magnicudines.
Fc quidem ubi idem Relatum, plura habet Correlata, tor concipiendae lunt in illo Rela-
tiones, (utut cognomines Force tuerine, ) quoc lunc ea Correlata. Veputa Si Thomas LE
Richardi limul e Mariae Frater; per diltinctas tamen relationes (ueut cognomines) id fic:
non minus quam ( Richar di Frater Fuerit, e Pater Maria
Hujusmodi Correlariva (live Cognomina Fuerine, Sive non,) diei Tolent (crlispeporr)
Reciprocantia; hoc elt, sibi invicem esse Relarira; adeoque alterum alterius esse: Ie Pater
filii pater; ee Fihus, Fatris phus. Sad lae on ita incelligendum est ac si per casum Gre-
nitivum ea reciprocario semper exprimeretur; sed per alios atque alios casis ut Grammati-
eis placuerit. Sic, Simile, est Simili simile; Majus est Minore majus; et Minus, Majore
minus. Acque alibi aliter, pro diverto vocum resimine.
De Praedicamento Relationis.
racumano Lonis es Paltionis.
Ai C duo Praedicamenta junctim pOtIS Condetaticta videntur quam separatim. Ouam.
lune conjunetae natura, ut Vx alteruu uc altero explicari portic.
ue ab seente proveniens, vel ut in Pariente terminatus. Sic cadem Calefactio prout ab Tene
diversae considerationes.
quam enim aliud sic Agere (xoreir) aliud Pasi (nager) aliud sic Videre, aliud Videri
alind Percutere, aliud Percuti; acque Norum utrumvis suam habet dutinetam notionen
E Ggniticationem, secundum quam in luis respectire Praedicamentis collocantur: Ita tamen
Et quidem unus idemque Motus, nunc Aezio nunc Passio dicitur; prout consideratur res
dicimus; aquam Calesieri. Oc non lam diversa res lint Actio et Pastio, quam ejuldem ret
proveni Aetio dicenda et; prouc in Aqua recipitur, Passio. Adeoque lenem Calefacere
Dum vero setio detinicur Acctachs a quo Subjectum denommatu AenS: Passio, a quo
L alHS

## Folio 108 — 867984570:0866
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000866.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De tramcumentis Vbies Ouando.
Patiens denominatur; Fuju moc DCtMIOeS non tam exponune nacuram Rer; quam do
cent, Voces iplas ita per se este significationis notae, uc detinitionibus non indiseant; 
vix polte nocioribus rocibus exponi quam ip (x TunE.
Seens _ Patiens, prour ad se mucuo respectum habent, ad Relationis Praedicamentum
Spectane: Sed Atio et Passio, pronE hic lOCaNEUE, connocant ablolurum id quod est harum
Relacionum Fundamencum. Nam ipsum seere, aliquid est: ux similiter Pati, aliquid. F F
quanquam sinc Oppolicarum Relationum L’undamenca, id non impedtie quin ex le aliquid
LInE.
Dicieur aurem Atio, (d Passio similiter,) nunc Emmanens, nunc Transiens. Immanens
quidem, quando ita in AgenE manet Actio, ut in aliud extra se non cransear: Sive cum
Agens et Paciens sunt res una cademque. Orcoeitare, incedere, intellieere, dc. Transiens
vero, quando ita ab Agente trantir Actio, ur in aliud exira se Paciens recipiatur. VE, cum
Tenis Aquam Calefacit: Fienumve comburit
Acque txe quidem Actiones e Paltiones Transeuntes, commodistimE ExDOnUnEuE per Vex
ba (ut lognuneur Grammatiei) Activa e Passiva. Oruro, uror: percutio, percutior: cale
facio calesio; (nam vox Calesio, ucur torma id non indicer, ligniticatione Paltira clt, dicique
(olet Verbum Veurro. Passivum.) Emmanentes vero, Per Verba Neutra; ue eo, curro, ri-
deo, Sc. Sed Grammatiei (seu Borius ulirarxe Formulae loquendi) non ita semper adaptant
nomina rebus, uc hoc in omnibus obserretur. Orputa, verbum Amo, si Crammaticam (De
Etemus, verbum Activum eAt, de Transitivum; Actio tamen Immanens est in Amance
nec extra se quicquam in Amaro eficit. FTabet quidem Objectum Tuum, quod AmatuE, Sec
non tam in quod, quam circa quod, verlatur; ut eum, de re aliqua, cosito leu meditor. Non-
nunquam etiam tormula Grammaciea, lune nocionibus Philolophicis contrarix. Vrpura
cum dicitur Oculus Videre Lucem, _ Lux ab Oculo Videri: dum incerim Philosophus
docebie Lucem acere in Oculum; Oculumque à Luce Pati. Adeoque non tam ad formulas
loquendi, quam ad nacuras rerum, respiciendum elt, utrire judicemus, quaenam lE Imma-
nens ACLIO, e quae Fransiens.
Adhaec Praedicamenta, reserenda sunc omnia sive endi live Patiendi genera. Ouxe qui-
dem, respectu Agentis, dicendae sune Actiones; respectu Patientis, Passiones. Adeoque Ope.
rationes, Cive Flabituum, Cve Potentiarum naturatium, quxe in prima de secunda specie Qua
litacis locantur. Ouippe Videndi facultas, elt Potentia naturalis; et Peritia saltandi, a
bitus: Led Tisio de Saltatio, Tune Actiones.
ib. F.
De Praemumans bieo Ouando
A. C. duo PracICamEnIA () Ovi, _ (Xor) Duando: junctim considero. Non quod
L’eadem utriu sque liC NOriO: Sed quia eodem modo respiciune Locum, alterum; alterum
Tempus: atque ita inter se differunt, uc incer se ditterunt Locus, _ Tempus,
Ouippe
al
cerum innuic Obi, (seu quo Loco;) alterum Quando, (seu quo FeBOIC;) res quapiam
ettu aut esse dicitur
Nominantur autem Oi _e Zuando, Potius quam LoCuS _ Tempus; quoniam plurimae
Tunt Loci et Lempors cosiderationes quae huc non spectant
Si Locus contideratur ut ParouS, auE Maenus, auE quam Maenus, dec. (uE, A∞er duorum
jueerum, Theatrum amplum, exisua Cella, minuta Pyxis, inteora Rerio, _C.) Flac ad
Praedicamentum Quantitatis pertinent; Duta, Quantus sc hic locus.
Si Arva sativa dicimus, aut lata Pascua _c. Agrorum Qualitates jam consideramus; qua
ad Oualicaris tertiam speciem pertinent
Si Aorum dixerim Planum Montosum, Duadratum, Rocundum, dec. Qualitates etiam hic
considero, sed quae ad Quartam speciem pertinent, quae Cst Forma es Fieura.
AEvero cum dixero TLic, illis, alicubi, nusquam, ubique, domin foris, Roma, Londini, in
elia, in Callia, in Caelis, in Terra infra terram, ecc. relpiciune haec quaectionem, Oi la
corum: acque ad Praedicamentum Obi perrinent.
Similiter de Tempore; C FToram dixero, Diem, Mensem, Annum, Lustrum, Seculum:
tempus loneum, breve; saepe, raro, semper, _cc. Hlaec omnia Spectant Temporis Quantitatem:
sive Continuam (Ruamaiu:) Sire Diseretam, (Quoties:) Acque eo reterenda sunt
Sed ubi dixero, Fodie, cras, beri, nudius terrius; anno praesenti, aut proxime praeterito:
rempore Mosis, Davidis, Aerandri; aut quoto anno Domini: dec. FlxC, qualtionem Quan.
Lo respiciume, acque ad Praedicamentum Duande perrinent.

## Folio 109 — 867984570:0867
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000867.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
CaD. I
De Praedicamento Situs
De Praedicamento Situs.
omnia rarium ligniticant Sirum leu Lsiionem corporis respectu Loci, aliorumqué corpo
ter se, cum respectu Loci, aliarumgue rerum.
Etu live ad Locum, live ad alia corpord. us aurem haec praecipue respicit.
Sic Trianeula vel Prramides, AB, tau Quidem Similia, (SFGuram
spectes) sed non similiter sita: quippC APCA alS Sursum est, alterius
Deorsum. Sic, Stantis, Facentis, Pendentis, etgura quidem eadem est
loci, cum corporum ricinorum.
Ad Praedieamentum hoc spectanr, varix Positiones, Peu Positura COrpOris;
flantis, sedentis, jacentis, (prone, suxine, semisupine,) senua Rectentis, etc.
Onamgnam hi, 3bsque respectu habito ad locum, ad Prxdicamentum Letionis reterantur:
Sicur illa alterx, absque hoc ad locum respectu, ad quartam speciem Oualiratis.
Duxe camen ablque respectu ad alia corpora, reterosea CMent ad OBi.
eta; quae Altronomi aximutha rocane: Nautx Rumbas.
rem, Scus FTorizontalis auc TTorizonti paralletus (lire ad Libellam,) ad FTorizontem
perpendicularis (ure cieccuo) Obliguus, Lnhans, Recunans, Dectinans, Sc. Ouippe haec
xum.
DRxdicamencum Situs (neiaz) respicie Positionem rei, tum respectu Parrium suarum in-
Diltere autem Situs a Fieura (qux est quarea species qualitatis,) quoniam ea Colummodo
relpiet bolicionem Partium Leeu s, (unde pendet Figuratio rei;) absque respet
(nempe, in Rectam procracta omnium;) Sed Situs varius elt, ratione cum
Gestus item varii, Ambulantis, currentis, saltantis, tripudiantis, repentis, natantis, ec.
Irem, Supra, Infra; Ante, Rerro; Prope, Lonse: a dextran a sinistra, circumquaque, ec
Trem, vertus Orientem, Occidentem, Meridiem, Septentrionem, aliaque FTorizontis pun-
A P.
X
De Praedicamento Hlabitus.
DRxdicamentum Flabitus Peu FTabendi (Exer) respicir ea externa omnia quae quis FTabere
Ldici Toler. OI vestes, ornamenta, possessiones, ec
Ouod non ita incellisendum elt ac l res ipsae quae sic habentur, sine hujus Praedica
menti, (pura vestitus ipsi, ec. quxe ad alia Praedicamenta spectant;) Sed LTabisio harum,
Peu iptum Lhabere; rd éxcw ravra.
AdeOgNE CFTanE Si qui PutanE Testitus ipsos (quos nositem lingua noctra LTabitus dici
mus) hic locandos. Ouippe hi, si Materiam srectes, vertinent ad Substancia Pradicamen.
cum; (Duta Lana, Sericum, Corium, _c.) Si Formam spectes, Pertinent adl quartam (pe.
ciem Dualitaris; ut Funica Joea, Pallium, Corona, Calseus, Oerea, c. Sed Flabitio ho-
rum: Dura restirum esse, Tunicatum esse, Joeatum esse, Corona cinsi, Caloeo indii, ec.
huc pertinent.
Sie, Gerere Annulum, Armillam, Plumam, Honilia exteraque; quae Ornamenta porius
Tunt quam Pestes.
Trem, Glacio cingi, Sica Pusione; instrui Fasta Clipeo, Ombone, Casside, aliisque; quX
Erma dici Colent.
Sic, indui Corona, Sceptro Mirra, _c. Oux funt Flonorum seu Dignitatum Znsienia.
Sed e habere Divitias, Domos, Parifundia Regna, Principatus, Satellitium, Assectas
Servos, Amicos, _c. Onamquam enim haec distantiora sunt quam Pestitus, Ornamentam ex
ceraque quae corpus noltrum accingunt: non minus tamen Llaberi dicuntur; acque ad hoc
PrOPCerCa Praedicaleneum Spectant.
Hobere ouidem Doctrinam, Prudentiam, Virturem, dcc. pertinent ad Qualitatis Praedica.
mentum (ejusque speciem primam e secundam,) quoniam haec externa non sunE, Sed intra
hominem ipsum. Pulcbrum este, Formosum, Deformem, ec. ad Oualicaris speciem quar-
cam. Irem, ubum ellen Vierum, Fuscum, Rubisundum, ecc. ad ejuldem speciem tertiam:
cum

## Folio 110 — 867984570:0868
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000868.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
cum hae Cnt Patibiles Qualitates, atque externorum sensuum objecta. LTct a ett, L
num, Maenum, Pusillum, ecc. ad praedicamen Saunatis. Guoniam omnia qua lic
haberi dicuncur, non Cunc extra ipsum hominem. Sed, cC Splendidum, Divitem umptuose
Ornatum, Sc. ad hoc spectant Praedicamentum FTabitus, Ccu T Labendi res externas
Nec hominem tantum spectat hoc Praedicamentum, sed ad alias icem les extendi porest.
Sic. Arborem ornari dicas foliis, Roribus, Fructum eec. Terram vestiri Arboribus, Syots
Frueibus, ecc. A des instrui Supellectile, T apetibus, Pasis, Ornamentis, _c. F.quum inaut
Fraeno, Lphippio, Pectorali, eC.
bitio, hujus eric Praedicamenti.
Duippe cum omnia haec LTaberi ritu dixeris, Hor L2d
De Ante-Pradicamentis, etc.
De Ante-Praedicamentis es Post- Praedicamentis.
TF. quem cerreant grandiloquentia haec vocabula Ante. Praedicamentum de P est. Praedica
Nmentum: Sciac; nihil grandius his vocibus ligniticari, quam, quod sristoteles, cum
Fractatum seriberet de Cateeoriis, (quae Praedicamenta nunc dicimus,) explicanda quaedam
pucarerit ad ejus incellectionem spectantia: F.F quidem eorum aliqua sub Inicium, quasi
Praefationem leu Prolocum ad ea quae sEguunEuT, quae Ancc. praedicamenta dicuntur (uipore
praecedentia:) quaedam vero sub Finem, quasi piloeum seu Appendicem ance cractiiorum:
quae itaque Post. praedicamenta dixerine Interpretes. Adeoque haec Nomina, non tam Maceri
am inibi craditam spectane, quam Locum quo ponuntur. Si itaque sibueru Aristoteli, ca
praemitrere quae jam sequuntur; ee vice verta: qua jam funt ante. praedicamenta dicenda
Forent Post. praedicamenta; quaeque jam lunc Post praedicamenta torent Ante praedicamenta-
Inter ea quae Praedicamentis praemitit; ostendit, Ouid, per Onivoca, A. quivoca (quibus
accententur nalosa) e Denominativa (quae nunc Abstractum e Concretum dicimus) in
cellexerit. OUX VOCantuE Pres Definitiones Ante prae dicamentales; suvcori uor, opcoripcor, et
NaECOVICOV.
Ostendit porro quid incerest inter Dici de _ Fsse in: nempe illud respicere Subjectum
Praedicationis: hoc, Subjectum Tnhaesionis. Ft quidem illud Concreris maxime convenit;
Hioc Abstractis.
Trem, quid per Complerum incelligendum sit de Incomplexum. Ec quidem, Alia este
Complexa Voce, non Re; Alia, Re, Sed non Voce; Alia, utraque: Alia, neutra.
AEOVC HX TUnE quIX VOCanEUE Divisiones Ante praedicamentales dua. OUIX Omnia nOS
Tuis locis Fupra explicarimus.
DOCEEPOETO; duod dicitur de Praedicato, diei de Subjecto. Hoc est, Quod aftirmatur
univertaliter) de Generali quoris, altirmandum item eRe de eis omnibus sive Specialibus.
lire Particularibus qua sub eo Generali concinentur. Orputa, Ouicquid de Ammali dici
cur Oniversalicer; hoc est, de Omni Animati; dicendum eciam de Lomine, Bruto, Cane,
Fiquo, Socrate, Ducephato, Cc, ut quae lune Animalia.
Liem, Genera Subordinata easdem habere posse Species e Differentias; non autem qua
Opposita sunt, aut non subordinata. VrpOrC, JLomo e Brutum, qua Animalis lunE Spe-
cres; item Rationale _ Trrationale, quae lunc ejuldem Disferentiae divisivae; sunt ilem Spe-
cies e Differentiae (led remoriores, non proxima,) C’orporis, seu substantia Corporea:
Duoniam Animat elt subordinacum C Orpor2. Iiem Corporeum, quae eAt Differentia constitu
tiva Corporis, elt etiam Differenna constituriva (Sed Remorior) Animalis. Ouia Corpus
ec Animal Tunc Genera Subordinata, alterum alteri. Jux autem Opposita lunt. aut non Sub.
ordinata; uI FLomo e Brurum; quamquam habere possine idem Gemuos, ut Amimal; cal
demque differentias genericas Consticutivas (remoriores,) ut Corporeum, animatum, Sen
sibile; non tamen caldem Species aut Differentias divisivas, auc etiam c’onstiturivas specisi-
Cas es proximas. Ouippe Errationale, quae cs differentia prexima Constituiiva Bruci: L0
mini non convenit. Trem Lquus, Canis, Bos, etC. Qua Tunt Bruri Species; non elle pollunt
Species Thominis; eo quod Lomo ee Brutum non lunc Subordinata, Led Coordinata et Op
Posita. Acque hx Tunt quae dicuneur Ante. praedicamentales Reculae duae.
Sunt iritur omnino (proue numerari lolent) ante praedicamenta Septem, (guipDe tO
ridem, Prxdicamentis praemilie Aristoteles exponenda,) Tres Definitiones, Duas Divisio
nes, _Duas Regulas
Ad calcem vero subjungit (appendicis loco) explicanda quaectam alia, (qua itaque
Post praedicamenta dicuncur:) Nempe, Vocum quaruncam (quas ante ulurPaverAt) di
erlos sixniticacus; prour alio acque alio sentu nonnunquam ulurpantur. Non quidem
carundem

## Folio 111 — 867984570:0869
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000869.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
CaD. 16.
De Oppositione simplicium Terminorum.
carundem signiticata omnia exponens; sed quae praecipua putarerit d nocatu digna. Sune
autem numero Duinque, qua toridem PoSt. praedicamenta dicta LC,  r aI
indicata:
OpP. Pri. Mo. SimuI. FI2. tot sunt P ost prae dicamenta. HOC CtC, su Lhas, Simu
Motus, de Labitus; de quibus ordine jaim dicetur.
A P
De Oppositione simplicium Terminorum
VM in PrXdICAMEKCOFUI Ia cCacu, Oppositorum (aer rmesueveor) Pacienda CTAE MENEO
 Ouid per Opposita InTCHIBaCT, _ quibus modis ejulmodi tiar Oppolicio hic exponit.
Per Opposita IMIELIIGuNEHE NON Qualitereunque OppOla, due invicem repuenancia: ut
PuTa, Cum unum muIES PATILET OpPOHHMI: (quae Disparata dici TolenE; ui BOS, Lquus
Canto, Leou alia que Bruti Species:) Led, cum Suum uni rantum opponitur; Scilicet unt co-
Tlorum Oppositorum, Quatuor numerari Colent senera. Relarive Opposita, Contraria, Pri-
Relative opposita, TUnE qua Correlativa Cupra diximus; uepore Relatum cum luo Correlato.
Ve pater de filius. Quam quam enim idem este POSTit de P’ater e Filius, diverso respectu;
(Duca Fitius unius d Paser alterius;) non tamen ejusdem, et codem respectu.
Contraria detiniri solenc, quae sub eodem genere, maxime distant. Ic calidum es frier
dum; album ee nierum: qux contraria qualitates dici Tolent. F.c quidem de contrariis qua-
litatibus pocictimum hoc incellisitur; de aliis rero, propter qualitates concrarias.
Concrariorum vero, Alia dicuneur Immediata (leu immediate contraria) inter qua non
incercedit medium. Or in Numeris (incegris incellise) Par e Impar; quippe nullus est
Numerus (inteser) qui non sit, vel Par, vel Impar. Alia, Mediata; incer quae Medium
intercedic. Nempe, vel medium Participationis (quod de urroque participat) ut in Aqua
sepida, quae de calore ee trigore participat: Vel Taltem Medium Abnesationis; uE Color
Paber, quimedius est inter extremos Album e Nierum; non tamen per participationem.
ut cH Cineritius aliique Grizii (Crers dicimus,) ex albo et nisro comminri; sed tancum.
modo per Necationem, urpote qui neuter eorum HI.
Privative Opposita, dicuntur LLabitus e Privatio ejusdem in subjecto capaci. Vc P.uN
e Tenebra I Aere: Visus e Cacitas in Oculo. Quorum quidem FTabitus elt Acidens
reale; Privatio autem elt, per le Non ens; Sed, Prouc a nobis concipitur, tic ens rationis.
Additur, in subjectocapaci; quoniam Privatio (prour hie Lumitur) non de omni ablencia
dicitur, sed de absentia ab eo Tubjecto quod Flabitis capax elt, (adeoque dicitur etiam
absentia debiti esse; hocelt, ejus quod inesse debuit.) Adeoque Lapidem non dicimus Ca
cum (ucur non videat) quia non elt ridendi capas. Pc non nili nalaxonsmeos dicitur (quod
naeicodcos diei Coler) asblind as a stone (instar Lapidis caecus;) lalrem li hoc rellricto
sensu incelligatur caecus, et non laciori sentu quo idem eller ac non videns.
Verum hic nocandum elt, quod Vox FTabitus criplici salcem sensu apud LOgicOS OCCUE-
Fic. In pradicamento Qualicaris, per TTabitum incelligiur qualitas facilitans porentiam in
acendo; ut habitus canendi, tripuaiandi, citharizandi, ec. In Praedicamenco L Tabitus, in-
telligitur de FTabitione rei cujuspiam externae; ut Tunicatum esse, Indui Poea, Monilibus
ornari, casside Lesi, eec. In h0c P ost. praedicamento, incellisuur de praesentia cujascunque Ac
cidentis, leu torma accidencalis, cujus subjectum de quo asitur capax elt. Sed e plures alii
hujus Vocis signiticatus polt occurrent in Polt praedicamento Flabitus.
Contradictoria (Cire contradictorie opposita) Tunt positio es nesatio ejusdem. VI LLomo
d non-homo: Lapis de non lapis; Videns e non videns. Adeoque horum alcerum de quo-
cunque subjecto dicendum eric; de Lapis utue non dicatur Caecus, rire camen dicitur non
videns. Aeque in hoc differune a privative oppositis, in quibus praelumicur subjectum capax:
quod in hISNON RCQUIEITuT.
Finc est quod Non homo, non videns, e horum similia, dici Colene termini infiniti; ut.
Dore in intinium extensi (praeter id unum cui praefigitur negatio) ad omne aliud, quicquid
sando non explicile Pucu Dujusmodi negario, led in verborum lalcem ligniticatu
ptieie laceat, eu mpari contradictio; ue li dicatur FTomo irrationalis, quod sentir
CaLommem e non Bonem. Acque haec diei (olet contradictio in adjecto; iem op
dem oppolitionis modo.
vativa, e C ontradictoria.
positum in apposito.
demum LC
Verum hic distinguendum ElL incer ContradietOrIA, PEOUE RIC LUIMUNEUT; REMPE PYO LeT.
minis

## Folio 112 — 867984570:0870
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000870.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De mons Prius eo Simul.
homo, _ Socrates non est hemo, de quibus post dicetur suo loco.
neqlie medium abnecationis (quod etiam vocalaum subjecti;) quorum lalem actcn
inter quae nullum intercedic medium.
quae hac occalione recente Lose.
minis simplicibus; (UE FTomO E non. BomO:) e Contradictorias propesitiones, (ut Soerates est
HIaec Contradictorie opposita, lunc, oppomorum omnium, maxime oppossta; ue qua nul-
lum admiccune medium: pura, neque Medium participationis (quod medium formae vocant)
admittunt reliqua oppolitorum. Orputa, in Relativis, rir elle potell qui (Socratis) neque
pater est neque filius; item, qui neque dominus elt neque servus. In contrariis; ColOr,
quineque Abus est neque Niver, (ue Ruber, Viridis, Cineritius, Sc;) Aqua quae nec C a
lida est nec Frieida (led Tepida;) In Privarivis: Lapis, neque Videns elt neque Cacus.
Ac in Concradictoriis, nihil est quin sic vel LLomo, vel non Boino: Videns, vel non videns:
Non nedem quin alia esse postine Oxposira (BLalCL HIC CnUIETAIA QuaTIOT GenerA; ) ut
cum TLomo ec Brucum dicuntur Oppositae Species lub eodem Animalis GeneTE: nec LameY
dici Polent Contraria; Propcer id quod dici Lolet, Substantia non recipit contrarium, aut Sub-
stantia Substantiae non contrariatur: (hoc elt, non per se; sed ratione tanrum Qualitatum
COnErarIATUI; uE Aqua Calida e Frisida.) Se de su orum genera, ea sun
 A P.
De modis Prius es Simul.
Tario quidem sentu res aliqua dici solet Prior quam alia.
Ex quibus hi quinque numerari Colent.
Tempore, Natura, (Prius) Oraine, Causa, ec FTonore.
AliiomitcunE, PriuIS Causa (ut quod sit natura prius) acque sc habent;
Tempore, Natura, Prius, Oraine, dic e Tronore.
T. Prius Tempore; ut dies hesternus est Bodierno prior. Sic Adam priOE Mose;  Mo-
Ses Christo.
2. Prius atura; ut quod esse porest absque altero, sed illud alterum non absque hoc;
sive, ut loquuneur, a quo non redit essendi consecutio. Sic duo Tunt priora tribus. Ouippe
duo este postune ubi non sunt tria; non aurem tria ubi non duo. Sic animat peius homine.
Sic (si causalicatis prioritarem non ne aliam recenseamus) causa prior efsectu (incellige
id quod est causa;) quamris enim causa, qua causa, esse non porestline effectu, (cum causa
ec causarum sint relata;) id tamen quod jam fit causan Pollet esse ab (que eo quod est esse
Erus, non aurem hoc ablque eo.
3. Prius Ordine: uE Licerae Syllabis priores; et Simplex Composito: Faltem Primum
Secundo. Secundum Tertio, _c.
4. Prius FTonore, Teu Dienitare; upore quod Dignus seu Nobilius censetur. Sic, apud
nos, Dux Marchione prior dicitur, hoc est, nobilior: Marchio Comite; hic Vice comitei
Vice comes Barone; et lic de caeteris dignitacum ordinibus.
5. Prior Causalicate: ue quod alcerius causa LIE. Sic Rationale habetur Risibili prius;
quoniam a Rationalitate protluere censetur Risibititas (eo quod Animalia Bruta, taud ob.
terrata Fuerint Pidere.) FF Sol prior lua luce, (ut qua ab eo oritur;) ee Solis, LuIN, PrIOF
Lumine Aeris.
Fieri quidem pocelt, uc aliis adhue sentibus vor Prius aliquando ulurpetur; sed hi haberi
Tolene poriores; de li qui lune alii non erunt illi ab horum aliquibus mulcum divert.
Jam vero, quormodis aliquid altero Prius dicitur; coridem iMlud alierum erir eo Poste-
rius.
Et quidem toridem simul este quid dicitur, hoc elt, ipsi suppar seu aequale: Pura simul
tempore simul natura simul ordine, (Leu ejusdem ordinis,) simul dienitate (Teu dienitate
aequalia) simul causalitate, (ur con causa in eodem ordine causalicaris.) Sed (neglectis
religuis) hi solene teligi eres modi Simul.
T. Simul tempore: ut Rationale e Pisibile: Caesar  Pompeius.
2. Simul natura; uE quae a se muruo dependene; ue Pater d Filius: Duptum de Dimi-
dium: aliaque Correlativa.
3. Simul Divisione; ut quae Tunc coerdinata membra dividentia, ejuidem Divist. Vipore
opposicae specres lub eodem eenere; Duo Dimidia, aur Quaruor quadrantes, ejuldem dirili.
rabuo aidencibus lacis conscuit. Adeoque e Prius loco, iemque Posterius: hoc c
Praecedens
Ec quae tunt hujulmodi.
Elis addas, l LIBCC simul Loco: Mo qutue Pluribus corporibus minus convenit; at plu-

## Folio 113 — 867984570:0871
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000871.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
8
De MotuLitu.
P: acedens _ Subsequens: (Es urique non minus Praecedentia Loci, quam Tempori
praecedensia: d’nili hocic ele dixeris cum Prius Ordine.
A P.
De Motum  Ladit.
VX. Proxime lequitur exponenda Vox est Motus. Oui, generali signiticatione,
usurpari solet de omni Transitu, a cermino ad terminum. Signiticatu quidam prae-
cipuo ee famoliori, incelligitur de Moru locali, seu transicu de uno loco in alcerum:
puta, Liac Donum. Sed, sentu ampliori et mecaphorieo, de quavis alia mucarione al
Mocus, numerari TolenE Sex Genera: Generatio, e Corruptio; Auementatio, e Diminu
lio: Alteratio, a Latio
MOcuS quo producitur Substantia aliqua; dicitur Generatio: e, quo Substantia destrui
EUT. Corruprio. Ftquoniam (communi leze nascendi) Substancia non ex nibilo generatur;
_, quando Corrumpitur, non trantie in nihilum: Generatio igicur unius, cum Corruptione
alterius, conjuncta est. Orpura, Ei Aqua in Aerem commutatur: At Aquae deltructio, leu
Corruptio;  productio Aeris, Leu Generatio-
Quando, eadem manence Substantia, Fuc Qcansitatis MUITaLO; L reS CX minori FE Major
ut cum extenui Surculo HE PrOCeTUS Ibor; aut ex Puero, Vir:) vocatur Auementatio
Si tic ex majori Minor, (upuia, ex pinsui plenoque corpore, ti mareidum, ee in minorei
dimentiones contractum,) rocarur Diminurio.
Ouando, mavence Substancia, mucantur Qualitates (una vel plures; ) Viputa, quum
Aqua Drius frieida, jam tic Catida; aut Fructus immaturus, matureseit: Vocatur Meratio–
Ouando res aliqua de loco uno in alium EraNSFExtE, (upuca Londino Oxonium, vel de do-
mo in domum, leu loco in locum, quanculacunque lueric ea distancia;) vocacur Latio, leu
Notus localis.
Et quidem; Generatio d Corruptio dieuntur Motus ad Substantiam: Auementatio de D
minutio, motus ad duantitatem: Alteratio, motus ad Dualitatem: Latio, motus ad Locum.
In Lingulis autem spectari Colent Terminus a Quo, Teu Unde Actransitus; de Terminus ad
Quem cransitur. Motus aurem, leu Morio ipla, neque cum tic dum est in priori termino (a
quo:) quia nondum caepie: Sed neque cum est in posteriori (ad quem;) quia jam finitur:
Led dum actu itur ab illo ad hunc.
Aique hoc est quod innuit sristoreticum illud, dicentis Nocum esse lactum entis in po-
tentia, quatenus in potentia. Nempe, quum quid Fentiiatem quidem aliquam (ire essen-
eiam) habet; est tamen adhuc in potentia ad aliquid quod nondum habet; seu in capacitate
ut illud sic quod nondum est; (sire illud Substancia Fuerie, Cive Quantitas, Sire Qualitas.
Sive Locus, aliudre qu de quod sic est in potentia:) actualis ad hoc Tendentia Peu Transi
sio, (au quod Lic etphtia,) eAt id quod Morus dicitur. In Motulocali, a Londino
Oxonium usque, neque cum sic dum quis Fondini manec, neque eum quum ad Oronium
perrencu elt; sed Actud ile intermedius, quo inde huc cransicur, est Motus ille. Icem
dum Aqua mOreTur (hoc elC, mUTatuT,) d Stacu Frigido, ad Ctacum Calidum; Motus ille
neque in hoc consistii, quod tuerit Frigida; neque quod jam Facta est Calida; sed in ipso
ctu quo ab illo Ctatu (I quo FuCrat) ad hunc (ad quem erac in potentia) transirur
Hoc elt; Aintis (Aqua, HBIrum) quod est in potentia (ur tiat calica, necdum est,) Atus
ille (calescentia) qui ei a respectu competit quatenus est in potentia (nempe ue tiac calica)
Crutio e Annibilario; (quibus quid aut ex nibilo producitur, auc in nihilum redisitur,
quamquat Motus este ridedneur; (ille ad esse, hic ad non esse:) non camen inter Motuum
genera centeri Polent. Ouod ideo poristimum evenise puro, quod Atus Naturales non
Tinc; (sed Dei omnipcents ActuS; quos aut ipnorarit Aristoreles, auc non agnoscebat:
adeoque sub Natural CMmuderatione cadere haud censebantur. Sed et (quod nunc pro
causa lolet allignari) Gena in altero deest Terminus à Quo; in altero, Terminus ad Quem:
ibilenim, pronon Tero, habendum rolune. Adeoque hoc saliem disterune d recensi
Olrimum (quod vocant) Lest praedicamentum, dicieux Flabitus, Teu Tlabere. Vbi octen-
ditur quor sioniticatus abele  VoX Llabeo. Octoque recenseri Polenr Modi L Tabendi
habere hanc aut ila Lanutarem, Tlabitum, Facultatem, c.
FTabere hanc aut illau Mmlitatem, seu Magnicudinem.
J. Thabere reo ereunssunos leu adjarentes: ut sestes, Loeam, etadium, etc
una conditione in aliam.
eRiple Motus; seu transicio a Prisido ad Calidum
is Mocuum generibus.
4. FLaberc

## Folio 114 — 867984570:0872
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000872.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De Causa  Ffsectu.
5. Flabere aliquid in Patre,  Visum (rel eriam Caecicarem) in Dculo; 
Acque hi sunc tigniticatuum AlIgu (non dixerim Omnes) quibus oceurrere norata elt
Verum incer eos non oceurrie (ut atos taceam) georcs signitieatus ille, quo dieicur Quo-
modo se habet (rcos exci) hoc ad ilud; qua Llabitudo dici Colet, aut etiam Relatio.
Alias vocum Expolitiones, quas Neque in Ante praedicamentis (ue Loguuneur) neque in
Post. praedicamentis habet Aristoreles; quas tamen, ad commodam Praedicamentorum incel
lisenciam, necellarias censuir Porphprius; exhibuic hic in cioararu, seu Inrroductione lua ad
Calceorias Ariltorelis; qua et de Praedicabitibus; quae nos supra consideravimit.
Sed de alia suvertunt Detro explicanda, de quibus in sequentibus axetuT.
Flabere has illatre Parres; ut Caput, Manum, Pedem, de
A P.
XIX.
NurC, a
6. Tlabere aliqure in le Contentum: ut Aquam in V ase.
Flabere Possessiones: Lerras, A de s, etc.
8. Flabere Vxorem.
Vox Llabeo.
e Calusit ecti.
ARter Ca (GuX VOCANE) Post p a dicamentia quinque; alixe sunt adhuc Voces (seu
Nociones rerum prour se mutuo lespiciunt) quas explicandas centierune Logicorum
aliqui. Velunt Causa, _ Liffectus: Totum _ Pars; Subjecrum, Objectum, et Ad-
junctum, _c. Oux quamvis proprie ad Metaphysicam considerationem spectane: Tunt ta-
men Losica e Metaphy sica ram inter se cognarae et quali congeneres disesplinae, Wl HOM ip
Causa de Fffectus, Tuncinter se cermini Relaciri; quorum illa quidem ut Dans elle conL
Causae numerari Colent Ouactr. Sifficiens, 3 qua: Materia, ex qua; Forma, pex quam;
Caula sfficiens, elt Agens ipse G Facie (ur Sutor calcearius, qui conticit Calceum: )
Maseria, et id ex quo conticicur, (ut Corium:) Forma, id elt per quod fic ut res calis Li,
(ut ipsa Forma seutigura Calcei, the sape, or fastion of asboe; quippe, Materia, lic fiert
rata Hcealeens:) Finis, est propter quod tic: (pUTa, ut PES FESATUIE:) Oux omnia Tuas
vabene Causalitares in ordine ad sffectum (puta calceum) qui producieur.
Ec quidem tales lune (Causa e siffectus,) non tancum in his Mechanicis exereitiis, (ubi
cractum quid, et manibus palpabile, durat siffectum:) Sed in aliis omnibus Actibus Feu
Operationibus, etiam immarenribus. Obicamen setus ipse, nonnunquam, est qui produ.
ciur iffectus: ut in Volenden Amando, Elicendo, Intellieendo, Coeitando, ec.
Caularum hujusmodi, in oui genere, magna est varietas
Fifsiciens et vel Principalis, vel Minus principatis. Vepura, in conticiendo Calceo; Ft
Ficiens Principalis, est Calcearius ipse: AE Subula, Culter, _c F sicientes item tunc; ted
minus principales; Instrumentales dicta. Sic Scribis quidem FLomo, (ur causa principa
lis,) Sed Denna est leripcionis Instrumentum.
Inter Eficiences minus principales; numerari (olent Motiva (quxe vocanE) quibus inci
TatuE AoenS ad agendum. Qualia TUIME (QUX VOCANEUE) Causa esueo de egnpHIIMN
Vronca, cum rir Tracundus, leri occalione data, alium percut: Dui sic pereurir est pex.
cultionis causa principatis; Cladius Bacululre quo Ferit, Instrumentalis; Sed jracunda Bo
minis dispositio elt caula xeonouem animum inducens seu disponens ad hune actum; e data
occasio seu provocario (renuis licet) est rponalaentrum qua ad agendum excitatur.
Materia, leu Causa materialis, CAt vel proxima (ue Corium ex quo HL calceus;) vel re–
mota, ue Pellis (animalis) ex qua fic Corium; aut (achue remorior) Filementa quatuor
ex quibus supponimus coultare Pellem; auc (omnium remociltima) Materia prima, ex qu’a
conctare dicuncur Macerialia omnia, quaque ipta cactem manet sub omnium f’ormarum vi
cisticudine.
Forma ilem, vel remota divatur vel proxima. Veputa Corri seu Pellis Forma (ea Seilicet
per quam Corium elt auc Peslis,) Tunt Calcei Formae Remoriores; sed ipla forma leu fieura
Calcei (unde Fc quod elt Calccus) est Calcei Forma proxima ee immediata.
Finis Timiliter, vel provimus ett, vel remotior, vel etiam Mimus. Calsei tinis proximas
et culamen pedis; remotior, ell utema a sanitas corporis; vel remotior adhue, quic
quid ulira tic proxier quod imaotentia illa e lanicas sune deliderabiles. Sed _, Praecet
Ho3u
congruum tuerit cadem hic tractare.
deratur; hic uc inde Recipiens.
e Finis, Propter quam, res HL.

## Folio 115 — 867984570:0873
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000873.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
De Suojecto, Objecto Adjuncto:
tios, alii esse poltune Fines minus principales; Vputa Decor, auc quicquid Ornamenti sit, in
Obi autem plures tunt ejusmodi fines, quorum alius (ut dictum est) ultra alium fierit;
Fines Suboraineti dicuntur; (urpore quorum unus est in ordine ad alium:) omnium remo-
rissimus, ei Tolec Finis Otrimus; rerlguique, Meaia seu fines intermedii ad illuns ultimum;
Dulngune irem inter Finem operis _ Pinem operantis: IIIe est ad quem Res ipla tendit:
hic, ad quem spectat AgenS. Sic, ubi conticitur Calceus; Finis operis est Tutamen pedis:
Sed finis operantis, est Duestus quem BI Facit Calcearius conticiendis Calceis; e quidem
(rembtior) victus et vestitus aliaque quae nummis sic conquisiris emenda Lunc; aeque (ad.
Outerum item airia et cespuors: Caisa e Praetenus, Teu Pratensio. Ouippe alia sune
non raro, agendi causa vera; alix quas pro causis praetendit asens.
C dp. 20
hoc Calcei seltamine.
ex quidem quilibet, ad cum qui iplo elL TCMHBeOT.
huc remorior) sanitatis lux vitaeque conterratio; aliaque istis adhuc remoriora.
u A l. LLL
De Subjecto, Objecto, Adjuncto.
YOZ Subjectum, plures admicic sentus seu significatus.
Subjectum Praduationis (seu Subjectum de quo) Correlacirum haber PraediCatu
Icu Fraedicabile; quod de eo vel actu praedieatur, vel lalrem praedicari aptum clt. (DC
quo Lupra alct CH.) sic quidem, prout ad Praedicabile retertur (quod de coaprum est
praedicari) lic ad hune locum pertinet: ucpoce, ut terminus simplex, contideratum. Sed
prour ad Pradicatum letercur (quod de eo actu praedicatur,) lic ad sceundum L osic par-
abjectum Tnhasus (lubjectum in quo,) Correlarirum habet Accidens. De quo item
Sed aliud porro est quod vocs Subjectum Aahaesionis (quam Tnhationis) dicas: Cui
Correlatirum cst Aajunctum. Duod quidem non tam stricte unitur, ut Accilens subjecto
Tuo, (Bura, in Equo, Cotor, LSara aliaque R qui Accidentia;) sed laxius; ut Franum,
Fpum, Phaterae, dc. Oux ad Rquum pertinere porius dicas quam ipA inesse seu inba-
rere. Adeoqne sajuncta dut lenc; Lquusque, horum Subjectum. Sic, ad Perram (Bt
Subjectum) Adjuncta dicas, Cramen, Sesetes, Arbores, ec. Iplilque Arboribus Adjuneta
Alque haec sunc ad quae respieie Praedicamentum Fabitus. Cum hoc ramen diterimine;
Res spIX, ut Fraenum, Lphipolam, _c. Tunt Adjuncta: Sed LLabitio horum, pura P. phippia
cum esse Fraenatum esse _c (hoc ett siphippio, Fraeno, Bc. instrui,) lune Aecidentia ad
Verum aliud adhuc est Subjectiu quod Subjectum Tractitionis seu Occupationis dieas.
Subjectum circa quod verlatur actio. Orpore Arbor leu Lienum; circa quod verlatur quis
dedolando aur etiam sculpendo, quo stacuam inde conticiar, aue quid simile. Ouippe hoc
Subjectum dicas, aur etiam Objectum, hujus occupationis. Dicitur dt Materia cirea Duam.
(Sic Thados Flomeri, Tubjcetum, lre objectum, est Frejanum Bellum: FL, Odesscidos, Pe-
rectnationes Cyssis.) Lademque Maceria (seu quancum ejus superest in contecto opere)
exH Materia ex qua: Puta, ex qua (Sculpendo e dedolando) fic Scarua; eltque hujus
Eltque aliud adhuc subjectum, quod item Objectum dicitur; quod dicas Subjectum
duoa, seu Objectum duod: EItque Feinus seu Objectum Actionis. VrpuTa, cuc Vide
mus, Amamus, Desideramus, Speramus, ecc, Aurum, aut quid simile: Aurum illud dici-
rur Objectum hrusuis Sanus, Amoris, Desiderii, Spei, eC. Vipore in Dudd cerminarur Actio.
xem spectat; uc quod jam tic Subjectum Propositionie
supra dictum elt.
dicas, Frondes, FJores, Fructus, dec.
Praedicamentum illud spectantia.
(quae supra dicta elt) causa materrans.

## Folio 116 — 867984570:0874
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000874.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
De toto ( Partibus.: 69
A P. LLLL 1
De Toto Partibus: Divisione, s Distributione.
LOcum  Pars Tunc voces, ex communi usu, ita nocX, ux (pro generali earundem signi
ficatione) Definitione non indiseant. Ouippe Totum ctt, quod est (aut elle porest)
in Partes dirilum auc distribucum: Partes autem quae hoc Zotum conticiune; cujuscunque
Fuerint generis illud Totum, Partesque.
Sed, pro vario Diritionis seu D Ariburionis genere, alio acque alio sensu uTurpantuE Z0.
tum et Par5.
Nonnunguam Vox smbieua (sive A. quiroca sire Analoga) distribuitur in varia sua
sioniticara. Li Aque haec Divisio A. quivoci in sua A quivocata, aut maloei in sua Analo
a; (de quibus Tuo loco supra dictum est.) Dicique Tolet Distinctio. F. F quando dicitur.
quo senlu rox ea lic hic loci incellisenda; diciur Distinctionis illius applicario. EL qui-
dem rix ulta Vox, aut L’ormula loquendi, tam cerra ligniticationis est, quin Distinetiom
nonnunquam opus exit; ue octendatur, quo sen su quod de ea dicitur verum lic; ec, quo sen-
Cu non LL.
Sed praecer hanc Pocum Dislinetionem; Res ipsae solene varis modis dividi; praeterrim
nis cribus.
I. Ouando Generale seu Onversale quid, distribuicur in suas live Species sve Parricula-
ria. Acque sic distribui dicitur Forum Oniversale, in Partes Subjicibiles. Vecum Animal
(tanquam Genus) diriditur in duas Species: Lominem, e Brurum: omoque in Tua In-
dividuam Soeratem, Platonem, Petrum, Johannem, exterolque. Partes hae dicenrur Tocius
Universalis.
2. Ouando cujuspiam rei Fstenciaq seu inteora Hatura, ex rariis constiui dicitur esten-
tiam eam complentibus; Diridi dicitur Porum Fssentiale, in Partes constitutivas. Vrcum
dicitur Corpus Vaturale constitui ex Materia,  F’orma: Aut Tlomo ex humano C’orpore
e Anima rationali. Ouippe hae Lune Partes constituentes; illud, Torum Fssentiale: Laque
Compositio Physica dici Coler. Similiter, Ouando ex Genere de Differentia constitui dicicur
Species; Ot cum Animat e Rationale, dicuntur Parres Constituentes Ttominis. Eaque
diei solet Composirio Losican seu Metaphrsica. PL quidem urroque modo constirui dicitur
Totum Fsentiale.
2. Ouando Entesrum aliquod ex pluribus Parribus, Particulis, Teu Membris componi
TUr; OE Corpus bumanum, ex Capite, Brachiis, Craribus, aliisque membris: Domus, et
Fundamento, Parietibus, Tabulatis, Tecto, Sec: Inteerum, ex duobus Dimidiis, aut Qua-
arantibus quatuor: _c. s, ex duodecim Onciis; Libra Monetaria, ex Vieinti nummis
Soliais, etc. Orbs, ex aliquot Vicis, Venellis, Adificiis, _c. Totum hoc vocatur Inte-
erum, Ceu Pocum Inteorale; Partes vocantur Membra, leu Parces Inteerales, aut etiam
Inteerantes.
Et sineulae Divisionum harum, capaces sunc Subaivisionum plurium in particuilas inu-
tIOTES.
Sed de aliae sunererum Divisiones sen Distributiones, secundum vacias considerationes
Accidentales. Pura, cum Hominum alii dicaneur sbi, alii Nieri, alii Fasei. Oux non
est distributio Generis in Species, auc Pssentialis distriburio; (Nam Abi ee Lieri non sune
iversa hominum Species:) Sed Distributio secundum Aecidentia, adeoque Distribuiio
accidentalis. Sic Aneti, Callin FLispani, Sc. Secundum varias Resiones. Trem, Mercator.
Faber, Medicus, Turisconsullus, ScC. Secundum varias Occupationes, Professiones eu Vila
rationes. Sic Ubedo: Parieris, Paprri, Lilii, _c. est Distriburio Accidentis, secundum
Subjecta. Aliaque mulea paltim occurrunc rerum Divisiones, pro variis Aecidentibus,
Subjectis, Adjunctis, aliisque Considerationibus rariis.

## Folio 117 — 867984570:0875
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000875.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
aD.
dem e
e Luem to.
u Lua, des lecenteri lolene Ldeniuatis de Diversitaris gradus; Numero, Specie.
Genere.
Eadem Numero uMI Quae rem eandem parricularem desienane. Ve V irgilius _ Maro (eun-
dem numero Hlominem designantes;) Sic Ovidius e Naso: Prem, Bucephatus & Fguus A.
levanari; cundem numero Lquum detignantes. Sed Socrates e Plato, WEHE Natura Conre-
nimme, Numero tamen differunt. Fsic, non clt IIC
Oux aurem Numero aNterunE (ut Plato S Socrates) poltime tamen Nacura convenire;
eaque vel Speciati vel Generali: Adeoque vel Specie vel Genere convenire dicuntur. Sin mi-
nuS; Specie auc Genere differre. Sic Plato et Socrates (veur numero diverti) convemiune
Specie; (cum uterque lic PLomo:) adleoque Genere, mulco magis; (nam, li ucerque Ll0-
mo LE, Animal ileMr exic.) AC Socrates d Bucephalus, non caneum Numero differunt, led
e Specie, (cum Zomo SE alteF, alEEr Sguus;) Genere tamen conveniunt; nam Animat eAt
uterque; Socrates aurem et Planca; difterunt non modo umero e Specie: Sed de Genere
Provimo: (cum alcer animat lic, altera non (ic:) CONVEHIUHE TaeN Senere RomOtO. Nam
uterque elt Substantia, _ quidem Corporea, de Animata-
Parum aurem, Tdencitas maximan ell, eorum quae lunt Idem Numero, (Tdentitas Nu-
merica vulso dicta;) Auic proxima, c, dentitas Specisica (corum quae sunt ejusdem
Speciei:) Hlac minor est, Zdentitas Generica: Major tamen eorum qua Genere proximo
auc proxinquiore) conveniunt, quam quae conreniune Genere remotiore.
Contra verO; Diversitas, major ell, dicterencium Genere Remoriore quam Propinquiore:
et horum major, quam specio cancum ditterentium; ee horum adhuc, quam ditterencium
Solo Numero. Major aurem Tdentivas, minorem includic: Diversitas Limiliter.
Sed, praecer has; aliae adhue lunc aut Conrenientix, aur Ditterentix, aAccidentales. Sie
Quantitate conveniune Aiqualio (quorum est eadem Quantitas;) ditterunt Tnaequalia
(quorum quancitas est diverla.) Aualitare conveniune quae Pune Similia; differunE, quae
Dissimilia. Ft quidem in una Oualicare Convenire vollune, quae in alia Differunt. Sic Sat
e Saccharum: Colore conveniunt; Sapore difterune. Sic res Pjusdem eAe aue Diversi di-
Cuntur, Loci, Temporis, Resionis, Occupationis, Opinionis, c.
In Mecaphysica, aliter censeri Colent Fdentitaris _ Diversitatis gradus. Pura, Realis.
Modalis, eo Racionalis; acque hiaec quidem, rel Rationis (vE LoguunEur) Ratioeinatae, vel
Ratiocinantis.
Oux ne melius incellieantur, considerandum elt (ex ante dictis,) Tominem, Equam.
rborem, ecc, ejulmodi elle uc Fxistentiam e Subsistentiam quali de luo habeane; adeoque
Signancer) Res dici solent. (Cujusmodi, linon sola, Praecipua laltem centeri Colent Sub.
stantae.) Sed Rorunaitas, Mollities, aliaque sccidentia, subliltenciam de luo non habene;
neque aluer existunt quam Modificando rem aliquam; absque qua, ne ipla quidem esse pos
Tunc. Ouxe itaque dici solem non tam Res, quam Modi rerum. Vrputa, in Pila Cerea;
pocest quidem haec Cera absque Rotundicare existere; non aurem hac Rocunditas ablque
Cera; neque alicer quam ut per hanc Cera lic Rocunda. (Nam, liquid aliud rocundum lic,
Rocundiras ejus non elleadem quae erat Cera, led alia rocunditas.
Jam vero ea Realiter differre proprie dicunc; quae ditterunEut Res e Res. UE TUnE LL
mo e Abor, auc etiam duo homines, auc etiam (aquxe) dua Custula; quarum hac non elt
Illa; nec illa, haec.
Oux aurem ditternnt uE Res e Modus ejus (ut Cera, ejusque Rolunaitas;) aut ut duo
modi ejuldem rei (ur, ejuldem Cera, Romnaitas ee Flavedo;) dicuntur cantum Modaliter
differre, (sive lic, ut Res e Modus; Sive, ue Modus e Modus:) Cum enim hi Modi, non
aliam habeane subsistentiam Rei; quam quae est Cera, ejulre rei cujus suneModi; (quae
quidem communis estejuldem Rei Modis omnibus:) non pottunt illi Modi, vel ab ipla RC;
vel inter le differre Realiter: adcoque non plus quam Modaliter
Sed duo Modi, diverlarum Rerum, sive sinc ejuldem seneris modi, lire diverti; (uc lunc
Porunditas Dila, e rocundicas Pomi; auc duarum Pilarum Rocunditaces; aue Rocunditas
unius, ee Flavedo alcerius;) differunt realiter. Ouippe, cum Modorum uerque non sit
alia res ab ea cujus est modus; sincque tiae Res diverta; etiam Modi hacumrealiter disse
runt.
 lae etena Modates, quamquam non dicantur Reales, non tamen sune mere
masinariae:
Dem ee Diversa, vario sentu dici Tolene.

## Folio 118 — 867984570:0876
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000876.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
maginariae: adeoque diei Tolent Differentia ex parce rei. Ntam hxec Rotunnlas (idem-
que de aliis Modis intellige) quamquam non lic Res (eo sentu) neque tamen Nihil elt;
Ice Medix qua(I naLIEX InFer Rem _ Nibil: alleoque dici Polet Aiquid Fntis, e Modus
Rntis; uc qui non elt Res ipsa, qu’a est; oudo quo est
Fst tamen minor adhue ditterentia (quam c Modalis haec quam vocane Differentiam
Rationis; uc qua a Racione noltra, leu direrla tetn Ccleratione dependet. Or cum
Duodecim denarios (Moneta nostra) consideramUS ut Solidum inteerum, vel u LMa
Seu Monetariae Librae) partem vicesimam: quippe rancundem ell urrobique atque ses cd
dem; led diverso modo considerata. Similiter, Saccharum live conlideratum ur Dulce
sive ut Abum: elt adtruc idem Saccharum. Adeoque Ratione rantum disterre dicuneur.
Sed ee Disserentia Rationis altienari lolet duplet; Rationis Ratioemala,  Lt
Otterenciam Racionis Rariorinata, CaM vOCanE quX habet (ut loquunuE) fandamentum
in RC. Vctunc Saccharum conlideratum ut Dulse, aique consideratum ne Abum. (Quam-
quam enim, neque Albedo neque Dulcedo, realiter ditterune ab iplo Saccharo: Abedo 1a-
men non cll Dulcedo; neque Dulcedo, Abedo.) Oux quidem dilterenciae oriri Tolent ex
Variis Modis ejusdem Rei: dieique solent inadae quati Conceptus ejusdem RCi. Cumque LC
Coideramus Modum unum, non considerato aliero; Abstrahere dicimur: AEque hinc cst
quod dici Colet, Abstrahentis non est Mendacium. Orpore, qui Saccharum contiderat ut
Dutce, non considerato abum item esse; non tamen Necat ele Ubum.
Ditterre Racione Racioeinante, dicuneur, quorum Ditterentix fundamentum in RC nOn SiF
sed solummodo in Racione (consideratione, seu imaginatione) considerantis. Vrputa, cum
MmonetX noltra) Solidum dicimus Duodecuplum denarii, aue Subvicecuplum Librae morte
carix: Quippe ucroris modotancundem dicitur. Similiter, si nulleuu ium, di-
CamUS, Ternarii Duadruxlum, aue Binarii deupt (LL - 3k 4 = 2L8.) SupDe Nu-
merus uicunque identet.
De Definitione  Descriptione.
a P.
2
tioemantis.
De Desinitione 66 Descriptione.
Vum Fox vel Res aliqua, ienoX MCertaeve sit, auc Sienificationis, aut Naturae; ne
Mltarium elt (laltem apprime commodum,) eam live sienificarimem Vocis, sive Na
Curam Rei, nOtiOribUS VeIBIS Explicare, acque Determinare. Vbi rero VOX auE res
Ouam quidem live Explcationem (ienori) Sire Determinationem (incerti,) Defimitio
tit quidem Definitionem Vosis, dicunt, gliando vel explicatur vel determinatur ono sensit
Vox aliqua, aur Loguendi formula, incellisenda sic; Falcem eo loci quo spectat ea definitio
Depmitionis NTomen _ VTus, Vule Cnius desumpra Fuiste ex Fuctide aliisve Ma-
ibeseos Lestroro. Oui quoles utpanda venit Pox aliqua, seu Pbraseoloera, aut 10
quenda formula, quae apud alios aucrarius occurrit, aue minus nora sc, aue alio fortan sensu
hric uturpanda quam alibi; Colene (rollendae ambiguicatis groria,) in ancecestum Detinire
acque Decerminare, quo sensu relint has roces seu phrascolosias inrelligendas esse. OuX
quidem est Definitio Vocis.
Inhorum Imicationem; Philosophiae Naturatis Seripiores, (aliique qui Rerum NVaturam
explicare Patagune,) eandem Desinisionis rocem adhibene, dum Naruram Rei breviter ex
DONUnE. Aeque hanc rocaNE Definitionem Rei.
Cum hoc tamen diserimine; quod Matheseos Scriptores (aliique qui aa eorum modum
res explicarum cunc) allumunt libi libercarem (qua et concedi (oler) tum voces novas (S
Fert occatio) cudendi; cum alias alio sen su usurpandi quam alibi nsurpari Solent; et utris
que cum imponendi sionificatum quem ipsi commodum duxerint: qux quidem, apud eum
qui
ralium rerum seriproribus, hanc libi sumere libercatem, non permiltum est: Duibus detini
es
Ouamquam enim Geometrae liceat, prout ipsi libuerie, detinire, Ouo sensu velitille Vo
ceo Cioni e Frianeuli WFUEpaTC: PUTA, prout cas Detinie Fuctides, (qui sie detinic Conum
uc Toli Frecto conveniat; ec sic Trianealum, ut Toli conveniat P lano Rectilineo;) autprO
 Apotlonicis, C qui lic detinie Conum uc eliam Sealeno conveniar;) aut prour Lheodesuto
aliqua, sc aliunde Patis noca; Rxplicatione tali non elt opuS.
nem rocare Colent, auc (si minus pertecta (IC) Descriptionem.
Definitionem Ac reto, quanao He explicatur Natura Rei.

## Folio 119 — 867984570:0877
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000877.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De Desatione dsctiptione.
qui sic detinn Tanculum, uE Sphaericis Trianeulis etiam conreniat;) aue adhue alias:
Non camen Physico perinde licebie, pro libitm detinire, qua fuerit L qui aut Arboris natuTa.
Duam si alirei detinar quam re vera (it; talla erit haec Detinirio
Definitio Pocis (quae dicitur) tieri porest per Vocem aliam notiorem: VEpuTa B Ca
ballum detinivero, id quod alio nomine squum dicimus: AUE Fquum, id quod anglice
dicimus a FTorse: Irem (i dixero, Maronem eundem ese ac Virsilium; Nasonem, cundem
cum Ovidio
Auceciam per Vocis Fcymologiam; Vepura Si Friansulum detinivero quod habet tres Aneu-
los: Quacransulum, quod Quaruor. Salcemcum Vocis usus, eum F’irmo Tuo conveniac;
_ non (quod IaDeHt) ab eo recedat
Sed justa Definitio ligniticatus Focis (Phraseotre,) talis esse debet quae exacte decerminet
(neque latius neque Arictius) quam lacC PatCAE VOX ea (PeU PHTaLIS,) Calcem apud hunc
Scriptorem, hoc in loco. Oe ubi Fuclides definie Trianculum; non quidem duod tres ha-
bet aneulos (utur ea vera tuerit Definicio Crammatiea,) Sed, Quod rribus rectis continetur:
quoniam ille. Prianculi rocem non alio sentu USUEPaEuTUS eraE quam pro Frianeulo Rectili-
neo; utut Vox illa, apud alios, latius extendatur
Definitio Rei (qua dicitur) calis esse debet (Talrem s omnibus numeris perfecta HC) uF
detiniex Rei naturam exacte exponat; nihil omietens quod ipsi sIr sssentiale, neque admi-
Scens aliquid quod PSentiale non SII
Onamquam enim, etiam hic, nonnihil arbirrio permictendum sic, quousque Nomen rei
definiendae exrendi volumus; (urpura, an Canis nomine, praeter Motossum, Canem Vena-
Ticum, Leporarium, aliolque multum inter se dirertos, Led Canes dici lolicos; comprehen-
Tum item velimus, Vulpem, e Tupum, qui ab illorum aliquibus non magis difterre cense
antur quam inter se difterunt illorum rionnulli: ) ubi tamen de Vocis ambitu convenit
quam lare pateat; (quod ad Desinitionem Pocis perrinet;) non pro arburio licebit noltro-
quam hujus esse Nacuram velimus detinire.
Definitionem hanc, constare docent Logici (Talcem ubihaberi potest) ex Genere proxi-
mo, veraque Disferentia Consticurivan ictius Speciei quae est detinienda. Vrputa, cum 270.
minem dentuune nimat Lationale.
Ouoniam vero (etiam inter Substantias) non ita tacile est Specisicam formam altignare.
quo vera habeatur Differentia consticurira; Dujus loco, adhibendam permitennt Conver-
sibilem aliquam Proprieratem: Orpura (i Frominem detiniverine Animal Risibile; Fquum
vero Ammal Lmmibile.
Ononiam autem neque semper in prompeu sic ejulmodi Proprietas; Flujus etiam loco
admitrenda docent Lecidentia communia; tot scilicer d calia quae Pacis diltinguant rem de-
finitam, ab aliis, quae cum ea conreniune in Appellatione Generali. Ouam tamen Descriptio-
nem porius dicendam docent quam Definitionem. Veputa, si squum detiniverine, Bestiam
quadrupedem, tali forma, tali maenitudine, cestantem in collo jubam, prolixa cauda orna-
tam, docilem, tractabilem, robustam, humanis usibus accommodam, onera gestando, trahen-
do, inequitari aptam, etC. Lc quidem qui Lquum lic descriplerit, melius mihi videbitur Na-
curam F. qui explicalte; quam qui ipsum detiniverit, animal Tmnibile. Prxelertim cum,
quid Finnire lic, non magis sciamus (Fortaste minus) quam quid sC PquuS.
In Accidentibus detiniendis, haud meliorem speremus Definitionem quam qux Descripiio
dicitur: Orpura, ab Ffficiente, d Fine, a Subjecto, Adjunctis, Fffectis, Operationibus,
horum limilibus.
Ex quidem nonnunguam, haud rectius detinireris, quam rem ipsam sensibus exponendo.
Eequis enim rectius intellexerir quid sc Abum, Vierum, Rubrum, eec. quid Lux, Color
Tenebra, quam Inspiciendo: Ouid per Dulce, Smarum, Aidum, Sec. incellisatur, quam
Custando Duid per Suave, Faetidum, _c, quam Odorando Ouid per Sonum, Pocem, Grave,
Acurum, ecc. Quam Audiendo Aeque in aliis limiliter.
Fujusmodi aurem Definitio (sire Pertecta sive Impertecta) pura Thomo est Animal Ra
tionale; E cota limul sumatur: est integra Proposirio; neque ad hunc locum pertinet, (sed
ad sccunda LOsica partem, quae est de Propolitionibus.) Si vero Definitio, lepararim d
re Desimta conlideretur; pula Animal Rationale; Sic quidem est Simplex Terminus; est.
Aliae sunc adhuc rerum considerationes, quas hic cractandas expectet Forre aliquis. Vepu.
ta Quid Simplex, Composlum. Lccesfatlum, Forruirum, Continsens, Possibile. Empossibile
dec. Sed malim ad Mecaphy sicuit contiderationem haec remivtere: Adeoque Logices P arii
cf. 23.
que hujus loci
prima tinem hic BOnO.

## Folio 120 — 867984570:0878
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000878.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
De Secunda operatione Intellectus
De Propostine.
LLONDA Mentis Speracio (prout dici Colet) in sententiam redie it res eas sve
voces quae in prima considerantur uc termini simplices. Arque huic dirisendae Prae-
Oipuca, cum melue concipimus Nosionem Cire Conceptum objectivum aliquem qua-
lem vocibus simplichous LoCus indicare; ut lune sequus, Fomo, Amimal, _C. hanc rocamus
simplicem Apprehensionem, dicique (olet prima operatio Intellectus.
Oando aurem hujulmodi plures in Sententiam aliquam (prout nos loqui Colemus) Peu
Orationem redisimus, sire componende live dividendo id tiat; (hoc est, affirmando Teu ne-
eando unum de altero;) ut cum dicimus, LTomo est Animal; Pquus est Amimal; Pquus non
est TTomo: _cc. Dici Tolet Compositio ee Divisio: (prouc vel conjunguntur vel separantur ille
Simplices Termini;) quae Secunda operatio Intellectus centeri Lolet. De qua in libro aei
Eppnreias agic sristoreles; quod de Interpretatione exponunt Interpretes: hoc est, de expsi-
catione mentis in Oratione aliqua, quam Propositionem vocant Live Fnunciatimem; auc eti-
am Ffatum, Pronunciatum, Axioma, _c. Prout alii aliter rem eandem nuncupare loleant.
Propositionem aptiltime detinias, Orationem (lire Sencenriam) quae quid vel Affirmat
vel Necat.
VBi (disjunctire) dico; afsirmat vel nesat: quia NON OCCUrrIEVOX Lacina, quae (Gene-
ris instar) de utroque dicatur. Si vero vocem Assero pro tali reputemus; dicas Propositio
nem cC Orationem qua quid asseritur; Duta, vel Affirmando, l alteras este; vel Necando
si alteras non esse. Ulam Compositionem rocant; hane, Divisionem, quia res illie Conjun-
suntur; n deparantur.
Acquetimé dividi solec Proposuio; in assirmativam, qua quid attirmatur; ee Necativam,
qua quid negatur.
Et contequeniee Propositiones aliae dieuneur Verae; quae sic AstimanE AuE NepanE ut res
est: alia Falsae, quae secus quam res est Astirmane auc egant. Viputa S dicam, LLomo est
nimal: Pquus est Animal: Cunc quidem tix, Affirmationes verae: si dicam, FTomo non est
Eguus; CsthaeC vera Negatio. Sin dixero, Tomo est Rquus: Lomo non est ammal; Fal
sa unt hae Propositiones: illa quidem Falsa Affirmatio; haec, Falsa Necario.
Frinc est quod alii Propositionem detimane, Orationem indicativam, verum vel falsum
Senisicantem. Ouod quamris omnino repudiandum non dixerim: Onicquid enim AIeri
cur (sire attirmando sive negando) necesse cstur, aut Vere aut False alleratur. Priorem
tamen detinitionem poriorem purarerim, e magis genuinam: Ouoniam Asserere (attirman-
do aut negando) est quid ancecedaneum veritaci aur Falticaci ejus quod lic alteritur; adeo-
que axtius explicat Nacuram propolicionis: Verirasaurem aur l’allicas, et quid contequens
ad eam naturam; ue Proprietas inde relultans.
Sed vox Tnaicativa, (quam cgo in Aperendi roce inclusam reputo) non incommode
addieur. Ouippe Oratio quae non elt Indicativa; hoc est (ue loguuneiir Grammatici)
Modi Tnaicarivi; aut huic aequipollens; non erit ca, Propositio, qualis hic incenditur.
Onamquam enim, apud Fuclidem, alio (que Geometras, Propolitiones quas vocant Proble-
mata (quibus aliquid proxonitur seu jubecur faciendum) modo Infinitivo aut Imperativo
proxoni Tolene; VE, Facere (vel Fiat) Trianculum aequilaterum, super datam rectam ter-
227
Theoremata (quibus aliquid asseritur) sunt illa Propolitiones quae hic loci incelliguntur:
ac cum dicitur, Linea recta est omnium eosdem terminos habentium brevissima. Sic, in com
muni loquela, L, fuec, Ne maneas, e horum simile: Tubene quidem aliquid, aut Protii
benc; sed nihil ANerunE; nihil rel Attirmant, vel Neganc. Pariter, ubi dixeris Si Sot
Ortus
Fcinne Sccundam partem Logica

## Folio 121 — 867984570:0879
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000879.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
C. aP. 2.
De Partibus propositionis Catecoricae.
amare proximum: Verum eadem proposirio, si sensum spectes, sic etiam resolvi poterit;
Amare proximum est, id quod debeo, (Teu quod oportet, aui est, officium meum:) ubi Subje.
ctum (de quo tir lermo) elt Amor proximi; Praedicarum (quod de eo aftirmatur) officium
meum. Vel sic etiam; Officium meum, est amare provimum: puta, si quaerenti duid sit of
ficium meum: respondeatur, Amare provimum; tensus erie, Officium meum, est (incer alia)
amare provimum. Ubi Subjectum (de quo tit Termo) CA officium meum (aut hjus Calcen
Dars aliqua,) Praedicatum vero Amare proximum. Vel etiam, Si Sic arguere relim; Provi
mum meum amare debeo; Sed Titius est mihi proximus; PrSO, Titium amare debeo: Ma-
niteltum cst (secundum intentionem arguentis) quod Subjectum propolirionis prima elt
Proximus meus Peu Vicinus meus; Praedicatum aurem (quod de eo aHtirmatuir,) quod
hanc amare debeo: adeoque argumentum, explicice positum, hoc erit: Vicinus meus tatis
est ut quem amare debeam; Titius est vicinus meus; erso, Titius talis est ut quem amare
debeam. Vel denique, Officium meum est Amare provimum: LLOC eAt (si amorem LIbCaL
Tubiectum tacere) Amor est officium à me proximo debitum.
Jam vero, Ouanam ex relolucionibus hisce (aut an alia quaepiam ab his omnibus diver-
(a) sic in praelenri calu adhibenda; non ab ipsa ltacim verborum Formula parebie (UE quX
omnium capax est,) sed ab incentione loguentis judicandum erie, aut ratiocinii SCODO. LL
quamquam eadem propolicio, retento eodem senlu, possie in tales diverlas tormas cransimu
cari, quae singulis hisce considerationibus singulatim respondeant: Non tamen expectan-
dum est, (neque hoc incendimus) ut unusquilque qui Loquicur aue Scribit, ad hunc (e ad
Stringat Paedancilmum, ut hoc semper FaciaE; (non magis, inquam, gnam AELENCAEUT, GTFaM
maticam si spectes, voces omnes in eo ordine collocare, quem diriseret Syntaxeos ordo:
Ted permitrenda est cuiquam ea liberras quam rariarum linguarum Idiorismi, ee loguende
Formula admitcunt. Aeque, ue Lectoris vel Auditoris lagacitari reterendum elt, lecun
dum regulas Grammaticas, jultum Syntaxeos ordinem investisare, ucur alium ab ordine
verborum: ita, secundum regulas Logicas, reram sructuram Provolicionis exquirere, quam
quam obscurata sic, ut involuca, percurbato verborum ordinc, aut d Grammatica Syncaxi
diverta.
Summarei huc redit; in omni Propositione considerandum est, Ouid illud sic de quo fit
sermo, (quod Propotitionis Subjectum eric;) e, Ouid sic quod de eo vel AFirmatur ve
TeSatuT, (quod erit Praedicatum:) acque hi duo, propolicionis Termini, censondi sune
per Copulam connexi; quae quidem Copula, vel separatim exprimitur per verbum est, vel
quod Eaepe sic) in Praedicati rocibus inrolvitur, indeque extricanda.
Onando ha Propolitionis Partes omnes, separarim, es Tuo quae que ordine conspiciuntur.
dici (olet Directa Propositio: Ouando autem vel perturbato ordine, vel defectu aliquo, vel
alio quocunque modo, inroluta est, adeoque minus perspicua; dici Colet Indirecta Obli-
quame Cryprica, auc alio nomine non absimili. Oux quidem (nevites) Crypses omnes, Ob-
seurationes, Occultationes, aliare involuera, Tunt (quando poltulat occalio) tollenda: Sup
pleto quod deticie, aut lubincelligitur; releisso quod redundat; extricando quod involu-
cum est; acque in ordinem redigendo, quod erat luxatum, aut percurbatum.
Fujulmodi aucem Propolirio (qualem hic descriplimus) una simplex, per le polira, dici
Tolet Catesorica propotitio; (prout ab Lsypothetica aut alias Composita, de quibus post di
cetur, concradistinsuitur:) Nam narngoecicta Craece, Latine reddi loler Praedicari, hoc est
de aliquo AAtirmari rel Pegari. Cumque aliquid directe vel ACtirmatur vel Negatur, (abs
que ambase, cergirerlatione, circumloquutione, auc quod dicitur reiihout 25 or AnS;)
dicimus loqui Catesorice, e Cateeorice respondere
Ouando aurem Propoticio conditionaliter protereur, (ue si Sol oritur, aies est;) aut L
alias Composita: Dici Tolet Propoticio Lsypothetica; hoc es, Conditionalis. Non quod Pro-
poticio omnis utcunque Composita, Cic proprie Conditionalis; (Tunc enim alii modi quibus
Propotitiones componi pollune:) Sec quod, ex Propolicionibus Compoliris, ea prae exeteris
nocams cemtert lolet qua proprie conditionalis est: adeoque nomen potiores placuerit omni
vus impercire. Aut Cau prO Catesorisa e. F ypoibetica, maluni dicere Sumplicem de
Compositam propolicionem.

## Folio 122 — 867984570:0880
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000880.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Qualitate Propositionis, 69C
De Qualitate Lros: Assirmativa es Necativa
Dropolicio limplex (qualem jam deseriptimus) vel Apirmaciva est vel Necativa (prove
anic dictum) prout Praedicatum, de Subjeclo, vel Attimatur vel Negatur; hoc est
Drout Copula vel Altirmatur vel Nepatur; live vel Pse dicitur vel Non esse. Vc, Si dicatur
siguuis est Animal; hic, nimat de L. quo ACirmatur; Propter Copulam ACtirmaciram
ist: Sin dicacur, siquus non est Lapis; Lapis tic de Liguo neGaTUI, PrOpter Copulam
Nesaciram non est.
Dux quidem nepacio (Non) Colec quidem, in Lingua Lacina, Coxulae praponi; Cubi
Fst AHirmando dicitur; Non est negando:) Sec, in Anslicana, postponitur Copulae noca nega
cionis, ita tamen uc cum ea connecti censeatur, (ubi aftirmando dicimus Is; negando.
i5 not:) Acque hoc quidem cum explicite negatur Copula.
Scd, sieur Copala nonnunquam inrolvicur cum Pradicato, ejutre aliqua parte, (ut supra
dictum est:) Sic et Nesationis nota, quandoque cum subjecti aliqua parre involvitur
Ou cum dicitur Nemo omnibus horis sapit. Obi Nemo seu Nultus, cancundem ralet algue
Omnis non; es Sapis relolrendum elt in est sapiens; Adeoque, explicite propolita, dicere
cur Omnis homo non est sapiens omnibus horis. Ubi Subjectum est Omnis homo, de quo ne-
Satur Praedicatum sapiens omnibus boris, per copulam negatiram non est
Caure hic notandum est, Propolirionem cum dici Negaciram cum Copula nesatur. Non
enim omnis in Propoluione nesatio Facir nesaciram propolicionem, led eam lolummodo
qua afticit copulam. Si dicatur Animat non rationale est Brutum; propoluio AHimatira
elt. Ouippe, quae hie conspicitur Negario, non alticit Copulam, sed est pars Subjecti. Sub.
jectum enim est. Animal non rationale, Leu illud animal quod non est rationale, de quo Sub-
jecto affirmatur Praedicatum (Brucum) per copulam astimativam est. Irem Non animat
est non-homo, (T hat Which is no nimat is no. Man:) est propolicio AHirmatira (prOPter
copulam est) quamvis cum subjectum cum Praedicatum linc Negaciri termini simplices.
Verum quidem est Propotitionem tam ambigue proponi polle, ut merico dubiletur, an
ACtirmacira Cic an Negacira. OI, si dicacur, lingua nostra, rehat is not an Animal is not
a Man; dubitari pocerie an posterior nesario not ad copulam perrineat, (ut is- not pona-
tur pro non est,) quo calu propolicio erir Negatira; an ad Praedicatum, (ut not a man, Cit
non homo,) quo casu Propolicio eric Attirmacira. Nam non animal non est homo, est Ne-
facira; sed non animat est non homo, attirmaciva propolirio. Duxe ambisuicas oritur ex
linguae noltrae ulu, qui nesationem verbo est postponimus qua iptum atticit, Latinorum
non est reddences per is. not. Sed nihil est periculi ab hac ambisuitate, quoniam sentus
urrobique idem cst; est non animat et non est animal; utur tormula loquendi ditterant
Debet aurem, qui licambisue loguicur, explicare (si poltuletur) urro modo se intellisen
dum velit.
Idem laciendum est (siquis est ab ambiguicace mecus) in aliis icem calibus. V2, si dica
tur, Livery Manis not rise: Duod, secundum rigorem tormula, raleret Omnis homo non
est sapiens, hoc ell, nullus est; adeoque sapiens de omnibus negetur. Sed, pro modo 10
quendi nobis facis tamiliari, censebitur porius pro non omnis est; quod tancundem ralet
acque aliquis non est. Aique ex hac Formula nobis tamiliari, provenire puro quod etiam
Latine non raro dicatur Omnis homo non est doctus, pro non omnis est doctus. Si quando au-
tem sic ab ambipuitate periculum, caurius loqui par cst. OE, ubi dicitur Mac. 7. 2T. Nod
every one that saithunto me, Lord, Ford, Pallenter into che Kinsdome of Lleaven; nan
Si DrO not every one salt (non omnis intrabit) diceretur every one sall not l’omnis non in-
crabit) videretur dici, none sal (nullus intrabit;) quod non commode diceretur: Nam
intrabune aliqui, (hoc est, nonnulli,) led non omnes; corum qui dixerine Domine, Domine.
Hlaec autem, quae jam cradita est, Propolitionum distributio in Affirmarivam de Necari-
vam; Propolitionis Qualitatem spectare dicitur: et quaerenti Qualis sit propolicio, dicen-
dum Affirmativa T an Necativa.
an Dubia; e limilia. Sed hxe pocius Materiam provolitionis spectane; non Formam, de
qua jam asitur. Sed Afsirmatio ee Necatio, Formam proposicionis spectant, quaecunque
tuerie Materia. Sic B est A, Cs ACirmatira; B non est Q negacira; quodeunque fue
einc B et A. Num autem vera sic an Falla, hac aur illa, constare non prius porelt quant
constet quis sic valor iplorum B, A. Ouippe Si constet B Brurum signiticare, de A Ammal:
hum (PEOpICI Maceriam) conslabir ACtirmaciram reram eAe; Nexaciram, Fallam.

## Folio 123 — 867984570:0881
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000881.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De Partibus propositionis Catecoricae.
ortus est, aus Quando sol ortus est; Tune quidem orationes Potentiales, aue Suppositivae:
nonuen. Positivae, Indicativae, asserrivae: Ouippe hic Supponitur. aliqu MII Lomtur
Eeu Astericur. Simidier, in Optativis; O si (velurinam) set orus esset: Optatur aliquid,
nihil ABITINatUT. Sed SI compleatur sententia, Si sol ortus si, aus est. au a De SicS
ap
est, aies est: jam tiet oratio Indicativa, seu ssserriva; adcoque Propolicio in co sensu qui
hic incenditur.
De l’artious propositionis Cateroricae.
D Ropolicionis Partes numerari lolenttres; Subjectum, Praedicatum, de Copula.
Subjectum est id de quo quid auE AHirmatuE auENeSatUT; Praedicatum es id quod
de eo tic vel Astirmatur vel NESATUT. Copula vero elL Verbum Fst (aur quod huic aqui-
Dollet) quod utrumque connectir. Vc in hac Propositione Zomo est Animal; FIomo CAt
Subjectum (de quo dicitur Animal;) Animat est Praedicatum (quod de homine attir-
matur;) Fist vero utrumque Copulat
Subjectum, hic loci, idem Fere est (cum aliquo tamen diserimine, ut mox dicetur) cum
eo quod ance diximus Subjectum Praedicationis (aut Subjectum De quo;) prouc a Subjecte
Tnhaesionis (aut subjecto In quo) distinguitur. Verum quidem elt (quando Accidens de
Subltantia praedicacur) idem esse polle cum Praedicationis cum Tnhaesionis Subjectum. Vt
cum dicitur Paries est Abus; Paries el Subjectum Tnhaesionis (abstracti) abedinis: e
Subjectum Praedicationis (concreti) Abi. Sedneque hoc tempertic; es, quandotit, id alio
respectu Hc: Neque hic accenditur Znhaesio, Led Praedicatio.
Idramen incerelt diseriminis; quod Subjectum Praedicationis, ance dictum, de aptitudine
intelliseretur; hic vero, de actuali praedicatione. Ouippecum LTomo e Aimal contide
rantur uc duo simplices termini; est quidem Fromo tale subjectum de quo Animal elt aptum
dici: cum vero in propolitionem compinguneur (FTomo est Animat) jam de co actu dici
tur. Adeoque nimal illic appellatuE (natny bpnua) Praedicabile; HiC verO, (nATHOPE LeVOV)
Praedicatum.
Sed prarius adhue discrimen est. Ouippe illic Praedicari de Pola Affirmatione incellive
batur; ec quidem Vera; (adeoque illic, Animal de homine praedicari; idem ett ac, Amimat
posse de Thomine vere affirmari:) Elic vero (ubi Forma proposicionis spectatur, non Ve.
ritas) Propolicio eriam Vesativa et quidem Falsa Tuum haber (quod dici Colet) Subje-
ctum, e Praedicatum: De, li diceretur Tomo non est Animal; etiam hic Subjectum est
FTomo. a Praedicatumo Lmimal.
Nam re vera, hoc in catu, (quod ee similiter contingir in muleis aliis,) Nomen non ac
commodatur omnibus illis de quibus diei incendicur; sed illi Caltem quod Praecipue actendi
tur; quodque praecipuum auc principale censetur eorum quibus polt applicatur: Careris au
e
rem non nili Catachrestise aur (ut mollistime dieam) Ialosice auribuitur. Adeoque per
Subjectum et Praedicarum, hoc eatu, incellisendum eA, Zd quod eum locum occupat in Pro-
positione hac, quem, in afformativa e vera, occuparet Subjectum ejusque Praedicacum
verum.
Ex Consequener, Praedicatum (seu Aotributum dicicur; in afsirmativa propolicione.
Sil reto inconorua videatur, aut nanus commoda, loquendi formula, ut quid de eo prae-
qui) Pro Dubjecto e Pradicato, dicere Antecedens et Consequens in provolitione. Cum
prio de tamoliori incellectum, elt Crenerale (Teu Oniversale) aliquod, quod de Speciali ali
quo leu Particulare (quoe i ed lerali concinetur) Affirmatur (ue cum dieuur Fome
est Animal, aue Bucephalus est LGuus.) Duo calu Praedicarum elle solet vox majoris ambi
cus (cerre non minoris) aoe dicicur terminus Major: Subjectum vero, ambicus mi
noris (Falem non majort) àdeoque terminus Minor dicitus. Ft quamquam hoc non in
omnibus
Scrobique vero, praedicari Vere, li vera lic propolirio; False Si Falla.
dicari (lire attribui) dicatur, quod de eo nesatur: Pollumus quidem (quod de faciuncali-
vero Haec nomina (lire CouC VCMCMOde) anciquicus Fuerinc ulurDatA: certe non
elt incommodum (lre placeans sire displiceant) uc sciamus salrem quo tenlu fuerine ulur-
Data. Neque periculum inde mecuendum si eriamnum recineantur, (dummodo quid signi
licent intelligatur,) uc cum Piscinam dicimus, ecian de ea M Gua non lune Pilces.
Hlaec duo (Subjectum de Praedicatum) die TOM, duo Termini propoluionis. Ft qui
dem Prxdicarum, terminus Major: Subjectum, ceranus Minor. Quarum quidem appella
tionum ratio, non abtimilis est ei quam modo diximus. Duoniam Praedicatum, lensu pro.

## Folio 124 — 867984570:0882
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000882.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De lartibus propositionis Catezoricae.
omnibus propotirionibus concingat; praeserrim in Parricularibus (ut, si dieatur Aiguod ani
mai est homo:) Cum tamen id, plerumque, lic in Oniversali affirmativa (quae ex omnibus
propolicionibus potissima centeri (olet,) Caldem Appellaciones rerinere lolene Logiei in
omnibus; uE Praedlcatum dicatur terminus Major; Subjectum, cerminus Minor
Ii duo Propositionis Termini, centeri solenr termini simplices; (quorum alter de altero
aHITMALUE AUE NESAEUT.) Duod non ita tamen intellisendum elt ac si utrumris lic sempet
vox unica. Nam (ut jam ante dictum est) porest quid elle complerum voce, quod est in-
complenum re. F.L, prout in conlideratione Grammarica, non modo rox una, aue plures
aliquor, sed e integra sententia, porelt este casus Lhominativus, ance vel post Verbum Fst
lic etiam Subjectum este porelt aut Praedicarum propolitionis; Eoque catu, ibidem conti-
deratux uc terminus simplex. Vepura in hujusmodi propolitione, Virtus est vitium fueere
Fueere vitium, ucur polteriore loco politum, elt cum lin Grammariea contideratione) No-
minacivus ante rerbum; cum (in contideratione LOcica) Subjectum propositionis.
Non enim hic ad orainem verborum, sed ad Sensus (seu sinificationis) ordinem atten
dendum est. Adcoque quod, in consideratione CTrammarica, centeri Tolet Nominarivus Ca
sus ante Verbum; id iplum, in contideratione L. ogica, elt (naturaliter, d prima fronte,
propolitionis Subjectum: quodque illic censecur Casus nominativus post verbum (Substanti
vum) Sum es est, _c, (aue quod hujus locum supplet,) elt Praedicatum proxolicionis. Adeo.
que sive dixero, Virtulis pars est Fusere vitium, live Fusere vitium est pars virturis; urre
bigue idem est sentus, ee nacuralis verborum constructio. Nam Fusere virium eA Subjectum
de quo sic Termo; et pars virturis quod de eo praedicatur; et Vox Pst, ucriusque Copula.
Oux non ita intelligenda sunE, ac Si, in omni Propositione, hxe Partes omnes, separarip
ec distincte conspiciantur: Sed quod, si Tentum spectemus, diltingui pollune; utur rocibus
implexae sinc ee inrolutae. Nam prout, nonnunquam, voces aliquammultae conticere pol-
Tunc unum terminum simplicem (Eire Subjectum sire Praedicatum) in Propolicione: ita
duax (pluresre) nonnun quam una roce implicantur. Sic unica rox Curro, est incegrs
provolicio; poceltque (mente) distinsui in tres partes fuas Fso sum currens. Obi non
modo propolicionis Tubjectum F8o, vel Tubintellectum erat; vel in terminatione Verbi im
plicatum: led e Copula in eadem voce cum Praedicato involura; quae e alias non raro
OmiltitE, uE quae (pro rariarum linguarum usu, FIebrxx prae sertim) Patis subintellisi prae
Tumieur.
Alii, provolitionis partes Faciunt, Nomen _ Verbum. Per Nomen intellisentes Subje-
Etum de Praedeatum: per Verbum autem Copulam
Achic per verbum, non incellisendum esE (indetinite) verbum quoalibet: sed verbum
Substantivum (quod dici (olet) Sum, es, est, ec, (aut quod hujus ricem supplet.) Ouipve
aliud quodvis Verbum, ad Praedicarum poristimum spectat; ejusque cancundem Paltem pro
Copula habendum quancum sufticiat connectendis Perminis. Sic, cum dicitur, Virgilius
scribit versiculos; non reputanda crune Virsilius ee versiculos (duo nomina) pro Subjecto
et Praedicato; et (verbum) Scribit, pro Copula. Sed resolvenda e rox Scribit, in est
Scribens; acque cum demum, propolicionis sic reloluia Virsilius est scribens versiculos
Subjectum erit Virgilius; Copula, st; Praedieatum, Scribens versiculos.
Imo vero ipla vox Est, nonnunquam sic resolvenda cric: nempe, cum non pro Copula
tantum occurrit, sed est ipsum Praedicatum. Or ubi dicitur Sol est (tbere is a Sun; ) hoc
ect, Sol est existens, aut Sol est quid in rerum natura, Peu (quod alias dicunt) datur Sol
Aeque hoc est, quod vocane est tertii adjecti. Nempe, post Subjectum de Copulam, quod
est cerrio loco adjiciendum est Praedicatum: Adeoque, cum est includic iptum Praedicatum.
tic tertii loci aajectum; quod, cum Copula locum duncaxat supplet, dicitur est secundi ac
jectiu hoc elt, adjectum secundo loco
Similiter, in hujusmodi propolirione, Tirgilius fuit Poeta; Si id Tolum intendicur, ut
per rocem fuit, copulentur termini irsilius et Poeta (ablque Deculiari consideratione
Temporis;) vox fuit elt Copula; (adeoque, per convertionem, recte concludas, Frec
quidam Poeta fuit Virsilius.) Sin Temporis habenda erit specialis consideratio; jam fuit
partem Pradicari includic.. Orpura li dicatur, senex fuit puer; non inde, per conversio
nem concludas, Fireo, quidam puer fuit Senex. Sed retolvenda erie Senex fuit puer, in
hanc Senex est qui fuit puer; unde concludas, Freo, quidam qui fuit puer est senex. Ouip.
De jam, non puer, led qui fuit puer, elt praedicatum; Copulaque non fuit, sed est.
Porro; Ouanquam, in nacurali constructione (uc supra dictum est) Casus Lomi-
natious ante Verbum, Cc Propolitionis Subjectum: Sapenumero tamen, in vera inten
tione Logica (quae hic magis accendenda elt quam Cirammariea constructio,) retolu-
tionem lonee aliam admittet Propolicio: et quidem sic involvi potest Propolitio, ut
plures admittat resoluriones; prour alia acque alia est intentio provonentis, aut ar-
uenis inde. Vc in hujusmodi propositione, Provimum meum amare debeo: Subje
ctum, secundum nacuralem constructionem, est F5o (quod Verbo debeo includitur;
Copula, Sum, (quod item in debeo latet,) et Prxdicatum, is quem oportet amare proxi-
mum: adcoque sic retolrenda propolitio, F80 sum qui debeo l aut quem ovortet,
amare
ib. 2

## Folio 125 — 867984570:0883
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000883.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ap.
De Quantitate Propositionis.
De diantitate ropositionis: Universali es Particulari
PN PrOpOlItiOne (qualem descripsimus) Careoorica; Praedicatum Subjecto applicatur (at
L tirmando aur negando) vel Poti, vel iptius Parti. Craece dicitur ncdons vel n peper; de
Tubjecto Toto; vel de subjecto secundum aliquam (un partem. Praedicationem dicas l ota-
talem. vel Parcialem. Obi incellisendum est Zotum, de 201o praedicarionis, Peu 101o am
vitu praedicandi; hoc est, omnieo (quicquid sic, aut quoreunque linc,) de quo Subjectum
(separarim) afformatur.
Ouando isicur Praedicatum de Subjecto aliquo, secundum tocum suum ambitum (hoc ett,
de omni eo de quo iplum dicitur,) praedicatur (sive altirmacire live negatire,) est ea Totalis
praedicatio; eaque Propotitio Generalis aut. Cniversalis dici Colet. Vrputa, cum dicitur L10.
mo est animal, incellisendo id de quovis FTomine: elt ea propolitio Oniversalis Affirmativa.
Sin dicatur, Fomo non est Lapis, intellisendo item hoc de quovis homine: est Ca propolitio
Oniversalis Vecativa. Ouippe illic Animal, de toto altirmatur (hoc est, de quoris homine,
quorcunque fuerint homines,) hic, de toto, negatux Lapis.
Guando aurem non de zozo ambicu subjecti, led de ejus parse aliqua, incelligendum sIt
Pradicatum vel ACtirmari vel Negari; elt ea Partialis praedicatio; eaque proxolicio Parti-
cularis. Vrpuca, Si dicacur FTomo est doctus, aut FTomines sunt docti, incelligendo id de
aliquo tantum, aut aliquibus, non de omni; clt. ea Propolicio particularis affirmativa: Sin
similiter dicatur homo non est doctus, aur homines non junt docti, incellisendo irem hoc de
aliquo, vel aliquibus, non de omni homine: Provolicio est particularis neeativa.
Acque haec Cst (qua dici (Olet) Quanticas Propolitionis; puca Oniversatis (ic, an Parti-
cutaris. Neque aliam Praedicationem (Draeter has duas, nadons et X pepe) vel agnoscit
Aristoteles, vel rei natura pacieur.
Carc amem per Univertalicarem ee Parcicularicatem Propositionis, intellieas Vniverlalitatem
ee Parricularitarem Subjecti, ut elt Terminus Simplex: quali ea ester Parricularis propohrio,
cujus tubjectum est Particulare quid, seu Indiriduum; Onirertalis autem, cujus subjectum est
vor Communis leu Dnivertalis: Non enim hic asicur (uc in prima parre Logica) de Vniver-
Falitare aur Particularitare Lubiceti, seu termini limplicis; led de modo Praedicationis, seu
applicatione Praedieati ad hoc Subjectum (sire iplum sic univertale sive particulare) puta
an tori axplicetur subjecto, an iplius tantum parci. Nam de Subjecto Oniversali (hoc elt,
de voce communi) tieri porest Parsicularis praedicatio; ut cum dicitur duidam homines sunt
Philosophi. Contra vero, de Subjecto Parriculari tieri porest praedicatio rotalis leu universa-
lis; ut cum dicitur Aristoteles est Philosophus. Ouippe hic Philosophus altirmatur de Ari
storele secundum rorum rocis ambicum. Et quidem de Individuo (determinato) non alia
Porelt tieri praedicatio quam Oniversalis. Cum enim (verbi gratia) vox Aristoteles de
Eno Colo individuo dicatur; quicquid de hoc individuo vel altirmatur vel neOatUE, ParitCE
vel attirmatur vel negatur de Aristocele, lecundum torum vocis ambicum praedieandi.
Acque hoc signamer notatum velim; quia novus torce hic ridear, e praeter aliorum lo-
quendi Formulam haec dicere. Nam plerique Losici, Propolitionem (quam vocant) Sin-
sularem (hoc clt, de Subjecto Indiriduo seu Singulari,) proparsiculari habene (non uni-
versali:) Sed perperam hoc Faciunt, et praeter mencem Ariltoretis (qui, quancum meminis
nunquam ejusmodi lingularem, il r pep appellat, aue pro tali habet,) de praeter rei na
curam: Non enim hic agitur de particularitate subjecti (quod arouor vocat Aristorelis; non
 pes O,) Led de parcialitate praedicationis. F.C quidlem de eo quod es arouor, quomodo quid
re uoper auc altirmari poslit aut negari, non video. Neque ego interim Novator censendus
tum qui haec dixerim; sed illi pocius noratores, qui ab Rristorelea doctrina recesterint;
eoque multa introduxerint incommoda, de quibus (uo loco dicetur.
Acque hoc non de Indiriduo cancum Sienaro incellisendum est (quod nomen proprium
vocant Grammatiei;) led de alio quovis Indiriduo Determinato; (sive Cic Individuum
Demonstrativum, tndum ex hyporhesi dictum, sive alias ureunque ad unum ali-
quod determinatum.) Sd Vireilium dixerim, sire Poetam Mantuanum, live A
iborem Aineidos, sire (ruSuum Indicando) hunc hominem: erit urcunque àrouor, de quo,
Idem eriam incellise, si torce Lhacvicuum illud sit ex pluribus parribus, seu parriculis, 28-
pregatum; quod dici solet unum per usm. Vrpore li, hunc lapidum acervum
disico monstracum) dixettus au Magnum elle, aur parvum, aut sepulti rumulum, auc aliud
quid, de hoc acerro uuo, attirmarerim auc necarerim.
Idem
quod dicitur, dici non po EGO.

## Folio 126 — 867984570:0884
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000884.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Duantate Proposas.
Lib
Idem dicendum, ubi de pluribus conccta famptis agitur, aue per Omne (quod rocant)
Collectivum prolaris: Ou liOmnes Planetas dixerim esse Seprem. Ntam hujulmodi pro-
Polcio (ucuc illud non animadrerrunt) elt Dingularis propolicio (non minus quam cum
Solem dixerim esle unicum,) non enim, de lingulis separarim Planetis, sed de conjunctim
omnibus, (quae una est collectio,) dicitur Septenos este. (Secus autem est C dixero Omnes
Planetas, Stellas esse: ubi scella, de lingulis leparatim dicta incelligitur.)
Cum tamen Sineularem dieo hanc propolitionem (per Omne Collectirum) non interim
necarerim Oniversalem elle, seu nadons (omnes enim Sineulares Tunc nadone) Sed Tubje
ctum hic est Omnes P lanetae, de quibus (ut aggresato unico) attirmatur septem esse; non
aurem de Planetis univertalirer dicirur (hoc eltus non de lingulis separatim) Septenos esde
De Inaividuo Paso (quod dicitur) aur Indeterminato: res secus est; ut si dixero unus
homo, seu quidam homo; quoniam hic quidam (nisi alias decerminetur) vocest este quisvi-
am: adeoque cerrum aliquod subjectum inde non determinatr. Adeoque quidam
homo doctus est; auc eriam quidam homines sunt docti, elt propolitio particularis; uipote de
homine prolata, non secundum cocum rocis ambitum, sed de aliqua Falcem illius parte; adeo
que de homine r= uege, Prxedicatur aoctus. OE mox dicetur
Ouando Propotirionis Subjectum, est Vox Communis (seneralis aut universalis dici (0
lita;) Pocest ca vel Oniversalis vel Particularis propolicionis subjectum tieri: Prout hure foti
(secundum cocam suam amplicudinem praedicandi) applicatur, vel secundum aliquam sui
partem: FToc Cst, prout vel de omnibus vel tantum aliquibus tub eo generali nomine con-
centis, applicari incellisatur Praedicarum. Vepura cum dicitur Lomines sunt Rationales. de
omnibus incelligendum erit (secundum tocam rocis amplicudinem) estque propotirio ni
versalis: Sin dieatur Thomines sunt docti, intelligendum exit, non de toto ambitu Flominis.
Sed laltem de quibusdam hominibus: adeoque propotirio Parricularis censenda erit
Ouoniam autem, hoc in casu, dubium aliquando esse possit, an qui de homine (verbipra-
tia) Indefinite loquitur, intellisendus lic de omnibus, au de aliquibus tantum loqui: Solent
(ubi opus est) Notas qualdem (Peu signa) subjecto praetisere, live Oniversalitatis live
Parsicularitatis quo dubium illud tollatur, indeque constet an pro Oniversali an Pro Par
ciculari habenda lit ea Propolitio. Pura, Omnes homines sunt rationales; Aliqui homines
sint docti. Neque tamen id semper tic; sed quando opus videtur.
Oniversalicatis Notae Tunt, Omnis, duilibet, Cuncti, Sineuli, Ambo, Vterque, Nullus non
Nullus, Nemo, Neuter, Semper, Obique, d liqua lunelimilia.
Particularicaris NoEx TunE, Aliquis, Duidam, Nonnullus, Aliquot, Pauci, Non nemo, Onus
Duo, Tres, 6. Aliquis non, duidam non, Non omnis, Quandoque, Alicubi, _c.
Alix TunE NFOIX, quae quamris absolutam Onirersalitatem non delignant, eo tamen prove
accedune: ue, Multi, Plurimi, Pierique omnes, pars lonse maxima, ecc, prope accedunt
ad Onivertalem Actirmatiram; atque ex adrerto, ad Univertalem Negatiram, prope acce
dune, Pauci, Paucissimi, Vix ullus, vix aut ne vix, ec. Oux quidem, de re probabili ar-
guencis (ubi demonstrarioni locus non est,) univertalibus suppares haberi polsint, et Pro
babilitati seu verisimilirudini probandae sulticiune; adeoque ad Opinionem inducendam, (H
non ad Faciendam Fidem,) P nihil in contrarium constet.
Fit quidem ip (x Onirersalicaris norx (urcunque Fyperbolice prolatae) Pxpenumero ni-
hil aliud signitieane, quam quas niversatibus suppares modo diximus. Viputa cum, in
communi colloquio, quoridie dicitur, Joc omnibus notum est, Nemo hoc ienorat. Nemo
insiciabitur, ec (Callis Familiare illud) Four le mond, (ubi Forre tres aut decem Punt ille totus
munaus,) Nit tale unquam contieit, In hoc conveniunt Omnes, dec. Obi, per Omnes, nOn
aliud incelligendum erir quam Plerique auc Plurimi; et per Nullos, incelligendi P au
cissimi.
Noiae hujusmodi, subjecto praetixae, non pro subjecti parte aliqua censeri solene. sed ut
ejusdem sppendices; dicique solenr propolicionis partes Syncateeorematica, quali Acciden-
cales de Adrentitia; AC Subjectum, Praedicatum, et Copulam, Dartes vocant Carecoremati
cas, utpore Proposicioni LHenciales.
ACSacIONIS NOTa NVOn, qua PrOPOICO Hnesata, (UvC Cd ExplICIte prxvOntur vocI Fst
sire uccunque involura,) an pars dicenda TIc Syncateeorematisa, an luc copulae parcieula
Caresorematica, nelcio an inter le latis conreniant Logiei. Orrumvis dicas, ceo non re
Dugno. Ouippe perinde est sive Afirmacirx propolicionis copulam dixeris sst; Nesatira
non est, (ur tic non pars copulae:) an ucrobique copulam dixeris Fst; e, in Pesatira, Non-
ese (Syacatee oremaricam) nocam Nesationis, ut est Omnis nora Oniversalitatis.
Dealus item Noris; judicio aliquando opus eli, aetermtale, un pacces lint Syncate-
eorematicae an Calecorematicae (hoc est, adventitia, an essentiales.) Orpuca, cum dicitur
Omnes lanetae sunt Stellae, ee Omnes Flaneta s S. In Ptori, voX Planetae est
inceerum Subjectum; _ vox Omnes est, DarS Syncatecorematica; urpote Onivertalitaris
Roca; adeoque Praedicatum Scella, de Planetis omnibus lingulacim sumpris attirmatur: Unde
ecle Tubsumas, Sed Sol e Luna sunc Planetae; erso Sol e Luna sunt Stellae. Sed in Bo
Meriori, Omnes est Caceeorematiea, ee subjecti pars; neque enim de singulis separarim, sed

## Folio 127 — 867984570:0885
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000885.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Oniversalie Particulari
de omnious conjunctim MGendum est: Adeoque non licebit sublumere, sed Sot e Luna
sunt Planetae, FrSO Sole Luna sant Seprem: Sed Tublumendum cset Sot ex Luna sunt
omnes Planetae, li relis inde concludere, tirso Sol e Luna sunt septem
Diterimen hoc (inter Omne Collcetirum, e Omne Distribucirum,) Statim patebit, si pro
Omnes substieuas Quilibet (quod cantundem est acque Omnes diltribucire Tumptum;) sic
Dre Omnes Planetae sunt Stellae, recte substituas Duilibet planetarum est Stella; AC nOn Item,
Pro Omnes Planetae sunt Septem, Cimiliter substias Quilibet planetarum est Septem
Similicer, cum dicitur Llic homo est Poeta non latis est altumere, Virgitius est Tomo
tiroo Vireilius est Poeta. Sed Cublumendum erit Virsilius est LLic bomo. Ouippe propo
lirionis prima subjectum erat, non FLomo, (Cd LsiC Bomo. EAtque VOX ZLC, non Syneare
Eorematica, sed Caregorematica; urpore pars subjecti in provolitione sinsulari. Oux qui
dem utut Universalem dixerim; (quipre omnes lingulares ira Punt;) non tamen de LJ0
mine, Eed de Lsoc homine; praedicatur universaliter (Teu Foraliter) vox Poeta.
PorrO: liquis Sicareuat; Romanus quidam est Author Aneidos: Fstque Vireilius RO.
manus ille; erso Vigilius est Author Aneidos: ReCtCArGIIEr. AEnon ita toret, si aNu
meretur tancummodo, Virgilius est Romanus. Ouia cum Romanus toret Individuum Va
eum, seu Indeterminatum; adeoque Subjectum Provolitionis Particularis, Peu Parrialis;
uc quidem est in propolitione prima, si illa Tola consideretur: ) sed cum in secunda sub-
Tumitur Romanus Ille, (Ceu e idem Romanus,) Determinatur vOK Romanus (indetermi
nata prius) ad unum Singulare, ticque Individuum Determinatum, adeoque TubjeCtum pro-
policionis Singularis. Sed, ab (que hoc, incertum toret an Romanus in prima, et RomanuS
in sccunda, Tint Zdem Romanus.
Simili opas erir judicio, liquando de alia quapiam parcicula dubitari possic, num Syneate.
Sorematica cenlenda lic an Ciatesorematica
Siquando autem, proposicionis Subjectum, lic rox communis (ut ante dictum elt,) adeo
que capax praedicationis lire Fotalis lire Parcialis; nec tamen altixam habeat vel Oniverla-
litaris vel Parciculariraris Nocam, unde conlter uera intendatur; (ut lunt illa, LTomo
est Animat: ZTomo est aoctus: Indesinitae dici solent Proposiciones. Non quod non sL
vel Particularis, vel Onivertalis, ejulmodi propolitio; (cercum enim clt, alterueram esse.
sed quod non stacim obrium sic, utram incenderit qui lic indetinice loquitur. Ouo calii
(Si poltuletur, aut opus Lic,) exponere debet, qui sic loquitur, quo sensu intellectum relie.
Neque enim semper pro Oniversali (quod rolunt aliqui,) neque semper pro Particulari
(quod volunt alii,) habenda est Propolicio Indefinita; led nunc pro hac, nunc pro illa,
prout vel dictiratio vel scopus dicentis postulat.
Secundum ea quxe tractenus cradira sune, Ouadruplicem (secundum Ouantitatem) Faci.
unt Propolitionem, plerique Logici: Oniversalem, Particularem, Indesinitam d Sineula-
rem. Ouod tamen non ita incellisendum est, quasi haec elter distributio Propositionis, ut
Generis, in quatuor species: Sed pocius quadrupla diverlicas Propoliionis secundum Aci
dentales quasdam contiderationes.
Cum enim formalitas propolitionis contistat in Pradicatione, seu modo applicandi Dex
dicacum subjecto: Polticque ca, secundum Oualitatem, non alia ese quam vel AFirmando
vel Negando; nec, secundum Ouantitatem, alia quam vel Poralis vel Parrialis: Prour illie
non plures sunc Propolicionis Species, quam Afirmatira et Nesacira, (ucur aliquando Lc
implicari possic propolicio, uc merico dubicetur num haec an illa dicenda sic:) Sic, ratione
Ouancitatis; non alia allignandae lune Species quam Oniversalis e Particularis (prOUL
praedicatio Loralis est aur Partialis;) ucur nonnunquam, (quando Indesinite DrOPOnItT
dubitari poltit num haec an illa intendatur. Poltunt tamen, utrobique diversicates quaedam
Accidentales interrenire.
Fr quidem, ratione Quantitaris (de qua jam agitur,) seu amplicudine pradicandi de
expolito Subjecto; quamquam praedicatio omnis ves Fotalis sic vel Partialis; Vera tamen
harum illa Cit, non in omnibus tam liquido paret: Sunc quidem, hacratione, alix manifesto
Oniversales, proprer attixam Oniversalicatis Notam, (ue Omnes homines sunt Rationales
Nullus homo est Brutum:) quxe (Signanter) dici solene Oniversales: Alix manifesto P ar-
riculares, propue a Lutamaruaris Nolam, (ut duidam homines sunt Prudentes
duidam non sunt:) qua (Fignanter) diei Colent P’articutares: AlIX, de quibus (vEuE vel
particulares sint vel univertales) non liquido conster (proper nullam ejusmodi affixam
nocam, dum tamen Subjectum Tc vex Communis, veriulvis capax,) urrae censendae line
qux itaque Indefinitae diei lolent, Peu Indefinite propositae; luntque nune pro universali-
buS, nunC pro PartichatBS HaDEHA, ProutFerE occasio: Alix denique, qua cum Subje
ctum haberne Individuum (de que hon alia tieri porelt quam Potalis praedicario;) Vni
versates quidem semper luneu Led Mdersaltanis nota non indisene (cum, proxrer Subjecti
nacurant, alixe non possineetle quans niversales;) dicique Tolene Sinsulares; ue Virsiliu:
st L deta
Virsilius non est Craecus. Non quod unirertales non CiNE; Sed, quod sInE cexrS
Quaecam univertalium claltis, qua hoc habene peculiare, quod, de hujusmodi subjectis
ubi unus et omnis idem est) non poltic alicer praedicari quam Univer Calicer.
CD.

## Folio 128 — 867984570:0886
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000886.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
De Oppositione Propositionum:
L iD. 2
Qua. Ca. vel HIYD. Quatis: Nc. vel AH. OM. Llanta: Par. In Sin.
vertu (Barbaro licec) intinvari.
Ouaerenti Qualis sic. respondendum est, rmativa lit an Necativa. Guxrene: uanta:
dicendum Oniversalis Ec, Particularis, Indesinitom ar Sineularis.
Forro; cum Proposicio omnis (Paltem Caregorica) est, ratione ualtatis, Rtarmaciva
aut Negatira; ecrarione uantiratis, Oniverlalis aur Parcicularis: erie, ratione simul utri-
uscue. vel niversalis affirmativa, vel (niversalis Necativa, vel Parricularis Affirmariva–
vel Parricularis Necativa: quibus brevicer indicandis, quacuor altionane rocales Literas
Lubstieunne verum generaliter; ee quo Syneaxi prospiciatur, pro ambo, neglecto R, chmo
substiuune ambae: respicientes rocem Tubincellectam, Propositiones.) Ouod volune, hoc
est; per A, notacur provotuio Oniversalis Affirmutiva; Der L. Oniversans Lo
ver L. Particularis affirmativa; per O, Particularis Necariva. (Ouarum ulus in lequen.
ribus patebic.) Nequis autem de Propolicionibus Indetiniris de Singularibus (quasi hic Heo.
lectis) Cit Sorauu. Lnusnita reterenda est nune ad Onivertalem, nunc ad Parricularem.
Prout res polluraverit. Sinsularis, semper ad Oniversalem.
Itae Propotitionum distriburiones, de quibus hactenus dictum cst, Solene hOC memoral
Hoc elt; Ouarenei Duae sic propotrio: relpondendum, Catesorica CE an PVpothetica.
A, F L,O; Secundum hos Verticulos, memoratiros
asserit, A: Leeat, L. Led Universaliter amibae
Aserit, I; Necat, O; Led L’arriculariter anibo.
(Obi non tam eranc Toliciri de Syllabarum quanticate, aut Syntaxeos ratione, quam ut
RYThMUS CONLEL, aUE ucto  CaC quO CBMIL LVETIUS, Pro led universalter.
Loruen anglice, sic reddas.
A sars, and L. denies; boch Louy
says, and O denies; bot Lat 
De Oppositione Propositionum.
Dlobolitiones pro varia Oualitacis et Ouanciratis divertirace, eodem manente tum Subjecto
 cum Praedicato, Varias admittunt incer se Comparationes (Peu Considerationes Relaci-
vas) qua Oppositiones dici (olent (arndeocis.) Sin minus placeat Oppositionis Vox (quia
non elt in omnibus Oppotirio striete sumpra, quin vollint simul consistere,) Contrapositiones
tur quam proplicionum lic rartatarum (oppolico scilicer licu politarum) inter se compara-
rio; _ Reato M ac Gua M CoaPBICa LLOPBOeSMEL se ToTCI.
POnUnE quod ex aQuO OMMIbuSCONVEMIAE; led quod parricularium illi, qu’od porissimum
Trectantus Lacto Guadtas, Lelsuo uiem non sine vi quadtam posit (netoz onsimcos) alL.
dicas licet, (qua Vox loms conu ala uo.) ppehil aliud hie incendi-
Sed Oppositionis rocem (anciquicus dscalatu en ode rerincas, (licet non in
omnihus lcicte conveniar) proca leae quam sbIoe ae LogIeI in HOMMIOUS
imponendis, (Guoe ae o Csu arguorteo fost Mmnuanaum: Nomne cum
nomen Generan Pubus Latatos aCBmocai etE; non tale lemper nomen 
nocarimus, Provesitionis Terminum Minorem, e Majorem; quod quidem in Universalt
Oppostionis nomen omnibus impoillerunt.
Duod, ur alibi, sic speciarim aolarno, libl piopoliconis Subjectum e Lrae ducastim 
assirmativa (quam uE porissimam spectant) ut plurimum concinsic; in reliquis aucem non
roro concrarium; uc supra monitur ell. Alque hre limilicet, GiaGuat O C La
Concrapoliciones, sine Oppositiones i lentu; cum tamen pleraeque cales line, commune
Flas aurem, hujusmodi Ect aus aete 1btC.
Contrutha
HOCCIL; A, F, vocant Contrarias: I, O, Subcontrarias: A, L; _ F, O; Subalternas: A, O
EF, I; Contradietorias. Hoc elt (verbis fulioribus,
0
Subcontrariae

## Folio 129 — 867984570:0887
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000887.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Cap. 6.
De Squipollentia Propositionum.
L. Oniversalis Affirmaciva, d Midcisalis Necativa, (quae Juancirare conreniunt, ut
Doce Ohiversales ambae; led cerunt Oualitare,) Contrariae rocantuT. Quae quidem
ambae Fassa pop esse lue li dicatur, Omnes homines sunt Sapientes. Nulli homines
sant Sapientes:) Led non ambae possunt esse verae.
2. Particularis Affirmativa _ Particularis Necativa, (quae item Grantitare conveni–
unc, urpore Parriculares ambae; Sed differunt Qualitate,) vocaneur Subcontrariae: (ut
Fhominum aliqui sunt Sapientes; Aliqui, non sunt sapientes.) Duarum, utraque vera esse
potest, sed non utraque falsa.
3. Oniversalis Affirmativa, e Particularis Affirmativa: Irem Oniversalis Necativa, e
Particularis Necativa; (quae Ouancitate ditterunt, sed conveniune Oualitate;) vocantur
Subalternae (BC quarum altera lub altera continetur; puta Particularis sub Oniversali:)
Ouxe quien cne Oppolicae dici possint taxiere sensu (hocest, Contrapolica,) non tamen
ita sunc Oppositx quin bene consiltant. Farum: S niversalis vera est, vera est eo Parii
cularis; qu qua In Oniversali continetur: (Pura, li omnes sunt, multo magrs aliqui
sunt: Si nulli sunt, cerre Aliqui non sunt.) Si Particularis falsa est, falsa est e niversa
lis; urpoce qua illam continet: (Puta, sitalsum sic Aliquem esse: mulio masis Callum exit
Omnes ese: Sitallum lic Aliguem non esse; mulio maxis erie Faltum Nullum esse.) Si Om-
versalis falsa sit, potest tamen Particularis (aliquando) vera esse; (Uc Omnes homines
sunt sapientes: Alliqui sunt: Trem Nulli homines sunt sapientes; Aliqui non sunt:) sed 
potest (aliquando) fassa esse; (Dc Omnia Bruia sunt rationalia: Aliqua Bruta sunt ratio
nahia: Trem NNulli homines sunt rationales; Aliqui homines non sunt.) Si Particularis vera
sit, patest tamen Oniversalis esse falsa: (Or. Aliqui homines sunt sapientes; Omnes sunt:
Lcem Iliqui homines non sunt sapientes: Nulli sunt:) Sed esse potest (aliquando) vera:
(Or Aliqui homines sunt Rationales; Omnes sunt: Icem Aliquis homo non est Brucum;
Vullus est
4. Universatis asfirmativa de Particularis Necativa; icem Oniversalis Necativa e Par-
cicularis affirmariva; (quae cum Ovancicare cum Oualitare ditterune,) vocancur Contradi
Etoriae; (ut quae libi mucuo concradicant.) Elarum quidem Nec amba possunt esse verae-
nec amba falsae: Sed semper alcera vera elt, alcera talla. CAdeoque dici lolet Omnium Op
positionum laxima.) Pura, si verum sit Omnes homines esse animalia; cerre tallum Cxie
Uiquos non esse: Si verum lic Aliquos non esse; taltum erit Omnes esse. Irem, si verum sit
quod nullihomines sunt Bruta; Tallum erit Aliquos esse: e, viee verla, lhoc rerum CC,
tallum exit illud.
EIC autem hoc Schena, et Pralctu eloponcionibus accommodatum, quarum subje.
ccum est o Communis; adeoque capax praedicationis Tocalis, aut etiam P’arrialis.
In Sineularibus autem, quarum Subjectum est Individuum (adeoque non capax praedica-
tionis Parcialis,) res aliquanco secus elt. Ouippe de Indiriduo Subjecto, quicquid dicitur
de Poco dicitur; et quiequid negatur, de Toconegacur, (ur parciali vel AHtirmationi, vel
Negationi, HOn lc locus.) Adeoque Affimativa e Necativa (ur Vireilius est Poeta; Vir-
eilius non est Poeta:) Non ado Contrariae lunc (ut in aliis Oniversalibus Attirmatis e
Nesatis,) Scd et Y V lac Cu. Ldeoque nec simul verae postint elle, nec
(Ouomodo hoc accommodancum elt Propolitionibus Hlypochecicis aliisque Compotitis;
Port dicetur (u0 10co.
Secundum has Regulas, (qux ita cerrae sunE, ut sua luee Paris constent,) judicandum exit
licionis (aur Conrrapolicionis) GeCKBS.
simul Fallx; sed semper altera vera elt, altera FaISa.
de Consistentia aut Inconsistentia proxorttons untuscu alleta, (indeque arguendum de
Veritate aut Fallitate untus, Prone aucra aut pess est ane Falla,) pro varia earum Ouali
tate auc uancitate (codemilsane cum Subjecto cum Praedieato,) in lingulis his Oppo.
De Aquipollentia Tropatum.
 Oppolitionis doctrina, depender ea quae elt de AgmL1C
et Quomodo Propoliciones opposiix (in quocunque OppOlITIOnIS genere) hanE, per
debitam neoatiri Non potitionem AEquipollentes. Onde juenm al de veritare aue fal
litate unius, per veritatem auc Falsicarem alterius ei aguntet. upe l aequipollenti
um una vera est, eriam altera rera elt; Si Falsa, Fa((a.
Cujus quidem doctrinae summam, in hunc velhutum (barbarum) compineune.
erx Concradiet. Post Contrar. Pra  Mt
HIOC

## Folio 130 — 867984570:0888
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000888.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Aquipollentia Propositionum.
FIOC CCE; ex contradictoriis proxolitionibus, EI (in vrravis) Pora negationis (non) prae
ponatur Onivertalitaris aut Parcicularitatis notae, tier haec alteri (concradictoriarum) A
quipollens.
IdemFet, in Contrariis (auc etiam Subcontrariis:) Si Postponatur.
Item, in Subalternis, id tiet li, e Praeponatur d P’ostponatur
Accommodantur hxe Reoulae ad Linguam praeserrim Flacinam; in qua ea particulx Noin
positio hoc efticir. Sed et aliis linguis auc idem tiet, auc eis saltem accommodari pottune
aequiralences Regula, s id accendatur, (quod corius doctrina tunctamentum est.) Nempe
Noca nexationis NNon (aut quae huic aequipollet) praeposica nocx Universalicaris aut P’ar
cicularitaris, incellisitur, immediare afficere eam LVC Oniversalicatem, live Particularitatem:
non aurem Copulam nili per consequentiam, aut aequivalenciam. Hloc est: praetixa nOcX
Oniversalicatis, negat dictum illud esse Oniversaliter rerum; praetixa notx Parricularitatis,
negat vel de Particulari verum else
Eadem negationis noca, Postposita ROIX Lniverlalicaris aur Parricularicatis (e quidem
propotitionis subjecto) incendiur Copulam immediare alticere: Adeoque, manente qua
priuS erat Ouantitare, mutacur Oualitas: unde, si priustuerir affirmativa, jam tic Neca
siva; S Nesacira prius, jam tic AAirmativa,
Si e Praeponatur, et Postponatur; utrumque Ht.
Sed ee illud incellixendum ( pro genio Lacinae lingux) quod dux Non, se mucuo collunt
hoc est, Necatio necationis (Non non) aequipollet Affirmationi. Ouibus praemistis; rem
Lingulis calibus lic accommodabimus.
2. Duarum propolitionum Contradictoriarum; ut Omnis hemo est animal; liquis homa
non est Animal: Si nocx unirerlalicaris Omnis, praetixero non; manitectum est necari
Oniversalitatem: Ft conlequenter, li non omnis est, Calcem aliquis non est, (qua est altera
concradietoriarum.) Similiter, li particularitatis nota Aliquis, praetixero Non; maniteltum
tolli, etiam quo ad Vhum, quod ante dicebatur: Ouippe li ne aliquis quidem non est
cerre omnis est; adeoque tic religua contradietoriarum aequipollens. Pariter si univertalis
lic Negacira, ee particularis AHirmacira; pura Nullus homo est Brutum; Aliquis homo est
Brutum. Idemtit. Ouipoe Ei non nullus, cum aliquis. Si non aliquis, cum nullus.
2. Duarum Contrariarum, ue Omnis homo est animal; Nullus homo est animat;  notX
unirersalicaris aut particularitatis Postponatur (sic nempe ue directe atticiat copulam) tier
utraris reliqua aequipollens. Nam ( omnis non est, cum nullus est: Si Nullus non est, tum
Omnis est. Idem obtinet in Subcontrariis, (quamquam non memini hoc a Logicis notari
Tolicum:) Puca, Aliguis homo est prudens; Aliquis non est prudens: Ouippe l, in priori
Pol Aliquis homo, incerponatur Non; tir polterior: Si in polteriori id tiat; Aliquis non non
est, aequipoller priori Aliquis est.
3. Duarum Subalcernarum; Omnis homo est animat; Aliquis homo est animat: Idem con-
tinsic si _ praeponatur et poltponatur Non in urraris. Ouippe, li non omnis non est, cum
aliquis est. St non aliquis non est, tum omnis est. Similiterque in Negaciris; Nulbus home
est Brurum: Aliguis homo non est Brutum. Duipre non nullus non est, tancundem est at
que aliquis non est. Trem Non aliquis non non est rancundem est atque non aliquis est,
leu nullus est.
Acque haec quidem omnia, in singulis catibus, tam certa sunt, et luce lua manifesta, ut
de Regularum reritate (ranquam lesirime demonstrata) dubitandum non sic. Horum ca.
Tuum praecipuos, solent (memorix causa) in his verticulis compineere.
Non omnis, duidam non: Omnis nn, quali Nulbus.
Non nullus, duidam: Led Nullus non, ralet Omnis.
Non aliquis, Nullus: Non quidam non, ralet Omnis.
Non alier, Neuter: Neuter non, praeltat Oterque.
Duos Anglice sic reddas;
Not albue Some not: A not, ihe Fame a5 NonC.
NNot none, iS Some: None not, i5 Livery one.
Not any, None: Not any not, 15 A
Noc cicher. Neriber. Neiiher notu Borh e call
Monendum hic duxi: quoties per Regulas e ionis sire Aequipollentix colli
renda est propolitio Parricularis (sire Afirmatira sive Negarira;) incellisendum erit lal
cem de Aliquo (numero Fingulari) non temper de Aliquibus (numero plurali:) Susticis
enim ad collendam Oniversalicarem, si vel Onus aliquis excipiendus LIt. Pariterque, Rne
haveris Aiguos, non hoc Pacis elt ut inde concludas Nullum; sed li nebatel ga
Duixpe, inter Aliquos e Nullum, medius intercedie Mignis. Sic, I MaVC, Omnes
Christi apostolos tuiste domino suo tideles; non hinc sequicur Aliquos non fuisse, sed Fal-
le del ag cb1t
Lib. 2
dec

## Folio 131 — 867984570:0889
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000889.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
a
D. 7
De Conversione Propositionis.
x1∞) Jn versans 1c. Totalis. Sic 11 Vireilium ess Loetam nesaveris; alteris Pireilium non
esse Vocram: qa, vi conlécutionis, elt propolicio Nesativa; et, vi materix, Oniversalis:
eo quod, de Individuo, omnis peaedicatio elt Totalis. Als   Gudu Lalra
et Neracira, de Singulari Cubjecto, Unc (vi materia) Contradictoriae: ua alias, sI verq
que censeretur Particularis, torent Subcontrariae (quarum utraque, posset ese vera;) S
cenleretur utraque (uc rerera elt) Universalis, Torent Contraria; (quarum vrraque PoCL
este Falta;) Sed (proPIer materix necestitale, Iua PaLCaKM PraCCa S au
eic,) Sunt Contradictoriae; ut nese u Pera polsinc elle, nec limul talla
Sec i ubi (vi consccurionis) interri porest Partieularis (de Sno aliquo,) Si tamen
tric Cins : Omnis (qui elt calus propositionum Cinsularium,) infertur porro (vi mate-
De Condersam Propositioms.
Tius adhuc est arsileHe MOduS, quo ex una Propotitione infertur alia (absque in-
terrentu novi lermini) qutam vocane Conversionem Proxolitionis. Poliro scilicet
Dubjecto in locum Praedicari, et Praedicato in locum Subjecti. Sic, Propotitio FLomo non
est Bruum; mutatur, per Convertionem, in hanc Brutum non est LTomo. Ouarum prior
dici (olet, Propotitio C. Marsa (aur convertenda;) posterior, Propolicio convertens; seu
Ouo autem sic Hat Conrersio, ut a veritare Conversae arguere polsimus veritatem Con-
vertentis: Ftas Regulas obserrandas docent.
Primo quidem, Ouod iidem, qui prius erane, maneant Propoticionis Termini; Sed trans-
posiri: (Subjectum in locum Praedicari; ee Pradicatum in locum Subjecti.) Saltemsi ex
cipias eam Convertionem (Qua VOCANE) per Contrapositionem; in qua (praeter Pran(
policionem) mucantur cermini finiti in infinitos.
Secundo, quod eadem, quae prius, maneat propositionis auatitas. Puta, s Convertenda
fueri Afirmatira, eriam Afirmacira su in quam conrerritur. Si illa, Negatira; Nesatira
icem et haec. Non solenr enim attirmatiram in Neguciram convertere; nec Negatiram
in AFIrmacivam.
Terrio; Quantitas Propotirionis, aliquando Manet, aliquando Minuitur, (puTa, ex
Oniversali in Parricularem;) Sed non Aucetur (ur Fat ex Particulari Snirersalis.) Siquan-
doaurem hoc jubeatur; (urputa cum, in lequentibus, doceatur Reductio modi, Baratipion
dicti, ad Barbara:) id non tis, ex Cola ri Conversionis, led propter alias quae occurrunt cir-
cumltancias; ut tuo loco docebitur.
Onarto; Ouando cadem retinetur Ouantitas; rocari Tolet Conversio simpler. Locum-
que hrabet in Oniversali Necativa, ee in Particulari Affirmativa. Ouippe  Nullus homo
sit Brucum, hinc recte concludas, Freo nullum Brutum est TTomo. Liem, E aliquis Roma
nus est Poeta; hinc recte interas, Frso Aliquis Poeta est Romanus; puca T ireitius
Ouinco; Guando minuitur quanciras, (Duta cum Oniversalis in Particularem converri
cur,) diei (olet Conversio per Accidens; aur etiam Diminuta conversio. Locumque habet
pocistimum in Oniversali Affirmativa. Puta, Si Omnis homo est Animal; hinc recte con-
cludas Frso Aliquod animal est homo. Porest item in Oniversati Necariva locum habere.
Puea, Nullus homo est Brucum, Ergo Aliquod Prutum (nempe Liquod SC) non est homo-
(Ouippe li, uc prius, inde concludas, per Simplicem Convertionem, Freo Nullum Brucum
est Flomo; concludas certe licet, mulio magis, Freo Aliquod Brutum non est Llomo; cum
hoc in illo contineatur.) Sed negligi Tolet haec Oniversalis Necativa conrertio per ACci-
dens; quomam ibidem habeas (qua potior est) convertionem simplicem; uc supra dictum
Si quaeras, cur haec convertio dicatur per Acidens; eso de nominis ratione non sum ad-
modum solicicus: Satis elt, quod solici Fuerine Logiei sic loqui; neque ct necesse ut re-
rum Nomina (ulud dle ratione impolita) mutemus. Sin id malis, dicas (eum aliis) Con-
Acque hae quidem duae convertionis Formulae (simplex e per accidens) vocari Tolent
SexIO; sed terria actue reltat Lorula quae diei Tolet Conversio per Contra positionem
Ouxe appellatio quamris relsscu pariter conveniat, (nam in illis icem Contraponuntur ter
mini,) huic tamen certiae pecullariter applicari solet. In qua, praeter Terminorum (ut in
Leliquis) uanspoluionet, huucancur termini siniti, in Infinitos: Pratixa seilicet nexarionis
nOTA
in quam convertitur
versionem diminutam.
ubi dicitur, retinenaos esse eosact qui pruS Let IS.
Conversiones Directa. Atque his speciatim accommodatur conversionis definitio; praelerrim

## Folio 132 — 867984570:0890
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000890.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
De Conversione Propositionis.
noca Non, terminis priuspolitis: Dura, PrO FLomo, Animal, dicieur non homo, non animal:
quos rocant terminos infinitos
Tlanc Formulam locum habere docent in Parriculari Negariva. Acque hujus potistimum
causa, videtur, fuisse introducta: uc quae per neurram reliquarum conrerei possit. Puta,
iquod animal non est LIomo; Frso Iiliquod non bomo non est non animal:; leu (quod tan-
cundem elE) Aliquod non homo est animal: Ceu Aliquod quod non est homo, est tamen Ani-
mal.
Sed ee Sic etiam convertas Universalem Assirmativam (eriam non minura quantitate) in
Oniversalem affirmarivam. Oc, Omnis homo est Animal: erBo Omne non animat est non-
homo: Ceu duicquid non est animal, non est homo
Nec minus apte detinienda toret haec Convertio, sin utrovis catu) per Mucationem Qua
livaris e (post transpositionem terminorum) necationem novi subjecti. Sed prior loquendi
mos, cantundem valet.
Sec in Oniversali affirmativa, neg ligi FoleFHXC per Contrapositionem conversio, ut mi-
nusneceltaria; quia eadem propolicio sur lupra dictum est) converci porest per eam conversio-
nem directam, quxe per Sccidens dicitur. FAt tamen vera Convertio, et recte concludit
eltque usus in rariocinio nec contemnendi, nec intrequentis. Pura, Omnis homo est animat:
FroO, id quod non est animal non est homo
Hlaec Convertionum doctrina, his solet versibus compingi.
E, I, simpliciter converritur; H, A, per Aci.
A, O, per contra: Sic tic converlio TOta
Auc Clam (DC, I Fccttanidis liceris singularibus, tacilius laberecur memoria,)
FL. CI simpliciter Convertitur; P. V A per Aci.
LALO per contra. Sic tic converlio tota.
A O, are counter put, in soins back.
Vel sic
FEct are simplu curnd: Eva by Aeb.
FAXO are counter puc, in soins bact.
Pronasitio Sincularis (sive Attirmatira live Negatira) cum semper Universalis Fic. L ut
supra dictum,) observat leges aliarum Univertalium. Pura, Vireilius est Poeta; Lr∞O Ai
guis Poeta est Pirsilius. (Oniverlalis ACirmatira in Afirmatiram Parricularem.) Iiem Vir
eitius non est Cracus; FrBo Nullus Cracorum est Vireilius, (Onivertalis Negacira in Uni-
vertalem Negatiram.) Acque in aliis similiter.
Si autem Convercenda propolicionis Praedicatum sic Individuum (quodcunque habuerie
Subjectum;) Convertentis Subjectum (quippe quod fuerar Convertendae Praedicatum) In-
dividuum erit; ee proprerea provolitio Convertens (liqua lic) necellario erit Sineularis
adeoque Oniversalis. Dux itaque li alias Foret (per convertionum leges) Unversatis; ni
hil hic a regulis receditur. Si vero alias toret Particularis; hactenus inde receditur, quod
quae Foret, per Resulas, Saltem Parricularis; Fir, propter necessicatem materiae, etiam pi-
versalis. Sic Nullus Cracorum est Aurhor Aincidos: FrSO Author Aneidos non est Crae-
cus (Onivertalis negacira, in Univertalem negaciram; per simplicem convertionem, se
cundum leges.) Iiem Maro est Virsilius: Erso non. Virsilius est non- Maro; leu Qui non
est Vireilius, non est Maro; (per Contra positionem, secundum leses.) Sed, Vireilius est
auihor Aineidos; ergo Auihor Aineidos est Virsilius; per leges convertionis, Foret
ut est) Asirmatira; ellerque Saltem Particularis: et, proprer necesticarem materia, Fic
Sineularis, adeoque Oniversalis.
Noces hic licer, alio alibi sen su dici Converribiliter Praedicari; au Terminos esse C’onverit.
biles: nempe quando termini habent eundem ambicum praedicandi; adeoque alter de altero
indisterenter diei possine, et quidem Duirertalirer. Ot Fireilius est Maro, de Maro est Vir-
silius: Irem; Omnis homo est risibilis, e omne risibile est homo: Idemque dici votest de ter-
minis quibusque Synourmis: ut Fnsis, e Giladius: Trem, de Desinitione (C justa Fuexic)
e Definito; ue Omnis homo est animal rationale; et Omne animal rationale est homo. (Vnde
dici loler Definitum e Desinitionem, debere Converti; deu terminos esse converribiles, hoc
est, ejusdem ambitus.) Sed ea conversibilitas (urpore quae es simplicium terminorum) non
elt hujus loei (ubi de conversione propositionum axicus. ) De quo supra dictum est suo loco.
anglice sic reddas:
t L, are simply cd: F, A, By ACC.

## Folio 133 — 867984570:0891
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000891.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
CaP. d
D
Propositionibus Modalibus
De Propositionibus Modalibus.
Sando in provotirione aliqua, res non mude alteritur aur esse, non non esse; led cum
Modisicatione aliqua seu duatisicatione annexa, quae Copulam atticiat: dici lolet Pro-
poslio Modalis. Orcum dicimus Fst cerre, Forsan est, cum ejulmodi loquendi tor-
Galu GIICC alIQuA SunE (aut videntur esse) Auementativa, vehementius alteren-
tes: Vr Est certissime, manifeste, proculdubio, ec. Oux videntur plus dicere quam nu-
dum Fst. Alix Diminuliva, rim altertionis micisantes: III, forsan est, videtur esse fieri
potest, ec; qui termini minuentes Tunt, de minus dieunc quam nudum sest; incertirudinem
aliquat ueMes.
Sed e in communt squela (quae Phetoricum porius quam Logicum verborum sen-
Tum exhibet,) ip(ae quae videntur Auementativae, sunt non raro porus Diminutivae. Ve
cum quaerenti, Num quid ita sit qui cacesorice respondet Fst, Forcius censebitur aftir-
mare, quam qui dixerit Fst certe, proculdubio est, ecc. Solene enim hujusmodi assereratio
nes, dubicantiam aliquam innuere; e censeri tolent (hyverbolica locurione) aissidentiant
minuere, masis quam aueere certisudinem. Fc, licur ance dictum elt, de Vniverlalicatis no-
tis; Omnibus hoc notum est; Nemo nescit; non aliud censentur ligniticare quam Sciunt
plurimi. Sic, Fest certissime, proculdubio est, eec, non tam absolutam certitudinem innuunt
quam oxinionem satis probabilem. Minulque dubitare cenlebitur qui simpliciter sest dicit,
quam dicit proculdubin est
Tujusmodi Moaatium provositionum (Copulam afficientium) quamquam magna sic va
rietas, (ut cuique obrium erit, qui rarias lequendi tormulas HOTaVerIE:) GVatIOT Ca
men TunE quaS, CUEPra exteris notabiles,) selesisse videntur Logici; de quibus (cum
de Modalibus agiur) dilerre Loqui fune; cum quid eecessarium, Ciotineens, Possibile
aut impossibite, eire c.
FIOS QuatuOE Modos, nonnunquam Laverbialiter exDrimunE; ut FJomo necessario est Ai-
mal: Soerates est doctus Continsenter; etc. Nonnunquam Adjective; ut Necesse est, 170.
minem esse animul; Contineens est, Soeratem est doctum: Possibile est, Ovem esse bicornem:
Impossibile est, Thominem esse Lapidem; ec. Nonnunquam aliis Formulis tancundem
signiticatur: Vr L, Pro Necesserio, dicatur fieri non potest quin ita sit: Pro Contineente;
non est necesse; secus esse posset: Pro Possibili: fieri potest: nibil impedit quin sit. Pro
Impossibili: non Potest esse; natura rei non permittit: cum limilibus loquendi tormulis.
Pron enim putanda elt Losica paedanticam loquendi tormulam aftectare, sed lensum dicto-
rum considerare: Oux rancundem ligniticane, pro eadem habentur provolitione, utcunque
varictur loquendi formusa.
Per necessarium, incellisitur, id quod non potest non esse. Ve Tominem esse animal.
Cum enim animalitas tr de essentia Lominis; neccste elt, nec porelt alicer eAte, quin 220
mosit animat.
Per Impossibile, id quod non potest esse. Ve Fhominem esse Lapidem. Ouippe cum ex
Sic Fhominis e Lapidis natura, uc alter sit, alter non sic, senlicirus: tieri non pocelt uc 170.
mo sit Lapis
Pex Possibile; id quod, (ueuc Forre non sit,) potest ramen (auc posset) esse. V POtH.
bile erat, Aristorelem (ueur non tueric) fuisse Rezem.
Per Contincens; id quod, (ucur torre sit) potuit tamen (auc posset) non esse. Sic, Con-
ringens est (non necellarium) Aexandrum fuisse Recem; e Aristorelem fuisse Philoso.
phum: Cum poliet quidem secus elle.
Fi quatuor Modi; magnam censeri solene analosiam habere, cum quactruplici proxotitio.
num in Ouantitare et Qualicare varierate. Pura, Necessarium, inllar niversalis Affirme-
sivae: Impossibile, instar Oniversalis Necativae: Possibile, inctar Parricularis Affirmativae:
Continens, inItaL Lumo esaiba.
Adeoque Necessarium e Impossibile, ele contraria: Possibile e Contingens (Docelt este
Pocestnon elle,) Subcontraria: Necessarium ee Possibile: icem Impossibile e Continsens:
duballerna: Necesarium e Contineens; item Impossibile e Pessibile: Contradictoria.
Poltumque similiter ad Niquipollentiam reduei, incervencu Negaciri Non, vario Eitu
Dolici. Sic non Necessarium, est Contineens; ee non Continsens, Clt Necestarium: non Im
possibile, est Possibile; non Possibile, clt impossibile. Iiem Necessarium, est Impossibile non
esse impossibile, Necessarium non esse: Possibile, es Contineens non este; Continsens, ett
Possibile
mulisueris.

## Folio 134 — 867984570:0892
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000892.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
e Lropoconcons Lddalios.
Possibile non esse: Denique Necessarium, est non Possibile non esse: Impossibile, Clt non
Continsens non esse. Secundum Aequipollentium regulam ance cradiram
Prx Contradict: Post, Contrar: Prae Doltque, Subaltern
Similesque Tubcune Conversionum leses; secundum regulam ante tradican.
F, I, simpliciter ConvertituT. P, A, per ACci.
A, O, per contra
Puta; si Impossibile est, hominem esse Lapidem:; cum Empossibile est Lapidem esse pomi-
nem: Si Possibile est, Resem esse Philosophum; Possibile est, Philosophum esse Resem: quae
une convertiones Simplices. Irem, si Necessarium est, Lommem esse animal; ’ossibile est
animal esse hominem: Si impossibile est Lhominem esse lapidem; cum saltem contineens
(non necellarium) est, Lapidem esse hominem: Oux lunc convertiones per accidens. De
nique, Si Necessarium est, Thominem esse animal: cum Necessarium est, ue non animal sit
non-homo: (Eive, ue quod non est animal, non sit homo:) Si Contineens est, Tominem esse
Philosophum; tum Concinsens est, non philosophum esse non hominem, (Peu, non est necessa
rium, ut qui non sit philosophus, non sit homo:) Ouxe lune convertiones per Contrapoli
tionem.
Norandum hic, Continsens ea notione sumi qua opponitur Necessario; ut id ligniticet
quod possit non esse; (adeoque non exeludit impossibile:) non ea norione qua opponimi
Turpessibili (uc id signiticet quod possit esse;) quo sentu, non Continsens dicimus, sed Xos
sibile.
Est tamen alius sensus quo sumitur aliquando Contineens; DrO CO quod aut esse postie
aut non esse. Acque lic opponi Polent Materia necessaria, e Materia contineens: OE, cum
dicieur, de propolitione Iudefinita; quod in materia necessaria, cenleri (0 lex pro Qniver-
sali; led, in materia contincenti, pro Particulari. Orpore, Tlomo est animal: LTomo noy
est Lapis: tancundem elle, ac Omnis homo est animat: Nullus homo est Lapis. RE LTomi
nes sunt docti: Fhomines non sunt docti; tantundem esse ac aliqui homines sunt: Aliqui bo.
mines non sunt, docti. Obi per materiam necessariam intellisune cum quod necesse ele esse
cum quod necesse cA non esse. Adeoque comprehendie cum ecessarium, quod diximus:
tum impossibile. Per materiam contineentem; quod nec esse necette est, pec non esse; sed
aut esse porest aui non esse. Ouod itaque includit cum Possibile, cum Continsens. Sed, in
recensendis Duatuor Modalibus; Necessarium e Impossibile haberi Tolent pro duobus Mo
ais, (utuE uterque Tc in materia necessaria:) Irem Possibile et Contineens, pro duobus aliis:
utut uterque Tc in materia Contineenti
Jam, in omni propositione Modali; duas altisnane Partes, quas vocant Dictum ee Moaum
VE in nac, necesse est hominem esse animat; (aut LTomo est animat necessario: Dictum
rocane, id quod principalicer alterirur, (FTomo est animal:) Modum vero, qui dicie quali-
ter alteritur, (necessario.) Ec quidem, nonnunquam, eltcur concedamus dictum, led ne-
demus modum: urpore li dicatur Soerates est Philosophus necessario; aue necessarium est
Soeratem esse Philosophum: Quamquam enim verum lic, Socratem esse Philosophum; nOn
tamen ita cA Necessario, Sed Contingenter: poruistet enim secus cile. Si aurem utrunris
talsum Cc, julte nesabitur Modalis propolicio.
Trem Modalis haec est, F LIm. T. 25. Fidetis est sermo e omni acceptatione dienus, quod
Christus Tesus venit in mundum ut peccatores servaret. In qua Dictum, el Christus Je-
sus venit in mundum, ut peccatores servaret. Modus aurem, Fidelis sermo e omni accepta-
ne dienus. Ouippe quod, de illo Victo, per copulam est, actirmatur.
Propoticiones Modales, duplicem subeune consideracionem; Drouc vel Dictum vel Mo-
dus praecipue actenditur. Verbisracia, Possibile est, omnes homines albos esse
Si Dictum praecipue actenditur: cum (hac contideratione) Subjectum est Fomines:
Pradicacum, Abi; Qualicas afsirmativa; Ouanricas Universalis. (Ouippe ica est in Di
Eto; Omnes homines sunt subi.) Acque cum quidem, Modus (possibile est) habebicur
PrO Parre Syncatesorematica, seu accidentali ee extranea, respectu habuo ad substantiam (ut
loquuncur) propotirionis; quae eAt Oniversalis affirmativa, sed cum incertitudine DiO
Dolita.
Sin praecipue actenditme Modus: Tum (secundum hane contiderationem) Subjectum
Propositionis, est Dictum, (omnes homines sunt albi:) Praedicatum, elt Maus, (neces.
sarium,) quod (per Copulam Fst) de Subjecto attirmacur. F Atque, Si Oualitacen lpe.
etes, Affirmativa: Si Onantitatem, Sineularis, (acque, uc Tic, Sniversalis:) nam de uni-
ca Propolicione individua; altirmatur Praedicatum, Possibile. Cuippe Oualtio hic clt
non, an Verum sit an Faltum; Sed an Possibile Cc an Impossibile, uc Omnes homines sint Albi-
Similiter in hrac; Comrineens est, quod aliqui homines sint Nieri; Ceu duod aliqui sint
mieri, est Contineens. Dictum quod vocani, est Propolicio particularis afsirmativa, l’ali–
qui homines sunt meri;) de qua quidem (ne subjecto singulari, auc indivicuo) AHirmacur
exadieatum) Continsens. Adeoque tora limul Propolicio est Sineularis Affirmativa
Sin diceretur, non est Possibile; aur non est Contineens; aut non est impossibile, aur non est
Necessarium: Tuilter Sineularis Necaciva.
FIlque

## Folio 135 — 867984570:0893
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000893.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
tlque haec quidem vera Analytis Proxolitionum Modalium: Obi Dictum (sire Altir.
matirum SC, sire Negatirum; Onivertale, aut Particulare,) est semper Subjectum sine
lare: Modusque est Praedicatum; quod, prour de illo Dicto vel Altirmatur vet Negatur,
lic vel Altirmacira elt vel Negatira, haec (lingularis) Propolitio.
Nec tamen hoc impedic quin ea maneat (quam ance diximus) Analosia leu Contormi
tas quam habent hi Modi quatuor, Necessarium, Dossibite, Contineens e Impossibile, cum
propolicionibus, Oniversali Affirmariva, Parriculari Necativa, Parciculari Affirmativa e
Oniversali Nceatioa: Haec eium considerationon relpieit modalem propolitionem, uc est in
regra Propolicio; sed modos iplos separarim consideratos, qui lune Propolitionum harum
Praedicata. Dux non aur Omancirarem auc Qualitarem cocius propolitionis determinant.
Alque sic quidem Logici exercuerunt ingenia sua, in excosicandis hisce Modalium Pro.
policionum rariecaribus: Sed, urplurimum, Patis contule. Quodque pocistimum erat no-
eandum, (Propositiones omnes basce, Sineulares esse; sive affirmativas sive Necativas;
VIX aUE NE VIX nocaverint (quancum memini) plerique omnes. Mulcalque adhue possent
excogitalse rarietates.
Summa rei huce redit. Quando incegra aliqua Proposcio, tic alrerius Propolicionis. Sub-
jectum; (hoc elt, quando de inceora provolitione altirmatur aliquid aur negatur: ) Fit (qua
diei Tolet) Modalis propositio. Duae quidem propolicio (de qua aliquid lic attirmatur aue
negatur) Durum vocatur; eAque (Propolicionis Modalis) Subjectum. Ouod de ea af
tirmatur vel negatur, Modus vocatur; eltque (propolicionis modalis) Praedicatum. EL
Drouthic Modus de Dicto illo, anE ACrmatur aut Negatur, Sic Modalis illa proposicio et
vel Affirmativa vel Necaciva. FF quoniam Dicrum illud (quod tic Subjectum propolicio.
nIS modaliS) clt una (individua) provolicio (quameunque habeat quancirarem aur quali
ratem) Mocialis illa semper elt Sinsularis. Acque hoc elt quod propolicionem Modalem lpe
etat, intesse comicetatat.
Sed, (ue aliarum omnium, sic) Modalis hujus propolicionis; cum Subjectum; cum PrX
dicacum, (quorum uerumque, ratione torius provolicionis, cenlendi Tunt simplices terminis)
Pollunc separatim conliderari; magnamque admittunt rarietatem
Si Subjectum lexaracim contideretur, (quod Dictum vocane, estque per se propolitio;
Hac una PEODOTILIO, Dorest elle quaelibet una; (quippe nulla el provolicio, de qua non
Pollic aliquid aut Asrmari aut HeSaPI;) adleoque omnium rariecacum capax elt, quarum
capax elt propolitio. PouI (inguiunc) esse affirmativa, auc Nesativa; e harum vrraque
vel Oniversalis vel Particularis. Addere poruillent (li id lubicum Mlet) Indefinita vel sin-
sularis. Adcas licer (si ca non lic laris numerola varietas) Porelt elle Catesorica, vel FIY.
potherica. Porelt elle Latina, Graeca, Flebraea, Anelica, _c. Porest icem vel Lonsa esse, vel
Brevis; unius, duarum, trium, decem, centum, milliumre voeum. Ouxe omnes (aliaeque
muliax) cum ance dictis combinara, innumerabiles proereabun diverlitates. Sed, ex his
omnibus, concenti lunc Losiei Calrem Ouadruplicem allignare varietatem; prout est propo-
ficio vel Universalis Aaffirmans, vel Oniversalis Necans, vel Particularis Affirmans, vel
Particularis Nesans: quas literis A, H, I, O, delignant.
Si Praedicatum Sevaratim conlideremus (quem Modum vocanE,) etiam hi magna elt
Varietas. (Ouippe innumera lunt quae de hac aut illa propolitione dici polliint.) Sed ex
omnibus, falcem quacuor seligune: Nempe, quod Dictum illud (seu id quod Dicitur)
diei postic Possibile, Continsens, Impossibile, auc Necessarium. Hoc est, Ouod est, aue
non est, Pollibile, esse, aut non este. Si pottibile clt esse, vocant Possibile; Si poltibile est
non esse, vocan Contineens: Si non est poctibile este, vocant Impossibile; Si non est postibile
non esse, vocam Recessarium.
Sed eadem caluum rariecas (quamvis id ditelle AOatl non Coleat,) de aliis ilem PrX
dicacis. Orpuca, si pro Possibile diceretur, Notum, aur Creditum, auc aliud simile. Nempe
CHt, auenon cst, Norum, elle, auenon ctie. FIt, aut non elt, Creditum, elte, vel non ellé.
Tocidem enim hic casus lune quor de Possibilitate ante ostentum elt. Nec ablimiliter, quan
do dicitur, lune qui quaerunt e inveniunt: lune qui quaerunt es non inveniunt: lune qui
inveniunt e n quarant,  qu ned guatumt nec inveniunt. Et quidem universaliter
dalium cractationem. Aul Perscelatis C, Cendum erir. Modalium cractationem: li ad
hos quactos modos cearminetur: Ouippe alix lunt innumerx Propoliciones Modales.
CaP. 8.
De Propositionibus Modatibus.
Bina euxpiam, cum Binis aliis combinata, taCINE COMBTHALIONeS QUALIIOT. PUTa, 2; nOn. 2.
B; non. B. Nempe, L, B. A, non- B. B, non A. nCn M non- B.
Lceoque pucarerim, quaruor Modos vulgo dictos, habendos esse ranquam Fxemplum
Clire, uc loquunt, Instantiam,) hujusmodi rarietatum, in aliis iidlem combinacionibus
accurrencium, (ad exercendam juniorum lagactalem exeosiratos;) nOn, uc icesram MO

## Folio 136 — 867984570:0894
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000894.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
De Propositionibus Pxclustois, 69C
De Propositionibus Fxclusivis, xceptivis, Reduplicati
vis, Variisque propositionum Suppositionibus.
Fiae adhue Propotitiones sune, quae Modalibus astines videantur, quaS rOCanE (nomine
Lbarbaro) Propoliciones Fxponibiles; UE Qua nOn ita elare rem ex primant quin L pO
sitione aliqua indigeant.
Omnes autem hujusmodi Obscuras propositiones aut loquendi Formulas, parriculatim
enumerare et explicare; operolum esset: adeoque lux cujusque lagacitari acque prudentiae
relinquendum est, de vero Ligniticatu rariarum in lingulis linguis loquendi Formularum. ju
dicium Facere. Paucas tamen, qua a Logicis norari solene, hic attingam; uc, ad imitatio
nem harum, de aliis tiac judicium.
Propoluio F.aclusivan dicitur ea quae per exclutiram aliquam parriculam enunciatuF
quales cunc solum, tancum, unicus, praecise, adae quate, acque harum similes. Ouxe quidem
parciculae (nunc Praedicato nunc Subjecto adhaerentes) quanquam videancur Altirmativx
(acque, ab incauris, pro talibus nON PaTO CenSCANEE;) SunE revera NesatIVX. VEpuTa
cum dicimus, Sol unieus est, seu tancum unus; tantundem est acti diceretur, Non sunt plu
res quam unus. Irem Flementa sunt rantum quatuor, seu praecise quatuor; hoc elt, non
plura, quam quatuor; aut etiam, nec pauciora
Neciamen hae semper Faciunt Propositionem Necatiram, (vel eriam Exclusiram;) sed
quando Subjecto adhaerent, adeoque afticiunt Copulam. Obi enim adhaerent Praedicato, ta
cianc licet hunc terminum negatirum; non tamen necativam propositionem Faciune, qua
alias foret altirmatira. Adeoque minus inde periculi est ne perperam incelligatur provo.
Sitio. Sire enim dixerim, Flementa sunt quatuor, live tantum quatuor, aue quatuor prae
cise, (neque plura neque pauciora;) Propositio urcunque est afirmatira, licet Praedicatum
(in posterioribus Formulis) sic terminus necativus.
Onando autem Subjectum sic asticit exclusira particula, ne etiam afticiat Copulam; Pro-
positionem reddie Lnclusivam; adeoque Negatiram; quxe Aftirmatira speciem reterre vi
deatur. Sic, Sdixerim; (F. X planetis omnibus,) solus Sol per se lucet, laut lucem habet
de suo:) sensum si spectes, CA Negacira propolicio; huic aequipollens, Nullus planctarum
(excepio sole) lucem habet de proprio; (sed d Sole mucuaciriam reliqui omnes.)
Propolicio Lxceptiva dici soler, quae tic per exceptiram aliquam particulam, aut quae buie
2quipollet.
Aroue hic etiam, Si Prxdicatum cancum afficiat, minus est periculi. Vrputa Sdixero.
Dituvium sustulit humanum senus universum, exceptis octo hominibus: (aut omnes homines
praeterocto:) Propolicio est aHirmacira, ejusque Subjectum, Diluvium; non minus quam
A exceptio illa nOn FOret. Sed Praedicarum inde paritur diminutionem; Palcem in sui parte
aliqua. Pariter, Sidiceretur, dui diluvio perierunt homines, tuerunt, Omnes praeter octo
Propolicio icidem Acirmacira elt; Subjeetum habens Dui diluvio perierunt homines. Sed
Praedicatum exceptionem paritur
Sin Fxcepcio directe alticiat Subjectum; tic P. Nceptiva propositio. Puta, Si dicatur Omnes
bomines praeter octo, ailuvio perierunt. Obi Praedicarum (diluvio pereuntes) astirmatuT
universaliter de Omnibus hominibus; non quidem Absoluce, sed cum hac limiracione, (seu
moditicatione) praeter octo.
Si tamen malie quispiam, etiam hic, non tam dicendam eRe Propositionem LNceptivam:
quam, propolitionis subjectum, esse exceptivum Terminum: F.8O non repugno. Imo liC
omnino dicendum videtur. (Ouanquam alii Proposicionem Fxceptiram dixerint, quo sensu
Singularem dienne, cujus subjectum est Singulare.) Sed cum dicendum erit Subjectum il.
Iud non esse (ut prius censebatur) omnes homines (de quibus non nisi limitare attirmatur
praedicatum;) Sed omnes homines praeter octo: Acque, de his quidem, Snirerlaliter dici
Tur, quod diluvio perierint.
Nocandum hic; quod, in una eademque propositione, occurrunt nonnunquam F. Xception
nes (seu Limitationes) plures. Oe, li dicatur, (Numib. X4. 20. DCuL. T. 35.) Israclita
rum nulli, qui sceypto eoressi sunt adulli viri, ineressi sunt terram Canaan, ut illam pessi
derent, exceptis Calebo  Tostrua: Propolitio haec elt Oniversalis Nesativa; non tamen de
omnibus hominibus, Led sallem Israetitis; neque de his omnibus, sed de ceressis ex Asypto:
neque de omnibus inde egrestis, sed qui adulsi exrediebantur, (puca, qui nati cranE annos
laltem vieinci, cum exierunc inde;) et quidem adulli viri, (nam, de laeminis, nescio an
idem

## Folio 137 — 867984570:0895
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000895.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Propositionibus lxclusrvis, O.
idem dicendum C;) neque dehis viris omnibus, Led, praeter Calebum e Tostuam, reliquis.
Atque de his reliquis, unirerlaliter praedicacur (negacire) quod non ua lunt inpresi ter-
ram Canaan. Ilam de natis in eremo, id non nesatur; nec de eis qui Asypto exierunt
pueri aut minorennes, auc forte adulta faemina, (quippe marium tantum recensio tacta est
Numb. T. 2.) Neque de Caleboe fostua, qui AEypio exierunt adulti. Porro, in Pradi-
caco, occurrir adhue exceptio alia; nempe, ut eam possiderent. Nam, speculatum incresti
Tune exploratores reliqui (qui malum rumorem de terra bona reculerune) Sed non ut pos-
Siderent. Ec paricer judicandum de aliis Propoliciombus Rxceptiris, aut limitate prolacis.
Propolirio Reduplicariva diei Toler, quando Subjectum repecitur cum voce quatenus, (aue
quae huic aequipolleat.) Vr, TTomo qua homo est rationalis. Arque haec propius accedit
ad Modalium nacuram (quam F Xelutira vel Excepcira:) quoniam haec reduplicatio directe
afticit Copulam. Dicitque non tolum sic esse, led qua ratione sie est.
Reduplicatio hac, quando repetitur torum Subjectum, diet Tolet, Reduplicario Unifor-
mis: OI Fiomo quatenus homo, aue Llomo qua talis, auc omo quatenus sic. L. Aque hXC
essentialis praedicatio: HIOC Clt, Prxedliearum elE (auE rCDUTaTIE) de Psencia Subjecti: ut
Rationalitas de elencia Trominis, cum dicicur Flomo qua homo est Rationalis. Aique hrinc
dictum illud, A guatenus ipsum, ad, De omni, valet consequentia. Hoc elt, Quod homini
verbi gratia) competit, quatenus est Lomo: id competit omni homini. L Aque haec pocil.
lima Reduplicatio.
Reduplicatio Difformis, ea dicuur, in qua repericur Subjectum sed cum alia (ut loguun-
TUT) Formalitate. Or, LTomo, quatenus animal, sentit. ITanc cgo Specificativam pociis
dixerim, quam Reduplicativam propolitionem. Cuoniam Praedicacum non hie attirmatur
de subjecto (ablolure) quatenus tali; sed sub alia consideratione quae in ea Reduplicatione
Specificatur. Oc cum dicimus, Soerates est Rationalis, quatenus TLomo: Sentit, qua Ani-
mal: Nutritur, qua Vivens: Disputat, quatenus Pbilosophus; est sbus, quantum ad Den
tes: Nieer, quantum ad Crines: Mortalis, quantum ad Corpus; Emmortalis, quantum ad
suimam: ee pariter in limilibus. Ouxe quidem sunt tocidem Specificationes plurium capa
citacum, secundum quas Pradicatum Subjecio competit. Acque hic (uc in Modalibus aliis)
sufticit ad nesationem Propositionis, unue Dictum verum Tic, si non sic verum sub hac redu
plicatione. Ve, si dicatur Socrates est rationalis quarenus Animal: Nesarerim hanc proxO-
sicionem veram cise; quoniam, elt quidem Rationalis; ac non quatenus animal, led quate-
nus est LLom.
Huc reteras Distinctionem illam inter Reduplicarive e Specisicative Cumpeum; quam voci
Dui (ee limilibus) accommodare Tolent. Ve cum dicitur, Fomines, qui Animalia sunt.
seusibus imbuuntur: e Tomines, qui prudentes sunt, non facile decipiuntur. In priori,
vocem dui dixeris Reduplicative invellisendam elle; in polteriori, Specificative. Nempe
Fhomines (urpote qui Animalia sunt) sensibus imbuuntur: PL LTominum ii, qui prudentes
sunt, non facile decipiuntu.
Mulex sunc alix Distinctiones, passim acthibita, de rario signiticatu vocum, de formula-
rum loquendi. Or, li dicatur LLomo est disyllabum: Vox Flomo (dicune) supponit mate-
rialiter. Si dicatur LTomo est Animal: Supponit (inquiune) formatiter. Vbi (ut de pu-
ritare Lacinicaris nihil dicam) id rolune; quod prius illud incelligendum elt de ipla roce
Fon Locertus de Rc per illam rocem ligniticata.
Similiter, cum rox Vulpes ulurpatur pro Quadrupede sic dicto; dicune supponit proprie;
hoc est, uturpatur in proprio Tuo ligniticacu. Cum usurpatur pro homine vatro e altuco;
dicunt supponit improprie; hoc est, improprie lumitur, sen su meraphorico et fixurato. Si
milicerque alias (quas VocanE) Suppositiones varie distinouunt.
Acque ur in vocibus simplicibus, lic in Syntaxi vocum conjunctarum, occurrunt ambi-
guicates varixe. Or cum dicieur Possibile est sedentem stare. Quod rerum etse dicunt in
sensit diviso, sed non in sensu composito: HJOc est, Postibile estur, qui jam sedet, alio tem
pore uct, sel non uc (eodem tempore) Aec dum sedeat.
Similiter in capciola illa propolicione, (qua mulcum sibi placere video aliquos) Potest
Deus facere quisquid potest facere. Onde interre Patasunc, auc limitatam esse potentiam Di-
vinam ad res aliquot finitas: (quod non elt dicendum:) auc posse Deum facere res infinitas
Duca, numero; magnicudine, dignitare, riribus, Sc.) Acque hinc conclusum volunt;
Pose deum facere creaturam infinitam. Sed argumentatio est Capriola. Dico, enim, pro-
Positionem sillam veram elle distriburive sumpram; (hoc cAnihil es eorum quae porest ta
cere, quin id pollir facere: Peu, nihil est pollibile, quod Deus non porelltacere:) led non
Collective sumptam; hoc elt, non porest Deus tor et calia facere, ut, cum haec tacta fuerine.
non pollit deinceps quicquam tacere. Ouippe hoc esser, Pocenciam intinicam exhauriri
Pottunique alix inmumera, cum I rocibuS LimplICIbUS, TUM IN OTALIONIS COntEXTU, Am
biguitates oriri; quas omnes chumerare intiniti eRet laboris. Pt quidem nora nomina com-
minile quibus apencu ca distinctionum omnium membra (collendis his ambioni
Catibus apca) ut a se muruo distermineneur; cum in superabilis ett laboris,s cum inucilis
Plane.
C. a P. 9.
Dolte: quae est Concraaictio in adjecto.

## Folio 138 — 867984570:0896
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000896.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ropostinions ypothetueis
plane. Mencemque magis perplexam redderet, quam rebus elucidandis inserriret. SuHfi
cit nemens lagax, distincta rerum cognitione imbuta, perpendat, prore nata, quo sentit
qua     s e amienda tinc, vel rejicienda.
A
De Propositionibus ypotheticis.
Yuothesica Propolicio (Atricte sumpca) eadem est eum Conditionati; qua quid non Ab.
CL tolure attirmatur aut negacur, sed ex Hypocheli, seu sub conditione. Vc, Si Sot sit
ortus, dies est
Obi sunc duxe propoliriones Catesoriex, per Si (Conjunctionem Conditionalem) connexae:
Sed neucra quicquam alserie obsoluie; auc Solem esse ortum, aue diem esse: Scd, sub conditione
Si illud, sum hoc.) Nihilque directe attirmatur, praecer unius cum altera connexionem.
Fltque APercio Atirmacira, lub Conditione ACirmacira.
Sic, Si Solortus est, non est nox. Obi est, sub conditione Aftirmativa, Altercio Pecarivn
Trem, Si Sol non si ortus, non est. Obi Condicio est Negacira, APerrio ACirmativa
Denique, Si Sol non sit oreus, nou est dies. Obi, Lut condicione Negacira, tic negatira
AlerciO.
Ouarum Prima _ Ferria (quarum ACterrira pars est altirmativa, Dies est, Nox est;) non
dubium est quin sine Proposiriones ACirmatira, (Salrem Modales.) Nam Alertira pars.
Attirmarira elt; e Parcium connexio, item ACirmatur. Ft quamquam, in Tercia, Condi-
eio lic Negatira (Si Sol non sit ortus;) haec tamen nihil ponit, sed supponit Adeoque, ne
Propolicio quidem cst, eo sentu quo jam loquimur; quia nihil inibi vel attirmatur vel
Tesatur, sed casum Supponitur.
Secunda ee Ouarta; (ubi Allerrira pars est negnrira; non est Nov; non est Dies:, dupli-
cem subenne considerationem. (Sieur de Modalibus lupra monicum est.) Si parrem Asser-
sivam spectemus; cst Necariva propolicio, (eo sentu quo Nodtalem dicius negaCIVam, in
qua Dictum est nesatirum; ). Led conditionare necariva, non absolute. H.Aque revera Mo-
datis proxolicio; cujus Negacio modisicatur secundum condirionem praetixam. Si vero Con-
nexionem spectemus; haec AstirmaeuT; eritque, hac consideratione, Propolicio Affirmativa.
ue sunc Modales illae, in quibus ACtirmatur Modus, de Dicto Fortan Negativo. V’Aque haec
Docior consideracio.
Conditio (in propotitionis parte Condicionali) dici Tolet Antecedens. Asserrio (leu pro-
Poticionis pars ABertira) Consequens dici (olet. Parciumque inter le Connevio, dici (olet
Conseguentia. Fx particula connectens, Copula provolicionis hyporheticae.
Cumqne haec Consequentia, in Typocherica provolitione, poriltimum spectetur; prout
haec vera est aut talsa, E censenda elt Propolicio Vera aur talsa. Sic ubi dicitur, Si Sol
oritur, aies est; vera elt propolicio (propter rerirarem Conseguencix,) eriam (i nec Antece-
dens, nec Consequens, verum lic; hoc elt, etiamsi needum sol orrus sit, necdum dies sit.
Contra vero; criamli vel Ancecedens, vel Consequens, vel ucrumque, verum sic; tal la 12-
men est proposicio, s Consequentia vera non (Ic. Puta, Si Alevander sit LTomo Tum Buce-
phatus est siguus: merito neganda crie, quamvis utrumque verum lic (Alexandrum elte
Hominem; et Bucephalum esse F. quum:) quia nulla est carum inter se connexio; aut hujus
2 illud consequentia. Non enim inde lequitur, Bucephalum esse Fquum, Si Aexander sit
Tomo. Pocest quidem esse illud, li hoc elt; Led non inde cerro sequitur.
Hincliquet, quid sic propolitionem Hypochericam negare; seu (quod tancundem est)
ipsius Concradietoriam ponere. Nempe, Copulam nesando; adeoque Consequentis ab An
recedente sequelam. RuI, Si copula ante tuerir negaca, negando hanc negationem, adeoque
Copulam astirmando.
Verbi gracia, lexander, si fortis sit, vincet. Hujus Negario (seu concradictoria hujus)
non erit, Si fortis sit, non vincet: (Ouippe hac Contraria porius censenda est, quam Con-
cradictoria; porestque urraque esse Fal(a.) Neque, Si forris sit, vincere potest, aut forsan
vincet; (Omppe haec estejus Subalterna, exirque a Forciori, vera si illa vera sic.) Deque
Si non sit forris, non vincet: (Hac utique cM ejus Subcontraria; Poreltque utraque vera
eATC.) Sed Conrradictoria exic (neganco copulam seu connectionem) Non, si fortis est vin-
cet. Quod pluribus verbis eodem sentu dicieur, Non sequitur, eum certo victurum esse si
forcis sit; vel Fieri pocest, ut non vincat, etiam si forris sit.
NNon s miserum forcuna Sinonem
tinxie, vanum etiam mendacemque improba finset
sa tcc Vigu, Sncid. L ib. 2.

## Folio 139 — 867984570:0897
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000897.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
CaP. 10.
De Propositionibus y potheticis.
Elt contradictoria hujus, (es haec illius.)
Si miselum fortuna Sinonem
Finxii, vanum etiam mendacemque improba finset.
Obi Altirmacirae lensus hic est; Si miser est Sinon, erit e mendax. Cujus concradicto
ria cA, Non, si miser, tum mendax: hoc elt, Quamvis miser est, non tamen mendax erit
taltem, non inde sequitur, eum mendacem esse: eu, potest esse verax, etiam si miser sit.
Ntam his mocis omnibus (eodem sensu) illi propolitioni concradicitur, leu conlequentia
negatur. Acque huic demum, Verax esse potest etiamsi miser; concradictoria exit, non po
test esse veran, si miser.
Oux DE rectius incelligantur; nocandum est, hujusmodi Connexionem FIypothericam.
vim habere Oniversalis Assirmativae, si Consequens Acirmatirum lic; aut Oniversalis Ne-
satira, si conlequens licnesarirum. (Hisi ec hanc Astirmacivam dixeris, propeer Copulam
altirmatam, cum Conlequence Negaciro: Pieut omnis laxis est non animul, pro nullus lapis
est animal.) Puta, Si=, tum sic; perinde valer (hac contiderationc:) acque Omnis. Si
rum non; perinde ac Omnis non Peu Nulbus. Non. (i hoc tum illud: perinde ae Non omnis
leu aliquis non. Non, si boc tum non: perinde ac Non omnis non, leu Aliquis. (Nam Si
univertalicer lumendum cst; quali cancundem ralens acque Omni casu quo.) Aique inde
indicium lumendum elt, de Contrariis, Subcontrariis, Subalternis, C Concradictoriis, lecun
dum Oppositionum de Niquipollentiae regulas Lupra-traditas.
Sed d Convertionum Regulae hic locum habent; pura, Aevander, si foriis sit, vincet:
convertitur per Concra polirionem in hanc; Si non vincet, non est forris. AUC, per ACCI
dens (AE lognuntur) seu diminurionem quonritocis, in hanc, FrgO, unus vincendi casus est,
Si sit forris. Similiter haec, Si alexander non sit fortis, non vincet: (quam eeiam AHirmaci
vam, li libet, dicas; propter Copulam Altirmatam, sed de consequence NesALIVO;) quam
sic convertas per Concra posirionem; LrBo, si vincet, fortis est: vel, per duminutionem
Guancicaris, Omus non vincendi casus est, si non sit fortis. Aique haclenus de Clypocherica
Propeie dicta, Icu Condicionali.
Alia tunepropoliciones, quae licet non sune (sricte loqueneo) Condicionales; d Concli-
cionali camen cancillum distanE.
Ve Temporalis propolicio, ubi connexio sic per Adverbium Femporis; ut Duando Sot
spienaet, dies est.
Erq Localis; quando connexio tic per Adverbium Loci; ut, Oi sol splendet, dies est.
Acque has duas, lire LEypotheticas dixeris, live Hypochecieis Affines perinde elt: nam
ne illa Casum relpicir (per Conjunctionem Si;) Sic lx Tempus et Locum relpiciunt, per
Adverbia duando ec Vb2.
Sed ee tras omnes, levi negorio, ad Catesoricas Oniversales redueas; parum detorras, ue
Lune quas Crypticas vocant, aut Oblique propolicaS. Nam Quando cancundem hie raler de
Omni tempore quo. Obi, rancundem ac Omni loco quo. Hc Si, cancundem ac Omni Casut quo
Fc quidem si (prectantice) reductas relis ad pure Categoricas (ab(que vel Crypli vel Inro-
lurione;) pro duando, Obi, Si, Sol splendet, dies est; dicas explicire, Omne tempus quo Sol
splendet, est tempus quo dies est: Omnis locus quo Sol splendet, est locus quo dies est: Omnis
Casus quo Sol splendet, est casus quo dies est. Oux lune Calesoriea propeliriones Oniver.
lates, lrietilsimo sculu ablque ulla Crypli vel Inroluero
Acque hoc explicire monendum duxi (ranquam rem non omnibus obriam) uc ostendam
has Propolitiones Hypocheticas, Ei sentum spectes, nihil differre à puris Caceroricis; sed
variis solummodo loquendi tormulis: hoc eltu non Losica, sed Grammatica rancum, consi-
deratione differunt.
Propolicio Causalis elt ubi connexio sic per Conjunctionem Causalem; ut daia sel oritur,
dies est. Eltque haec ejusdem tere nacurae cum aliis Hypocherieis. Condicionem enim in.
volvic, sed porro aliquid insuper. Nam Suia plus innuie quam Si. Nec nudam Consequen.
riam altirmat (quae Hypocherieae lufficir) Sed Causalitatem insuper. Nuda Hypochecica
dieit, Si hoc, cum illud sequitur; sed Cautalis, modum superaddir; sequitur naturaliter
aucessentialiter, seu ut effectus à propria causa. Adeoque dilterr ab Hypochetica nuda; ut
Modalis a Caregorica Dura.
Sed de aliae lune C ompositae Propositiones, quae Modalium nacuram imicantur. VEPrOO.
Siciones Similitudinis Cubi connexio fic per Similicudinis Adrerbium;) DUta. VFSic. Ot
hoc sic illua. EC propolitiones Comparationis (ubi connexio fit per Comparacionis Adverbi-
um;) pura, Tam, quam: Tantum, quantum. Acque in his (ur in aliis modalibus
aliud ese peoare Dictum, aliud negare Modum. Ve Ci dicaeur, OF Sol est causa luminis, sic
Nubes tenebrarum: Dictum concedas (Nubem este causam tenebrarum,) dum Modum
AeGCS; Non sic CICCauId. Lam Sol est causa luminis ut causa policira, per veram effici
Clam: Sed NTubes Caud Lerebrarum, Colummodo uc privativa caula seu Necativa; prout
incerpolien luo impedtuncur Solares raci ne ad nos perringane. Irem, et Sol descendit, sic
 Omora. Dcum concedas, (descendente sole protoneari Imbras,) led Modum
neges; non sic protenslus; hoc est, non in eadem racione.
Propoliriones

## Folio 140 — 867984570:0898
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000898.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
EuT. Leque lecundum P oricorum morem in aliis irem calibus Patis FrequenteM. Suipp
cum, ex composiris Propolicionibus, Fas M PCIIdo SPCCCar TOLCHI Gea NeN TML Ly.
Pocheticx; id nomen (Sensu analogico) aliis paricer Compotiris accribuunt.
vis sol ortus sit, non eum tamen videmus. Via al  Gua Ly pothetica Laron LCu
ocus est, videmus; leu, quamvis orus sit, non lutan saenens
Jam hae omnes (ee si quae sinc alix) proxosiriones Compolita, ubi dux plurclre Catcs.
riex, per Conjunctionem, vel adrerbium, rel quod horum instar est, in WNAH COHHCCLN.
tux, (Hypocherica, latiori senli dicta;) Nesantur, cum carum Connexio icl CopuI
RegatuT; Veraque aut falsae censendxe sunc prout Connexio illa rire aue perpetalu lacca ett:
De Propositionibus Copulativis E Disjunctivis. L ab. 2.
Propolitiones ha, atque iltiutmodi alix, quamvis ab FTypochericis, (seu Conditionali
bus) proprie dictis, nonnihil disterant; non rarotamen Hypochericarum nomen Cortiun
Aaversativa propolicio, (ubi connexio tic per Conjunctionem adversatiram,) ut Quam
Iypotheticae negatio. Ouippe attirmanti, Sol us est videmus; negando dicas, Lo
quaecunque Fuerit rericas auc Fallicas, parcium componenrium, lepararim conticeratarum.
e.
X
De Propositionibus opulativis ( Disjunctivis.
Opertunt adhue dux (ne plures nominem) propolicionum formula, quae communi LTy-
potheticarum nomine censeri Polent; non alia, credo, ratione quam quod sint (ex plu-
ribus Caregoricis) Compositae, prour sunt qua ltrietiori sensu dicuncur Hypochetica. Ni-
mirum, Copulativa e Disjunctiva propOsIHIO.
Copulariva proposicio elt, cum dux pluresre propositiones limplices, seu Carezoriex, Con-
junetione Copulacira connectuntur. Puta, , ac, atque, nec, neque; aut guae horum instar
TUnE.
Suntque nonnunguam explicite seu distincte prolarae: SL Flomerus fuit Graecus, ex Vir-
eilius fuit Romanus: (ubi Carexoricarum utraque est ACirmativa.) Vel SIC, Vireilius non
fuit Ciraecus, et TTomerus non fuit Romanus; leu, Nec Virsilius fuit Graecus, nec FTome-
rus Romanus; (ubi componentium veraque cst Negatira.) Vel, e Aristoteles fuit bonus
Philosophus; nec Aevander, ienavus miles; ubi altera componenrium est attirmacira, altera
negatira.
Nonnunquam (quamris, e hic, plures propositiones connectuntur) id minus explicite
Fc, propter vel idem subjectum, vel idem praedicatum. Vr, Fhomerus D Vireilius fuerunt
Poctae: Trem Fhomerus ex Pirsilius non fuerunt Oratores; Peu, Nec FTomerus nec Yireilius
suit Orator. Ouae, explICIte PEOlaEK, FOrenE, FIomerus fuit Poeta, e Virgilius fuit Poeta:
Item, FTomerus non fuit Orator, es Vireilius non fuit Orator. Similiter, Alexander fuit
prudens e forris; Trem Thersites nec prudens, erat nec fortis: Iiem, Oyses facundus erat,
sed non formosus: Teu Non formosus erat, sed erat facundus Pysses. Quod noltrum non
remo sie reddidic, NVot fair faced he eas, bul he uas fair spoten ses. Hoc est, Alexan-
der fuit prudens, ee Alexander fuit forris: Thersites non erat prudens, e T Bersites non
erat forco. Opes erut facinaus, sed Stesses non erat formosus.
Inquarum poltrema, connexio tic per conjunctionem Adrerlatiram (sed quae Copulaci-
ram includic,) quoniam hic (ut Expe alias) altera pars propolitionis introducitur ut reli-
quae compenlatira; e quali arsdera PrOpOnuntuT. Neque id Tolum tic, quando (ut nic)
altera Astirmacira est, alcera Nesatira; Sed etiam, quando viraque est altirmatira, vel utra-
que negacira. Qr Frrorem admisit, sed de eo paenitet. Lrem, Nec innocens quidem erat,
sed nec pertinax.
Fieri aurem aliquando porest, ut Conjunctio Copulacira intercedat, nec tamen fiat C0.
pulacira propositio. VE, Fhomerus e Vireitius sunt duo. Obi Flomerus  Virsilius.
non distributive lumendi sunt, Led collective; non enim de utroris separarim, led de utro
que conjunctim, praedicatur Duo. Adeoque provolicio simplex elt, led de subjecto compo-
lico, Seu coxulato. Sic Cubitus, est, pes es semissis, ubi Praedicatum copulatum, de subjecto
mplici dicieur, nec tamen Facit copisala ppolitionem: Ouippe; tisic; incellisendum
FOret, Cubitus est pes, e Cabitus est semissis. Sed jam pes e semissis, (hoc et, sesqui-
DeS,) praedicatur, et unus cerminus, de suosecto, Cubitus.
Jam vero ad veritatem propositionis Copulatira (Cre expliciix sire implicita) requiri
A Ul ParS vtraque (e quidem OCS  PlreS LnC) vera sic: Sulticitque ad negationem
ujus, s vel una pars Sit Falla, GuIIa LL LOpULA RESAEUT. VE cum dicitur Pexander prudens
erat e forris; Talsa eric propolicio  vel non prudens tuerie vel non torris: Sie si di
CatuT,

## Folio 141 — 867984570:0899
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000899.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Cap. II. De Propositionibus Copulativis C Disjunctivis.
catur, Vireilius, Ovidius, Floratius e Cicero, fuerunt Romani e Poetae: neganda exie
proxolicio, si corum unUS, (Puta Cicero,) vel non fuerit Romanus, vel non Pocta. Nam
licur Oniversalis astirmatira, Omnis: deltruitur per Particularem Negatiram, Aliquis non:
lic, ubi copularirae propolicionis membra Omnia alleruneur; talsa exic si vel Onum eorum
non lic verum.
Disjunctiva propoticio elt, quando duxe pluresre proposiciones limplices, per Conjunctio.
nem Disjunetiram connectuneur. (VF, vel ant, ecc.) Nequis aurem Solaecismum lapere
pucet Conjunctionem Disjunctivam; nocandum erir, quod quamvis, quancum ad formam
seu structuram verborum (sire Grammaricam, Cive Logieam,) Conjunguntur (hoc cst
in unam sententiam CompInSUntuT) membra componencia, (unde Conjunctionis nomen
Corricur Vocula conneetens: ) Disjungumur ramen Res iplae quae his propolicionibus fieni.
ticantur; quare et Disjunetiva dicitur
Disjunctiva, d Copulaciva, in hoc Talrem diftere; quod, Copulacira, vera non est nili
vera sine illius membra omnia: Vera aurem et Disjunctira, si verum lic membrum lalcem
unum. Puta, TIdicatur, Aut olim Troja fuit, aut Flistoria de bello Trojano est mera La-
bula. Vera est propolicio, li tuerit olim Proja, utur hiltoria non lic tabulola: Sed et vera
Clt, si historia tabulola lic, veur Proja nunquam tuerit. Non enim uirumque verum esle
actirmatur, Sed Calrem eorum alterum. Idem judicandum esser, si plura ellene membia;
nempe vecam elle propolitionem si vel unum eorum verum sic. Fadem ratione qua par.
ticularis altirmativa Aliquis, non collicur per Aliquis non; sed, per Omnis non, hoc c
nuus.
Propositiones sic disjunctae, postunt else vel AFirmaciva ambae (ut modo diclae, Aut
olim Troia fuit, aut historia de bello Trojano est mera fabula;) vel ambae Necatira QUE
etiam AHirmatira alcera, altera Necacira; ut li diceretur (eodem lentu) Aut olim Froja
fuit, aut historia illa non est vera: vel sic etiam, Aut Trojam fuisse non est falsum, aut bi-
storia illa non est vera. Quodque de Disjunctira bimembri dicitur, paricer incelligendum ett
de plurimembri.
Sed (ut de Copulacira dictum est) Disjunctirae membra non semper sunc explicice di
Stincta; sed nonnunquam (propier vel commune subjectum, vel commune praedicatum)
implicaneur. (Orpuca, Olyses vel formosus erat, vel facundus: Trem Vet Cicero vel V ir
eilius fuit Poeta. HOC CA, Vet Sysses formosus erat, vel Oysses fuit facundus; Item Y et
Cicero fuit Poeta, vel Vireilus fuit Poeta.) Similiter; Ci dicatur, de eo qui non loguitur.
Aui potest e non vult lequi; aut vult e non potest; ant neque vult neque potest. Oux est
Disjunetira erium membrorum, eaque lingula lune Copulatira.
Sed tieri porelt ut Disjunctio sic, ubi ramen non elt Disjunctira Proposicio: Nempe, s
vel Subjectum vel Praedicatum sic terminus disjunctirus. Ve Omne animal est vel Tlomo
vel Brutum. Ouippe non hoc innuitur, quod ’et Omne animal est ZLomo, vel Omne ani-
mal est Brutum, (quo Foret disjunctira propolicio,) Sed, Omne animal est horum alterum.
Similucer, Vull aut non vull, incercum est. Obi subjectum est terminus disjunetirus, uc tise.
rat in alieta Praedicatum.
Reque hic locum habet prior illa distinctio de Distributive de Collectire sumpris. Nempe,
Ei vel homo vel brutum dullribucire lumatur; propolirio est Disjunctira, et huic aequipollens,
vel omne animal est homo, vel omne animal est brutum. Sin collectire sumatur, Propolicio
simplex erir (non disjunctira) sed Praedicarum, terminus disjunctirus.
Ad Disjunctivam, reteras propositionem Rxceptivam, per exceptiram conjunctionem
Nisi (auc quae huic aequipolleat) prolatam. Puca, (si de Ctance quopiam in pracipicio)
dicitur, Se non praecipitabit, nisi velit se occidere: Ouippe tancundem cst acti dicerecur, Aut
non praecipitabit se, aut vult se occidere. Sed eandem etiam reteras ad Hypotheticam pro-
prie dictam. Nam nisius cancundem est ac si non. Adeoque eodem sentu dixeris, Si notit se
occidere, non vult praecipitare se.
Dec mirum censeri debet quod postic haec Lixceptira indisterenter reterri vel ae Disjun-
ctiram, vel ad Condicionalem. Nam omnis Disjunctira, Conditionalem in se continet;
imo tor Talcem Conditionales quor sunt Disjunctirx membra. Si quis Dyssem dixeric, vet
formosum esse vel facundum; haec duo dicit, Si non formosus, est facundus: Si non facun-
dus, est forniosus.
Similiter, cum dixero, Aut ver est, aut aestas, aut ausumnus, aut Byems; tas Faltem
quatuor manisecto includit conditionales; Si nec ver est, nec aestas, nec aurumnus; tum
hrems est: Si nec ver, nec aestas, nechrems; tum autumnus est: Si nec ver, nec autumnus
nec brems; cum astas est: Sinec aestas, nec aurumnus, nechrems; tum ver est. (Nam
horum salrem aliquod elle, alstemat Disjunctira.) Cuarum conditionalium omnium, An
cecedens est Copulatira lasalu cum membrorum. Sed de plures adhuc involrit condirio.
nales: Puta, Si non aestas est, nec hyems; tum vel ver, vel autumnus: Si nec ver, nec au-
cumnus; cum ver astus atps: Si nec ver, nec aestas; tum vel autumnus, vel hyems:
et nec autumnus, nec hses. tum vel ver, vel aestas. In quibus Ancccedentes omnes, lune
Copulatira; Consequenteo Disjunctira. Ec harum quaelibet Disjunctira, duas includit
Condicio.

## Folio 142 — 867984570:0900
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000900.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
ropmnibus Copulativis ess Disjunctivis. L. ib. 2
Conditionales. Puta, Si nec astas est, nec byems; tum, si non autumnus, est ver:  si
non ver, est aurumnus. (F. L de reliquis parster.) Ouxe lunt propositiones duplo condicio.
nales; Hloc est, Conditionem habene ab alia condirione pendentem. Verum alix adlue re-
stane Conditionales, eadem Disjunctira inclusa: Pura, Si non ver; tum vel aestas, vel au
cumnus, vel brems: Si non aestas; tum vel ver, vel autumnus, vel hyems: Si non autumnls.
cum vel ver, vel aestas, vel hrems: Si non hrems; tum vel ver, vel aestas, vel autumnus.
Ouarum Consequentes sunt Disjunctira crimembres; ee harum quaelibet plures includie
conditionales; quibus parriculatim recensendis non est opus. Sutticit octendisse, in una
Disjunctira, plures includi Condicionales, quarum haec aur illa seligi poreric, cum opus
Fuerit
Sed ad Fxcepriram redeo. Dequa nocandum est, (uc de Copulatira et Disjunctira ante
monicum est,) Exceptionem nonnunquam esse, quae Fxcepciram propolicionem (accuratius
loquendo) non tacit. Vipuca, Omnes homines, exceptis octo, dilavio perierunt. Omnes
bomines, exceptis damo e sva, nascendo oriuntur. In quibus (ee harum similibus) non
tam Proposicio censenda clLF Xceprira; quam Subjectum, terminus Fxcepcivus, de quo (Lc
limitato) Prxedicatum attirmatur Oniversaliter. Ouanquam ee hranc nonnulli sixceptivam
vocant, quo sentu singularem dicunt cujus Subjectum ell singulare; uc lupra monicum.
Acque jam expendimus plerasque propolicionum Formulas quas Ly potBericas vocant (la
ciori senlu) aur Compositas propolitiones: (et quidem plures quam plerique Losicorum
nOtarE FOTENE.) Non quod has puraverim (summam rei quod spectat) alias ab cis quas
Cacesoricas dicunt; sed earum qualdam Cryples, Occultationes, Decortiones, Implicatio.
nes, per varias loquendi Formulas sive Grammaticas hre Rhecoricas, eildem luperinductas
unde Praedicari cum Subjecto connexio facta est minus perspicua. Losicique munus elt
ealdem (cum opus fueri) recexere, jultamque earum Analyiin contiderare; uc Gramma-
cici munuis elt Syntaxin (quam rocant) oracionis incelligere, rocelque urcunque inter sc
contulas in jultum ordinem Crrammaticum (cum opus est) redisere; Rheroricique, roces
Fropicas seu Figuraras, per julta earum signiticata exponere.
Aristoreles certe, dum arguendi leges exponic, non alias memorac quam quas Categoricas
vulgo dicimus; omnemque in arguendo propolitionem praesumit Cacesoriex alicujus rim
habere: talesque revera sunt, quamvis lub variis involueris latent.
Copulacira (utmodo ostentum elt) non alia est quam plurium Caregoricarum in unam
Collectio; adeoque Catexoricarum agprerarum.
Disjunetira (quo _ Lxceptira reducenda est) est plurium Conditionalium (quae luib ea
latent) conseries: nec aliam in arsuendo rim haber (ur suo loco diceTur) quam qua d
CondicionalIS naLUITA MIUTUaTUIE.
Conditionalis ipla, (quaeque huic actines sunc Localis ee Temporalis, e Liqux harum
similes,) Tunt mere CacesorieX; Grammaricalibus rancummodo loquendi Formulis deforma-
tx, (quibus incauris Losicis imponi (olet,) quae in consideratione L.osica sune exuendae.
Summa rei hue redir. Omnis ACirmatio aut Nesatio; hoc clt, omnis Losica propolitio
urcunque Cirammatieis Phetoricilre Schemacibus involuta) Aliquid de Aliquo altirmat
aut negat. Adcoque aliquid cMt de quo tir termo (quod Subjectum dicimus;) aliquidque
quod de eo (lire altirmando lire negando) dicitur: (quod dicimus Praedicacum;) et
quidem, rel de eo Toto (ur in pradicatione nivertali,) vel (ue in parciculari) de IpSius
Talrem aliqua parce: Logicique munus est, ex variis loquenditormulis (urcunque involu-
cis,) oracionilque aue loquenris scopo, (perici instar Anaromiltae) resolvere seu membra-
rim dilsecare quod dicitur, ut distinete percipiat (mence lalrem sua) Ouid de. Ouo dica
cur, et Ouatenus, sire de coro sive secundum parrem. Aique hoc est quod praecipue specta
tur, in lecunda parte Logiex.
EF (consequenter ad hoc) Ouid consequatur ex mutata aut Onantitate aut Oualirate
propolicionis (manencibus eildem terminis;) de quatenus vel contistune mucuo vel non
consistunt; et quousque ab una ad alceram (per Ai quipollenciam, Convertionem, simileque
arciticium) arxuere licet, absque inoductione nori Permini.

## Folio 143 — 867984570:0901
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000901.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
e cercuo operatione indemins.
De Arcumentatiom.
F. R FTA palS LosiCX, prout dividi solet cerriam (quam VOCAnE) operatio.
nem Incellectus Spectat: quem Discursum vocanE.
Ocenim Intellectus operatio prima spectare dicitur Terminos Simplices; Se-
cunda, hos simplices terminos (aur qui uc tales contideraneur) in Propositiones
compinsit; (ic Terria ex Propolirionibus Discur sum COMPONII.
Ad Dilcursum reterunt Troumentationem ee Methodum. Quarum alii utramque ad cer-
tiam Logicx parrem redigunt: Alii Pro Mechodo, quarcam altisnant partem. Vcrumris
Facias, parum refert.
Argumencatio est ea memis operatio, qua Propositio aliqua (Peu ABertio) per prODOL
ciones alias Probatur. Sire, qua interimus (probamus, collisimus, concludimus ) propo-
fitionis alicujus (de qua quaritur) veritatem, ex veritare aliarum, ut quae ex bis necellario
sequitur: Talium nempe, ur lihae verax sinc, veram irem illam else de qua quaeritur, Fic ne-
celle.
Fujusmodi aucem Arsumentatio seu Illatio propotirionis unius ex altera, vel talis est ut
haec ab illa inferatur vi cerminorum jam policorum, absque ope alterius termini aliunde
Decendi; (ueputa, ex eo quod omnis homo est animal, necellario sequitur id quod animat
non est, non esse hominem;) acque haec jam ance craditur in parte secunda, per leses OppOn
licionis, A quipollentia, Convertionis, et liguae harum sim: iles Funt.
Vel (quae ad hranc cerriam parcem spectat) calis uc ope alterius termini (unius pluriumve)
extrinsecus altumpei id tiat. Urputa, li probavero hominem este sensu praeditum, eo quod
Tut Animal.
Propolicio hujusmodi, dum acture probanda est, dici Tolet Quaestio, (urpote de qua quaeri.
EUF;) ubi aurem jam probata est, diei Colet Conclusio, (urpore de qua jam, aliarum ODc,
conclusum est, elle veram;) aue nominibus lalcem, quae his aequipollent. TIIx autem, qua
rum. opC haec probacur, Praemissae dici Solene. Sunt tamen quibus Pramisixe (sive unica tive
plures) Arsumentationis sntecedens vocatur; de Conclusio, eju sdem Consequens. Iujus
aurem inde dependentia, dici (olet. Consequentia.
Oux quidem Consequentia (IIacio, Seu Dependentia) Tolet uplurimum indicari per
Ellatrvam Parciculam, Preo, isitur, proinde, ilaque, ideo, auc harum similem: Prxsextim
cum (in ordine verborum) polteriore loco ponicur Conclusio, post Prxmillas.
Vel per Nam, enim, quia, quoniam, eo quod aliamve parriculam Causalem: praeserrim
ubi Oualtio lire Conclulio priore locoponitur, ance propolitiones illas (Praemissas alibi di-
ctas) quarum OpC probaTUE.
Verbi gracia; Lomo est animat; adeoque sensa praeditus. Vel SIC, FTomo est sensu prae-
aitus; est enim animat: vel quoniam est animal; vel eo quod sit animal. In quibus tormulis
omnibus, Ouaestio leu res probanda cst, Thominem este sensu praeditum. Cujus propolicio-
nis duo Termini sune, Subjectum (terminus Miner dictus) Lomo; et Pradicatum (termi
nus Major dictus) sensu praeditus. Praemilla vero, seu probatio, seu (ut aliis dicitur) Ar-
Sumentum quo probetur, elt, duoniam est anmimal. Obi, praecer terminos qualtionis, no-
rus introducitur cerminus Animat; qui Medium dicieur, seu terminus medius. Ouod no-
men duxtici ratione Tortitur; Tum, quoniam est Medium probationis, (quo scilicet medi
ance tir probatio:) Tum, simili de causa illi proxter quam proposicionis subjectum et Prx-
dicatum diei Polent terminus minor ee cerminus major.
Nempe; in propolitione Oniversali Affirmativa (quae proxolirionum vocissima cense.
cur) Subjectum elt ucplurimum minoris ambirus (lalrem non majoris) quam est Practi.
catum

## Folio 144 — 867984570:0902
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000902.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
De Arcumentatione.
etum (utue xequalis ambitus esse postie, ubi termini sunt convertibiles;) t propterea Sub.
jectum dicitur terminus minor; et Pradicarum, major. Similiter hic, cum nivertalis
Actirmatira probanda renit; tercius qui ad probandum altumitur terminus, est, urpluri
mum, majoris ambicus, quam est Subjectum quaestionis; (seu terminus minor:) Sed mino-
ris quam est Pradicatum (seu terminus major;) diciturque propterea medius terminus: ut
qui (ambiu praedicandi) incermedius elt (hoc in calu) inter minorem e majorem ter-
minum.
Verum quidem est, aliis in calibus (ubi quaestio probanda, non est Oniversalis AAirma
cira,) haec Analogia non semper locum habet: Sed porest esse hic ab extrinseco altumprus
terminus, nune Subjecto minor, nunc Pradicato major, adeoque non utrisque intermedius.
Sed cum hoc nomen lic adeptus sic (propter id quod in probatione Onirertalis AFirmatirX
concinxit;) idem retinet (communi Losicorum consentu) etiam in eis casibus ubi id non
contingit.
Nam hanc sibi Solemt Logiei libertatem permittere (licentiam Forre alius dixerit) impo
nendi nomina, ob lericulam forre racionem; eaque demum rerinendi (audaci latis cata-
chresi) etiam in illis calibus ubi ca ratio non ralet.
Si dixeris, decuiste porius Logieos (quorum opus estaccuratum rationis usum docere
in imponendis nominibus cauriores este; uc nomen indicum, rei conveniat (si non in omni
bus) plerisque Calcem casibus:
FsO non repueno. Cum tamen sccus Fecerint; nostrum est (si quae ipsi seripserint veli-
mus incelligere) considerare, non tam quae debuissent imponere, quam qua impoluerint no-
mina. Pariter acli Tyranno cuidam nomen contigerit Clemens, aut Intorcunato Felix.
non tam considerandum est (ubi illorum cemporum hiltorias lesimus) quam bene viris
conreniant nomina; quam, quinam illi riri sine, quibus lxe nomina (quacunque ratione) fue-
rint indica.
Termini sic Forinsecus astumpri, ad probationem Faciendam, (praeter eos qui in Ouxectio.
ne OCCUTPURE,) nune plures esse postunt, nunc pauciores; sed in qualibet hujusmodi pro-
batione saltem unus. Sic li arguero, Socratem ratione praeditum esse, quoniam TIomo elt,
omnilque homo est ita praeditus: unicus hie torinsecus altumitur terminus FIomo. Si argue
ro eundem Socratem sensu praedicum esse, quoniam Flomo elt, omnilque homo eA Animal,
omneque mimat lic praeditum: altumuntur hic duo termini JJomo e Animal.
Ouando sic actumpeus terminus est unieus; Preumentatio simplex dicae; etiam( ter-
minus ille, cum duobus Ouxectionis terminis compolicus, duas tactat provositiones noras, ad
Probationem unius provotx.
Obi autem sic altumpri termini sunc plures; Arsumentatio dicatur Complesa sive Com.
posita: vepore qua ex coc simplicibus compotica quor tunc illi altumpei termini.
Duo calu curius cst, (Ei non arguenti, Calcem illiqui perpenturus est argumenti rires,
Gracacim procedere, sinsulaque probationis membra scortim penlicare, quam habeant illa in
probando vim.
Sic in argumentatione propolita, qua probatur Soeratem sensu praeditum esse, probationis
membrum primum clt, eo quod Flomo sit. Quod ( explicire consideratum) lxc duo lalcem
in se continet; nempe, quod Soerates est homo, et quod homo est sensu praeditus; quas
Pramisas rOCanE. Dequarum Forre aliera ledubicetur; Dura an homo sit sensu praeditus:
Faec jam sic nora duaestio; secundo probactonis membro probanda, eo quod sit animal
quod icidem haec duo concinet; nempe, quod homo est animal, et quod animat est sensuu
praeditum. F.C, Si horum alterurrum lic adhuc dubium; huic probando (ut quaectioni no-
vX) alius similiter est adsumendus cerminus qui, rice dispositus, Fidem CaciaE. AIque LC
Porro, donec ad eas praemiltas perreniatur quae sInE nOIX veritatis
Estque Logiei opus Praecipuum (in hac terria L. ogices parte) docere, quomodo seliven.
dus sic hic norus terminus (non enim quilibet quocunque casu Sufficit,) ee quo ordine dif-
vonendus cum terminis in guxstione repextis, uc ex Prxmiltarum veritaie necellario conse
quatr reritas Conclusionis.
Fuerune aucem, jam ance Aristorelem, qui PrXecepta quaedam laxiora hac in re dedé
rinc; Maceriam porius quam Formam Arsumencationis spectantia. Sed primus omnium
quancum Scio) Aristoreles in se Lusccpis, generales cradere d certas Regulas, de arsu.
mentandi Formis; _ Certo stacuere, quae Forene, _ quae non FOrent, Formx legirima (quas
Conclusivas dicas) unde, ex rericate Praemiltarum, necestario interatur rericas conclusionis.

## Folio 145 — 867984570:0903
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000903.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ici
5)
ism
C )Mo.
Roumentallo simplex (unius ope cermini medii) Syllosismas, dici Tolet. Acque in
tales (nunc plures, nunc pauciores,) resolvendae lune Argumentationes compoltx.
Syllogimus (cum explicire de inceore exhibetmr) cribus Propositionibus constat. Oux
Syllorilmi Materia dici Polent, e quidem materia proxima:. Hae aurem, tribus Terminis;
qui diei Colent Minor, Major, _ Medius Sunrque Syllorismi materia remota.
Verbisracia; Si arguitur Socratem esse sensu praedirum, eo quod sit animat. Arsumen:
catio haec, seu Syllosilmus, explicite propolicus, in hanc tormam redisetur;
Omne Animal ett sensu praeditum.
Socrates elt Animat. Argo
Socrates CA sensu praeditus.
Obi cres termini, Tune Soerates, Animal, sensu praeditus: (quae et Syllosismi materia
remota.) Ouaestio probanda (quae mox Conclusio dicenda exir,) Socrates est sensu praedi
cus; cujus Subjectum (Socrates) est terminus minor; Praedicatum (sensu praeditus) eA
terminus major; mediusque (Forinlecus altumpeus) animal. Dui quidem terminus me-
dius, cum majore compolicus, Praemissarum alceram tormat, quam itaque Majorem proposi-
tionem rocanE; primo loco urplurimum (nec camen semper) poni solicam: Idem cermi-
nus medius, cum minore compolicus, Praemissarum reliquam Format, quam itaque Minorem
propositionem vocant; secundo loco, plerumque, Dolitam. Conclusio aurem (quaestio prius
dicta) ex cerminis minore ee majore (ab sque medio) componitur, (unde dici Tolet medium
concludere nescit,) ultimo loco poni solita. Ouxe quidem eres propositiones (sC FOrIAEX)
Tunc Syllosilmi materia prosima.
Non aurem necesse eAF ut hoc ordine SEMPEF PONantUE ha proPOLitiOneStreS (quamquam
hicrepucari soleat maxime regularis,) Led eadem elt argumentatio, (eadem concludendi vis,)
in hac tolma,
Socrates est Animal,
Omneque animal est sensu praeditum. ErgO
Soerates eA sensu praeditus.
Si altera propositionum recicetur, (subincellecta nimirum, non expressa,) eadem tamen est
arsumenti vis, (ee incellectu supplendum, quod in torma decst;) sed Syllosilmus (imper-
Fecte provolicus) Fnthymema dici Polet. VI
Socrates eA animal,
Adeoque sensu praeditus.
ubi decst Major.
Vel sic; Omne animal et sensit praeditum:
ubi deest MinOr.
Adeoque Socrates.
Vel Sc; Omne animat est sensu praeditum;
FC Socrates est animat. FrSO.
Veletiam Sic, brerius; Fs animal. FrSO.
Obi praelimitur conclutio, ex anre dictis nOta
Fe quidem, in communi loquela, raro soler argumentatio tanta cum Formalitate proce.
dere; Sed Tummatim exponi, sub Enchymemaris Forma, vel adhuC CUrEIUS.
Ouando Propolirionum ordo turbatur (ut, posita minore in majoris loco, _ COntra;
aut omiericur aliqua, vel impertecte exponitur; cerminusve aliquis aut decst, aut ordine
non suo ponitur, auc per catus obliguos exprimitur; vel aliud quid occurrit quo res cractat
minus perspieua; Cryprious dici Tolee Syllosismus; urpore obicurus, perplexus, occultus,
aur minus evidens quam si omnia rite ordinata FuerinE. Oux quidem Crypses, CuM rCS PO-
Rulas remorenda lunc, omniaque in justum ordinem reltimenda. In communi tamen lo-
quela, (cum loquendi Formulae Paris incellisuntur,) non exspectatur hujulmodi paecancis.
mus. Ouxque ante de Propolicionibus Crypticis dicta sunc, hie etiam intelligenda Tunt
Leadem analosia) in Cryprieis Sylloxilmis.

## Folio 146 — 867984570:0904
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000904.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
De rribus Fi
a
A
De tribus Ficuris.
Frminum medium cum majore disponendum in majore propositione; cumque minore
in minore proposirione; jam dictum elt. Ouem locum aurem in quaque proxositione
tenere deber, jam dicendum
Cumque plures occurrunt casus disponendi Medium in praemissis; Puca, uE Sit in utraque
Subjectum; vel in utraque Pradicarum; vel in una Subjectum, in alcera Pradlicarum: Pro
cripliei hac rarietate, ites hinc oriuncur (quae diei (olent) Fisura. Ouas hoc vertu bar-
baro, uccunque exprimunt:
Sub, erx prima: bis Prx, secunda: terria, bis Sub:
Hoc est; in prima (quxe dicitur) Figura; Medium est Subjectum majoris, et Prae dicatunt
minoris. In Sccunda, Praedicatum ueriusque. In certia, utriusque Subjectum.
Fst quidem quarca potirio postibilis; puta Prae sub: nempe ut (concra quam in prima
Medium sc Praedicarum majoris, e Subjectum minoris. AIque propter hanc quartam po-
sicionem, admictendam putarerunt aliqui Qcartam fisuram; quam rocant Fisuram Caleni
cam; (a Caleno, ut rideatur, primitus introductam.) Ouam camen plerique nesligunt, ut
supertuam, ec minime necellariam: duplici falrem de caula.
Imprimis, quia praeternaturalis (aue etiam concranaturalis) policio videatur; un cermi-
nus medius, in ea propolitione qua cum majore disponitur, (c Praedicatum; adeoque vi
deatur majore major. Trem, in ea qua cum minore disponitur, sit Subjectum; adeoque vi
deatur minore minor. Nam, in qualibet propositione, (ue supra craditum elt,) Subjectum
dici lolet minor cerminus; et Praedicatum, terminus major. Acque sic revera sunt in Oni-
vertali Acirmatira.
Verum quia (quiequid sic de nominibus) in Parricularibus, & Necativis, rem aliter Le
habere Cerrum CF, (nempe, ut rox quae minorem habet ambirum praedicandi, possit Praedi
cati locum obtinere;) neglecta priori ratione, hanc alieram pociorem altignane: Nempe,
Iuia nihil est quod concludi polte censeatur in Quarca tigura, quin id ipsum muleo melius
poltic (ee maxis nacuralicer) per idem Medium concludi in tisura Prima; uc Ouarca Fuerit
Pidne supertlua.
Fxempligracia: Ab hispraemistis,
Socrates est animal,
Omneque animal est sensu praeditum:
multo nacuralius concludetur, (in Prima)
FrSO, Socrates est sensu praeditus:
quam (in Ouarta)
Frgoq aliquod sensu praeditum est Socrates.
Oux est illius converta: eaque concluta, haec tinul concludicur, (uipore in illa inclu(a,)
per regulas conrertionis.
Similiter; Si loco Socratis ponatux Omnis homo; ab his pramistis.
Omne animal est sensu praeditum,
Omnis homo est animat:
multo aptius concludas (in prima tigura)
FrgO, omnis homo est sensu praeditus;
quam lin quarta)
Frso, aliquod sensi praedicum est homo.
quia prior illa, et hanc includic ec aliquid amplius, quod ab hac posteriore non porerir interri.
Ouanquam enim, ab ea conclutione, quod Omnis homo est sensu praeditus, rice sequicur
per leges convertionis, ab sque novo medio) quod Aiquod sensu praeditum est homo: AL
hac eamen, non illam interas, Lrgo Omnis homo est sensu praeditus; sed falcem Aiquis
homo est sensu praeditus. Ouod minus est, quam quod illa praemiAx continenc. Idenque
contingit in aliis modis Ouarcae tigurx: ur suo loco post ostendetur.
incerim; non mireris, quod hunc dixerim, Sylloximum in prima tigulas
Socrates est animal,
Omneque animat est sensu praeditum,
ExCO, Socrates est sensu praeditus:
Omnis homo est animal:
Ereo, aliquod sensu praedicum est homo
atque hunc in quarta,
Omine animat est sensit placn
Cun

## Folio 147 — 867984570:0905
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000905.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
CaD
De Modis.
Cum huncporius, incantus quispiam, in Prima dixerie (quia medium videt, subjectum il
priore, e praedicarum in polteriore praemillarum;) illumque (pari de caula) in Quarti
Non enim (quod ille putarerit) ea est Major propositio quae priore loco ponitur; de Minor
quae polteriore: Sed major propositio elt ea, in qua major terminus quaeltionis, cum medio
disponitur; (quod in histic, utrobique, in praemiltarum secunda;  minor propositio, ea in
qua dilponirur minor terminus; quod tic, in his, (proprer transpolicas praemillas) in prae
miltarum priore. Quodque hic monitum est, alibi memineris; nequando perperam judices
demajore ee minore propositione; aur imponac tibi quispiam (incauto) hac in re.
Defigurarum Numero cum dictum CIF; Si de Ordine porro quaras, cur haec, illa, an ilta,
dicatur prima, secunda, certia: Flanc ego rem puraverim, magna ex parre, arbitrariam tu-
isse primitus; cum autem, communi fere Logicorum consentu, in hunc ordinem conspira-
cum lic; non est cur remere quispiam, et nulla de causa; perturbatum cat. Prima tamen hoc
Deculiare haber, quod in ea videantur termini (prae caereris) masis naturali ordine dispo
liti; nempe, ue Major de medio praedicetur, e medius de Minore. Cur autem eam Axilto.
celes primo loco potuerie, res manitelta est; Nempe, quia, ex  mnes a Lullo.
(quod ille Syllosismorum tindamentum DOLVCLH) HAHC MMCCL PTOVaL, PCsGua alICI
ex hac. rtuo loco polldicetur.
Modis
TT M de Figurarum varletate dictum lic; seguicur ue Modos (quos rocanc) conside.
remus. Vt autem PSaac varsecas depender a varia dilpolicione cermini Medii
cum cerminis lla absecti auc Pradicaci locum obcinet: Ica Modorum varie
tas dependet d varia cum laale,  Matale BoPBOM
Obi poristimum inguiritur, Dui Modi, in quaque tisura, Conclusiri Cint, ee qui non lint
teras h C G D ao plopomonu cantitate et Muatare ec upta
craditos Gualcege receusos,
FIoc est; in quibus Modis, ex rerate Praemularum, interri Pocerii veritas Conclutionis
esque in quibus non poterie. de secspralseus qui utises line, rejiciantur reliqui.
Solentque Logici hac in re (quo tum phantalix cum memorix contulatur) acthibere li
Eltque hic recordandum (quod anre dictum est,) quanquam (praeter nomina Vniver-
Aperit R, nesat  led universaliter ambx:
asserit I, negat O, led particulariter ambo.
salium e Particularium) aliquando mentio facta elt propolicionum Singularium (qua ip lX
sunc nivertales; ipsaque sinsularis appellacio, lingularitarem Subjecti respicir, non mo-
dum praedicandi;) iremque Indefinitarum, (in quibus, ubi Subjectum est vox communis.
non lacis liquer, ex verborum Forma, num univerlalicer an particularirer lint incelligenda;
Solas tamen hac in re memorari niversalium ee Particularium appellaciones (non icem
Singularium ec Indetinitarum;) Ouoniam Singulares omnes ad Onivertalium clacem Per-
tinent (urpore in quibus Praedicatio totalis est, non partialis:) Indefinita autem (quan-
quam ex nuda verborum tormula non Paris liguet, ad urras) nunc ad Vnivertales nune ad
Particulares reterendx Pune, prour loquentis intentio aut dicti scopus postulat.
Iis pramistis; in figura Prima, Modi uriles sunt ni quatuor,
Barbara, Celarem, Darii, Ferio.
In Secunda, quacuor illi
Cesare, Camestres, Festino, Baroco.
In Terria, Sex
Darapii
In quorum lingulis, ires vocales, denorane Ouantirarem ee Qualitarem propoticionum. Pri.
ma, majoris: Sccunda, minoris: Tertia, conclutionis: Nomina Graeca his correlponden.
tiu quae Incerpretum Allelis aliqui, Crxecotextur addiderinE; LutHI
Feuptonus uo Dulistus Dobutao, Ferrsons
T. EpapCra Epe tei eo abs.
2.’Fgea Her rerezer ptrecor, d xonor
3. ANOO dera ess, 1odn1S, avid uands, ee0.
ulta, alii; nec H Gune s adta Gutam in Tua SId. (ua Pabunu 1u0 10-
Celarent in prima, et Cesare in lecunda; item Daru in prima, ee Datisi in cerria; item
Feric
Hi modi OnaLHOIC L COHCLHEM OES, II Ea LIIZCI SISHTA. NoH ailtem I
0.) Verbi gratia; Barocoel modus ueilis t seca  ca, del  LCa.  69
cardo in Terria, non in Secullea.  de relsquis paltler.
Fieri quidem peret, i es quandoque Modi, in pluribus Piguris reperiantur: ut

## Folio 148 — 867984570:0906
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000906.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Modis.
ferio in prima, Festino in secunda, d Fergon in tercia. Sec, ubi hoc contitioit, ex acci-
denti Fic: _ quamris similes, non tamen idem modus centendi lune, quia in direrts HSU
ris: adeoque divertis nominibus insigniuntur.
Isi modi omnes, in lua singuli figura, his paucis regulis coercentur
In Prima Figura: Major semper est Oniversalis; O Minor, Affirmativa
In Secunda; Major item est Universalis; e Conclusio (cum praemissarum altera) L eativa.
In Terria; Minor semper est affirmariva:  Conclusio particularis.
Vel Sic brerius: Major, in prima ex secunda fieura, est Universalis. Minor, in prima
 terria est Affirmativa: Conclusio est, in secundam Lecativa; in tertia, Particularis. Oua
quidem paucae regulae, ricem supplere possune Modorum omnium: quippe quae Mlodos uri-
les admitrunt omnes; nullolque alios.
Siquis proteratur Syllosismus, qui contra regularum harum aliquam peccat; (ulpote
qui Concludic astirmatire in secunda figura, aur univerlaliter in terria; aut, qui Majorem
habeatue in prima aur secunda particularem: aut Minorem, in prima aue cerria, negatiram:
merico rejiciendus est uc Falsus Syllosismus, Seu illegirimus; ut qui in forma peccat; adeo.
que conclusirus non est, utcunque rera fuerit materia. HIoc est; quamris veraque Pramis-
larum vera sC, non tamen inde sequitur Conclusionem veram ette
Praeter has lingularum figurarum speciales, sunt item Gienerales Regulae quae Sy llosilinos
cujuscungue TUCFIEFPUTR, CXaquO spectant. Ouarum ha, quae sequuntur, sunt praecipux
Ne Praemissarum utrague sit Necativa.
Nec utraque Particularis
Et sigua Praemissarum vel necativa sit vel parricularis, talis sit Conctasio. Cuo HC Ctat
proterune, Conctusio sequitur deteriorem partem: AFtirmaciram pra Negatira, ec Oniversa.
Jem prae Particulari, Pociorem reputantes.
Ne plures sint quam tres terhami.
Ne corminus medius sit pars una conclusionis.
Ne plus sit in Conclusione quam erat in Pramissis. Hloc clt, ne plus in Conclusione in-
Feratur, quam quo praemiltarum ris exrendit. Nec terminus aliquis alius in Conclutione
ponatur, nec in ampliori, aut alio sensu, quam in pramistis fuerat. Quippe liquid horum
tiat, erunt Caltem, quoad sentum, quatuor termini, aut Forte plures, cum ulera ternos non
Acque huc spectane versus illi memoratiri, quibus horum pleraque continentur;
Ouique contra regularum harum aliquam oftenderit Syllosimus; rejiciendus elE uE pec-
cans in forma: Paralosisinus dici Tolieus.
Sin verus sic in forma Tyllosismus; non Neganda erir Conclutio: (quippe, veri (yIIO
silmi, li praemilla rera linc, vera cA e Conclulio:) Sec, siFalla sic conclusio, aut perhi-
beacur esse, ostendere oporcebit, materiam syllosismi Faltam esse; hoc est, praemillarum
vel utramque, vel lalcem alceram.
Auc Distineuendum erie; monstrando vocem seu phrasin aliquam ambieue sumptam este;
alioque sensu in propoticionum una quam in alia: AdeOque UtuE (SPECIC FENUS) treStan-
cum cermini esse videantur, sunc rerera plures; cum roxuna, dupliei sensu sumpra, sne
duo termini.
Sic Liguis arguat Da Omnes Canes sunt animati:
ri Sed Stellarum aliquae sunt Canes
I. FrSO Stellarum aliquae sunt animatae
Syllosismushic, specie tenus, videatur verus syllosilmus, in Darn. PCcCaL tamen in fd
man eo quod vox Canis in majore, proprio senlir sumitur, pro animali domestico sic commu-
1I
iter dicto: sed, in minore, lensu aequiroco seu analogico; quo alterismi duo (seu in-
Tigniores in illis stelIX) dicancur ab Astronomis Canis Major e Canis Minor, Solencque in
Globis dexinoi in Forma Canis. Canes isitur, in majore deminore diverto sensu POsiti,
sunt duo termini; adeoque, in Syllosismo, termini quatuor. Sin eodem sensu utrobique
sumi praetendatur; alcera praemistarum Falsa exic: nempe, minor, in primo sentu; in secun-
do, major
Obi aurem Syllosismus est in vera forma: Ouanquam ex veritate praemistarum recte in-
Feras veritarem conclusionis; non tamen ex praemillarum falsitate pariter inferas Fallitatem
conclusionis: Ouippe concinsere pocelt, uc vera tic conclutio, quamvis praemullarum altera
vel utraque satid Ul. Orliguis arguat,
esse debeant, in yllogilmo simplici.
Dylloeizari, non est ex particulari:
leve negatiois, recte concludere si vis.
Siqua praeit partis, sequitur conclusio parris
Siqua nesata praeit, conclusio sitque necata
ed Scheralis erit, Medhum concludere nescit.
Bat. Omnes lapides sunt sensa plaedici
ba Omnis bomo est lapis: L. 18
a. Mmrs hom est sensu praeditus.
Conclutio

## Folio 149 — 867984570:0907
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000907.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
e Sioum.
Conctutio vera est, sect utracs LVaCIIATEM Ialica. Adeoque hic non vatet Ea seFla, CDn
Porro; quando necellitas formae non nili Particularem interret, porest tamen nirer-
Talis rera cAe, (licet non ri iltius consequentix;) ut Liquis arguat;
Da Omnes sapientes sunt ratione praediti
TThiconclulio particularis (propter minorem particularem) de aliguibus tancum nomini-
bus concludic: Verum tamen CRt de hominibus omnibus; ratione praeditos esse. Oux diei
Colet Veritas consequentis, non veritas consequentiae.
Ouandoque etiam, ubi (yllorilni Forma non plus postulat quam conclusionem particula-
rem; potelt ea Oniverlalis esse necessitate materiae, non necessitate forma. Vipore,
Da Caesar e Bibulus consentiunt:
rap. Caesar e Bibulus sunt duo Consules. FrBO
ei. Duo Consules consentiunt.
Obi Formx necestiras (urpore in tertia Figura) non plus exigit quam Conclusionem parti-
cularem, (de salrem duobus Consulibus;) cum tamen aliunde constet, duos esse omnes, (eum
non plures omnino line quam duo Contules,) cancundem est (vi materix) ac ambo C on
sules, Peu utrique Consules, (oi suo the trvo Consuls) quae est propolitio unirexsalis, non min
nus quam si eser Omnes Consules; quoniam tric auo sunt omnés.
Idem contingir, ubi Conclusio est propolitio lingularis (de uno Indiriduo) quae, vi ma
terix, (quoniam, hic, unus et omnis rancundem Tunt,) non pocelt alia esse quam Uni
vertalis. VC
Da Vireilius est author Aneidos
rap. Vireilius est Maro; FrSO
Ei. Maro est author Aneidos
Obisyllosismi Forma postulac (de hoc subjecto) conclutionem aftirmatiram, saltem par-
ticularem; cum aucem de hoc subjecto (urpore indiriduo) non portit alia elle praedicatio
quam Vnivertalis; Fic inde (vimateriae) conclulio niversalis, (etiam in cerria tigura,
sed non ri forma. Secus enim Forer i proKirsilius est Maro, diceretur Virsilius est Poe-
ta; quipperum concluderetur partieulariter; FrO Aliquis Poeta est author Aneidos.
De quancicate aurem Conclulionis, in lingulis Modis; notandum clt, eam lic nocari (in
lingulorum modorum characteribus) ut exrendatur ad summum eorum quae, ex iltis Pra
millis, (ri Forma,) interri pollit: non quod ad alia etiam non extendatur qua line, minoris
ambitus; sed quod haec ctiam, omniaque qua (absque novo medio) inde inserri postint
(Dura, per regulas Oppolicionum, Aquipollentia, Convertionis, aliasque similes,) in ca
reputanda Cunc vircualuer contineri. Sic, ex his Praemictis,
Omne animal est sensu praeditum;
Omnis homo est animat
genuina conclusio elt (in Barbara)
tirso, Omnis homo est sensu praeditus.
adeoque, multo magis, (si id probandum toret,) Palcem
Aiguis homo est sensu praeditus
(Nam hxc parcicularis, in ea Vnivertali ineluditur, per Oppositionum regulas; utpore illi
Tubalterna: ut non tic opus novo modo, quo hoc concluderetur, qui diceretur Barbari.)
Tcenque (per regulas convertionis)
Ainquod sensu praeditum est Bomo
(ut non suc opus modo indirecto prima tisura, qui Baratip VOcetur, quo probetur, con
versa conclutionis directae: Aut, quod eodem recidir modo directo quariae figura, qui Ba-
lani vocetur; quo, cranspolicis Praemistis, idem directe probetur.) Tcerumque (Conver-
cendo eandem conclutionem per concrapolitionem)
Omne non praeditum. sensu est non- Bomo:
hoc est, Quod non est sensu praeditum non est bomo.
Trem (per regulas aequipollencia; quibus nullus non valet Omms)
CaD4
clusio sequitur deteriorem partem. Erinc dicitur,
KX falsis falsum, verumque aliquando, sequetur.
LX veris possunt nil iest vera sequi
ri. Aliqui homines sunt sapientes. Fx
I. Aliqui homines sunt raiione praediti.
Ouippe omnes ha (ec harum Similes) provoliciones, rircualicer concinentur in illa prima
conclusione (in Barbara) omnis homo est sensit praeditus: (Det lescas Opotionum, A-
quipollentixe. e Convertionis, secunda parre rraditas;) absque allumplo lore me quod
Nullus homo est qui non est sensu praeditus.
CpliCanda AHI LIa e MO SedunuS Mouus Barbara, his abunde CuHICIt.
Fe similicer judicandum e ca serquorum modorum conclusionibus; qua la tcuatuer in
le concinene omca ica uul per eas regulas deduei pollunt, ablque allumptione nori medii
Syllosismi oons est:) adeoque (quo ab illis Pramistis hae probentur conclusiones) non inul-

## Folio 150 — 867984570:0908
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000908.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
50 De Fundamento Syllosismi, es Modis fixurae primae. L. 1b.3.
De Fundamento Syllozism, es Modis ssurae primae.
Ondamentum quo nititur Modorum omnium jam memoratorum, (unde probetur Con-
Lclusivos este:) est Postularum illud quod dici (olet Dicium de Omni es de Nullo: quoc
tam per se eridens praesumitur, ut probatione non indigeat. Nimirum, Quiequid de Syb
jecto quoxiam universaliter asfirmarur aut Leeatur, id similiter vel affirmatur vel Necatur
de omni eo de quo hoc subjectum dicitur. Orpura, Ouiequid universaliter aFFirmatE auE
negatur de Animali; timiliter attirmatur vel négatur de quopiam animali, seu de omni eo
quod est Animal: Dura de Fomine, de Bruto, de Alexandro, de Bacephato, alioque quopi-
am Animali.
Fx hoc Postulato; Fisura primi Modi omnes probantur Directe (absque ambasc) per
immeciacam applicationem hujus Regula. Flic enim in Majori provolicione Onivertaliter
vel ACtirmatur rel Negatur, terminus Major de Medio. (Ouod ut trac, neceste elt ut ex
Major lic Oniversalis.) Nimirum, in Barbara et Darii, universalicer Affirmatur; in Ce
larent et Ferio, universaliter Necatur. Mediusque cerminusille, in Minore propolitione
altirmatur de termino Minore, (quod ur tiar, necesse est ur ea minor tu AAImatIVa. ) Ilinc
sequitur, Majorem illum cerminum (qui de medio aftirmatur aut negatur unirerlaliter;)
Ce vel altirmari vel negari de termino Minore (urpote de quo Medius ille 
cirione attirmatur;) idque rel Vnirersalirer vel Particularirer, prour de eoaftirmatur Me.
dius in propolitione minore. Or ridere est in Modis lingulis.
Bar. Omnia animalia sunt sensu praedita.
ba Omnes homines sunt animalia. FrsO
ra. Omnes homines sunt sensu praediti.
Obi, ex co quod omnes homines sint animalia; quod prius afsirmatir aC OHILIDUS AMHMaL.
bus (nimirum sensu esse praeditam) de omnibus hominibus (cum illi omnes line animalia)
atirmandum exIF.
Ce. Nalbio ita fant sensu vacua,
la Omnes homines sunt animalia. ErSO
rent. Nulli homines sunt sensu vacui.
Obi, ex eo quod omnes homines tine animalia, nesatur de his omniblls fnsa us esse, t
quod de omnibus animatibus est negaLUM.
quod luncratione praediti, vepore quod de omnibus hominibus attirmandum est.
tan ue quod est de omnibus hominibus negandum.
Liguet ipitur, nos quatuor ModoS (rirtute praemisi Lemmaris lCu POLEHLAE) Conclu
Tiroseste. Nam terminus major qui de medio vel Oniversalter affirmatur (ut in Parbara
et Darii) vel Universaliter neeatur luI in Celarent _ Ferio) pariter vel affirmandum elle
vel necandum dicitur de termino minore, quatenus de hoc affirmatur medius ille, puta, vel
de 1oro Cur in Barbara C Celarent) rel de parte (ut in Darii es Ferio) prour vel de m-
firmatira, (ue meaus de minone e ussinaa,) uula apparet ratio cur ea qua de
Medio dicantur censerentur minorem attingere. Qux que lin majore propositione) de e
aio dicuntur (Ere altirmando sive nesando) li non de eo Matur Universaliter (sed de
Da Omnes homines sunt ratione praediti
t Laqua animalia sunt issmines, HrsO
1. Aliqua animalia sunt ratione praedita.
Vbi ex eo quod aliqua animatia sint homines, arguitur de his aliguibus altirmandum este,
C. ul homnes sunt ratione desticuti,
et ac mmatia sunt homls; ErgO
. Aliqua animalia non sunt ratione destitura.
Obi, ex eo quod aliqua animalia sine homines, negarur de lis aliguibus, este ratione destitu-
nore toto, vel de ejus parte, aftirmatur ille medius terminus.
Pacec etiam ratio duarum de prima tigura Regularum. Nam nisi minor propontio lc at-
quta sub minore termino continentur; cum polline elle alia aliqua.
Constat igitur tum bos quatuor modos esse, rum alios non esse, in hac tigura, Conclusivos.
Cum aurem alios non esse conclusivos dicimus; non ita intelligence  a eos exelu-
0s vellem, qui sunt horum alicui aequipollentes, (uue, cranspolicis terminis leu prOPOL-
ao auCaliis CryPSbUS OCCHLTEnEE;) du Cos or ab eildem Praemillis (aUE quX HIS
aliquibus tantum sub eo contentis) non constat haec aliqua de quibus dicuntur, ca ipla elle
asutC) interrur conclutio quae in conclusione horum alteuso CBMLINeTUT (DuTa, Per
Tubalter.

## Folio 151 — 867984570:0909
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000909.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De modis secundae fieurae.
subalcernationem, aequipollentiam, auEConversionem. OMDE omneshos, non alios esté sec
eosacm modos dicimus, cum jam dutis, acque in ipsis contentos.
Fli quatuor primx tigurae Modis dici solene Modi perfecti; eo quod per immediatam ap.
plicatiohem iltius Disei de Omnies de Nullo, eorum consecurio probatur.
Alii (secundae et tertia tisurx) Modi, dicuntur Imperfecti.) Non quali in illis conclu
dence ris sic impertecta, aut quali incercum esset poliris praemillis an WMCLHO Vera Cir:
nam, in his, concludendi vis non minus perfecta est, _ conlecurio certd; quat In prima
tieurd:) Sed quoniam illorum probatio, (per immediacam applicationem au Dutum de
Omni ex de Nullo) elt magis cridens et perspicua. Ilorum auceus prehacto ab illorum
probatione dependet; ee luxponit jam ante probatum else, eos isouos m Conclusiros. Oua
quidem probatio, syllosilmorum Reductio dici solet. De qua mox alcctur.
Nonnulli aurem Fogici (nostri seculi, aut superioris) polnablia vecerum probatione
per Dictum de Omni e de Nullo: aliud lubstinune illius loco Poltulatum  da
conveniunt in eodem tertio, conveniunt inter se. Acque ad hanc resllats cAs uloS
Syllosilmorum Modos, inde conclusum cunt justam eorum Con(eCHHIOHCMI. GUIGL HC prO.
cedunc; neglisere pollune eam diltinctionem modorum perfectoruns  c, u
quae ortum ducit ab ea methodo qua uli lune Veteres, in provactone lira ab illo Dicto
Cap. 6
Fgo Vecerum probationem ut poriorem amplector, Ariltorelis methodo contormem: Tal
cellix anteu.
cem hic loci porius explicandam, ur ea quae jami olim seripra sunc de hoc nesorio rectius in
De Lleductione Saosismorum:  Modis secundae fieurae
 jam probacum lic, Modos primae tigurae conclutivos elte, (per immediatam ap
Lplicace all slezam illam, quam secerune l’undamentum Syllositmi:) Forum
ope probatur; Modos iem secundae ee Terria tigurae, Concluliros elle. Mechodus id
probandi Reductio dici Colet.
FAque Reductio duplex; alera Ostensiva, alera per deductionem ad Empossibile.
Otendir prior, Nodum illum conclusirum else, eo quod (ope quarundam convertionum
ex transpolirionum) idem concludi postir per ealdem praemistas (auc quod in illis rircualicer
continetur) in modorum aliquo primatisurae; quos conclusiros esse jam probatum est. AF
que hraec probario locum habet in omnibus sccundae ec cerrix ligura modis; exceptis Baroco
de Bocardo.
Probat altera, provolicum Modum conclusirum esse; hoc est, si praemissae verxe TInE non
polte conclutionem esse Fallam; eo quod, si conclusio falla sic, ejuldem Contractictoria (per
Oppoticionum resulas) erir vera: hoc aurem polico, probabitur hujus opc, cum praemilla
rum alcera, reliquam esse Faltam: quod absurdum est, seu impollibile; ponebacur enim
urramque praemillarum esse veram. Aeque haec probatio exrendit ad omnes modos secunda
ee terciae ticura: sed poristimum inserric duobus modis Baroco et Bocardo; ad quos proba
cio altera non extendit.
Sumdeorum modorum (reductione probandorum) ad eum primae figurae modum re
ducendum docenc, qui eandem habet liceram inisialem; secundum directionem horum rer-
Tuum,
Obi aotandum clt, has liceras eam plopolirionem respicere, quae per ancecedentem vocalem
nOcatuT: qua lS AGlat, elE simpliciter convertenda; lI P Lequatur, elt convertenda per
accidens; HM OcCurraL, transponendae Lune peaemilia. Ouibus peractis, habebitur syIlo-
silmus in primatigura, aequipollens huic in secunda aut terria. Verum, si C Occurrat (VE
in Baroco e Bocardo,) reducendus exic modus ille (non per Reductionem estensivam, led
Tolummodo per deductionem ad impossibile.
Oux polterior reducendi methodus (araramn dicta) in reliquis item modis reducendis
locum habet: sed elt in hisce necellaria, ut qui mechodum octentiram non admittunt.
Sic Cesare (modus secundae tigurx) probatur esse modus conclusivus; quia, per simpli
tem convertionem majoris (quam innuii S licera) idem concludetur in Celarent. Dipia
Ourppe
Lotius ret procelio, HIC elt.
S, rult simpliciter verti; 2, Vero per Acci
M, vulc transponi: C. per impossibile duci
Cel. Nullum ammal est incorporeum:
2 Omnes aneeli sunt Ed Or POreI. F18O
ce. Nultios aneciio est antmat.

## Folio 152 — 867984570:0910
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000910.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Se Modis secundae firura.
Ouippe, Sihujus praemis rerx sinc, de ctalim major; eric hujus converta per conver.
tionem limplicem (urpore, unirersalis nesacira,) icidem vera; nullum incorporeum est
amimat; cujus oDe eimtummore ut prius) cadem interetur conclunio n C’elarent.Qu
elle modum conclulirum, jam probarum elt,) numirum,
Nec tamen rejicimus Cesare urmodum inutilem (quamris idem in Celarent concludi pot
sec) quia maxis nacuralis videtur praedicatio (ex ulicaris loquendi Formulis accommodatior
dicere nullum animat est incorporeum, quam nullum incorporeum est animal: Adeoque, hoc
calu, Cesare porior est quam Cclarent
Similuer Camestres probabitur modus conclusirus, Reductione ad Celarent (primae H.
uxa modum eandem lireram inicialem habentem) cranspoliris pramissis (quod innuit MI,
minoreque ec conclusione simpliciter convertis (quod innuunc S literx.) Orputa
Cam Omnia animalia sunt corporea
EL Nullus spiritus est corporeus (L. uIC. 24. 39.) Frgo
tres. Nullus spiritus est animat
Cojus minor Li vera tic, eruc ec hujus conversu vera, Nullum corporeum est spiritus. Oux
una cum majore transpolica, concludie, in Celarent, nullum animat esse spiritum.
Oux conclulio li vera lE, eric ee hujus contrsa vera, Nallus spiritus est animal, quod ante
concludebatur in C aesreS. Cajus llaques praemiltae rera lint, vera crit es conclusio.
Idem probabitur (transposiris praemillis e conversa conclutione) reducendo Camestres
ad Cesare, quem jam probavimus esse modum Conclutirum.
Nec tamen repeimus Camestres uemodum inucilem, (quamris idem, eodem medio, pro
bari polsit in Celarent _ Cesare,) quoniam aptius dicitur ee nacuralius, nullus spiritus est
corporeus, quam nullum corporeum est spiritus; Ec quidem, s inditterenter diceretur utrum
vis, inditterenter adhiberetur Camestres aut Celarent: Sed de in Camestres directe concludi
cur nullus spiritus est animal, cujus non nisi conversa probatur in Celarent et Cesare. Adeo.
que potior elt, hoc calu, Camestres.
Sic Festino, conclusivus probatur, quia per simplicem convertionem majoris (urpore uni
versalis nesacirae) idem probabitur (eodem medio) in Ferio.
Fet. Nullus insidetis per Christum salvatur; Mar. 16. 26.
ii. Aliqui fudaorum per Cbristum salvantur: (. ROM. L. 26.) FreO
no. Iliqui fudcorum non sunt insideles.
FC. Nullus qui per Christum salvatur est insidelis.
Nectamen rejicendus ett festino, ut modus inurilis; sed porior, hoc catu, quam Ferjo
quoniam aprius dieicur nullus insidelis per Christum sabvatur, quam nullus eorum qui per Chri
stum salvantut est instaels.
Sed Paroco (qui reliquus modus est secundx Figurx) Reductione Ostensiva nod PloVa
bitur; sed deductione ad Impossibile (quod CnOTaE.) Ouoniam, Si conclutiO FaISa LII, prO
babicur (in Barbara) alceram praemillarum elle Fallam; non (uc lupponitur) veram urran
OuipDe Lhaec conclutio rera non sic, vera erir (per Oppoticionum Regulas) ejusdem con-
radictoria. Omnes fudaei sunt in Christosideles: Cujus opC (cum MajorC UE prius) prOBa
bicur (in Barbara) concraductoria Minoris (quam indicat C. litera.) Adeoque nod clat
vtraque praemiltarum vera, si conclusio talsa TIT.
Ce Nullum incorporeum est animab
la- Omnes angeli sunt incorporei: Pr8O
rent. Nullus angelus est animal
Cc. Nullum corporeum est spiritus
la Mche animat est corporeum: Fr∞O
TCML. Leau aniut est spiritus.
xi Aliqui Fudaeorum per Christum salvantur: Pr∞O
0. Iiqui fudeorum non sunt insideles.
que. Pura,
Ba. Omnes in Christo fideles salvantur; Toh. L. 16.
rOC. Aliqui Fudaeorum non salvantur: Frgo
D. Aiqui fudaorum non sunt in Christo sideles.
Bar. Omnes in CMisto sales salvantur
ba. Omnes fudar sunt in Christo fideles: F. 180
Ld. Omnes fudaet salvantin.
accommodantur Reductioni ostentivx.
Sic, modo dicti in Cesare Syllositmi, Tumpta concradictoria COLCKLLMI, PTEDABICHL LI
Similiter quilibet secunda tgura modus demonstrabitur este conclusivus; Ouia, s secus:
retenta majore sumpraque conclusionis contradietoria, probabitur minor esse Falla
ded nesligendum hic ele indieium Mal Literae; iplarumque 3n L,    vilned
Ferio conradictoria minoris. Probabicur, inquam, in Ferio: Cum enim minor in Cesare
sit A, cujus Contradictoria sic O; probanda haec eric in Ferio
FC. Lunum

## Folio 153 — 867984570:0911
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000911.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
aP.
FC. Nullum animal est incorporeui;
rii )concracule
Da Omne animal est co preum
ri Aliguis spiricus est ammat: Ergo
I. Aliquis spiritus est corporeus.
De Modis Terriae Ficurae
ri Aliquis angelus est animat; FrgO
Similicer, Syllosims llo dicti in Camestres, l conclutio talla sie, probabitur (in Da-
0. Aliquis ancelus non est incorporeus
a minoris
item Cyilosilmi modo dieli in restimo, minoris concracicloria (si conelulio lalla lic) pro.
babitur in Ciclarent.
Cc. Nullus insidelis per Christuim fatontur,
la Omnes fudaei sunt inpactes; Hr∞O
Sed negligi solent hae probattones PasBa,  ans omnibus (praeterquam in Ba-
TenE. Nullus fudaorum per Christum salvatur.
roco) secundi gula lubullo; quoniam in reliquis locum habet Redueto Ostenscon; Ela
at llatLLetb.
De Modis Tertiae Fieurae.
milicer demonstrabicur, MOS Lerrixe figura Conclulivos ette: LCM OeS, exCepto
Bocardo Reductione oltensira; hi aurem, cum reliquis, deductione ad Impoltibile.
Sic Darapii ee Dansi probancur concluliru Reductione oltentira alla, inoris con-
vertione per accidenS in Darapti; lece e  uts.
Da Amms sideles sunt sed Chari.
ci. Lag afstict sunt s CBari.
Da Omnes fideles sunt Deo CBait;
rap. Omnes sideles sunt assticti: (ECb. 22. 6.) RrgO
ti. Augui pacles sunt assticti: FreO
li. Argui affticti sunt Deo chari.
Nec tansen restetendi Tunt hi modi; (quanquam idem probari potelt eodem medio, in
Darii:) quoniam apcius dicetur (Palrem non minus apte) omnes fideles sunt affticti, seu
aliqui fideles sunt afflicti, quam aliqui assticti sunt fideles.
Idem de Disamis probabitur; nempe, idem (seu quod huic aequipollet) eodem medio
probatum iri in Darii. Puta
DII. Aliqui fideles sunt assticti:
am. Omnes fideles sunt Deo chari: Frgo
15. Aliqui Deo chari sunt assticti.
Nam, simplicicer convercendo majorem, et cransponendo Praemictas, interetur converta
conclusionis hujus, ( ue modo) in Darii; se nova convertione conclutionis in Da-
rii restiuetur conclulio in Disamis: cujus itaque, si Praemiltae vera sine, vera erit con-
cluto.
Da. Omnes fideles sunt Deo chari,
ri Aliqui affricti sunt fideles; FrgO
i Aliqui assticti sunt Deo chari.
Adeoque (per novam conrertionem)
aliqui Deo chari sunt assticti.
cranspositis Praemistis et limplicirer convertendo Conclutionem; alque cum demum (li id
Dlacet) ad Darii, simpliciter converrendo minorem in Datisc.
us dicuntus ona earum convella in Darii aut Datist; nec opus eltnora convertione
Da Omnes fiaetes sant Seb CBati:
ri Aliqui assricti sunt fideles: FrSO
1. Aiqui assticti sunt Deo chari.
Idem fiet, reductione ad Darisi, (quem jam probarimus este modum conclusirum,)
Nec tamen rejiciendus est Disamis; quia, non raro, major ee conclulio in Disamis apti.
conclutioniS uE. habeatuE quae(ITA.
dem modo quo Darapti et Datisi redueuneur ad Darii; convercendo minorem per aecidens
Ea Felapion; de timplicirer in Ferisen.
tC. Nalta

## Folio 154 — 867984570:0912
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000912.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Modis Fitau Lamae
lap. Omnia bruta pant animana; F. 150
ton. Aliqua animalia non sunt Relicionis capacia.
FC. Nulla bruca sunt Relicionis capacia,
rit. Aliqua druta sunt animalia: FrBO
On. Aliqua animalia non sunt Relisionis capacia.
FC. Nalla bruta sunt Relisionis capacia,
ri Aliqua animalia sunt bruta: FrSO
O. Aiqua animalia non sunt Relisionis capacia.
Aptius autem dici videatur bruta esse animalia, quam aliqua animalia esse bruta; adeoque
non rejiciendi sune Felapton et Ferison, (quanquam idem eodem medio concludi postit in Fe-
rio:) Sed non raro pociores lune illi.
Religuus tixurx terrix modus Bocardo, non Docest Reductione Ostensiva probari, sed de
ductione ad impossibile, (quod nocat licera C,) ut de Baroco ante dietum elt. Cum hoc
tamen discrimine; in Baroco (reliquisque secundae figurae modis) retinetur Major (cum
contradictoria Conclusionis) uc ererratur Minor: in Bocando (modisque terrix Fipurx,
Minor recinetur (cum contradictoria Conclutionis) indeque concluditur Contrac
Majoris, (adeoque non polle urramque Praemiltarum veram este s Conclutio sic Fal (a.) Onde
dervat majorem variatque secunda minorem.
Tertia majorem variat, servatque minorem.
Adeoque, in Baroco, C. sequitur Secunetam rocalem (quia minor evertieur; ) in Bocardo,
primam; quia crertitur major.
Boc. Aliqui Christiani non sunt vere fideles,
ar. Omnes Christiani fidem prositentur: ErgO
do. Au fidem pdentium non sunt vere fideles.
Onem este modum Conclusirum De arouitur: Ouoniam, si conclusio falla sit (adeogue
iplius contradictoria vera) prodabitur Praemissarum alceram Fallam elle, (non utramque re-
ram esse, si conclutio (ic talta;) Nam, Tumpta (pro majore) conclusionis contradictoria e
retenta minore, concludetur (in Barbara) concradictoria majoris.
Bar- Omnes qui sidem prositentur sunt vere sideles;
ba. Omnes Christiani fidem prositentur; FrSO
ra. Omnes Christrant sunt vere fideles.
Idem in reliquis cerria tigurae Modis paricer ostendetur, ope alicujus modi prima sigurX;
illius nempe, eujus Major notatur ea rocali, quae est concradictoria rocali Conclusionis in
certia tigura, e conclulio, ea rocali, qua contradictoria est rocali Majoris in terria ti-
sura; auc qua hanc saltem contradictoriam ineludic.
Sic major ancedicti syllogismi in Darapsi evertetur Der Celarent. (Nam P, rocalis
Conclutionis in Celarent, includir O concradictoriam majoris a in Darapri; ur Oniversalis
particularem: ee similirer in sequencium aliquibus.)
Cc. Nulli afflicti sunt Deo chari,
la Omnes fideles sunt afflicti: Frgo
rent. Nulli fideles sunt deo chari.
Iltiusque in Darisi, ODe Ferio.
FC. Nulla bruca sunt Relicionis capacia,
vertus illi,
FC. Nui asstictr sunt Deo chari
et Aigui sidetes sunt assticti; lrgo
6. Aliqui fideles non sunt. Deo chari-
Ictius in Disamis, ope Celarent.
Ce Nulli Deo chari sunt assticti
Tent. Nulli fideles sunt assticti.
Ictius in Felapion, ope Barbara.
la Omnes sidetes sunt Deo chari; ErGO
 ea. Omnia bruta sunt relisionis capacia.
ectius in Ferisen, ope Darii.
Da Omnia animalia sunt reeanis capacia.
et Aliqua bruca sunt anmalia: FrBO
1. Aliqua bruta sunt renoms capacia.
tior haberi Tolet
Bar. Ommia animalia sunt relieionis capaciu.
ba. Omnia bruta sunt animalia; F. r8O
Sed omnes tae demonstraciones per impostibile, praeter eam quae est de Bocarao, nexligi (0.
lene, (vel posthaberi,) eo quod rellgus modi acWIEIanE Reductione a qua 
hique jam demorttia acos ertum LEulalla leb d i  Cclibo
adeoquC

## Folio 155 — 867984570:0913
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000913.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
De
Cap
Modis tcus.
rerx sint Praemiliae, eric etiam Conclusio vera
Speratum respicere Tolent has Tubrilicates omnes, de Oppolitione, Aequipollentia, et Con-
vertione Propolicionum, et Reductione Syllogilmouu canua es usas, C
animis torquendis tantum aptas: Non animadrerrentes (quou s s poclimum incendi-
plateruim, Conclusiras elle; indeque, ex Lammar rerstale, secte interrI veritatem
corlelutionis.
F’acile probatu ellet, Syllosismos alios omnes, qui non lunc in horum modorum aliquo
constituri, nec qui horum alicui (quoad sen tum) a Gaposem, Ho ete ConcluHVOS: L. X a
minando postibiles omnes terminorum majoris et MMIOTIS in quaectione, cum mecio conne-
Etendi modos, e ostendendo nullos eorum, gut expositorum alicui non aequipollent, con
Conclutio.
Sed huic labori jam super(edeo; Contentus (I lequentibus capiribus) ostendere, quod
Talrem ii omnes qui pertiberi Polent ue uriles deque ab his diversi; vel conclusiri non lunt
probetur.
adeoque syllogismum quemris in horum Modorum quolibet formatum, verum este; M,
Duoa eo Fulius (et distincte) prosequutus sum, quoniam plurimi eorum qui Logicx dant
TuT) ideo introductas este, ut inde probetur, receptas argumentandi formas, syllogismorum
clusiros este; exhibiris exemplis, uom  illis tormis, ex veris Praemiltis interri pollic Falla
quod sic probari perhibetur, id iplum aptus e magis nacuraliter, eodem medio, in his
vel non alii ab expoliris, sed iidem ipli (si senlum spectes) auchis aequipollentes, utcun
que detormati, luxari, aur alias Cryprice distorri; aut Palrem inutiles et supertui, cum
De Mouo antcltis.
DRxter MOdos jam EnUMeratOS (quOS DirectoS vocanE,) sunt qui alios luperacdus
quos rocanc Modos Lndirectos. Falelgue, in Fisura Prima, numerant quinque,
Boralipion.
Obi, proprimo et ulrimo, aptius dicas Baratip, e Friseson, han Guoe reguu, i s re
Celantes, Dabitis, Fapesmo, Frisesomorum.
cibus, inurile elt; complendo verlui luperaddirum;) auc pouus Frisesmo; nam M lucera
termintus Major Chalcen su eu meue emponiur in prima propolitione, quam pronta
jore habent) tu Subseetum Conclulionis; et terminus Minor (Talcem qui in secunda pro-
posicione, quam prominore habene, cum medio dilponitur) Conclusionio Laucauu,
non intellicenda elt Conclutionem alticere, led Tolum innuit trantponctenem Lcamiltarum.
Vocantur autem Indirecti, quia duo termini, in Conclutione, apparene Inversi; Puta
contra quam in Dilcclest cebet.
Ba Omne animat est sensa ptaalum
ra Omnis homo est animat; Frgo
LIP. Aliquod sensit praeditum est homo
(quod intuice) het Sestimus in Barbara. Hloc est (nam hoc volune hic loci per con-
versionem per accidens) _ ex Parescillari astirmaciva, aliquod sensu praeditum est homo; Frat-
Per conrecOe, Oniversalis astirmarira, Omnis bomo est sensut praeditus; DOterIEhOC, et
Stabilitas) Onirersalem aftirmatiram, converri polse per accidens in Particularem actirmari-
praeditus, conrerrendo interre, Ergo, aliquod sensu praeditum est homo. Non aurem, ex hac,
aliquod sensi praeditum est hona, ca utee, Lrso omnis hoino est sensu praeditus. Ouan-
quam enim hoc relc  Hon camen inde sequitur. Secusenim, perinde lequeretur, quia
Hune modum eRe conclulirum contendune, quia conclusionem convertendo per accidens
illis Pramius, concludi in Barbara.
Ac, inquam, haec Universalis altirmatira, non porest (per leges convertionis) inferri
ab illa Particulari actirmatira. Verum quidem elt (per Convertionis leges in secunda parte
ram; sed non rice rersa, haec in illam. Postumus ab hac univertali omnis homo est sensit
aliquis homo est albus, ErZO omne album est homo.
Duoniam ex eisdem PraemissIs.
Bar. Omne animat est sensut placum,
ba- Omnis homo est ammal,
interri porest (M Burdura) sal UnivertalIS, P.180
ra. Omnis honoo est sensi piactus.
barem, non converrendo allitulatiram illam parcieularem in Univerlalem; sed sie porius
Non negaverim tamen quin hic Modus (qualis qualis) sic conclusivus; Sed cum hoc pro-
2de0glc

## Folio 156 — 867984570:0914
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000914.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Deram directis.
adeoque (hanc conretenao per accidens)
Aliquod sensi praeditum est homo.
Sed porro dicerem, hune non alium esse Modum a Barbara distinctum, (faltem luper-
Huum else e inueilem, ut qui in illo includicur: ) Sed cum ipsum Modum paulo diltor-
rum; ubi, pro conclusione directa, ponitur ejuldem converta, quae (cum aliis) in ea di-
recta continetur.
Non susticie ad alium distinctum Modum consticuendum, ue Conclusio non E formaliter
eadem cum conclutione in Barbara, licet in ea virtualiter contenta.
Nam, eadem ratione, novus instimendus eset Modus, quo, ab cisdem Praemistis, conclu
deretur Aliquos homines este sensu praeditos, (haec enim, licet virtualiter in ea contineatur
non tamen est Formalicer eadem cum Onivertali, Omnes homines sunt sensu praediti,) quod
nemo hactenus dixerir; sed diceretur porius, Particularem illam, in hac Universali, virtua-
lirer contineri, (indeque eliciendam) per Regulas de Subordinatione.
Aliusque porro, quo ab cildem Pramissis probetur, Quod non est sensu praedirum non ese
hominem: (Dui pariter conclutivus estet, quoniam, ab eadem directa conclutione, trate
rite interas, Converrendo per concrapolitionem; nec ramen cle, cum illa, Formalicer ea-
dem:) qualem tamen Modum nemo hactenus altignavit.
Frquidem, i levicuta hujulmodi variacio Conclutionis, norum induceret Modum; MHI
riplicandi ellent in immensum Modi, concra quam hic incendutur. Ouippe scopus hujus
doctrina elt, uc reducatur Modorum numerus ad (quam commode heri potelt) paucistr
mos; aliique qui his aequipollene, auc in hisce concinentur, pro eiidem hacaMuI.
Ouodque de Baralipton dictum elt, paricer incellisendum etu, Palteis mutatis, e Da-
vitis; qua et parilis delormatio modi Darii, ac es Baralipion modi Barbara.
Adeoque (hanc convertendo Cimpliciter)
Aliquod sensu praeditum est Bomo.
Similiter, Cclantes est detormatio modi Celarent; simpliciter convertendo conclusionem.
Ce. Nullum animal est sensu vacuum,
la. Omnis homo est animat; FrSO
renE. Nullus homo est sensu vacuus.
Adeoque (simpliciter converrendo conclutionem)
Nullum sensu vacuum est homo.
Cc. Nullum animat est sensu vacuum,
lan. Omnis homo est animat; F. 180
res. Nullum sensio vacuum est homo-
Fiitaque tresmodi, Baralip, Dabitis, Celantes, nil nori praestane aliud, quam quod pro di-
recta conclulione in Barbara, Celarent, Darii, ejusdem exhibeane convertam (inibi conten-
tam) ut videantur, rem bene ordinatam, aliquatenus curbare; adeoque modum indirectum
Facere.
Sed in ferio, conclutio (urpore parricularis negatira) non porest converii (alitex quam
per concrapolitionem) uc lictiar Cyllosismus indirectus. Adeoque (quo aliquid inordina
cum seu detormacum extribeant) Conclusionem retinent, et utramque Pramissarum con-
vertunt, calque tandem (quo rideatur Syllogilmus in prima figura, ec indirectus) crans.
PonunE. Cumque minor in Perio sic parricularis ACtirmatira, adeoque cerco possic in Par
ticularem Aftirmativam converri lunde habetur modus Frisesmo;) quandoque cciam, vi
maceria, in Univertalem attirmatiram, (unde habetur Fapesmo:) hine, pro Ferio, duos
habemus modos indirectos Fapesmo, et Frisesmo (seu Frisesomorum) conclusivos quidem
ambos, sed supertluos, ut qui nil aliud tunc quam detormacio modi Ferio.
Fe. Nullus homo est ratione destitutus,
ri Aliqua animalia sunt homines; Frgo
0. Aliqua animalia non sunt ratione destitula.
FxiI. Aliqui homines sunt animaliam
em. Nibil ratione desticutum est homo; FrgO
0. Aliqua animalia non sunt ratione desticura
Fap. Omnes homines sunt animalia,
em. Nihil ratione desticurum est homo; FrgO
. Aiqua animalia non sunt ratione destitura
Da. Omne animal est senju praeditum,
bi. Anquis homo est animat; F r8O
tis. Aliquod sensu praeditum est homo.
Da Omne animat est sensu praeditum
II. Lliquis homo est animat; FrSO
Aliguis homo est sensu praeditus.

## Folio 157 — 867984570:0915
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000915.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Modis Indirectis.
MMmodi (quales quales) Conclutiri quidem sunt (urpote desorniationes modi Ferio
sed suvertlui, cum idem natuxalius ee clarius probetur in Ferio.
Notandum item, Regulas anre cradicas de Prima tigura (Majorem eAe univertalem, e
Minorem attirmaciram,) non hic renendas esse: Ouippe contrarium accidit in Frisesmo, de
ucraque; in Fapesmo, laltem de minore.
Notandum porro; quanquam in Frisesmo, praeter Praemiltarum cranspolitionem (quo
conclusio apparear indirecta,) urraque praemiltarum eriam convercitur (quo videatur adhuc
in prima fixura,) hoc tamen factu necellarium non est. Sed modus indirectus non minus
toret Conclutirus, si neurra Conrersionum Feret; vel liuna tancum. Unde provenient
modi indirceti, de quibus, qui nobis hos cuderunt quacuor, omnino taCenT.
Si (transpolitis praemistis) neutra convectatur; conclusirus achue modus erit indirectus,
Sed in quarta tigura, ut Frremo; nempe si mera cranspolicio praemiltarum censebitur mutare
SI CANLUM CONVeFLALML LMIOL U Ferio (jam facta Major polt transpositionem) erit mo-
Si tantum major i Leta fauis Lacta minor post cransposicionem) erie modus indirectus
em Nullas homo est ratione destitutus: FrgO
Fir. Aliqua animato sant homines;
em. Nullum ratione desticurum est Bomo; ErsO
0. Aliqua animalia non sunt ratione destitura.
Oua quaE FOTA Si COnClUSIVX LinE, CrunE C ex abundanci) non minus conclLVX
Faremo, Frapemo, Faresmo, Liquando Materia patitur A pro L Sublticui; quamris non por
sic ex P in Ferio (Der convertionis auc subalcernationis leses) cerro interri A in his. Quod
de Baralipron et F’apesimo anre monicum est.
Fa. Omnia animalia sunt homines;
rem. Nullus homo est ratione destitutus; FrgO
O. Aiqua animatia non sunt ratione destiturae.
Frap. Omnes homines sunt animalia,
em. Nullus homo est ratione destitutus; Frgo
O. Aliqua animalia non sunt ratione destituta.
Far. Omnia animalia sunt homines:
em. Nullum ratione desticulum est homo; Freo
0. Aliqua animalia non sunt ratione destituta.
Res aun CvideMDe Foret in Paremo e Paresimo, li, pro Animal, Lumeretur medium
Risibile, quo etiam in his Major sc vera.
Adeoque jam, ex uno Ferio, Suppullulantur saltem Octo modi spurii; conclusiri omnes,
Sed supertui, e merito rejectanei; cum unus Ferio pro his omnibus Cufticiat.
Parilis modorum supertoeratio, ex aliis irem directis Modis facile ostenderetur, a hujul
modi deformatio lutticeret novis Modis proereandis. Hoc salcem monendum duxi; Nempe
Per nudam peamillarum cranspolicionem, ex lingulis in secunda figura modis directis, TOu
dem consticuentur indirecti in eadem tigura: Iiem ex singulis in cerria tigura directis, tor-
dem orientur in cadem tigura indirecti: Ex singulis irem in prima fisura directis, cocidem
orientur indirecti in quarta; e, vice verta, ex lingulis in quarca directis, cocidem orientur
indireein prima. CMbus h accenseancur alii ex lericulis muracionibus oriundi, numerus
Culidanda porius est Aristorelis Pa~ACIIaS, et mirandum insenium, qui simplices argu-
medtationes omneo ite au pacieas Lecesi Formas, ur nulla sic (justam habens contecurionem,
Concenti itaque limus trium tigurarum modis quacuordecim directis;
I. Barbara, Celarent, Daru, Fcto.
2. Cesare, Camestres, Festino, Baroco;
Darapri
ap. 8
Modum: l non, manebit adhuc Ferio.
als Malectis Incelcta uta,  Prisemo
in secunda tisura, ut Frresmo.
Fi. Aliqua animalia sunt homines
mO. Aqua dninatia non sunt ratione desticula.
re. Nullus homo est ratione destitutus; ErSC
PriF. Aiqui homines sunt animalia,
O. Aliqua animalia non sunt ratione desticuta
Modorum line modo crescet in immensum.
quae non ad carum alliscam referatur.
Felapion, Disamis, Datisi, Bocardo, Ferison.
Guanquam enim horum nonnulli (ri alqua aa) Sixple Pon videantur aliunde
quod n rariis Reductionibus oltensum est:) Arramen, in illis pHS MOdIS qui (quode
Dui omnes, jam demonstrati sune, Conclusiri: Acque, in suo quique ordine, utiles omnes
totman)

## Folio 158 — 867984570:0916
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000916.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
De Quarta ficura.
Formam) videntur aequipollentes; Materia tamen calis esse porest ue nunc hie, nunc ille
modus, sic accommodatior, et praedicario masis naturalis; adeoque neuter rejiciendus.
Ideoque, in hujulmodi ratiocinio; Omnes homines sunt sensu praediti; eo quod sint ani-
praeter cerminos quaectionis, (Tsomines lunc sensit praediti,) unicum altumitur probationis
matia: (Cuncque omnia animalia sie praedita:) Adeo que quod non est sensu praeditum, non
est Bomo. E.F, quoniam Omnes, multo mas liqui homines TunE SiC praediti. FF quoniam
omnes homines (imo; (i vel aliqui,) sunt sena praediti; certum est aliqua sensitiva (Peu sen
su praedita) esse homines. P consequentet, erun esse non potest, Nibil sensu praeditum
esse hominem: vel etiam Nullum hominem esse sensu praeditum: imo, ne quidem aliquem
hominem non esse sensu praedirum, auc aliquia non sensa pauum esse, hominem. Hoc
coum ratiocinum non aliud esse dixerim, quam unum Ssilogisimum in Barbara. Ouoniam-
ba- Omnes homines sunt animatia; Fr3O
medium, nempe nimal. Oui quidem Syllosilimus in Formam reductus, hic est.
Ber. Omnia animalia sunt sensut praedita
Roliquaque omnia, coridem sunt consequenra, qua  PMata conclusione conrinentur
ra. Omnes hommes runt sensu praediti.
quod rulc Ariltoreles cum docet, ejusdem Syllosimi plures ete conclutiones; nimirum
hominem esse sensu praeditum; umo fassumt esse (uc cidem conclution contraaetot M)
Supplementa, per IIlationes Fropontionales; (ab spa PrOPOMIOMS LOLMIa absque novo me
dem praemistis, pose (latleu ehateim) interri, cerrum est.
eas omnes quae in primaria continentur;) indeque clicienda (absque novo Sylloxisino
per arsumencationes proposirionales (secunda parre craditas;) Dura, per Regulas Subalter.
nationis, Oppolicionis, A quipollentia, d Lontes, uou actetio noro Medio. Nempe
a Conclutione generali, omnes homines sunt sensus praechtr, legultur lconversa per contra
positionem) quod non est sensu prauctum, non est bomo: e quidem a Forriori ( per Subal-
cernationis resulas) Palcem aliquos Boms sa esse praeditos: atque hinc ( Per Cimplicem
convertionem) aue d primaria concllone (Conrelcen per accideno sunso sensit pra-
ditos ese homines: atque hinc ( per Concradictoriarum regulam) falsum esse, Nihit sensit
praeditum esse hominem; Fassum item (ulpore PMaISa COHCKMOI Conac) Nutam
salcem aliquem hominem non esse sensu praeditum; taltum item (per Concrapolicionis regu
lam) aliquid non sensu praeditum esse hommem, Imo haec Falla cHe (per Leca Cona
dictoriorum) urpore anceprobatis Contradietoria. Si autem non admitrenda line hujusmodi
dio;) protinsulis hulce cor commiice c  l. Cmpre omnia laec, ab cit-
De Quata sutd.
DRater Fres Figuras jam menalas, Tunc qui duarram altignane, (Calenieam rulso di
etam, ut a Galeno incroductat) in qua Medius terminus (contra ordinem Primae ti-
sUra) SIC Praedicatum majoris d Subjectum minoris propolicionis; id elt Prae. Sub. pro Suv
Prae.) cui altignant hos quinque modos;
Sunt Cadere, de Fedibo, Disami, Fecano, Balanique.
Regulasque altignant duas; Ouod lit Conctusio particularis; ee Minor affirmativa. Sed al
utrilque excipiunt Cadere.
Sune autem hi quinque Modi, iidem ipsi (praemistis rancum cransposiris) cum quingue
Modis Indirectis in prima figura
a Omnis homo est animal; Frso
Sire enim sic arguamus (_ vocetur Baralipion,
Bd. Omnc ant est sensu praedicum
lip. Aiquod sensu praedicum est homo.
aue lic, (de roccc, Lm 
Ba. Omnis homo est animali
Ja Omne onimal est sensu praedicum, Fis
mi. Aliquod sensu praedicum est homo.
alsimematio plane eadem est, eademque concludendi vis; Nempe eadem utriusque cum
tide in Barbara.
Bar. Omne animul est sensa planctum,
ca. Omnis homo est sensu praeditus.
ba Omnis Bomo est ammal; FrgD
adeoque

## Folio 159 — 867984570:0917
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000917.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
adeoque (per convertionem)
Aliquod sensi praeditum est Bemo.
Trem, sire sic, in Celantes,
Ce. Nullum animat est sensat vacumm
lan. Omnis homo est animat; FrSO
ces. Nullum sensu vacuum est homo.
ve  a Ciadere.
Ca Omnis homo est animalus
de Nullum animal est sensu vacuum; FrBO
rC. Nullum sensu vacuum est bomo.
eadem urriusque arsumencatio est cum hac in Celarent,
CC. Nullum animal est sensu vacuum,
la Omnis bomo est animal: ErgO
TENE. Nullus homo est sensu vaculis.
adeoque (per simplicem convertionem)
Nullum sensu vacuum est homo.
Similiter; live lic arguamus, in Dabitis,
Da Omne animal est sensu praeditum,
bi Aliguis homo est animal; Frgo
2id. Aliquod sensit praeditum est hemo.
Eire sie,  Dieai
Di. Aiquis homo est animat
Bam. Omne animal est sensu prae ditum: FrBO
i. Aliquod sensu praeditum est Bomo.
eadem est utriu sque arsumentacio cum hac in Dariis
Da Omne animal est sensu praeditum,
ri Aliquis homo est animat: Frgo
i. Aliquis homo est sensu praeditus.
adeoque (per convertionem simplicem)
Aliquod sensu prae dirum est homo.
Tcerunque; live SIC argIamUS, in F’apesmo.
Fap. Omnes homines sunt animalia,
elin. Nibit ratione destiturum est homo; Fr∞O
O. Aliqua animalia non sunt ratione destitura.
e  M Fegano.
FC. Nibil ratione destiturum est homo,
ea Omnes homines sunt animalia; Fr∞O
nO. Aiqua animalia non sunt ratione desticuta.
eadem utrobique arsumenti vis est.
POrrO, Sive SiC arguamUS, in Prisesmo,
Fris. Aliqui homines sunt animalia,
CIm. Vibil ratione destiturum est homo: Ereo
0. Aliqua animalia non sunt ratione desticuta.
sive Hc, In Fedibo,
FC. NVibil ratione destiturum est homo,
di- Aliqui homines sunt animalia: Fr∞O
D0. Aliqua animalia non sunt ratione destituta.
eadem uerobique elt argumencatio. Acque omnium quacuor, eadem cum hac in ferio.
Fe. Nulli homines sunt ratione vacui
ri Aliqua animalia sunt homines; FrgO
o. Aiqua animalia non sunt ratione vacua.
NulluS itaguE AxPATEE PrATEXCUS, cur d illitigurae Primae Modi Indirecti, cum de li D;
recti Modi tigurae Duarra, limul admirtantur, cum iidlem line urrique; Hloc est, eadem
urrobique praemilla (led cranspolita,) exdemque Conclusiones. Adeoque qui alteros admic-
TunC, Omittunt altCrOS.
Videntur aurem mihi conconantius cum ratione loqui, qui hosce modos rocant Directos
Fourx Ouarrae, quam tigurx Primae Indirectos. Non enim illa semper est (quod hi viden-
cur vuralle) Major propolicio quae primo loco ponitur, sed in qua habetur major terminus
Duxestionis. (live primo sive sccundo loco Bonatur,) Minor, in qua minor terminus; uE
neutiquam immuter modum, praemissarum cransposirio. Facit quidem indirectum ordinem
propotitionis (hoc est, alium ab eo qui praeseribi Polet) sed Modum non immutat.
Sec, sive hoc sire illo modo quis loqui malic, exdem iplae rationes superius allatae, pro
rejiciendis modis Indirectis (sive primae sive aliarumtigurarum,) perinde valent pro omit-
rendis Figura Ouaccae modis (urpore qui iidem ipsi lunc;) quoniam idiplum eodem medio
Probabieur
De Quarra feura
C.aP. 9.

## Folio 160 — 867984570:0918
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000918.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Duarta suta
Drobabitur (et quidem aptillo de nacuralius) in directis modis figura primae, quod proban-
dum perhibetur lire in Modis indirectistire in quarta figurx modis.
Objiciat Forre aliguis; eadem rarione rejiciendos esse lecundxe _ tertix Modos alquam-
multos, quoniam idem eodem medio (sed paulo conctius e ri aliqua tacta) probari polt
per modos aliquos tisurx primae. Verbi gracia, quiequid in Darapti, Disamis, d Datist
Probabitur, id ipsum (aut quod ipsi aequipoller) probabicur (codem medio) in Darii. P’art-
terque in aliis aliquoc modis.
Acque hoc quadantenus verum esse, non inficiamur; (Sed probarimus iplI, ubi de Re-
ductionibus agebatur:) posse idem eodem medio lic probari. Scd Id, non raro, het latis
coacte, ec non sine riolentia quadtam; Locurionibus minus naturalibus e a communi torma
loquendi magisremoris. Duo calu, cum uterque modus adhiberi poltic, cum prxculerim
qui aprius AuuE; nunc illum primae fixurae, nunc illum secunda auc cerrix; uc uierque uet
lis sit e non rejiciendus.
Verbi pratia; si probacum vellem, Sabstantias sensilivas aliquas (ueur non omnes) ratio
nales item esse; mediumque adhibere Animat. Pocest hoc in Darii lic concludi;
Da Omnia animalia sunt sensu praedita
ri. Duaedam rationalia sunt animalia. FrgC
Quadam rationalia sunt sensit praedita.
adeoque (per simplicem conrertionem)
Duaedam sensu praedita sunt rationalia.
EcdMlinot e Conctulio, ucuE vera sinc, minus tamen nacurales, quam si sic argueretur in
DiC. Duaedam animalia sunt ratione praedita;
am. Omnia animalia sunt sensitiva; L. r8O
is. Lauu sensitiva sunt ratione praedita–
Si aurem probacum vellem, Aiqua animalia esse rationalia, Meatumle P OaltoMt acML.
bere Tomines; Porelt hoc in Disamis lic concludi,
DII. duidam homines sunt animalia
am. Omnes homines sunt rationates; Freo
15. Duaedam rationalia sunt animalia.
adeoque (per Implicem convertionem
adau animalia sunc rationatiam
ei Suidam homines sunt animalia; F. r80
CI. Duaedam animalia sunt rationalia.
rap. Omnes homines sunt animalia: F. r80
ei. duaedam animalia sunt rationalia.
sed omnium optime, ee maxime nacuraliter, in Darii;
Da. Omnes homines sunt rationales
ri. Quaedam animalia sunt) homines: FrBO
Quaedam animalia sunt rationatia
adeoque, hoc casu, praeculerim Darii, Dex Disamis, Datisi, aue Darapit
Siquis ixicur sic areuerit (succincte) Quaedam sensitiva esse rationatia, quia qu’a auit it
malia sic sunc: Hune dixerim sylleximum in Disamis, porius quam in Darii, quoniam
illic aptius hoc concludetur.
Sin arguerir, duaedam animalia esse rationalia, ue qui Tlomines sint. DIKerim hunC (yL
losismum esle in Darii, vel (si libet) in Darapii, pocius quam in Disamis, aut Datisen
quoniam hoc illic aptius concludetur.
liustiet nune in hoc, nunc in illo, nunc in altero; ue omnes uriles sinc. e non rejiciendi
Verum hoc non concinsit in Modis Indirectis, auc Quarcae Fisura modis; uet paltalte
temper est coaclior et minus nacuralis; ut ance lueric in linsulis ostensum.
Disants;
acteoque, hoc casu Bisamis praeculerim.
aut Lic, in Darist
aut sic melius, i urapti.
Da Omnes homines sunt rationales,
Da. Omnes homines sunt rarionales
Ideogne, quamris hi omnes possint eandem rem eodem medio probare; id tamen natura

## Folio 161 — 867984570:0919
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000919.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ia D. B
Modis Propriu
de
Trius Propriis.
Sor sam cortelusum est; Susticere modos guatuordecim directos, in figuris prima, se-
cunda, ec terria jam oltensos, (urpore ad quorum aliquos recte referantur syllogismi
omnes Conctustri,) adeoque curo posse reliquos omitti; a plerisque Logieis admitri
Tolet; cum his lallem micationibus; Si de Tolis Cateroricis incelligatur; acque, Si ex Tolis illis
contiltane propolicionibus, quae rulso censeri solene aur nivertales aut Parriculares.
Sec Lets itds, Guique illum hac in re sequuneur, Sristotelem culpandum sentiune.
quod omnino omiserit (uti ipti putanc) Sylloeismos Fypotheticos, e (quos ipli vocant
Syllosismos Proprios, hoc est, quorum Praemiiae lunt Propositiones Sineulares. Quos Syl.
rogilmos dicunt (ee dicunt rere) Syllosilmos ese Conclusivos, acque in trequentiulu; adeo.
que non else omittendos.
Ego aurem (qui Aristorelem in neueris culpandum centeo,) de Syllosismis Fypotheti.
cispostdicturus, Tuo loco: de Syllosimis Propriis Peu Singularibus, hic agam.
Ouod Sgllosilmi qui praemilsarum vel alceram vel utramque hatent singularem, et jure
Dollint, et Eape Coleant, in lingulis Piguris adhiberi; nemo (quod scium) neraverit.
Fx quidem quories praemiltarum una tancum est lingularis; de ea (uc plurimum) am-
bigi non solet; cum a plerisque haberi soleat ea propolicio pro Parriculari, adeoque (yIIO-
silmi illi ad eos modos reterri Colent qui propolicionem Parricularem in illo loco admittunt.
Adeoque hujusmodi CyIlosismum
Omnes fideles justisicantur,
Petrus est sidelis; Lreo
Petrus justisicatur.
Syllosismum in Darii dixerine; acque, ut talem, admintendum.
Si aurem urraque praemillarum Singularis (C, aut Caltem Major in Figura prima vel secun-
da; hic haerent; quia neque Majorem particularem paritur tisura prima aut secunda, nec
ueramque praemissarum ulla tioura.
Adeoque censerie, quo his casibus prospiciatur, admitrendos esse in singulis tixuris (prae-
ter Ariltorelicos quaruordecim) Modos Proprios; praemiltas habentes Sinsulares ambas.
Ouales hi Tune,
Messias est hominum Redemptor,
Jesus Nazarenus est Messias; Frgo
fesus Nazarenus est hominum Redemptor
Tudas Escariotes, erat persidus,
Judas Sscariotes, erat Apostolus; FrBO
Onus Apostolorum erat persidus.
Verum hoc ab errore magno (sed nimis communi) orcum est; Propositionem Sineula
rem, pro Particulari habencium; cum sicrevera Oniversalis, acque uc Sic ab Aristorete ha-
bica, (qui propolitionem Oniversalem seu nadono, eam detinir, quando nihil Subjecti accipere
licet de quo non dicetur Praedicarum:) ec quidem quories propolitionis subjectum est Indi-
viduum (adeoque partesnon habet,) necesse es ut quiequid de eo dicitur (seu aftirmando
seu nesando) dicarur un dons, de toto; non X, per, secundum parcem ejus: ut propolirio
Singularis, semper Tic Oniversatis.
Ouod Frrori prinitus anlam dederit, hoc credo Faiste; Tnaviduum leu Vox sineularis
(quae de unico dicitur) concradistinguitur (in doctrina de Praedicabilibus, qua Aristotelis
non c, Led Porphrrii,) voci communi Peu niversali (quae de pluribus aiCIur;) unde pro-
potitionem Singularem pucaverint Universalem este non polle, Led Particularem elle. Sed
distinouendum crac inter particularem terminum ee particularem propositinem. AEque uE
terminus Oniversalis (seu rox communis, uc LTomo) pocest esse Subjectum particularis
propositionis, (cum scilicet praedicatio est parrialis de universati subjecto, ut Iliqui homines
sunt virtule praediti:) lic de Singulari subjecto porest elle Universalis propoticio (cum
praedicario est rotalis; uc Sol sua luce splendet:) nec quidem alia porest esle quam Oniver-
Talis eum non sic locus parsiali praedicationi do Subjecto Individuo. Oua de re F. xereita
cionem jam dudum conteripsi, Anno 1630, quam postea eypis ediram dedi, AM. 2643. Ad
u Guidem L. Not deponacu; nulta superest dubicacio, quin hi omnes syllogismi lo.
cum tuum invenianc in Modis Arillorelicis.
Calcem hujus Tubnexam.

## Folio 162 — 867984570:0920
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000920.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
De Syllorisia Luta
Dac. Omnes fideles justisicantur,
Sic Syllogitmus modo memoratus; non cst in Darii, led in Barbara.
da Terrus est Raelis; LSO
ld. L etad Jsesteatur.
Eltque hie qui seguitur, non in ferio, sed in Cclarent, (quod Apostoli argumentum est,
Fleb. 7. 5, 6, 13, 14.
Ce. Nemo de tribu Juda est Sacerdos Paronieus; Sed
Ja Dominus noster est de tribu Juda; F. rgO
rent. Dominus noster non est Aaronieus sacerdos.
Fx pariter judicandum est de aliis ejusmodi, in quibus una praemiltarum est Onirertalis
de Subjecto lingulari.
Neque aliter, s urraque praemiltarum calis sic; ue modo memorati duo; (de Domino
Messia, e de Tada Escariore,) quorum alcer est in Barbara; alter, in Darapti.
acque sex illi (Ramistis dicti) Modi Proprii, luos habent locos in modis Aristotelicis;
quorum naec exempla ex Dounamo rranseribo luis quaeque modis restirua.
Bar. Octavius est haeres Caesaris,
ba- F20 sum Octavius:
ra. Sum isitur hares Caesaris.
Ce antonus non est filus Caesaris;
Ja Tu es Antonius;
rent. Non es isitur silius Caesaris.
CeL. Acesctans non est pictus ab Apelle,
2 Mlexander est pictus ab Apelle
re. Mexander isitur non est Aresilaus.
Cam. Caesar oppressit patriam,
et Tullius non oppressit parriam: P. r3O
ErCS. Tullius non est Caesar.
Da Socrates est Philosophus,
rap. Socraies est hemo: Frgo
ei. Duidam homo est Philosopbus.
Ve- Thersites non est Philosophus,
lap. Tversites est Bomo: Fr5O
ton. Duidam homo non est Philosophus.
Non ixicur ob hOSCE LyIIOSAMOS, novis Modis opus est. Sed Rami error (pisi ina
vercentiam mollius dixeris) hel spli Facelcebar nesorium noros conmilcendi ModOs; ex-
istimantis provolicionem sinsularem (quam ille Propriam Vocat) Pasculaten ele, eux
eA rerera Onirellatto.
De Syllosismo Fxpositoric
EC Tolus est hac in re Ramus, eum suts, s idem videntur alii sentiste, qui ejus
CeTEREUT.
modi Syllosimos, lalcem  ura, Lxpostoros vocane (quasi a jam eradiris di
vertos) quibus exempla proxonunur gularia, proponconis qua sic amplioris ambitus.
Crputa, Imperatorum aliqui fuerunt P rranni; exempli gratia, Vero d Calieula: Aliqui eru
lunc (breriter prolati) in felapton. Cur explicie prolati, in uso oa ulpi
aiti ue Aueustus: Oui syllosismi sunc (succincte extibici) in Darapii. Tiem, Mlitum
aliqui non fuerunt fortes, ue Thersites: Aliqui non Fortunari, ut Xerxes: Oui syllosilmi
Da. Nero fuit Y grannus
ra Vero fuit Imperator; Lr5O
E. aliquis Imperator suit Eyrannus.
FC. Xerxes non fuit outuo,
la. Aetdc srt mules, Llg0
CoI. Duidam mites non fuit Forlunatus
de de reliquis pariter.
Indiriduum:

## Folio 163 — 867984570:0921
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000921.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
CidD. 12.
De inveniendo Modo, Es Medio termino.
Da. Pasientia est difficilis.
Indiriduum: Susticir si minus generale sic quall id cui subjungitur. Verbi graria, Aliqua
vireutes sunt difficiles, ue Patienes cortitudo Anqua ompiares non sunt destactuct.
lesu ut quae vitiis adhaeient. Cu   a uToa
FC. Voluptates cum vitus connex ae non sunt destactaoites,
lap. Voluprates cum vitiis connexa sunt Voluprates; F. 18
tOn. Quaedam Voluptates non sunt desiderabiles.
In Fxpolitoriis Cyllositnis non infrequens est (es ridetur elesans) transponere prae-
duidam miles fuit infortunatus.
rap. Patientia est Virtus; Fr∞O
Ei. Quaedam virtus est difficilis.
Vero fuit Imperator
Sed fuit trrannus; Ergo
ucaa mperator suit rancas.
Perxes fuit miles
Dea infortunatus; ErgO
Sed hujusmodi cransposiciones (sive in his sive in aliis sy Ilogismis) non immutant syllo.
sismi Modum: quippe idem Modus mancc, eademque arsumentationis vis, quocunque Ox
miltas. Oc
dinc habeantur provolitiones.
De inveniendo Modo, C Medio termino.
DVM de Quaestione probanda constat, ee termino Mecio quo probetur: pro inveniende
Modo in quo tiat, Contiderandum cst, Onomodo pollir hie medius terminus, cum
Uroris Extremorum in Ouactione, commodissime componi (sire uc Subjectum sive ut Pr.
dicatum,) ue opcime inserriat probandae Duactioni: et si plures occurrane Modi, seligen-
dus est ille qui porior ridetur. Ouod exemplo melius intellipetur.
Si probatum velim quod sint nonnulla animalia qua non sunt ratione destituta; vel (ue in
ulicatiori torma proteracur) Duaedam animalia non sunt ratione destitura: Mediumque velim
adtribere LLomines: Porest hic medius cerminus, cum Minori Animalia componi, vel uE PEX.
dicacum, (Aliqua animalia sunt homines;) vel ut Subjectum, (Aliqui homines, imo omnes
homines, sunt animalia:) et quoniam hac polterior praedicatio videatur magis naturalis
(ubi rox generalior de minus generali altirmatur; ec quidem tortius, si id univerlaliter
tiac;) hanc (uc pocillimam) pro Minori leliso Omnes homines sunt animalia. Poceltque
idem medius terminus, cum Majori, ratione destirura, disponi Negatire (quod poltular Ouae
Cionis tenOr) vel ue Praedicatum (Nihil ratione destiturum est FJomo,) vel (quod naLITA-
lius videtur) uc Subjectum (aliquis homo non est, uno nullus bomo est, ratione destitutus:
hanc (uc pocistimam) pro Majori seliso, Nallus homo est ratione destiturus. Onde Ctarim
constat, Syllosilmum tore in Felapton
FC. Nulli homines sunt ratione destituti,
lap. Omnes homines sunt animalia: F.r∞O
con. Aiqua animalia non sunt ratione destituta.
Porest quidem idem concludi in Ferison, sumpra minore particulari (aliqui homines sunt
animalia; ) auE in Bocardo, lupca majore particulari (aliqui homines non sunt ratione desti-
turi:) Sed ucrumque horum eMet, minus lumere quam liceret.
Poitetirem concludi (in secunda figura) in Festino; Convertis praemittis, (Majore, sim
pliciter, Minore, per accidens;
tiel. Lihil ratione destiturum est homo,
ii Aliqua animalia sunt homines; Ergo
nO. Aliqua animalia non sunt ratione destituta.
Sed cum forent praemilla minus narurales quam in Felapton
Sed in Baroco (ejuldem Ligurx) concludi non poreit pes oee, qula et Ma
jor Onirersalis attirmatira; quippe dici non poiest Omnia animalia sunt hommes.
Ec quamris hoc dici polsei, indeque (cum universali moxarira) concludi in Ciesare, Nulla
animalia sunt ratione destituta: (adeoque mulco maxis aliqua non sunt;) auc uu l’amestres
Nullum ratione destitutum est animal, (adeoque per convertionem, Nullum ammal est ra
ione desticurum; ec, mulcomaxis, aliqua non sunt;) Non tamen idtier in Baroeo (lumpra
mtnote

## Folio 164 — 867984570:0922
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000922.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Fnthymate, Sorite, (9c.
midore particulari, quae erat in Camestres unirersalis;) quippe cum concluderetu iquod
ratione destiturum non est animal; unde non posset (per convertionem) intert, (quou Po
banaumerat) Lguu ummat non est destiturum ratione; quoniam particularis Resaura
non elt conrertenaa per.
10. Aquod ratione aestiturum non est Bomo: FrBO
Sed potelt sem in Ferio, idem eodem medio sic probari.
15 Lnqua animana sunt homines; Lrgo
AC hiC, ALIMOI, CIL MIIMCS HacuraLI GNam in Felapion
KEprOpterea (perpentis omnibus) quamvis postit idem concludi, in Ferisen, Bocarao, Le-
Stino, e Ferio; est tamen omnium pocillimus modus Felapton.
Omitto modos omnes Indirectos lupra nominatos, Frisesmo, Fapesimo, Firemo Frisemo
Favemo, Firesmo, Faremo, Faresmo: modosque quarta tiourae dictos, Fecano e Fedibo:
ac qui omnes non alit lunc qua dictorum aliqui detormari.
Paricerque tiet in aliis calibus, prouc fagas diseretio tacile judicabit, ubi de Qucestione (seu
conclusione) constat, e termino Medio.
Sed de inveniendo termino Medio (qui datxe Ouxltioni conreniat) Superest difticulcas.
Ouod lagacicari disputantis permittendum cen seo.
Sunc quidem, apud Logicos nonnullos, Regulae plures de Inventione Medii termini: M
tellectu lacis perplexx, quasi corquendis magis quam insticuendis cironum animis excDsitata:
e rix quidem auc ne rix ului alicui aptae; quibus itaque recensendis abstinco.
Sed (uc planissime rem exponam) summa omnium huc redit. P.X quancirate de qualitare
OuxstioMIS, leu Propolitionis probanca, starim constat, quibus Modis illa concludi polTi.
Nempe A, Solummodo in Barbara; L  Celarent, Cesare, e Camestres: I, in Darii-
Darapii Disamis _ Darisi; (sed ec in Barbara, quoniam L includitur in A:) O, in Fe
rio, Festino, Baraco, Felapton, Bocarad e Ferison; (sed e in eis Modis quae pro F. alig
nancur; quia O in E concinetuT.) Aeque cum quaerendus cst (pro cujusque lagacitate
terminus Medius gui Modorum debitorum alicui sic accommodus. Nimirum, si probanda
Sc Atirmacira propolitio, quaerendus en terminus medius qui cum urroque extremo con
veniat: Si Negacira; qui cum extremorum alcero conreniar, cum altero dissenriat. F Xem
pli gralia; Duo concludatur (qua aximam admicric rarietarem,) Ouxrendus eltter-
minus medius, qui vel cum Majore ontehliar e conreniar cum Minore, (qui commodus
Tc il ferio, festino, felapion, ferison, docardo, celarent e cesare:) vel qui cum Majore
conveniac e cum Minore dislenciat, (qul commodus lic in Baroco et Camestres:) aeque in
aliis Cimiliter ucres poltularerit. (Obiper Convenire, talem ese intelliso, qui cum altero
dilponi postit in Provolitone srmativa; per Disentire, Similiter in propolitione Nesa
siva; lire uc Subjectum lire ur Prdclealum, idque vel Onirersalirer vel Particulariter.) Cum
que ralis excoguacus elt Mecilseu: deModo conttabir per ance dicta.
Da Omne animal est Bomo,
Co. Aliquod ratione destiturum non est animal.
Fe. Nulli homines sunt ratione destituti,
O. Iliqua animalia non sunt ratione destituta.
De Finthymemate, Sorite, alisque Syllori)
mota LCueibus.
sismi, calibus Circumstantiis indut.
lirgue (cum opus) in ea Forma explicari.
canc Grammatiei) Ramus Syllosilmum Propicun avellae, e post eum alii. Idem rerrix
Sismos simplices contractos vocat (uc FellGuata Lisurarum modos, vocae simplices Pxph
mos sxposicorios. Dequibus aee nrum est.
Istinguuntur aliquando Syllosiimi, secundum ractas Circumstantias Accidentales; inde-
ellene aliae,  Syllosismis, arsumentalo Ccl. C  ucta  , quam 37H0.
Sic Syllosismus imperfecte prolatus (lucaceslecta Prauatt altera) Fntbrmema di
que obrinent peculiares Appellationes; deque eis ita aliquando disterune Logict
citur. Cujus in argumentando non alla vis elt, quam prouc syllosiim nalusal ute Pol.
Ouando veriusque praemiltarum subjectum est Singulare (ut quod Nomen Proprium ro-
AIBUTX MTOdOS (quaM  PCat LaCH Primamque certiam,) concracle PrOlatOS, Syl
catos.) Foldemque concractos, praletm ubi Medium est singulare, rocant alii Sylloeis

## Folio 165 — 867984570:0923
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000923.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Cap. 14.
BaT. Omne Corpus est, abstantia, Sed
ba Omnis homo est Corpus; FrSO
ra. Omnis homo est substantia.
Cujus minor probatur sccintue sfllorimo,
Bar. Omne animatu est Corpus, Sed
d Omnis homo est animatus; FrGO
Ta. Omnis homo est CorpuS.
hujusque minor, Syllogisimo ct
Bar. Omne animat est animatum, Sed
ba Omnis homo est animal; FrO
De Syllocismis Obliguis eo Modatibus.
Obi plura Enchymemata (cacenx instar) concinuantur (alterum in alterius contirmatio
nem) Sorites dici solet, seu Argumentorum acumulacio, (ocoecims d ocoees Cumulus.) VE I
dicatur, Omnes homines sunt animalia: e omna animalia sunt viventia (Ceu animata;
omniaque animata, corpora; corporaque omnia, substantiae; Frso Omnes homines sunt sub
Stantia: Pochic accumulantur Syllogitini in Barbara (curte prolaci) quoc lune incermedii
termini (animal, animatum, corpus;) qui explicice prolati sc se habebune,
quae Syllosismorum congeries, in Sortem collecta, probat Omnes homines (uE qui lunt ant-
Nonnunquam principali Syllosilino, ejulre propolicionum alteri, dotaeret (ic probalio
Tubliciaria ) appenareua quaedam (qua elt nori argumenti breris intinuacio) Prospllo-
sisimus (regasvoyiouos) dictus: (pro quo male dicitir ab aliquibus prosy s.)
Bar. Omne virum (ucpore malum) est fuciendum
ra. Fbrietas est suerenda.
Obin in probationem majoris, appendix addira (urpose matum) hoc in se continet argu-
ta ca virium est malum: L. rSO
ra. Omne vitium est fuciendum
Tdem sore li minori achaereret appendicula, puta
Oonraci est hoc lublidiarium argumentum in minoris probationem.
ra. Omnis homo est animatus.
maha, adeoque animata, e PTOPterCa Corpora) eMle Substantias.
ba. Librietus est vum; FrgO
Bar. Omne malum est fuciendum,
Bar. Omne malum est fuciendum
ba Librietas (uc quod vitium et) est malum; L rsC
MCMLUM,
ra. Sibrietas est pdeienda
Bar. Omne vitium est malum,
ba- Fbrietas est vitiu; L. 180
ra. fbrietas est Mala.
est fucienda. Ouem Soritem dicas.
Idem dicas li urrique praemissarum caris adhareat appendicula.
Focumque poceltlic in breve compinsi, Pbrietas (urpote quod vitium est, adeoque malum,)
Dualis quidem Arsumentario, quamris (distincte considerata) sic in plures inteoros Syl.
logilinos relolubilis, non tamen expectandum cM ur paedantisimus ejusmodi in communi dis-
Protal LaliS MICHIBCIC.
sercatione affectetur (sed elesancius du) cum quilibet praelumitur rim argumenit eter
illo
ismis Obliquis  Modalibus
Raeter ante memoratas, alix Tunc adhue Sylloxilmotans Cryples seu Obscurationes,
xa) Formulis: Sed eadem manet arsumener vis ua Brer si omnia risidillime obserrarentur.
cile accommodabitur. Palis hic et
Bar. Cujusque hominis voluntas ab inteleita reeitur,
ba Plato est Bomo: L.l
quibus (in communi Loquela) recedicur a Arictis Spllosismorum (in Modo d Finu-
Hluc spectat qui Logicis dici Poler Spnosmus ca cliquis: quando cerminorum unus aut
alter obliguis casibus exprimitur. Dc qua guiuu Obliqua seu indirecta praedicatione divi-
mus, quando de Propolicionum Cryplibus agebatut. Guolste i alelu cius cllam HC la
ra. Platonis voluntas ab intellectu recitur
De his, plures lolent Repulae a Llets tract: CUales a utt (et Matum ,)

## Folio 166 — 867984570:0924
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000924.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
De Syllocismis Obliquis ( Modalibus.
LIb. 3
Si extremorum alter (aut pars ejus) oblique exprimitur in praemistis; eadem obliquitas
(seu ea Syntaxeos aut Constructionis ratio) rerinenda est in Conclutione: VIc hic, ejus vo-
Juntas ab intellectureeitur
Si medius terminus oblique exprimitur in altera praemittarum; excremorum ille qui cum
eo conjungitur, parem obliquitatem Corrietur in conclutione: Vchic, FTominis in Majore
e Placonis in Conclutione
Quarum loco hanc lalcem obserrare curum erit; (quae ex in aliis calibus ului erit: ) Per-
Dendar quis (mente lua) quid torer li (Tublata Crypli) in Strictam Formam rediserentur
omnia; Cui li aequipollet Cryprica locurio, res in turo erit. Ouippe sic resolritur Cram-
matica Involurio, in Pradicationem pure Logicam. Sic nimirum,
Bar. Duilibet homo est ita natura constitutus ut voluntas ejus ab intellectu resatur.
ba. Flato est homo; FrSO
ra. Plato est ita natura constiturus ut voluntas ejus ab intellectu reeatur.
AdeOGHE reMOTA guX CraL in Crammatiea Syncaxi involurione, connexio L o8 ea clara est 
cridens; e praecedenti aequipollens.
Ouod Trequentis item utus est aliis in catibus. Nam caure distinguendum est, inter
Grammaticam Syncaxin (quxe (xpe elt secundum rarios rariarum linguarum idiorismos va-
rie involura) ee connexionem leu praedicationem Logicam quae in argumento intenditur
Vc in praesenci catu, Subjectum Majoris (scu Casus Nominacirus, qui dicitur, verbo prx
FixuS) elt cujus que hominis voluntas; ejulque Praedicacum (quod de hoc subjecto afFirma-
cur) ab intellectu resitur, Ceu est, ab intellectu directa: Sed manitectum est, ab argumen-
carione, Subjectum ejus Logicum, (seu id de quo tir Termo) est (non Cujusque voluntas
Sed) Duilibet homo: e Praedicatum, (seu quod de eo dicicur,) voluntas ejus resitur ab in-
sellectu. Ec Conclusionis subjectum (qui est Minor terminus) est P lato (non Platonis vo-
luntas,) acque de Platone conctuditur quod voluntas ejus recitur ab intellectu, (qui elt qua
Stionis cerminus major, seu Praedicarum;) mediusque termInUS est LIomO. DixI, ab areu-
mentatione manifeltum est, hoc intendi: Nam, Si Formam verborum spectemus, seu Gram-
maticam Syntaxin, capax erat ea major propolicio, diversae Relolurionis Logiex; Sed, ex
arsumentationis scopo, manifectum est hanc esse debiram resolutionem, hoc in arsumento.
Sylloeismus Modalis, dici Toler in quo propolicionum una aut plures Modales lunt. Oua
rum quiciem propolitionum cum magna lic variecas, Quatuor tamen Modi Colent hic d L0-
sicis considerari; Necessarium, Impossibile, Possibile. Contineens. De quibus cum alibi
dictum sic Fulius, non erit opus hic multa dicere. Quoniam hi rerera, non tam formam
Syllogilini, quam materiam spectant.
Nam quantum ad Syllogisini Formam (prout esse dicitur in Modo e Fieura,) considera-
cur modalis propolicionis Dictum Polummodo, non Modus. Modulque Tolummodo spectat
Cyllosilmi maceriam; hoc cA, provolitiones iplas; an ee quatenus verx lunt. (Care au-
tem hic contundas Modum Spllocismi: cum Modo propositionis Modalis.) Cum enim veri-
eas conclulionis (quatenus a praemittis intertur) dependet a veritare praemissarum, (dum-
modo Syllosimi Forma justa lit:) Moditicario qualibet Auementativa seu contirmatira
uccertum est, necessarium est, _c.) F.I contirmacira Conclutionis; non quancum ad For
mam syllositmi (qua semper illarira elt seu conclutiva, modo debita lit,) sed quantum ad
materiam, seu reritarem praeiltarum; quae carenus illatira lunt, quatenus verae: Pariter
que Moditicationes Diminusivae (urpossibile, fortasse, _cc.) Minuune cercicudinem conclu
lionis. Ouippe si praemistarum alcera dubia lic, seu rancum possibilis, probabilis, aue verisi
milis; non major else porest certicudo conclutionis quatenus hinc interendx. Pocest Forte
aliunde cerra esse; sed non hinc. Sic liquis arguat,
Bar. Philosophi sunt sapientes,
ba Socrates erat Philo sophus; F. rBO
ra. Socrares erat sapiens.
Hric, modo certum sc utramque pramillarum reram elle; certum ett de conctutione (co
quod Forma vera cst:) Si vero, verbi gratia, dubia sic major (an omnes Philosophi fuerint
Capientes) dubia erit ee conclutio; lire ea moditicatio exprella lic, lire non sic. Adeoque
Emajor tuerit, Omnes Philosophi sunt (probabiliter) Capientes, auc praesumuntur esse la
pientes: idem de Socrate (modo sit PhiloTophus) probabile est, auc praesumi pocest. Si au
cem aliunde certum sic eum tuisse Capientem; non tamen id hinc probatur.
Regulxe de Sylloeismo ex Obliguis, etiam hic fere locum habene: Palrem huc Facile accom-
Jam vero, prout Syllocisimus ubi praemilta Cert SunE (notaeque sic eRe) conclutionis in-
modentur.
dueu tirmam sidem: Scubi salcem altera est dubia, interre canirum pocelt opinionem, cam-
que eo plus minutre dubiam, prout ita sunc praemila aucharum altera

## Folio 167 — 867984570:0925
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000925.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
C aP. 15
 taoddria
npl
A P.
De Inductione eo Lxemplo.
A. ddhuc restant Argumentationum formae, hic recenseri solicae: Inductio  F. X-
emplum. Oua quidem, ut plurimum, incertam dubiamque Faciunt probationem; (xpe
tamen Patis Probabilem. Non possine urique repurari perfecti Syllosisini (nili cum In-
ductio plena est,) quia non creumentationis perfecta FOra. QuatENUS autem LUNE AF
sumencatira, catenus sunt Syllogiltica: Fex prout lune impertecta argumentationes ita lunE
ec in eodem gradtu) impertecti Syllogisini. Vrnon sic opus aliam hinc interre ArSuMEnT-
tionis speciem d Syllosilmo direrlam.
Inductio elt Arsumentationis seu Syllosismi Forma, qua probatur quid verum ette de
Generali quopiam, ex eo quod rerum sic de Parricularibus omnibus sub eo generali conten-
tis; laliem decoc horum enumeratis, ut credibile Tic de reliquis icem else verum.
Et quidem Si Enumeratio plena lic, syllosilmi pertecti vim habet; Orpore liquis arguat
Planetas omnes excepto Sole; lumen à Sole mutuari: oltendendo id lingulacim de Saturno,
Jove, Marre, Venere, Mercurio, e Luna. Fst enim Syllositmus in Darapri, in hac torma,
Da Saturnus, Fupiter. Mars, Venus, Mercurius,  Luna, lumien à Sole (separatim)
muruantur: Sed
rap. L Sanc omnes planetae excepto Sole; Fr3O
ci. Omnes planetae, excepio Sole, lumen à Sole (separatim) muluantur
Siguis objiciat, hunc non elle legitimum in Darapri Syllogilinum, eo quod Conclusio-
nem habeat Onivertalem: Dicendum erit, hanc Onivertalem (qualis qualiS CA) esse Oni-
versalem Collectivam; dux Sinsularis cll. Eltque rox Omnis hic loci (quae dici (olec) pars
Catecorematica; urpore pars cermini Mmoris (uc ex minori propolicione liguet:) qui hie
Cll (non PInnetae, led) Omnes Planetae (excepio Sole,) Teu cota collectio reliquorum (ex-
cepto Sole) Planctarum, qua Collectio unica elt; adeoque conclusio singularis. Oux qui-
dem (uclingulares alia) quamris sit (uc lupra ostentum eAt) propolicio Oniversalis (vi
materiae;) non camen calis ut non pollu elle conclulio in terria Pigura. Ouippe in cerria
tigura, quories Minor terminus seu Pradicacum minoris propolicionis (adeoque lubjectum
conclusionis) et quid singulare, necesse est ue conclusio ea lit (ri materia, non Lorma,)
ejusmodi Univertalis
Idem anceostentum est in pauciorinumero,
Da Caesar e Bibulus consentiunt.
rap. Caesar  Bibulus sunt bini Consales; FrGo
ei. Bini Consules consentiunt.
Fistque ea Enumeracio parcicularium, haud aliud quam ipsum generale aliis verbis prola-
tum, seu iptius exeserieum. Puta Caesar es Bibulus idem aliis verbis ac bini Consiles (oi dio
the 2eo.) Adeoque quod verum est de alteris, etiam de alceris verum exit.
Si aurem Darapri minus placear, potelt idem per simplicem minoris convertionem (qua
in praedicacionibus idencicis live reciprocis semper admiccenda elt) sic in Barbara proterri.
Bar. Caesar e Bibulus consentiunt,
Ba Bini Consules sunt Caesar e Bibulus,
(Peu, iidem qui C aesar e Bibulus:) Erso
ra. Bini Consiles consentiunt.
Lademque Torma arsumencationis erit cum hac,
Bar. Virsilius est Poeta,
ba Maro est Vireitius, (seu, idem qui P’irsilius,) Ereo
ra. Maro est P oeta.
Auc haec eriam
Bac. Virgilias e Ovidius sunt Poeta:
Ba Maro e Naso sunt Vireilius e Ovidius,
(Teu, iidem qui Vireilius  Ovidius;) Erso
ra. Maro e Naso sunt Poeta.
Inductionem isitur dicas, (yllosismum vel in Darapii vel in Barbara, (eum enumerata
particularia idem Cint aeque omnia:) Malim tamen, in Darapti; quoniam aprius dictu vi-
detur, Caesar e Bibulus sunt bini Consules, quam Bini Consules sunt Caesar  Bibetus,
(quaturis seque hoc inepre dieitur.) Sic nempe,
Da TLi consentiunt,
rap. Ti sunt Omnes; lr5o
ii. Omnes consentiunt.

## Folio 168 — 867984570:0926
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000926.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Inductione ( Fxemplo.
Vel lic: Cae riccou sllosimus Fx obliquis, in Barbara,
Bar. TLi sint omnes,
ba. Verum est de Bis: FrSO
ra. Verum est de omnibus.
Sed etiam hic est in Darapri. Nam omnes, quanquam ultimo LOCO pOnatIE, CAE tamen CoOn
clusionis Subjectum (non Praedicatum,) nempe id de quo dicitur, rerum elte; adeoque mi
nox cerminus Syllosimi. Duod, si Cryplm collas, carim patebie, in hactorma;
Da. Lli sunt, tales ut de quibus verum est,
rap. FIi sunt Omnes: trgo
Ei. Omnes, sunt tales ut de quibus verum est.
Acque ita se res haber in Inductionibus omnibus (ACirmaciris, incellige,) ubi enumeratie
plena cA e pertecta.
Idemtiet s, enumeraris aliquom reliqua voce aliqua collectiva insinventur. PuLa, E
pro enumeratis omnibus minoribus planetis, dicatur, Luna, Venus, Mercurius, C arerique
Nempe, li de Caeteris illis res pariter vera lt
Si Inductio tuerit Hegacira: Idem de Felapion incelligendum eric, quod (in AFirmarivris)
dicitur de Darapir. Pura
FC. Neque Saturnus, neque Fupiter, neque Mars, ne que alius quispiam minorum
Planetarum, splendet suo lumine
lap. Sed Su Sapher, Mars, caeterique minores, sunt praeter Solem Planeta
WOH. Nullus Planetarum, praeter Solem, splendet suo lumine.
Acque sic in aliis, ubi propolicio Negacira per Inductionem probatur.
Inductiones hujulmodi (cum ANirmatira cum NegatirX) trequenti usu lune (ut alibi
HC) Speciarim in Demonstracionibus Machemarieis, (quae, ex omnibus, censeri Tolent ablo-
luriltima.) Nimirum; Obi, Propolicionis Univertalis enumeraris calibus omnibus, Pro-
barur verum elle de singulis catibus quod aftirmatur; indeque concluditur, verum elle de
omnibus. Exempli praca: In omnious Trianeulis Rectilineis, tres simul aneuli aequantur
duobus rectis; Demonstrabicur oltendendo, quod verum hoc est in Rectaneulis; verum est
in Obtusaneulis; verum item in Acutaneulis; (santque hi cajus omnes Trianculorum Re-
Ecilineorum;) Erco, Inomnibus Trianculis rectiliners verum est. Similicer: Obi (Nesa-
tive) probant quid Neque majus este, neque minus esse, FrSO, Non este inaequale.
Idemticin Dilemmate, ec Syllosismis Distributivis, (de quibus polt dicetur:) ubi, enu-
meratis calibus omnibus, probatur de snentis, auc esse quid, aur non esse; indeque conclu-
ditur de omnibus. Ou quidem Argumentationes (ucur id nocarinon Colet,) noi alix TUNE
quam Inductiones.
Verum, s particularium enumeratio sic impertecta, aut adjuncta particula collectira
(qua execera comprehendat) sit ex probabili tancum conjectura, adeoque incerca, (quae est
Plurimarum Inductionum condicio,) Conclulio conjeeturalis tantum clt, aur probabilis,
NON OIMInO CCrTA. AEque per unam (quam VOCANE) Instantiam in contrarium, cverti-
EUT.
Siputa, Siquis arguae, Cornuris bestiis omnibus deesse dentes superiores; eo quod sic est
in Bove, Ove, Capro, nec secus est (quancum scimus) in caereris; Fergo (quarenus Paltem
Scimus) in omnibus. Concluliohaec cerca non est, sed lalrem verilimilis; non pro defectu
Formae Syllosiltiex, Sed pro incercicudine maceriae, seu vericacis praemillarum. Pollibile
enim elt (quamris id nelciamus) ur in aliis quibuldam secus lic. Px vel una in concrarium
Tultancia erctest probaltenem
Sic siquis, Planetas omnes muruato lumine splendere, Inductione probatum eat, quia sic
et in Luna, Venere, Mercurio, caeterisque. Frercitur probatio, oltendendo id non lic esse
in omnibus caeteris; quia non in Sole. Ec quidem, licet id in Luna, Venere, Mercurio 
Marce, ex phalibus crescentibus e decrescentibus (Felescopio inspectis) Paris probetur;
non tamen id conspectum elt. in Saturno et Zove. Flt tamen (cadem analogia) de illis eri
am credibile: et de Jore laltem ejulque Pacellicio, constat ex Eccliplibus Circum. Toriali
um, Torilque a Circum. sorialibus tactis. (De Saturno numguid tale hactenus observarum
sic nondum audio.) Scd, quicquid de his TE, Solis Falcem instancia erincie, non omnes
Planetas mucualo cumne spiendere
Ouodque de Impertecta Inductione dictum elt, id de FNemplo, d torriori verum elt. Wi
mirum, quando loco plenae enumerationis particularium (ad probationem Onivertalis
per Onum aliquod particulare (auc Forre pauca) oltendicur verum este quod dicitur. Quod
quidem probabile tacie (idem limili calu accidere polle quod praesenci casu contingit) id
aurem cerro tore, non probat. Non ob oae delectum, sed ob incerticudinem mareria
e
Sa uled Zezebetis minicantis, 2. LC6. 9. 32. Num Zimri pacem habuit, qui dominum oc-
bia suto. C bo alu  hiaec ell, C in Barbara.
omnes; FrgO
Probabile (sed verisimile potius, e merito expectandum,) ul pariter contineat
Bae ba

## Folio 169 — 867984570:0927
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000927.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CiaD. 16.
adsmi lpondeticis, c.
ba.. Quod de Zimri factum est qui dominum occidit suum, id (merito expectes)
Ba Sed male periit Zimri qui dominum occidit suum;
ra. Frso (merito expectes) ru male peribis qui occidisti tuum.
Ubi si major absolura Fuiller, ita toret e conclutio, (aique sic torre incellectum vellet se-
rebel dum minabatur;) cum vero ea dubia sit et conjecturalis (sire incerricudo illa insi-
nuetur, Tire non,) sic elt. et conclusio: Ouod de Modalibus Cyllosismis ance octensum est
Oux ixicur in impertectis Inductionibus, aut Exemplo (qua ipsa est impertecta Indu
Etio) contingit Argumentationis imbecillicas, non a Forma tic (quae Syllogistica ett) sed ab
incerticudine materix; quam hic non respicimus, de Forma argumentationis intenei.
Viraque camen Argumentatio (ucur incerta propier incerricudinem macerix) magni ta-
men ilsus eA ee trequenris.
Inrestigationis, praecipuum est Instrumentum; ubi particularia examinando et obser-
vando, pervenimus ad univertalium cognicionem, quam inde collisimus. Aeque huc ten
dic (quxe dicitur) Faperimentalis Philosophia. Ouanquamenim, in ordine Natura, pro
cectus lic a Caulis ad ERecta: in ordine tamen cogncionis, procediur ab ettectis obserracis,
ad inquititionem causarum. Fr quidem, in Masneris effectibus jam nocis, nisi obserratun
anretuiltet (idque catu, credo, primitus,) quod Magnes terrum alliceret, atque respiceret
Seprentrionem: nemo id, ex magnetis natura coenolceret, aut sulpicaretur quidem. Pari
terque in multis aliis.
In rebus Prudentia serendis (sire in Poliricis, sire Occonomicis, Sive Fchicis, auc etiam
rebus Mechanicis) Frempla eorum qux ance conciserunt ( quamris hand inde certe con
eludas quid polt fucurum lic) praecipuus dux est in actionibus noltris dirigendis. Ubi enim
rarietas caluum ee accidentium quae certo praerideri non pollunt magnam inducit incercitu
dinem praesaxiendi: ea probabilitate concenti limus necesse c, quam rei natura patitur
nempe, quid cum ratione expectandum cA uc probabilicer erencurum, pocius quam quid
certo concinset; acque ad eam normam actiones noltras dirigere
In Filtorieis item, ipsisque rebus furidicis, (ubi in rem Facti inquiritur,) rehemens
Pralumpeio, et magna rei Probabilicas (absque intallibili probatione) rebus decerminandis
plerumque Custicit; et in rebus dubiis, major probabilicas minori praevalet.
tibi contineet, Jehu, qui occidisti tuum
De Sllosismis ypotheticis; Conditionalibus.
lemporalibus, e Localibus.
CVOOMI GuLAICL IOTCML Lypothetici, ii sunt in quibus Propositiones (una vel plures)
lunc Hypochellea. Per Fypotheticas incellisendo non illas solum qua Tunt Aricto sen
Tu Hspochedca, leu Conditionales; Led qua aliis item modis lune composiae: sieur supra
Caique propounes suas omnes habent hyporhericas, dici Colene Lypotheriei pari: 
unam aut alteram; partim LEypothetici
Dehis aurem, sristotelem magnae intimulane culpxe, uc alii, sic praeserrim Ramus quique
illum sequuntur: Co quod, Praeter Categoricos (quibus solis inserrire putant Modos et Lixu-
ras Aristotelis) de Syllosilnis LSypotherieis omnino non solicitus ridetur: Dui tamen (In-
quiune) ee magno et trequenti ului lunc; (acque ab ipso Aristorele trequenter adhibit;)
non poltunt aurem ad luos Modos ee Figuras reterri
Eso autem, Ouod bono ului sunt hi Syllogismi, ultro proficeor: Ouod aurem ad Aristo-
celicos Modos e Fisuras reterri non pollint, hoc Nexo; acque d Ramo suisque, hac in re
erracum credo.
Ft quidem, quancum ad horum aliquos, video Ramistas ipsos haud graratim permistu-
 uc co reterantur. Exempli graria, hujusmodi Flypochecieum (qui purus dici (olet)
Si Socrates est animal, Socrates est sensu praeditus;
Si Socrates est homo, Socrates est animat: F. r8O
Si Soerates est homo, Soerates est sensu praedilus.
durc in Barbara aequipollere rolunt,
Bar. Omne animal est sensu praeditum,
ba. Omnis homo est animat; FrgO
ra. Omnis homo est sensu praeditus.
adeoque socrates, s homo I. Iptosque Ramistas reperio hujusmodi Sylloxismos, pro
aue
ostentum elt.
Caresoricis, diserre admittentes.

## Folio 170 — 867984570:0928
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000928.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
a aimo lesporheticis
se mo est, Lrgo tist animal
huic aequipollentem, (sirc in Darii, ue volunt illi; seu porius in Barbara;)
Bar. Omnis homo est animat
ba- ddrates est Bomo; F.r3O
Ld. Socrates est animat.
Auc eciam hujulmodi (qui est parrim hypochetieus)
Aut etiam hunc,
Si homo est, est animat:
St homo est, est animal
Sed non est animat: Frso non est homo
huic aequipollentem (sire in Baroco, seu potius In Camestres;)
Cam. Omnis homo est animat
CF. TTic non est animat; FrBO
TreS. TTIC non est Bomo.
Acque in aliis similiter, ubi duo membra Majoris Hypochetiea, commune habene subjectum
Obi autem secus est (uc in hac, Si Sot splendet, aes est,) non video quod hujusmodi ad
mitrant Ae quipollentiam.
Ouod laroiuntur, cso impraesentiarum accixio. Ouamris non pucem hane hypocheti
eam Si homo est, cum est animal, huic pertecte aequipollentem Onivertali, Omnis bomo est
animal. Non enim (in eadem Forma) perinde valeret, Si Fbrietas sit vitium, est species
intemperantiae; acque, Omne vitium est species intemperantiae.
Creao eriam non difticulter hunc etiam admisturos esse pro Catesorieo (ur s rate)
Omne animal est sensu praeditum;
Si Bucephalus est Lguus, Bucephatus est animat; F. r9O
Si Buceptalus est P quus, Bucephalus est sensu praeditus.
Omne animal est sensu praeditum.
Bucephatus (E Tic equus) est animat; FrgO
Bucephatus (si Tic eguus) est sensu praeditus.
Sed Bucephatus est squus: Freo
Si Lquus elt animal, Sucephatus est sensu praeditus.
Suntenimhi omnes, ejusdem natura cum Modatibus, e Syllosiimis ex Obliguis; casdem-
que cum illis regulas admitrune. FCque Modisicatio quaedam leu Qualisicatio propositionis,
haec aniexa Conditio.
Ouos aurem hic pocissimum intendunt Losici, (cum Syllogismos Hypochetieos omiltos
COnGUErUNtuE,) illi sunt quorum Major est Hypochetica; Minor rero et Conctulio propO-
Sitiones Lalcsoa.
Tales autem, in communi usi, notari Polent hi Ouatuor: Conditionales dud (AUID GuIDUS
Temporalem e Loealem comprehendo;) Disjunctivus unus; e Necativus Copulativus
quem alii recan sel faunt Lecte) Disjunctivum secundum
Syllosismus Conaitionalis, (seu hypochetieus proprie dictus,) Majorem haber Conditio-
nalem; qualis haec,
Si Sot ortus est, dies est.
Onde duplici Forma argHunE. Vel ponendo antecedentem (sire altirmarira SIE SIve ReGALIV)
ut ponatur consequens (sive aftirmatira sc lire negarira:) quam vocant Conditionatium for-
mam primam (Ramus, Syllosistm Connexum primum vocat;) PuTa,
Vel tollendo Consequentem, ut duntur antecedens: quae est Conditionalirm forma secunda
Aut BC
Vel etiam lic.
Si Rquus est aMma est sensu praeditus,
Sed Sol ortus est;
Ergo Dies est.
(Ramus Syllocismum connexum secundum vocat;) puta
Sed non est dies:
Frso Sol non est ortus.
Temporatis in prima Forma, hic est,
duando Set ortus est, dies est
ded dol ortus est (Teu Jam Sel ortus est;)
Nam ponere conseguentem elt alige neeare (modo ca le nécatiua) d tollere elt ajfir-
mare. Vr, E diceretur, Si Sol nonitur, non est dies; VbI, posicio ancecedentis (sol non
Contuonalibus hisce, subsar hcejusdem plane naturx) ylosos Lprus ce
Obi ponere e Tollere pocius dicimus quam afsirmare et neeare, ut ab ambisvitace caveatuT:
oretur) clenexatira, e lublatio comeguentis (dies est) cMt attirmativa.
Locale5.
LrBO Ld estus (tCu Pato atbd Est.

## Folio 171 — 867984570:0929
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000929.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Cap. 10. Conditionalibus, Temporalibus ( LSuo.
n ccuula forma.
Duando Sol ortus est, dies est:
Scd non est aies (leu Jam non est dies;
LiSO do non est ortus, (Teu Jam Sol non est orfus.)
Locans, in prima Forma:
Obi Sot ortus est, dies est:
Sed hic Sol ortus est; firgo
Tlic dies est.
In secunda forma;
Obi Sot ortus est, aies est;
Sed hic non est dies; Lrgo
TTIC Sol non est ortus.
HIOSesO non ut noras ypochericorum Formas adjunso, sed ut sub Conditionatibus com-
prehendendos; cum quibus ejusdem Tunt PTacura.
Forum posteriores (Locales duos,) Ramus, cum suis, admittune pro Catesoricis. F.0
quod in Asumprione habetur, non simpliciter Sol ortus est, aue Non est Dies; l’ue in Con-
ditionalibus et Temporalibus:) Sed JLic Sol orrus est, et Llic non est dies, (urpote de certo
10c0.) Acque in conclusione limiliter.
Temporales autem, (cum talem non praetixam habeant, in Aliimptione ee Conclusione,
addicionalem particulam) ad Conaitionales reterUnE, nec pro Cateeoricis admitrunt.
Non advertentes, vocem nunc seu jam ( veur non exprelsam) in Bigniticatione verbi sst
inclusam. Ouippe Dies est, aue Sol oritur; candundem elt arque Jam dies est, Jam Sol ori-
sur: ACque Non est dies, Sot non ortus est; cancundem acque Jam non est aies, Tam Sol
non ortus est. Oux quidem subincellecta rox jam, si exprimatur; tantundem Facic jam in
Temporalibus, e hic in L Ocalibus.
Idem cridentius est si de alio guam praesenei tempore tiat Sermo; Duta,
Sed jam ante horam, Sol ortus erat;
Erso jam ante Boram, dies erat.
Eeguidem, hoc in calu, (ubi applicatio tic ad parriculare aliquod tempus,) etiam Rami-
sta admictunt Temporalium eandem racionem elle et Localium; adeoque potse Temporales
icem pro Caresoricis haberi.
Sed Firpochecicos Stricte sumpros, seu Conditionales; e Temporales item ubi altumpeio
ut in Condicionalibus) est indetinita; pro Catesorieis (aue his aequiralencibus) non ad-
mittunE.
Feo autem omnium eandem esse rationem existimo; omnesque pro Categoricis habeo,
quales sunt Syllosilmi ex obliquis dicti, aliique Cryprice protari. Ouod ut clarius pateat
Dro OBi Tubstiruas Duo l0c0; pro Duando, Quo tempore; Pro Si, Duo casit: aut (quo pateat
CAC, uEOpOrtet, major universalis) Quocunque loco, Quocunque tempore, duocunque casit;
leu Omni loco quo, Omni tempore quo, Omni casu quo. Frique Major univertalis (aftir-
macira aut nesacira, prour conciserit,) in Prima tigura, pro tormis primis; in Secunda H.
sura, pro secundis. Minor autem (quae hic indetinite ponitur) porest esle vel Oniversalis
vel Parcicularis, vel (qui est Onivertalium calus unus) Sineularis, prout cauS COnLiBCTIE
In Localibus lC,
Bar. Obicunque (Teu omni loco quo) sel ortus est, dies est; Sed
ba Ohique (Teu omni 10c0) Sol orrus est: Freo
ra. Obique (Peu omni loco) dies est,
Da. Obicunque _c. Sed
ri Alicubi (seu aliquo in Joco) Sol ortus est; FrBO
i. Alicubi (Teu aliquo in loco) dies est.
Bar. Obicunque ec. Sed
ba- FLiC (Teu hoc in 10c0) sol ortus est; Frgo
Fa. FTIC (seu hoC in loCO) dies est.
Bar. Bhicunque _c. Scd
ba. Londini So ortus est; Fr8O
ra. Fondini dies est.
Similiter in Temporalibus;
Bar. Duandocunque (Teu Omni tempore quo) Sol ortus est, aies est; Sed
Da- Semper (leu omni tempore) Sot ortus est; ErsO
ra. Semper (leu omni tempore) dies est.
Da. Quandocunque ec. Sed
ri Aliquando (Seu aliquo tempore) Sol ortus est; FrBO
1. Iliquando (Peu aliquo tempore) Dies est.
Bar- Ouandocunque, ec. Sed
Ba N’une (Teu hec tempore) Sol ortus est; PrBC
ra. Nune (seu hoc tempore) Dies est.

## Folio 172 — 867984570:0930
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000930.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
De Syllocism
Gypotheticis; 5c.
ba Jam ante boram, Sol ortus erat; FrSC
Bar. Si (leu omnt casis quo) Sot ortus est, dies est; Sec
DaT- dt CL. Sed
ri. Aliquo casi dot ortus est; FrBO
Aliquo casut aies est.
Bar- Si, _cc. Sed
ba Praesenti casu sol ortus est; FrBO
ra. Praesenti casit dies est.
Bar. Si _c. Sed
ba Tali casu sol ortus est; FrBO
ra. Tali casut dies est
Adeoque omnes Syllosismi, in prima forma conditionalium, Majore existente Oniver-
Fali AFfirmacira; lunc rel in Barbara, rel in Darii, prour minor est vel Onirertalis ret
Parcicularis.
Majore, inquam, existente Oniversali: OuipDe C, per Quando, Obi, Si, non incelligatur
Ouandocunque, Obicunque, Omni casit quo; Iyllosilmus non erit conclulirus; utpote, ex
Majore particulari in prima tigura.
Ouodque de Barbara et Darii dictum est, quum consequens est Affirmatira, (dies est;
Idem de Celarent de Ferio incellisendum erit, quum consequens elt Negativa: F puta, li, Pro
Dies est, dicatur Non est nox.
FC. Quandocunque sol splendet, non est nox;
ri. Quandoque sol splendet; FrgO
O. Quandoque non est nox.
Ce. Duandocunque, Ec. Sed
Ja Nunc sol splendet; FrGO
renE. Nunc non est nox.
Acque similirer in Localibus ee Conditionalibus, prioris Formae.
Sed  (si id maris) hos etiam ad Barbara e Darii reteras; sic eos retolvendo;
Bar. Tempus quo sol splendet, est tempus quo non est nox; Sed
ba- IIOC est tempus quo sol splendet; Ergo
ra. Jhoc est tempus quo non est nox
Da. Tempus quo sol splendet, _c. Sec
ri. Aiquod tempus est quo sol splendet; FrSO
i. Aliquod tempus est quo non est nox.
Oui a praecedentibus non alicer difterunt quam ut Laxis est non animat, et Lapis non est
animat: Forma disferentes, sed eodem sensu.
Jam, Prour Conditionales in prima forma, non aliud sune quam Syllogismi in prima
Fixura (cryprice detormati:) ita qui sunt in secunda F’orma conditionales, sune syllogismi
Cam. Zuandocunqa Sol ortus est, dies est; Sed
eF Nunquam est (aut nunc non est) dies: FrgO
tres. Nunquam est (aut nunc non est) Sol orns.
Ba. Duandocunque, c. Sed
ro. Quandoque non est dies; FrgO
cF. Nusquam est, (rel hic non est) dies: Frgo
Bar. Ouandocunque, ecc. Scd
ra. Jam ante Boram, dies erat.
Item in condicionalibus;
ie
Ve
ba. Omni casi, Sol ortus est; FrsO
ra. Omni casu, dies est.
pariter detormati) in sccunda Pigura.
In LemporalibuS, LiC
Co. Duandique Sol non est ortus.
In Localibus pariter,
Cam. Sbicunque Sol ortus est, dies est; Sed
cres. Nusquam est (vel hic non est) Sot ortus.
Da Obrcunque _C. Sed
2O. Lalicubr non est aes; Frgo
Co. Alicubi non est Sol Ortus.
Cam. Si (vel quo casu) Sol ortus est, dies est; Sed
el. Nullo casi (vel non in praesenti ousut) dres est: LrsC
eco. Nullo casu (vel non in praesent casu) Dol ortus est.
Ba Si C vel quocunque casit) _l. Sec
rO. Aliquo casu non est aies: Frgo
C0. Ahguo casu del non est ortus.
In Conditionalibus irem,
Quane

## Folio 173 — 867984570:0931
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000931.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Syti
2 t0.
et Festinc
a Semper (aut munc) nox est; FrSO
Ouando Consequens Majoris est NegaIra, M Camstres _ DarO LMdd Cesare
CeF. Quandocunque Sol orrus est, non est nox; Sed
FeF. Quandocunque, C.
ei Quandoque nox est: F.rBO
Et similicer de Careris.
tempus quo non est nOx.
_ Ponendo consequentem ut ponatur antecedens.
re. Semper (aut nunc) Sol non est ortus.
Sed
Sed ee nic (si id mavis) receas Camestres e BarocO; (1, pro non est non Tubstitas est
Praeter has duas Conditionalium Formas (Donendo antecedentem ut ponatur consequens, de
tollendo consequentem ut tollatur antecedens,) quas Conclulivas elle ostendimus, e Syllo-
silmis in Prima ee Secunda tigura aequipostentes: Duxe sune alix Condicionalium Formae.
Obi ex veris praemistis intertur talsa conctulio. Cujus error idem est atque Minoris neea
Polterior elt, ubi arguitur à positione consequentis ad positionem antecedentis; ut
no. Duandoque Sol non est ortus.
quae Paralogistiex funt, e non concluliva. Pollendo antecedentem ut tollatur consequens;
Prior elt, ubi arguitur a sublatione antecedentis ad sublationem consequentis; uE
et Ducephatus est nom cum est animat:
Sed non est homo; L. 18 non est animal.
livae in prima sieura; quam non permiccunt iltius Figurae leges.
Si Bucephalus est homo, rum est animal.
Sed est animat: Erso est homo
Obi icem ex veris praemittis infere Latta conclulio. lujus error idem est, alque SyloerM
ssi at. in sebamum s   h alta concludt pocell quam Aesacira propolicio.
De Syllorismo Disjunctieo
mus. Disjunctum primum relat, Guoa C e a on pactet) f ast la
bec, quet snum Vocal; led quem eso non admicto, adeoque hune limplieier Disjun-
Etivum voco.
Orrorismembro remoio, reliquum concludo;
Altumas
AUE
AUE
AUE
Puta,
AUE
Exilositmus Disjunctivus, est, in quo Majer Cn spura propolicio actirmatira; cu
djus uno membro in L  SalO, relGuU CONCHAT: all. (l prura Tuerine
Tublaris in Alupcione membris uno vel pliendus, laltem unum ex relsuss cenee. u
Puca, ab ac Majore osetra
Aut dies est, aut nox
Sed non est dies: Ergo est nox
Vel non est nOx; Fr∞O est dies
Vel ver est, vel aestas, vel autumnus, vel byems.
Sed neque ver est, neque aestas, neque aurumnas, L. 180 est hyems
Neque ver, neque aestas, neque hyems; Frso autumnus:
Leque ver, neque autumnus, neque hrems; FrSd astas.
Neque aestas, neque autumnus, neque hyems, L. 18O ver
Si plurium sic quam duorum membrorum, pluries arguetur; Vc ab hac majore
Trem l  alt cllo memmiora remoreas; concluaas  o ex reliquis
ded non est ver; ergo vel estas, vel autumnus,  byems.
Sed neque ver, neque aestas; ergo vel aatamnas, vel hyems.
Ft paritet de reliquis.
TIF coenolcas aute qO Lecrendus ett Hajuioci syllosus; considerat pu 
quancum hujus arsumentatirum elt, et quid redusiaal.
Emppe in hac disjunctira sut dies est, aut nox; dua salent concitionites; si non est
aes expex: e si non est non, est aies. Onarum nunc haec nunc illa vrilis, et reliqua 
dundat. Si probacum eam Diem esse; veilis est haec, si non est nou, dies est, (redundante
reliqua;) indeque altumo, led non est nox; erso est dies. Si probacurus sum octem esse
redundat ez _ prilis est altera; si non est dies, nox est. non est aies, erso est n.
Condicionadis prima tormae (ubi arsuirur a positione antecedentis, ad positionem couse
Veroris odo Syllosimus hic Disjunctirus (relcilso quod redundar) non alius est quam
guentis.)

## Folio 174 — 867984570:0932
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000932.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
S
 Le Copulativo.
AFirmatio seu Politio antecedenris. Sic enim relolras
quentis:) adeoque vel in Barbara vet 1 DatPIOL MLCHSIII MWIOI vet ut Onirertalis,
Lib. 3
vel ut Parricularis. Minor enim, quanbis rideatur negaura; eltrerera Amatu iou
Bar. Casus quo non est aies, est casus quo nox est: Sed
ba- LC est casus quo non est dies: FrSa
ra. Flic est casus quo non est.
Et pariter iu aliis.
Si plurium adhuc membrorum sir Disjunctira, coridem saltem Conditionales in se conti-
ner quor lune disjunetira uccucta n plura, (ue lupra luo loco oltentum cib.) sel qua-
rum un2 cantum urilis est (nunc hac, nunc illa, nune altera, prout exisit intenta conclu-
Sed nec ver est, nec aestas, nec autumnus; Frso hyems
Ouanquam plures in se concineat Condirionales, illa Major disjunetira: tota tamen ax
Si neque ver est, hel astas, nec autumnus; tum est Byems.
Sed nec ver ast, nec astas, nec autumnus: FrgO est Byems.
ul A P. LL
TIO, ) Caeteris redundantibus.
Sic in disjunctivo illo syllosilmon
Aut ver est, aut aestas, aut autumnus, aut hyems:
Sumenti Vis ab una pendet; puta
Duem esse syllosismum in Barbara, Lupra oltentum est.
De Syllosismo a Copulativo.
Lia adhuc est Syllosilmi Forma gliam plerique Logici Syllosilmum item Disjunetivum
reputant; (Ramus, Sspnatum secundum rocar:) In quo Major elt disjunctira;
indeque arguitur, a positione membri unius ad remotionem alterius, seu reliquorum. Pulay
Hunc aurem ego Paralosrmum repuco; non conclusivum Syllosismum.
Aut dies est, aut non;
Sed Fst dies; ergo non est nox
Vel Est nOx; FrGO non est dies.
Pieri quidem pocelt ut calia nonnunquam menibra line qua non poltunt simul consistere
(uE, hle, set NoN;) quo catu, uno remoto, reliquum DOnItur. Verum ubi hoc con-
rinsit; id vimateria tic, non formae; eltque (quodaiunt) veritas consequentis, non veri-
tas consequentiae. Ouippe S lic arguam (in eadem Forma)
Manifeltum elt, utroris modo, ex veris praemiltis tallam interri conclutionem. Nan
uterque de Bello Lrojano LetpiIl.
Hluie quo occurratur; hanc interponunt cautionem; emDe, Inellicendum eßse de mem-
bris sic oppositis, ut non possint simul consistere; secus, areumentum non valebrt. AE hOC,
inquam, ticvi materia non vi forma; adeoque formam non esse conclusiram.
Ouod volune, hoc elt. Ica incellisendam ette Majorem acti sic expresse diceretur;
Nembrum posterius (quo tolo nicitur argumentum) est propottio Necativa Copulativa (Teu
Aut FTomerus aut Vireilius de Bello Projano serip sit:
Sed FTomerus scripsit: freo non Vireilius.
Vel Virsilius scripsit: frso non Flomerus.
Tel dies est, vel von, non utrumque.
Acque hinc (Fateor) recte arguas,
Scd aies est, FI non nOX
AUE nox est, FrgO non dies.
Sed hoc lequitur, non propter Disjunctionem, aut dies est, aut nox- (quae hie nullius est
valoris;) sed proxrer annexam Nesarionem, non utrumque: hoc est; non est s dies
nov. Sippe Major, ur jam concipitur, bimembris cst; cujus membrum primum est dis
junctira proposicio, aut aas  nox; quae nas aaS MHCILAM CONCILIONalCS. si non est
dies nox est: si non est nox, est aies; Led quarum utraque ad rem praesentem nihil tacHLIME:
unius ad remotionem alcerius;) adeoque porius dixerim (cum aliis aliquoc) Msa
Docius Copulacira negatio) non simul est e dies ex nox lunde recte arguas, a politione
Copulativum, quam disjunctivum Cyllosismum, quipoe pars ea disjunctira, hic nihil agiE.
Pars aurem altera (non est e dies e nox,) has duas inrolric Condicionales;
D dies est, non est nON.
EF Si nox est, non est dies.
Ouarum nunc haec, nunc illa, ului est; non utraque. Nempe, s noctem non esse proba.
Cuaco Lauus HC arGUO.

## Folio 175 — 867984570:0933
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000933.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
CaD. F9. De Dilemmate, seu Syllorismo Distributivo.
Si est dies, non est nox:
Si non esse diem; sC arguo
Si nox est, non est es
Sed nox est; Ergo non est aies.
Sed est dies; Ergo non est nOx
Postquam igitur tocam Disjunctiram sepoluimus (ue ad argumenei rim nihil Pacientem)
_ Condicionalium alteram (quae in Negacira Copulatira latebane;) quod superelt arsu-
consequentis;) quem non alium elle, à Syllosilmo Cacesorieo in prima tigura, supra olten
Ium elt.
menti, est SyIIOgIImuS ConainaS DEIOTIS LOTa la positione antecedentis ad positionem
Acque jam Cyllosismorum LEypothelicorum (ut dier lolent) Totuas Cues, ul scceplao
breviter expendimus: oltendimusque, ad quem Modum S Figuram sint reducendae singula.
Ot non porro culpandus lic, eo nomine, Ariltoteles; quod (yllosismos omnes (conclusiros)
ad Ligurarum ilalm LTium, modlos aliquos, reduei polle diXeriE.
Ci A P.
X
De Dummune, seu dosismo Distributivo.
1
Fstge Areumencationis Forma Dilemma dictum, (Hypochericis non absimilis;  oux
nunc tere Syllosilmus Disjunctivus dici Tolet; malim Distributivum dicas. Cujus Ma-
jor est Conditionalis, consequentem habens Disjunctivam, Ceu pouus Distriburivam; cujus
DarS UIraqUe (auc etiam omnes, s plures (InE,) in Minore nesatur; unde de toconesacire
concluditur. Iu hujusmodifere torma;
Si omnino: tum vel sic, vet sic:
Sed neque sic, neque sic: Prso non omnino.
Ouod ad aliorum Disjunetirorum tormam lic eHteras,
V et sic, vel sic, vel non omnino;
Sed neque sic, neque sic: Frso non omnino.
Vel ad tormam Condicionalium
Si neque sic, neque sic; tum non omnino:
Sed neque sic, neque sic: ErBO non omnino.
Tale est apostoli argumentum, ROm. 3, 9, 12.
Signis per opera leeis justisicandus sit, tum vel Judaus vel Centitis:
Sed, neque Judaus neque Centilis. (Dua leparatim probaverat.)
FrGO, LVemo.
Familiare exemplum est;
Si Planta sit animal; tum vel homo, vel brutum:
Sed neque homo est neque brurum: Ereo non est animal.
Vel (quod eodem recidic) in Camestres:
Cam. Omne animal est vel homo vel brutum; Sed
et Planta est neque hemo, neque brutum; FrSO
Vel adhuc, magis explicite:
Cam. Omne animal est, aut bomo aut brutum.
et. Nulla planta est, aut homo aut brutum, LrsO
Eres. Nulla planta est animat.
Si pro nulla planta est, diceretur aliqua planta non est: toret l DutdV.
Interim nocandum, Syllosismi hujus (sic expotici) Majorem (ucue propier distriburio.
nem, rideatur propolitio Compolica, seu Hlypocherica) simplicem eAe Catesoricam; cujus
Praedicatum est terminus Diltriburirus: cancundem urique acsi diceretur Omne animalus est.
umum Borum.
FAque Dilemma, Seu Gyllositmus hujusmodi Dictriburirus, nil aliud quam Vecativa Tu-
auctio: ubi enumeratis parricularibus, quod oltenditur negari de lingulis, concluditur
negandum de omnibus. Au enumeraris calibus omnibus, quod ottendicur Fallum de lun-
sulis, concludicur Fallum esse de omnibus.
Acque, ut in aliis Inductionibus, sic hic; enumeratio casuum seu parricularium, aliquan
do plena est et pertecta; aliquando parcialis de impertecta, sed cum annexa partieula colle.
dira (expretta vel subincellecta) quae omilta comprehendar: Et de his idem censendum
quod de Inductionibus dictum est Cupra.
Expendinus isicur Argumencacionum sormas omnes, quae uc ulu recepra recenteri solene;
Ommelque
tres. Non est animal.

## Folio 176 — 867984570:0934
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000934.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
allaciis.
Omnesque invenimus (utur aliis quandoque nominibus specialiter insignicas) aut (yllo.
sismos esse (urcunque mutilatos, deformatos, deordinatos, rariisque C POUS OdCuaS
auc ex pluribus syllosismis compolicas. Zocaque Argumenti vis, et oo
Letea ateltali
De lumnus.
Nrequam ea omtam qua Syllosismi (seu Arsumentationis) Formam spectant:
de Lanacus digue acendum videtur, Teu (quod dici Coler) Gyllogilino Sophistico
De quibus (post Aristorelem) plerique Logiei Tolent disserere. Non quod hae legi
rimx Sinc Arsumentationum Forma, quibus uri par est; sed uc ab illis (ut d Scopulis) ca
reamus.
Fallaciae dici lolent, quia not tam ad veritatem investisandam inserviune, quam ad F al
lendum; e sub specie alsumctlationis, incauris imponendum; ee reritatem porius per-
Plexam reddere solent quam expedire
Sophismata item diei Solent; _ argumentationes Sophisticae de Captiosae; mrpore eis tami-
liares quos Sophistas vocabant. Oui, oltentationis gratia, rictoriam masis quam reritatem
ambiebane; licigando aliis negorium tacellere tatagantes.
Oningne CranE PEX exteris, ad quorum unum aliquod conabantur hi Cophistae redioere
adverlarium; (Sophistarum Metae dictae:) Redareutio, Falsum, Tnopinabile, Solaecisimus, d
Nueatio. Nimirum, vel T. Or sibi contradicere cogeretur ad versarius (admittendo quod
ante nesarerat, aut negando quod ante aftirmaverat:) Vel 2. admitrere quod elt manitesto
taltum; aut 3. quod ur Fallum rulzo reputatur, urpore paradorum: vel q. Solaecismum ali-
quem ec inconsruam locutionem achibere; aue 5. Trivolum quid et nusatorium; puta,
quod ad rem praesenrem non faciar: aur imporcnam reperitionem eorum quxe jam ance tue.
rant retucata.
Inhunc tinem Sophilmata quaedam adhibebane; puta paralosismos, et ambigue dicta-
2liaque quae speciem aliquam arsumentationis prae se terrent, sed jultam concludendi rim
non habebant. Oux quidem, ancequam Aristoceles veras arguendi leses constituerat, magis
eranc ad Falsendum apta, quam post hasce constitutas et receBtaS.
Forum aliqua, uo praesertim rempore ulitariora, collesie Aristoteles; qua, post illum
alii Colene Logici recensere; dum post Syllosilmum Demonstratirum, acque Topicum,
agunt etiam de Syllogismo Sophiltico. F.90 (muraro ordine) praemitto potius; quia spe
etant horum Sophismatum pleraque, (yllosimi Formam, magis quam materiam.
Ec quidem axtissime solvuntur, ostendendo, quomodo à rera Forma Tollositini derectunt:
urpore vel contra generales syllosismorum regulas peccantia, (puta, ut syllogismi ex Tolis
parcicularibus, aut ex selis nesatiris, auc ex pluribus quam tribus terminis consistentes, aut
limile quid peccantes:) aut concra peculiares particularium tigurarum regulas, (puta, 
Major SII, in prima aut secunda figura, particularis; si Minor sic, in prima vel tertia Ne.
saura; s Conelusio sit, in sccunca Figura, aftirmacira; aue, in certia, de communi lubje.
Eto Oniversalis; aut etiam perturbatus sicterminorum ordo, auc cransvosiex Prxmisse, quo
rideatur syllosisinus in alia tigura modore quam revera est; aut quid horum simile:) uc
minus sic necellarium (ei qui veram Cyllositini structuram probe incelligit, et rite perpen
dic,) novam de Pallaciis cractationem adjunsere; quoniam (ut diei Poler) Rectum est in
dex suie obliqui
Cum tamen id Faciamt alii, e3o eos hac parte lequar: recensendo Fallarias (quaS VOCAnE)
credecim; Sex in dictione,  Sepe ru dicrionem diei Tolicas.
Fallaciae dictionis (leu, in dictione,) recenseri lolene, A. quivocatio, Amphiboloeia, Com-
positio Divisio, Accentus, d Preura ductionis.
T. Aquivocatio; quando rox aliqua duplici sen su usurpatur, (adeoque duos terminos rere
ra constimre, dum videtur unicus:) sive id tiar propter ejuldem rocis diversam signiticacio.
nem natiram, (ut Liber Bacchus, e liber a serritute; item Liber codex, de liber cortex; lic crevi
acerno ee crevi a creseo; tentus a teneo, e tentus à tendo; infractus parricipium ab in
frineo, et infractus compotitum ab in ec fractus, sensu plane concrario; icem immutatus
pes Bo homine altuco; LLomo pictus, ce m vivus; rie satubris de salubris potio; aliaque
oculosu aerres, nares, etc. quia dientl (sensu tizueaco) videre, audire, ossacere scavem odo-
rem
Parcicipium ab mmao CeMmaatas cob ab in s mutatus; aliaque multa:) sive
Propier ejuldem vocis sente POBI, CreL a FisuratIVO; (ne Vulpes quadrupes, d V ul

## Folio 177 — 867984570:0935
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000935.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
e l’anus.
rem, ecc. Facile respondebitur captio lo argumento, distinguendo rarios lensiis eju sdem ro-
cis, indeque oltendendo syllosilmi quacuor terminos (h sensuu spectes) ubi eres laltem
(TOnO) comparent:
2. Amphibolia, seu Amphibolosia; ubi ambienicas oritur, non cam a singularium vocum
diverso sentu, quam a varia constructione cujus capax est sententia. Vr in noco illo, sv
te Aacida Romanum vincere posse, (Y say, the Roman vou shalb bill;) ubi non liquet.
ex lonO vocIS, an Romanus Aacidem, an Aacides Romanum, occilurus ellet. Sic in
nuncio, Rerum noltrorum cuidam Facali, PLvardum Recem occidere nolite timere bonum
est; ubi dubium eltan construendum (ic, occidere nolite, an nolite timere. Pariter, (I quis 3
ducto Proverbiali, Sthiopem lavare (pro inutili labore) id Factum sensu licerali arguat:
aut Si a quopiam Tronice dicto, idem quis arguat senlu proprio. Vr in Fliae Carcalino in
Baalicicos Pacerdores; de Baale ludentis, XRes. 18. 27. Arum clamate; nam certe deus est:
sed vel meditatur, vel prosequitur, vel est in itinere, vel forte dormit, e excitandus est.
Obi ab ironice dictis, li quis argueret senlu directo; retellendus elt, diltinguendo senlume
verum  tallaci: es ostendendo, ob sentum duplicem, quacuor else in (yllogilmo termi-
nOS.
Eujusmodi ambionitares, cum craltae sunt de manifestae; Facile deteguntur adeoque vican-
cur: Periculum aurem est, quando ira subdole quis arguit, ut, sub verborum Formulis specie
cenus manifestis, e minime luspicandis, lacentem sentum insinvare latagar qui non elt ad.
miccendus. Siquis, probaturus, posse Deum facere homines numero infinitos actu; lic ar-
Bueret; Potest deus facere quot potest facere, (clamiterque hoc tam indubium elte, ut si
quid in provolitione culpandum EIC, hoc Palcem eric quod ludiera videatur, uepoteidentica;
indeque actrimat; Fst autem eorum numerus (quos porest Facere) vel finitus, (quod non
dicendum est, quia sic determinaretur Dei porencia ad tinicum alignem hominum numerum.
ut eo plures non possitFacere;) vel infinitus, (quod probatum cunt:) adeoque posse esse
homines actu insinitos numero: (quodque de insinitis numero dicitur, paricer oltendetur de
infiniris maenitudine, infinitis potentia, dienitate, excellentia, ecc; Posleque isitur creatu
ras este omnibus modis intinuas.) Palia memini me, (cum puer eram) arsumenta lesille
plura apud Rodericum de Triaea Scholasticum: Sed non tam Duer cram, quin potuerim
Fallacem sentum discernere. Adeoque nesandam esse majorem propositionem (de qua tam
Gloriose clamitane qui SIC arBIIUNE) eo sensu qui necellarius est ad interendam eam conctu
lionem. Ouippe illud quot potest facere, intellisendum erit vel distributive de lingulis, (qui
parencior lentus prima Facre rideatur;) aique lic certum et, Deum posse facere quot potest
facere; hoc est, nullus est eorum quos potest facere, quin eum possit facere: (sed trie sensirs
non Custicit argumento:) vel collective incellisendum, nempe posse Deum tot facere, ut cum
hifacti fuerint, non possit plures facere: (uc quitoram suam porestarem jam in actum re
degerit:) Acque hoc tentu (qui iplis necellarius erit) neganda elt ea propolicio: nempe
pose deum tot facere, ut deinceps alios facere non possit. Ouippe hoc esset pocenciam inex
hranstibilem, actu exhaurire.
2 FallaCia Cop GUaCO MaLC COMPOHNtE ea quae Separarim vera FunE. VI, I
abrahamus de Lsaaco diceret (Doltnacum Jacobum) Pater est, d meus est; ergo meus
pater. Ouod est arsumentum (ut loguuniur) à bene divisis ad male conjuncta. Sic, possi
bile est album esse nierum, de sedentem stare; vera tunt in sensu diviso, sed non in sensu com
posito: HIoc elt, pollibile ost uc, quod jam est album, Fiac alio tempore nigrum; sed non, ur Lit
nierum dum manet album: Item, uc, qui jam sedet, alio temporestet, non eodem. Sic, pos.
sibile est, eum Roma esse qui Londini est; Nemve alio tempore, non eodem. Tcem, duo 
tria sunt par e impar; Nempe, separatim sumpei, alcer par eltus alter impar numerus; Sed,
conjunctim lumpri, duo e tria, hoc est quinque, TUNE IIpaT NUIeTUS, nOn Par.
4. Pallacia divisionis, quando male diriduntur ea quae junctim rera lunt: Sic omnes pla-
netae sunt septem; nempe collective lumpei, quod verum elt; non autem distributive lumpti:
2deoque male quis inde argueret, solem e Punam elle septem, eo quod sine planeta: Omppe
rerum id est (’ue loguuntur) in sensu composito, Led non in sensu diviso. Similiter liquis
argueret Socrates est mortuus, erso Soerates est: Tcem, de Pictura; est homo pictus, ergo
est homo: PL, de talsa moneta; est arsentum simulatum, ergo est arsentum: Ouod est
arguere (ut loguuntur) à bene conjunctis ad male divisa. Acque idem intellisendum de
aliis terminis (UE LOguUnEE) diminuentibus; ubi adjectum vel collit rel minuit id cui ad-
jicitur. Solruntur aurem hae Fallaciae sive Compositionis live Divisionis, distinguendo am-
biguos sensus, indeque oltendendo plures adesse cerminos quam oportuit.
S. Fallacia Lemus seu Lronuncratioms, qualido roces cildem literis seripta, aue non
mutum diversis, senluramen ditterentes, pronmene contunduntur, (sire id remere factum
tic, livc dara overa ac Fallendum. ) Ve horrus et ortus; hara e ara; (quae Spiritu disterunt:
cum matum adjectirum, ee matum pro poro, ie edo de cibo comelto, et edo de libris edi
is; (quae differune quantitate primarum syllabarum;) Sic cerves e servus; seu e ceu; con-
cilium (a ConCe) a cons a consulendo:) callidus de calidus: Jenua e cenua
Sena de gena; Cdivertis siceris, sed eodem lono; prournune dierum proterri (olent:) Sec
cralliores
C ap. 20.

## Folio 178 — 867984570:0936
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000936.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Fallaciis.
craltiores sunt hxe Fallacia quam ut perito imponant. Solruntur distinguendo et qua con-
tunduntur, indeque monstrando pluralicarem terminorum.
6. Fallacia a Ficura dictionis diei folita, quando quis ab aliquali similiiudine seu deri
racionis analosia, parem signiticarionis analogiam concludit. Vr, quia neinte et ranunta
tancundem tere ligniticant; irem condo, teco, claudo; ergo dronpintco _ anrgnurtao tantundem
lionitiearent; item que recondo, reteeo, rectudo. Similiter, in lingua noltra, quia 10 e unto
cantundem signiticanr: ergo sorvar d ee untorvard: Trem, quia rost meat ee meat rost tantun-
dem signiticant; ilemque vate d puddine e puddine baked: erso tancundem signiticarent pan
puddine e podaine pan; mil horse e orse mill. Ouibus Tolvendis, Fusticic, negare argu-
mentum ab Aaloeia in omnibus verum elle: praelerum ubi quid contrarium fuadeac. Ouip.
De hujusmodi Fallacia materiam syllogismi masis spectat, quam formam: dum id praelii-
nicur ut universaliter verum, quod non elt.
Fallacia extra dictionem dictae, func, quae non tam ab ipsis rocibus seu loguendi Formu-
lis dependent, quam a materia vocibus tubstrata; Tolenique numerari seprem: Fallacia
Accidentis; A dicto secundum quid ad dictum simpliciter: Ab ienoratione Flenchi; A non-
causa procausa:; Fallacia consequentis; Petitio principii; e Fallacia plurium interroeatio-
num.
T. Fallacia accidentis; cum accidentarium quiddam confunairur cum eo quod est essen-
jiate Teu principaliter incencum. Puta, R de quoviam dicatur, Quodemit comedit (nimieun
quoad rei Tubltanciam, non omnia ejus accidentia;) indeque quis interret, sed crudum
emit, ersoerudum comedit: argumentario Fallax est; quonian de re ipsa intelligendum
erar, non de re Lc qualificata. Lrem; qui nascitur moritur; sed nascirur insans, ergo mo-
ritur infans: Peu Contra, morruus est senex, ergo natus est senex: Intelligendum enim crat
de idencitate personae, non identitare aetaris. Pariter: Gladius e ensis idem sunt: led Cla-
aius est vox trissyllaba; erso et ensis: Fallit argumentum; cum id quod de identitate signi-
ficationis dietum erar, craducirur ad numerum sillabarum; quod plane accidentarium elt ad
id de quo hebat Termo. Solritur distinguendo sensus diversos, indeque octendendo plura-
litacem cerminorum.
2. Adicto secundum quid, ad dictum simpliciter; quum quid sensu limitato seu condi-
tionato prolarum, applicatur ranquam absoture dictum. Vr, E Sthiops concluditur albus
esse, quoniam eltalbus dentes: Aut quis sapere concludieur, quia elt sapiens opinione sua
Aux coenitione praeditus, Propter coenitionem falso dictam. Solvitur txc (ut religu_e) di
Cinguendo vrarios senlus
Abienoratione elenchi: ubi elenchus intelligitur, de confuratione ante dicti, Teu contra-
aictorii probatione: Adeoque ienoratio elenchi, est, cum quid protertur uc contradictorium.
quod contradictorium non est, sed cum ancedicto Paris consiltens. Jam vero, ut ACirmatio
et Plesacio linc rere contradictorix, tres lalrem conditiones recenteri tolent uc necellaria:
2
Nimirum, uE FInE, L ad idem, 2 secundum idem, _ 3 eodem tempore. Puta, Eiquis Poetam
dixerit lascivum este, de Carullo loquens; huic non contradicitur, dicendo Virgilium
(DOCtam) non esse lascirum: quia non ad idem. Sic dicenti Sthiopem nierum este, non
contradicitur dicendo dentes esse albos; quia non secundum idem, seu, non eodem relpe-
etu; Nam alcer de corporis colore, alter de colore dentium loquitur. Irem dicenti Johan-
nem e Jacobum similes esse (intelligendo corporis Formam) non concradicir qui prudentem
alterum, alcerum imprudentem dixeri. Irem, Siquis Tavenem tuistequempiam dixerit; al-
ter senem; nulla tic contradietio li non de eodem tempore tic sermo. Solritur hoc, mon
Strando nullam elle contradietionem, proprer defectum harum condirionum alicujus.
A non causa pro causa. Ouando quidpiam ut causa astignacur illius rei cujus non est
causa. Vepore, liquis vini usum interdixerie, eo quod ebrios faciat; quippe hoc non ab
usu sed ab abusu vini provenit. Sic Apostolus arguie, ROm. 7. 7, F2. non culpandam esse
lesem, tanquam peccati causam; led concuxiscentiam, qua à lege occationem peccandi tu-
MeTCE. Pariter, Cum Cometa (quia quandoque praecedune) altignantur ut causae mortis
Principum, similiumque. Et Fhas ab Aehabo insimulatus ut percurbator Hraelis, TRCB
10. 27. Respondetur, ostendendo vetas caulas; vel Talcem, has non esle.
5. L’allacia Consequentis; quando quid a quopium infertur ur consequens quod inde
non segnitur. Sicum prosperum scelus, virtus vocatur; et assticta virtus, sccleris damna
cur, (ut in casu Tobi;) quali quidem, omne prosperum, bonum esset; omne asstictum, ma
um. In quibus nulla est rerum CoMC c Similiter, quories illario secus Facta
elt quam per Losiex leges fieri debel. Lauscontra leges Convertionum;) Duoniam
omnes homines sunt animalia exc oma aana sunt homines: Ruc etiam, Ouia anima
ut quae promissa habet e bujus vita,  furura, T Fim. 4. 8. Similiier, Si concra alias
yosimorum leges peccetur. Responderur, monstrando erroremtormae; aut, alios in ea
dem
lium aliqua non sunt homines; erso alique hmines non sunt animatia. Au (conra leges
lytosimi,) Sihomo; tum ammat,  non mo, ergo non animal: vel, sedanimal, eree
lomo. Tiem; Remumerabitur pietas, vel in hac vita, vel in futura, sed in hac vita, erge
non infucura; auc, sed in furura, ergo non hac: Non sequitur, inquam, nam in utraque

## Folio 179 — 867984570:0937
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000937.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
De materia Syllocismorum
C ap. 2T.
dem Forma octendendo, ubi ex veris praemistis intertur conclusio manisesto Fala
6. Potitio principii; quando altumitur quod erat probanda, re cildem verbis id tiac
sre quae cancen a, alll, qua praelumunt Ilda erat probandum. Item, li ieno
tum per isnorius probacum imus, aut per aeque ienotum. Puta, E mundum incepisse pro
barCEquis, eo quod tempus aliquando fuit quo primum existeret; quod cancundem elt. Tiem
quod rocant, dispurare in circulo; ad id redeundo a quo primum dilcellum erat. Orputa
liquis Tenem urere probaret, eo quod sit calidus; e mox (paucis forre intermistis) calidum
elle, gmaurit. Retellitur, monstrando nusacem procectum arguentis du neqIequam PIO-
MOVCtUT.
junetim gari poltint, nec suec altirmari. Orpura, linterrogetur, Num Tomerus e
Vireilius fuerint Craci: Num Virgilius e Cicero fuerint Doeta Num Dysses fuerit for-
mosus e facundus? Obi nec utrumque concedendum est, nec urrumque negandum. Re
spondendum est, vel negando copulatirum, (non utrumque:) vel separacim alterum aftir-
mando, alietuim negando.
Atque ha sunc guae recenseri solene Faltacixe: Non, quod hae lint omnes; ale Guo a-
rum aliquae non pollene omicti (ut cum aliis coincidences:) sed quod has prae reliquis no-
tare soleamt LogIet; e liqua occurtaut alsa, Dorlime vel ad harum aliquas reterri, vel s.
mili modo retelli. Et quidem pleraque commune admiccune responsum; vel oltendendo
quod Deccetur contra Formam syllositmi; vel distinguendo varios senlus quibus termi
spondendo declinantur, auc etram (Coguacd) alio dirisuncur, Forte sic uc auchorem fe
riant; es fere semper ex ambigu uat, dua quidem tallaciarum tormulae, li frisidae sine
crallaque, ridentur; s cavors, arridene; si acurae, cicillane; s aculeatae, pungunt.
Lallacia plurium interrocationum: dum plures ita comprleantur quaeltiones, ut nec
norum allesuis ulurpatur, indeque oltendendo pluraitatem terminorum.
Incerim hic monendum duco; quod hxe L’allacrae, ace sultam argumenti rim non
Tunt soci tacetix, dieteria, (commata, Parcalmis recortiones elta, rerti, ralliery, repar-
ric.) Ouippe hoc omne Fundari solet in hujulmoct Pallaciarum aliqua. Nonnunquam alIu
Sio tic ad verborum lonos; nunc ad ambisuam Vocus ae une ad dubiam Cyn
Taxin; nunc proverbialicer dici solica acconttan senu proprio, aut vice rerta: nune
alluid aperce dicitur, aliud elam insinuacur; lalcem ooe aliatur, quod non crat di
cece dicendum; nunc rerba concrario sentu captate, e recorquentur; nunc verisimile
Inlinuatur ut rerum, Caltem uc suspectum; nutte ce  dicitur, quod, mutaro nomine
de alio incellectum rellent; nunc ironice laudando ricuperant; nune objecta spicula, re
habeane, apprime camen commodae lunc ad id omne quod ingeniosum vulso dicimus: V
De materia Syllorismorum
P. Syllogumorum Formis haclenus dietum elt; aique (uL quae eo SpectanE) de Falla
ciis, quae sunt a jucta torma dersationes. RCNaI VE aC SSHIOSHHIOLHI Matet u d a
muS; hoc est, de Veritate e Cexcitudine propositionum. Ouippenccunque accuratae LIn
arsumentationum formulae; li tamen propositiones ipsae (quam Mareriam dicimus) aue
non linc rela, aut Aol Cella, inturmum ele argumencum. Ouanquam enI, CCIaI CUM, COn-
elusio vera else postit, et inde (si vera estent) necellario sequeretur: Si tamen praemistarun
vel urraque, vel lalcem altera, non lic rera; non nac sem etum elle conelutionem; c
Svera l  non probatur vera elle
e (pracipu apo o Alls seu detencia ad quam potu pectat id de quo
provitur. Olpole. I Naturali Philolophia, ex Principus Nalita, au sacem Nabutais
Fistoria: In Philolophia Morali, a Principiis PraxEOS, Ceu legibus Boni de Mali: IN Ma
chematicis, d principiis luis: In Mecaphylicis, ex luis; (quo reterendae Lunt pleraeque RC.
sulxe seu aculata, quae cradi solent in ea Logices parte quam Popieam vocant; Calcem
Jam rero Veritas aue F’allicas propolicionum ex Guous concal arsumentum) judicanda
hisi Nccaphylcam recmlo cum Loslca Comere:) Acque in aliis similiter.
tos elle oportet eo qui haberi porest Probabilitatis gracu. Auoque pro Univertali admit.
Draelenci casu appareat in contrarium
Ec quoniam in his non semper ad absolutam Cerritudinem perrenire dacum st: conten-
cere, quod ut plurimum continsir, quodque merio expectemus; ulque dum quidpiam de
ductione lacis compiobalu, quia ABC Fetre Sohamne sacobo, enterilque, conspici-
.
Tiinc est quod, absque omni scrupulo, haberi soleat Onirersalis proxolicio, quod Omni
homo est Bipes, (nec plures nec Dauciores habens. quam duos pedes:) quodque hoc sic Tn.

## Folio 180 — 867984570:0938
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000938.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
De Demonstratione
musimates. C agu in contrarium aliquando contingar; pro manco, mutilato, monstro
prodisiove haberi toler. Aeque cum demum intellisenda dicetur propolicio, de hominibus
perfectis, de hominibus (ue loquuntur) seneraliter Cumpris, hoc est hominum parte lonse
maxima. Adeoque Titius (uc qui homo ett) praesumetur duos habere pedes (nec plures)
nisi contrarium pateat. Fc quidem si contrarium comperiacur, dicetur hic casus extraordi
narius. Ouando isitur arguimus, Fitium (cum hono Fic) bipedem esse: LTOC apprime
probabile, seu reritimile, dicendum erie, porius quam absolute certum.
Rcquidem, Si incomperta Fuisset de plane ignorata Maurorum sens; non minus censenda
Toret universalis provolirio, Omnis homo est albus, quam Omnis homo est bipes. Jam
vero, cum magno numero mortales (Mauricania incolx) comperiantur aut Nieri aut
Fossci; concenci sumus id Particulariter proterre, Elominum aliqui lauc Forte, plerique ho
minum) albi sunt; non, Omnes.
Pariter; liquando compareataut Corvus albus, aut Cyenus niger, dicetur rara avis in
terris: _, QuanGuaM NOn impossibilis HabEatUT, LAM FarO LaMEM COntInBCnS, uE diCatUX
rocunde (in historia naturali) Omnes corvinieri sunt; ee omnes Creni, albi.
Pariratione censeri solet Risibilitas LTumani generis Propria; d a Rationalitate insexa-
bilis: Adeoque LTomo ee Risibilis; item Rationalis e Risibilis; termini convertibiles: (omnis
homo est risibilis, e omne risibile est homo.) Ouod quidem eo ulque obtiner, ut hoc Fere
unicum lic exemplum, quod plerique Logiei proterune, perfectae demonstrationis, Peu (ut
loguuntur) potissima: Dum nempe, de Subjecto (Flomine) demonstrant Psentiale conse-
quens (RIbilitatem,) Per Fssentiale constituens (Racionalitatem,) unde immediate et
adaequate prodtuere rolune Rilibilitarem. Non quod ulla sit (quantum eso video) necessa-
rid (in rei natura) connexio Risibilicaris cum Rarionalitare; Led Polummodo, quia (quare
nus obterratum tuerit) generis humani omnes (data occatione) Ridere (sed et llere
aliquando solent; quod de aliis animalibus non tuit (hactenus) obserratum, aut (ATic)
dissimulatum elt.
Et quidem coca Vaturahs Phosopa VIX alIva CHL quam LLaTUraS LIOI I OTALIEM
digelta. Siquid ibi erratum (c in materiis colligendis; id non Logica imputandum est (cu-
jus est obserrata digerere) Sed ab impertecta rerum obserratarum collectione. Ouodque
de Nacurali Philolophia dictum elt; de aliis pariter intelligendum etu, circa quae vertatur
Logica.
Si aurem, d rebus rite obserratis, indebira Fiat illacio; illudque inde ut cerrum concludi.
tur, quod cantum est Probabile; aut non concluditur Probabile, cum id suppetar unde hoc
Talcem concludatur: Hoc eC cctucur L0la Impurandum.
Hac consideratione factum cA, quod Syllosilmi (pro ratione materix) distingui Toleant
in spodicticum, Didascalicum, et Sophisticum.
Sophisticum jam conliderarimus; ut qui Sylosn Formam pocius srectat quam Mate-
riam; quipoe ad Fallendum magis quamt pOValuu Ceparatus est.
podictius (live Demonstrativus) clt, gui Pucatul absoluram cerritudinem probare; in-
ceque creare (quam rocant) Scientram, sell Celannirionem; Scientisicus inde dictus.
Didascalicus, (qui e Topicus, e Dialecticus dicitur,) qui, ex praemiltis salcem Probabi-
libus, Probabilitatem Calrem probat; indeque Opinionem leu probabilem conjecturam creare
dicicur. Deque his duobus polleriecibuo rellac diccula.
de Demonstratione
VIloimus Aredicticus sire Demonstrativus (2 Girxeca voce ProsciZIs dictus. qua Latine
Demonstratio reddi (olet;) calis appellari consuerie Syllozismus (seu SyVositmote
Teries) qui ex certis Principiis certam inferr conclutionem: Adeoque non camuu PVa
lem conjecturam, sed absolutam certicudinem rei probatae facit.
Tales reputari Tolene, quas vocant Demonstrationes Mathematicas: in quibus, ex PPI
cipiis ita cerris, ut de eis nemo (qui ca incellisit ee perpendit) merico dubitare porest; id
quod proponimr probandum ita certo deducitur (Syllosismi unius pluriumre ope) ut de
ejus veritace non postit dubitari. Aeque ab hac Sciecus seu sresciscus hioniticatione apud Ma
chematicos, mutuatur (credo) Aristoteles eandem rocem pro argumentis omni CCMLHII.
mis; quippe quod de calibus nox ea soleat apud Macheseos scriptores ulurpari
Cumque Demonstrationes omnes (quXe hanC Merentux appetationem) tales lInC; non
lamen eodem omnes dignicatis gradtu habet b   tbu  lamet
eadem e omnium evidentia.
t

## Folio 181 — 867984570:0939
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000939.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Demonstratione.
 quxe diet Lolet Demonstratio r8. 321 (quod sel,) quae oltendit rem esse: de Demonstra-
sio rsson (cur sit,) quae ostendir unde sir quod ita est; verasque rei caulas aperit
AIque ex Demonttrationibus ro on, alia dicitur spasosica (seu per impoltibile,) alia
Ostensiva.
Demonltratio spacorica (à razurn) deducendo ad Ablurdum seu Impossibile; non di-
recte probat quid esse verum, Led non esse falsum, (eo quod, Si Faltum Foret, Segueretur
inde AbCurdum quid seu Impostibile,) indeque concludic verum esse. Ilujus exempla su
pra dedimus in Reductione modorum Baroco et Bocardo. E. Aque in Frequenci ulu apud Ma-
cheleos seriptores. Sic demonstrar Archimedes, Circulum aequalem esse Trianeulo Rectan
sulo quod latera circa ansulum rectum habeat alterum Semidiametre alterum Perimetro cir-
culi aequale: monttrando, quod non sit inaequalis. Quippe neque Major (quia Sic toret
Rectilineum aliquod circulo Inscriprim, iplo circulomajus;) neque Minor (quia sic toret
Rectilincum circulo Circumleripium, ipso circulo minus; et, ucrovis modo, totrum mi
nus elter parte sui; quod absurdum est ee impollibile:) Adeoque (cum non lic inaequalis
Aqualis est. Similitere modo deseribit Ovidius Auctum decumanum, (posterior nono est.
undecimoque prior.) Sic paltim apud Machematicos probatur quid alteri aequale este; eo
quod SE Majus quam quidpiam eo altero minus, e Minus quam quidpiam eo aliero majus.
Sic, li adesle homines probemus, plures quam novem, d pauciores quam undecim, (PEOPteK
ablurdum quidpiam viroris calu secucurum,) sequitur ommino adesse decem. HL Univer
Tim, cum quidpiam verum este probemus, eo quod, si talsum toret, ablurdi quidpiam inde
SEgHereTE; Probario dicetur Spacoeica. Oux intimi gradtus centetur Demonstratio.
Demonstracio ostensiva 25 3r, quando directe probacur rem ita esse. Srputa, Si probemus
sex eo quatuor tancundem elle acque seprem e tria, quoniam utrumvis cst decem
Orraris harum admicti Colet, apud Mathemaricos, pro julta Demonstratione: Ut qui, 2d
Demonstrationem, nil porro poltulane, quam ut Praemissa certa sint, licque conclulionis
inde certa illatio.
Focicorum tamen plurimi, uue minus cercitudinis palsim admictant (quod Facile est pro-
bacu) plus formalicatis Doltutane, uc quid dicacur Demonstratio. Ec quidem, nili probe.
cur Fffectus per Propriam Causam; vel Palcem Causa Per Fffectum Proprium: (uccunque
certa lic ee indubia probatio:) Demonstrationis nomine non dignaneur; nequidem rE SrI.
Demonstratio quae dicitur re sion, oltendic, non modo, quod sit quid, aut quod non sit:
sedeur, seu quam ob causam sic vel non sic. Puta, si probetuIr (Negacira) quod Pisces
non respirant, quia non habent pulmones: AUE (AHfirmativa) quod (CerTO tempOrC) futura
est Lclipsis solis; quia (cum remporis) interponetur Lunare corpus inter nos e solem
Flanc agnolcent esse Demonstrationem rS Sion, quia F. Pectus per Caulam probatur.
Ad eam autem quam rocant Demonstrationem potissimam, (uepore omnium excellenristi
mam es pertectistimam,) plura adhuc postulane tanquam necessaria. Nimirum, ue sffectus
Drobetur per Causam propriam, immediatam, ec adae quatam.
Maona quidem hic occurrit apud Losicos scrupuloliras de conditionibus Demonstrationis
Potissimae: quae scilicet et quor requirantur ut demonstratio dicatur Potissima: Sed omnium
Tumma in his FerC CONTINETUE, ut Causa per quam tic Demonstracio lic propria, immediata e
adaequata.
Fjusque Specimen hoc Colent exhibere. Omne Rationale est Risibile: Omnis bomo est Ra
tionalis: Ergo Omnis Fomo est Risibilis. Oux est Syllorilimus in Barbara; (volunique
in nullo alio Modo concludi poste Demonstrationem porissimam.) AFectio ( Risibilis) de
monstratur, inguiune, de (STomine) subjecto Adaequaco (quippe omnis e solus HomOel
rilibilis;) per propriam causam seu causam per se (non cautam aliquam per accidens,) ni
mirum, eo quod lit Rasionatis, (quippe, à Racionalitare, proprie aique essencialirer Auere
docent Pisibilicarem:) caulamque immediatam, (vexore d qua tam immediate oritur ue
nulla intercedat consideratio intermedia per quam connectatur, cum Racionalitare, Rilibili
1aS;) _ quidem caulam adaequatam; uc, ubi altera lic, ibi tic ee reliqua, nec ulpiam alias:
quippe calem este rolune Racionalicarem Risibilicaris caulam
Si scrupulolius inquiratur in rem hanc; Numqua sic essentialis connevio inter rationalita.
rem e risibilicarem, quo sit ea propria causa hujus, seu causa per se; ue Rationalicas, propter
ipsam sui Pssentiam, non poltit esse ablque Risibilitace; neque haec absque illa: de quidem
immediata, absque incerrentu alius considerationis qua connectantur; acque adaequata, ut
d omnes Laciotat alque ad os tolos: Subcilior Forlan esser inquilicio quam ue
et Laeste Faltoltat. Seu ee lces, Selt Lracuralis Philosophixe inquilicio; non, Losices
Susticie, ad rem praesemrem, ut, daro quod haec ita line, appolicum hoc lic specimen, sei
Exemplum, Porissimae demonstrationis. Hoc est; Posito quod ea sic Rationalitatis natura
ue inde necessario prottuac (de immectiare) Risibilicas; eaque sie Risibilitaris natura uE non
Dollic aliunde oriri quam per immediaram resultantiam a rationalitate; atque eam ampla sie
urriusque exrentio, ne ad omnes homines, eolque solos, pertingac: Pum accommodum erit
hoc exemplum Demonstrationis porissimae. Sed et porro docent; quod, li hac non sic axvo
licum exemplum, merico dubirandum sir, numquod aliud sic in rerum nacura exemplum aprius
BE
Cap. 22.

## Folio 182 — 867984570:0940
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000940.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Demonstratione.
Fro specimen porius qualiverim in Machematieis, (dato, quod Definitio Mathemataa
habenda sIE pro Lssentia rei detinirx:) Ouippe hic, li uspiam, sperandum rideatur tale IDC
cimen.
Fale Forsanhoc censebitur, de recta linea; nisi quod delit una rox Lacina, qua signitice.
cur linea recta; qualis est homo qua nuncupetur animal rationale. Dicatur, s placet, Stri-
ctura leu extractura (pront live a strincendo, Cire porius ab extrahendo, linea recta dicitur
apudnos streieht; eleque rox extrahura suriseontulisnoltris, alio ligniticatu, nota.) Onde
TI arguamUS.
Linea quaevis Recta est omnium intra eosdem terminos brevissima–
Sed Strictura quads est unea recta. Hirso
Schetura quaevis est uneat um onium intra eosdem terminos brevissima
Oujove hic sffectio, scu pradicacum conclusionis, (brevissima linearum eosdem terminb
habentium,) demonstratur de Subjecto (Srictura, seu linea recta,) ut adae quata proprietas
Der iplam Fsentiam (Leu strictura formalem rationem) quae est cudorns Peu Rectituao. Ouip-
De ab ipla Rectitudine (acque à nihilo alio) necellario acque immediare relultat, quod lit
omnium brevissima eosdem terminos habentium. Ipla enim cudimro seu rectitudins ratie
qua, ex communi usu, mence melius concipitur, quam postir aliis verbis detiniri;) est
propria, immediaca, et adxquata cauta hujus brevitudinis. C’Evdirure vocem interponon
quoniam apud Crxcos, aliud estcudo aliud opdor illud de Lineis; hoc, de Angulis, dictum
Pro quibus Fatini promilcue dicunt Rectum.
Vel (dimilto quod pro recta linea nomen Fecimus scricturam) Pro linea recta BONamS
ejusdem detinitionem Euelideam; ut ca sit quae inter puncta sua jacet (eE 100) aequaliter
seu praecise, exacte, aequabiliter: nos dicimus just belrueen.) Oux itaque incelligenda est
id iplum ligniticare quod nos, subrectitudinis nocione, mente concipimus: (et, mihi qui-
dem, ipsum rectitudinis nomen, tacilius incellectu ridetur, ex communiulu, quam talis de
tinicio; quod ulu renire comperimus in detiniendis rocibus nociltimis.) Inde lic arguimus:
Duae aequabiliter jacet inter sud puncta, est linearum omnium eosdem terminos haben-
Duxe demonltracio elt, aliis verbis, eadem quae prius.
Sic demonstrabitur, Circuli ractios aequales esse, et in eodem plano omnes: eo quod, per
definitionem Circuli (qux ejus ellentiam concinet) Circulus est fieura plana, centrique 
circumterentia distantia eA ubique eadem
Similiaque in Machemarieis (quam in aliis scientiis) Facilius inveniamus; eo quod maxna
hic conceditur liberras (per detinitiones magna ex parte arbitrarias) limitandi et decermi-
nandi detinirae rocis ligniticarum (adeoque ssentiam rei quaminnuit ea rox) ee quidem
alibi aliter, (aliud enim signiticat Trianculum apud Fuctidem; aliter apud TBeodosium
Conusque _ Cplinarus aliter apud spollonium ligniticant quam apud Fuclidem:) atque ex
VOcis sensu (sic determinato) tacilius est Proprietates invenire, quae inde necellario 
immediare resulcent. Sed in Philosophia Nacurali, verbi graria, postquam convenit quod
vo Lquus, illud delignat Animal quod eo nomine vocari Tolet: non ita facile elt determi-
natu, quid Cir absolure et adaequate necelsarium ad hujus animalis Fssentiam (quae non cA
arbitrio nostro determinanda, sed ita lumenda uc in rerum natura reperitur;) quaeque ab
ea FHencia immediare et adxequate relultant Proprietates.
Sed redeamus ad illud quod rulso solet exhiberi specimen: In quo Risibititas praetumt
tur a Pationalitate immediate d adaequare Auere; ee Pationalitas constituere de adaequate
decerminare Fsentiam Lominis, uc ab aliis animalibus distincti; adeoque illa per hanc de
omnibus hominibus demonstrari, demonstratione potissima et perfectissima
Si per idem Medium probatum eatur Perrum esse risibilem: (eo quod omnis rationalis
Ticrisibilis; acque Perrus rationalis; adeoque rilibilis:) Admitrent tianc Demonstrationem
ette, sed non quam vocant Posissimam: quoniam non immediare et adaequate retultat:
Pecreitate Tua (UE IOquI amanE) Sed ab ipsius FTumanitate; qua aliis cum eo hominibus
communis est.
mali eentiale sensilioum esse. Lregue a Peem c Lorissimam demonttracione
(licet hic, Subjectum Cit Oniversale; non Individuum, de quo negant demonstrationem tierz
Dose: sineularium, inquiune, non est demonstratio.) Ouanquam enim SC (ut Loquuntur )
praedicario per se (non per accidens) ee in primo modo dicendi per se l’in quo Praedicarum
est de Fssentia subjecti; quippe ica lunt Animu  Sensitivum respectu Tominis, uipole
iptius Cienus, et Disterentia consticumra leloca non camen quatenus ipsum luc loquun-
ala
Teu Oniversale primo; quia non immediate et ada quase de homine dicieur sensitivant.
rium brevissima; Sec
Recta inter jua puncta aequabiliter jacet: ErsO
Recta est linearum omnium eodem terminos habentium brevissima.
Falller, l probetur omnes homies esde sensit praeditos; eo quod tint animalia: stque an-
led Homini convenic quatenus est Animal: neque ab LJumanitare lua, sed ab Animalitate
reluliar, elte senticirum: sed nec adaequace conveni Homini, sed est ipsi cum aliis anime-
libus commune. Adeoque demonstracio non Pocltimn
alia

## Folio 183 — 867984570:0941
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000941.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
uc
de Syllorismo Top
Alias icem habene Tubtiles Speculationes de Demonstratione, atque ad eam regnisitis; 
quae magis curiola lunt quam cognitu necestariae: quas isitur omitto.
Verum hoc uccunque tenendum est; Ouod claristima acque cridencistima tum LLONaUL
tum Docenatmccos (Glixque animo maxime Pacistacit) ca eAt, qua, Rem ita epe, olten-
dicur, per vecam caulam unde tic ue ita (iC. Adeoque porius est (quatenus id tieri commode
Pocelt) Hac liri mechodo, ur masis scientifica: Nec prius aequielcere (tanquam in plena
probacoe) quam rem aftirmatam habeamus a principiis ita cerris es cridendibus deulla,
ut de clmens humana merito dubitare non postic; acque ita immediaris, uc vel non postint
Palremnon indiseant, per notiora quam ipla sunc probari; (Onales Funt qua norai crrosau
deu communes notiones dici Colent:) vel a propositionibus qua jam ante FUCxtHL ab CstIHNOL
principiis deductx.
Fstque haec methodus, quam Matheseos praeterrim seriptores prolequi lotcM. SIOS MIOS
est. Postulata quaedam et indubia Aviomata praemittere, indeque (per conlequencias incuor
25) propositiones alias interre; atque ab his demu atS; alque lC deinceps, donec ad id
perrencum sic quod demonstrandum Lusesplunt.
e ad ebco.
slogilmus (seu (yIlosil eS) Gu Lumat Pocius Praelumprionem, seu Opt
nionem ralde provac erca Guats aBlortam Certtuomem. Non quidem ratione por
Mae. (nam Syllosilimi omttes, i fulta torma, lunc Demonstraciri; hoc est, li Praemicta
vera HME, vera et d ConeIO,) Scdracione Materiae, leu Praemisarum; quae ip(x, ut
plurimum, non lunc absolure certa, et Onivertaliter rera; sed Caltem probabiles, acque
urplurimum verx.
Nomen habet a Graco verbo rono (locus,) quo uitur Aristoteles pro designandis Lo.
eis seu ledibus argumentorum; quae sunc selecta quaedam materix capita unde deduei Polent
aEGUIEHTA. Puta; d natura Causarum e ffectuum; Subjecti et Aecidentium Teu Ad
junctorum; rerum item Dissentanearum seu alias inter se comparatarum; conjueatorum
item seu rocum ab eadem origine varie detlexarum; Forius e Partis; Generahum iem 
Specialium: Definitionis et Divisionis; Lestimoniorum; atque horum Cimilium. Oux 3
variis Loricis varie Colenc enumerari. Fgo eo ordine recentui quo in Sandersoni Logica
OCCUTFUNE; uc qui liber est in jurenum manibus tamiliaris, Locosque hos ad pauciora ca-
Dica reduei, ille, quam alii mulei. Non enim mihi in animo est, aut ludiose omnia con-
quirere, auc tuse prolequi: Sed specimina quaedam exhibere.
Elis aurem LOcis, seu Argumentorum capiribus, subnectere Colent quasdam Regulas, Axio
maca, seu Proposiriones receptiores, quae Argumeniorum mareriam lubminiltrent; cum ea
rum Limicacionibus, Lxcepcionibus, aliisque Caurionibus necectariIS.
S Cansa  Fffectu
Voces has hic adhibene in ampliori carundem signiticatu; OE cautam respiciant Ffici
entem, Materialem, Formalem, et Finatem; item Potalem et Partialem (sire Solitariam
e lociam;) Actualem ee Pocentialem; Prorimam e Remotam; Propriam et Accidenta.
riam (sire per le, ee per accidens:) De quibus hujusmodi solent cradere propositiones.
T. Si Causa est, Fffectus est; sinon illa, neque hic. Puta, SI Sol oritur, dies est: LnOn
non elt. Sed haec, inguiune, Regula non semper obrinet; Vipote, L. de causa RemOta; ut
cum trauctus rini cst causa Ebrietatis; nec LemPer tamen. 2. Si interveniat Impedimentum;
ut cum L apIS, ucur Craris, a delcentu impedicur. 3. Si sic causa tancum per accidens; ut
cum cerram todiens invenit chelaurum; nec tamen semper. 4. Si caula c partialis et Per
se insusticiens; lic, currenti non omni continsit pramium. 5. Si ettectus talis (L UE
Dermanere pollit, remota causa; ut A diticium remoro conditore. 6. Cum effectus idem d
variis caults OrH P, LMOrS, a Veneno, Morbo, Gladio, ec. a quorum aliquo _ carea
2. Si effectus est, calsd est; si non ille, neque haec. Pariles admictic exceptiones cum re
Nor tamen obtinet, c. in Pouctionibus AEquirocis; ut cum detormis Pictor, bel
lam Picturam Facit. 2. Si C. ca quaectam caula varietatem inducir; ur cum Glacies non
4. Duoa facic cale, illud est naeis cale. Ve lenis qui calelaeic Aquam, e maxio calidus,
Aelloxilmus Fopicus (qui de Diulectieus dici solet, de Diduscalieus) calis traberi solec
cur, potest tamen ab alio interri.
Sla Peaecedente.
elt Liquida, ve tuetat ex qua Aebat Aqua
dualis est causam ratis est effectus; e contra. Ue h arbor bona, tructus icem bonus
CLIc.

## Folio 184 — 867984570:0942
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000942.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Syllorismo Topico
Nec Sempex tamen; utpOTE, F. Vinum quod Facic Fbrium, non ipsum Fbrium etB, Capor
hujus incapAX:) 2. Pater non est, quam Filius, magis FIomo, (quia Tubltantix non reciptun
magis e minus:) 3. Nec Praecepror semper doclior quam Discipulus, (ue qui parcialistan
cum caula fuerie:) Pariterque in muleis aliis.
5. Causa est prior effectu. Intelligitur praecipue de caula Fficiente; Sed ee in aliis item
locum habet, ut Materia, de P’orma; etiam in L’inc, prour hic caulae rationem subit; hoc
est, quarenus Ffficientem incirat ad agendum. Incelligendum autem est, Prius natura:
non temper prius tempore. Nam Tenis ejusque calor, unt contemporanei; irem Sol ejul
que splendor. Praleetim in causis Moralibus; ue Mors Christi est tempore polterior, quam
satus Adami.
Sed hujusmodi Propositionum reritas, cum carundem Exccptionibus _ Limitationibus
(anu et quatenus, verx FInE, auc non Lint:) ad Metaphysicam Droprie spectat; ubi natura
Caulx et Rectus, aliarumque Relationum transcendentalium, cum earum Afectionibus et
Proprietatibus, considerari Tolene: indeque huc transteruneur.
Si vero ea omnia huc inde transcribenda sinc, (alicer quam speciminis, seu exempli era
tia;) cocantum quod possine esse Syllosilmorum Materia: Paricer cranseribendum cAlet
Meraphysices corpus inceorum (nam e reliqua omnia tieri poltune Maceria Syllositmo
rum:) Nec Neraphylicesrantum, sed reliquarum omnium Artium ec Scienciarum dictami
pa: Puta (ex Nacurali PhiloTophia) quod sune Quatuor Flementa: Septem Planetae:
mod Materia e Forma sunt corporis parces constituentes; Trem (ex Morali Philosoptria
quae ad Vircutes e Piria spectane; ad Bonum e Malum; ad Passionum resimen; Piem (ex
Mathe(I) tres anculos trianeuli rectilinei aequales esse duobus rectis: aliaque iltiulmodi.
Ouippe hac omnia elle pollune materia Syllorilmorum.
Sed Logica e Metaphylica, prout d plurimis cractantur, ita commisceri Tolent, ut non
mirum sic alteram ab alcera mulea muruari: Ramusque _ qui illum sequuneur, totam fere
Mecaphylicam, (qualis est Transcendentium doctrinâ, quaeque generales Fncium aftectio.
nes spectant,) ad Logicam relegandam malunt; ejusque propterea partem primam ampli-
andam.
Ouod antem de proxolitionibus ad Causam ex Fiffectum spectantibus dictum est; ad alios
qui sequuntur locos Popicos perinde spectat.
TI. De Subjectoe Accidente.
Non tans Bricte sumendae lunc hxe voces, urcum Subjectum pro substantia fumitur; dt
Aecidens pro co omni quod Substantix contradistinguitur: Sed per Subjecrum incelligune
id omne quod, praeter iplam sui essentiam, alia sibi accributa habet accidentalia; e per
Accidens, omne id quod huic subjecto sic actribuitur. Sic Numerus (utue ipse sE ACci-
dens) dicitur este Par e Impar: F Aque Numerus hic pro Tubjecto habendus; Paritasque
e Imparitas lunt ejus Accidentia. Porestque cale Accidens esse vel Proprium vel Commu-
ne; item vel Intaerens vel Achaerens (leu internum aut externum;) item Ancecedens
Concomitans, et Consequens; et (inter alia) rei signa e Circumstantix. De quibus AC.
cidentibus, hujusmodi cradunt proxolitiones.
T. Sujecti e Accidentis proprii si alterum est, est eo reliquum; si alterum non sit, tum
neque reliquum. Nempe, proxter eorum convercibilicarem. Si Flomo, tum RiCibilis; e
CONETa.
2. Si subjectum est, tum e ejus commune accidens; sed non contra. Si Corrus elt
cum Niver; (quod de Accidente inseparabili locum haber, non de separabili: ). Sed non
contra, I Niser, tum Corrus est
3. Si commune accidens non sit, tum neque est subjectum: sed non contra. Limitanda
haec est ut praecedens.
4. dires sit sunt e necessariae loci temporisque circumstantiae; si non hae, neque res est:
sed non contra. Si Milo Clodium occidic, tum Clodius cune et ibidem rivus erat, (ab (que
quo non pocuit illum occidere Milo:) sed non contra; si tunc aderat cum cum occidic
Milo.
5. Si cujuspiam antecedens, concomitans, aut consequens; tum id est cujus hoc est antece.
dens, concomitans, aut consequens. Sed locum non habet niliubi connexio est necestaria
Si sIE BelipHS Funx, est Plenilunium: Sed non contra; si Plenilunium, cum est FClipsiS
Obi autem connexio non est necellaria, illatio non elt nisi conjecturalis; eaque maxis mi-
nutre probabilis, prout ita est connexio.
Distentanea Tunc vel Disparata (Ul BoS  LuuS;) rel Opposira (de quibus  Pla
parte L oxices dictum est; nimirum Relativa Contraria, Privativa, de Contradictoria.) Con
Parata FUNE DEL LCCHMaU Suantarem (Simile, autDissimile:) vel lecundum Quantitatem,
Aquate auc Lnaequale; Plus, aut AS.) De quibus hujusmodi cradunt regulas
Si Relativorum alterum est, est e reliquum. Si Parens est, est Proles. Sed locum non
habet in Relativis secundum Dici sed non secundum L. sse: Ve, est visibile ergo et visio.
LII. De Dissentaneis e Comparatis.
De Relativis.

## Folio 185 — 867984570:0943
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000943.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
De didocismo LoPO.
De Contrariis.
2. Si concrariorum alterum sit, alterum non est. Si calidum, non trigidum. Sed locum
non habet in gradibus remiltis; ut in Aqua Tepida, ubi est aliquid Caloris. e aliquid Fri-
SOrIS.
2. Si alterum non sit, alterum est. Si Numeriis non sicPar, est Impar. Sed non ralet,
nisicum necesle elt uc eorum alterum lic.
3. Contrariorum idem est Cenus, e idem Subjectum. Si Albedo Color Cc, est et Nigre.
do Color. Si Amor sic in Paculcate concupiscibili, ita est de Odium.
4. Contrariorum contraria est ratio. Si Bonum sic apperendum, Malum est Fuziendum.
Non valer aurem in aftectionibus seu praedicationibus remorioribus; (non, quia AIbum est
Visibile, Nigrum est Inrilibile.) Neque ratione communis subjecti; (non, quia Sanitas est
animatorum, Morbus cstinanimatorum.) Neque in eo quod est per accidens; (non, quia
rir albus vider, erso vir niger caecus est.) Nec ubi res dependet ex diverta consticurione
subjecti; (non, quia Calor indurat Lurum, ergo Frisus emiollit.) Alilque calibus innu
MerIS.
5. Duod majori bono contrarium est, id est majus malum. Veputa, quia. Sanieas Diri-
tiis praeltat, ergo Agrocum elle est malum majus Paupertate. Neque tamen semper valet:
nam parum A. gricudinis minus malum cst, quam masna Paupertas. Tiem, quia Philolo-
phum este, est majus bonum quam simplicicer pollé legere; non inde sequitur majus esse ma-
lum, non esse Philosophum, quam nelcire lireras.
De Privativis.
2. Si Tlabitus est, Privatio non est; si hac est, non ille. Siquis videt, non est exeus; _
cacus, non ridet.
2. Di FTabitus non sit, Privatio est; si non haec, tum ille. Siquis non postie videre, ca-
cus est; ( non excus, ridere porelt. Sed non ralet nili in subjecto capaci, temporeque de-
bito, aptisque circumstantiis. Lapisenim non Caecus dicendus elt, erli non videat; nec qui
in tenebris sicus est, auc cum oculis clautis; neque (quod aiunc) caculus ante diem nonum,
cum nondum sic rempus debicum.
De Contradictoriis.
Concradictoriorum, si alcerum sit, alterum non est; si illud non sit, hoc est. Paries AnOn
Sic albus, est non albus; si non albus, non elt albus.
b asparatio
Disparatorum, si unum sit, reliqua non sant. Siquid siE EquuS, id non est BoS, Ovis,
LCo, _c. Sednon raler in concretis Accidentibus: Si lac (rerbi gratia) sic album, aue
mel Harum, non sequitur, non esse dulce; cum urrumque esse polI.
De Comparatis.
Similibus  Proporcionatibas conveniunt Similia C Proporcionalia: Dissimilibas es non pro-
portionatibus, Dissimilia es non proportionalia. Si Plato sic mortalis; lic dt SOcrates. Si AF.
senci uncia valet quinque nummos solidos, duxe uncix ralebunt decem solidos. Non la-
men locum habet, nili incelligatur reduplicative, quatenustale. Non, Si Athiops Sic ratio-
nalis, erit e Corrus; quamris uterque Cirniger. Nec Adamas dupli ponderis est (praecise)
dupli raloris; sed quadrupli, auc etiam pluris.
Pius, minus, aequale, actribuenda sunt non tantum rebus inricem comparatis, sed ee propo-
sitionum probabilicati. Atque lic Comparatis, accommodari solent Regulae leu PrOPOLitiO.
nes, alia Generales, alix speciales, de magisminutre Bonis.
Generates, lunc husutmodi
2. Duod est narura rale id est maxis tale, quam quo d rale est per parcicipationem. Sic Sol
est magis Lucidus quam Aer
2. Duod est tale per seu est maeis tale quam quod est tale per accidens. Sic Cibus maxis est
Talubris quam Medicina.
3. Trem, Quod a contrario magis distat, quam quoa minus. Sic, Tub Polis trixidius est
quam lub Propicis; quia remorius ab Aiquatore.
4. Iiem, Quoa plus operatur, quum quod minus. Fervidiorignis est, qui magis caletacir.
5. Tiem Quda ae Causa plus habet, quam quod minus. Sie robullior est jurenis quam
Senex.
Stem, Cui Definitio maxis convenit, quam cui minus. Sic illud Mecium est magis
Sedhis omnibus, aliisque linilibus, communis achibenda est limitatio, caeteris paribas.
. La melius est, in quo sunt pruta bona. Adeoque Peripaterieorum Feliciras, melior quam
3. Tcem, Quod est desiderabile propret sC, quum quod propter alud. Adeoque Pax quam Bellum.
Quod per se bom, quam quod per accidens. Adeoque Bonx Lexes, quam
. ltem
Lid D. = 3
veile, quod plus conce a te.
Speciales regulx (de magis minusque Bonis) sunc hujusmodi.
Oloicorum
2. Item, Quod ad plura condusit. De Tultitia, quali LOO
Tcem,
Mast Mores

## Folio 186 — 867984570:0944
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000944.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
n ouoimo Lopuo
6. Irem, Quod est per se tale. Or ovrapucia quam Divitia
Item, Quod ad meliorem sinem conducit. Oc artes liberales quam quastuarix
8. Item, Quod cirea melius objectum versatur. Ve Theologia quam Medicina.
d. Item, Quod ad perfectionem conduvit, quam quod est pure necessarium. VE Visus qualt
Tactus.
20. Trem, Quod propius accedit ad desiderarum finem. SE Mectis quam Sementis.
TT. Item, Duoa meliori simile est, quam quod deteriori. Vc AiS quam Plumbum.
Sed his item communis est actribenda limitatio, Caeteris paribus.
De Verilimilicudine Propolicionum, hujusmodi cradi Polent Regulae.
E. Qua aequaliter aut sunt, ant non sunt; eorum si alterum est, est e reliquum; si non
idue neque Boc. Sic de Llonoribus Se Diriciis, quae videncur ad Pelicitarem pariter conducere:
Si illinon sufficiane, neque lx. De Cibo, et Potu; E ille sic ad vitam necellarius, tum ee hic
2. Si quod maeis est probabile, non est; neque erit id quod est minus probabite. Si nOn
omnibus placet Fomerus, muliominus Maevius
2Si id fit quod est minus probabile, cum e id quod est magis probabile. Si Latroeinium
sic morte puniendum, multo magis et Sacrilegiun
Sed adhibenda communis limuatio, Caeteris paribus. Acque etiam tum, Argumentum
non cerrum exii, sed laltem probabile. Saepe enim id accidic, quod minus cst probabile.
IV. De Conjueatis, Notatione,  Derivatione
Conjusata; proprie, ea lune vocabula quae, proprer altines significationes, astinem
item lonum, et derirationem Porriuntur; ue ab cadem Origine derirata. Or Justus, Zu-
stitiam Juste, Ecc. Fx quibus, Abstractum e Concretum quxe dicuntur, Pex exterIS (ut Lupra
dictum) considerari Colenr. Sed, in Argumentatione, attinitas Signiticationis, potior est
quam Soni aftinitas.
Per Notationem incelligi solet, ratio nominis ab Frymologia seu Deriratione Perita. Ve
Philosophia, ab amore sapientiae nomen habet. FL, d Consilio, Consul; ut qui Reipublica
consulere deber, es, cum opus elt, consilium adhibere. Non semper tamen Feymolosiae re-
Sponder ligniticatio. Or Piscina, ubi non lunt pisees. Sic Priquetrum pro Triangulo. Alia
que; ubi rebus nomina non conreniunt.
De his, hujulmodi tradune regulas.
T: Obi alterum Conjuratorum convenit, convenit e reliquum; ubi non illud, neque Boc
Socraces, l Justus est, Juste agic. Liberalis cogirat liberalia. Amicus amat. Sed Cxpe Fallit
Regula: OE P. S astinitas sit Poni magis quam ligniticationis, (ut, Vinum habet, ergo cst
Vinolencus.) 2. Cum actus pauci non lusticiunt ad concludendum habitum, (non, s a li
quando justeagit, erso jultus elt. ) 3. Quando arguitur a pocentia ad habicum, (risibilis
elt ergo ridet.) Sed e Cape alias.
2. Si hoc illi conveniat, tum e conjueatum hujus conjueato illius: e contra. Si albedo
est color, cum album est colorarum. L’allit aurem, L. Si conjugatio seu attinitas, sic in
Tono, non in sentir. 2. Si arguacur attirmatire a Concreto ad Abstractum (ubi praedicatio
non est per se, sed tancum per sccidens:) Vr, AIbum cH Dulce (puta Lac aut Saceha-
rum) erso Albedo clt Dulcedo. 3. Si arguatur negacire ab Abstracto ad Concrecum; ut
AIbedo non est Dulcedo, ergo album non est dulce.
Puta, Amor Sapienux praltancior el Pela Mari; erso lic elt Philosophia (snd re eineir
rlio sopier dicta) ut quae est Amor Capiencia. Sic Figura expolita, probabicur esse Frian
sula, quia tres habet ansulos; rectilinca, quia rectis lineisterminatur; aequierura, quia cru-
ra habet aequalia; aequilatera, quia habet aequalia latera: AuI, non esse, quia non sic habet.
2. Cui convenit nomen, ei congruit ratio nominis, seu derivatio: es contra. Triangulum
esL exootres habet angulos; AuE non elt, ergo non sic habet. Et sc de exteris. Sed (xpe
Fallune hx regulae; ec plus habent tlegancia, quam Virium Argumenti. Peaeserrim, s tri
sida sine aur ludierx derirationes (ut Lapis; quia laedit pedem: frater quati fere alter
mons d non movendo; restamentum, qual restatiomentis: sincerum, quali sine cera: sim
plex, qualisine plica; addas, pari jure, calceamentum quali calceatio mentis; simplus, quasi
sine pilo; sineutus, quali sine cula; Scc.) Trem; ubi nomen manet, cellance nominis racio.
ne. Oe Piscina, cum delunc pisces: Pendo, rependo, expendo, impendo, de nummis etiam
num dicta, quia pendere solebant olim, quos jam numeramus. Sic Tylloxismi seu propolcio.
nis terminus major aut minor dicitur, non semper qui talis est, sed qui talem locum oecu-
PaT; ut supra monicum est. Aliaque multa.
5. Trem, Quod est maeis permanens VE Virus quam Palchriendo.
De Notatione, hasMaben ReguIas.
2CmConh Leao seu Derivario, et convenit Nocatum seu Derrvalum. a contru-
C LOto Lartioibo.
Dehis, hujulmodi eradi (olent Regula:
Sirotum est, partes sunt. 2. Si partes non sanl, leque Totum est. Sa Latl ulaque l
mas.
Pacres illae non line abtolure neceltarim. Sic Llomo quis elle potell, quaris detit Ma

## Folio 187 — 867984570:0945
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000945.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
C. aD. 23
 nbem ebao.
.Si totum non est, partes non sunc. 4. Si partes non sunt, torum non est. Sed taltit utra-
que de parcibus separarim Cumpris, Fundamentum esse potelt, ubi nondum cA Domus.
VI. De Genere  Specie
Etas voces hic uturpane, non sericto sentu, pront in doctrina de Praedicabilibus: Sed per
Cenus incellisunt quidpiam generalius; per Speciem, quidpiam specialius, particularius, seu
minus generale. Regulae lunc hujulmodi.
T. Si Generale non sit (auE negetur:) su e Speciale. Si, non animal; tum non LTOmB,
non Brutum, non Petrus, non Bucephatus, ec.
2. Si Speciale sit, est e Generale. Si Homo, si PetruS; cum Animal.
3. Quod convenit, aut non convenit, generali: pariter convenit; aut non convenit speciali
Incelligendum autem elt de eis quae conveniune, aut non conveniune, Oniversaliter, non
Particulariter. Si omne animal sic sensicirum; cum brurum. Sednon, si aliquod animal sIE
rationale, cum tic est brucum.
4. Quod convenit aut non convenit speciali pariter convenit aut non convenit eenerati. Sed
limitandum est: nempe quod omnibus specialibus convenit, convenit generali niversaliter:
quod specialium aliquibus, id generali convenie particulariter.
VII. De Definitione e Divisione
Detinicio non hic Stricte sumitur, prout Deleriptioni contradistinguitur; led ita ut de
Seriptionem ineludat quamcunque acaequatam, auc praedicacum conrerribile.
Per Diritionem incelligune omnem distributionem Porius in Parres: praesertim I tales
Tint partes ut non coincidant. Regulas has cradune.
L. Si definitio sit, est e Definitum: si non hoc, neque illa. Si animal rarionale, tum
Elomo: li non Flomo, nec Animal racionale. Non aurem raleu, nili de perfectis Detini-
tionibus aut Descriptionibus adaequatis.
2. Nembrorum in Distributione expositorum: si unum non est, alterum est: si illud est,
hoc non est. Non valet aurem, nili membra calia line ut non postint coincidere.
VIII. De Testimonio.
Argumentum à Festimonio, diei Soler Areumentum Lnartisiciale. Ouia non tam Funda
tur in nacura Rei quam Auchoritare dicencis. tt quo major elt Auchoritas. dicentis (unius
pluriumre) eo major elt hujus Arsumenci ris.
Regulas has cradtunt.
T. Areumentum a Festimonio, non valet Necative. Ouod intelligune, non de Negarivo
Testimonio, sed de Feltimonii defectu. In, Aristoreles non hoc dicit; ergo non est.
Hinc tamen non raro tir riolenta praesumprio: quando jucta se oftert dicendi occatio, et
merico praesumi possit sic dictum iri, silic torer. Nonnunquam eriam hinc recte concludi.
Tur. Puca; Pacra Ceripcura nusquam hoc (vel directe vel per consequens) altirmat; RrgO
non est Arriculus Fidei. Irem; Non elt hoc delictum capitale, quia nulla Lese ei Caruitur
Deena capitalis.
2. Divino Festimonio (recte intellecto) credendum est absolute.
3. Sensus Lestimonio, aahibenda est fides. Sed cum hac limitaiione; Modo non tat ali-
cunde senluum deceptio.
4. Arcisici in arte sua credendum. Nec semper ramen; Puta (i peritior arcitex contradi-
Cat; aur aliunde causa pateat cur ei non credatur.
5. Pturium restimonium testimonio pauciorum est praeferendum. Intellise, caeteris paribus.
Secus elle porelt li pauciores illi lune Capientiores, aut tide digniores, aut judices magis com
petentes; item li aliunde sic ex ea parce major verisimilieudo.
6. Festimonium Antiquiorum praevalet Recentiorum testimonio. Ouod poristimum ralet
in rebus tiltoricis, de rebus Relixionis. Secus est in Arrium pericia; uhi Polteriores non
raro sunt praecedentibus peritiores.
Flac autem Argumenta Popica jam enumerata (ex horum Cimilia,) Resulaeque, Maxima
seu Axiomata, de illis tradita; ica Cune pleraque in le incerta, torque exceptionibus ee li-
micationibus obnoxia: ue disticile sic plus quam Probabilicarem seu verisimilicudinem interre
(urcunque pertecta sic Pyllosismi Forma) proprer Praemissarum incerticudinem.
Idem dicendum est de cujulris Arris Scienciaque Regulis Placititre; ubi Praemistae sune
incertae dubixre.
Sed porro dicimus; Quocunque jure Propositiones jam enumeratxe (live cerrxe sive incer-
x) censeri postint Materia Syllosilmi: eadem ratione alcerius cujulvis artis Scientiaere.
aue Subjecti cujuscunque de quo argumentandum sic, Propoliciones sic pariter censeri pol
TunI. FE proprerea jam recentiex (ex Metaphylica potius quam Logica delumpexe) uc speci
mina rancum censenda Tunt, non ut justi limites eorum quae Materia Gyllogilmorum cen-
cCnca TUCL.
Summians, de Materia Syllogitim, aleorum huc tere redit: Si Pramilsae sylloxismi (rite
constituri) cerrx sint; Concluso suum certa est: s probabiles; sic d haec: d magis mi
mure reto pouc illae lunI.

## Folio 188 — 867984570:0946
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000946.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Metho
 ratodo
TT   Eplloeisimi seu AEuationisrem spectant, ila peractis: superest ut de
Methodo, porro dicam: Quam alutam Discursus parrem taciune L. ogici. Nam ut
LoSICa Ita Bistelere docet ut arsumeneatio cosens lic e conclutira: lic ea Methode
Ordinere res digerere seu ordinare, ut vel rerum iplarum Nacurx aprius conreniat, vel Fal
tem instituto dillerentis.
Cum vero magna sic dirersitas tum in scopo quem sibi proxonunt disterentes, tum in co.
rum quibuscum disseritur captu, ingenio, prajudiciis: Ditticile cst certas Mechodi Regulas
Peaescribere qua omnibus Patissaciane.
Tiistoricus (snil aliud sibi habeat propolicum quam Fristoriam ipsam) Temporis urplu-
rimum ordinem sectatur: ea primum referendo quae prius occurrunt.
Aut etiam, si variorum generum res recenticurus est; (puta, parrim Civiles, parcim FC
cletiasticas:) aut rariarum Gentium; (puta Anglorum, Gallorum, Tlispanorum, aliorum
que Historiam:) Quanquam pro hujulmodi subjectis rariis, rarias historia partes Faciat; in
lingulis tamen rationem Temporis, uplurimum, persequitur. Neque tamen hoc tam ri
side obserrat (utut haec, caeteris paribus, porior methodus censeatur;) quin et ea, per
Ancicipationem, aliquando ante referat quae post continsant; temporeque antecedentia (aue
per incositantiam, aut proprer aliam quae occurrar rario, omilsa) aliquando Poltponat.
Poeta autem, praesertim Comici Pragicire, Flesancius censentur temporum ordinem in-
vertere; ec, tanquam ex abrupto, a Medio ordiri; Lectoremque aliquandiu suspentum ce
nere, donec tandem aliquando occationem aperire libeat ante dictorum. Pariterque in tictis
Eliltoriis quas Romancas Vocant.
Orator autem, eo porius ordine curabit omnia disponere, ut maxime putarerit ralitura
apud eos quibus peroratur. Adeoque hoc aur illud dicere vel non dicere (nam de celande
ars est pariter ac dicenai,) acque hoc aur illo ordine; prout Temporis, Locire, ee Perlona
rum ratio suaserit.
Philosophiam s contideremus; etiam hic Methodi sunt diverix
In Practicis _ Prudentialibus; a Fine Tolent, leu propolito Scovo, ordiri; (Vr; in
Ethicis, a Beaticudine; quid sir, seu in quo conssstie;)  post de Mediis quibus acquiratmr
In Speculativis; a Causa ordiuntur (seu quod primum ct in operando) indeque ad EF
fectus procedunt. AuE etiam d Subjecto; cujus Nomen, Nacuram, e Species inquirunt
indeque ad accidentia, Adjuncta, Proprietares e afectiones procedune; cum Principiis
Causi (que harum AFectionum; aliaque demum Concomitantia, seu Consequentia; de Contraria.
Sed ec in Speculaciris; alia est Inrestigationis mechodus, alia Fradicionis seu Insticurionis.
Investisandi methodus, a Particularibus ad Vnirerfalia procedit. Verbi gratia; Obfer.
vando quid in Thoma, Richardo, Johanne, Socrate, Platone, _cc. contingit: hinc colligunt,
quid sic humano generi commune, ec quid hujus illiutre proprium, auc huie illire gentr
reculiare. Deinde; obserrando quid hominibus, quadrupedibus, piscibus, aliribus, etc
concinsit; hinc colligune, quid sic animalibus commune, quid cujulque speciei proprium
Postea, quid Animalibus, Plancis, Mecallis, Mineralibus, ecc. contingit; hinc collipune quic
Tic cuique generi peculiare, et quid horum omnium commune. Indeque procedune ad na
curam Corporis in genere inreltisandam; aur etiam Substantix; et tandem Fncis commu
nes affectiones.
Obiaucem, investigando, ad horum nocitiam perrenicur: Fradendi methodus, seu incti
cuendi ex docendi, plane est contraria. Ouippe hic (quum oporteat, qu’od aiune, dilcen.
cem credere,) docentur primum Generalia, indeque ad Particularia delcenditur. Veputa
quid sic quod Ens dicimus; deinde quid Substantia, et Accidens; quidque horum uerique
commune, quid proprium sIC; Pum ad Substancix species descenditur; quid Corpus, qu’id
Spiricus: Indeque ab Tubordinata genera, speciesque ee tandem indiridua. Sic quae pluribus
conreniunt, limul e semel tractuntur, ut non (it necellarium eadem de lingulis repetere.
In his cradendis, varias docent Regulas oblerrandas esse; Or sune hujusmodi. T. Brevi
caris regula; uc, quam commode tieri potest, succincte tradantur quae docenda sunt; ab (que
trirolis ae imporrunis excurtionibus de Ca, iua rem orxesentem non spectant.
2. FTarmoniae; uc, parces inter le conscuant, non adverlentur
3. Ouoyercias; ut Hlomogenea letetoz Cnels non immisceantur.
Justae Consecutionis; ue eo ordine succedent omnia, quem rerum nacura postulat; ret
gunctions; ut qua CM arineta sunc, distincte cradancur, ee non contuse:
6. erspauitatis:
lla ul praecedane Faciliora, lucem lecucu Praebitura.

## Folio 189 — 867984570:0947
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000947.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Lid D. 2
de Trcso.
Time explicene quid incellectum roluinus; (non intricatx, perplexa, e incellectu disticiles:)
atque sic ut pars alia aliam illustret; sineque omnia captui discentium accommodata.
7. Decori, e Onitormitaris, ue pars parri commode respondeat: non una pars (de Porte
quae minoris estmomenti) tuse e copiosius quam par est cradatur, dum alia (majoris Forie
momenti) rix leriter attingatur
Verum hxC PrXCepta, _ qua lunc hujulmodi quamris obterratu digna lint, quatenus
id commode postic hieri: non tamen ita necellaria lune quin postic quis jucta occatione ab
eis recedere; et (vel illultrationis vel alia justa caula) ant anticipare, aut poltponere,
aut loco non Puo tradere, quae scitu digna TUInE, DOTILS QUaI OIMIETEre.
Matheseos lcripeores, pecullari quali jure, ubi licentiam solent facere ab his praeceptis
recedendi; neque tam ordinis elegantiam aut concinnitatem affectant, (quamris hanc Cti-
am) quam ut omnia, qua probanda habene, ab ancecedentibus probentur.
Adeoque ordiri Tolene à Detinicionibus necellariis, scu rocum (phraliumque) explica
tionibus; Sigua usurpanda occurrane voces sibi vecusiares eenon alibi obrix, aut non la-
FISNOLX, aur non eo sentu: uc de vocum ligniticatione conster. Oualque lic aue explica
tione aut limitatione indisere senriune, non prius ulurpant quam detiniendo id fecerine; s
non Catim ab inicio, Taltem in proceltu operis loco OppOrtIInO.
Etisce Subjungune Postulata e Axiomata sive communes notiones; quae sunt propolitiones
tanca cerricudinis ee cridentix, uc probatione non indiseant; quas isicur admici poltulane
uc ab illis poltea (utpore concellis) arsuere liceat.
Deinde ad Propotitiones demonstrandas accedune; eo ordine collocandas, ut praecedant
illx gux folis detinicionibus, axiomatibus _ postulatis probari poltint; sequaneur alix qua
ab his dependent; sic dispolitae, uc d praeconceslis et anceprobaris demonstrentur reliqua.
Ouamrto s e Co Vccatur; ut (verbi sraria) qua 2d Punctum
spectant omnia praececant; deinde quae ad Lineas rectas et curras; priulquam de Anu
LiS auc Figuris dicacur quicquam: liem uc Gnivertalia ance cractancur quam Parricularia-
cum haec in illis concineantur: Ruclidi tamen rilum est ea invicem miscere, quae Puncta,
Lineas, AnsulOS, e Fisuras Spectan: e prius particularia nonnunquam tradere quam xe
neralia quibus ea contincantur; eo quod illis opus lic ad haec demonstranda.. Hlinc incipic
PrOP. T. d Constructione Prianguli aequilateri (quae ex solis detinitionibus et postulatis ab
SolrI posset) quoniam ea ltatim opus Foret ad prop. 2. _ 3. Oux tamen, post propolitio.
nem 22, (qua docetur criangulum constiruere quae latera habeat datis rectis aequalia,) non
Foret necellaria, ut quae in hac contineatur. Sed non poruit propolitio 22 prXmIII, quo-
niam ad hujus constructionem ee demonstrationem aliis opus erat nondum cracliris. Simi
licer, Si ance tuerit tradita provolitio 32, (criansuli ansulum exrernum aequalem elle duo-
bus oppolicis internis) non opus elser propolirione 17 (qua oltenditur, urroris duorum
ese majorem;) quippe qui est utrisque simuL aequalis, est urroris major. Item post demon-
Stratum (quod HF ad PFOP. 32.) Frianguli eres angulos duobus rectis aequales esse; omitti
Posset prop. 10. qua docetur, corundem erium duos quolris duobus rectis elle minores. Sed pro-
Policiones 16 et 27 achibenda priuserant ad probationem eorum, quae proposicioni 32 vro-
banda inserriebant. Adeoque erant illa particulares praemitrendae; neglecta concinnitatis
consideratione.
Si quidem in Machemaricis (ur in aliis disciplinis) oporreret (absque probatione) discen-
rem docenti credere: toret ea concinnitas prxoptanda: Sed cum eam sibinecessitatem impo-
nanc Machematiei, ut probentur omnia ab ante tradicis; necesse erir cum in cradendo ordi-
nem obserrari qui erir ad probationes necelTarius.
Considerandum enim est Corpus Geometrix, non ut A.diticium ante conditum, et jam de-
scribendum; sed uc jam in condendo, cujus partes alix alias sustinere debeant.
Oui Palarium jam conditum Patasir de scribere; porerir ille, si liber, uno capite Fenestras
omnes describere; (quor sint, quo ordine disposirxe, et quomodo adornata:) alio, oltia:
tum crres; (aut, Silibet, ab his incipere:) acque cum (introlpiciendo) aulam, exnacula, c2-
meras; tandemque ad cellas descendere, et Fundamenta. Sed qui condit hoc xditicium, inde
ordiri necesse haber, unde poltit; et rali ordine procedere. Adeoque d̀ L’undamentis ordiri
oporrebic; et post Cellarum parietes positos, contignationem primam imponere; acque cum
oltia, Tenellaou Cante  Conuee, un camerationi inserrientes; deinde, post se
cundam contignationem, oltia, fenestras, aliaque hic necellaria construere; e Sic porro, do-
ec ad tectum de cisestane Perreatu. Alio plane ordine quam quo condiri delcripior
(Concmmtarem LCcM)  Pracetel. Palslerque eomecta, de lineis, angulis, tiguris, miltim
Lalsterone in aliis aliarum rerun eaccaltonibus, methodice duponendis; quanquam ante
Tradita praecepia ului esse postint, non tamen ad ea stricte adigendus est cradiror, quin mulia
debirrio permictenda sine, eoque judicio ucendum, ut mechodi apices minuculi non impedi-
6. Perspieuituris; ut tales adhibeantur voces, phrases, et loquendi tormulae, quae clarii.
uts eo ordine quo contuueiat et demonltranci postulat neceltitas.
memio tinc ei quod pocillimum intendebacur

## Folio 190 — 867984570:0948
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000948.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
t
C
N L
 in superiordus, praeter aliorum loquendi formam, Propositiones sin
sulares pro Oniversalibus habeam; (L ib. 2. cap. 4. 8 lib. 3. cap. 20.)
tem, Syllorismos Arpocheticos vulso dictos, ad Cacesoricorum Modos
Ficuras referenaos, (Lib. 3. Cap. 26. C5 seq.) Aristotelem in utroque se-
cutus: Idque (locis citatis) satis me confecisse judico: Visum tamen est (cum ea res
Laradona plurimis videatur) Dissertationes duas hic subnectere, quibus rem illam
jam olim fusus prosecutus erant. Cumque (Lib. T. cap. 6. C alibi) insimuatum si,
Accidentia omnia (prout a Subllantia distinguuntur) non tam Res, aut Pntia, cen-
senda esse, quam Modos Fntis (ut jam loquuntur,) seu (ut ristoteles) orros orrae
(quanquam ea sit Disputatio Metaphysica maris quam Lorica) duabus illis Tertiam
subjuneo Dissertationem quae eo sectat. Duae quamvis de Ouantitate nominatim
acat, (eam que ostendat MOdALLLEE tantum a RC quanta differre;) idem tamen (hoc
confecto) ad alia item Accidentia extendendum erit. Duorum etiam pleraque jam
olim apud Metaphysicos censentur haud plus differre: qui ad differentiam Praedica-
mentalem jufficere docent Modalem differentiam, aut etiam Rationis saltem ratio-
cinata. Atque harum quidem Disertationum Primam e Tertiam, jam olim con-
scripseram pro Thesibus (ut loquuntur) quas in Fmanuelis Collesio Cantabrisix
(tum Fuvenis) Dispucationibus ibidem publicis defendebam, A. D. 2638, 81639:
Annoque 2643 edidi. Secunda paulo serius (sed jam ante multos onnos) conscripta
estus Annoqul 1007 frnum edrta.
loitr

## Folio 191 — 867984570:0949
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000949.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Propositio Singularis, in dispositione Syllosislica, Jem
Det udit dim Mmdiscuo.
THILL intelictus et AS ingeniis (si Scalisero credamus) quxe mordicus seneiunt
Majores noltros h Horasse: quae que pertinaciter euentur errores, quos ii, qui
commilete, _VIVCTCI, CMCLIaLENE. Xanenor rap BWV ier Decoror orte un spaprave
monrois, ru pti oncos agvoirarte, ru se noncos necricta, sd se aurnesceor deatorra. Onde mihi nun-
Propolitio singularis, apt LogicOS, vel pro Parriculari, vel pronora quadam specie ha-
bica CU: cum mihi caeen eam ad Oniversalium clastem perrinere, luce meridiana clarius
Cujus in examine, pro Lemmate habeatur; F’ormalem rationem Proposirionis constare
in Compositione Prxedicati cum Subsecto. Ouod satuit Smielecius, disp. F2. Gu. 7. (qud
compolitio seu nexus praecipue in Copula accenditur.) Ex vario ipitur modo compotitionis
horum extremorum, alius acque alius propolicionis Modus oritur. Obi itaque composicio
seu nexus praedicaci cum Cubjecto Veretit, es ur se res haber, propolicio Vera est; ubi nexus
leu applicatio False tit, ea Falsa est propolicio: lint parces, hoc ell, termini simplices, tire
verx live FaIIX. Onde haec propolicio, FTirco cervus est quoddam conslatum ex LTirco
Cervo, vera est; licet uterque terminus talsus, tallicare scilicet simplicium cerminorum
hoc est, Non. Lns, seu Fnsracionis: (FnS eni eE VeTUM CONVErTUNEUIT.) IIIa VerO, La
pis est homo, Falla est, licee termini veri veritare simplicis apprehentionis, quia Falso appli
CantuT. Tiem, cum Necellarius est nexus terminorum, provolitio Necellaria est; sine licer
termini, Entia contingencia. FF sic in reliquis affectionibus propolicionis.
Cum autem Compolicio lire nexus cerminorum, in qua constai tormalis ratio propositio
nis, in Vinculo actendatur; hinc seqguitur, affectiones propolicionis judicandas cMe, non
ratione Terminorum, sed porius respectu Vinculi. Onde Axioma AHirmatum, a Ramo
detinitur, cujus rinculum attirmatur; Negacum, cujus rinculum negatur: sive termini sine
attirmati, live nesati, parum interest: Hlac propolitio isitur Omne non rationale est non Bo-
mo, elt proposicio aftirmacira, licet extremum utrumque sic nesans: IIXC vero Lapis non
est homo, elt propolicio negans, ex terminis utrisque aftirmariris. Idem dicendum de pro-
politione Simplici e Compolita; ad vinculum scilicet actendendum esse. Onde Gutberle.
ehus hanc propolitionem Animat est vel homo vel brutum, axioma limplex esse Catuit, nOn
disjunctirum, cum uno verbi rinculo contineatur; licet polterior terminus sic disjunctus:
Tlanc vero proposicionem, Omne animal vel est homo vel est brutum, credo eum inter axio.
maca compoia numeracutum.
Hinc colligo; Scalias provolicionum affectiones, ita eriam Eniversalicatem de Parricula
ritatem lumendas elle, non a cerminis, sed a terminorum compositione ee nexu. Aftectiones
enim Formam leguuneur, non Materiam. Male igitur a plerisque Logieis distribuitur
axioma, seu propolicio, in Univertalem, cujus subjectum est univertale; P’arricularem, cu
jus subjectum cst parciculare; ee Singularem, cujus subjectum est singulare: cum distribu-
iio pecenda ellet a modo compolicionis, quod est Formale in provolitione; non d quanci
rate terminorum, hoc est, a parte materiali. Propolicio ergo Onirertalis clt, in qua appli
cario praedicati ad subjectum elt univertalis; Parcicularis, in qua applicatio elt parricularis.
NNec aliaS cleSa CO.
Ouid aurem relim per praedicationem vel applicationem univertalem de parricularem, me
lius ex Craeca Pristotelis appellarione, quam ex Latina Incerpretum elucelcet. Quod enim
nobis est Onivertale de Particulare, illud Aristore li est radons _ nuri piper, de 1oto e parte
sire secundum parrem; hoc est, de lubjecto vel toro, vel secundum partem: non autem
X merscot t dus quibusdam. Juare non minus recte redderetur totalis et
parihaus plaedicatio; quam Onivertalis e Particularis; nisi quod mosalirer obtinuerie.
OniversaiSiSItur praedlicatio elt, quando praeclicatum Mertur radono, de toco subjecto, (10.
cum incelliso Praedicationis, sire toram ejus lacicudinem de ambitum praedicandi;) quando
seilicet praedieatum rocaliter acribuitur subjecto, Non partialiter cum reltrictione ad ali
quam subjecti parrem, sed ad peculiare quiddam incra subjecti ambirum comprehentum
tunc nimirum quando de quocunque dicitur subjectum, de eodem dicatur etiam ee praedi
Cacum. Tgitur haec propolicio Omnis homo est animal, elt Vnivertalis; quia nihil continecur
Tub ambicu Fcominis, seu de nullo dicirur Lomo, guin ei de eodem dicatur Animal. Faec
autem
quam ablurdum risum est, d communi sencencia cum ratione dillentire
Temper vilum est

## Folio 192 — 867984570:0950
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000950.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Propositione Sinculari.
autem liquis homo est doctus, Particularis; quia non de tora hominis specie dicitur, sed
 peper secundum parrem aliquam, hoc elt, de aliquo indiriduo sub ea specie. Non autem
ideo universalis est prior provolitio, quia nora Omnis praetigitur, et polterior parcicularis
quia ei praeponitur aliquis, (utinonnulli, ex cironibus praecipue, arbitrantur:) Non enim
ideo Dniversalis est, quia noram habet Oniversaliraris; sed, quia universalis est, ideo nota
praeponitur; ut agnoleit Dounamus. Noca isitur universalitatis delignat aliquando univer
talem proposirionem, non aurem Facit. Idem dic de nota particulariratis.
Jam vero, ut ad praelentem controvertiam accedamus; in propolitione singulari, necesse
elt, ut praedicatio se nadbno, de toto, cum subjectum lingulare arouor sic e indiriduum in
partes, (subjectiras incelligo; loquimur enim de coro prxedicationis, non integrali;) Impol
libile enim est ut aliquid n pepor secundum partem dicatur, de illo quod arquor elt 
parces nullas habet. Necesse isitur cst, ue quiequid de Indiriduo dicitur, sire subjecte
Singulari, dicatur de toro; e, per conlequens, proposirio lingularis semper erit redonis.
Acque hocipsum est quod rult Aristoteles; ee qui aliter sristotelem exponunt, detor-
QuenE non interpretantur. Audiamus isitur cristotelis mentem de propolitione Vnirer-
Tali, sre, quod idem ett, de dicto re merros nyn underos, de omni de de nullo: Td N oncs
Dexcererieco, ni no naro nartos ramroecida da repor daresco Tavriv SWV. Aegope SE Wd XE narros naery.
roeciode, orar under n  roncitis nabeur nab E dureeor s nex duoerar ni rd nala, unseros corabras. Ouid
disertius diei postet procaula nostra. Tune demum nara merrds (non naeru mertcor) de omni-
(Sve de TOco,) dicitur aliquid, quando nihil subjecti accipere licet, de quo alterum (hoc est
praedicatum) non dicetur. Alumo. In propolitione lingulari attirmance, nihil subjecti su-
mere licet, de quo praedicarum non dicatur. Concludo igitur. Propolicio Aingularis aftir-
imans, elt nara narros. (Fodemque modo, propolitio lingularis negans, erie nara pnserbs,
Verbi graria: Si dixeris Socrates est aoctus: Ouxro, quidnam est intra ambitum Socratis.
de quo non dicatur Doctus: Si nihil; isitur erie nara narros per pristotelis detinitionem. AE
vero, cum Socrates de uno solo homine dicatur, e de illo dicatur doctus; nihil aliud So-
cratis lupetct e quo negetur: ut patet
Idem licer concludere ex ipsius Rami detinitione: cum detiniat Axioma Speciale (quod
poltea subdiridie in Particulare e Proprium) esse; quando consequens non omni antece.
denti actribuitur. Sed quam bene conrenit haec detinitio axiomati Proprio, quae tamen illi
est altera species axiomatis specialis. Si in axiomate proprio consequens non omni antece-
denei eribuatur, ostendat quaeso cui non Si autem hoc oltendi non possit (ut quidem non
Pote(t) qua ratione dicat non omni auribui, non video; cum non omnis ee quidam non idem
valere, ex regulis Aequipollentix, certissimum cAt. Vel isitur oltendar Pamus axioma
proprium astirmans Nicui non accribui, rel ego illi negabo, non omni accribui; ec, per conse-
quens, definitionem Cuam, axiomatis specialis, non convenire axiomari Proprio. Mala isi
tur detinitio illa lic necesse est, quando detinirio generis non convenit utrique speciei. Imo
vero, sirem expendamus, inveniemus alteram speciem, Scilicet axioma particulare, (quod
contradistinguitur axiomati proprio,) ejuldem prorsus esse lacicudinis cum Genere, scu
Axiomare speciali. Nam axioma Speciale est, quando consequens non omni antecedenti
actribuitur; Parriculare, quando consequens parciculariter antecedenei actribuitur. Fantum
igicur distane axioma Speciale et Parriculare (h. C. genus _ species) quantum non omni 
parsiculariter. Duod quancillum lic, ex Gurberletho dileas; qui explicaturus, quid relit
Ramus per particulariter, exprestis verbis contundir: Particulariter; inquit, Boc est, non
omni. Patet isitur, quam lericer aganc Ramistae, dum genus d specie, illis vocabulis distin.
suant, inter quae ne ipsi quidem ultam agnoleunt differentiam.
Sed ad Aristorelem revertor: Oui duos tantum agnolcirmodos prxedicandi; de toto et
de parte, nedons ny nara usper, Oniversalem e Parcicularem. Nec quidem pocuie plures ad
multere. Ouicquid enim de alcero dicitur, neceltarium est ur vel de illo Poro rel de iptius
Parre aliqua dicatur. Ouicquid eriam ab alterO remOvetur, vel a FOc0, vel a Parte cantum,
remoreatur necelse est. Nec enim postibile est medium invenire, quod de altero dicatur,
nec tamen de roro, neque secundum partem. Pro certo igitur ee indubitaco principio Po.
natur, Omnem propolcionem (Cates orieam incelliso) quacunque demum ip(a Sic, vel Vni-
vertalem elle, vel Parricularem, hoc elt, vel radens, vel narâ pepor
Arque hinc pacet, perperam tecilte Ramum, iptiusque sequaces, dum, praeter Syllosil.
mum Gencralem e Specialem, Proprium adjunxerint. Ouum enim proxositiones propriaS.
seu Singulares, non pocuerine Particularium regulis coercere; commenti sunt novam quan
dam syllogismi speciem, aliis ancea incornitam, quam Proprium appellant. Fcaxiomata
propria quae illi inter specialia numerabant, a reliquis specialibus discrepare videntes, ab
omni yllogismorum specie antea noca abhorrere arbitrari sune: nescientes interim, lalcem
non adverrentes, iisdem quibus ccHera Leguus Ceri.
Pater etiam, quid judicandum sic, de quadruplici Propoticionis divisione, in Vnivertalem.
Particularem, Indetinitam, ee Singularem: Nimirum, Species sine necesticate mulciplicari:
ei Sngularis semper reduceuca  al Oniverlalem; Indetinica rero, nunc ad hanc, nunc
ad Parrieularem. Arque hoc acldum mentem Aristoretis; qui quadeilariam illam divisio
nem
Thel

## Folio 193 — 867984570:0951
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000951.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
2Cl.
e Propositione Singulari
pradictas duas species, Oniversalem d Partletirarem; non aurem quali quid elter ab uerisque
distinctum; led, quod ex ipla propbitionis rerbis rix latis constet, ad ucram duarum redu
cenda (C, (cum lignum indicem non habeat appositum,) e pro lubjecta materia nune ac
hanc, nunc ad illam reteretla lic, semper tamen ad alterurram. De Singulari vero propoli
nem nusquam (ni Fallor) cradidir. Nominat, Fateor, Indetinicam propositionem, praetet
tione, Ac verbum habet,  po et, cum lempet scducena ut da Ohirertalem. l’erpe
ram caleH a Loga Prellque incruditur, quasinora species, omnino contra rationem, men
cenque Aristotelis
Arque hactenus probata est Thetis nollra d priori, ee quidem demonstracire. Subnectam
et arsumenta a polteriori nonnulla: ut lucidius appareat reritas. Sed praemonendum
eltus eorum aliqua universalicer concludere de omni proxotitione lingulari: alia vero parti
culariter, ita tamen ue quae illic concluditur de una, poruerit de qualibet; atque haec, in
ductione facta, idem valerene acti concluderetur universaliter: alia denique ducta else ab
ejulmodi proprieratibus, quae solis universalibus conveniunt, non aurem omnibus; unde nec
omnibus igularibus; qua scet ri Cua probene rantum aliquas lingulares universalium rim
habere, Cuucamen, hoc concelle, pauci sint qui reliquum negarent (cum nulla Tusticiens
ratio assHari pollit eur quaedan ne univertales non aurem alixe) ralebunt e haec argu
Pximo isITuI. Major in prisa ee secunda tigura temper ete nodone, (ul a pluribus ante
hac demonstratum elt:) Ac aliquanido est lingularis. Ergo, aliqua Paltem singularis est nd
Donor. Vel SiC. Ouxcunque proponcio porelt ee major in prima vel secunda tigura, ca est
nadons. Sed qux libet propon sinsularis porest este major et in prima ec in secunda tisura
menta nos  Mnus quam si ellene univertalia.
Ergo dec. Tulto in prima in Barbara
Bar Aucustus fuit Imperator
ba Octavius san Ausustus. f.18C
ra. Octavaus sint imperator.
In secunda l Camestres.
el. Llomerus non fuit Romanus. FrBC
TreS. Flomerus non fuit Virgilius.
Ft quidem es Ponel in quibuslibet modis utriusque figura: imo in quocunque modo
cujuscunque tigura, allumprâ quacunque propolitione lingulari in locum univerlalis. VF
experienti ridere erie cuilibet.
Secundo. EX puris particularibus nihil concluditur. Acex puris lingularibus aliquice
concluditur. Ergo, lingularis non est parricularis: ee, per consequens, elt univertalis; cum
ante probatum lic, nullam poste tieri praedicationem, quin erir vel radbru, vel nara pepor
Major in contesso est. Minor exemplis supra adductis probata est.
Non solum aurem ex sinsularibus puris concluditur aliquid, sea ex mixtis singulari cum
particulari, non minus quam ex universali cum particulari: Sed (ut illic) semper conclu-
ditur parcicularicer, cum particularis propolicio sic debilior pars. Verbi gratia.
Cam. Virsilius suit Romanus
Da. Pireitius fuit doctus
Icem
no. Aliquis Poera non fuit Vireilius
ri Aiquis Poeta fuit Virgitius. Frge
uquis Loeta fuit aoctus.
Vel. Vireilius non fuit Craecus
i Aliquo Poeta fuit GracaS. ErsC
Obinocandum obicer, hos yllogilmos, c naso aloo coun ea  at ae pat
ticulari praemillis, ad nullos nam iolos icciet poile, cum camen conlequenta de laris tir
ma sic et perspicua: nostra ransens fe polita, tacile ad stotens bcos reducuntur.
miltarum, liert non porest ut altera lic propolicio singularis, altera particularis, cum de lub-
jecto linsulari non possic praedicari particulariter.
Pertio. Fres ponuntur gradus necellicaris; nara rarte, nal avros i nadens recoror. Contel
Cum eltetiam apud omnes, superiorem gradum necelsicaris semper etiam includere inferio-
rem. Unde propolicio naed auro elt etiam proposirio nara marte, propolicio vero nadbno reco
ror est ee nad avro ee nar rarte. Ac propolicio lingularis (xepe elt nab avro. RrsO e nara mar
20. Verbigraria, Soerates est animal: Plato est substantia: Bucephalus est equus; Tune
Ouarro. Omne genus praedicatur Oniverlaliter de luis speciebus, (ut de cMlentialiter:
AC Individuum, salrem secundum Ramum, clt species: Frgo de Indiriduo praedicatur sc.
ad Indiriduum: AE genuS PradiCatuE MMIVealet Cnadbas de lua specie: F.rgO e specI
de laciriduo. Porelt ets auum esse univertalis propotirionis subjectum.
Suluco. Probatur ex Lesn earectionum. Socrates non est equus, et propolicio ne-
2MS
In cercia tigura non insto; cum enim in cerria tirura idem sic Cutjcetum in utraque prae
provolitiones F Renciales, in primo IDO M pt sc. Sunt enara narie.
nus univertaliter. AUE, S nOn SIc genuS; tamen ut se habet genus ad Speciem, ita Species

## Folio 194 — 867984570:0952
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000952.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
net
laris. Ergo ec. Probatur MIOI. Ca P PaLIICHTALIS RESANS, CONVETTILIE FAMEIIM
De Propositione Sinculari
sans; eaque rel unirersalis, ve nos dicimus; vel parricularis, ux alii. Non aurem parcieu-
Fst ergo haec propolicio non parcicularis, sed univertalis. Paret etiam ulterius ex ipta Con
modo per Contraposicionem. At propolicio haec convertitur, primo, conversione simplici
nullus equus est Socrates; secundo, per accidens, aliquis equus non est Socrates. Veroque
hoc modo convertitur univertalis negans (eaque lola,) neucro vero particularis nesans:
vertione: Convertitur enim singularis negans, in univertalem; at in conrertione nuN
quam auxetur quantitas, Exepeminuitur. Tierum: Socrates non est Plato, converritur, P lata
non est socrates: AC particularis negans non converritur nisi per contrapositionem.
Sexco. Fx regulis Reductionum. Propono enim hunc Syllosismum.
Cel. Sur intersec Cectorem non supervixit bello Trojand
aOmnes Graecireduces supervixere bello Lroyano. Frxc
xC. Nullus Craecorum reducum fuit interfector Flectoris.
Dico hunc syllosismum c  Cesare ex majore univertali; duplici ratione: Primo,
major ellet parriculatto, conclusso loret partieularis, (quia semper sequitur debiliorem par
rem: ) at non est. Frso. Sccundo, per modum reductionis; reducitur enim ad cctarent
Nulus qui supervixit bello Frojano fuit intersector Flectoris.
Ja Omnes Graeci reduces supervixere bello Trojano. Fr∞O
xent. Nullus Craecorum reducum fuit interfector Llectoris.
Hic Syllosismus s ellet ex majore particulari, non ester in ullomodo. Nec uspiam apue
Ramum invenietur ejusmodi syllogilnus, (cum tamen de rerissimus sic ec ucilissimus:) Ime
nec (polica illorum hyporheli, scilicet quod major sic particularis) reduci pelser ad alium
modum. Laum accipe,
Ce Author Epistolae ad LTebraeos non fuit auditor Christi. FlCb. 2. 3
dOmnes duodecim selecti fuerunt auditores Christi. FrSe
re. Nullus ex duodecim selectis fuit Author Fpistolae ad Flebraeos.
Impostibile aurem elt in ullo ex Rami modis, per hoc medium, probare hanc conclutionem
Sexcimo. Hlunc Syllosismum propono,
Pet peonrertto majoris; sic
Omnes magnanimi sunt fortes.
hersites non est fortis. LrgC
Thersites non est mununmus
Hic Syllogismus vel est in Camestres ex minore de conclusione unirertalibus; vel in Bd
roco, ex eildem particularibus. Sed non esse in Baroco, sic probatur. Syllosisinus in Baroco
non porest reducinihi reductione per impossibile: At hic syllosimus reducitur ad Cetarent
reductione oltentira, eodem modo quo Camestres; Scilicer transpoliris praemistis, et minore
conclutioneque simpliciter converlis: Iloc modo
Ce. Nunus porus est Tbersites
la Omnes, maenanimi sunt fortes. Frgo
rene. Nullus magnanimus est Tbersites.
Frat isitur in Camestres, ex minore ee conclutione unirertalibus; non in Baroco, ex iis
Darcicularibus.
Intinitus estem si Cingulis infilterem quae hac in re dici pollent: Unico argumento con
cludo.
Octaro igitur e ultimo. Propolitio lingularis nec Fortiorem nec debiliorem vim habet
quam Cnivertalis; ergo eandem dt aequalem. Non Forriorem: Ouia ex praemistis univer.
tali e singulari aliquando concluditur lingulariter; (quod non esser E universalis eslet de
bilior, quia conclusio semper sequieur debiliorem parrem:) ut in hoc, de similibus innu-
meris;
ECS. Thersites non est maenanimus.
Nec debiliorem habet: Ouia ex unirertali ee singulari aliquando concluditur unirerta
liter: (quod non estet Li lingularis esser pars debilior) uc in höc Syllogismo, ec aliis.
Cet. Incerfector Flectoris non supervixit bello Frojano.
a Omnes Craeci reduces supervixere bello Frojano. Frgo
rC. Nullus Craecorum reducum fuit intersector Flectoris.
Cum ixitmr nec Forciorem nec debiliorem rim habeat Singularis quam nirertalis; sequi
cur necellario, Propolitionem lingularem eandem rim in dispoticione syllogiltica semper ha
berc, quam haber unirersalis. Ouod erat demonstrandum.
Corollaria, e Objectiones solutae.
tunc sequitur, primo, Propolicionen u uacem attirmantem de nesantem oppon imme.
diare, hoc est, contradictorie. Nam sublaca Oniversalicate attirmAnLIS, BOHIEUIT nESanS na
dejuttur secula, Propoticionem universalem attirmancem converci convertione sin
plici
Cam. Omnes marnanimi sunt fortes.
et Thersites (non est fortis. Ergo
Sbnu. Ouoniam praedicario parrialis non porest esse de eo quod est aropor

## Folio 195 — 867984570:0953
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000953.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
indiriduo Tubjecto dicitur, dicitur nadons
de eo quicquid dicitur, dicitur universaliter.
Proposat Snsulari
Sequitur tertio; Conclutionem in terria Ha esse nadons (contra quam docent Logici,
Objiciet forsan aliquis; An igieur, Socrates est aoctus, perinde est ac Omnis homo est do–
altera Rationalitas univertalicer actribuitur Flomini, de recte; in altera vero universaliter
acrribuitus AMmal Leamale. Pariter cxo, non (inquam) perinde est Socratem doctum
dicere, ee omnem hominem; subjectis enum ditterunt, quamvis urraque propolitio sic uni
versalis. Docrus univerlaliter praedicatur de scerate, non de TTomine
Orsebit. Dici universalirer, est aiei de mussis. F’areor in praedicatione simplicium termi
norum, non in praedicatione proxolirionis. Aliud est aici de mulsis in tractatu de praedica
vilibus, aliud dictum de omni in tractaru de proposirione. AE nunc agitur, non de quan
citare limplletum terminorum, Led de quancitate propolicionis de termnorum nexu. Oni
vertale, leu ror communis, porest esse subjectum propositionis particularis; de Indiriduum
Pariter, seu rox lingularis, Subjectum proposicionis univerlalis.
Facendum tamen elt, Propolicionem singularem lericulam aliquam discrepantiam habere
ab aliis Oniversalibus, (ut in Corollariis videre elt,) non ramen talem qua lingulares ex
univertalium numero eximat. Fria lunc, nec scio plura, (et plerique Forsan ne hxec atten-
derent,) quae discrepancia speciem exhibent: Obique tamen provenic d maceria proposicion
Subltrata, porius quam a Formali provolicionis dispolicione: nusquam collicur illud in quo
Formale propolicionis universalis consiltic; quod hoc est, uc nihil inreniacur intra subjecti
ambicum de quo non allatus paecalm. Expendam lingula.
Primum hoc eAt. Onivertalis propolicio altirmans ee nesans, opponuntur Contrarie
Singulares rero Contradietorie: carumque utraque porelt esse talla; harum non ica. Siquis
hinc argueret, propolicionem lingularem rim univertalis non habere;
Relpondeo primo: Eodem argumento probari posse, nec esle particularem; quia neque
provolicio parcicularis altirmata et negata opponuntur Concradictorie, sed Subcontrarie:
es carum utraque pocest esse rera; harum non ita. Sicui Ramus videatur Paris cariste, que
syllosimum proprium divertam speciem conttiruir cam a generali quam speciali: Regero,
F. ad hominem: Male pro Ramo arguitur ex iis, qua ipse pro nugis habet, et ex Logica
Tua exulare fecic. Ille enum de Oppolicione, Aiquipollentia, et Convertione propolitionum
nihil sabet; uc nec de Reductione syllosumorum. 2. Norum praedicandi modum Facere
non Docelt, cum impoltibile sic aliquid de aueui, quod tamen nec de toro, nec secundum
partem ac eo dicatur. Or supra Fulins explicaruS.
Respondeo secundo. Non singularibus tantum hoc accidit, sed ee aliis univertalibus
quibuldam. Nam L. in materia necellaria e impossibili, ex negatione e affirmatione uni
vertali, alcera semper rera est, altera Falta. Inde regula illa; Quod contrariarum, in ma
teria Concinsenri, urraque porest esse Falsa. Idem accidit in propolicionibus factis per Omne
collectirum. Quas lalen usretrates etle, demo, quem scio, necaric. (Poltene tamen, ta
ceor, eadem ratione, qua nesant lingulares: sunc enim revera lingulares illae, eum praedi
carum nonnisi uni ancecedenti cribuatur.) Fujulmodi namque propoticiones, Omnes Apo
Stoh pa auodecim, e Omnes Apostoli non sunt duodecim; Item Omnes Planetae sunt septem
ee Omnes Lunetae non sunt septem: non minus lunc Concradictoria, quam Pirsilius est Poeta
et Virsilius non est Poeta. Si igitur illas pro universalibus agnolcane, cur non et Singulares:
Relpondeo cerrio. Racio hujus concradictionis incer proposirionem lingularem attirman
tem e neganrem, pendet ex necessitate materix, porius quam ex ipsa propotitionis natura 
Forma. Quories enim subjectum universalis proposicionis est dirisionis capax (ut in distri-
butiris ee materia contingente,) ee praedicatum sigillarim applicatur subjecti parcibus, attir-
mans e nesans univerlaluer, non opponuntur immediate de contradictorie, quia licet ali
quid de Foronon recte attirmetur, de Parce tamen attirmari poceris ergo nec de Totone
sabitur: ubi vero materix necelitas particularem praedicacionem ommino prohibet, ee ne
nexatu  OppoluX immccllaue, Particularis enim incermedia eo ipso exeluditur
Nec
Dlici; _ particularem attirmancem converribilem in provosiionem na dons quories praedica.
cum conrertenda elt Indiriduum. Posiro enim praedicaco in locum liibiecti, quiequid de
quories minor terminus Syllosimi, (hoces, praedicacum minoris,) elt Individuum. Ouie
praedlcacum minoris in certia tigura, est subjectum conclulionis; quod cum lic Indiriduum.
Eus Non est. AC, inquier, quid ni. cum utraque provolicio sic univertalis. Recte. Sed
replico; an omnis bomo est rationalis, idem valet ac omne animat est rationale. Negabit
credo. AL, inquam, Ouared annon ucraque est univertalis Fs cerce. Conjicio quid re
Sponturus est; utraque propolicio est quidem univertalis, non tamen aequipollene; quia in
laria de impossibilu et in untreriali collectira, ut de in propositione lingulari;) ibi prae
Dollic, proxier arquiar de incirilibilitatem LuB Cl.
cellario requirie, uc, quod de illo subjecto dicatur, dicatur de Poco, (ut in materia necel
dicacum ve de toro dicieur, vel de toro lesatur, cum de parre diei et de parte nesari non
Relpondeo gparro. Consequitur hoc ex nostra cheli, non eam oppugnat. Si enim quic
quid de Indiriduo dicitur, dicatur nadons, impossibile cst ut secus eller quin attirmario e

## Folio 196 — 867984570:0954
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000954.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Propositione Singulare
Ntec aliunde patet rario hujus oppositionis immediatx, quam ex hoc Fundamento. Vel
enim temper nadons praedicatur (prour nos asterimus) rel semper nar peper, vel aliquande
de coro aliquando secundum partem. Si semper de parce; licet de una aliqua dicatur, quid
impedie, quin de alia nesetur, ita ut aftirmacio es negario simul fint verx: cum aftirmario
parcicularis quoad unam partem non impedias nepationem parricularem quoad aliam par-
rem. Si aliquando nadons aliquando nara peper, (Prouc Ramistarum doctrina ridetur in.
nuere; qui quocies una praemilsarum propria est, eam pro parriculari habene, non aurem
l ueraque CF propria:) Si sic, inquam, (quamris id sratis dictum sir, nec ulla appareat ra
lio, cur hac non illa sic univertalis, imo cur eadem promitcue nunc sic universalis nunc
particularis;) oppolitio nec sic estet immediaca: licet enim altirmario naedoas Falsa Lt, Pol-
set tamen quoad aliquam parrem (si aliquando partialicer praedicetur) vera esse; unde nec
negatio nadons vera: Possent ergo ee nexario ec actirmario simul esse Fal(X, e nOn CONrA-
dictorie opposiex. Necesse est igitur, ur, Si opvonantur immediate, ideo sic quia singularis
propolicio semper est radoas, unde vel de roro dicetur, vel de roro nesabitur. Contirmar
isitur Thesin nostram, non oppugnat, quod ridebatur prima tronre debilitare. Et hoc telo
reperculto, eadem opera repercurientur d reliqua.
Secundum sequitur. Provolicio parricularis aftirmans converri aliquando potest in sin-
pularem. Unde sinsgularis rideri porest non majorem habere quancicarem, quam habet par-
ticularis; quia in convertione non augenda est quantiras. Verbi sratia, Aliquis Boro est
Socrates, erso Socrates est homo.
Respondeo. Vi convertionis, sequitur Pominem dici de Socrate: Necestitate materix
dicitur nadono, quoniam de arouco nihil praedicatur nasa peger. Hlinc seguitur, necestitate con-
seguentis, Convertens nadens Conrerla nara ppor
Idem tieri necesse est, quories proposicio singularis affirmans converrenda est in lingula
rem verbi graria, Vireilius est Maro, ergo Maro est Virgilius. Oux converlio non est ex
particulari in particularem (ue plerique autumant,) nec ex univertali in particularem; sed
ex univertali in univertalem. Obi necestitare consequentix, sequieur Virgilium de Marone
dici; neceltitate vero consequentis, lequitur dici Catholice.
Respondeo secundo. Eadem est disticultas, Si pro particulari haberetur: Nam singularis
nesans converritur in univertalem negantem. Verbi graria, Socrates non est brutum, ergo
nullum brutum est Socrates. Ouare, si prior eNec parricularis, augenda esset quantitas.
Singularis igitur negans converritur simplicirer (ad modum universalium,) nunc in Cn-
sularem, nunc in universalem. Verbi sratia, Socrates non est Plato, erso Plato non est So-
crates. Item, Socrates non est brutum, ergo nullum brutum est Socrates. (Sieut, e con-
ira, Nullum brutum est Socrates, erso Socrates non est brutum.) Sin effent hae propoli-
ciones negantes parriculares, non ellent conrertendae nili per contrapolitionem.
Respondeo cerrio. Non in lingularestantum, sed e in alias unirersales aliquando con-
verritur particularis. Verbi graria, aliquot homines sunt omnes Apostoli, Crgo Omnes Apo
Stoli sunt homines, vel omnes apostoli sunt aliquot homines.
Elactenus ridimus, quomodo lingulares differunt a religuis unirersalibus in affectionibus
Propolicionis, Oppolirione seil. et Convertione: es illius difterentix rationem reddi non
postenili ex noltra Theti. Propusnac isitur chelin noltram, non advertatur. Vtur au-
cem maxime adrerlaretur, Ramiltas tamen nequaquam adjurat, (quos habeo eurcis opponen
res; reliqui cacite advertantur, dum, in paradismatis modorum, propositiones singulares
ponune pro parricularibus:) Ramista namque Oppoticionem, Convertionem, ecc, nihil cu
rant. Siixitur in reliquis, de quibus ipsi agunc, cum univertalibus convenirene, Paris est
cux ipsi Pase Lbctanenit acmntrane
Terrium sic eft. Propolicio unirertalis non concluditur in terria Boura, (hoc eAt, fe
cundum Pamum, in syllogismo simplici conracto:) Ac propolicio singularis hic conclu.
ditur.
minune conclutionem propriam in lno concracto: Oui detinitur à Ramo; Duandl
Areumentum pro exemplo ita subjicuut Lulticulari quaestioni, ut utramque partem antece
dens, ex assumptione affirmarum intensarar. (Si ergo quaestio semper sir Particularis, cexre
nunguam Propria secundum illos.) L. XPa hoc Donnamus; duastio inquit, debet esse
particularis; non generalis, aut proptca. Ilem, Rationem reddens cur silloeismus Proprius
CsTe dieiur ex urraque propria, nOn acx omnibus propriis, hanc altignai, duia in con
cracto splloersmo conclusio semper est purtacaris, etiam cum utraque pars antecedentis est
propria. Hoc igitur a Ramitis non dsCacum, qui hujusmodi syllogilmos non admittunt.
Dari vero conclusiones singulates in cerria tixura, cerristimum est, (licet rix quisquam
hie
hoc adrexterit.
Ba Da Maro est Poeta
caC. rap. Maro est Vireilius. FrBO
meitiro est veta
Sed neque hoc Ramictis opiculatur magis quam priora: Ii enim rem necgne: nec ad
Trem

## Folio 197 — 867984570:0955
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000955.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Tiem
de
Proposit
Ce. FC. Maro non fuit Ovidius.
Singulari
raF. LaP. Maro fuit Virgilius. FreC
CCH. TOn. Prechus non fuit Ovidius.
Eltam cum neucra praemictarum sic singularis. Verbi grattu,
Cc. FC. Nullum brutum est scerates
SiP. rII. Aiquod brucum est Bacephalus. lrgo
en. On. Bucephalus non est Socrates.
liem
Bd Da Omne brutum est animat.
ap. el. Aliquod brutum est Bucephalus. Fr8O
. Bucephalus est animat
Obi l major ellet parricularis, nihil concluderet. F. Net enim syllosisimus ex puris par-
ticularibus.
Hoc cories Fiet, quocies praedicarum minoris est Individuum. Consequentiae horum tyllo-
silmorum ex se laris patent. Quod si non, possent (si opus eAtet) ad primam fixuram
reducendo, demonstrari.
Sed neque hoc ofticit nostra altertioni. Nam
Respondeo (utprius.) Vi consequentix sequitur, de Bucephalo, praedicari animat aftir-
matire, Socratem negatire, ecc. Neceltitate consequentis, praedicantur nadons, quoniam
Tubjectum est arouor
Secundo. Sed in aliis quibusdam unirersalibus eadem cst disticultas. Verbi gratia,
TTi septem sunt stellae erraticae.
Tsi septem sunt omnes planetae. Frso
Omnes planetae sunt stellae erraticae.
Priplexisitur haec ditterencia, in propositione singulari ab aliis universalibus, neuriquam
epervat altertionem noltram, nec debilirar quicquam, (nisi propolicionem linsularem ideo
diceremus unirersalem omnino non ese, quia semper est:) Sed supponit ee contirmat. In
Tingulis enim instanciis, potico (vi consequentix) de cali subjecto heri praedicationem;
suopolico incerim quicquid de hoc subjecto dicicur dici nadbns, intereur hujulmodi praedica
eio univertalis. Ouod, ubi subjectum elt rox communis, secus accidir; potico enim de
subjecto communi dici pradicarum, nondum constar, an ea praedicario univertalis LC, an
Parcicularis; quoniam utriusque capax est
Propolitio ergo catesorica, vel eltnadons, vel nara peper. Haec nara pceo, quae non de
subjecto coro dicitur, led quoad partem aliquam subjectiram. IIla nadbns, quae de Subjecto
dicitur, quoad totam iplius lacicudinem praedicandi; hoc est, de parcibus lingulis subjecti
ris. Cujus subjectum, si sic rox communis ex muleis applicabilis, iis omnibus applicatur
etiam praedicatum, prouc in plerisque univertalibus: Sin rox sic lingularis, ee uni tancum
applicabilis; huic uni ee praedicatum applicatur; prouc in lingularibus, et in propolitioni.
bus per Omne collectirum.
Non enim eodem modo dicitur Omnes planetae sunt septem, e omnes planetae suntstella:
alcerum enim collectire dicitur, alterum diltribucire. Omnes diltributire, idem elt ac Sin-
euli: Omnes collectire, elt singulorum collectio. AC, lingulorum collectio, est lingularis
estque Locum (non univerlale, sed) incegrale. Plancra lune seprem; ac planctarum
Entas unica elt. Omne diltribucirum, est Cyncacegoremaricum: Omne collectirum, est Ca-
cerorematieum; eltque pars subjecti. Onde non recte concluditur, omnes planetae sunt
septem: Sol e Luna sunt planetae: F r8o Sol e Funa sunt sepcem; nili altumeretur Sol
 Luna sunt omnes planeta. Non enim Planeta, Sed Omnes Planetae, est subjectum ma-
joris, eslerque praedicarum minoris: Sumitur enim collectire.
Sire aurem de lingulis quibus arrribuitur subjectum unirertale, sive de uno cui actribui-
tur subjectum lingulare, dicatur praedicatum; urrobique camen, nihil subjecti accipere li-
cet de quo non dicetur praedicatum; quod, secundum Aristotelem, est Formalis ratio pro-
poticionis universalis. Ouare, ee propolitio de subjecto singulari, est propotico nudons,
sire Dictum de Omni. Ouod erat demonstrandum.

## Folio 198 — 867984570:0956
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000956.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Syllorismi ypothetiet
Syllosismi Tea, aliique Compositii resctctat sunt
mnes ad Aristotelicos Cateroricorum ius.
TOU Aristoteles, praeter tres ab ipto cradicas Figuras, carumque Modos, non alios ullos
esse Syllosismos. Ouo nomine a variis varie reprehenditur doctrina Peripatetica.
Sunt qui illam Redundancix inculane; quod, praeter Syllosiimos, alias enumerat ArgUI
mentandi Pormulas; Fnchymema, Soricem, Dilemma, ec. quas illi omnes ad Sylloxismun
reterendas volunt.
Verum haec lis facile dirimitur. Ouippe idem vulcipse Aristoceles. Neque enim ille
aliam hisce Formulis argumentandi rim inesse rult, quam qua d Syllosisinis oritur, estque
eo reterenda; ec, siquod de sequela dubium oriatur, ad illam normam exisenda. Syllon
ismos aurem docet, non semper Tolemni pompa, tanquam instructa acie, procedere: Sed
uexlurimum, expeditiori forma e per compendia exponi; Omilta provolitionum una aue
altera, ut in Enchymemate, sed quae Tubintellisatur, poriique ex reliquis animo suppleri
vel etiam (si postuletur) diserris verbis adjungi: Aut cciam, quod in Prosylogiimis Fc
lerius achue inlinuari; indicato tancum fonce, unde quis (non plane impericus) (yIIO
silmum formet: Nonnunquam etiam plurium sire Syllosilmorum sire tinchymematum
summulas in unam compasem srictim arctari, ut in Sorite, atque Dilemmate; quae tamen
si id exigatur, in justos Syllosismos re lolvenda elle incelligitur, a quibus totam luam arguendi
Doceltarem obriment. Ouxe quidem Syllogirandi Compendia, non quae potuerat omnia, enu-
merat; (quippe id infinici esser inucilisque laboris,) sed ex multis aliquor (speciminis gracia
Praelertim, qua Cua Calrem aetare porillimum obcinuerant, Carisque innotuerant nominibus.
eque aliud hoc est (adeoque non ab illis culpandum) quam quod faciunt Ramus eju sque
ANecla, quum suaS (quas rocant) Syllosismorum erypses recensent, ubi quid vel deticit
vel redundat vel cransponitur aliore quoris modo utatuT. Oux omnia, quum opus elt,
in jultum ordinem redigi ee polte, et debere, docent ipsi.
Redundantix limilicer inculane, quod Syllosismum distribuat in Dialecticum, Apodicti
cum, et Sophisticum; cum Syllosismi omnes, in quacunque materia, modo lint legirimi, le
quelam quod spectat, sunt pariter Demonstraciri; Cire quos Apodicticos vocat, live quos
Dialecticos: Sin tuerine non legicimi, ut sunt Sophiltici; ne Syllogilmi dicendi crunt.
Sed neque est haec lis ardua. Non enim (ylogismum Tristoteles in hos ut species distri
buit, quali, Formam quod spectar, hxe sint alix acque alixe Cyllogilmorum (pecies. Sed Syl
lositmorum quaedam Accidentia considerar, non ex Forma, Ped materia, seu re subjecta de
pendentia; acque pro diversa maceria circa quam rertantur, alios Dialeeticos, alios ADO.
dicticos appellat. L’ormam aurem quod spectat, rule omnes esse Apodicticos sire Demon-
Stratiros; nempe ex veris praemiltis non nili verum lequi polle in quacunque materia S0.
phisticos autem live Syllogilmos sire Paralosilmos quod spectat; non pro jultis Syllogiimo.
rum formulis haberi rule, aique imitandis; Sed pro ritiis: qui itaque fugiendi sune, et si
quando obtruduntur retellendi. Sicur, in Tabulis Geosraphicis et FIydrographicis, nOn
lancum via recta describitur; sed notantur etiam deria e scopuli, ut careantur; praeserrin
licubi majus est errandi periculum.
Msis itaque redundanciis hisce, quas srictim norase Cufticiat; defectus quos praetendunt
contiderandi veniunt.
Consantur alioui. praeter eres quas habet Aristoreles, quarram adhuc esse Figuram, quam
Calenicam dicunt, (urpore d Craleno, quod Scimus, primo indicatam:) sed ec, in cribus il
lis Figuris, alios adhuc esse ModoS, quos Indirectos vocane, ab sristotele omiltos; in qui
bus tamen Cerca Conerudenut vis est.
Ouod quidem neque nos inticiamur, neque inticiaturus esset Aristoreles. Sed dicimus,
omnes illos sive Ouariae Fisurx Modos, Sire aliarum Indirectos, non aliud este quam MO
dorum ab Aristorele traditorum detortiones, ee transpotitiones terminorum in licum minus
nacuralem. Non autem hoc voluie Lristoteles, non posse Modos hos transpolitis live cer
minis sire propolicionibus in alias formas decorqueri; sec, detortas illas Formulas, in legiri
mum ex nacuralem ordinem restitutas, non alios quam modos Aristorelicos conllituere
Nempe, tigura quarex modi omnes ad prima tisurx modos reterendi, modique indirect
reliquarum ad directos: a quibus non aliter differunt, quam quod propotiriones terminire
indebico ordine disponantur de minus nacurali; non quod aliam ab illis concludendi vim
lortiantur. Quod in singulis ostensi Facile esset, A id jam ageretur. Px quidem ne Ramu.
iple

## Folio 199 — 867984570:0957
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000957.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
quam Crrples illorum ab Aristotele tradicorum
d Cateroricos reducend.
ipseu ejutre alseclae, Aristoletem hoc nomine reprehendunt; nec alios este voluntmodos eos
Sed duplicis adhuc detectus doctrinam hanc insimulant. Nempe quod (yllorismorum
Simplicium modos Proprios non memoret; acque (yIIosimOS (quoS VOCant) Compositos
omittar omnes, neglisacque: cum tamen et hi ee illi Frequenti usu occurrane, jultamque ha
beant e naturalem concludendi rim. Sic enim Ramus lchol. dialect. lib. 7. Cap. 12. Doce
tur, inquiE, (lib. T. PrIOR. Cap. 22, 23.) Omnes syllosismos per tres fieuras expositas fieri e
concludi: e falso docetur. Sunt enim ex Propriis Fnunciatis Syllocismi qui praescriptis
lesibus in unaquaque fieura concludi non possunt. Sunt praeterea Connexi, auorum eene-
rum; sunt Disjuncti, duorum item generum; quibus etiam hic Oreanicus Auctor mullo
frequentius ulitur, quam simptaus a se expositis
Ec quidem tatemur ulero, cum justam horum consequentiam, tum d Frequentem usum
idemque Falturum Fuisse Aristorelem non elt quod dubiremus, et legicimos elle (y llogilinos.
Sed negamto ene ab Aritorele omios, dut aioshos esse a modis ab illo cradiris.
Modos Proprios quod spectat; jam alias rem absolrimus (TheL. T.) ubi oltendimus,
Propositiones Sineulares, quas illi Proprias vocane, syllositmum quod spectat, universales
esse omnes. Adeoque iptorum quos vocant Modos Proprios, non alios elle quam Ariltore.
licorum (in prima tigura) Barbara, Celarent; (in secunda) Cesare, Camestres; (in rer-
tia) Darapti, Felapton. Quod cum alias jam tulius oltentum elt, non opus est ut hic re-
Detam.
Suxerest ut oltendam (quod prxelentis insticuri est) Syllosilinos FGypotheticos, aliosque
quos vocant C ompositos, ad Ariltocelis C.aleeorieos, quos simplicium modos rocant, reseren-
Duoniam vero, cum P. Ramo ejulque allectis, pocistimum hie res est; (inter quos prae
religuis Donnamum seliso, ut qui Nun reltigiis prestius insistie, ejusque mencem Caris f
deliter exprimit; neque ab eo hac I Le dilcedune, quod seiam, alii live qui Ramo diserre
nomeit cederunt, lire qui Kamaam aoccrinam cum Aristocelica conjunctam volune, sire suc
cendriatam:) opera pretium erir despicere, quousque nos inter conreniat; ut quae de-
Non negat Donnamus, quin l Loss mplices omnes, ad Fisuras Aristorelicas referendi
sinc; modosque ab illo altignatos; (Lalet , quos ille Proprios appellat, reliquis accen-
praecet odos Aristou, e Cuc qunus jam anre dictum clt) suos Proprios. Quod ee
Fatetur etiam sylloeismum simpice non ex solis propositionibus simplicibus (Cateeoricis
Adeoque syllosismum compositum cum ehle (cum Ramo) detinic ubi tota quaestio est pars
alcera propositums (assamatae e composita,) Areumentum est pars reliqua: lib. 2. Cap. 13
Si Socrates est Animal, Socrates sentit
Sedue si Socrates est Tlomo Socrates est animal
Freo si socrates est Llomo, Soerates senrit.
he
dos elle, acque ad horuns Moam exisendos.
mum sic differentia rectius perspiciamus.
seantur.) Nullos enim vel ille, vel ex Ramiltis alii, agnoleune alios syllosilmos limplices
iplC dilerre rradII, hb. 2. Cap. 10. Pus. 610,012
vuleo dictis) perpetuo constare; imo syllosismum simplicem (Caregoricum rulgo dictum
ex partibus omnibus compositis constare posse, ibid. pa8. 664
De rocibus affimatae e Composita PC CTuT. Incerim hujusmodi syllogismum.
Auc etiam Hunc
Si sol splendet, dies est
Ded, Si sol supra horizontem conspicitur, sol splendet
lireo, si sol supra horizontem conspicitur, dies est.
UmE ex Tolis provolicionibus componuuls sel nDotherieis constet, pro (yllogilmo catego.
rico seu simplici habendum r: (ue ibidem paret, & pac. 716. ubi et alios culpat quod
secus senserine; egue iora quaectio, sed pars consequens, cum medio dilponicur,
in Propolitione; palo accedens in Aumprione. Ex quidem rectistime: est enim (yllo-
Bismus in Barbara; ut post dicetur.
Acque hoc ipsum (ibidem monel) plerunque accidere in proposnons teans. SaMaM
autem illae sInE, OHenaetaCNV. 2. cap. 5. p. 595. FRelacio (inquic) est mulciplex; nimirum,
Relatio csentia (cusus HoCa LUML I gu  quod;) de Loci (cujus nocx lunc ubi ibi;) qua
connexis locum habent. Felatio Matstatis _ Ouanciraris, in Copulatis; quatenus scilicet
ad simplicia axiomata reterendae lunc: relacio Consequentia, Caula, et Pemporis, qua in
ABIOLUTE CnUMCTAEUF.
Ouare aucem Relationem Pemporis (cujuS nOIX SunE quando tunc) non perinde ad Sim
det; Erso dies est: in Altumprione it Conclusione, Vox nunc latet quidem in verbo est
praesentis
plicia Aviomata reterendam rulc acque Relationem Loci (cujusnox ubi ibi:) non video:
nili propier id quod ex Pamo (quem sequitur) citat, pas. 729. Concludendi enim modus
bic idem est (nempe qualis in sylloxitno connexo) quando propositio est relata temporis
Non advercens quod in hujusmodi syllosismo; Quando sol sptendet, dies est: sed sol spten

## Folio 200 — 867984570:0958
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000958.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Syllosi ypotherici
TheI.
2
Obi sol splendet, dies est: sed hre dot iplendet; Freo hic dies est.
net Led ad sylloeismum simplicem periate  non tota quaestio; sed pars consequen
stio est. Cujus fixemplum hoc ipsepraebet,
(praesentis temporis;) Sed subincelligenda clal, Non minus quam vox hic in relatS L OCt, PUICa
Sed utueSiC; cum tamen Relativum Temporis (cujus nOEX TunE Ovando TunC) vio
mati Connexo (cujus nOrX Si, Pum,) affine dicir (cap. F3. p. 723.) utur postit quidem (F
ent illud) Connexi Sylloeisini Proxolirio M, non ita camet scpet MMe, ibidem ipse mo-
in propositione disponitur: quod Cinquit.) sempet su, cum de certo e desna tempore quae
Cum sol est in Cancro, aestas est
fireo, hoc temporo astas est.
At hoc tempore Sol est in Ciancro:
pore sol est in Canero; lre limplicitet, Sot est MCa: Nam _ hie Subincelligitur Nunc
Leu hoc tempore, urpore in verbo est inclulum es consigniticatum. Vel HHC, HOC GudCHE
subincellectum velimus, sed salcem Aliquando eec; etiam sic syllosismus simpleL Ct, Puta
Cum (leu quo rempore) sol est in Cancro, aestas est:
Sed Lnquando (Teu aliquo tempore) sol est in C. ancro:
Freo Aiquando (leu anquo tempore) aestas est.
Hoc tancum interelt; quod Syllogismus jam Fucurus est in Darii (Propter altumptionem
Fix quidem, nOC ConcelTo, non video quin e omnia (ut loquitur) Retata Temporis, -
militer ad syllosismum simplicem referenda sinc. Nam perinde est sive dicam, JLoc tem-
e conclutionem Patluate,) sus pus (propier cum allumpelenem caut conclutionem
Tingularem, adeoque universalis rim habenrem,) mihiquidem, Tuerat I Carbara, leu sllala
illos (qui lingulares habent Pro parularibus) in Darit
sed consequens
Adeoque sylloxismi hujulmodi
duntus est hic, tantas ille;
Sed hic est Bilibris.
fireo e ille est Biloris.
Item, et A ad B, sic a ad B,
Fireo a ad B En ratione duphi.
Relationes Duantitaris, ualitatis,  Foci; retere iple omnes (ibidem p. 723.) ad syllo
eismes simplices; quniam in hupsut relatis non tota quae stus cum arsumento csp so
Sed a ad B est in ratione dupli.
Trem, Obi sol splendet, dies est:
Sed ubique sol sprendet:
Treo ubique dies est.
Velus Sed hic Sot splendet:
Fireo hic dies est.
Velq Sed alicubr sit spandet:
Fireo alicubi dies est.
Acque, cadem raltor, Ccla 
dando sot splendet, dies est;
Sed semper sol splendet,
Freo semper dies est.
Velu dea aaquande sot splendet,
Chabendi erunt omnes pro Syllosumis simplicibus, Leu Categoricis: idque vel in Barbarae
vel in Darii, Prout Minor et Collelulio funt vel Onireltaleo ret Laltales.
tireo aliquanao aus est.
Vel dc sot spacutus
fireo
lies est
Hloc clt, Sed nunc sol splendet,
Tireo nunc dies est.
Edemque de Relationibas (ut loguicur) Fistentiae judicandum est, iplojudice; Puta
da sentiunt sunt muria
homines (omnes, aliqui, Be  sctacant.
Ereo, sunt animatia.
Relationes vero (quas vocat) Consequentiae, (ut Ouoniam sentit ergo est animal,) non
videntur (inquit) in propositionibus syllogisimorum u u, ae ad TetM PratenteM
non srectant: Praemitia quidem cum Conclusione syllogismi sic conjungi Lolent; quod non
masis in Composiris quam in Simplicibus SyVogits COCHISII.
Tyllorismi modos
Duos causantur Aristotelem vel non cornovisse vel saltem non aenovisse: cu  
Verum quatuor adhuc (nec plures) Modos ese rolune syllosismi Compositi, quos ad nul
cam fieurarum simplicium referendos esse concendune; Duos Connexi, rocidemque Disjunett
jusimodi composuis sylloeismis sae pius ipse uratur quam simplicibus; ee quidem eo ipso in locon

## Folio 201 — 867984570:0959
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000959.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Ad Cateroricos reducendi
ubi necat ullam esse splloeismi speciem praeter tres fieuras, composito s , qui
ad nullam ex tribus feuris referri potest; acque. limiliter alii, qui praeter tres fieuras nul-
lam anam syllosismi speciem aenoverant. Sic Dounamus lib. 2. 6ap. 23. p25. 713, 724, 7247
Lyo verohosmodos Tristolem (cum aliis)  coonvisse e aenovisse contendo, usuque
suo (que sph obserranc) contintuale. (verum ec ex Aristotele doccrinam hane collesisse e
Ciceronem e Ramum ipsum, diterre allerit ibidem Donnamus, pas. 724. Sed perperam ad
dic, nisit de sylloeismis cositante:) Nego aurem, hos alios else a modis ab IIIO alISHaLS, auI
Modorum Connexorum prior elt, qui asumit antecedens e consequens conctudit, Pas. 725.
Qualis, rettt st  ac.
ThCI.
726, 733. Ec Ramus iple, Schol. Dialect. lib. 7. Cap. 22.
ad nullam ex tribus featis referri posse.
Sot splenaet, dies est;
Sed sol splendet,
Eirco, dies est.
Acincerim ipte (uc jam ostentum est) pro syllogisnis simplicibus (adeoque ad modos
Ariltorelicos reterendos) Sequences hos habent (y losismos:
Obi Chocest, omni loco quo) sol splendet, dies est;
Sed ubique (h. C. omni toco) sol splendet:
Freoubique (R. C. omni loco) dies est.
Vel, Sed alicubi (H. C. aliquo l0co) sol splendet:
Freo alicribi (n. C. aliquo l0c0) dies est.
Vel Ded Bic (H. C. hoc 10c0) sol splendet:
Freo hic (Ceu hoc 10c0) dies est.
Tiem, Quando (B. C. omni tempore quo) sol splendet, dies est;
Sed semper (tr. C. omni tempore) sol splendet:
Freo semper (h. C. omni tempore) dies est.
Vel, Sed aliquando (n. C. aliquo tempore) sol splendet:
Fireo aliquando (n. C. aliquo tempore) dies est.
Vel Sed sot splendet:
Treo dies est.
FI. C. explicite, Sed nunc (Teu hoc tempore) sol splendet;
Freo nunc (Teu hoc tempore) dies est.
Nulla isicur videtur ratio (his admistis) quidui et hrujusmodi sylloxismi (urpote in
eadem cum illis Forma) pro simplicibus pariier lint habendi.
Si sol splendet, dus est,
Sed sol splenaet.
Freo aies est.
Hloc est, explicie,
Si (hoc eA, omni casit quo) sol splendet, dies est;
Sed (omni casut) sol splendet:
Freo (omni casit) dies est.
Vel, Sed (aliquo casu) sol splendet:
freo (aliquo casit) aies est
Vel, Sed (casu praesenti) sol splendet:
Freo (casu praesenti) dies est.
Omippe eadem prxecise Forma in his conspicitur atque in illis. Adeoque (sieuc illi prio-
res) vel in Barbara vel in varii, censendi TunE, pront ANumprio e Conclusio sunt vel
Onivertales (quibus Singulares accenseo) vel Particulares. Or non sic cur Aristotelem
inculemus, quali modos hos neglexerit rejeceriive.
Addo: Dua ratione (pa8. 595. ut supra dictum) propositionem hanc Oi (seu quo
1060) sol splendet, ibi (Teu eo loco) aies est, pro aviomate snplici admiserit; cadem de hanc
Timilirer admilisse oportuit, Quando (seu quo tempore) sol splendst, tunc (seu eo tempore)
dies est: Acque hane pariter, Si (seu quo casu) sol splendet, rum l seu illo casu) dies est
Or non tuerit necelte, vocem compositae in (Tupra memorata) syllosismi Compolici detini.
tione inseruisse.
Syllosilmi Connexi, modum alcerum desimiune, qui tollit consequens ut collat antecedens:
qualis, verbisratia, hic est
Si Sol splendet, dies est;
Sed non est dies:
Fireo Sot nan spanub.
bus habendi line i guscunus (adcoque au octes sreos Peterendi,)
Oor reuquonio) so spenar ibi (Teu eo 10co) dies est;
tirso nultibi (teu nullo 10co) sot splendet.
AE vera cum vel iptis Fatentibus, (ue ex jam dictis liguet,) pro sylloxismis simplici-
Sea nullibi (Teu 1oco nullo) dies est;

## Folio 202 — 867984570:0960
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000960.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
mi oebu
fireo alicubi (Teu locd aiquo) sot non splendet
Fireo hic (Teu h0c 10co) sol non splendet
Trem, Quando (Leu quo tempore) sol splendet, tum (Teu eo tempore) aes est
Sed nunquam (leu nullo tempore) dies est
Freo nunquam (Ceu nullo tempore) sol splendet
Vel, Sed aliquando (n. c. aliquo tempore) non est dies
Fergo aliquando (n. C. aliquo tempore) sol non splendet
Vel Sed non est dies;
Tireo sol non splendet.
Sed nnc (sCuho Tempore) non est dies:
freonuns (leu ha tempore) sol non splendet
Fodem (inquam) jure, ee  Pro simplicibus trabendi erunt: Nempe
t (I. C. Ga Cas s plendet, rum (Ceu eo casut) dies est
Velus Dea alicubi (Teu loco aliquo) non est dies
Vel, Sed hic (Teu hoc l0co) non est dies
Hloc estu explicice
au nullo casib dies est.
irso, nullo casin sol splendet.
Sunt urique hi, pariter acque illi, vel lu cumestres, vel in Baroco, Proui slptoe COH
elutio Cunc rel Onirertales (quibus accenteo Singulares) vel l’arriculares
Trem; horum, non minus quam illorum, Propolitio major; pro limplicl AXIOMalE 19.
benda crit.
Neucer isitur modorum Syllosisini Connexi, ab Aristorele vel neglectus cst, vel rejectus,
nedum (quod insinuatum eunc) vel non coenitus vel non agnitus.
Sed nec meliori jure queruntur, Axiomatis compositi aoctrinam ab Aristotele neclectant
este, (lib. 2. Cap. 5. Pa8. 586.) cum haec ipla quae rocant aviomata C omposita, non alia lint
quam qualia ipsi pro simplicibus habent.
Sed, si sol supra borizontem conspicitur, sol splendet:
Erco, Si sol supra rntem conspicitur, dies est.
Vel dedus aliquo casi, non est dies
fireo, aliquo casu, sol non splendet.
Velus Sedus Boc cas non est dies
Ereo, hoc casi sol non splendet
Adeoque, quen sopra intinuarimus, syllosismus
Aquipollet huic
Si set sprendet, acs est;
Sedu omni casi quo  supra horizontem conspicitur, sot splehu
Ereo oen usi quo Sol supra horizontem conspicitur, dies est
Ouem Syllosilmum elle in Barbaram acque ex propolicionibus Caregorieis seu Limptco
Omni casut quo So splendet, dies est:
ne quidem ipse Pamus inticiaretur.)
Aiquipollet, inquam. Si non quoad Crrammaticam contructionem, (qua se non al
cenditur;) altem quoad Connexionem Logicam. Dux dum eadem manet; (quantacunque
Sic alias phratium rariario, transposirio parcium, aur ctiam Fllipsis parris subintellectae,
aliare CrypsiS,) eadem argumenti vis manet, idemque syllogismi modus centendus CriL
Ouod nec iple Pamus inticiaretur: qui Crypses, quas rocar, non admictit novos elle ly
silmorum modos a I ad quos, cum resticuuntur et explicantur, deprehenduntur perri
nere. Duo spectat quod ex Pam Cal Donnamus, l. 2. C. 9. P. 654. Siqua propter Crypsin
dubitatio fuerit, explenda quae cus amputanda quae supersunt, e pars qua libet in locur
suum redicenda est; Atque ex Ariltorele, Prior. P. F. 6. 33. ZunnEor se ei n élepyo ciia
si n rer ararnaor gnene nai 2  EOV 2d dE apaeeor ecos av endn rIS eis rs SO regdcS
1. C. Videndum autem siqnid redundet,  siquid necessarium omittatur, boc quidem cllen
Suverlune Duo modi Sploeismi (uE Loquuntur) Disjuncti; quos  leimos ese rolunt
d ab Pristotele non agnicos. Primus modus tollit unum e reliquum cat. du
dus, assum unum e reliquum cot. Sic (Dost Ramum) Donnamus lib. 2. Caf. 33LC
alirus ilbua tollendum, donec ad adus propositiones pervenias
Da5. 739, 74
Prioris exemplum hoc extribet, pus. 140
Aut dies est, aut nox est:
t dies non est
Ereo nox est.
Vel,  nox non est:
ireo dies est
Onemero modum (sed non ita secundum) legirimum este concedo. Negotamen vel este
Aristoleli ignorum, (ur qui paltim occurric,) vel alium esse ab ante radicis.

## Folio 203 — 867984570:0961
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000961.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Ad Cateforicos reducendi
EIt Mcq propolitio illa, ut ares est aut non est, (atque ad eandem Formam alix,) Curti
locutio, adeoque ambigua, (pro subjecta materia aliter atque aliter exponenda;) sed
sentu redundans, (duas Talcem propositiones includens, quarum una lolum elt ad (yIIo-
simum ucilis.) Nam (ne plura nominem) de LOco, de Tempore, de Calu, exponi po-
rest; eltque in singulis gemina. Conclusio scilicet illa (verbi gratia) Freo dies est;
telligi porest vel aies est ubique, vel alicubi, rel hic, (C de locoquaeratur;) vel semper, vel
aliquando, vel nunc, (si de Tempore;) vel (si de calu) omni, vel aliquo, vel praesenti casu
aies est: (Atque altera, Freo nox est, coridem laltem modis elt exponenda.) Lague pro-
Dolicio, sut aies est aut nox, de LOco expolita, has duas continet, Obi (leu quo 10co) non
est aies, non est; e ubi non est non, dies est; de Tempore expolita, has ContInet, a
de (seu quo tempore) non est dies, non est: et, quando non est nox, dies est; de Calu ex
polita, hascontinet; Si (seu quo casu) non est dies, non est; et, si non est nox, dies est.
Duarum,  diem esse u S, in lingulis redundat pars prior; si noctem, polte
Quando non est aies, nox est, (e, quando non est non, dies est, redundat: )
Te, Obinon est dies, nox est, (8 ubi non est nox, dies est, redundat:)
b (ubique, alnd ist) nox est.
Vel, Si (Seu quo casu,) non est dies, non est, (eo, si non est nox, dies est, redundat:)
Sed (casu omni, aliquo praesenti,) non est dies
Freo (casu omni, aliquo praesenti,) nox est.
Similicer; si Diem esse coneludendum lic
Quando, ubi si, non est nox, dies est; (e quando, ubi, si, non est dies, nox est, re
dundat:
Sed (semper, aliquando, nunc; ubique, alicubi, hic; omni casu, aliquo casu, prae-
Tenticasu; Inon est nox:
Freo (semper, aliquando, nunc; ubique, alicubi, hic; casu omni, aliquo, praesenti;)
als est.
Patet itaque lyllosismos hosce omnes, (cum explicite exponuneur,) non alios este quam
ance traditos; puta vel Relativos Loci ( ue loquuneur illi,) vel Relarivos Temporis, (quos
ipsi pro simplicibus admiccune;) vel Conneros, modiprimi; (quos ad simplices reducendos
este jam demonstrarimus:) e quidem, verba ipsa quod spectat, indisterenter esse vel ho8, vel
illos, vel iltos; sed, nunc hos, nunc illos, nunc iltos, pro scopo disputantis.
Id saltem interest; quod Major provolicio, disjunctire proposita, duas pluresre in le
continet propoliciones, quarum una lola est ad Cyllosismum urilis; reliqua, GuOtquOE FunE,
Tupertluae; quae redundancia  ampuretur, quod reliquum est formas ance craditas exhibet
pracile.
Duas, inquam, pluresve; nempe tOL saltem quot sunt disjunctionis membra. Verbi
gratia; Disjunctio haec quadrimembris,
Aut er est, au Astas, aut Autumnus, aut FTrems,
Ilas Talcem in le continet proxositiones quatuor
Si nec Ver est, neo Sstas, nec Autumnus; TTrems est
Si nec Ver, nec Aistas, nec ITrems; Aurumnus est
Sinec Ver, nec Autumnus, nec TTrems; Aestas est
Si nec Astas, nec autumnus, nec TTrems: Ver est.
umlm Lleo us etcsde una sola urilis; nempe Prima, _ He Lublumatur,
het
rior. SBmus enim lic procedit
Nem Noctem ess Concludendum CiF
Sed (semper, aliquando, nunc,) non est dies
Fireo (semper, aliquando, nunc,) nox est.
Sed (ubique, alicubi, hic,) non est dies
Sed nec er est, nec Aistas, nec Autumnus:
treo rems est
Secunda, li De
Sed nec Ver est, nec Sstas, nec Trems
Ereo Aucumnus est
Tertia, li Sc
Ouarta, AHC,
Sed nec Ver, nec Autumnus, nec Trems
Fireo stus est
ded nec Sestas, nec durumnus, nec Lrems
Ereo er est
Disjuncto primo hactenus.
Atque similiter, (I prO Si, eXPONCretuF Cade PO De Launuo, ret VoI. Aque de
Disjunctus secams ce ac prop al lads omnibus affirmata assumit unum
relquum collit; (Doun. lib. 2. Cap. 26. Pas. 745.) Cujus Lxemplum libidem)

## Folio 204 — 867984570:0962
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000962.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Syllorismi Pypothetio
Aut dies estus dt la st
At dies est:
Leoi reitur non est.
Hiune autem modum ab =orele neglectum, aut etiam rejectum, non mirarer. Lalaio
simus cuim est, non legicimus (yllosismi modus: ur qui ex praemissis veris tallam interre
Dollit conclutionem. Fxemplum elto.
Bellum Projanum cecinit vel Fromerus, vel Pirgilius; (quod verum est:
Sed FTomerus cecinit; (quod itidem rerum est.
FErOO non Vireilius
AC hoc Falsum elt, (neque ex praemissis sequitur;) Ocerque enim cecinit. Paralosistica
isitur est haec argumentatio. Ec quidem Cuum iplum exemplum, sut dies est aut non est,
Scc; E explicite enuncietur, huc redit; (ut ex ance dictis liquet;
et non est mes, nox est; (a non nox, dies:)
At dies est:
Vel, At nox est:
ired  est dies.
lox ieitur non est
Onem ette Paralositmum nocat ip (C (cap. Z4. pas. 737.) haec addens; Neque ideireo le
eitimi silloeismi sunt, et si verum concludunt, idque necessario; nisi necessitas haec ex ip)
dispositione, non autem ex rerum dispositarum affectione, pendeat: Jam vero necessitas. haec
in rebus est, non in Conclusione; oritur enim e terminorum natura, non ex lesicima carum
dispositione: Sed neque verum semper concluditur in his modis.
Duxe verbatim repeto, quoniam eadem ipsa nobis jam mox dicenda crunt. Aiquipollen.
ciam aurem exemplihujus ut a se propolici, acque ur a me expoturi, agnolcit IplC leguenre
Pasina 736; (uemirum sic, eorum alterum ab ipso ut Sophisina damnatum, alterum aSHL
cum uc legitimum Syllosismum:) verba haec Tune, Connexum axioma, cujus antecedens ne-
catur, vindisdet proposs partibus omnibus affirmatae: ut, si non est dies, nov est: Aut
dies est, aut nox est. LBO, Uguam c8o, cum alterum corum, ut Paralosilmum damnaverit
Atgu hoc quadantenus ramle censendus est; adeoque, siqnis de Leone su diceret:
Aut animat est, aut non est homo:
Sea non est Bomo:
fireo non animal:
Paralosismus, inquic, eris paz. 749. (Verum hic, inquam, ex disjunctorum uno posito colli-
cur alterum.) Hluic isitur uc careatur, detinitio poltular, ut major propoluio lit partibus
omnibus afsirmata. Ouodtamen non semper elt necesse: Nam, de Socrate, non masis va-
lebicillud,
Aut hemo est, aut brutum;
Sed bomo est, Ereo non brutum.
Ouam hOc. Aut non est brutum, aut non est bomo.
Sed non est brutum; Freo est homo
Obi Propolitio est (non omnibus partibus affirmata, Led) omnibus patuous HeGata. Sigua
tamen sit illic concludendi vis, etiam hic non minus exic. Adeoque perperam additur eà lI
mitatio: aliaque quxe CO FenduNE.
Dicentforrasse, (salrem dicendum est,) non valere hanc syllogismi Formam, nili a L
mediate Oppositis, hoc est, qua simul esse vera non postune: de his aurem validam else
Puca quando dicitur Aut aiem esse aut noctem: (cum ea simut esse non possunt;) AlterO
Dolico, tollitur alterum.
Duod quidem verum est. Verum hic regerenda sunt ea omnia quae ex ipso modo citari
mus: Nempe, Necessitas haec in rebus est, non in dispositione: Oriturque d terminorum na
cura (quod nempe hi sint immediate oppoliti,) non ex eorum disposirione: Neque verum
semper concluditur in his modis, (ur, jam anie, aliquot exemplis probatum est poticgue
innumeris oltendi:) Adcogue nn ideireo lesitimi Syllosisini sunt, quod aliquando verur
concludant, etiamsi necessario: Cun necessitas haec, non ex ipsa dispositione, sed ex rerue
d e (non satem una,  son utu intinuandum sic, no c CEIE, qu
Boc est ad uld: led, non utrumque,  est non e hoc e illud: qua Propolicio n’on et
reliquum ccla damnace OpDTLMIE.
dispositarum affectione, pendeat
ACInquie, (cap. 8. D. 615, 616.) P disjunctis unicum necessario verum esse; id est
Eu horum Onicum eAe, hoc elt solum saan u saltem Onum; adeoque non minus verum
Disjuncta, sed Copulata nesata
unum, e unum solum; 8 (cap. 23. P. 717.) Disjunctio Renificat unicum e disjunctis ve
rum este, id est, unum ex unum solum, unde assumi e concludi potest, At unum est, ere
reliquum non est. Verum eso hocs issee ut dies est aut Nor, non di
led abunde cst, li Orrumgue. Acque dicenti vel Fomerum vel Visilium cecinisse bellum Tro
fanum, non inficias ic, Led a FOTTIOFI COMHIaE, qui Scrumque cecinille dieit. Sin Onicum

## Folio 205 — 867984570:0963
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000963.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Id Cateroricos reducendi.
Si itaque, quod intellectum volune, addatur; &t sic procedat argumentatio
ut dies est, aut nox: non autem utrumque:
ded ales est; ereo non nox
Concedo, Formam elle legirimam; sed redundlantem, nec syllosilmum disjunctum este, sed
copulatum necatum.
Redundantem, inquam. Redundat enim pars ea, Aut dies est aut nox est; cotaque argu
menti ris a reliqua dependet, non utrumque: h. c. non est  dies  nox. Adeoque (re
Scilta, uc Tupertlua, Parte priore) Syllogilmus sic procedit lesirimus.
Non est  aies ( nox:
Sed dies est: FCO non nON
Verum Syllosilmus hic (proxter rescistam parcem disjunctiram, uc inucilem,) non jam
dicendus erit Syllogismus Disjunctus, Sed Copulatus necatus.
Incaure ergo tactum elt, quod (cap. 13. P. 718.) Propositionem copulatam nesatam ex
cludam tanquam Disjunctae assirmatae aequipollentem. Lt (cap. 16. P. 746, 747) Cyllo.
Silmum hunc ad Disjunctum secundum reterac, (h. c. Syllosilmum, ad Paralosilimum:
Contrarium utique taciendum crar. Nam ligua vis inest Disjuncto secundo, (ubi potito
disjunetorum uno collitur alterum;) non illud propter Disjunctionem accidic, Led propter
(quae Subintelligitur) Copuiationem negatam. Non (inquam,) quia saltem alterum, led
quia non utrumque, leguitur, quod uno Polto alterum remOretuT.
Adeoque et (cap. 13. P. 715, 7F6, 718,) perperam alleritur, Compositi sylloeismi propo-
sitionem Temper else affirmatam: ejusque detinitioni, vox affirmata perperam inlerieur.
Nam hujus syllosilmi coca ris, d Copulationis Necarione dependec, (sinon expresta) Caliem
Tubincellecta.
Sitamen omnino volunt ue Disjuncta torma disponatur hie syllosilnus (quod quidem
tieri posse non neso) construenda erit major propolirio, non (quod ille vulc) ex partibus
omnibus affirmatis, (aut dies est, aut nox est,) led, ex partibus omnibus Nesatis; Nempe
aut non est dies, aut non est nox; (quia seilicer urrumque esse non porest:)
Sed est dies: ereo non est nox
Ou quidem Syllositutus est legicimus, sed jam coincidit cum Disjuncto primo; nam sollit
Verum (ne limus porro de nomine Coliciii,) Cylloxismum hune legicimum ette agno.
Scimus.
unum ut ponat reliquum.
Lon  dies est  nox:
Sed dies est. LreO nOn nOX.
velu dea nod est. C non aes.
Neoo autem vel sristoreti incognitum elle, rel alium esse ab ante tradiris. Nam hic eriam
Major provolitio, duas in se continet, quarum alcera cancum ucilis est, altera semper redun
dat. Ouippe qui dicit, Non e aies est e nox; haec duo dicir, duando dies est, non est
nox: e, quando nox est, non est dies: vel ubi dies est, non non est;  ubi non est, non est
uns: vel denique Si dies est, non est nox; , si nox est, non est dies. Juorum primum
aus
uile est, alcerum lupertluum, si subsumatur, Sed dies est, ereo non nox; lin Tublumatur,
Sednox est, erso non dies, secundum vrile est, de prius redundat.
Abseillo isiur quod superttuum est, qui restar syllogismus alius non est ab ante tracitis.
Nempe;
duando dies est, nox non est: (e, quandonox est, non est dies, redundat.)
Sed semper, aliquando, nunc,) dies est:
fireo (semper, aliquando, nunc,) non est nox
Vel, Obidies est, nox non est: le, ubi non est, non est dies, redundat.)
Sed lubique, alicubi, hic,) dies est:
Fireo (ubique, alicubi, hic,) non est nox
Vel, Si lseu quo casit) dies est, non est nox; (e, quocasis nox est, non est dies, re
duncal.
Firoo (omni, aliquo, praesenti casu,) non est non-
Similiter; Quando, Ooi, Si, dies est, non est nox: (e, quando, ubi si, nox est, non est dies,
redundat.)
Sed semper, aliquando, nunc; ubique, alicubi, hie; casu omni, aliquo praesen-
I2, non est aies.
Freo (semper, aliquando, nunc: ubique, alicubi, hic; casu omni, aliquo, prae
Pater irgone. Syllo autum necarum, (pro quo Disjunctum secundum perve
ram Tubstiruunt,) expltene enaularum, releilso quod redundat, coincidere cum ante tradi
cis: pura Relato Temporis, et Kelaco Loci, rel Connexo primo: adeoque (per ante tra
dita) ad Barbara rel ad Darii (prouc assumprio es conclulio univertales fuerine, vel parti
Sed (omni, anquo, pach Casto,) ales est.
sente non est non
Cusales,) reterendum esse.

## Folio 206 — 867984570:0964
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000964.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Sylloi miretur
TM
IIIa autem (in propositione majore) pattICul, Quando; Obin St; CXPOHCHCX LIINE PeF
lectam uc spli rolune, nempe alterum est, seu n taque L a est alerum non
est; has in le concinere provolitiones quatuor;
Omni( non aliquo Tempore quo Lquo  qud; (tum In RIS, CUM IM aNTC eABOHLIS NVHO.
simis;) quoniam in figura prima arque lecunda (quo spectant Barbara, Darit, Cuie
sires, e Baroco,) Major lemper elle debet univerlalis.
Dico itaque summatim; Proxoncoe Vssat, ut aies est, aut nox est, l Lu
et dies non est, non est.
 nob non est, dies est.
et ales est, hox non est.
Si nox est, ales non est.
Juarum priores dux latent in alterum est; dux posteriores in non urrumque, Teu alterum
non est. Farumque (uccunque consticuatur (ylogiimus) Eres semper redundant, eltque
una Tola utilis: Nempe Prima, si concludendum lc, nox est: Sccunda; (I, Dies est: Pex
eia; E, nox non est: Ouarca, Iy Dies non est. Ipseque Syllositmus, absciltis qua redundant.
non alius erit quam Connevus primus, Peu Lypothericus (proprie dictus) ex polito antecedente
consequentem concludens: quem ad Barbara vel Darii reterendum esle lupra ostendimus
Ne autem ab Ariltocele Khoratas puremus has arsumencandi Formas, id laltem tacic; quod
ex T op. lb. 2. cap. 2. Citat Doundmus iple, lib. 2. Cap. 26. Pas. 748.Dsols ave run vevor de
Zn YX InpZ (o) s afarco ru reoor nr vyictar.) ear ves darceor cvroecou nede
on dext nX iuS ny es ro NoIor NoenO. 3820 SE avris et 95 apc. Scicartes edt id or
ap DaeV 3 nor SeStiZorEs coueda on sX raeze. car Se ort ex set SciEcop  noimer dr
de reliquo etiam pocerimus. Id em in dutaque partem convertitur. Oiencentes emm
quod alterum sit, reliquum quoque ostendemus quod non sit. (Ourele yllosimus C’opula-
TuS negatus; pro quo illi, Disjunctum secundum, perperam Tublticuant.) Sin autem osten-
derimus quod alterum non sit, ostendemus reliquum esse. (Oui est illorum Disjunctus pri-
muS.) Obi nocandum est, ristoreiem, ad hoc ur certe possimus verinque disputare, (cum ex
uno polito alterum tollere, cum ex uno sublato alterum ponere,) exprelle requirere ut alto
rum tantum (nOn vtrumque) aut esse postit ant non esse. Adeoque non (uHtCerC UF in pFO=
Dolitione dicatur, vel sanus est vel aeser, sed addendum non autèm e sanus e aeger, (. c.
alterum esse sed non urrumque; Peu, alterum esse alterum non esc.) NTam SI vel urrum
que esse possit, vel utrumque non elle, non poterit in utramque partem disputari. Quod
contirmat quae ance diximus, de rejiciendo (quem rocant) Disjuncto secundo, inque locum
ejus substituendo Copulatum necatum. Nam dato, quod necelle T, alterum esse seu alte-
rum tantum non esse, Ceu non utrumque non esse; ex negato uno reliquum concluditur, qui
est Disjunctus (ut loquuntur) primus: Dato vero, quodtautum alterum, leu non utrum-
que sit, ea fen arum coll, surest Sllosilmus Copulatus nesatus.
Sed e paulo Cuperius in eodem Capire (Top. 2. cap. 2.) CyIlogimos quos Connenos vo
canE, (primum, e secundum,) Aristorelinon ignoratos elle, his verbis liguet. Zuoroir su
S 5   ov ara 2 IAAEON AH6EIV EE aVAZRNS, Ei rO RCONEIVErOV6EL. X. T
orevacir pi Er BSNOco  ortO, o TeGnEIEVON EsC (EE oranns) car yd exeiro de On vnaezor, n
 egEVO EOE Ba araonCDaEH DEBOAo HOGIB et WCREVOY SBIV. car yd deiscoet 
anonidor red regusiudrico uin drs argonnores coopeda, ro regnciperor. Dispiciendum, inquit, est de et
quod proponitur, quonam posito necesse est hoc este; aut, quodnam sit quod necessario erit,
Si Boc sit. Nempe, probare volenti; (dispiciendum) Duonam posito, hoc necessario erit. Narsa
si hoc esse demonstratur, etiam propositum demonstrabitur. Oui est primus modus lyllo
sismi connexi. un autem reslar, Cespiciendum) Quoanam est, si propositum sit.
 Sectiores Eoa. (H. C.) Duibuscunque necesse est alterum solum esse vel non este, (ut
homini aeritudinem vel sanitatem;) si de alterutro asserere valeamus, quod est vel non est
Nam si hoc (quod ex proposito sequiat) nsms n esse. Tactutum erit ipsum pro
silim connexi modus crar Ariltoreli cognitus.
Ostendimus itaque, Syllosimos quos Composs vocalies Ltorels neque non cosaos
neque non aenitos esse: neque ramen ProPerCa oS CIC, Gud PEXteT EC
ab illo Figuras assignatas (carumque Modos) non alios eile LyllogiImOS; (Ha MO
omnes oltendimus ad iplius Modos reterendos clle.) Ouod erat ostendendum.
Addo tamen; Syllogismos hos, Compotitos dictos, ueut sint (Pieur alix C. rY)CS) au HO
dos aristorelicos reterendi, cum ramen sine prae aliis insigniores Crypses, torma que tre
quenti usunocabiles; polte non incommode, vet (quod ab sristotele Pactum CL) Laltem
Aristim insinuari: vel etiam (quod faciune alii) Paulo CA PIICaLuS EApOnL: NON quidem
uc Modi alii, sed utmodorum ab illo expolicorun asales alguorcalus; leu Compen-
dia: (ut sunt Fnthymema, Sorires, Dilemma, _cc.)
Dico iraque syllosismi Connexi, Peu (ut loguuntur alit) Loe Coaionas
Duosettemodos legirimos: Alterum, à Positione Lecedentis ad Losttionen Consequentis
positum: (qui est secundus modus, ut loquuntur, syllosismi connexi.) Orerque ergo syllo
Alcerurm a sublatione consequentis ad Sablationem Antecedentis.

## Folio 207 — 867984570:0965
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000965.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
TnCL. 2
Id Cateroruos reducendi.
St hoc est, tum illua est.
dedt hoc est; Lreo, illua est.
Trem, Si hoc est, rum illud est;
Sed illuco tat est.
EreO, nec hoc
est.
Ouorum ille ad Barbara, hic ad Camestres reterendus est.
Modos aucem alios duos; Asublatione Antecedentis, ad sublationem Consequentis; alque
A Posctione Consequonoatous cit L osionem Antecedentio; eDe
Si Boc, Tum illua.
Sed non pruus
Ereo, nec posterius
Tcem, et oc, ram illud
Sed Posterius
reo, e prius.
Paraloxiimos elte: Illum quidem ad Fixura primae paralogismum ex minore Negacira;
Hunc, ad AFirmatire concludentem in Figura secunda, reterendum esse.
lrem; Syllosim Dussunctiri modum lesimum unrcum elle; CDe udiatn un
us (pluriumre) ad Positionem reliqui:
et L20c, vel illud:
decus noM BOC, FreO. LUua
Seu Sed non iuud: freO, B0c.
Duem ab Barbara Leletenu C, supra oltentum est.
Modum rero alierum; A F ostione unuus, ad Sublationem rehqui (leu reliquorum:)
Vet Boc, vel illud:
Dedt hoc; L3 on illud:
deu ded illud; Freo, non boc.
Paralositmum este; e huie aequipollentem,
Si non hoc, tum illud:
Sed hoc est; Fireo, non illud
Seu Si non illud, tum Boc:
Sed illud: Freo, non Boc.
Oui est Hypocheliei Paralogismus prior, supra indicatus; adeoque similiter peccans: Ouem
illi tamen pro legirimo Gyllogitmo habene, rocantque Disjunctum secundum.
Denique; Syllosismi Copulariri, Negaciri, modum item unicum elle lesicimum; AP0
sitione unius ad Sublationem reliqui; Nempe
Non est urumque, (Teu e hoc e illud;)
Sed hoc est; Tireo non illud:
Seu Sed illud est: Freo non Boc.
Ouem, ad Locheriei sive Connexi modum primum reterendum ette, supra ostentum est:
Modum velaltu,  dublatione unius ad Positionem reliqui:
Non est es hoc eo illua:
Sed hoc non est; sireo, illud est:
etus Sed illud non est: Fireo, hoc est
Patalos ultus elle: quippe huie aequipollentem;
et Bob est nua non est:
Sed boc non est; Freo illud est:
Velus Si illud est, boc non est
Sed illud non est; fireo hoc est.
Truces adhuc sune pralet sam memoracos, Syllogismorum modi, quibus Ariomata qu
dati et s olit.llaus
adeoque ad Barbara.
Oui est Hypocheriei Paralosismus prior.
Omne Anmat sentit:
Si Socrates est homo, Socrates est animali
EreO, Si Socrates est Bomon doctales semul.
cl de Cstrea sit ammal; cum vel homo vel brutunt.
Sed neque est homo neque brutum:
firso non est animat.
Aliique mulei: Oui tamen omnes patL LacOHC ad MOdoS CateSOrCOS VuIISO aiclos, atque ab
acolele actionatos, reter tul. Sulticit praecipuosenumeralle; ee speciatim eos omnes
quorum praetex Ramus eju lque lequaces licem incendune Aristoceti.

## Folio 208 — 867984570:0966
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000966.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Duantitate es Re quanta
THI F STS FF RFI A.
Quantitas non differt realiter a Re Duanta.
D Onaectionis resolurionem, neceslarium est, de Distinctionibus in genere, aliquid
praemittere. Distinctio igitur est vel Realis, vel Rationis, vel Modatis. Realis,
quando extrema differunt ut Res et Res, Sinc aliqua incrinseca dependentia unius ad aliud.
unde stacuuntur vulgo, per Dirinam salrem porenciam posse mutuo separari, e leparacin
existere. Modalis, quando disterunt quidem ex parte rei, ita tamen ue alterum includat
essentialem respectum seu connexionem ad alcerum: unde non posfint separatione muEua
Chocest, ut utrumque separatim existat) separari: F. Atque inter Rem de Modum, vel (SC.
cundario) inter Modos ejuldem rei: (Modi camen plerum que separari postune mutuo, ab
invicem; non, a Tubjecto.) Distinctio Rationis, quando, unum aliquod a parte rei, con-
cipicur ab intellectu uc divertum. Psque vel rationis ratiocinantis, vel ratiocinata: Llac
tic per inacaquatos conceptus ejuldem rei, e Functamentum aliquod habet in re: TIIa verO
quando quid intelligitur sub divertis conceptibus sine Fundamento in re. Per Ouantitatem.
hic incelliso Ouancitarem Fxtensivam, Seu Localem, (non Numerum) de sic ubique
Per Rem Onancam, intelliso, Maceriam; qua est adaequatum subjectum Ouancitatis, cur
primo inhaeret: C FhomaS. P. F. 9. 3. a. 2. FOrma nempe (gua dicitur) Subltancialis, non
extenditur aut diriditur per se, sed ad extentionem de diritionem Materia; non secus ac
existentia, e praesentia localis, aue sicus, aliire Modi; ut e accidentia Absolura dicta-
Calor, Color, Sc. (unde, vel est modus substancialis, vel in hoc Falrem imitatur nacuran
modorum.) Siquis mallet tocum Compositum dici subjectum Ouantitatis; mihi non nocet.
Asserrio prim2. Ouantitas non dittere a substantia quanta, plusquam Modaliter. Pro-
batur ex natura Modi, quam altignat Suarez, Mecaph. disp. 7. Sect. T. num. 17. Obi sup
Donit, in rebus creatis, praeter entitates earum quasi substantiales e radicales (ut appeltat,
inveniri quoldam Modosreales; qui e sunt aliquid positivum, e afficiunt ipsas sentitate.
per se ipsos, dando illis aliquid, quod est extra essentiam totam ut individuam e existenten
in rerum natura: Ili tamen Modi Cunt ejusmodi encitatis ut non addant propriam entitatem
novam, sed solum Modificant praeexistentem. FE, lect. 2. nUMI. 9. De essenria modi est, ut
non possit esse nisi unitus actuer cujus est modus. FF num. 6. JToc est intrinsecum, ut dixi
mus, entitati modali, ut per se manere non possit, nec separari actu ab eo cujus est modus. E
num. 20. Tam esentiale est (inquie) modo, esse actu affixum e modisicantem rem cujus
est modus, ut repuenet de potentia absoluta conservari sine illare, seu aliter quam actu modi
ficando illam. Fi. contra vero, qua realiter ditterunt uc res ec res, pollunt faltem per diri-
nam potentiam separari, ut num. 22. 8 segq. Unde sic disputo. Ouxe non poltunt ver divi
nam pocentiam separari separatione mutua, ca non difterunt Realiter: Led quantitas ee sub.
ltancia quanta, _c. FrSO. Major patet ex supra dictis. Minor probatur: Repugnat enim
quancitatem leparatam a re quanta existere, propter intrinseeam dependentiam quantitaris
a materia. Sive enim eMlentia quancitaris contistat in mensurabilitate, lire in dirisibilitate
sire in exrentione  Potitione PartIUM EXEra parteS; Semper tamen manet neceltaria Con
nexio cum parcibus materialibus. Ouomodo enim erir pars exera parcem, ubi partes nulla
Sunee Ouomodo mensurabitur aliquid aut dividetur, ubi nulla exrensio, nullae partes quo
modo dabitur figuratio e Cituatio seu partium politio, ubi partes non lunt . Dices, Dan
tur partes quantitatira, licet non Materiales. Sed contra: Vel parres extensa sunt partes
materiales, vel materia non est quanta; lin per quancitatem materia est quanta, eric quanci
tas exrentio parcium materialium; quod qui heri porest, ubi non est materia  Tierum;
Figura de sicusnecestario conjunguntur. Flinc Suarez disp. 52. lect. 2. n. 4. Fieura ut si
non est Positio (Peu SItus) se d illa dispositio totius in ordine ad locum, secundum talem ordi-
nem partium, ex qua sequitur talis fieura. (Ouis non hic videt, parres Licuatas de Figura
cas ealdem elle:) Si ergo Fisura sequitur ad Sicum, non erit ubi non est Situs: Sicus autem
cum sic modus Tubltantix, non pocest ese ubinon est subltantia; _ per ConegHenS, nec
tigura; FrBO, nec quantitas qua sine figura non cst. Dices; Ouidni quantitas Dostit esse
sinc tipura: hoc est, res line modo. Respondeo; Porest else quantitas line qualibet figura
non sine omni; Licur ee corpis potest esse sine quolibet parciculari Obi, non tamen ita quin
Tic Alicubi; nec camen Obicacio delinit esse Modus. Poltunt ergo Modi quilibet in actu
exereito abesse a re moditicata, non semper in actu lignato; nempe, quories formaliter re-
Tultane ex ipsa nacura rei polita: Dara vero tali extensione de dispositione partium per
quancicatem, resulcat calis tiguratio; rerbi gracia, cribus lineis caliter dispolucisu retultat
procnus figura criangularis.
argumentum secundum. Ouorum Modi non disterumerealicer, ea nec ipta ditterunt rea-
luex: Armodus substantia _e modus quancicatis non disterunt realiter; Frso nec ipla. Ma
jorem Tuxpedicat Suures, d. 7. P. T. n. 25. Obi stacuit duos Modos ejuldem rei, disterre mo
dalicer; duos autem modos divertarum rerum, differre realiter: Modi (inquit) in re di
sincti, ut sunt praesentia localis, verbi eratiam  subsistentia humanitatis, aut comparantum
tantum

## Folio 209 — 867984570:0967
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000967.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
De Duantitate  Re quanta
Eantum prout sunt in eadem te, e sic solum distineuuntur modaliter; quia cum ex se non
habeant propriam entitatem, etiam ex se non habent un de plusquam modaliter distineuantur
neque ex re quam afficiunt plus distineuuntur, quia supponimus esse eandem; erso non ha
bent majorem distinctionem quam modalem: e confirmatur, quia unus quisque illorum habet
aliquam identitarem cum illa re quam afficit: ereo in illa e per illam habent aliquam iden
titatem inter se; erso retinent solum distinctionem modalem: At vero si inter se comparen
tur modi afficientes res diversas, sive illi modi sint ejusdem rationis, ut duae subsistentiae duo
rum hominum, sive diversarum rationum, ut sessio unius e subsistentia alterius; sic distin-
etio est realis: non ratione ipsorum, sed rerum in quibus sunt: nam unusquisque habet alt
quam identicatem cum re quam afficit, e illae res distineuuntur inter se réaliter; ereo e
modi ratione illarum. Haec ille. Realis igicur identitas modorum arsuie realem identitatem
rerum moditicatarum. Ad minorem derenio; quod modus quancitatis, non distert realiter
2 modo substancia. Incto in Pigura _E Sicii. Figura enim est modus quancitaris, de Situs
modus subltantia; nec tamen differunt realiter. Ouod tigura sic modus Ouancitatis, in con-
FelTo est apiid omnes. Sic Smislecius; Ficura non est terminus quantitatis, sed termino
rum quantitatis dispositio. Ouid hoc aliud quam modus. Scheiblerus in Mecaph. Fieura
(ingure) est qualitas modisicans quanticatis termines; un de cui non convenit quantitas, et
consequenter nec fieura, quae modus illius est, convenire potest. Scalieer etiam (de Tubeil.
aic Fieuram non esse quantitatem, sed in quantitate. Suarez item, dilp. 7. lect. 2. 1. 10.
Dua ratione (nempe quia modus ejus cst) nec mente intellisi potest fieura separata ab omne
quantitate e re cujus sit fieuras F.S erso Figura Modus quancicacis. Sicum esse modum
lubstancix, non minuS Patet. SmieI. Situs est dispositio partium corporis in 20c0. Quid hoc
aliud est quam Modus: Scheiblerus, Lxistimo (inquic) sirum non sienificare peculiarem
entitatem, sed senisicare modum quendam in ea re qua denominatur; neque apparet indi-
cium unde sumatur realis distinctio: Inde detinie Sicum, accidens secundum quod corpu
habet ordinem suarum partium in Obi. Suarez, di(p. 52. C. L. R. I. Relinguitur (inquit
uc dicamus situm seu positionem esse aliquem intrinsecum modum corporis siruari
a qua
sic denominatur sedens, aut jacens, aut aliquid simile. F.It ergo Sicus, modus substantiae
Figuram rero e licum non aitterre realiter, paret: Nam eadem parcium dilpolirio quxe in
ordine ad cocum dicitur Pigura, in ordine ad locum dicitur Situs: Duod Cum SIE FaNEUM
respectus racionis, non sutticir ad distinctionem realem, imo vix rationis raciocinat. Flinc
Smislecius, Fst situs (inquic) fieura quae dam corporis prout existit in loco; Pademque fi
cura ut respicit corpus in seipso, est fieura corporis pertinens ad duuitatem: ut vero est ficu
racorporis in ordine ad locum, seu fieura positionis partium corporis in loco, ita perrinet ac
praedicamentum Situs. Nec aliter Suarez, disp. 52. P. 2. n. 4. quum enim inter species
Sicus, enimeraset Asperum e Laeve: Onde (inquic) videtur sequi, etiam Curvum e
Rectum, prout praecise oriuntur ex positione partium in loco, pertinere ad praedicumentum
Situs; quia etiam illa differentia dicunt quandam dispositionem totius consursentem ex po
sitione partium; quod (inquit) admittere non est maenum inconveniens; nam revera sta
tio e sessio, ratione rectiruaims ex curvitatis maxime differunt: non quod ipsa fieura ut
Sie sit posicio (Teu Licus) e pertineat ad hoc praedicamenium; sed illa dispositio torius in
erdine ad locum secundum talem ordinem partium, ex qua sequitur talis fieura. FiBura
isicur ee Sicus, quorum illa quanciratis, hie subllauria modus elt; non magis ditterunt
quam ratione; quare nec corum subjecta
Argumentum cercium. Fncia realiter distincta, non poltune functare eundem modum:
Sed substancia es quancitas tundant eundem modum. Frso. Pracedens argumentum procet
sit de subjectis adaequatis; quod duo modi in direrlis lubjectis realicer ditterane: hoc pro
cedit de subjectis parcialibus ee inaclaequacis; quod duo encia realirer distincta non poltine
elte subjecta partialia ejusdem modi. Sed substancia ee quancicas sune subjecta parcialia ejus.
dem numero modi. Ergo. Majorem ponic Suarez Mecaph. disp. 7. Fect. 2. n. 5. Fst, inquit
in creaturis optimum arrumentum, duisquid conjuncitur cum alio realiter distincto, esse
eriam ipsum in re distinctum ab allero exrremo; quia non potest una res finita, eadem nu-
mero per identitatem conjunei cum rebus realiter distinctis. F.L NUM. 18. Non potest unus
e idem modus indivisibilis, distinctis rebus inesse; ut in saperioribus probatum est. Patet
eriam: lic enim idem realiter differret a scipio. Nam Situs, verbi gracia, li fundatur in
Tubltancia simul ee quancitare, cum utrisque idenrisicatur; quae s realiter distinguantur, et
quae cum his sunc realiter eadem, realiter inter se ditterune; de Sicus, li ucrisque idem,
seipso ditterret. Dices, Unio torma cum maceria, est modus; tundatur camen in utroque
extremo, qua realiter differune; nam materia ee torma uniuntur: quare de idem modus in
rebus realirer distinctis. Respondeo; Onio qua uniuntur materia ee torma, non limplex
et, sed auplex: una in mareria, per quam ipsa unitur tormae; alia in Forma, per quam ip(a
unitur materia. Sicur in relationibus; verbi graria, Socrates e Plato sune similes (puca
in albedine) non tamen per eandem similitudinem, sed per diversam; relatum enim e
correlatum reteruntur ad invicem per relationes diversas; nec enim relario patris ad Fili
um eadem est cum relatione filii ad parrem; et licet in relationibus ejuldem nominis res
Non sic adeo perspicua racio ramen cudtem est; habenc erim distincta lundamenca: sic limi
licudo

## Folio 210 — 867984570:0968
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000968.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Quantitate  Requanta.
licudo Socratis ad Platonem, Funcarur in albedine Socraris; similicudo Platonis ad Socra-
rem, in albedine Platonis; qua fundtamenra cum sint realicer diltincta, ita e relationes,
quae cum fundtamentis identiticantur. Vr autem Socrates _ Placo sune similes per duas
realiter distinctas similirudines; ita materia et forma uniuntur per duas realiter distinctas
uniones. Si Castem ipsa materia e forma realirer diltinsuantur.
Minor seguitur; In substantia simul e quancitace fundatur idem modus. Ouod enim
fundatur in substancia quatenus quanta, illud fundatur in substantia limul ee quancicate.
Sed sic Fioura _ Sicus. Ergo. Ouod figura elt modus quancicaris, supra estensum est. Ouod
non ultimacim fundetur in quantitate, quin e subltanciam moditicet, patet ex ipla de
Seriptione quam habet Suarez, disp. 42. l. 3. n. 25. Quod sc modus quidam resultans in
corpore, ex terminatione maenitudinis. Est ergo modus in corpore retultans ex guantitare
substantiam paricer et quancicarem moditicans. Nec enim negari porest, ipsum corpus, ejul-
que parres substanciales se enticatiras (quas vocant,) eandem tigurationem et coldem cer-
minos habere quos hrabet quancicas. Idem de Sicu dicendum ett. Ouod licus st modus
substanciae, ita nocum estut nihil magis: quod aurem non in substantia Dura Fundetur, sed
in Tubltancia quanta, Xque patet. SuareZ, dilp. 52. P. 2. n. 2. negat Sicum altribui posse
rebus incorporeis; nempe, quia partes non habeant, sed sint tota in toto e tora in qualibet
parte. Fisura isitur, quae elt modus quancicatis; e Situs, qui estmodus Tubltantix; non
fundancur vel in subltantia Cola, vel in sola quancitate; sed in substancia simul et quanri-
cate seu in substantia quanta. Cum aurem idem modus non tundetur in diverts realiter
subjectis, ne quidem parcialibus: sequitur substantiam et quancicarem non cste realiter di-
verta. Nec dicendum elt, unum esse licum Tubltancia, alcerum quancitatis: Si enim Cior-
Dus Sicuetur à proprio situ sine quantitate, (idem raler de extentione, politione partium
extra partes, et reliquis ofticiis quanciraris,) quid opus ellalia Sicuatione d quancitate:
imo substantia esset quanca line quantitare; Situs enim ponit partes extra partes in 101o
quod est Formale quantitatis. Contirmari pollet ulterius, ex eo quod tigura sic modus quan-
citatis, licus vero modus substancix; figura autem e licus non differunt realicer, nedum
modalicer, e rix quidem ratione ratiocinata; idem erso modus in subltancia Fundatur (
mul _ quantitare: Sed de his Supra. Acque hactenus APerrio prima
APercio Secunca. Probabile elt neque modalirer disterre lubstantiam a quanticate, sed
tancum ratione ratiocinata. Ad distinctionem rationis ratiocinata, requiritur, distinctio
concextuum, cum unitare ee indiltinctione a parre rei. Llinc Suarez, disp. 7. T. 2. n. 26.
Ot distinctio (inquic) judicetur rationis e non rei, satis est ut praeter distinctionem concep-
tuum, nullum inveniatur sienum ad distinctionem modalem aut realem coenoscendam; nam
cum distinctiones non sint mulciplicandae sine causa, e sola distinctio conceptuum non sufsi
ciat ad inferendam distinctionem rei; quandocunque cum illa distinctione conceptuum non
adjunsitur aliua sienum majoris distinetionis, judicanda semper est distinctio rationis e non
rei. Hinc interr; quandocunque constat aliqua, quae in re unita ex conjuncta sunt, ita esse
in conceptibus objectivis distincta, ut in re  individuo sint prorsus inseparabilia, tam mu
tuo quam non mutuo, tum maenum e fere certum arsumentum este, non distingui actu in
re, Sedratione ratiocinata. Flxc illc. Cum ergo in materia es quancitare, nullum appareat
tignum realis, auc quidem modalis, distinctioniS; SEDATATIONIS MIUEUX, AUE NON-UEUIX; TAN
ex Pocentia ordinaria, quam ablolura; cum quancitatira extensio tormaliter relultet ex par
ribus entitativis: probabile est, non ditterre plusquam ratione. Aique hoc concedie Sua
rez paene, nili quod mysterium Cuchariltia impediret, dilp. 7. P. 2. n. 10. Per mysteriat
(inquit) Fucharistia cerrius nobis constat quantitatem esse rem distinctam à substantia,
quam per coenitionem naturalem constare potuisset. Videmus erso, unde feluitarum perti
nacia de reali quantitaris distinctione, ne seilicet periret mysterium Fransubstanciationis:
quod ilsi de tide tenene, nospari contidenria negamus. Adjungam argumentum iplius Sua
rez, quo probat ille, durarionem non diltinsur ex parte rei, ab existentia rei duranris
disp. 50. l. T. n. 8. Quia existentia inseparabilis est à parte rei, à sua duratione; , e con
crario, duratio ab existentia;  in unaquaque re utraque est aeque variabilis vel invariabs.
lis; (ut, si existentia sit omnino necessara udto s ea incorruptibilis vel cor–
rupribilis, haec similiter; si altera permanens, etiam altera; si una successiva, etiam altera
Fireo à parte rei non distineuuntur. Ilaec ille de existentia ee durarione. Parirer eso de Lub.
Ptancia de quancirare; ubi materia, ibi quancitas, e contra; si materia non existat sine quantItate
Cuctacetur ipse disp. 7. l. 2. n. TI. Factenus, inquic, factum non est a Deo ut materialis
substantia sine quancitare conservetur.) Nec etiam quantitas hine materia (quicquid ille
conra de Frantubltanciarione;) Si maceria ingenerabilis e incorrupribilis, Sic quanritas; le
quam racione rariocinata distinguantur. Concludo isitur, quod materia et quantiras non
diltinguumur incer se realiter, ut tesceres, e (probabiluer) neque modaliter; sed tan
cum ratione racioeinaca, hoc c, luc in actaequali conceprus ejuldem ret
tacis; si in raretactione e condenlatione Matel eadem materia, SC _ eadem quanEIaS; I
in auxmentatione acquirieur auc in diminticane aperditur aliquid materia, siC e GuanEt
in his moribus rariantur cermini materia, sic et quantitacis; denique, cum sinE aque Sepa
rabiles aur inseparabiles, aeque rariabiles et invariabiles; nullum apparec indieium cur plus

## Folio  -  — 867984570:0969
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000969.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
s
E NS SOBRLA
SFRIO COMMENDATA:
TN
Concione, ad Baccalaureos Artium Determinatu-
ros, Latine habita Oroniae; in Dic Cinerum
dicto; Febr. 20. 1655. Stilo Melia.
A C C R D V N F.
PISTOI A AD YTTV M
E X POSFTIO CVRSORY A.
Thesis Theolosica in V’esperiis Comitiorum desensa.
Anno 1657. Primum cdita.

## Folio  -  — 867984570:0970
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000970.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
eione
.
23
ntulos
honeste
MuS,
ver
peatur
BI
dose
ell
enim
loci
d11
enu
Arac
1d e
d
1i1I
d
V
il
et
silt

## Folio 213 — 867984570:0971
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000971.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
NM
Concione ad Baccaramteos latine habita, in Dic Cinerum,
FCbr. 20. 1656. Sti. Vet. Oxoma.
P. Pauli ad Titum. Cap. 2. Commate 6.
TOS VECITEPSS CVTaVTUS MCGH _. N e OW CDegVE.
Adolescentulos itidem (sire juniores) Bortare scoppoveir, temperantes esse, sC
Beza; Bonestos, AC ex Syro Tremellius; Modestos. Sc Crorius: Sobrios.
sic Fralmus, Vulsatus, et NoAri.
OPLTCT praesercim nesorio, (Patres et Pratres Reverendi,) hujusce diei
pensum ablolritur: Sacro altero, alcero Cirili; sed quod Caero iIli antam POF.
risic.
Solennis liquidem Baccalaureorum tnausuratio hodie celebranda, Cirile pla-
ne elt negocium, cirilis quippe dignicacis collacio (quam ee cirilia qua serunc
indicant ornamenta: nec enim laeri quidpiam in se habene, nedum Cupersticionis.) Cirile,
inquam, est negotium; Sed cui Polenne elt hoc quo verlamur Saerum conjunctum esse.
OFenim apud Fthnieos olim mos obtinuit, res luas d Pacris ordiendi: unde vel Pastori
Virgiliano canenti (Fclos.)
A Jove principium.
Suumque Aratus inchoat poema (Arati Phaenom.)
FK L105 apX copEda
Arud Chriltianos icidem, jure oprimo, id moris inolevit, oui Oui auspicandi. Ouippe et
nobis non minus convenit, cirance Paulo, (48. 17. 28.) Araci illud
T6 yd ny vero coper.
Erinc est quod in alicujus momenci rebus, puta, conjugiis celchrandis, Ferendis legibus,
consiliis incundis, creandis masistratibus, civilibus ucur nesoriis, a Saeris non raro aulpi
cemur, eaque haud incontulto Numine agcrediamur.
Neque illud male. Cum enim, ut Corinthios (uOS monet APOStOlUS, Z COr. 20, 3Y. sive edamus
sive bibamus, sive quid aliud faciamus, facienda omnia in etoriam Dei: quidni e eodem au
spice. Ot nempe ab eodem illo pecamus agendi principium, qui est asendorum tinis. Ouod
enim illi de Pore uo Lds coxcoros reny egalo, rectius de Deo nostro dici, nemo dubitet, qui
est A i S principium  finis; (2p0c. F. 8.) a quo, ceu FontE, oriuntur omnia; in quem, ut
terminum, reterenda: quipDe A quo, e per quem, e ad quem sunt omnia. ROM. TX. 36
Nec tamen propterea naturam luam exuune; quasi subica metamorphosi cirilia in Paera
transeane; (masis, quam quocidiana ciborum comectio, ob imploratam benedictionem, era
dic Cacra:) Sed, manente qua prius erat natura, norum achuc respectum superinductum ob.
tinent, quo in Deum reterantur. Sicuti de Serris monet ApOstolus, ad Coloss. 3. 2.4. quod non
tam heris luis, eriam dum serriune heris, quam Domino serviant, à quo  mercedem sint
percepturi.
Ouodigitur prxesentis instimri ratio postulat; liceat, obsecro, pace vestra (Patres Ve.
nerandi) Tuvenes meos, e quasi pro rempore flios, paucis altari: ut habeatis =V, 77
27V2 Verbum diei in die suo: (2 Rez. 25. 30.) Quodque ipsos deceat, ex Apoltoli rerbis, bre
vicer enarrandis, paucis accipiant. Tus vecorepos cosoircos g.nesdet oceVEV
Ouem sibi Paulus per totam hanc F pistolam (Copum PrOPOTuIE, nec tempuS patituE, nec
ett neceste, muliis declarare. Paucis expectiam.
els mions cos cidtum est quierants cum remporis, Omamentis Mealleuvicis inteuliores, quali supertillo
Nempe

## Folio 214 — 867984570:0972
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000972.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Mens Sobria.
Nempe Titum, tanquam cermanum filium suum, (ue, in praecedencibus, Limotheum) in hac
intlicuie Epistola, qui se serat oportet in Ecclesia Dei. RF Postquam ostenderat, in capite
praecedente, quid iplum in ressaoia lua poristimum lpeecer; puta, in constiruendis nara no-
au Presbyteris, procerris coercendis, exrerisque negoriis Ecclehalticis ordinandis: Hoc ca-
Dice, iplius doctrinam acoreditur; quid unumquemque pro lia cujusque forris conditione,
Dar est ut doceat. Er quidem Ouid senes spectat, rpcobiras, atate seilicet provectiores, osten
dic r. 2. Ouid xpcoburisas, atronas, 3o e 4. Ouid jureneutas, sire juniores Foeminas, rois
veas, 4 iem e s. Ouid demum jurenes, sire adolescentulos, rs VecrS, praelente 8. DC
Terris deinceps verba facturus ver. 9. ee lubditis, capite sequente.
Dum aucem juvenes meos alloquor; ne nihil sic quod reliquos specter, non incommodum
erie nocare, quod in procinctu habetur verl. 4. ubI ras apcobosisas monet, non simpliciter
ouegras E, Sed ira oupequilaor res veus, ut juniores taeminas in eadem vireute in stituanE. Duod
cum ad Viros inidem pari jure transterendum Tc, qui non minus quam seniores foemina ju-
nioribus sui lexus praire debent; dum furenes docuero, quid lic luum ocopporeir, Vos inte.
rim qui cum aetace cum ofticio estis axcobirceo quid reltrum sIC, oupequiecu, vel me tacente
intelligetis: Nempe non modo ut sicis ipli ocuppores, quod rel junioribus incumbit, e robis
ErES IPCTaLUE Ver. 2. Sed e exemplo, praecepto, imperio, junioribus inculcetis ocopegourlu
Sed prestius agendum, iplaque verba leortim perpendenda. Oux spectant, uc videtis,
Lis vecorieos: sexu, mares; eetate, juniores. Oc qui concradistinguunur senibus, verl. 2. 8
junioribus taeminis, 4. 5. memoratis. HIOS, inquie, jurenes
Papandnen LTOrtarC. Vox megnanco duplici fere sensu occurrir in Paeris liceris; vel Horcan.
di vel Consolandi signiticatu. Hic loci, quin FTortandi sen su adhibeatur, elL CXIA CONTrO-
vertiam. Aeque hactenus nihil cst difticultaris, nihil ambisuum. Sequitur ofticium ad
quodhortandi lune: Nempe
Eipequeir. Pura oieoras Ed vel ocpesras exem vel porius urrumque; Temperantes, modellos,
Tobriosesse; vel Modeste, temperanter, lobrie se gerere, vel eriam prudenter. Restat
Roauras, quod ad praecedentia respicir. Ouod quidem perinde est lire Simpliciter ad ver-
bum naearinet reseratur; pura, quemadmodum ad lua exteros ofticia, de quibus superius
egerat, lic es jurenes ad luum hortare; nimirum Sobrietarem: Sire conjunetim ad racgnant
ooere UE sensus sic, quemadmodum senes, matronas, adolescentulas, ad Pobrietatem HOr-
tandos jam Tupra dictum (c, limiliter jurenes ad eandem hortare Sobrietatem, Iis Vecoreps
cooanos raegnnet ocop ereir
Summa rei huc redit. Monendos esse, praeserrim juvenes, e sedulo Borrandos ad ocveoi
olu: modestiam, temperantiam, sobrietatem. Ouippe haec omnia scesouins vocabulo con-
tineri mox oltendetur.
Hloc aurem documentum Apostolicum quo rectius prosequar; opporcunum eric in limine
duobus his quaeliris CarisfacerE. F. Num Tolis jurenibus hoc incumhat ofticium: Ft2. GuOr-
Cum illis nominatim imperatur. Acque eadem opera, cum documentum hoc parallelis aliis
Tcripturx locis contirmatum dabo: tum Doctrinae (quod aiunt) Rationes aperiam; nemDe
id dum primo, hoc dum secundo, quae lito Patistecero.
T. Primum quod attinee; certum est, utur jurenibus incumbat, non camen ColiS.
Ec quidem, ne lonsius abeamus, id iptum in proximis verliculis mandatur foeminis.
Ouippe nesCvrics, MAIONAS, MOneE operise verL. 4. JuniOres autem, res veas ogeoras e
verl. 5. Sed _ urrisque; puta Foeminis indiseriminacim, candem Paulus virturem commendat,
FTIM. 2. 9. Ubi aid nyompeuilu conjunsens (rerecundiam puta e pudiciriam sive mode
Stiam,) uirumque injungit mulieribus. Pcerumque verl. 15. Servabitur, (inguit) faemina,
e d reuroyorias liberorum partu, mods manserint in fide,  charitate, ns anvopuo, e oupeg
ouvns.
Obi obicer nocare licet, non modo cranlicum de numero in numerum, (ocodioers, edr pcira-
av) ob vocem uurn collectire sumptam: Sed et incolentem praepolicionis sd constructio
nem; su renrozovias, hoc elt, non obstante puerperio, ucut doloritico. Fodem plane sensu
quo ad Rom. 4. FF. Si axposusias tantundem valet aique non obstante praepurio, vel utut
praeputiari fuerint, eis ro ED avror narie ers  SVrcor Si an esvsiu ut sit ipse pater omni-
um credentium si are bosia utut praeputiatorum. Nempe: non tam causam innuit, quam
non impediens. Pariter e hoc loco: ueut fuerit mulier in transgressione prior, (quod mo-
dodixerat) acque hoc nomine id poena loco ipsi indictum Fuerit, ut laboriosum sustincat
Partum: serrabicur camen, non obstance hac partus ditticulcate, (ue guae in animam redun-
dlatura non Lc, quo illa pereat) quotquot scilicet earum in fide manserint, e
Verum hoc mitius aliquanto sonabie, li resolvatur ro ocodioc) servabitur, in iondoravor non
Peribit. Ecodior) S sa reuvorevius, non peribit autem ob liberorum partum, ulue laboriotum
idque sub poenxe nomine primicus indictum, (quo respexiste Apostolum, ex contextu liquet:)
do interim in fide maneat. EF HIIMIter L Pet. 3. 20. 8 F Cor
3. 75.
Istiusmodi aurem srasious, nequid norum rideatur, etiam alibi adniicendas este nullus
cubio, nec quemquatu lace esalutum credo. F.I, ne procul abeamus, in eadem ipla ad
CMI. LP. Cap. 4. vers. 3. Mahetor rapeir, ini xado Apcopurur _c. quod ad verbum eltu prohi-
bentium

## Folio 215 — 867984570:0973
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000973.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Mens dobrta
ventium nubere, acque abstinere à cibis, quos creavit Deus cum gratiarum actione partici
eandos. Verum non hocinlinvarum ic Apoltolus, quals hi de quibus illic asitur, prohibe
rent e nubere e a cibis abstinere: imo vero, quod nubere, prohibeant; d cibis aurem ab-
stinere, jubeant. Adeoque illud nunico prohibeo, re solvendum erit in jabeo abstinere: ue Illud
aconvertcr rapeir cancundem lic arque nenevortcor anexeadus racor. Quibus reliqua commode Tubjun.
euneur; puca jubentium abstinere à nupeiis, e abstinere à cibis quos creavit Deus, c
Sed e in eadem ipla wdeuoxu. C. ap. 2. V. 12. Fuvast S Sisdioner d Stersemcos ed auderteir aud ees
E ED er norXia. Mulieri, InquiE, docere non permitto, neque authoritatem usurpare in vi-
rum, sed in silentio esse. Quid aurem. Num hoc dictum vule Paulus, Mulieri permisto ut
sit in sitentio: Frisidum illud: imo vero jubeo mando, ut silentio se contineat mulier.
Ouod de supplere Jolent interpretes. Mando ut sit in sitentio: Se Beza. Retolvendum igi-
cur exit illud in srrseno non permitro, in jabeo ne, quod tamcundem ralet. Mutieri docere
non permitto, hoc es; Mulierem jubeone doceat, nec authoritatem usurpet in virum, se d ut
sit in silentio. Quidni itaque ee sequente verli X5; resolvacur illud servabitur in non peri-
bit  Puta, ueur puerperium ustineac mulier laboriolum admodum, quod indicium sE di-
vinxe displicencia ob primum peceatum, non tamen (xeternum) peribit ob puerperium.
modo manserint (sire, quotquot manserint) in fide, e charitate,  sanctimonia sobrietati
conjuncta. Verum haec obiter, quo locum alioqui lacis disticilem quaclamenus elucicarem.
Ouod praesens spectat negorium, hoc est; Quod, ue jurenibus, ita Foeminis, cum hic ad Ji-
cum, cum illic ad Timorheum, ocesouvlu laepius injunctam videmus. Nempe quae his con-
venit ratione sexus, illis ratione aeracis. Nec quidem cemere tactum credimus, quod cisdem
ipsis verbis, es mulieris riro, et junioris seniori, Tubordinacio primitus imperatur. Nam
quod de Muliere habetur Gen. 3. 16. 73 hVB, Ni 75IWS qVN-3e e viro tuo sub
eris, vel penes virum erit desiderium ruum; Ipseque tibi dominabitur: id iplum cocidem
verbis, mutata tancum perlona de Abele, quippe juniore, ad Cainum dicitur, Gen. 4. 7
1Z. ZW∞I FIXI SIIISI V3XI erit que penes re desiderium ejus, e su dominaberis ipsi.
Sed neque hiscantum, verum ee Senibus, aetare liquidem prorectioribus, id iptum impe
ratur, hujusce Cap. v. 2. Episcopis item, live Presbyceris, puta Senioribus otticio: Cap
PrXCed. vers. 8. Primaeque ad Zim. 3. 2. Sed et indileriminatim omnibus, cum alibi, cum
Cap. DExe(eNL. ver. 22. Eluvit enim eratia Dei salutaris hominibus omnibus; erudiens nos
ut abneeata impietate e mundanis cupiditatibus, oeircos ny dingcos nei vorbes Thocopdi er 
rui aicor. Acque hactenus quaelito primo fatistactum elt.
II. Verum hinc quidem quaesico secundo anta porrisitur. Si quidem omnibus hoc in-
cumbit ofticium, quortum nominatim jurenibus indiciur? Nempe si jurenibus lic ofticium
peculiare, cur senibus: S peculiare senibus, cur omnino jurenibus imperatur
Dicimus isitur, hoc ocopesouvns octicium, sive Pobrierarem e moderarionem animi, cum in
varios se dittindat ramos, rario nomine cum his, cum illis, cum item aliis, peculiari modo
competere: variaque proinde rircurum exereitia, pro cujusque sorris ratione, exipere. Puta
in toeminis, pocistimum pudiciciam ee caltitarem; in junioribus, modeltiam es humilitatem:
in senioribus, prudentiam ee gravicatem; in interioribus, obsequium et submictionem; in
Superioribus, ovrnariba ee sticiniur; in aqualibus, candorem et ingenviratem; in omnibus.
remperantiam, medioeritatem, _ Panam mentem.
Dicimus porro; Ofticium aliquod multis commune, nunc his, mine illis signanter com-
mendari duplici tere de causa. Ouia scilicer vel curpius abelt, vel difticilius obtinetur.
Sunc enim qua, ubiaclune, maxime commendant, qua tamen haud magna intamia abesse
Dollune; puca, licerx in viro plebeio: Tune contra, quae adesse nil magnum sonac, quae in-
cerim non sine gravissimo tama dispendio abeltene; Dura, Lacine noste in Academico.
Rem praesentem quod attiner; Cum Sobrietacis defectus omnibus ritio (c, in sene curpe
est; quipre qui jam lonso rerum ulu, et mulciplici experientia edoceri, camque ob langui-
diores altectus facilius obrinere postit. Ideoque ad eam summopere hortandi senes, ut qua
fine GravilTIO CrIMINE CArErC nequEanE. Contra vero, cum ec id ipsum jurenibus incum
bac otticium, ee intigni tucurum si ornamento; quorum tamen aflectus reseti, rebulque
minus exercitati, hoc vensum praestitu difticilius reddune; obnixius incicandi sunt de hi, ue
huic omni cura incumbantnesorio, ee monendi sedulo, uc quibus majori opuS est horta-
mine. Breri; Ad Sobrietarem horcandi Senes, ne desic; Jurenes, ut ad (II.
Iis expositis; Ouid sic ipsum ocpeoruons otticium, jurenibus hic loei commendatum, pe-
nicius expendamus. Duod quo rectius tiat, a primigenia rocis sigmiticatione ordiamur. Nam
de hic illud obrinet, istor ra erouuara cisgry coeeqvale.
Zasur (unde Zcpeorcir, ocopesouin, reliquaque conjueata descendunt) dicitur d ocds vel
oui sanus, et pplu mens vel animus. Oc ocgpor ille sic, qui est mence lanus, vel lana mente
ec bene animi compos. 205 r vera, Sic Scephanus. Ouod malim quam vel Crotii ou cor ru
quivam vel Aristotelis ocl ar rui resmon allutiones enim ha sunc, vel aegropcuviam maxis quan
Cologia
ri’ ousesouons ri cavia ponuncur ut airridem. Quid justum, quid injustum; quid ourpoun
quia
AEque hoc sensu opponitur rn uaria infaniae. Sie, apud Zenophontem, i Singur, ii adinos

## Folio 216 — 867984570:0974
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000974.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Mens Sobria.
quid insania. Sic, apud Platonem, opponuntur saxeerior ee parcis 2: Sieur apud Fatinosmens
sana, ec insania; item animi compos, et impos. Sed et apud Scriptores lacros, Vbi de DX
moniaco asitur; Oxmone, dicam? an Furore percito: an utroque. seu turiis agitato: que
neque veltes pastis est, neque domi se comtineri; sed Foris agebac, nudus, in monumentis
tive sepulchrecis; li quando carenis et pedicis detencus, rupris vinculis Poras se proripuit,
a Damone in desercum actus; eoque derencum est dementix, ut haud cuiquam turum fuerit
illac tranlire; (ue ex collacis F ranselistis patet:) Nempe idem paltus, quod, de Chricto,
alibi FalsO dicitur, (Foh. 2O. 20.) Suporior excs ry vairera Daemone actus insanivit. Hlune
ubi Panaverat Chrictus, dicitur sedisse ad pedes Jelu panouior nai ocoperirta, vestitum e sana
mentis, (Sic Beza;) vel mentis compotem, (sic Nostri;) Fuc. 8. 35. Mar. 5. 25. Simili
ter apud cundem Lucam, AF. 26. 25. ubi Fectus Paulo ranquam insanienti convitiatus est;
Insanis, Paule, mullae ce litera eis pariau, ad insaniam adisant; Fum ille, Oi pairouaus quois
npeENSE Bise ani anodeias ni scupeocns enpuata dropder soua. Non, inquit, insanio, praestantissime
Feste, sed vera e sana mentis verba eloquor. Obi arridea videmus puriar et ocoppoorumr. Llaud
obsimile est quod habetur 2 Cor. 5. 13. etre id ecesnplt, Ocus eire ocerp ipur ubi ocopoorusm
OpPONIEUE n Euseses Sive insanimus, id Deofit; sive sanae mentis sumus, id vobis sumus.
Siquidem iphius Lire ensuors, sire sapesouin cum in Dei gloriam, cum iplorum commodum ce
debat. Atque hic primus viderur iltius roeis signiticarus; quo ocppoocum sire menris lanicas,
opponitur infanix.
II. Sccundus, qui huie proxime subest, ridecur ille quo oaxesouin prudentiam innuit; cui
opponitur arpouin imprudentia, insipientia; quae quidem innuit mentem nec lanam plane,
nec plane inlanam, led minus lanam; ubi ratio nec arce plane deturbatur, nec latis con-
Sictit, Sed enerris est ee imbellis; eAtque quasi gradus ad amentiam, ut quae inlipientiam tere
Turori conjunctam notat. Sic pallim opponuntur scppor ec apsur IE apud Theognidem.
Ager ardeds qucos, nai scue oire rar s
TLIVEd E so ETeeM nEpOV EduNE voor.
Arque hoc sensu, ur alibi, sic pastim apud Fhomerum occurrit: quippe apud quem vox
or nunquam exstat, ex oopia non nisi lemel, idque non tam sapientiae hre prudentiae ligni-
Ficatu, quam peritiae (quod alicubi nocat recnmerale Catakerus; Contra Pfochen. Cap. 15.)
corunque lOco ocpar e eoun vel (MOTC POCtiCO) ousypr E ouopesouin. OuoSigituE scpO-
ras esse monet Apoltolus, eos non modo non infanire plane, sed nec desivere, auc delirare;
non imprudentes esse rult, aue insipientes; sed suvrds, periurs, intelligentes, prudentes.
TII. Cum vero Prudencix pars summa creditur, modum tenere, sire medioeritatem; quem
e Vircuris tramirem Facit Philolophus, 3 nec nili a prudenti Viro determinandum; dum
Vircurem detinit esir negasenulu er Woen csr cis ar crip o geriue délocter FthiC. 2. 6. 6. (cui
seminum est Ciceronis illud (pro Murena) Virtures omnes medioeritate quadam esse mode-
ratas.) Elinc factum est, ut Tertius occurrat ocpeoruns significatus, praedictis nihilo intre-
quentior, quo animi moderamen ligniticet; acque ad omnes itidem rirtutes se extendat: ut
scgecor ille lic, qui moderamine ucitur; qui modum rite tenet, nec ultra citrave so nécrot
consistit; qui imporcunos animi motus, _ eAranOS imDCtuS, CoerCet, temperat, in ordinem
Codir. Hlinc Demosthenes e Aschines, ouppora 2) uereur Conjungunt: Isocrates ouepore
EDe nooricos El. FF Limilicer Paulus L Fim. 3. O. er nalasonn nooreieo (veste decora) e a
Ses ni scoppooins. Vbi, ut Isocrates, SC Paulus noouiornra e scppoouulu Conjungit. RoouO au-
rem dicitur, (Flen. Steph.) qui est moribus compositis, moderatus, modestus. Apud Cicero-
nem exponi Colet ocsepcor, moderatus, temperans: (Rob. Steph. Lexico CiceronianO.) EL oc
quoorum temperantia, moderatio, modestia. Grotius, ex Glollario reteri, ocoppoorum expOnIE
modestiam: Bera, temperantiam: YulSacuS, Frasmus, e Nostri, sobrietatem. Non eo sentu quo
Sobrietas Aricte sumpra opponitur cbrietati; ut nec Orotius cam intellisit modestiam quae de
fnituE pcoorns adei rus nuas, aue Beza hanc tantum remperantiam quae est cei rasndoras: Sed
quo sentu apud Ciceronem (de Fn. P. 2.) detinieur Modestia, vel Temperantia, modera
iio capiditarum rationi obediens. Fam nempe sive temperantiam, sive modestiam, sive mo-
derationem, sire Cobriecarem intelligune, quae animum, affectus, tocumque hominem tem
veret, moderetur; e dictis, factis, cogiralis modum imponat; totamque justis limitibus
COETCCAL arasespir. 4 F Rque haec quidem vera mentis sanitas. Ouemadmodum enim Medici
Morbum, per laesam operationem, detiniune, adeoque sanitatem xstimane ex opcrationibus
perfectis, illaelis: similiter e Piria, quos animi morbos dici jam olim obtinuie, habenda
erunE, quae laesas animi operationes inducune; animamque tum demum sanam habendam esse,
ubi omnia sia rite perasit munia. Ur id sic quod Aristoreles alicubi aliis verbis vecmpasc
(Occonom.) n s eay uuor evraEia, y 20 3 BIS OEuVOY ZE ny CeEES. FF CicerO, (pro Fonteio,
Vir fruet, e in omnibus vila parcibus moderatus es temperans 5. Arque hinc ett, quod
Lelat. 1. de Repub. ro oupeorcir crarrior isi res pacireodar. 3 Meoirns n5 a e est hastn. L. IBd. L. b. 3. 4 Fem.
EHE
Deior. Vir fruei omnia recte facit. Fulc
eofrucalitatem, id est modestiam ex temperantiam, virtutem esse maximam judico. Pro
Sco pCOVI

## Folio 217 — 867984570:0975
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000975.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Mens Sobric.
GCDECOI LIIMPLICHEL AC VIrO BONONON TATO NuEpetuT; ue eum delignet qui rir probus ee ho
nestus est; e ocresoin, morum probicarem. Sie apud Sophoclem, ocssper opponiu n
pnoo.
TeS d SCoDeqVaS
Ocot B1X VOI nei 50760 165 HHS
Probos amat Deus, sed bait UmptoDs.
pures inalticlentet selpiciat; non raro camen, nunc de hac, nune de illa, lignanter expo
nendam. Ouod ee in aliis generalis signiticatus rocibus obtinere solet, quae pro subjecta ma
reria determinatum Paepe sentum induunr. Sic et ipsum Virturis nomen, de Milite di
ctum, Forcicudinem sirc vircurem bellicam delignat. Ouo et iplum eruor spectare videtur.
nam et ab dens dicitur asem, e d viro virtus. Ec contra nanos isnarum delisnat, imbellem, ci
midum, meciculolum. Apud LacinOS, malitia Capistime non tam ranorura quam nauiar de-
tignat, certam mali speciem, sire odio sive Fraudi conjunetam: ut d bonitas, benignitarem.
Rensora. Ad huncmodum, quam cractamus ocpesouun, modo ad hanc, modo ad illam vir
ruris speciem, prout hrc rel illic moderamine opus eric, reterri solet. Nonnunquam fruga-
licatem delignat et partimoniam, eam nempe quae virum trusi deceat. F.st ubi continentiam.
casticatem, pudicitiam innuit; idque non raro. Nonnunquam de vestitus e victus mode
ramine dicitur: sed es de tolerantia, lire calamitaribus moderare Ferendis. Et similiter pal-
lim apud Authores. Aristoreles de ea Speciatim Temperantia intellisit, eni opponitur anona
oi eamque detinie, Rbet. F. Cap. 9. Si n reis ras ndoras  ocoualO Eos EoIV cos O rbUW HCReVEI
axonaoia SE gBrarIOr. TEeM NTCoOS 63I cet ndoras n ocoppoirn TBiC. 3. Cap. FZ. Nempe, in Cibo,
DOtU, _ VenerC. FTieronymus scppora pudicum reddic; e quidem alios culpat quod, pro pu-
dico, prudentem dixerint. Nempe rir calibacui lire rirsinitari justo addictior (quo no
mine e ab aliis reprehenditur) huc omnia crahere conatus est; quod notant ad hanc rocem
Prasmus, Beza Scephanus, aliique. Non quali non es pudicuiam rox ea denocet, sed non
hanc solam: nec ommino male reddidir Hlieronsmus, led nimis arcte; nam ee alia respicit.
FH isitur (ut dicta breriter collisam) ea, quam hie jurenes, alibi alios, docet Apolto-
lus ocpeum mens lana et sui compos; quae lua prudenter, e uc par est, obit munia; quae
dictis, tactis, cositaris modum imponit, ne (quod aiunc) exrra oleas vasentur, sed luis co
erceantur cancellis. Ouxe quidem, prout varias vircures spectat, aliis aliisque insipnicum
nominibus. Siguidem suvenum peculantiam, proceeriam, cemeritatem coercet modestia:
Mulieres item ornat modeltia, caltiras, pudiciria: Senes, graritas et prudencia: Crubernato
res irem prudencia, justiria, aequanimicas: omnes, remperantia, moderatio, Pobrieras.
Ouibus apud Flebraos rocibus respondeant ocipper et ocoppoouin, haud tacile dixerim; cum
Hae voces apud LXX. incerpreces nulpiam, ni Fallor, occurrane. Nec mirum est, in lingua
prout nunc habetur) non admodum taecunda, si nullum exster rocabulum plane ioesuva
H. Forum aurem loco uturpari credo D 3 et ,1H D vel etiam D W
Apud CraCOS, non tancum nooue, de quo supra, sed e obges. e praesertim gesruer, huc
spectane: Sed _ nerecos, _ omnium maxime rnocntos. EF quidem scupsorci et riuo tantundem
Fere nonnunquam innuum. Ouippecancundem sere sonant Pauli illud X FBes. 5. 6. 35130.
ecopceo ni vinecordo. et P etri L F. p. 4. 7. ocopeorioa re Er ny vintare. _ Cap. 5. 8. vittaTE, yeN) OPNOUTE.
Apud Pacinos optime quadrat rox Sobrius; sed et Sobrietas: quae id ipsum, ni tallor
praecile indicant acque Craecorum scppaor e ocopecouin. E.F quidem, eur Sobrietatis voce absti
neamus (cum Beza, in 2 Tim. T. 27.) eanquam minus Lacina, non video; utut apud Ci
ceronem torcasse non exlter, cui tamen rox Sobrius Frequens est sen su nostro, et bene Laci
na; sed es illa Frasino non displicet, (Ibid. 1 ad AcF. 26. 25.) et vel apud Bezam non-
nunquam occurrii, (ROm. 12. 3.) Imo rero, vel male conjicio, vel ipla vox Sobrius d Graco
ocepar descendir: hoc enim mallem, quam ut dicatur a se, id elt sine, ec ebrius. P’orralle, etiam
ut sobrius a ocoxscor, sic ebrius ab aepcor, vel exopcor. Sed ee moderatus, temperans, frucalis, fru-
ei modestus, Ciceroni tancundem Conant acque ocxpor.  Trem temperantia, ocpeouin mo
deratio, modestia, fruealitas, apud eundem ut parallela de ionsvrauursae conjunsuntur. Verum
his diucius immorandum non elt.
Superest, uc juvenibus falcem meis, (quod applicationem vocant,) Documentum hoc
Apostolicum altius inculcem; eisque animum composicum, sedarum, Pobrium commendem
un temperantia, modeltia, justoque animi moderamine illos insticuam; quod est, uno
Verbo, ocoBOV LCIV.
Ouam vos intime spectat hoc ofticium ex Aposolo jam incelligitis. Ouam vobis, ubi
praesticum, fucurum elt ee utui ee ornamento, haud facile est vel dictu mihi, vel robis coxi
IV. Sed dicendum 4; tlanc ocpesouins sive moderationis rocem, utur ex se omnes rir
6 Temperantem Craect rupeora appellant; Caltiquo s
rantiam, tum moderationem appellare; nonnunquam etiam modestiam, sed haud seio an ea virtus
litas appellari possit, 8c. 3 P v(C. Frucalitatis nomine h Meutes contmerentur, nunquam illud ita per
oulcarum esset. Hominem frusi omnm tocte sacere. 4. Luleul
om caDeoourli quam soleo equidem tum tempe
tatis.

## Folio 218 — 867984570:0976
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000976.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Mens Sobria
Iat. Frusi hominem e modestum (ur cum Cicerorie loquar, Fp. fam. 13.) e in omnibus
vitae partions mtum  cpram (pro Lonteio) nemo Tobrius non commendat.
nis jurum rixdum passi, aue imperio rationis allueu, laxas ipli habenas colligant; co ma
sis et hortatu noltro, et cura vestra opus erit
Sponte sua properant; labor est intsibere volantes.
Parce, puer, stimulis; e fortius utere loris.
Cogicace animo, (suvencus Academica, Aos jurencucis, parencum depolicum, charillivela
Tuccrelcentis ari pignora, praesentis cura,
Aivi deliciae nostri, spes maena futuri,)
Cositate, quam veltra interest et Reipublica, medum Academix, ne sperata mestis in herba
PerCaT; ne Fructus in (Horedicam  an) SCMMA COTTUIPATUT; uE pueritia LimuI _ DuC
rilicarem exuacis; utmolles, remerarios, perricaces animos, terocienres, eAraenos impetus
exuri, serium, Pobrium, virilem induaus animum; ire áprseiuvos rus aoEBcar ny ras noounas
Mdoulas, ocopeercos, n dircicos, n cvobcds Enonseer rd ruv acori. Tit. 2.
2
Sed diltinctius agendum. Ouo incicamini, Jurenes, elt ocopeoreir. Ouod in se duo conti
net: ocperas E scers ex sobrios esse, e sobrie vos gerere. Alterum animum, alte
rum araspoplu converlationem, pociltimum spectat: + coco, ny  eEco erpcoxor. Verum hxc
duo, in temporis compendium, conjunctim per sequar: objecta porius, quibus utrumque oc
cupatur, Peortim tractaturus.
Vertatur aucem Sobrietas, seu Moderatio, in iis quae vel animum poristimum SpECtanE
vel corpus. In animo moderanda sune eporiualas denquara, redupesles. In corpore, cultus, victus,
ee rolupeates reliqua. De quibus ubi ligillatim pauca dixero, vela Contratam.
animum quod actinet; spectanda Tune poristimum L aepornucsla quae nempe intellectum
spectant de cognitionem. Ouam aurem hic agendum est caute et moderate, docet elegancisi.
mum illud Pauli ad ROm. 12. 3. un ias PerEir na d SEi opoVCr, ane epoveir cis 70 sCPpOVEr; nequis
SapiaE supra quam OpOrteL, sed ad lobrietatem Capiat. Obi duo, ni fallor, cavenda vule
APoltolus. Alterum, ne sublimiora quam par est libi exquirenda proxonant; Alterum, ne
elatius quam par est de se sentiane: (conjuncta plerumque mala.) Vrrobique moderamine
utendum elt; e utrobique non raro junetim peccatur; e urrumque nocat illud coties ab
Apoltolo condemnatum innnopeoreir. RRCM. TL. 20. ROm. T2. 16. TTIm. 6. 17
Acque hoc quidem vicio laborane, qui secreta Dei Scrucari, ultra quam par cst, PataBUnE:
e audacter, ex conjecturis fuis, de illis pronunciant, quae Deus nondum decexit. Oualia
Tunt, aeterna Dei decreta, quacenus nec verbo rerelaca lunc, necdum eveneu patetacta.
Tcem, Quid ab xeterno Deus Fecerit, anre mundum conditum. Juid facturus estet, si mun-
dus non fuisset creandus. Num possie, auc velie, plures sceiste mundos, auc eriam Fecerit,
aut Facturus (c. Num vencurus fuisset Chriltus; aut, Juis futurus ellet hominum Cacus:
Si non peccasset Ldam. Aliaque hujusce Farraxinis infinita, de Angelorum ordinibus, de
Tupremi judicii tempore, loco, procelti, de beacorum Ctatu, de poenis internalibus, aliil-
que, curiosa Enmuara, ultra quam quod seripeum legitur. Ouas uc propas Eunioris mexito aman-
dat  aulus 2. L m. 2. 23. _ F1t. 3. 0. Oux enim celarit Deus, curius elt modecte nelcires
quam curiolius inquirere; ne (quod dicicur) scrutator majestatis, opprimatur à eloria–
Duippe quae secreta sunt, ad Deum altinent; quae autem revelata ad nos e liberos nostros,
Deut. 29. 20
Sed e eodem laborant ritio, qui aggrediuntur ea, qua, ueur inscrutabilia plane nort
altiora tamen quam pro viribus suis. Nam et hoc elt, intunae Beoreir. RoM. +2, +6. CONEa
quam de se testatur PCaltes, quippecui nec excelsus animus erat, nec elari oculi, nec aeere-
sus est quae majora sint aut difficiliora quam se deceat; sed ad instar ablactati infantis 
sesserit. Psal. Z3F. F. 2. Atque huc quidem respexisse Apostolum, loco citato, ex verbIS
continne sequentibus manitestum clt. AMe eporeir (inquit) eis ro ocopporeir Exeisco cos d Deds uel
uersor niscus. Vule liquidem lingulos modeste lapere, pro ea quam unicuique imperti-
tus est Deus mensuram sidei. Ouod ec alibi seipsum tidelicer obterralle reltatur, 2 Cor. 10.
(3, T4. quod nempe mensura, quam sibi imperricus elt Deus, se cotibuit, nec cupentarou
Eauror, alienis se negoriis, ut anorecoemonone, intermisenie. As interim, ecquis tere morta
lium suoronra ee ditheillima vel audacius aggreditur, vel contidentius cractat necoria, quan
qui omnium minime incellionnE. utinam non de cees risior aurss a rctar SpL NSOI. 2 P et. 3. 26.
Nempe, qui ad pauca respieis, facile pronuncias. Quosliceat eum illo Phcebi ad Phacconcen
Juum contilio dimittere.
Ouo robis hoc disticilius rideatur, ut anims jurenles a etores es. Wotat
Maena perrs, Phaeton  qua non viribus istis
Munera conveniunt, nec tam puerilibus annis. Oric
Nili illud masis Conreniat, (Persr.
Hluc etiam speclac, quod vel ex plebe quilibet, vel auodeis juvelleo, bulla Gllam
Fecum habita; enoris, quant si ol curra supettex
2 Dr Ovid. Metam. de Phactontis Equis
MOnCL

## Folio 219 — 867984570:0977
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000977.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Mens Sobria.
monet PautuS, F ZIm. 3. 6. nequis rebulos huc accedat,) vel ipsa Theologix rudimenta vix
dum cdocti, lusgeltum alcendune, pro concione diserune, ex illoris (quod aiunc) manibus
cremenda Deitraetant eloquia, ec qua ralent contidentia non raro pervercune milere; nec
ad Cuam tancum, sed et aliorum perniciem. Mirum elt, quod nec cerdoni liceaE, auF TON
Tori, nili post exactum sextennale cyrocinium, artem exercere; dum incerim cractandis la
eris nemo non Cutticiat: quali ad Apoltoli illud ii ris veds ravra inares; reponendum lic, OuIs
non Ouid quod, nonnullis boni aliouandoeraturi elsene Theologi, ni properallent: et
quali implumes nido cgresti, in praedam cellerine: ut de quibus alicubi (li memini) con-
queritur Seneca, qui sapuisse possent, n se putassent sapere. Alii, dum, docendis aliis, eos
insumune annos quos dilcendo ipsi rectius impendissent, eradune magis Concionatores va-
Tidi, quam Srenui Theologi; qui, ni properallene, utrumque tuistene. Lc quidem maleme-
cuo, ne, vel hoc nomine, xtare jam proxime inlequente, magna tucura sic Theoloeorum
Colide doctorum inopia. Rarillime siquidem videmus ulloS, qui le ad illa deinceps serio ap-
vlicuerine Pudia, quorum Calcem tindamenta non in Academia poluerinE.
Denique huc etiam reserendum censeo, quod crieis apinisque tractandis non pauci, seriis
deltinacum tempus impendunt: ca (que avide sectantur.
Td p regisVOV EPyOV cos XOISVEda
Td d’Épyor cos napEzOY EH XOrSUEda
Huiusmodi LinE quae PaulUS rerns pixooopias nomine, e apos Noy, n copios, aut etiam at
Fectatae nimis d’rparcxias amandat. Ouxe urue Cublimia nOn AINC, auE vere dnno, cum quis ea
eamen quali ita lint attectar, intnopeoreir dicendus erir. Ouo torsan, Apostoli temporibus
Graecorum cruditionis pars masna spectabat: qui, ue videtur, rerborum ditcqua, masis quam
rerum pondera sectabancur: quod quidem Intlatum cst, magis quam Magnum; iplique non
tam oopss quam sonneioovos ee (quod Paulus item de Romanis celtatur) eaonorres E) obpot Epcoecr-
duour, FTos imicari ridentur, de quibus d Petrus conqueritur WEegrna ualaiomros eesy ouvo p
rumida, sed e vanissima, effurientes quali nihil non magnum, nihil non lublime (pirents
ec sesquipedalia verba; quae incerim, si expendancur,
Sunt apina, tricaeque  siquid vilius istis 1
Tiujusinodi, in Relisionis nesorio, fuille videneur illae danecoeis Sianonoucor certamina de-
scepcationum (uE BCZ2) vel dubiae disceptationes (uc noltri) quibus cirones exerceri noller
ApOstoluS, ad ROm. I4. T. qua, uE videtur, vel nihil cerri concinchane, vel nihil magni,
quod ad summam relisionis acrinet, e line grari relisionis dispendio Porerane ignOTATI.
Ouas et lub Erceodicoanias nomine aliquories repudiat LJ Im. T. 3. ec 6. 4. ubi relicto sans
sermone, e quae eA secundum pietatem disaoranie, Erce SiSaonaxo quippe cis Erepa dever-
TUINC, quae SinE EEco 3 epayHATO  nec ad lummam religionis condueant; quae Enroeis, dilcep.
cationes pariune, magis quam oinorouiar rui er niscu e plerumque in puramoziar detlectune.
vel nogopariam, quod ibidem conquericur Apostolus. Ouod quidem, quin lic sitnaopsoreir, non
dubitabicis, ubi ridericis apostolum erposisonnerra Tuum deleribentem; quippe qui Ten p)
unser MseO instatur, curset, utut nihit seiat, nihil pro comperco habeat, ànra voscor et (n.
reS nai noyouaXIaS circa quae Stiunculas, (Cnrhorrs) e (noyouaXias) verbosas contentiones, vo-
ocor delirans, ut quas intano amore deperit, (instar taemnae piea laborantis, quae, neglectis
Canis eduliis, rel noxia vel minus lana deperit;) unde (inquit) oriuntur invidia, conten-
tio, maledicentiae, suspiciones malae, ec. Foramque illam quam obtendune, quaque adeo
curgent ee intlantur, erudicionem, non aliam esle perhibet, quam B.Bnns neropcorias, ny arnde-
ocu F estorop zrcorcos, profanos carritus, e falso dictae cognitionis obtentus.
Atac Academici, urinam vel dies noltros non hoc speciacim spectec: quibus (proh do
Lor:) concrorerliarum vel de rebus minutissimis sliscencium ardor, tracernam prope cha-
ricatem exltinxic; ipsaque pietatis efticacia, li non deterbuit, remoram palsa elt vel maxi
Mam. Sed
dabit Deus his quoque finem 
2 Ocampasa, quae es ipla Pune sceraMd. Oe nec allum papere opccleue,  ce modice
velle. Nocum illud, Quod volunt juvenes, valde volunt; opod ea p omdupion lic Philolophus
Rhet. I. 2. 6. T2. Flis isitur, vel maxime prospiciendum eric moderamini. Ouod appeTUNE
remere es esranate ad pociundum incitancur: de masno seruncur impeur; sed de praecipici
Verumque corripir illud (Theognidis.
Nnser arer avedsE. 
Ouod ne nimio, monet, nec remerario teraur impetu.
Onam illud periculosum de noxium, docet ApoltoluS L ZIm. 6. J. t BN  Ge
id agune, id impenaio volune, vcdiceleane, incidunt (inquit) in tentationem e laqueum
mullasane cupiditates aroiros ni Bnospas, cum racioni minime congruas, cum perniciolas
ltolidas plane, ee noxias; ut quae homines cis onceor ny amsnciur B. diuon in perniciem limul
de perditionem demersunt. Ouo, non honestam ee moderaram rei tamiliaris curam cut.
Acgule tractenus gegrnuala. Segu
6 Crot. in Mat. 8. 33. 9 Fers. 10 Mart. It Arist. Abel. l. L. c. L. 12 Virsil.
Palte

## Folio 220 — 867984570:0978
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000978.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Mens Sobria
palle, centendus elt Apoltolus, (ur quam alibi commendat, ejusque negligentem, vel in-
fideli deteriorem perhibet:) Sed immoderatum sire animi sire voluntacis imperum quale
per Fas es netas diricias congerendi.
Temperanda liquidem est roluncas, ee fobrietate moderanda: Jurenum praeserrim; ue
qui ad hoc natura lint proctiviores, ut caco impetu terantur. Quo quis enim consilii est ma-
Sis expers, eo tere praecipici et quali bruro imperu eAt incitarior.
Sed d eadem de caula, mutabiles Fere lunt, et parum constantes. ZoSpe pii C Dop VoI r-
X Se navorras 13. Siquidem à Linoeor, u suoris, suror  Fastidium, apud animos versatiles per
vices obiinent, sibique invicem succedunt
Orrobique judicio opus est e moderamine; ne, aut praecipites asantur, aue instabiles
huc illuc Auctuent; levis instar naricula, cui et laburra declt, et gubernaculum. Ouod 
ApostoluSmOnCt LpB. 4. E4. Tra anen couer rimon ne simus deinceps pueri uud cori odvo ni
dere eqdvo narti aremo sdonanias. Hinc Flihu, urpore iavenis, 50b. 32. 6, 7. coram senioribus
modelte subrieuit, rimidus sententiam suam dicendi: quipre dixerat, Dies eloquentur, 
multitudo annorum docebit sapientiam. Ouod dc ipse Deus in manctaris dedic, Levit. 19. 32.
coram cano capite consurse, e honora faciem senis. Er, quidem juvenes ommino decet nec
peculantes, nec audastis esse; luaeque, ubi ab aliorum receditur sencentia, admodum esse
luspicaces: nec nili graristimis de cautis, prudentistimorum, lonsoque rerum usu exercira
corum contiliis, nedum mandatis, novandi ltudio contraire: uc qui cum temperances ese
debemr, cum obremperances. Aeque hominum prudencistimus, Parcemiactes, in Proverbia
rum libro paltim, tanquam deplorarae spei, ec plane conclamarum perhibet, qui, praesercim
jurenis cum lic, seniorum consiliis se minus praesticerit obsequemem. Ft quanco luo damno
didicir Salomonis tilius, quam imprudenter ipse paternum hoc contilium neslexerit, ne-
mini non innotescit. X Reg. 12. 8.
Verum nec juvenes hoc solummodo spectat; scd e omnium interest, ut voluntatibus
temperandis duplici praesertim nomine incumbant. Tum uc supremi NumIS ratiOnem
habeamus; cum, eorum quibuleu viritur.
Prioris insisne specimen extibuit ipse Christus, qui dum humanITUS QuaNTUM Par eraL
Paracum sibi calicem derrectarie, Verum, inquic, non voluntas mea sed tua fat, LUC. 2.2
24. P+ limiliter Paulus, nec diurius virere, nec mori citius, expeciric, quam uc terrent tum
res Christi, cum Fceleliae SuX, Pbil. T. 20. Sc. quipue qui tum deprimi, tum abundare; Catu-
rari pariter e esurire didicerat; tum abundantiam, tum inopiam, modice ferre; nec quicquam
horum impenle auc velle, aur nolle; ut qui linquit) edoctus sum, er ois civi ovraenns E). ut
cunque fuerim constitutus, contentus esse, Phil. 4. TF, I2.
Sed ec alio nomine voluntacibus imperandum erit: uc eorum scilicet quibuscum viritur
ratio habeatur. FIt quipre homo Ccor nonirinor is nec libi soli natus. Ft Propterea nec re
bus Tuis julto sit intenior, par elt: sed ipsas aliorum sic accommodet rebus, ut in COmMUI-
nem omnium commoditarem cedat maxime. Adeoque de sensis luis non raro remirtendum
_e voluntati moderandum erir, ut mutua sunarabdo communi consulatur utilitati.
Duod, ut natura comparatum est, sic cautum divina lege: Dum, post grande illud, de
Deo summe dilisendo, mandatum; Tubjunsitur illi semnum, de proximo uc nobis ipsis
diligendo: Duo duplici cardine, vel Christo ceste, e acteltante scriba, Mat. 22. 40. tota
lex vertitur, e prophetae; quipDe quae omnibus holocauromatis e sacrificiis potiora. Mar
72. 33. Sed _ eodem spectanr quae pallim exstanc praecepta, de intirmorum lustinendis in-
tirmitaribus, de aliorum oncribus muruo ferendis, de non judicandis aliis, ut ne ipsi judice
mur, ee quae his sunt gemina. P. F Speciarim illud Pauli ad Corinthios F p. T. Cap. 10. 24. ne-
quis quod suum est Tolummodo quarat, sed es quae aliorum. Ouod ee exemplo luo ibideme
comprobat, Licur e alibi passim: Sed e Pimothei, Phil. 2. 20. quem uE rarX moderationis
exemplum laudat, quod irnoicos quae aliorum erant curarerit.
Aique hoc quidem unumquemque, live sublic, sive praesic, perinde spectat: neutri sigui
dem zo anpibodinaur semper Lequendun cst, sed remittione lxpius utendum, nec Tummo jure.
Td Sremis ipdts, moderatio vestra innoteseat omnibus, sve stricti juris remissio. PBil. 4. 5. F.L
dem liquidem audastias vitio reterendum est, sire qui Tubelt nihil nisi coaetus faciar, sire qui
Praecst quicquid postic cogac 1. Fadem enim Christiana moderatio et smeincu, quae obsequi
um illic placidum, ee hic moderatam poltulat xquanimitarem; cum nec illic perricacia, nec
hric laucanda Sic eyrannIS.
Non nesem interim quin voluntate firma nonnunquam opus Sic, acque inconculla. F.s
ubi decertandum acriter, ee tocis incendendum riribus; quod de fide semet tradita docet su-
das Fp. suae vers. 3. Ouod e Paulum non raro Fecilse constat, utur tuerie alias vel de jure
Tuo cedere paratillimus. Acillud indiscriminatim asere, ee in lerioris praelertim momen
crebus, ubi nec relisionis cardo verticur, nec talus publica vel civilis ordo perielitatur, nec
Scaris ulla postular necestiras; non magis convenit, quam cochurnus terculis intancis pedi.
Duippe hic mulium recepto mori dandum, acque aliorum judiciis; in libera praeterrim
3 Ar. Rhet. 1. 2. 6. 22. 14 Baba. in Anronin. b. 4. d. 16. 25 Plato. 16 Ar. Ct Bi6. l. 5. 6. 20.
republica

## Folio 221 — 867984570:0979
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000979.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Mens Sobria.
republica, qualem esse par est Academiam, ejusque Collegia singula; nec ad suum unius quil
quam aliorum arbitria exisere, utut vel maxime possic, relle debet: Sed, de aliorum sensIs
tarere, et de luo nonnunquam sponce remitrere, (in rebus praesercim innovandis,) auc eriam
repullam pari, non est indecorum. Ft quidem eis, quibus (ut loguuner) vox necativa
conceditur, non eo conceditur, ut negent omnia, led ut, quae par elt. Guod velim, hoc
est; nequid quispiam, lire praelicu sive Cublit, sive uccunque fuerit consticucus, impentius
auc velic, aut nolic, quam pro rei dignicare, necellicate, ucilitate.
Acque de Voluntare moderanda hactenus. Moderanda (UnE
3 Tradipusa, AAectuS, Paltiones, vel (quod Ciceroni masis placet) Perturbationes.
Acque hic quidem amplus pateret aicendi campus, si qua apud Poctas et Philo(ophoS ve
FeTES OCCUTTanE, tum ScoicoS d Academicos de exterminandis, tum Peripatetieos de regendis
affectibus, (quo iplorum Philo(ophix pars magna spectat,) persequi velim. HL quidem
exregia paltim apud illos exltant, ee, nisi quod Christum minime Papianc, dirina plane, e
quae vel Theoloxum Chriltianum minime dedecent.
Sednec necele et, nec opporcunum eo secedere: apud rospraserrim, quibus illa nocis
Tima eAe POTtunE.
Forum summa fere huc spectat. Verranquillamenre simus, e ledato animo; nec immo
dicis aftectuum percurbationibus agitaci: Ne terrenis hisce, et (ut Loquuntur) Forrunx b0.
nis, vel acquisicis, vel acquirendis, vel deperditis, vel etiam expericis, nimium atticiamur.
Nequid horum vel impentius amemus, vel tugiamus: Nequis odio, vel ira, sit justo conci
TatIOT: Ne Speremus nimium, aut despcremus, vel etiam expetamus: Tum paudio, cum
dolore moderati: Neprosperis elari, aur adverlis dejecti; sed ad omnia parati, utramque
(quod aiune) Fortunam modice terre.
Acque huc spectat, quod de Paulo pridem diximus: qui novit de in anxustiis este, et abun-
dare; Paturari pariter, atque elurire; cum copiam, cum inopiam, ut par elt, terre; et, qua
cunque fuerit conditione polIcus, ourapuns 27).
Fodem itidem reterenda, qua contra amulos, iracundos, inridos, aVarOS, arTOTAnLES, ela
tos, ambicioni, faltui, ee vanae slorix dedicos, excerisque affectuum ririis laborantes, pal
sim in laeris liceris praecepta exstanc; quae singula scortim recensere longum estet.
Sed e, qua lenitatem, elementiam, lonsanimitacem, tolerantiam, humilitarem, modecti-
am, moderationem, caererasque his cognatas rirtures, commendant.
Ouxe item, de abnesatione lui, de crucitigendis affectibus, de chelauris in caelo recon
dendis, ee quae Tursum quarendis; de gaudio, dolore eaterisque atfectibus moderandis, de
mundanis cupiditaribus abolendis, exrerisque similibus, passim oceurrune.
Et quidem quae de moderanda voluntate superius dicta sunc omnia; etiam huc spectant.
Cum enim aftectus humani (quiequid sic de bruris) rix aliud sint quam voluntatis exicus,
ee Forriores impetus, atque in parie racionali maxime consiltant; roluntaris, aftectuumque
moderamen conjunctum lit necesse eAt. Vrrobique pro dignitare rei concipiendus impe
tus; qui proinde remistior acriorre sic oportet, prour illa merverit. IpTum auteM so ELECI
pors  p erraorcos zecia r8  areoras (quod, de Patre Tuo habet Marcus Antoninus, lib. F.
ubi intensione, ubi remissione, opus sit, callere; quando, e quatenus, auc laxare traena pax
est, auc collisere; hic labor, hoc opus elt. Summa quippe ad hoc prudentia opus elt, acer.
rimoque judicio.
Id relim. Or quae de suo Forti, Papienti, constanti, prudenti viro, exregia cradunt Philo-
Corhi: ea de viro comprobentur vere Christiano; urpore melioribus argumentis, majoribus
auxiliis Freto, e spe mercedis amplioris. Sed et de moderandis aftectibus tactenus.
Sequitur uc e  iEc är decnor perpendamus. Nam ee illic Tobrietace opus est, qua victus,
recticus, seltus, aliaque qua externam hominis conversacionem spectant, moderentur.
Victum quod actinee; ritare oportet, non modo crapulam de ebrietatem, quae vel pudor
prohibet; Sed et Frequentes epulas, d comporationes, lautas ilem, acque opiperas nimis.
Mirum est, quancum temporis, seriis debitum, commestarionibus, comporacionibus, e
contabulationibus, etiam extra popinas, ee cenopolia impenditur. Or non tam Hlippocraris
illius (aphoris.) oBiO BaxIS, n 3 rex pmpa Ars lonsa, vita brevis, quam illud Senecx
(Fpist.) aetati ee moribus nostris conveniar. Non parum temporis habemus, sed multum per-
dimus.
Sed e restitus habenda cura; quem nec sordidum esse par est, nec nimis elegantem:
decorum simul esse, ee modestum, oportec: non lascirum, mollem, ettoeminatum; non vie
tis ec laciniis, quali phaleris redimitum, es molliciem plusquam taemineam (emencientem,
dicamd an ) indicantem.
Sedpec exsariem prolixiorem vellem; qua quidem faeminis ornamento sc, riris dede
cori. Nec compros nimis cincinnos; quali de lingulis crinibus in consilium catur; et vel
empeiriis ee ementiris comis ordinandis; qualinatura nesciat Paris luxuriari.
Scd et de restibus quae pradum restrum spectamt, quod dicam habeo: Nollem eso, Jure.
nes Acadlemici, aut vos de illis superbire, auc eriam factuose concemnere. Nec enim vel
canci tume, vel rancilli, ut vel hoc ret illud deceat. Oui illis admodum eeruntur; vix
aliud

## Folio 222 — 867984570:0980
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000980.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Mens Sobria.
aliud plerumque habent de quo criumphene; e proinde vel his indigni sunt: Siqui con-
temnunt; videant, uc ne pari taltu
Id ipsum designane haec ornamenta personis adjuncta, atque ticulus praefixus nomini:
Ocrobique tantundem vel boni est vel mali. Id liquidem celtantur, quod e ipse gradus;
nempe quam de robis indulgens mater Academia opinionem hactenus, e de Futuro spem
conceperit. Oux, si illis digni incelteriris, robis erunthonori: lin minus; teltantur Pal-
tem Academiam haud lacis prudenter de robis judicaste; quodque robis fucurum ctIet Or-
namento, ipsi cedet dedecori.
Siguis eadem altior despexerit; seque majorem senserit quam ut minuris illis postit deco.
rari: dixnecur salcem iple rel Academix ornamento elle, quod facere Tummi non raro viri
dionari lolent. Oux enim illa vos ornat conterendo, eadem e vos vicistim gerendo orna-
tis illam. Quippe filiorum numerus, parentibus elle Tolet ornamento.
Acquortum: dicetis: quippe nec doctos faciunt,s nec dignos.
Recte quidem. Vrnec praelati Fasces, vel Maxistracum faciune, vel Auchoricatem. Te.
Stantur tamen. Nec lam merentur reverentiam, quam merenti conciliant: Sed de conser.
vanE. F. F quancum de Cuperiorum quorumris, non tam majestare, quam et poteltate, sen-
sim periret, B, quxe ad pompam atque externum apparatum actinent, deponerentur singula:
hand cam dictu tacile elt, quam ellet experienti comprobatum. Ouippe ex minurissimis, e
rebus in se nihili, certum est rel maxima non raro dependere. Nec quis vel nueis putamen
quo quid est rilius 3) remere transi velic, nisi qui de nucleum relit derorari. Verum de
dris Paris, Luperque.
DeCeltu porro monendi estis, furenes, e cora simul conversatione; ut et illic modesti
am, temperanciam, Pobrietatem exerceatis. Nec tantum ut lasciris, obsecenis, pucidis, de
impudicis, dictis, factis, seltibus, nedum cogiratis, (qua horrere debet Chriltianus animus.
et vel incimis cordis receltibus abominari:) Sed e impudentiam, peculantiam, procerriam
e contumaciam careatis, e quicquid bonis moribus elt advertum. Nam ec illud in gravit
Timorum malorum muImerO, J)ai. 3. 5. recenSCtIT, quod puer in senem se superbe cesserit, e
in honoratum vilis; neslectis quippe atatum, graduum, et dignitatum disterentiis.
Sed et huc spectat; uc iracundos, pugnaces, Ferocientes deponatis animos; e pugnas spe
ciarim Ouadragesimales, (Academixe dedecus, _ intamiam,) quae cerdones, lanios, aut
balatrones magis deceant, quam Academicos. Ouibus coercendis, reprimendis, puniendis,
opcandum est. ut de maxistratus ec Adium praefecti, junctis riribus, lerera incumbane di-
Sciplina. Se de his HaCLCHUS.
Suversine adhuc quxe studia vestra speciatim spectane monita, ut eradatis Tobrie et Polide
docti. Oux cum in animo fueric Fulius aliquanco cradidisse, temporis me ansultiis coactum
video Tummatim colligere.
Velimigitur primo, ut certum aliquem ec destinatum studiorum finem proxonatis: nec
vago e incerto plane irinere feramini; eorum instar, qui d Scopo hac tantum ratione non
aberrant, quod nihil sibi propotuerint quo collimarent. Quod non ita incellectum velim,
quali qua obriam acque ex insperato se ofterunt, penitus tint neplisenda; led, ut st quo
praecipuus Audiorum impecus teratur. Quo spectat et illud Poetae (P er sit.
Ane aliquid quo rendis, e in quod dirieis arcum e
In passim sequeris corvos, test aque lutoque
Securus quo pes ferat; atque ex tempore vivis e
Deinde; propolita ctudiorum meta, curandum est, ut eo recta incedatis: ne, in diverti
cula trequentius deflectendo, propoliium impediatur iter. VF, de quibus Seneca, (Fpist. )
Tdeo non discentes necessaria, quia supervacua didicerunt.
Acque huc facit, tum rerum, cum librorum, delectus. Nolim enim, porioribus neglectis,
uers ngorras, quolris obrios, indiseriminatim erolratis; sed in suo genere optimos. Ouod
e alicubi monet Verulamius; Libros pariter ac cibos tractandos: lune quos primis attigisse
labiis sufficiat; alii, altius desustandi; alii denique, in succum et Panouinem convertendi.
Acque hic quidem, cum vestro opus erit judicio, cum indieio aliorum, quo rectius delectus
instituacur.
Sed et eadem de causa, lerioribus Ctudiis temperandum erir; ne, sereriorum jactura,
charius emantur. Neque enim Capientis est, quae pro condimento essent, ciborum instar de
Dalei. De illis (inquit Seneca, De brevitaté vita,) nemo dubitabit qu’in operose nihil aeant
qui in luctarum inutilium studio detinentur. Non, quod ea penicus incerdicta relim: led,
moderanda.
Odi difficiles habere nuzas,
Et stultus labor est ineptiarum. (Martial.)
Phetoricam itaque velim restram, HO MOCM, m delicatulam; Sed Fortem, Aexg
ndam,  al  n. i rec aucupio intent rerum LIS nCS
Orltatitlo. Duod, ae alita Phaebi, cradic Ovidius; (Mecam. )
ligentiores. Orarionem velim, nec barbaram, auc Cordidam; neque nimis ornatam: ne
quod PrO Ornamento eHet, materiem non tam ornet, quam tegac; sirque oneri, magis quam
Matet c

## Folio 223 — 867984570:0981
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000981.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Mens Sobria
Materiam superabat opus.
Non enim joculis, Faceriis, et quaelico verborum tinnitu totus constat dicendi decor, (quae
Bungune masis quam penetrant:) Ted Rhetoris otticium cum oprime Functi rideamur, (i Per.
Tuadeamus, quod Tuademus; quod pecimus, impetremus. Sed et lepores iplos, lale mallem,
quam aceto, rinctos, et, qui sponte Ruune, magis quam qui lludio exquiruntur.
Dispurariones quod actinet: Vos aroumentis, relim, e praesenti negocio prestius insiste-
re; Cyllosilmos debita forma compinoere, justis consequentiis tirmare; omniaque ita ordi
nare, achi probatum eatis quod Cuscepistis probandum. Nollem itaque laxiores altercario.
nes, aut intormes rixas, e qua eEo rnesquasor. Sed nec relim ros (quod moris plus lacis
obcinere video) de quaeltione in quaestionem temere transcurrere, atque, quaecunque Fuerit
agiranda quaeltio, in quamlibet vel remoristimam trantire, ec unirertum quali Philolophix
ambirum perraxari. Ouasi quis Jamaicam iret Seleas debellaturus: Sitque ille omnium jacu-
lacor optimus, qui omnium lorxissime Z seopo Dollicaberrare; nec quidquam deviter ma-
sis, quam quo crar collimandum. F. s quidem illud rixari, alcercari, nusari, aucpueriliter
Parrire: disputare non est, (magis quam pugnare, est, doctum elle,) quipre quod a Pobrie
disputantis officio alienum elt vel maxime; cui proposirum esser, ur id poristimum insecte.
cur, quod ei, quae prae manibus elt, concrorersix est conjunctislimum; neque se alio diverci
Facile patiatur.
Porro; PhiloCophicis hisce studiis Linguarum item periciam vel maxime conjunctam ve
lim, eo faltem ut Graecum et Flebraum veriusque Codieis tertum, et legere postiris, ee in-
celligere. Neque enim eo versamur leculo, quo Craece nosse, suspectum sit; Flebraice, planc
haereticum. Aeque hoc quidem, uc omnibus ului fururum lic, e ornamento; ita Pheo
loso plane necellarium; nec cam, quod seiaq honoriticum; quam, si nesciat, curpe. Neque
enim video, quidu imperiro cuilibet ex vulgo, commode sc reponendum, licerarum inuri-
licatem exprobranci, dum, Ouortum, inquie, non mihi pariter liceat vernaculis, acque robis,
Lacinis vertionibus concentus else; dum, ipsos adire tontes, uterque pariter nelciamusd
Denique (nenimius lim) in coro, cum eruditionis, cum pietatis, nesotio, curandum exit,
ut ad Tobrietarem expendatis omnia. Flt liquidem, cum erudicionis, cum ee religionis, ina-
nis quaedam larra ec excerna species, quae ab ucriusque Pobria et Colida ercercis immane quan-
cum discrepat; aerridcois ns  Levscorius zuedorcos, e peospcosis  evorscias: LL im. 6. +2. 2 Tim.
8. 5. Quam ambiences nonnulli, procorpore, umbram amplectuntur; Peu, nubem pro Junone.
Id rosincerim, Academici, summopere hortatos velim; ucticis folidi, Pani, fobrii; ne vel
propriae mentis leriras, vel receratorum verfuria, ab eo vos divertartramite, quo ad lanam
mencem cenditur, ad Tolidam cum eruditionem, cum pieratem.
Acque haec lunt, Jurenes, Tummatim cradira, qua robis dicenda habui, quo ad Tobrieta.
rem inciremini; quo Pobrie docti lcis, Pobrie pii. Ouod quo rectius consequamini, asiduos
conatus vestros, ostiduis in Deum precibus, consociari par elt; qui omnium bonorum tons
estu de largitor unicus. Dui vel ooeiav, vel ocoppoouilu desiderat, a Deopetat; qui  effuse
lareitur, nec tamen exprobrat. Tac. T. 5. Det robis ille vere ocopporeir qui est solus sapiens.
sotus sanctus, solus Deus. Tud. V. 25. A90c. 25. 4. Cui omnis taus, ectonor, et ploria, in
secula seculorum. Amen.

## Folio  -  — 867984570:0982
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000982.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
E P IS TOL A
AVLY A C OS TOL
a M
E. XPOSTTIO CVRSOR I A.
ribus Prxlectionibus publicis Oroniae habitis, pro
Cradu Doctoratus in Theologia.
Man 24, 25, 26. Anno 1554.
Ou

## Folio 225 — 867984570:0983
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000983.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
115,
C A P.
Praelectio Prima.
ON parieur (Venerandi PatreS, _ FratreS,) aut illud, quod prae manibus ctt,
negorium, aur temporis, quo illud est absolvendum, ansultia, ur prolixa vos deti-
neam praetatione, auc rem iplam lonsis ambasibus agam. Cum enim ea, quam
Suscepi (Deo Farente) explicandam, Paulina nempe ad Ticum L. piltola, sic
crihorio absolrenda; necesse erir, ur omnia strictim agam, ne longum scilicet iter tacturo
breriusculi cemporis spacium non lusticiat.
Mistis ixicur iis omnibus quae de Verbi Dirini in genere, aut etiam speciarim Nori Festa-
menei, vel dignitate, vel authoritate, et auderriee dici pollent, aliisque ejusmodi; ad illam;
quae prae manibus elt, Ppiltolam explicandam me Ctacim conteram.
Incipit aucem lixc Epistola, sicur de Paulina reliqua (Faltem (i illa ad Eebraos vers. L. es c.
Paulina non lir,) a Procmio quodam; quod Epistolae Inscriprionem continet, cum ad.
juncta breriuscula Salurandi formula.
Ouod Procemium, cum in aliis fuliustic, aliis brerius, in hac Caltem Epistola quatuor
primoribus versibus continetuT. Paine SEnos Oc, ny amsonO Ino XecsS nar nisir Euneurs Des. 
Tirco zonoico seureo rara norrli XiSIV. Xaets, Ex, ciplum aeno Des raleis, ui Kveis Tuou XecsV r ocimp
ipcor. Neque Paulina cancum, sed et Kpiltola facobi, Petris Johannis, et Judae, ab ejus.
modi exordiis inchoantur.
AEque HOC ex veteri more factum est, tam Graecis, quam Romanis Familiari, ut ApunSus
Acoiduco curpartem. AONcYIO Bostipuco guepes. FC apud Ciceronem passim, M. T. Cicero Servio
Sulpitio S. P. D. aur etiam brerius, Cicero Basileo S. Sed e in lacro Codice ejusmodi exstane
formula; ut in Epiltola Caldaica Fatnai, ee Secher- Bornai, ad Regem Darium, Fsra. 5. 7
Nh sen W sDh erri Dario Regi pax omnis: e ArtaxerXIS ad F Iram Cap. 7. 12.
ArtaverNes Rex Recum, Farae Sacerdoti perito Leeis Dei Caelestis, incolumitaiem: Sic
in Epiltola Nebuchadnezzaris ejusmodi Formula exstat Caldaice, Dan. 4. J. in haec verba,
XWV p~DB  eVIN. 33p7N7  XsO NKNNV. 575CGhD 2X113I3S. Acque
eadem Formula verbarim uticur RCx Darius, Cap. 8. 25. Darius Rex omnibus populis, nationibus,
eo lineuis habitantibus in tota terra, Pax, vobis mulsiplicetur. Similiter de in Noro Fcedere,
Act. 23. 26. Kauctos Avoias red nparisco nouore aenasu raipeir. Neque Echnici cantum, sed et Syno.
dus FieroPolrmitana, ACF. 25. 23. ejulmodi utuneur Formula, Oi AnSONO ny oE XpEObVTEeI
ny oi a SEneod 501S rar Elu ArrioXCta ny ZvecaV ny KINniar àd NB15 7015 EE EdVCV, ZaIpEH. AEque
idem Fere occurrirnon Pauli tancum, sed e in reliquis sere omnium Epiltolarum Nori Pesta-
menei exordiis.
Sed ad procemium Paulinum redeo; Cujus Fere summula haec est, Paulus Pito Salutem.
Obi occurrunt Salurator, Salutarus, e Salurario. Oux eria membra, adjuncta paraptrati,
Paulo FuSIUS ExPONUNEE.
Salurator in hac Fpistola estipse Paulus, ejusdem auchor; e quidem solus. Ouod ideo
ponus moneo, quoniam in aliis non raro Epiltolis, pura ad Corinchios, ad Philippenses,

## Folio 226 — 867984570:0984
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000984.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Fpistolae ad Titum
ad Cololenses, habemus in Palutarione nunc Timotheum, nune dostbenem, cum Paulo con-
junctum; et quidem in Fpiltola ad Galatas, omnes, qui cum illo erant, fratres; dum in-
cerim in Epistolarum corpore Polus deinceps Paulus loquatur. EF quidem in Epistola ad
Chilemonem, non modo laluranti Paulo subjunsitur Pimocheus, Sed _ Palutaco Philemoni
Tubjunguntur Apphia, ee Archippus, ee alii, dum tamen tora deinceps E pistola à (olo PauIO
ad Tolum Philemonem dirigieur: Paulus captious Jesu Christi,  Timotheus frater, (Ille
TalUTaTOTES;) Philemoni dilecto, e adjutori nostro, e apphiae dilectae, e Archippo commi-
litoni nostro. a Feclesia quae domi ruae est, (hilalutati:) Cratia sit vobis, e Pax, à D eo
patre nostro, e Domino Jesu Christo, (ea elt. Talurario. ). Sed deinceps numero lingularis
Gratias ago Deo meo, semper mentionem rui faciens in precibus meis 5C. NON VerO, Cra-
tias arimus Deonostro mentionem vestri facientes in precibus nostris. Sieut etiam in PPi
Aola ad Ephelios, et urraque ad Corinchios, Falucario non ad illas cancum Fcclelias dirioi
tur, quas spectat F pistola, sed ad alioseciam tideles in Chrilto; uc ex iplis Fpistolis li-
quet.
Onam quidem remeste maxime advertendam existimo; ad alia seriptura loca commode
interprecanda. Pari enim ratione factum esse credo, Actorum 25, ubi in Synodo Hierolo.
Irmitana spostoli e Prasbrceri Coli deliberatum convenille memoraneur: vers. 6. iplaque
decreta a Tolis spostolis e Presbrieris condica dieuntur, cap. 26. 4. in ipla camen Epiltola
Synodali cap. 25. 23. Prater Apostolos, et Presbyteros, etiam es astanor mentio Facta cA:
Apostoli, e Presbrceri, e fratres, is qui sunt Antiochia ec. Salurem. Non quod Fra-
eres omnes, aut unirerla plebs, suttragia culerine in condendis Decretis, quae illic obser-
randa proxonuntur, sed laltem in Palure precanda concurrerine; licur e traires omnes, qui
cum Paulo erant, cum Lpistolam scribebat ad Galatas, in taluratione quidem cum l’aulo
conjunsuntur, non tamen propterea censendi lunt in L piltola Apostolica authoritatire sexi
benda concurrisse.
Frainos Sunos Oro, ansonos ) Tnod KesSS. ) De Pauli nomine, non est, ue mulea dicam; Dui ab
Febraeis Saulus dictus vel ser leri detlexione a Romanis ridetur Romano nomine Pautus
dici: In propriis enim nominibus ex linguis Febraica, Sgriaca, Arabica, aliilque Orienta-
libus, in linguam sive Craecam sive Latinam cransterendis, immutationes (apenumero non
leres occutrere, nemo cit qusHelcit.
Ouisaurem, de quancus tuerit Paulus, et hine dt aliunde liquet; Ciente, fudaeus, ex cribu
Benjaminis; Regione, Cilix, Parsensis; Pririlesio, Ciris Romanus; Secta, Pharilaeus;
Profestione, furis peritus; Lcclelix Christi, aliquando insentus hoctis, postea vero (conver-
TuS) Factus est Apostolus, _ Speciarim, Apostolus Gencium.
Paulus aucem hic non nomine solo, sed et duplici Kpicheco deseribitur (Sinos devs ciniso.
205 N. Ios Xec5S
Priorcimlus generalior est. Servi enim Dei mulii sunc, qui Spostoli RON TUnE. Servas
autem dicitur, vel qui serritium debet, vel qui serricium praeltat. Priori sentu, nemo est
mortalium qui Dei serrus non est: Deo enim serrire cenentur omnes, tam boni, quam
mali. Impietas enim, sire nequitia, Creaturx, non tollic dominium Creatoris. Posteriori
sentu, non nilbonis, piisque Deum colencibus conrenit; et quidem vel latiori sensu su-
micur, prout quum piis omnibus promileue acribuitur, qui Servi Dei, Deoque servire, pal.
Eim dicuntur; ur Rom. 6. 26. F2Y. 5. TT. 1sa2. 65. T3. L1. T. 74. _F7. 10. FP et. 2. 26.
et alibi ape: rel sensu Aricliori, prouc terros aliquot insigniores, eminentiori loco con
Cimmtos, designat. Sic Moles, ner ecox l Servus Dei, appellatur; Nam. 12. 7. acque alibi
Paltim: 7 3y ,. Sic etiam Tothua, Darid, Nehemias, aliique qui Deo insigniori aliquo
loco ferriebant. Sed e Christus iple, 7sai. 42. T. 17 27 7 Pece servus meus, quem sustento,
electus meus, quem beniene assipit anima mea, c. quae errios de Christo exponuneur Matt.
22. 28. Atque hoc speciali sensu, Apostolis aliique qui insigniori aliquo munere Fungeban-
cur, Servi Dei, e Servi Fesut Christi, in novo Pcedere pastim appellantur; quo sensu e
hric Paulus se appellat Sonor dec, vet  er.
AnsonOS S Lnos Xetsi ) Fs hic alcer ticudus, quo detisnatur Paulus, priori magis spela
lis; peculiare munus designans, quo Deo serriebat; nempe, in Apostolatu Jesu Christi
postoli aurem vox, quid alibi extra scriptores Pacros delignat, non vacat dilguirere. No
men ipsum non aliud ipla ri rocis desisnat, quam lesatum, rel nuncium, qui ad nesorium
aliquod praestandum srosemresam emittitur. Atque hoc sensu Epaphrodito, acque aliis ex tra-
tribus, attribuitur vox anosonos PBil. 2. 25. 2 Cor. 8. 23. Sed cum adjuncta voce diminuente,
anoSONOS INOV. a roSoNOI Enmnnoior. legatus vester; lecati Feclesiarum. NON auteM a nSONOI LnoE
Xeisi Apostoli Jesu Christi. Duo sentu laxiori etiam videtur ea vox lumenda. Rom. 16.7
ENC. FF. 40. ex torsan alibi. Pomen aurem spostoli eminenciori sensu sumprum acrribui lo
ler nar ecoxli duodecim illis a Christo Telectis, Mat. 10. 2. Luc. 6. 23. et alibi: sed et aliis
eriam aliquor, nempe Macchia, in sucx Locum surrosato; neque illi cancum, sed et Paulo
_ Balnabae: Speciarum vero Laulus M setprum (xpiltime Apoltolum appellat, lic ee aliquo
nres Apoltolacum luum ex proteto alesc; praeserrim in Epistolis ad Cormchios scripris:
u quos eranc pleudo. apo, qui se Paulo opponebant, ejusque auchoricati deroearum
ibant:

## Folio 227 — 867984570:0985
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000985.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Prpositio
ibant: authoritatem igitur Cuam, quam illi clerare Patasebane, provugnat ille Prenue, atque
altertum iI, E COr. 9. 2 COr. TF. Ct T2. Sed e alibi; se quidem ec Apoltolum esse contendens.
ipsisque principibus Apostolis neuriquam inferiorem. Apostolorum aucem munus videtur
illud esle praecipuum, ut in universum orbem Prangelii praedieandi caula emissi, Ecclelix
Christianae tundamenta jacerene; cotangue ipsius oixorouier instituCrent; eaque quae a Chri-
sto cdoctierant. Fccleliis Chrilti observanda praeciperent, e lancte rerinenda; ut qui crant
dcorverson acque intallibili Spiricus Saneti ductu in omnem verirarem dirisebantur: quapropter
 eorum in Ecclesiis lumma exai authoritas, atque auderria. Et quiclem de postoli ciculo
tractenus.
Verum Paulus, ec hic e alibi, non solum Apostoli ticulo se intignit, sed Apostolatus
munia summatim salrem recentet; ad quid nempe tactus cst ApoltolUS, e ad quaenam lexa-
tionis negotia. Paulus Apoltolus Tesu Christi nara nisir cuxcusss des secundum fidem, vel
Docius quoadsidem, electorum Dei, (pura propasandam, e mundo propalandam.) NemDC
tidem in felum Chriltum, quae quidem solis electis Dei conceditur, de qua Tola justificamur.
Kai Srgucosu aandeias rnar cooibciam aenitionem veritatis, qua est secundum pietarem: nempe
Snigrco candeius, agnitionem reritaris, live rera doctrina r uex cuoibctur, quae pietatem spe
etat; hoc est, doctrinam de vica pie insticuenda: Pt hoc quidem ex enrist ecors aicorion in spe
vel sub spe aeternae vitae. Adeoque ad cria praesertim capira doctrinam R. vangelicam redu-
cit; Nempe, Doctrinam de Tultificatione, per tidem; Doctrinam de vitae Sanctimonia, live,
vita pie instiruenda; es, Spem tueurae GiloriX. Hloc aurem tercium Doctrina Pranselica mem.
brum, nempe spem vitae aeternae paulo tutius persequitur; ideo tortan, quia Relurrectio-
nis, atque aeterna rirx doctrina, non modo fudaorum multis, sed ee praelertim Geneibus res
admodum dubia rideri polit. Ideoque cum (ans aicoris, aeterna vita, mentionem Fecerat, adjun-
FIc Ctacim, nn enrrcinato o aoctis Deos, quam gratiose promisit, et quidem jam olim promilerat,
dadsis dc5, Deus verax, mentiri nescius: neque nunc primo eam promilit, his ulcimis
mundi cemporibus; quali quidnorum esec, ancehiac inauduum; sed jam olim promilerat
eg zeercor aicoricor, ante tempora secularia, hoc eft, ante multa secula. Illud enim dicere mal-
dem, quamante tempora aeterna. Pexlerquam enim quod tempora aeterna vix commode di
cacur: lalrem, ante aeterna tempora, live ance xeternitatem, quo modo quid tieri polle dica-
ET, vix aAequOr: Led ante lonsa live diuturna tempora, vel tempora secularia, P ta tem
pora seculorum aliquor, illud lacis commode tactum dicitur, quod mulusrerro seculis tiebat,
nempe jam inde a primis mundi temporibus. Sed neque voces halce ces Zesrcor aicoricor, (quae
_ hic, _ 2 TI. F. 9. OCCUTrUNE,) ita intelligendas arbitrOr, aeli, ante omnia secula, adeo
que antemundum condirum, rem este tactam innuane, (licer riros aliquor e graves et Cru-
ditosita sentire non ignorem,) adeoque idem raleant arque illud ces natabonns noorus L. pH.
2. 4. ante jacta mundi fundamenta: Sed ante secula Caliem aliquot, vel etiam multa, non
autem omnia. Ouanquam enim omnino verum LIc, Flectionem, de qua insticuitur sermo
in loco illo ad FphelioS (EscaeEoso nuas ves netabonis niorus) jam ab xeterno fuisse, adeoque
ante mundum conditum; actamen xecernae vita Promissionem non ance mundum conditum,
sed primis salrem mundi remporibus factam, dicendum erit. Atque hoc quidem est quod
videtur Apoltolus dixille velle; nempe Promictionem ricxe aeternae non nunc temporis primi
tus tactam esse, sed jam olim; qua quidem licet distincte magis, atque manifelte mundo
jam Pacelacta Lc, acque explicara, per praedicationem Prangelii, quam libi inter alios divi
nicus concreditam etse altirmat Paulus vers. 3. non camen aliud elt, quam quod olim Abra-
hamo, atque ance illum Adamo ipsi prcenilerat Deus, dum, in Abrabami semine (nempe
Jelu Chrilto) benedictas fore omnes centes, Mulieris semen serpentis caput concricurum:
jam olim pronunciarerat.
Acque hactenus de Paulo (cum iptius Apostolatu, e munere) dictum est; qui Epistola
author est: Sequitur Pitus, cui ea dirigieur vers.
Tirco vrnotco Fenveo XE nocrno xisIV. ) Ficum hic, Licur de alibi Pimocheum, Wruoror reuvor appellat
Paulus, senuinum silium, non quidem generatione, sed DOLIUS REGEHCTAHOHCNaT ZISI,
quem puca ad tidem Christi convercerat, vel porius quem in tide Christi praedicanda instar tilii
habuit, et qualitilium cractarie, quod de de Fimotheo expresse dicirur Phil. 2. 22. Sed et
aedir non modo nera risi, sed rara nomr nisu fidem communem; Pauso liquidem de Pito,
adeoque fudaeis et Gencibus communem. Non enim Pitum, ut aliquando Pimotheum, cir-
cumcidi roluit Paudus; (ut pro fudxo, rel Proselyto habeatur:) quoniam Pimocheus
quamvis ex GraCO Patre, ex Matre tamen sucaa natus est, (ut Patet AC7. 16. T.) ideoque
ne Judaeis scandalo eller, circuncidi illum curarie: Ticum vero, urpore plane Gracum, lire
Cenrilem, quanquau caclliari iptius commereio utebatur, neuriquam tamen crreumeidic,
UE DaTCL, al. 2. 3.
alquaretis, duortum vel Loem Guar ex Macie silulad crreumeiderie l’auluo
cum allirmet iple Cal. 5. 2. Scircunad, nihil ipsis profucurum esse Christum; ec, ne
po fuctaI Tals Ceilio necellaria. Vel s ob rirandum scandalum circumcideret
Luutu CucHO d Elcum, quamris Gencilem. Scandalo enim erat Judaeis cum viro
Gencili, nili circumeilus estet, tamiliare commercium, quale Paulo et Tico incercestic; ut
DatCE

## Folio 228 — 867984570:0986
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000986.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Epistolae ad litum
patet ex At. IF. 2, 3. ubi fudxi Petro, eo nomine, licem incendunt, quod ad viros
praepurium habentes (Cornelium pura, ejusque tamiliam) intraverat, cumque illis come-
derat.
Respondeo, In casu Fimothei, rem aliter omnino se habere, acque in calit Piti; quo-
rum ille, Caltem ex Matre, Tudxeus erac; hic, plane Graecus. Ouanquam enini, ne quidem
Judais, jam eslet Circuncilio necellaria; abolitis quipre ricibus anciqua Ecclelix sudaica
atramen, quoniam omnino certum crat, fudais olim aliquando Circumcitionem imperatam
tuisse ex lese; neque dum eorum plerisque constabas, lesem illam jam esse plane abolitam;
indulsic illis Paulus aliquancisper L egis Molaica obserrationem; non quidem, ut necella
riam, sed, uc colerabilem salcem. Adeoque non modo Circumcitionem iis indulsI, sed e
Ciborum delectum; UE PALCT Ex Rom. 14. _ F Cor. 8. F.t quidem eam ad ipsoS ovgnaribao
exercuit, ut non modo Pimocheum circumciderit, scd et ipse in Templo puriticatus (II
juxca lesem MOlIS. AF. 2F. HaC quidem, tunc cemporis, ratus elle, quoad fudaos, inter
 AC vero quoad Centes, res ommino secuSeraL; ue qui ad Legis Molaica rITUS ne
quidem olim cenebantur: qui quidem, non omnibus omnino Cientibus, sed populo Calcem
Traelitico, in mandaris erant. Licet igitur Judais, quibus haec imperata tuerane, iplorum
observationem recinere aliquantisper permiserit; Centibus tamen, quibus nil cale impera
cum erat, ritus Molaicos jam de noro introducere neutiquam DerMILIE. Traque quamvis
indulgendum elle fudxis putareric, uc circumcidatur Pimocheus, ex Matre Judaeus, ad guena
isicur Lesem Molaicam pertinere posse rideatur; non tamen, ut Ticus Gencilis circumei
datur, ad quem lex ea neque nunc, neque olim spectabat. Fc quamris ipse Pimocheum Ju
daeum circumciderie, ad Cralatas tamen, qui ex Crentibus erant, Circumeitionem induci nullo
modo pattus ett, sed totis viribus in contrarium ic, uc ex lpistola ad illos seripta abunde patet:
nec ad Chriltianos Antiochenos, qui ec ex Gencibus, uc patet ex Hliltoria, quae habetur AcZ
25. E Synodi Flierololymitana ca in re decitione. Atque eo nomine litem ipse obtendie
Pecro Gal. 2. TL. Rc. ur qui dissimulatione sua, quo melius fudaeis placeret, Gencibus per-
ualum ibac L egis Molaica obterrationem etiam iplis nececlariam elle: quanquam enim Pe-
ero alibi licuille, in fudxeorum gratiam rebus lege reciris abstinere (quod et Paulus ipse,
siguando opus sIC, _ aliis luadet, e se Facturum a fFIrmat ROM. T4. F Cor. 8.) actamen (U-
dais cousque Farere, ue hinc inraleleat opinio, etiam Genribus ea jam inducenda elle, ad
quae ne ancea quidem cenebantur, neque Pecro licuit, neque Pautus illud paritur. AIque
hinc factum elle credo, quod in decretis Synodi Flierosolymicanx AF. 25. Praeter (corracio.
nem (qua lese morali recita cst) etiam Idolochycorum, atque Cansuinis elum Giencibus in-
tribuerune, cum camen Idolochyca comedere, extra calum scandali, plane permierit Pau-
DuS, FCor. 8. _ lignando ex conscientia abstinendum (uadeat, L Cor. 10. 28, 29. Stacim
Tubjungir, sed non de conscientia comedentis propria, sed de conscientia alterius, cui hoc
est ostendiculo, lc ilthae loqui. Ouare nec in illa Synodo alio nomine recita else censenda
Tunc, quam, ne sint aliis scandalo, ex praeterrim Judaeis. Ee pariter de languinis esu judi-
candum existimo; non quidem, quod ellet plane acque per se illicitum, sanguinem comede
re: Ciborum enim delectum post Chricti mortem sublacum esse constat, tum ex rilione Pe-
exi AEF. 20. qui quidpiam immundum appellare, diserris verbis prohibetur (quanquam mun-
di acque immundi differenciam non tantum a Mosis, sed ab iplius Noachi, temporibus in-
valuiste, cercum sc:) cum ex altirmatione Pauli F Tim. 4. 4, 5. qui abstinentiam a cibis
ideo culpar, quoniam quicquid creavit Deus, bonum est: nec quicquam rejiciendum, si cum
Craciarum actione sumatur. Verum ideo Cencibus Suadetur (prout tunc le res habebant)
ab esu languinis abstinere, ne Judais cMent oftendiculo.
AEdiceris, Ouare non _ cadem ratione, reliqua Molaiex legis praecepta obserrarent.
Respondeo, Ob eam rationem, quam pridem innuimus; Ouia nempe abstinentia d Pan
suine non tancum Judais, sed et omnibus Roachi posteris, adeoque e Cientibus, intribica
fuerat, Gen. 9. 4. cum interim Circumcilio, non nili posteris Abratami; e PrXCepta LC
sis Motaicx, non nisi FIraelitis cranc imperata. Permiuic isitur Cencibus, aur eriam sua
dec, Synodus Flierololymitana, cousque Judaeis indulgere, ut retineant aliquantisper illo
rum peaeceptorum, quibus aliquando renebantur, oblerrationem, non autem ut nunc pri
mitus se noris oncribus subjiciane, eaque suscipiant pracepra, quibus antea non reneban-
cur.
acque hactenus de Tiro dictum sit, quem appellat Panlus Cermanum suum silium, nara
nocrlu niser, quoad sidem communem; eandem liquidem tidem et sibi fudxo, et Zito Gen-
eili communem innuit. Ouod autem hic leriter innuit, illud ex protelto probat Rom. 4
eadem nempe tide justificandos esse Romanos Cenciles, qua de Abraham olim st Darie jucti
ticabancor.
Sed de Salutanre ee Salurato hactenus. Sequitur Salutatio.
Craciam, nempe, misericorcham ex pacem Comprecatur, à Deo Patre  Doin seso
Christo Servatore nostro. OFapua Crxeos ruieem apud Romanos Salvere; lic apud Hebrxos
13 Pax, auciqua erac lauuilandi formula (ut ex rariis urriusque Pellamenci locis li
Quet)
Accessu Tnce, cielun ano De nareis ni Ruea Lno XeSE r Zcomp ipdts.

## Folio 229 — 867984570:0987
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000987.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Prpositio
quet: ) Tab pacis autem vocabulo incegram videbaneur Feliciearem comprehendere, sive bo-
norum omnium contluentiam. Nec quidem minus quidquam Paulum ea voce Lico com-
precari exiltimo. Adjunsic aurem duo alia vocabula, Crariam nempe, de Misericordiam;
quorum quidem primum, Meritorum in nobis defectum; alcerum, Demeritorum abundanci
am, innuit. Nobis enim nil rale merencibus, quiequid obrinsir boni; sracis obtingit, ne
que aliunde quam d Gracia mere gratuita expectari porelt: Cum aurem non modonon me
ruimus, sed e demernimus; non modo donarire Gratia, Led e condonante Misericorcia, no-
Bis omserit, uc pacem consequamur; ideogue haec eria junctim comprecatur PauluS, Crari
am, misericordiam, e pacem.
Subjungit autem axo de nareis, a Deo Parre, tanquam a summo fonce bonorum omnium
 neis Inox XecsS 3E Zcompe nucor, e a Domino Jesu Christo Servatore nostro, ut qui Tolus a
Deo Patre ca nobis e impetrare, et obtinere porelt, adeoque nos salvos et Pospires practare,
ut qui solus Zarie ipess, Salvator, vel Sospicator noster; cancam enim emplialin in ocoriée
roce agnoteir ipse Cicero, ut nulla apud Larinos Politaria rox OccurraL, quae illam aclaequare
exprimat: Siquidem Zcrne iplum signiticat, qui se vicam sire Calucem dat, et datam conserrat.
Sed de Salutatione hactenus, adeoque de toro Rpistolae Procmio.
Sequitur ipsum Corpus E piltola.
PRAELE CZFO SFCV ND A.
Foca Fere haec ad Firum Existola (post procemium, quod jam expoluimus) in variis
monicis, Eve praeceptis versacur, quibus Paulus illum instituie, quo pacto in mynere, quod
Iustinebat Frangelico se gerat; atque eadem opera et Fimim et alios criam ad quos per-
veniet Epistola, docer, quid ab illis, qui hujusmoditunsuntur munere, praeltandum erit.
Sunc autem praecepta illa partim de Miniltris aliis nara noaer consticuendis, (a vertus
ad 12.) partim de suo iplius munere obcundo: inde ad tinem P piltola.
Verlir 5.. Dicit se Pantus Ficum in Creta reliquisse, ut res ibidem Ecclesialticas nondum
Patis in ordinem redlactas diriseret, ee rice disponeret (ira ra ncinorta Brsoecion) quas ipse
Paulus alio protecturus non pocuit ob remporis, uc videtur, ansultiam praeltare. LF
Speciacim, uE Presbyteros nard nonr, oppidatim, live per lingulas crritaces consticuat, ut
ego (inquic) cibi in mandaris dedi; (ny nalastions narai AbNW SEOBVES, ios eyco oot SeraEaM.
Solebat enim ipse Paulus, ubi per rempus licuie, quum Reclesias Funcarerat, Presbyteros
illis idoneos praeticere, qui iptarUM CUTaI GCFCTENE; UE PateL Cx AF. F4. 23. Ubi aurem il-
lud ob cemporis angultias praeltare non poruie, aliis id nesorii demandabat; ur hic Pico in
rcclelia Cretenli, _ Pimocheo alibi, in Ecclelia (ut videtur) Fphesina, XFIm. 3. 24, 25
Non autem iplis Ecclesiis religuit, uc sibi iplis ad libicum de Paltoribus proriderene; par-
eim quod non canco negorio pares cMeur; non enim cuilibet c Plebe eas tuppetere doces
(ue de Cratiis nitril dicam) credendum est, quae tam gravi, canique arduo negorio sustici
anc; parcim quoci illi negligentius torlan rem curacuri, parum ellene Colliciri, vel qualem
haberent, vel etiam an haberent Pastorem, (quod et hodierna apud noltrates experientia
plus Caris comprobat.) Sed praesertim, ideo, quod ad populi munus neuriquam specter Mini-
Itros Franselii constiuere, sed a Deo mittos acceptare. A Deo, inquam, missos. Ouan-
quam enim nunc dierum de Miniltrorum vocatione (a Populo scilicet) slilcunt controver
lix; in Pacra camen pasina de Pocatione (à populo) ne verbum quidem, sed de Missione
(ad populum) cocus instituitur Permo. Sicut misit me Parer, si ego mitto vos Toh. 20. 2Y
T0h. 27, 18. _MaT. 28, 18, 29. Data, est mihi omnis potestas in caelo, e in terra; profecta
ergo docete omnes gentes ec. Sunc verba Christi Apoltolos micentis: Non aurem dicit, Si
CuE mundus vocarieme, Ita mundus vocatvos; vel, Vocant ros omnes gences, profecti ergo
omnes gentes docct. Sic ROm. 10. F5. Quomodo praedicabunt, nisi missi fuerint: ac nusquam
dicitur, momodo praedicabumt, nili vocari fierine. pura a populo. F.t de P seudo prophe.
tis conquericur Deus, Fer. 23. 21. Non misi, inquit, prophetas illos, at ipsi cueurrerunt: non
allocutus sum illos, altamen ipsi prophecarunt. P.L pariter cap. 24. 24. Cap. 27. 25. Cap. 29.
vers. 8, 9. ac nulquam conqueritur, quod Populo non vocante prophecarerine: led porius
contrarium; rempe, renuenre populo ron tamen corum auchorirani derogatum ese: P Zek
4,5. Feo, inqui miltore ad illos, ut dicas illis, Su ait Dominus ehova. Ili vero, sive
audiverint, sive obstiterint, seient vicunque prophetam esse in medio eorum.
AF Vero (dicac aliquis) Annon Paulus le dicit vocatum spostolum, Rom. T. I. e alibi,
TLONO nauroS aSONOS InoS XeISS, _E JLeb. 5. 4. nemo sibi ipsi assumit hunc honorem, nisi qui
vocatur; ut idem videantur vocari, acque missi.
Relpondeo, Verum quidem elle, neminem libi hunc honorem altumere debere, nili qui
vocatur a Deo sieut Aaron: (illud enim ibidem sequitur;) se Paulum quidem vocatum
esse Apoltolum, Led sa Suse Des. ex voluntate Dei, non hominum; TCor. L. L. _ 2 C or
l. C on ax ardeconcr d s pcors; non ab hominibus, neque per homines, sed per Jesum
Christum, e Dea Laltem, Cal. T. T. atque ad eundem sensum alibi. Fareor igicur.
quoad rem, cancundem esse, a Deo vocari, nempe act munus suscipiendum, atque d Deo mistis
ad munus exequendum: AF vero idem omnino este, à Deomisii, acque à Populo vocari-
omnino

## Folio 230 — 867984570:0988
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000988.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Fipistolae ad Titum
omnino nego. Eluic autem ideo fusius aliquancutum insilto, quoniam a paucis obserratum
video. Cum interim ex immutata Scripcurae phrasi non parum incommodi emerserie, dum
omnes Fere de Ministri Hocarione disferunt, quali a Populo rocetur; at de Mistione d Deo
Fere alcum est Clentium: cum e concra, S. Scriptura de Mictione (nempe a Deo ad Populum)
multa passim haber, at de Vocatione per populum, ne red quidem. Nec quidem tam solent
orium greges Paltores accertere, vel adrocare, eisque porestatem conterre; quam Domini
potius luis oribus Pastores praticere, qui quidem a Domino, non ab iptis oribus, poresta
rem accivinne. In Pastorum igitur, sive Miniltrorum Fcclesiasticorum, constitutione non
tam quaerendum ridetur Quis vocavit, quam duis misit. Mistio aurem cst d Deo, sive
Christo, Fecleliae Domino, qui Ministris, Sire legacis luis, id muneris demandat, non modo
uc T celetias jam collectas paleant, auc riros jam lalucaricer conversos ulcerius instruant, sed
ue Ecclelias etiam collisant, et rebelles, sire infideles, ad obedientiam fidei adducant, ee
concradicencibus os obstruant. List aucem haec Mictio auchoricacira (qua porestas ministe
rialis Contertux) a Deo, aut Christo, vel quidem immediate, sicuc olim Prophetarum ali
quoc, et Christi cemporibus Apostolorum mistio; vel salcem mediare per eos, quibus hoc
megorium à Christo demandatur, quique iplius live Dei, sire Christi vices Tubeunt, et qual
personam fultinent: adeoque ad Verbi Ministros id negorii perrinet, quos Dei legatos
nuncios, oirorours, appellanE Seripturx; quosque uc Dei Nomine nos alloquences, monentes.
increpances, aliaque erga nos munia exequenes, par est ur agnolcamus; quique nobis in
DOmIMO PEXTInE.
Duod aurem haec auchoricaciva Miltio, quam Ordinationem vulso dicimus, sit in Leclesia
recinenda, quodque per verbi Ministros praestanda lic, patere vorelt, non modo exrarione
jam altignata, (quia nempe praestanda est d poceltare luperiori, quxe Dei loco tc; juxra il
lud (Leb. 5. X, 4. Neque sibi ipsi quisquam sumit hunc honorem, sed qui vocatur à Deo, s2
cus aron; non ab inferiori, qualis elt grex, cui praelt; praesertim cum poceltas mi-
nilterialis per Ordinacionem collara non ad unum cancummodo gregem peculiarem, sed de
ad alios, proucres culerit, extenditur; et quidem mutato grege non tamen iceranda (E Or.
dinatio:) Verum etiam Apoltolicorum temporum exemplis ulterius liquet, AF. 23. 1, 2, 3
AcF. 24. 23. FTIm. 4. 24. 2 TIM. 1. 6. TIt. T. 5. _C. TTIM. 3. per TOLM X TIM. 5. 22
Et quidem AF. 6. ubi de Diaconisagitur, non qui Ecclesix praeline, ut Presbyreri, sed sub
Terriane; quanquam Apostolis visum sic populo permitere, ut de idoneis viris sibi prospi
ciane, quos Apostolis lilteremt iphi (ne Forlan in re pecuniaria linistram aliquam de Apoltolis
Fuspicionem conciperent) non tamen auchoricaciram muneris collationem povulo permit
cebane, sed penes se rerinebant, vers. 3. oncilaedd ars pas e ipcor exta exquirite e vobis viros
septem ec. is narasiooe, quos Nos praeficiamus huic nesotio; quod et deinceps factum est
vers. 6. Sed et idem urgere licet ab iplius Christi exemplo, qui ee ipse a Deo mistus est, de
suos etiam ipse misic, ut paret FReb. 5. 4, 5. Mat. 20. T. Marc. 3. 14, 15. L. NC. 9. 2, 2
CNC. 7O. I, 2. Mat. 28, 18, 1D. MarC. 16, 15. 70b, 27, 28. Zoh. 20. 2T. Mistio siquidem
ubique tic d poreltare superiore, Dei vices sustinence, ministros ad populum lire conver-
cendum, live contirmandum, mirtentis. Sed de porectare ministros F vangelicos Ordinand
tractenus. Tus Aavocationis ( uc dicitux) sire Patronatus non artingo, ut quae res est plane
Cirilis, non Ecclehaltica; quarenus scilicet Ordinarioni, acque Iulticutioni contradistin-
guitur; neque tam porectarem ministerialem spectat, quam porestatis exercirium, pro hies
de nunc.
Verum hoc obicer nocandum duco; Firum hic juberi Prestyceros nura nonv consticuere
sire per singulas urbes; ue nempe singula urbes luos habeant Presbyceros, sire unum, sive
plures, VE OpuS CTAE. Adeoque Eccleliarum, quibus praerant, limires, juxca locorum, sive
urbium, ubi habitabane, cancellos erane, ue ridetur, decerminari; prout apud nos Fccletiae
earochiales. Non enim probabile videtur, in Pecleliis Crerensibus, aur etiam primiciris
aliis, ex rariis Orbibus, vel Oppidis, collecta hinc inde, ad libitum membra Rccleliam unan
constimilse, uni Pastori subditam, alque ex eisdem Orbibus, vel Oppidis alia aliam sub alic
Pastore (intermiltis scilicer promilcue intra eoldem limites dirertarum Leccleliarum membris
Ped omnes porius intra eoldem limites Chriltianos ad eandem Rccleliam, cundemque Palto
rem perrinere; (nisi Forlan alicubi linguarum diverticas, aut alia aliqua erandioris momen
circumstantia aliud nonnunquam (uadear.) Quod ideo magis indueor uE crectam, quonaru
Ecclesias omnes in Noro Pectamento memoratas rix alio unguam charactere vel deligna
cas, vel ab invicem distinctas reperio, quam per loca ubi habitabant. Ouid enim aliud ligni
Fieant, Ecclesia Flierololymitana, Romana, Corinchiaca, Ephelina, Philippentis, Colonensis
Thestalonicensis, Smyrnensis, Pergamensis, Thyatirenlis, Sardensis, Philadelphientis, Lao
diccensis, quam Rcclesias tidelium Flierosolymis, Romae, Corinchi, Ephes, Philippis, C0
lolte, Theltalonica, Smyrna, Perxami, Thyacirx, Sardibus, Philadelphia, Laodicex
commorantium. F.F siquando proni erant se in partes distratere, prouthi uni, illi alter
Pactori Farebane, (quod Corinchi viderur concisilse,) illud a Paulo lerere reprehensum ell
HC CL LpNtOLIS ad COXIIIMIOSHquet. Sed de de his hactenus.
dum auem Fuo pracipie Paulus Presbyceros narai nons constivere, non interim vuli

## Folio 231 — 867984570:0989
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000989.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Expositio
ut nxortae quemlibet ad hoc ofticium cooptet, sed viros tanto negorio si non pares, idoneos lal
cem (quantum quidem tieri poltuc, quis enim rpos raurae inarbs. 3) Presbyter autem, vel F. piscopuS,
Promileue enim ec hic ee alibi uliirpantur voces illa, praelertim ACF. 20. 27, 28. FF qui
memOTanLIE Epi(CODI Phil. T. T. non alii videntur else, quam Presbyteri: Frat enim Philippi
Orbsnon adeo magna; s plurium parochiarum, salcem non plurium Dicecctium capax,
qualis esse debeac in sequentibus oltendir Paulus. Ouae aurem postulat, in duas clalles videntur
distribuenda, nempe quaedam ipsius personam spectane, vers. 6,7, 8. Fi ns bir aregunnre, siquis
est inculpatus, vica proba, moribus honectis; us guvamos armp, unius uvoris vir, sive etiam
unius mulieris; quod ego non tam contra secundas nuptias dici arbitror (quod aliquibus
vilum elt) quam contra polysamiam, sive etiam concubinatum, reura éxcor risa liberos ha-
bens fiaeles, Chriltianam tidem amplexos; puner namyoei aocorias non luxus crimini obnoxios.
quod non cancum de ebrierare incelliso, sed ut ne bibaces sint, rel edaces, cpulis puta de
comporationibus trequentes, quanquam e mente e pecibus incerim consiltere valeant; sed
addic, un aeroneranta ul ne refractarii sint, Ere immoriseri; mulcum enim condueie lamx d
reputationi Pastoris, Si E se e Tuos bene moracos eAtC CUTCT. AE yd SHioNONOV aivernATON E) ct
dei oinoropior, Oportet enim Fpiscopum inculparum esse, ut Dei dispensatorem, puta, qui Dei
dona dispenset, e res divinas administret, ee domo Dei praesit; un audam non pertinacem.
non sibi perrinaciter placentem; un derinor, non iracundum; iratum esse licet, ubi res postu-
latu at non iracundum esse, lire irae dedirum; un naeoror, non vinosum sire rino dedicum,
multo minus velebriosum, rel eriam ebrium; un ranurlum non percussorem, led paciticum
Pocius; en airzencpd non turpem quaestum facientem: anrà ombevor, sed hospitalem, et
nazador, bonorum amantem, gui e bona, e bonOS aAL; scpsora, sobrium, temperantem, qui
etiam in rebus liciris utendis modum serrat, et mediocritatem; sinaor, justum, in rebus
Duca, quae percinent ad hominem, dour, sanctum, in rebus quae ad Deum; eruparn continentem. AL
que haec Paltorem spectane, uc Virum bonum: Oux quidem omnia, ue Lingulis Christianis
inesse debeane, ita Ministris praesercim. Verum ea ligillatim ulcerius prolequi non vacat
ob temporis angultias.
Alia sunt, quae cundem spectant, ut bonum Pastorem, qua nempe immediatius
spectane munus ipsum pastorale; vers. 9. UE neMDC SIE astezopuO  nara rui Sida
lu mso nbyo, tenax sidelis illius sermonis, qui ad doctrinam facit: nEMDC VE nec a re
ritace declinet ipse, nec inde ab aliis divelli possie; sed uc veram doctrinam amplectatur.
eique tirmiter achaereat. Acque hoc quidem ob duplicem tinem, ira duvaris n ry nacanoneir et
rn Stonania Tn vytaSoM ny rBs arTIEOrTaS ENeyXeN, ut potis sit e exbortari doctrina sana, e
contradicentes convincere. Ouorum quidem primum ad Pheologiam Practicam, et Concio-
nes ad populum praetercim spectat, aut eriam ubi alias vel horratione, rel monitione opus
lic; reliquum ad Polemicam videtur magis pertinere, uc nempe ralear, tam qua vera lunt
detendere, e propugnare, quam oppugnare quae Falla sune, et solide retellere; quaeque vet
Panae doctrinx vel pictaris etticacix lunt adrersa, à populo Tubmorere; ne dcusodiconancor
alturia de traude de ria verivaris incauri recedant, atque erroribus obruantur.
FE quidem ommino optandum esset, uc de qui nunc dierum Ministerio P. vangelico sese
addicune, cantique momenti onus fuscipiune, uirumque illud munus ad se spectare sciant:
neque ita se illorum uni applicene, ut reliquum plane neglisatur; acque illud sibi negorir
commissum esse serio perpendant, non modo ut gresem luxe tidei commiltum sana doctrina
Paleant, led ec contra lupos detendant. Adeoque nec ita se toros controverhiis implicent, ut
incerim Canam doctrinam neglisant, qua populus ad veram tidem, e relipiscentiam excite.
cur, ricamque Deo dignam e praeceptis Evangelieis contormem; quod quidem non paucis
exelero, eilque neque malis, neque indoctis lolebat ante aliquot annos vicio rerti: Nec
tamen ex adrexlo, horcationibus et concionibus ad populum ira se toros dedant, ut interim
de Colida eruditione parum sine Polliciri, acque abltrusiores Theologiae apices vel ipsi plane
non incellisant, vel laltem detendendo non sint, Cinor des éxorres aetsi is nar Siycoir IIIud
potius suaderem, ut utrumque sui muneris esse perlenriseane, uirique se junetim applicent
ira suvasoi idot ni HacnaNEir Er rn SiSaoania in iyaon ngi res arnezortas exerxen adeoque se
probatos Deosistant operarios, qui non crubeseant.
Ft quidem in hunc tinem, aucor ellem iis qui apud nos ad studia Theologica aluneur,
ue hanc, quam habene obtatam autam avide arripiant, se amplectantur; dum vires, annique
sinunc, dum quod aliis negarum est, ipsi Fruuntur orio; dum curis pastoralibus, et perpetuis
de prese rigiliis nondum implicantur, ltudiis incumbant Arenue, Theolosica veritare sc
Denitus imbuane abstrusos apices disenriane, fontes ipsos adenne (puderet enim virum
Theolosum Caerae Scripeurx texcum, sive Cirxcum, sire Hlebraicum, ne legere quidem poste
nedum incellisere;) neque summa tancum hinc inde carvere concenti, tundum iplum inquirant.
ut tirma habeane tundamenta quibus quae superinstructa sunt suttulciantur; penu denique ha-
Ocatt Lheologicum adeo lcutt vasitibus instructum, ut inde, boni inctar patris Familias.
Vertu r0, et seq. lubsttisre caulam Paulus, cur necelte sie, ur Minitter Pranselicus ica
depromant, pront deinceps opus fuerit, et vecera, et nova.
Sed de qualiticatiore Laltoris hactenus.

## Folio 232 — 867984570:0990
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000990.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Fpistolae ad Titum
Sic instruetus: eioi id ronrod rai avoneranto ratoNSyOI ny PSCVa pl1S_ OE En cerrouns. Multis
inquit, sunt refractarii, aroneranso qui non adeo facile aut doctrinae Pvangelicae le lubjici
ent, autetiam lubjici patientur, parasonozos vaniloqui, epranaru seductores, impoltores, de-
cextoresmentium, qui nempe raniloquiis suis ee rerbis inanibus nil sani concinencibus illud
agunI, ut incautas mentes decipiant, eisque imponant, acque fuis irretiant dolis, e cum
quidem maxime, quum speciem pieratis tinsunt (neque enim ullus cst lupus infestior, unde
majora mala presi mecuantur, quam qui orina pelle indurus cst, neque alibi maxis a tene
brarum principe memendum ridetur, quam ubi se tingit Angelum lucis) alque inter hos
quidem illi, quos diserrius, ee nominarim perstrinsie, lunc oi en uerrouns, qui sunt ex cireum
cisione, illi nempe sive fudai, sire fudairances, qui necestitarem circumcitionis, legisque
Nosaica obserrandae etiam Centibus suadere lacagebant; quibus Paulus, cam in Act. 25.
quam in Fpist. ad Cralatas passim, atque eriam alibi lape, le opponit strenue. Sed addit
Paulus, is sei rsouic his nempe retractariis, raniloquis, leductoribus necesse est, ut 05 ob
struatur, oirves exrs oinss araréerot, sstonortes a n sein aiores nepdus zuec qui totas, inquie
domus subvercunt, ea docentes quae non oportel, turpis lueri eratia; nempe ue renue aliquod
ducellum Sbi COmPaTCNE, non  Curane Totas tamilias subvertere, ea docendo, quae ivsis For-
talse maxis placeane, quanquam veritati F. rangelica concraria. Cum isitur cum hujusmod
viris PaltOTI sit nesotium, quibus necesse sic O5 obstruar, erit etiam necesse ut e ipse do-
Etrina Panus sc, e contradicentes raleat refellere.
Ouod aurem cum ejulmodi (sire Viros Sire Bruta pocius appellare placeat) Pastori Cre
censi fucurum esser negorium, Argumenio ad homines latis ralido comprobat Paulus vertu
22. Eine ns eE orss id aurr reeus dixit quidam ex ipsis proprius ipsorum Propheta, Loi rs
aet Vessa nond dueiur rasees deya Cretenses semper mendaces, malae ferae ventres pieri; nili
pocius, quod nonnullis placet, rusepes derai pro rascees puelszas dicatur, carminis grata, atque
hoc quidem diritim pro raséuopzon quod belluones signiticat, seu comedones. Arenuos,
uasyco sire papyatra insanio. Ouis autem fuerit Epimenides ille, cujus haec sunc verba, quan-
eique apud luos habitus, e quare Propheta dictus, discere pollumus ex Cicerone, Laertio,
Plucarcho, e aliis, quos citane Intervreres ad locum.
An rero solis Eccleliis Cretensibus, aur illis tantum temporibus peculiares erant hujus-
modi homunciones, aut eriam aliis Eccleliis, aliilque temporibus communes. Ommino aliis
cam Rccleliis, quam temporibus communes esse censendi lunt, quanquam de Cretensibus hic
Speciarim inlticuitur Termo. Oux enim hic ad Ficum de Crecentibus habet Paulus, cadem
Tere de Epheliis habet ad Presbyteros Ephelinos AET. 20. 28. ec. Mtendite, inquit, vobis
ipsis,  tosi eresi, Bc. Feo enim illud scio, lupos graves, non parcentes cresi, ingressuros
esse in vos post discessum meum;  ex vobis ipsis exorituros, qui lequantur perversa, ut di
seipulos post se abstrabant. Onibus paria occurrunt aliquories in Rpistolis ad Fimocheum,
ee alibi. Et ne de illis cancum temporibus intelligenda rideantur; eadem fucuris etiam
temporibus exspectanda ex protelto dicitur 2 T im. 3. continuis octo vertibus primoribus;
Nempe, fururum esse, ut extremis temporibus instent tempora molesta, (sire periculola.)
Erunt enim homines sui amantes, avari, storiost, superbi, malediei, parentibus immoriseri
inerati, prophani, Charitatis expertes, nescri fcederis, calumniatores, intemperantes, immi-
res, minime amantes bonorum, Proditores, praecipites, inslati, voluptatum amantes potius
quam amantes Dei, TTabentes formam pietatis, sed qui vim ejus abnecarunt, istos ieitur
aversare: F his quidem sunt qui irrepunt in familias, e captivas dueunt mulierculas, ou
mulatas peccatis, actas cupiditatibus variis, Semper discentes, sed quae nunquam ad coenitio
nem veritatis pervenire pessint. Quemadmodum autem fannes, e Jambres restiterint
MosE, ita e hi resistunt veritati, homines mente corrupti, rejectanei circa sidem.
Sed de alia hisce semina occurrun 2 P et. 2. _ Epist. Judae, ec alibi. Vc dubium non (F
eadem e in omnibus Eccletiis, omnibusque temporibus exspectanda: adeoque non Creten
sibus Tolum, ed omnibus ubiris sencium Pastoribus id muneris incumbere. Sed de Pastori.
bus orllinandis hactenus.
Oux sequuntur ad Pitum monita sunt de peculiari tua, qua gaudebat, functione ex
sequenda. Ouanam aurem ea Fuerit, SI quaeratur; paucis illud exlequar. Fuiste quiden
Picum Verbi Ministrum; nemo elt qui dubitet; de gradu Minilterii, quem sustincbat
Tola Ouastio est. Apostolis aurem interiorem tuisse, acque ordinariis interim pastoribus lu
Periorem, videtur ettam Coe ese, variis es ab hac Ppiltola, e aliunde delumpris ar
sumentis id Cuadencibus. Lodem eriam Timocheum acque Ticum munere detunctos este,
exera duvrum poni videtr, eum Cacem tere sint praecepta, quae ee hic ad Ficum, et ad Ti
mocheum alibi, in mandatis cautur, de munere exlequendo. Timotheum autem L. vange.
liltat tunle Contat OX 2. LC. 4. 3. At iu visila in omnibus, perser injurias, opus peraee
vaneehista Mmisterii iu plenam pu deito. F.rangelictam igicur ee Ticum Tuille non
elE cux dubiremus: adeoque intettoreM Lpotolis, Pastoribus aurem ordinariis suveriorem.
uE PaLET Ex Fph. 4. XF. Cuo quidem munus in Ecelesiis, uepore excraordinarium, simul
De munere aurem illhoc calequendo, quancum ad res Fcctetialticas disponendas, et con.
tetcuende
cum apoltotatu desisse, plerisque est in confesto

## Folio 233 — 867984570:0991
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000991.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
ANL
Omnils
LxpositIO.
Quales crane Crerentes, quibuscum illi res ctalus Cx Lenidis restimonio jalH alMIVL
Verversi quippe hommum mores rigidam asis tractationem postulane; prout dici lolet
dem Cretizandum est eum Cretenlibus, ic lis adtimulemur; sed ita cractandi lunt Creten
BanSEaNam, auE inveceracum uleus rractar Chirursus, non molli cacaplalmate, sed terro et
Ione opus est.
Sed quortum haec tendic Crecentium severa reprehentio ? Nempe ut sani sint in fide, iva
vytaircesir er ru nisc, non ut pridem aroniransoi et eprendrur contumaces et seductores; sed d
apli doctrina P ranselicae se lubmitrane, nec alios decipiane, vel inde leductum canc: verum
INSUPEE, DE QuI PrIUS paraIONoZO vaniloqui, vanis puta fudxorum Fabulis nimium intenti, 
humanis craditionibus nimis addicti, quales erane illae de ciborum delectu, aliaeque parcin
ex Lese Molaica, quae jam crac antiquata, parrim ex superaddiris Seniorum praecepeis, do
etrinx; unde nil sani, aut solidi, ad seriam et Tobriam pietarem conducens exspectandum
erat; jam tandem dilcant serio lapere un vezoezortes Esstinois pdols, ni erronais arspcsrar dn
Spiedicor ruo arndciur, non altendentes fudaicis fabulis, e doctrinis hominum aversantium
veritatem. Duicquid enim in contrarium ocganniane illi fudaici Magiltri, de rerum aliqua-
rum puricare sire impuricare, quali in Ciborum delectu nescio quid Relisionis locandum
eHlet; certe narta pd nadapa raduegs, omnia quidem pura sunt puris; 2OIS) uaos nyaxi–
5o15 bser radaeir, anra ucular) auss nei o ros, noi n ouvcidnors, polluris autem e non credentibus
nihil est purum, sed polluta est eorum es mens, e conscientia; adeoque non tam de Cibo-
rum puritare live impuritate externa Colliciri ellene, quam de incerna mencis d conscien.
cix puritare: quique sccus faciune, quamris hominibus haberi rellent prae aliis relisioli,
nitilo tamen lune Deo acceptiores, dummodo dcor oponozio cistrous To1s ) cezols aprouvreu BSe
ontod orres ny dncndeis, n coeis ner exror a rador ad’ompo; Deum prositentur se seire, sed faciis
lterio à se perticiendo in lequencibus agieur.
sticuendos nari nonur Presbyteros, jam dictum est in superioribus. De Verbi aucem Mini
mus: quod quidem non modo ad homines ralidum estarsumentum, sed et reapse verum est
celtimonium, ipso Paulo contirmante vers. +3. Testimonium hoc verum est. PF propterea
non palpandi lune, live adulandi, sed tevese deque riside tractandi; ut eo nomine monet
Paulus, si i airier EncyX aures srorocos, severe, ide, pracise,) eos redareue, ut sani sint in fide
intemperans aeser crudelem facit medicum. Duod et Solomon monet, Prov. 26. 4,5. Re
sponde stolido secundum stultitiam ejus, ita nempe ue Culticia ejus postulat, ne sit sapiens in
oculis suis: Non aucem responde stondo secundum staltitiam ejus; pura stolide, prout ille
Rtolide loquitur, ne cu quoque adaequeris ei. Adeoque ubi cum Crecensibus res cst, non qui
Tes, Prout Cretenses tractari par elt, adeoque libere et line Fueo redarguendi. Sicur ub.
necant, ulpote abominandi  rebelles,  ad omne opus bonum rejectanei
Aujue hactenus de Capire primo dierum ett
 eti
apice sccundo procedit Paulus Fitum instituere in Ministerio P. rangelico obcunde
quomodo le serat: Ecmonet quidem, uc tam peacepto quanteeluplo aliis documente
situ quales elle debeant. OF PrxceptO doceat, monet vertu Z. e 1e49. 20 3 netm a Apenci
irtarson disvorania, tu vero loquere quae decent sanam doctritmn. u altte a pia
tim linc, in sequentibus oltendic, uc mox dicetur. De exemplo monet, vexlu 7. Wdel narru
ocauror rapo   n’nor rancr tercor, per omnia reipsum praebens exemplar bonorum operut.
Duanam aurem Tunc ea, qua Picum monet Paulus praecepto docere La ScCc, qua
cuique proul et acas, el sexus, vel etiam vitax rario poltulat, praecipie  aleta
Nempes nes dicenda lunc habemus v. 2. quae ad AnSd. 3.  et al LBCCCH
cularuns oftieia transic v. 4. _ Jurenum tandem v. 6. Servorum etiam olticium explicat
d. 9. e tandem omnium, pront erant Magistratibus subditi, initio Cap. 3. ad alia denique
Pracepta, quxe ad omnes promilcue spectane, deinceps in eodcn captu ut Bdo.
Senes quod attiner, sive virosaetate prorectiores, monet vers. 2. nscobirus ruaniss E oruros
opeoras, cytaiverras 2n iseh In arun in ropor. Fpcoburus quos hic appellat, sire senes, de le.
nioribus aetare incelliso, non senioribus munere, quos rpcoburipus porius appellare Colet: quod
ideo magis dicendum riderur propcer eam, quae seguitur, suniorum mencionem. Vule au
tem senes mpaxios EH, sobrios; est enim ebrietas in quocunque turpe vicium, in senioribus
aurem curxistimum; rino quidem ad salutem uei omnino licitum est, non ad ebrietatent.
Vult insuper ut line Zeuvoi Praves, venerandi, ut ab iisnempe abstineant, quae juvenilem le-
vitarem Capiane: Sincirem Zcppores, quod live d aemu AC Lemperantra incelligatur.
non mulcum rcterr; urraque enim, uc ee alioeu ica senes pralertim decet. Vule denique nt
a

## Folio 234 — 867984570:0992
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000992.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
ras. 5
rers
vers. 7.
vas. 8.
rers.
Epistolae ad Titum
Sanitarem in tide intellizo, de doctrina lana sre incorrupra, prour erroribus, e haerelibus
opponitur; Panicatem in charitate, ee tolerancia, de linceritate, quae limulationi, a HyDO
erili opponitur, ut amor lic arimonecler, ut Kom. LL. G. Anusaurem, live leniores Faemido
orpcoboncas, vulc elle er nalasuan ECOPEcIS, ita ornulus, it sancrimoniam deceat, non habici
mererricio, aut impudicis reltibus, auc crram qua sureue Serlatem taprane nautao, sed
guxe morum praviiari, vitaque lanctimonia magis conveniune. Adelit in Siubonus, non Ca.
lummiatrices, qua VOx  DS TAIIHIS IIMPAII IPim. 3. FT. Quanguam enim vON cabonon
Toleat nar ecoxl AC CALOCIA LLOMC LLCCHIBI QUL L o naryoeeS  a SEneor appellaTuT ApOC. X2, 2
ut qui fratres accuset, e calummietur; haber tamen et hic ee alibi molliorem Tentum, 
apuâ sacros seripiores aliquories, et apud prophanos paltim. AEque hoc Tensit TuNE quI Ex
DonunE vocem illam Fph. 4. 27. Z Zim. 3. 6. e torlan alibi. Sed progredior, un oires notdics
sed oncopsias, non vino multo addictas; quam curpe enim lic spectaculum mulierem, et praesei.
cim reculam, ebriam elle, nedum ebrietari deditam, nemo est qui nescic. Vule denique ur
Tinc nanedisonano Bonestaris Masistrae, ut nempe tam exemplo, quam dictis, alias doceanes
ec praetercim adolescenculas live faeminas juniores; ad quarum otticia proximis verbis de-
labicur ApostoluS; ira oaeri cost rs reas, ut jnniores faminas sapere doceant, onardous 
ginoreuros,  maritorum, e liberorum amantes, oureguas, modestas, avus, castas, oinsous demt
manentes, non rasas, rerumque domelticarum sub quoris praecexeu nesligentes, non vecce
ropuas rais oinias, uE illa F ZiM. 5. 15. PrOV. 7. 12. Sed _ aradus, bonas, vircucibus ornacas.
 denique ruoraouas rois istois orspdo Viris suis obtemperantes, e oblequentes. Atque
haC TunE, quxe juniores taeminas curare rule APostolus, _E quidem a senioribus cdoceri.
Fers. 6. Jurenes sire adolescentulos, vel etiam viros juniores, hortandos ruli, ue tempe
rancer, modelte, Pobrie se gerant, res vecorepos cosavres egrenes ocopereir. ACtus enim jurenilis
ditticilius medioeritatem renet; quod rolun jurenes, valde volune; adeoque ad lobrieta-
tem, modestiam, ee moderarionem obserrandam eo mogis horrandi sune
Obi aurem haec dixisset P’auius, Cubjonsic starim v. 7. ad Ficum peculiare monitum; ut nempes
aliis ipse exemplo (ic, adei narra orovror naec e n’nor nancoreescor, per omnia reipsum prae-
bens exemplar bonorum operum: quae ideo tortan immediare tubjunountur eis quae de jure
num otticio dicta tucrane, quia de Titus, ue videtur, juvenis erai; quanquam non modo ut
juvenis jurenibus, sed de ut Pastor P opulo exemplo else debet. Speciarim monet, ut er 2
sisomnia in aoctrina sua extribear Titus axerceiar integritatem, ocuroma eravitatem, adae
oiar sinceritatem, nbyor din anavosor sermonem sanum, e incuipabilem, qui condemnari
non polIc; OuX HOC ArGUENLO Urget Pantus, ira  E craras errpann nstr excr e iucot
nezer enor ut qui ex adverso est, crubescat, nihil habens quod de vobis dicat mali: Quod
arsumentum lire ad ea qua immediace praecellerant, e Picum directe spectant, reteratur,
lirc ad ea omnia jam inde a Capitis initio qua ad omnes live lenes sive jurenes utriusque
sexus diriguntur, non magniinterest: Sicucenim Christianos omnes cujuscunque vel sexus,
vel aetatis, aur eriam condicionis, oportet eo masis sibi carere, ne adverlarius ansam arri-
Diac e eos ipsos, e eam quam protirentur Relisionem, calumniandi; ita prae caeteris Pa-
Itores, in quos incencius figuntur obserrantium ocusi, e quorum lapsus graviori scandalo
esse POlent.
Versu 9. Ad servos accedir, Vule siquidem ut serros Sbnus moneat TituS idiois Scavoras
ruoriaedu ut suis dominis sese subjiciant, non rebelles Linc, non concumaces; sed er naoir
ciaeesus ED in omnibus placentes esse vult, in omnibus (nempe, quatenus jus Fasque) ita se
Serere, ut qui placere Audeant, scato lyue atque acceptoS (quantum posinE) se praebere
un arrinerorrus, non responsatores, quod non raro serrorum crimen elt; un voceil ours, non fu
races, vel (molliori vocabulo) non interverrentes quiequam, aue peculances, nempe ut
non a dominis sibi quiequam surripiane clanculum, aut Furrim uLUTDenE: annae xISI nase
erscrous aradlu, sed omnem bonam sidem ostendentes, nempe in omnibus bona tide, hoc
elt tideliter, agant: Nam ee risis apud GrReCOS, LICUL Fides apud L atinOS, non raro sdeh
niar r scomp  mucor Dei noopo et hao ut doctrinam Servaroris nostri Dei (Christum incelsi
sit) ornent in omnibus, nempe ut Plerectionem Tuam ornene, et bonis moribus commen.
dent.
SINE vyiairorTES  nisen ri azanm I roto sani Gut d fide, e charitate, d tolerantia
rers. 10
latem innuit. REgute nic etiaM LoCu quedprius, argumencum Tubjungie, ira rlo sidaone
Ea VerO r ocorp jucor de hic e aliquoties alibi de Christo inteIHIS CHCa CHC nON du-
bico: guanguam crorius tantum de Deo Patre McCa Cu. Ideo nempe, nC DI
vintaris quidpiam Christo cribuatur. Id enim et AlC, de attor lape, sedulo curat, nequis
LextS ita expOnatuT, ue videatur Chrilto alcribete cenau, d propierea omni arte de Ru
dio COnatuT, ut quxe eo spectare videntur, alio ccrettantur. Quod idem arciticium etiam
loca iltaec omnia, ut aliud quid rideantur innuere; vel sidei rocem ita decorquendo, ut ret
Tieniticer nudum assensum F rangeliex doctria, vel magniticam de Christo opinionem
adtribet ubi, de justificatione per tidem, Qucscat ecurric; nempe vel ica incerpretando
reputari, nihil aliud sic quam rem Deo gracam este; rel aliis mille modis genuinum sensum
Corrum.
vel eriam coram obedientiam F ranoelicam fynechdochice includat; nobisque in justitiam

## Folio 235 — 867984570:0993
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000993.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
rposiio
illi nihil mali suspicantur. Sed haC BBITer.
Perlererancia, de Redemptione unireat aunque tere omnibus, ubi ret Socinianis, vel
Armianis nobiscum clt COnETOVeIMa. MHod ideo moneo, uc juniores faltem, in iptuS
commentariis legendis, Lumma cau Itaneur, ne rir alioqui de doctiltimus, de acucilsi
mus, nopinaro illis imponar, ec, non aelverrentibus, venenum provinee clanculum, dum
Dux verlibus sequentibus occultum drgumenta, quanquam recenticis serrorum ofticiis ros. XL
Specum, ad omnes pariter cujulcunque ores Chriltianos pertinere censenda fune, adeoque
ad omnta omnium memorata OHHicia MMCaCU Mulenda. Omnes enim sive senes, sire juve.
nes; Hre etiam viri, live taemina; se oeri denique sive serri; ideo lua quique ofticia
illia  (Ure manitestE ApPATLIE) Crattu Det,aularis omnibus (cujuleunque Foreis) homi-
bus satutaris, perinde omnino elt; live CMn illud, live hoc dicatur, manet eadem argu-
menei vo, e loci scopus; nempe quia Catta Dei, qua lolis tere fudaeis ancehac vel inno-
xecatis, cipleunque denique Toreis promiseue porrisitur, Tuasque Palutares vires exercet.
Pudaeorum nempe quae olun erane privilesiis etiam ad sentes ampliacis; unde de omnes pari
De d pari obligatione enentur doctrinam Pranselicam amplecti, eaque digni incedere. Prae-
tercim cum illud postuler Frangelium, ut versu sequenti paree de quo mox dicetur.
Incerim, quoniam Redemptionis, uc loquuntur, universalis pacroni, locum hunc arripi
unc, acli masnum quid in eorum tavorem allerar, cum qua illuxit Dei gratia, dicatur occin-
ec nsir arbecros, omnibus hominibus salucaris, quali propterea dicendum ellet, Lalurem
quancum quidem ad Deum acciner, vel aequalicer, vel falcem sufticienter omnibus oblatam, et
collacam elle; iplamque Dei Ciraciam, quancum in le, omnibus aqualicer lalutarem elle; d
tiguid diseriminis in ettectu concingar, illud ex libero humana roluncaris actu solum pendere
Relpondeo, nil cale vel ex hoc, vel ex limilibus 5. Scriptura locis collisi polle. Duod enim
merita Christitanei line valoris, uc quoad precium valeane ad lalucem omnibus omnino ho-
minibus promerendam; licque sulticiens, live nureor, live arrincleer pro Deccaris omnium;
voS meutiquam negamus, led non minus quam illi e attirmamus, e gloriamur: Ouod au-
rem, norsco hoc non obltance, mulei ee olim perierune, ee quocidie pereunt, ec in posterum pe
ricuri lune, salurem reapse, e quuad eftectum, non contequentes; neque solentnostri, ne
que polline illi negare. Sed de insuper concedimus, graciam hanc salutarem eciam omnibus
Porrisi, live oblacam elle, ita nempe ut nullus merito conqueri pollic vel se exelusum ese.
vel libi non licere oblacam illam Giraciam amplecti; aut eciam, si amplectatur, nulli sibi utur
futuram; Heme ceneeueno helm prohibirum elle ne amplectacur, nullide
nigue  Preuc e acCepCaVerIE; imo eclemlibet dicimus ad hoc teneri ex ofticio, un
amplectatur; lecus enim nulli vicio rerer pollu, quod intidelis manserie; neque ullus intr
delITaCo Poenas lueret, nili illi praeceptum eller ut crederer. Ft hoc quidem interesse dileri-
minis dicimus homines inter, licet reprobos, arque damones; Daemonibus enim nec impe.
ratur nec permiccitur in Chriltum recumbere, nec si recumberent, quicquam illis eAet prO.
fucie, Cd GueC eorum naturam suscepit, nec eorum causam esit (de ueroris enim
vel etiam de viroque exponi porelt illud LLeb. 2. 16. ijd srs ayrencor Bnapbaver, te avre
Ma Aspac inaptavC),) at se hominum nacuram sultinuic, et humano generi hoc beneti
CluHI PIOICTIIS CH _ CtHCACIEEI PFOCUTarII, ue gnicunque illorum per lidem ipsi incum.
bat, lalurem cerro conlequatur; quod e omnes tenentur acceptare, et quicunque acceptare
rit, non trustra elt, juxca illud rocies sepeticum F. ranselii promiltum, duicunque crediderit
salvabitur. AEvero unde illud ereniat, quod, execeris renventibus, nonnulli amplectantur
adcoque et lalurem esticaciter conlequantur, dum reliqui pereune r utrum nempe ex mera am
plectencium libera roluntare, an ex speciali Dei gracia in illos collata, cujus alii Participes
non lunE: (in quo quidem cardo controverlix vertitur,) ex hoc loco neutiquam determi-
natur. Aliunde aucem discimus non tam volenti, neque currenti illud inputandum elle, quam
miseranti Deo, qui quidem cajus vult, miseretur, e quem vult indurat, uE Patet ROm. 9
et altBr: iplaque sides, qua In Cum recumbitur, Dei Donum est, P ph. 2. 8. Omni
buSISITuT CAHCdCItEt PlC ut, Si crederent, salventur, ac non omnibus procurarie, ut
Respondco; Praeter ea quae lisua singulis illis Scripcura locis reponi pollene; taec due
praelerrim reponenda cenleo. L’Incellisendas esse phrales illas de omnibus promiseue, non
ZuTem
corrumpendo, ut quidpiam pocius innui censeacur, quam merica ebristi fide apprehensa no
bis in justiciam reputari. Ouod eriam tacie in articulis, de xeterna Electione, de Panctorum
immediate subjunsancur, cum tamen generalis line nacurx, neque illos magis, quam alios
nibus; vertu TP. Sive enim illud rarir aerspcsrois, reteratur ad verbum erceuerns uE sic senlus
Jalutaris Dei eratiam apparant omnibus (cujuscunque Torcis) hominibus; Tive ad nomen oc
praltare debent, quoniam encoam nLuc 10 ses n sarieces nisir cirdeconois, quoniam, inquam
meco ut senlus sic, apparuit, Cive itluvit eratia Dei, omnibus (cujuleunque Tortis) homini-
ruic, vel lalutaris erat, jam omnibus cnjuscunque gencis, cujulcunque lexus, cujuseunque
credant ad salutem.
Ac dicerur, Ouortum isitur ea phraliS ocorhecos nâsir arbranois, aliaque ejulmodi; ubi rC-
demprio, e salus de mundo, hominibus, peccacoribus indetinice attirmatur, vel eriam uni
verlaliter de roro mundo, omnibus hominibus, si non rerera Palus omnibus contingat;

## Folio 236 — 867984570:0994
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000994.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Vers. 
pistolae ad Titu
autem de omnibus universaliter sumpris: Nempe, cum prius ea, quxe ad salutem spectabant,
Toli fere populo Judaico innocuerune, eique quali peculiari pririlesio appropriaca vide
bancur; jam, Tublaco quasi muro incergerino, ad omnes promiseue non minus quam sudaod
ipsOs extendantur. Atque hoc sensi necesse est, ut exponantur (inter alia) loca illa omnia
ubi Fvangelium omni creacurae promulgandum elte, aut eriam Apostolorum temporibus
promulsacum fuisse, dicitur; non quod nemo omnium sic, qui Frangelium non audirerit
Sed quod omnibus promisene illud e oHteratur, et praedicetur; quia nempe, In Jesu Cbri
sto neque circumcisio quicquam valet, neque praeputium, sed fides per charitatem aeens
Cal. 5. 6. vel, ut cap. 6. 25. neque circumcisio, neque praeputium, sed nova creatura; ve
ut adhuc plenius cap. 3. 28. non est. Judaeus, neque Graecus, non est servus, neque liber
non est masculus, ac famina: omnes enim vos unus estis in Christo fesu; omnibus quipr
cujulcunque sentis, cuju scunque sexus, cujuscunque torris, promileue  oHteruneur, et COn
teruntur promilta L ranselica, nulla rel senris, vel sexus, vel Porris ratione habita; quan
quam incerim non linsulis cujuleunque senris hominibus. Aique hoc est, quod dici toletu
non sinculis generum, sed generibus sinculorum.
2. Ubi de omnium laluce vel redemprione verba Facta sunt, auc quae tancundem Fonant,
incellisenda sune de salure omnibus oblata in P. rangelii praedicatione, non de Paluce in omnes
collata, aux etiam omnibus incentione, vel decreto divino, deltinata. Ft signando de la
lure vel misericordia collata sire per Christum sive per tidem dicatur, incelligendum est
cum debita reltrictione pro Tubjecta materia; omnes, nempe qui falutem obtinene, per Chri
Ctum obcinent: item omnes, nempe qui jultiticantur, per tidem jultiticantur; aliaque A
milia: Ubi non so justisicari, sed io per fidem, est revera praedicatum in propolicione: Nempe
uc propolirio illa Omnes per fidem justisicantur, tancundem valear, aique Omnium justifi
catio est per fidem. Prouc liguis in alia materia diceret, Neminem morralium vel oculis au
dire, velauribus videre, sed omnes audire auribus, aeque oculis videre; verum quidem ille
diceret, non quidem quod nemo omnium rel Turdus lic, rel cxcus, sed quoniam OMeS, quI
vident, vident oculis; atque omnes, qui audiune, auribus audiune. Sic omnes per Hdem
justiticantur, omnes per Chriltum Calvantur, hoc elt, omnes, qui juttiticantur, justiticantur
pertidem; omnes, qui Talvantur, salvancur per Chriltum. Sic Deut. 24. 26. Ne morte af.
ficiuntor patres pro filiis, nec filii morte afficiuntor pro Patribus, sed quisque propter peccatum
suum afficiunior morte; non quod unulquisque lic morce plectendus, led Omnos, DuTa qul
morte alticiuntur, morre atticiantur pro Tuo quilque Deccato, non pro alieno. Sic ROm. IL. 32
Conclusit Deus omnes in insidelitate sive contumacia, ut misereatur omnium; ut nempe omni
um, puca quos dimittit, graruica mileratione dimictar; quippe cum peccato omnes inclusi lint
nemo inde liberari pollic citra misericordiam; quod quidem julta lacis consequentia infertur:
liguis aurem interret, Cum omnes in concumacia concluli sini, omnes isitur liberandos este, le
quela ester intirma: Ouod quidem iplum (ne de Apostoli scopo dubitemus) explicacius paulo
ab eodem alibi eHertuT, Gal. 3. 22. SUVEnReIOEV nypaen rerra o auapor, conclusit scriptura omnia
vel, omnem) sub peccato, ut promissio ex fide fesu Christi daretur Credentibus. Sed detis
hactenus.
Prosreditr Pautus v. 22. Omnes cujuscunque Forris homines ad sua cujusque oficia
praestanda exeitare, non modo quod Calutaris Dei gracia omnibus promisene cujulque Tortis
hominibus illuxerir; sed etiam quod ea hoc ipsum a nobis pottuler, raisevvoa nuos, ira aprn.
oupo ru aobeter ni res noouines doutasi scopeircos, nei diraicos, n cuocbes hocop er red rud accorim
erudiensnos, ul, abnesata impietate, ee mundanis cupiditaribus, (sobrie, sive) sapienter, 
juste, ex pie vivamus in praesenti seculo. Er nd ruo aucorr illud est, quod Rabbini dicune
 172 sicut ee Seculum tucurum tocant Led hiy de quo statim Apoltolu
vers. 13. V. 23. Wede  uargeiar ex Mod exspectantes beatam illam spem: ubispes ponitur Cyn
cchdochice pro re speratan Heuc e alibi passim affectionum nomina pro ipsarum objectis
ventum storiae (hoc elt, storiosum) Musta ilhus Det e Servatoris nostri Jesu Cbrisi
Obi nocare licet eximium Christi riculum, ee Dirinitatis argumencium, se poganie deu ny ocori
e nuur, qua de eodem selu Christo acla eHse, et non diridenda, (ut nempe alius d pera
Deos CIClHSHE, alius d ocorne ipor Tnous Xeisch, quod volune aliqui,) inde parer, parrim quoc
idem articutus utrumque indicee,  pesas ues icor, non repetico articulo 76 des n
Sed LLBjunSIE, ny Sarciur 5 SoEns 28 , coS nor lns ReSV  illustrem illum ad
vers. 24
ocornoos, quod taciendum eller, lide airet personis incellisendum Forec; partim ecian
Nopter illum, qui dicitur, eloriosum adventum, quando nempe Christus in tine seculi ad
veniet mundum judicacurus; qui quiaem adentas ents paltim, at vero ubi dicatur adventu
Der parris, a Christo pura distinctu, nuiquam occt. LI ur Bparcia  SoEns ro uezan
dee nn ocorneos mucor Tnos XecsE elorrosus aaventus e sg qui e Deus ille maenus est
 servator noster: Ouippe qui (ut lequitur V. L4. emeripsum pro nobis deaibus  redime
ret nos ab omni iniquitate, e purisicaret sur populum peculiarem, studiosum bonorum ope
rum; de estoner Eauror radsi cor va norechn) s (justo nimirum norsc sive redemprionis pre
verboror, Enaclud naercor eseov, quae mllicarione e norxe vica Audio incellisenda sunr.
Landem,
tio Toluro,) ano mions arouius, quod de sustificatione dictum intelliso: ny redaeion cavres dui

## Folio 237 — 867984570:0995
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000995.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Pandem, hoc Epiphonemate capiculum hoc conciulas Lantus, Labra haenei ny naegngte
 EncyZ e neons Strrayiis. Mustis ou ngrapereino, Lu agdre  exbortare,  argue cum
omni imperio: Lemo i sb st.
ers. 15.
Tpositio.
ADice 3. (quod Tummatim expectiaM) Patia Tubjunsic Paulus PrXCepta DmvertalIa, Vers. L
quae ad omnes perrineant. Lopauros sussere ipsis, vel in memoriam inculca, mo-
aequos, aequanimes, ingenuos, ia net DC cactantes alios, qualiter ab illis tractari vellenc:
navar co emrous recomla coees merras ardecerus, omnem exbibentes lenitatem ersa quosvis homi vers. 3
nes; quod HOC arGUMenEO urgetuE, quoniam _ nos ipli aliquando lic fuimus constituti, ue
qui opus trabuimus sic tractari, nute sax noze ny nucis aevonroi a rcideis, nnaerco po Snevores du
etas, ny isoraus nominars, er nantee ry edorco _sazortes, suynto ny oertes arns, nam eramus quon
dam e nos amentes, rebelles, errantes, servientes cupiditatibus, ac voluptatibus variis, u
malitia e invidia desentes, odiosi, alii alios odio prosequentes; ea quipve elt COrTUPIE na-
curx hominis condirio, prout et hinc ec aliunde pastinimanifestum elt; qua cum de nos non
minus quam alii mortalium tuerimus implicici, aequum elt, ut, conditionis olim nostrxe me-
mores, ersa alios, qui eadem adhue implicaneur, miciores simus: Praeserrim quum inde rers. 
non aliter auc eratimus, auc quidem pocumus eradere, quam dirina in nos indulsentia, d
mifericordia gracuica; prout hic Clacim sequitur V. 4. 5. 375 3 n Zensos, n n praropcoria ENE
pdrn S scoripos npe dC sn EE epycor 7 Er Singoon, cr Soma nciS, aM a X + GirE excor ÉocoDEV
nuus: Duum autem apparuit servatoris nostri Dein xensorns bonitas, benignitas, et ngnavseconia
humanicas, sire in homines aor, servavit nos; non quidem eE ćercor r er Singuouin, ex ope. Vers.
ribus justis (noto Elebraismo) live propter opera justa, quae fecerimus nos, (urpore qui
revera nil tale secimus, quod hoemereatur,) sed pro misericordia sua nos servavit, acque ex
naturae Pordibus exipime, ut Panctiores eradtamus (nam de lanctiticatione videtur hie insticui
Termo) idque 2e norpS ran Srercoius, ny avenarcorcs nreovalos ario, externe quidem per lavaerum
regenerationis, Baptismum Seilicet, quod regenerationis sire nori partus est Sacramencum,
acque (interne) per renovationem Spiritus Sancti: (cuera quam, externum Baptisimacis la-
vacrum nil valeret;) Si nempe illud airnaciscus nreivaelos azio ad praeposicionem sid reterri in-
celligacur: vel, Preteratur ad nomen nores, legendum erit, per lavacrum regenerationis,
alque renovationis Spiritus Sancti. Vrroris enim modo, exponi potele illud Sit RBTSS NO-
nosgercoius, ny arainarcoos reuaros agts. Nam es Regeneratio, Eire norus partus, ee Spiri
cus Sancti estusio, Bapcismacis sacramento lignitieatur. Sed de Spiriem Sancto Ctarim subjun.
SIE,  eEExer ex nuus nvoles siv +no S XessE F ouruees nucdes quem effudit suxer nos copiose per vers. 6.
fesum Christum servatorem nostrum; Nam ee Telus Christus, qui pronobis carera obrinu,
obcinuit eciam a Patre, ur mictatur Spiritus sanctus, nobisque copiose oftundatur, e in no-
bis habitet; non quidem souistos, eslentialiter, sive unione phylica (ita nempe nt ex Spiricu
Sancto nobisque unicis certium quid resulcet, sicur ex nacuris, dirina et humana, conjun-
ctis Ficunus Chriltus) Sed salcem ercennucos, pura illuminando, Tuacendo, corroborando
regenerando, Panetificando, regendo lustentando, consolando, rariaque in nos conterendo
dona, alia (que vel in nobis, vel erga nos opcrationes praestando. Scopus autem, ad quem
ea quae dicta lune, diriguntur, sire tinis, in quem cendune, hie est, ira snauodertes ru encirs vers. 7
ZaCCT, NACrOUOI TercEda ra Exc (cons acoris, ut justificati illius eratia, haeredes efficeremur
vitae aeternae; Deus quippe non modo peceata Credentibus per Chriltum sracis condonat.
colque a poena debita absolrit, sed e haeredicarem larsitur, quaM nEMPC lpCTaMUS Xternam
vitam. Arque hactenus v. 7.
Vertu 8. Piecaris praxin urgendam docet, cui hanc prasationem praemictit, ut quid magni vers. 8.
momenti diei intelligatur, msos onsse, certus est hic sermo, sive tide dignus, de quo dubitan
dum non lic, ny et roror Bnoat oE Doad  haec volo te asseverare, lire rehementer
Urgere nemve ira pe E Cost nancor epscor cesisada Si XCXISCVNOTS De ut qui Deo crediderunt, cu
rent bene acendo praeire; ut rita nempe sic Fidei, quam protitentur, consona. Ouae autem ras. q
sinc illa, qux (uadet, OpCTa, CXDONIEV. 9. nempe, quae bona sunt, e hominibus utilia ro
ra 631 râ nence ny covexivae ardoconois, non quae inurilia, e vana: popes si Enrjocis, us qevconoyias, n
Epets, ny pirus rovinds adeiisaoo, eoi id aercopneis, ny paraii, stultas autem quaestiones,  genealo-
Scou contentionis, in puenas lesales cohibe; sunt enim inuriles,  vana.
Vertu
netO, apxais, jy eEsslas vraoa principatibus, ac potestatibus sese subjicere, (Done nempe
non coacte; ny rederreu obtemperare, debicam obedientiam praestare, vees nar épyor àza dor croi
us ED, ad omne opus bonum paratos esse: Arque insuper pustrae Braoonper, nemini maledicere, vers. 2
nullius tamam laedere, neminem conriciis alticere; uzus E, a puenis immunes; Semeis,

## Folio 238 — 867984570:0996
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000996.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
Fpistolae ad Titum Pxpositio:
Versu xO. de FIaretieis non terendis monet, Apernor aupeoor peri piars i Sevripar rodiotat
g.  Flaereticum hominem post unam e alteram commonefactionem rejice: Elxrericum
aurem illum existimo, qui erroribus grarioribus perrinaciter insistie, neque monitus ab illis
recedit, praeserrim li post se sequaces trahat. Cur autem harericus sc rejiciendus, per cen-
Fers. 2x. Turam puta Feclesasticam, V. LF. innuitur, cictis on Eespatas o201BTO, uy auopreres edr avronerd-
neco, ut qui noris eversum, sive perversum este, qui hujusmodi est, e peceare, ut qui suopte
judicio damnatus est: Flarecieos innuensuplurimum, non tam ignorancia invincibuli er-
rare, quam altectaro studio parrium, e quidem, data opera, seientes dt volentes seceltum
a recepta doctrina Facere; rel ob vanam sloriam, ut nora fortan alicujus sectae duces ha-
beantur, auc novum quid reliquis incognitum rideantur inveniste; rel ipso etiam contra-
dicendi Audio; vel curpis fortalle lueri causa; vel ob aliquid simile; quales illi, de quibus
loguitur Paulus Aet. 29. 30. naaerres Despaupdia loquentes perversa, ut diseipulos post se abs-
erabant; _ Tupra Pit. T. IT. Sistonortes à un se docentes, quae non oportet, turpis lueri era-
tia; ut culpa non tam in incellectu Lita sic, quam in roluntate: quod aipcorepguus rexlurimum
contingit.
ras. L. Vert. F2, 23. de privatis quibusdam negoriis axie, drar néptc Aptear cess oe, n Fogmor,
cobstg Endeir goes pccis Nibron Enti id nenema nagxc quum misero ad te artiman, vel
Trehicum (Forte uc qui absentis Piri negoria curet) studeto venire ad me Vicopolin, (urbem
live Macedonia, Sire Fpiri, utrum vero dicendum lic, non vacat nunc dilquirere) nam il
lic decrevi Bremare. Norant hic aliqui dictum este, euci illic decreri hyemiare, non autem
oS hic; adeoque Paulum non quidem Nicopoli tune Fuisse, dum haec seriberet (prouc haber
Steaen) sed alibi; adeoque Bypaor eam hujus quam aliarum F pistolarum autoritatem ele-
rane, tanquam posteriori aliquo seculo additarum, non ab iptis Fpistolarum scripioribus;
nec quidem eadem in omnibus vel exemplaribus, vel verlionibus reperiuneur.
Znt
 rouxor n AxoNc ticos edeiqufor, irae unser aurois neimn. Zenam Lesisperitum, e
Apollo sudiose deducendos curato, nequid illis desit. Hegneurem est, abicurum aliquem
anice, vel etiam honoritice dimittere, viaticum, aliaque qua itineri opus crune, suppedi
tando (quod ridetur hic innui,) auc etiam abcuntem deducere, et aliquoulque COmitarI,
ab ACF. I
ors. 24. Acque huic monitioni subjuncta existimo ea quae sequuntr. V. T4. Mar davercsour se ry oinue-
Test nancor esqur cresisuoda eis ras araynouas recias, ira uun cvoir anapron aiseant autem etiam nostri
(tideles incelligit) bene acendo praeire, ad necessarios usus, (quales inter alios erane amica
receptio, ec dimissio hospicum, praesertim qui Frangelii propasandi causa itinerantuT,) ut
non sint fructus expertes, nempe uc charitatis ofticia tidem consequantur. Non placet enim
quod hic habet Grotius, qui locum hunc ita intErpTETTE, ac Li Paulus innuat SC relle, ut
pelles, Trchicus, aliique ab eo missi, siquo in locorelederint, ofticinam haberent mani-
bus laborantes in usus necelsarios, ad rictum puta ee restitum acquirendum, ne aliis oneri
finc: quum omnia pocius in contrarium spectare videntur, ut qui ab illo adreniunt praeler-
tim L Vanselm causa Hel sacremeo, hospirio accipiantur, amice tractentur, et honoritice di-
Verlu 15. ultimo, lalecationes aliquor Cubjungit, Aaua orrai o2 oi ur qus rartes, salutant
ce qui mecum sunt omnes. Rovara res gxerras nuas er rise saluta eos, qui dilieunt nos in fide.
Ft tandem Fpistolam concluul ea benedictione, qua e nos praesenti negotio tinem impone.
muS; i res uera mertcor vt. u. Cratia sit vobiscum omnibus. Amen.
vars. 13.
mictantur; quod ee hc ee alibi Expius urgetur.
ers. 25.
Ade

## Folio  -  — 867984570:0997
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000997.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
oe
aUI
rUML
67
2at
eet (P
uum setit
1
(que c0
ercoout o 
et
ines
potse A
HI
lans Theclouca,
In Vesperiis Comitiorum agitatae;
OZONTT, Fulii 8. 1654.
Relponaele JOH. W AL. L. IS, Pro Gradu DoctOratUS
in Thcolosia.
X A I

## Folio 240 — 867984570:0998
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000998.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
An Flectio Dirina dependeat ex praerisione libert
actus CFCatUTR: Nes.
ZSTF miser grestum. Duis re malus impulit aestus
 Jura vel aeterni sollicitare Deit
diccine, Velle tuum leres posuisse volendi
Summo posse Deo, mens malesana putet:
Tune voles, qui natus Beri, qui cras moriturus
Sterna aeterno ponere vincta Deo.
diceine liber eris. Ciaeti sic jura revelles
Liber ut evadas, Empius esse voles.
Neve erit ipse Deus liber: Duam faeda libido:
epse ut sis liber, velle lieare Deum:
Disce miser, dui sis: Fueris qua lece creatus;
duam fueris mibili; duisve vel Fsse dedit;
Quodgue nibit valeas (sine Numine) velle, sed ipsum
Et Fecisse bonum, est, e Poluisse, Dei.
Fsse volet eratis, siqnem volet esse, beatum;
Necus Voluiste Dei est regula Velle um.
an poceltas Ministri E. ranscliei aet unius rancum Fectesia particularis membra extenda
TT? Les.
NZCUS unius Cbristus cum Pastor Ovilis;
Onius atque unum Corporis ipse Caput:
Una sibi sponsa e Domus una sit, unaqué Messis:
Ona hunc Occonomos e sociasse putes.
Deaetro dextra Manus carpo, conjunctus Ocellus
Deater utut dextro sitque supereilio:
At lateri utrivis prospectat Ocellus utervis,
Et manus utrivis neutra necabit opem.
Fsto Minister item parti conjunctior uni:
Fest tamen e reliquis, pars ea, Corpus idem.
Mirum est, ut possit nullis in corpore, si non
Contieuis, Christi terre Minister opem.
An Fidelium Intantes sine Baptirandi: Ass.
VOS capiunt Caeli, vetus olim FCclesia, Cbristi
Blandior Amplexus, Faedera erata Det:
Duis putet extorres, meliori faedere, factos
Ot ne vel famuli symbola prima ferant.
Ouaectiones
d

## Folio 241 — 867984570:0999
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00000999.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
no
ixectiones in Comitiorum Vesperiis, Oxonii, agi-
tata, fulii 8. 1654. R CCMCHEC TOH. W ALL.18.
darur? LIOE
n Fidetium Infantes sint Baprisandi  AI.
An Porestas Ministri Pvanselict ad unius tantum Leclesiae pariieularis membra exten-
T HI F S I S.
NUM multa SINE (reneranc PaIres e Fratres) quae de proposicis quaestionibus
occurrunt dicenda; necesse elt ur ea strictim transisam, ne debitos temporis can-
cellos cransorediar nimis: omnique omissa praetarione rem ipsam statim aegrediar.
Quaestio Prima.
Ad primam Oualtionem quod acinet, Obi de Flectione verba Facimus. NTon illam intel-
lixo Electionem temporariam, de qua loquicur Chriltus Joh. 25. 29. Llesi vos ex mundo,
ideo vos mundus oait. Neque de lectione Ancelorum prxecipue asitur, (quamquan nec
ea penitus excludenda SC,) quorum nempe nonnullos slectos vocac PaulUS, FL im. 5. 2Y
alios Reprobos, e poenis destinacos innuit Fudas, Lp. vers. 6. Neque denique ce iplius CBri
Sti electione directe instirnitur quaestio; qui tamen lectus dicitur (sai 42. L. _ Xegeyrcooxieros
=P0T. F. 20. Cujus de perpestiones, ec gloriam, 2 Deo tuille praedeterminatas, patet AC7. 2
23. e alioi. Sed, de aeterna illorum Plectione hominum, quallio praesercim inlticuitur, quin
per Chrictum, Talurem obtinent.
FC nempe haec Electio, de qua inllinitur qualtio, Arernum, ellicax, immutabile, aeque
infallibile decretum Dei, quo, ex lolo tuo beneplacito, certos quoldam homines (omistis
aliis) peccato parirer cum aliis involuros, es poenis obnoxios, per tidens in Chriltum ex
ltatu peceari in ltacum grariae transterre, et ad salurem perducere, ad laudem sloriolae Bra-
cixe (uX.
Flt,s inquam, Decretum Dei; actus nempe Dirinae voluntaris Ctaruentis; Dei praeserrim
Patris, (Fph. Y. 3, 4. Benedietus sit Deus e Pater Domini nostri Jesi Christi,qui
eleeit nos, 8c.) quamquam et aliae Perlonae Frinitatis non prorlus exeludantur; eumm lic
opusad extra. Aetus, inquam, roluncatis Dirinae Flicisus, acque in Deo immanens; adeo
que nullam realem immutarionem efficiens in creacura, sed cantum relationem rationis: Ne-
que inde procinus facti Cumus tilii Dei, aur justiticari; sed aliquando tiruri, nempe collata
tide. Dux aurem foh. 25. F9. memoratur L. lectio (nepore eadem acque Vocacio) est actus
cranlieus, e IIpCTaTUS, In CreatuTam cerminatuS.
Decretum hoc Aiternum dicimus. Nem; De crei narabonis roou ante jacta mundi funda-
menta; Lph. T. 4. 2 P et. X. 20. Quod aurem ita elt, Aternum olt: quippe, ance jacta
mundi funcamenca, TempuS nOn etaI. Nec quidem aliter elle pocelt; nili concipiamus
(quod ablic) Deumnune relle, quod aliquando non voluerat.
Hst e Immutabile, P sal. 33. TF. (licut elt et ipse Deus, Zac. L. 27.) d proprerea ffi-
cax e Infallibile. Ouiequid rule, operatIE. Ljusque voluntari nemo reliltir. Nempe vo-
luncati Scatuenti, live voluntari Decreti, nemo relittie; ueut roluntari Imperanti, hoc elt
voluntati Mandari, relistane plurimi. Lc quidem, si non mucet consilia, (neque lic viei
um impotens;) quod aliquando statuir, id cerro evenire necelle eric. Adeoque nOn MOdo
vesdcois (Propolitum) Led e eirroris dicitur: Oux aurem praecognoscit Deus, cognoleit
Fucura.
Decreto hoc xterno es efficaci, elesir Deus quosdam homines, nen omnes; led et, ceries
quosdam homines. (Dura Petrum, Paulum, Facobum, ecc.) non cuncum aliquos indetinité
lire indecerminate. Facobum dilexi, F savum odio Babui. ROM. 9. 1T.
Non camen ita lios elesir Dous, licur electos Anselos: uc peccati penicus immunes cAene.
nec aliquando BceHIS OOHOLH. Clatu enm et nosomnes, inquir Paulus, Eieuc reliquis mor.
cui DecCSES. ∞H H_, LLPB. L. L, 5. Sed, ut a pecearis e ira liberenten, de, pei sidem i
Christu ad salurem perduluma. dc bidem pater vers. 4. et leg4. _ alibi pallim. Ieque
hic quidetu, huculgue, udleum terae de alis convenit.
An Flectio Divina dependeat ex praevisione liberi actus Cremurae P Nec
an tandem zloriosae sralia sa Fph. X. 6.
CaTe

## Folio 242 — 867984570:1000
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001000.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
 adriota.
Cordo controvertia in hoc praespie vellatur: An, quia credituri Fuerimus, ideo nosele
sit DeuS; an pertus guia s Cneserit Deus, ideo lumus creaicuri
Sunt qui exiltimane, uod ordittarerit quidem Deus, indetinite acque indeterminate, ut
omnes in Chriltum credituri, lalrentur; plane ce permilio iplorum liberae voluntali,
An veline credere: Duos aurem, re lihi iplis penius Permulla, praviderit tore ccao
nec quidem credicurostancum, sed e obedientiam R. ranselicam praestituros, atque in urril-
que ad tinem ulque pertereraturos; hos candem ltatueris xcerna rita donare: Adeoque iplo.
rum vel Credere, vel non Credere, objectum quidem esse Prxscientix Dirina, led non
irem ee Dirini Decreti, lire Praedeltinarionis.
Nos concra dicimus: Decrerille Deum, non modo credituros omnes (siqui Fuerint) col
que solos Calvatum iri; sed e praedeterminalte quibulnam ille daturus lic fidem, ue credant,
_ credendo Talventur. Neque tamen negamus, quin, qui credune, libere credant; Led Deum
Racuisse dicimus eos libere credituros: Adcoque non modo iptorum Palurem, sed d tidem
iptam, acque persereranciam in tide, ex decreto Dei pendere; neque nuda tancum Prasci
entix objectum esse, ed et Decretis
Rrgue hoc duplici tundamento dicimus: Parrim quod illud ex necestitate rei consequa
cur: Parcim etiam quod manifeltum saera Scriptura reltimonium hoc aftirmet.
Ad primum quod acrinet, LlOC nempe ex necelticate rei consequi, sic constat. Cum enim
utringue concellum lic, Deo nihil ignorum esse; sed omnia, sire praesentia, sire praeterica
Tirc etiam Fucura, penitus perspecta esse; adeoque fucuram lalrandorum tidem aternA DeL
prasciencia subelle: Necese elt ur _c eadem ipsius decrero sub sic. Sient enim nihil in rerum na-
Fura, cirra Dei Proridenciam, actu Fxliltir; ita nec quicquam est Fururum, citra DeiDe-
crecum. Nulla liquidem alia Fucuritionis sufficiens caula porerir altignari. Non enim
causarum subordinatarum inricem concarenario; Nam, prxeterquam quod illa qualiseun-
que concatenatio non nisi Deo decernente exliltat; nulla etiam tanta est, quin eam posit
abrumpere rel impedire Pocentia Dei; Or ex Solis statione, in diebus Josua; de retrocessu
in diebus Zezekiae; tribusque pueris, in Nebuchaanezzaris tornace, minime laelis; aliilque
limilibus, abunde liquet: Adeoque certa ticuricio haud inde concludi porelt. Ouid quod
e ejusmodi caularum nerus, in actionibus liberis, de quibus nune agitur, LOCUMENOM Ha-
DeaE; vel, si haberet, cerre minus eller cum libertare voluntatis humanae contistens, quame
et ipsa, quam percimeleunt, praedeterminatio dirina. Neque etiam fatalis aliqua necessi
cas asignari porest ticuririonis causa: Fequid enim est, quod, ancecedenter ad Decretum
Dirinum, ejusmodi necesticarem possic inducere: vel quidem, si quod ester, non esser illud
expecicae voluntatis libertati minus adversum, quam Dirina Prxdeterminatio. Nleque Po-
celt denique ab ipla roluneare humana deduci; urpote qua nondum elt, dum ipsius actus
liberi d Deo praesciuntur; nedum, sciplam determinarerie: e quidem, quando erii, criam
adhue supponenda erit (ex eorum sententia) indererminata, ee plane libera, an credere
velic neene. Non isitur, vel ex voluntare creata; vel ex tatali, nescio qua, necessitate;
vel eriam ex cautarum naturalium concarenatione, oritur, vel certa tucuririo, vel tuturI
tionis certa cognitio. Scd, quod Fucurum est, ideo futurum elt, quia Dens fucurum esle
decrerit. Adeoque cum DeuS, Petrum pura Paulumve, certo credicurum praesciat, quod
quidem praesciri non pest, nisi sic aliquando futurum; necesse ett ur illud lic à Deopraede.
unde possic Deus iplum in talibus circumltanciis vel ponere, vel non pOnerC, DrOUt LbE
non rolel. Si enim e hoc ideo Lu  qua Deus fucurum esse decrevit; certe nol
bis vel illis circumltantiis consticuer, prom illum voluerie vel Palvari vel non lalract.
circumltantiis constituere. FF propuccas guaris revera ex libero actu creacurx credentis
Negue hic quicquam ralet tismentum seluiricum, de Media scientia. Cum enim dicun
Scire Delur in quibus policus circumstanciis roler hie aur ille credere, aue non crecere;
terminatum; quo sine, neque Fucurum esse porest, nedum praesciri.
libicum fuerit. Fadem enim adhue recurrie disticultas; unde sic ilta hypochetica tucuri-
eio; Nempe Fucurum este, ut poticus in his circumstantiis credere volet, in illis aurem
Deus illum, in hisce policum circumltanes, cett C e, In aliis auteM, nOn
else: lundecungue demum illa ortaci Cetlicue, acqe icaper roler illum Deus ve
etiam adhuc non ex libero rolustalis cn aelu dependebic illius vel F. lectio rel ReprO
Bacio, Ied ex puro Dei bencpractio, quon cu peu urrumlibet, vulcillum vel his ret illi.
unde certo non consequatur
Secundo, Patet eadem alertio noltra, ex variis Pacra Scripturx reltimoniis. Nempe, HoI
cancum ad Gloriam, ex praevisione gracix; sed tam ad Crariam, slalt alt la S ele-
osette. Fph. F. 4, 5. EEcns Eato neiis = 5) nuas ayius,  egoetons nuas ois t. leSIt non
Deus, (non quia lancti Tumus aue erimus, (cd) ut sancti simus, proul praedeltnarerie
decrecum ab illa tucuricione, led a decreto dependet illa Fucuricio. Vrur lic; si praescirerit
dependeat Salus; non camen Electio, lire Destinatio ad salurem: cum non in iphus arbi.
EIO HIE, An eTIE in illiS CtrelCa Co nde certo consequatur Fides, an in i1
pexleirerac cancum, sed s heu, pradestinavit fieri conformes filio suo. Idem Datet
2ZBes
nos in adoprionem tiliorum. Rom. 3. 29. Quos pracosnovit (pura Palrandos tore) eos (non

## Folio 243 — 867984570:1001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Flectione.
2 Tbess. 2. 73. _ F L er. L. 2. ubi dicuntur Fideles, electi ad sanctimoniam, Cve ad sanctisi
Aod es aliis quamplurimis Scriptura locis contirmatur, quibus recen
Ausue haec Gul cum ad grariam cum ad gloriam praedestinatio, adeo est in intesrum
gracuita, et mere spontanea; uc ne ullam iplius caulam meritoriam, ne quidem Chriltum
iptum, agnoleams. F.lisimur quidem ad lalutem, propier Christi merira obcinendam.
non autem, propter Chrilti merita eligimur, ad obcinendam salurem. Millio Christi est
inter caulas Taluris; non Electionis. Adeoque illud LpB. T. 4. eleeit nos in Christo; ita in-
celligendum videtur. Y1z. vel elegir nos, in illo futuros; vel, ur in illo limus fancti, et
inculpabiles; vel euiam, elegienos in illo, ur partes intesri objecti electionis, quod est Chri
Ai corpus mysticum; quippe elerit Dens totum Cihrilti corpus mylticum, cujus nos partes
Lumus, adeoque nos in illo, uc partes in totO: vel denique illud Plesis, cum lic vox com
plexa, relolrendum erit in iondiraper, destinavit ad salurem obtinendam, cujus parci poste
riori commode Luhjungitur illud er xessco, in Christo, vel per Christum; (quales vocum
complexarum reloluciones, etiam alias admittendas, liguet; DULa E ZIm. 2. 12. L Zim.
4. 3. ee alibi palsim: ) ue nihil aliud ista locurione innuatur, quam, statuiste Deum, nos
in Christo, lire per Chriltum, Talurem conseguuturos.
St aurem F lectionis cautam Meritoriam nullam altignamus; ita nec caulam Impellen-
tem ullam, praeter ipsum Dei Beneplacicum; ru cistuiar r8 dennuate avre. P ph. L. 5
ru xalu 28 denpa e avrs vers. 2r. non quidem secundum opera noltra, sive peracta, live
praerita, nos elesit, sed pro mera ipsius sracia. Non, inquam, sccundum opera peracta.
quippe quia nondum cramus, nedum quicquam seceramus boni, cum Deus cligebat. Nec
etiam secundum opera praevita: Nam arsumentum Apoltoli ROM. O. FT. (ut propositum
Der constaret, non ex operibus, sed ex vocante,) parirer excludie opera praevila, acque
Deracta. Trem illud RPOm. XF. 6. Reservatio inquit facta est secundum electionem eratiae
quod si ex gratia, non jam ex operibus, alioquin eratia jam non esset sratia: sin ex operi
bus, jam non est eraria, alioquin opus non est opus. Tani verO ClECLIO PTOPIEF OPCTa PrAVIIa
non minus elt inconliltens cum electione ex gracia, quam electio propter opera peracta–
Nrec eciam ex praerisa fide; qua quamvis in maceria sultiticationis opponacur operibus, non
tamen in materia Electionis. Sustiticamur, non ex operibus, lcd ex tide: Ac Flectio gra
cixe non elt ex operibus, sed ex Vocance. Acque illa, Non est volentis, neque currentis: sea
miserantis Dei; ROM. 9. 16. Cujus vult, miseretur: e quem vull, indurat; verl. 18. Quis
se discriminavit, ecC. F Cor. 4. 7. aeque his limilia; praevilionem tidei pariter excludune at
quedperum.
Flanc aurem quam diximus, tam ad graciam, quam ad gloriam, electionem gratuitam.
sire unam candemque electionem dicamus, live in duas lupponamus distinsui, perinde
omnino crit; dummodo utrumque dicamus d Deo praedeterminari: Nempe, quicunque ad
Gloriam destinatur, eundem ee ad Ciratiam dicamus destinari; et COnra: VE PaLEt ex ROm
8. 29. e alibi. Cerrum enim cHt, es haec es alia omnia, non nili uno es simplici aetu a Deo
determinari, qui quidem nunc in plures nune in pauciores distinsui pollieper operationem
Incellectus noltri, ea per inadaequatos conceptus diridentis quae lunt in se indirila. Sire
isicur plura lire pauciora supponamus decrera Dei, eaque nunc una nunc alia methodo
disponamus; sune tamen ea non realiter, sed ratione tancum diltincta, nempe ur inadaequaci
concepcus ejusdem indiritiDecreri
FL Propierea etiam curo liceret inractam dimittere perpleram illam, de Electionis mate
ria concrovertiam, incer Sublaplarios e Supralapsarios ( uE vocantur) agitaram. Nempe
an electio tiat e malla CCrrupta, an c malla pura, lireeriam nondum condica. Ouamris
enim hic Remonltrances Patasune, Sublaplarios (ue loquuntur) ee Supralaplarios inricem
comminere: non tanti tamen haec eli concrovertia, ur nos de illa admodum Tolicitos te-
neat. F. A enim apud hos omnes in contesto, Decrerille quidem Deum haec omnia, nempe
Hhomines creare, laptum permittere, ex laplis aliquos esticacirer ad tidem rocare, in illa
conserrare, et tandem ad Calurem perducere; alios vero, libi permittere, ue intideles a-
neant, ee Poenas tandem luant. Sed et pariter concellum tore judico, haec omnia eodem
simplici roluntatis actu, quod ad ipsum Deum acrinet, decerni: posse tamen hunc actum
vel decretum, per imadaequatos intellectus noltri concercus, in plura decrera partialia diltin.
dui, solaramen ratione, non realiter, distineta. Tandem vero, An haec decrera partialia
vel pocius hi inadaequari conceptus d nobis formati, commodius disponaneur juxta rationem
tinis et mediorum, uc decrerum de tine dicatur prius decreto demediis; adeoque decretum
de Talure prius elte decreto de mediis ad Talurem: An porius, juxra necellirarem exliltendi;
ut illud nempe prius dicatur, d quo non redie (ue loquuntur) essendi consecurio; adeo
que verbi gracia, decrerum permictendi lapsum, prius esse decrero quoldam recuperandi:
quia poltibile quidem est ur decernat Deus laplum permitrere, licer non icem ltatueret laplos
recuxerare; at contra, polsibile non est ut stacuat recuperatum iri laplos, nisi de CtatuaE
Del LapIIII. AH CIM aec inceori decreti membra, porius coordinanda sine omnia
canquam ejusdem decreci limulcunei obsecta plane eoordinaca: Haee, inquam, ett incer no-
StratES
cationem pircus
Tencs on racal.

## Folio 244 — 867984570:1002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De leotae
ltrares controvertia, nempes de mechodo disponendi decrera Dei, vel nostros porille ejus
dem Decreti inacXquatOS COnCePEUS. Oux quidem, si quid exo judico, est plane Logica
concroverlia, porius quam Theologica: _ revera (quod in ejulinodi controvertiis non
raro utu venic) et hoc, de illud, et terrium denique, rario respectu verum crie, et commode
Polsit altirmari.
Oui pro malia pura disputane, sire eriam nondum creata: arguune, Deum nihil Cacuiste
nili cerco aliquo tine; adeoque quaerune, Ouo tine decreveric Deus laplum permitterer an
non uc ex laptis hos restiruae, illos puniac. Trem, quo tine decreverie homines creare: an
non et hoS, aliquando lapsos, tandem reltieuat; illos vero, laplos, tandem puniar  Si igi
cur illo fine sic stacuit, cerre finem illum peius incenderat, cum incentio tinis lic prior in
centione mediorum. Guod si durum videatur, Deum eo tine crcasse homines uE eos perdat:
regerunt, hoc non durius esse de Hominibus, quam de Angelis, quorum electionem acquo
reprobationem, si non in malla nondum condica, lalcem in malla pura tieri dicendum exit.
Dui pro malla corrupta disputant, lic arguune; Electio est decrerum de laplis crigendis
e Talvandis; upponic itaque laptum; quippe impostibile est uc Deus Ratuac lapsos erigen
dos, priusquam llatuerit lapios FOre: nam eO momenLO nacurX quo quid Deus nondum
statuerie, incertum est an omnino eric; non porcltitaque eo mOmencO nacurX cextum elté
vel a Deo decrecum, laploselleerigendos, quo nondum ltacueric laplos Forc. Scd dicen-
dum porro, eadem ratione, Imposlibile cAe uc ltacuat Deus, aliquos per tidem Calvandos este
cum nondum ltaruerie, an omnino line credicuri; quare, e decrerum de Pide prius cAer
quam decrecum de Palute. Ouod a dicto Remonttrancium in hoc ditterr, quod illi tidem
ltacuane, non tam objeccum decreri, quam praelciencie.
Fiac aurem de re, li necelle sic noltram sententiam proterre, hoc CenTeUS.
F. Quodlire mallam non creatam, live puram, live corrupram, statuac quis materiam, e
qua tic ti lectio; nequicquam tamen hoc promoret Remonstrancium caulam; dummodo di
catur, eligendos et reprobandos, in eadem omnino condicione conlideratos, ante iplum
Praedeltinationis decrerumi; ee primum momentum diserimnis else in iplo décreto, non in
ulla consideratione noltri.
L. Ltiamli diceretur, Decrelum de tice, prus else decreto de Palute; non tamen id dici
tur quod volune Remonstrances, seilicet, tidem praevilam rancum elle, non ee decretam.
3. Decretum Dirinum spectari polle, vel in consideratione Phylica, vel in contideratione
Morali.
In consideratione Phylica, illud nacura prius ell, a quo non redit eltendi consecurio; id
nempe, quod, in se contideratum, conltare postic line alcero, non aurem illud alterum sine
hoc. Decrecum isitur de creatione prius erit (hac consideratione) decreto de lapsu; crea-
eio enim decerni posset, ctiamli laplus non segueretur, non aucem lapliis linc creatione: et
Pari racione, decrecum de laplu permictendo prius erit decreco detide d relipilcentia; at
que hoc iterum, decreco de lature per tidem. In consideratione Morali, subordinantur de
creta, juxra subordinationem Finium: ut illud nempe prius intendatur (hac consideratione)
quod pocestesse alcerins Pinis; illud posterius, quod lubire pocelt rationem Medii. Ouias
quod incenditur proxrer (c, prius incendi dicitur quam quod intenditur propter aliud. RF
proinde, li decreta sic contiderentur, Decrecum de Paluce, prius erit decreto de mediis ad
Talutem: Decrerum de restitutione, decreto de lapsu: e decretum de lapli, decreco de
creatione. Sune enim haec posteriora, Cradus vel Media ad illa priora
Tgitur in consideratione P’hysica, decretum de dandatide, d decretum de Falute pex F
dem, (uc ctiam, de non danda tide, et de subsequente damnatione,) Supponunt decreca
de laplis e de creatione; nempe, in genere Encis, sire in ratione veri live Fucuri. Incon-
Cideratione Morali; decrerum de Palure, ee de mediis ad salurem, priora sune decreris de
lapsu, atque de creatione; nempe in genere Pinis, sire lub ratione Boni, sire Appecibilis
Cuod enins  consideratione otat, lu Piis, adeoque prius appetieur; illud
que antem (quod oppido nocandum  aans husulivodi vel prioritatem vel polteriori
Elt deticderium tinis prius ticquam meltorum: Incenco ramest uliorumque (quo de talrem
tranc
in contrectatione Phylica, habet lalonem m auque caulis liris polteriis elt. VErobi
eacem spectandam esse, nisi in subordinacis, rel hic Phylice, vel illie Moraliter: si qua onine
exDONaNEUE quae vel hic non lubeune racione caura e entecus; vel illie, rationem finis
et mediorum; non ram illa vel subordnata, vel elam coordinata, dicenda erune, qnam
disparata; quae nullam incer le prioricatem aut Poscertoaum Torciuneur.
recum in Norali consideratione, alia adhuc cupere ordinacio quam quae hactenus dicta
elt. Ouxe enim se habene uc Finis de Meata, elam o ita contideratione, duplicem se
pectum sorciuneur; nempe vel ue Deliderata, vet u rolica: IIlie quidem sub ratione Bonis
are apperibilis; quo respectu consideratio hnis pecter et, a cujus quippe appecibilitate
depender appecibilicas mediorum, (nempe quaceno har;) adleoque decrecum de fine
prius exic: Hlic aurem, Pub ratione Incenci, live L’ucurt; quo respectu decreca tinis et me
diorum, coordinata porius dicenda sune, adeoque limul: Non enim quis prius rule aut Ita
enic hunc Pinem his Mediis acquirere, quam haec Medtia in hune Pinem adhibere. FF quam

## Folio 245 — 867984570:1003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Potestate Ministeriali.
hane respectiram inter se nacuram, quicquid sic de earum nacura ab soluta) junctim proce
dic. Ouo sensu decreta de creattone ex laplu, tum de tide ee Palure, coordinata e limul
tanca Mea crunt. Neque eltim concipiendus et Deus, prius illa Palucis tore Media de
crere, quam Talutem corundem Linem, sire eis consequendam, fore. Nec criam (in con-
Fideratione PhyFica) cas prius husus cautas futuras, quam hanc carundem etsectum tore, de
CreMIHC. Sed, de ordine decretorum hactenus; Ouo sensu nempe electio, sire dectinario
ad graltam e gloriam, prior ulcenda sr, vel posterior, vel denique simul cum decreco de
Petulendo laplu, vel eriam de ereatione; adeoque quo sensu dicenda eA electio tieri in
Ouiequid autem Tic, hac de Le, inter nostros Theolosos controvertia, (quae, cum qua
Stionis noltra cardinem non auat, a nobis cuto neslisi posse centenda videtur;) hacte.
nuS TaMEN, CONEra DOCrsIal Lonstrancium, latis consentiunt; quod, Eire in malta cor-
rupia r Pura, sire nondum condita, insticuatur electio, torum uceunque hominum se
nus tanquam aequabili adhuc ltaca consticutum spectari volune; nempe, vel parIteF COr.
rupeos omnes, vel omnes patlet poS, auc etiam adhuc condendos. Adeoque hOrUI ELC.
Etionem, illorum Reprobationem ex mero Dei discriminancis beneplacito, non ex materia
disporitione, vel voluntaris huutanae liberis actibus dependere. Quod et nos alterimus.
Alque huc spectane loca illa, LCior. 4. . Duis te discriminavit: quid habes quod non
accepisti. e ROm. 9. Nonaum natis pueris, quum nihil fecissent boni aut mali, adeoque
aquall Lorte adhue consticut, in propositum Dei quod est secundum electionem, non ex ope-
ribus (sire peractis sive perasendiS) sed ex vocante, constaret, dicium est, Major serviet
minolt; sicur Scriptum est, Jacobum dilexi, F.Carum edio Babui, VerL. EF, +2, 22. LIeN
Non ejus est qui velit, neque ejus qui currat, sed Dei qui miseretmr, verL. 26. Cujus vull
miseretur: quem autem vult, indurat, verl. 18. Annon potestatem habet siculus in lutum, u
ex eadem massa, ucur Lomosenea lic relmaxime, faciat aliud quidem vas ad decus, aliua
ad dedecus  VerL. 2F. FE FPhCL. T. prae destinavit nos pro beneplacito voluntatis suae, verl. 5.
Secundum gratuitam suam benevolentiam, verL. 9. Praedestinati secundum proposicum eju
qui omnia efficit ex consilio voluntatis suae, verl. ET. Aliaque pallim loca, gux fundamen
cum discrimmis in Flectione facti, in mero Dei beneplacuo consticuune, non aurem in li
berrate etcamma. Arque hactenus quidem de quaeltione prima.
Quastio Secunda.
Ad lecundam Ouaesionem qusd attinet; An potestas Ministri Fvanceliei ad unius lan
tum Fectesia parcicularis membra extendatur . Ne de iptius sensu dubicecur, cerminos iplius
aliques breriter explicandos (CMH.
Per Ministros Livancelicos, eos incelliso, quibus Erangelii praedieatio, ex ofticio, d Chri
Sto demandatur. Our quidem, in Fcclesia primicira, varii erane, oltieiis inricem distincti:
DFOUL CBUMETANEUE L COr. T2. 28. Apostoli, Prophetae, Doctores: e R pt. 4. ZT. Apostoli
Prophetae, Fvanselistae, Pastores  Doctores. De quibus omnibus quamquam incelligatur
altertio noltra, eos ramen praesentim spectat, qui Pastores e Doctores appellantur: P’arrim
quod de reliquis neleio an quilquam quallionem morerir; parrim etiam quod, excraordi
naris ae jandudum in Ecclelia cesTarerine
Ministri potestatem, eam hic intelliso, quae ministro Rrangelico compecie, rircure illius
quo tungitur muneris; quatenus publicam Rationem sustinet, et a priratis Christianis con-
iradistinguru. auser Poleltas Evangelium pradicandi, administrandi lacramenta
centuras E Ccletralticas exercenc, Ministros ordinandi, et quae sune hujulmodi. HIXC enim
e similla peraxendi pore las, placis Christianis a Chrilto neuriguam est concella; neque
Per Particularem Fectestam Icelligo eju smodicaetum Fidetium (naro. So Ear Calcem) sive
loci ricima, lire etiam peculat saedere ita conjunctorum, ut possint de Loleane, sive sub
eodem Paltore, sive Tub pluribus Paltoribus conjunctis, ordinarium Dei culcum publicum
eodem conrentu celebrare. Ouam detinirionem ira proponendum censui, ut  FCctessis (uE
Loguuneur) Parochialibus, ee selectis sire separatis (UE VoCantuE) Concresationibus conre-
miat. Siquis aurem Eceleliam Parricularem laciori adhue sensu accepiam rolet, qnatenus
Catholicae sire Onivertali concradistinsuitur; adeoque Clasticali, Prorinciali, aue criam
Nacionali conreniat: F8o neque hunc sentum relpuo; moneo tancum, quod de Ecelelia
Parriculari, priori sensu sumpra, quaestio poristimum insticuicur; quoniam de hac praesercim
hodierna slileunt concrorertia
Stacum controvertix quod attinet. Sunc qui Ministrum sive Pastorem F rangelicum ica
unius F eclesixe Parricularis Pastorem esse arbitrantur, ue tora ipsius poceltas Ministerialis ac
lem habeat; sed ad alios omnes plirata aeusas personx inctar habendus sic: donis Forlar
aliquanto instructior, nu eauoritate ministerialimunitus: qui quamvis actus (ut
loquuncur) Chaxicatiros ad alios Eliam exercere pollic, (lieur et alius quilibet privaca sorcis
Christianus;
malla corrupta, in malta pura, vel etiam nondum condita
nunc in Lcclelia lua cocua.
illam solam terminetur, neque extra Tuum particularem Cresem potestarem ullam Ministeria-

## Folio 246 — 867984570:1004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
De Potestate sathali.
Christianus;) non tamen actus Authoritaciros, vi muneris. Quod ideo praeserrim atEr.
manc, ne quo praetextu liceat Pastorum aliquor ricinorum Collegio vel Presbyterio, aurcriam
ex remocioribus collecta Synodo, porestarem auchoritatiram exlerere, de particularum RC.
cleliarum Regimine authoritatire starnere, aur eriam illud conjunetim exerCerE. AIqu
hujus quidem sententia Fundamentum illud praetertim Catuune; quod Pastor d Crex lint
Relata; adeoque Paltor, suo soli Gregi Paltor; e Crex, luo soli Pastori Grex: CujuAlibet
autem Paltoris Cirex ille dicendus lic, d quo Paltor ille eligitur, alitur, hOnOTaTF, Et CuI
ipse perpetuo invisilat; omniaque otticia pastoralia e debet X prastat: quae cum de lua
tancum Fcctelia seu Congresatione particulari dici polle contenciant, non de omnibus item
vicinis eccletiis, nedum omnibus per univertum Orbem Christianis; Polius propterea parti-
cularis ecclelix Pastor censendus lic, non aurem aliorum quorumris hominum; Sieut nec
maritus aliquis, cuiris alii, praeter uxorem siam, mulieri, maricus elt.
Nos conira aftirmamus, Mmistrum Franselicum, quamrisnon raro (neque semper ta-
men, auenccellario,) particulari alicui ceclelix ita praeticiatur, ut, quoad ordinarium mu-
neris exercitium, ipli specialicer invigiler; non illiramen ita adstrictum este, quin postit et
ersa alios, sive intra, live etiam exera eccleliam, auchoritatiros actus exercere: puta, Fi van
Delium cuilibet, (sire Fideli, Lire intidelis) auchoricarire praedicare; tidelium intantes, sive
etiam intideles ad tidem conversos, bapcirare; coenam Dominicam dignis administrare; cen-
Turas denique cccleliasticas, alio sque actus resiminis, in Synadis exereere; et quidem corum
Opus Minilteriale ubiris exercere, modo ad iliius Lxercitium legirime vocatus Fuerit.
Adeoque dicimus, Ministri P. rangelici relationem, quam habet ad particularem aliguam
ccclesiam, neque adaequatam neque primariam iplius relationem elte: sed eam porius quam
habet ad Chriltum, cujus Minister est; puta, Serri, ad Dominum; vel Dispentatoris, ad
Parrem familias; auc etiam Pastoris delesari, ad apxiroiulua pastorem primarium, cujus vi-
ces gerit. P. P enim Chriltus, non hujus tancum particularis, sed tocius Oniverlalis ecclelia,
14. 20. 26. Canqdam unius sponla, sponsus unicus; ves, uc unius gregis, unicus Paltor; vel, ut unius
tanIX, unus Dominus. Ministri aurem Frangelici, coridem funt Tub illo paltores Dele-
2. Tit. Zdti, ret Deconomi live Dispensatores mysteriorum Dei, prout paltim appellanEUE. = EF
quamquam tanta sic hraec Christi Pamilia, tive Crex ille, ut pluribus opus habeat ret Occo-
nomis, vel Pastoribus delegaris, ad tamilix live gregis neroria exsequenda, qui quidem vel
ex necessitare rei, vel ex pacto, inreorum illud epus inter se distribuant, prour torius tami-
lix sive pregis commodo maxime expedire videbitur; (quod et Apoltolos fecisse legimus;
quorum hi fudaorum, illi Gencium, minilterio se praelerrim applicuerune, ucut utrique
utrobique interrum jus Apoltolatus habuerint, quod ee cum res poltularerit exserere jure
POTCTUNE:) non tamen censendiilli, sire Paltores, live Oeconomi, quali tor distinctis aut
presibus aur tamiliis praepolici, nihil incer se commune habentibus, sed uc coridem ejusdem
tire tamilix sive gregis partibus, et quidem in ordine ad integrum. Nec enim ulpiam, quod
memini, vel plures Chrilti tamilias memorat Scriptura, vel plures iplius greges, ut nec plu-
eor. 3. 15. ra domicilia, nec plura corpora, aut sponlas plures. Sed ad unam omnes a tamiliam Der-
ea tinent fideles, sire ex fudais sive Centibus; ad eundem omnes  pregem, idem domici
liuu idem a corpus; eandem denique. Sponsam Christi; Pront ex innumeris SCripEEX
reltimoniis abunde Datet. Ft quamvis non ignorem appellationum harum vel omnes, vel
saltem aliquas, de particulari Forlan Ecclelia, vel paucis eriam tidelibus aliquando usurpari:
Synechadee tamen illud tieri dico; applicaro nempe nomine Incegri ad iplius aliquam
partem. Sicut d Cariltus iple, in Mundum venisse dicitur, de Evangelium Mundo prae
Matt, quamri extra terram ITracliticam, nulquam, quod scimus, praedicareric; tortale
nEgUE OMMMO CKIreTIE, nili quod semel in S: orpium, dum adhuc intans, sic deportacus. P. F
quidem, si Parceua aliqua Pccletia, Christitamilia, vel Crex Christi, vel etiam Christi
corpus, aliquando l) Uchdochice appelletur: non tamen, ubi de pluribusagitur, dicuntur
Ia, vel greres Che ret iplius tamilix, aut corpora, aut etiam sponsx: Led sive de una,
sive de Bluribus, sre ctam de omnibus verba tiane, non nili una achue familia, unum cor
puS, Grex unus, una sponla, unum xediticium diei lolent. Sicut e Christus, etiam (I, exIra
cerram Israeliricam, per varias regiones cransitter, eilque praedicaster P. vanselium; non 1a
men proxrerea in Mundos venisse dicendus ester, sed adhue in Mundum. Tta dum Paltores
Ephelinos alloquicur Paulus, AZ. 20. quanquam non dubicandum videatur plures in Ephe.
50 (urbe amola et Freguenti, discipulisque retertistima). caetus Fuiste, sive congregationes
Particulares, (quorum quamlibet, Synechdochice Crresem appellare licuit,) non tamen omnes
conjunctim, Creges, appellat, (numero plurali,) Sed Gresem, vers. 28. 29. Sic Petrus, di-
2
(persos alloquens per Pontum, Calatiam, C appadociam, Asram, eo Bythiniam, 2 PCt. 1.
(adeoque non unicam parricularem Pccletiani, sed complures,) unius tamen Gresis nomime,
omnes complectitur, C ap. 5. 2. Ec quidem omnes cum jam conrersos, cum deinceps conver-
cendos; cum ex Judxeis, cum ex Ciencibus; in unum eundemque Gresem (non plurcs) con-
descere, diserre iradir Chriltus ipsC Joh. 20. 26. uetiat, inquit, Onus Cirex e unus Pastor
anus, inquam, Paltor primarius, qui est ipse Chriltus, (F Pet. 5. 4. J0h, 20. 26. _ vers. XY.
. 24. t lld. 13. 26. L. + 1l. L. 25. 2 Cor. 5, 20. e alibi;) non incecum mulixlicatis execi
bus
1t
19
bi

## Folio 247 — 867984570:1005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
De Potestate Ministeriali.
buS, sed uno adhuc (ut dictum est) extistente. Atque huic uni sive familiae, sive Greet
Eive corpori, Licut ipse Chrictus primario praeest, et particularibus sire Eccleliis, sive Chri-
llianis, non nisi ue membris torius; ita de ipsius sive Oeconomi, sive delegati, ad tocum il.
lum sresem, cotamve tamiliam primario, ad ecclesias aurem particulares non nisi secundario
relacionem lustinent, tanquam partes torius; lieut es Oculus in corpore, primario, toci qui
dem prospiciendo inserrit; manui aurem, vel pedi, tanquam parti corius.
Rique hoc quidem conttar sex Delesationis, lire Miltionis Formulis, quae pastim exstanc.
Toh. 20. 2T. Sicut misit mepater, ita e ego mitso vos. ToH. 17. 78. Sieut me misisti in
Munaum, ita eso misi eos in Mundum, (non cancum ad caerum singulos particularem.
Mar. 16, 26. Profecti in mundum universum, praedicate Fvancelium omni Creaturae. Math.
28. 18, 19, 20. Data est mihi omnis potestas in caelo e in terra: Profecri ereo docete Omnes
Centes, Baptizantes eos _c. Ft ecce vobiscum sum omnibus diebus ad usque consummatio-
nem seculi: (Or nempe iildem coerceantur cancellis illorum pocestas acque mundus iple.)
Ouxe non de Tolis Apostolis dicta esse, sed e de eorum etiam, in opere ministeriali, suc
celloribus, latis patet; cum apostoli ipsi ad consummationem seculi non vixerine, nedum
munus illud exercuerine. Rc quidem ex his iplis locis, Pastoribus ordinariis, verbum pra
dicandi acque administrandi saeramenta, non minus quam Apoltolis, poreltarem tactam elle,
in contesto elt.
Porro, Ficuli illi quibus passim insigniuntur Ministri, non tam relationem ad hanc aur
illam ccelesiam particularem innuunr, quam vel ad Chriltum ipsum, vel etiam ccclesiam
universalem, vel absoluram quam habene P. vanselium praedicandi auchoritatent. VOcanEuE
enim Ministri Dei; Ministri Christi: Dispensatores Dei: Vispensatores Mysteriorum Dei; 2Cor. 6. 4
Ministri Domini; Lecati Christi: Ministri verbi: Ministri novi saederis; Praecones Tit. 1. 17
Eph. 6. 2
vancelii: Fivancelizantes parem; aliaque nomina limilia paltim obtinenE.
r. 5
c. 2. 3
Addo etiam, non cancum Apoltolos vel Lrangelistas, sed et ordinarios Ministros, Pasto.:
res e Doctores, non huic aur ulli ecclesix particulari datos este, sed Vnivertali, ut PatCL 2 Cor. 3. C
r.
LCor. 12, 28. Constituit Deus in Fcclesia, primum Apostolos, deinde Prophetas, tertio Do.
Etores. Adeoque in eadem ccclesia consticuri sunt Doctores, sive ordinarii Ministri; in qua rg. 15.
ec ipsi ApOstolI; quos unius cantum ecclelia parcicularis Ministros esse nemo dixerit: Imo
in Ecclelia illa in qua conspiciuntur omnes donorum, omnes ministeriorum, omnes operatio
num diversrates; ur liguer ver. 4, 5, 6. quod de ecelelia qualibet particulari neuriquam dici
pocelt: Imo in Ecclesia illa, quod est inceorum Cbristi corpus, cujus membra sune fideles
omnes; in quam e omnes fiaeles BaDEIZANLUE, Sire Judxei sIVC OraCI, ver. 12, 73. Oux
non nili de ccclelia univertali dici pollune. Neque ramen de ceclesia invilibili et inorea-
nica, sire Christi corpore mystico, hic agitur; sed de ccclelia visibili de organica; de ca
nempe ubi varia exercentur Ministeria, ver. 5. ubi prophetia, de spiricuum dilcretio, de mi-
raculorum operatio, ec. ver. G, 20. in qua es bapusmi es coenx dominiex adminiltratio,
ver. 23. ubi item Tunc manus, auris, oculus; raria nempe membra live organa rariis ofticiis
destinata, ver. 15, 26, 27. BC. ubi irem constitmuntur OHiciarii Rcclesialtici, ver. 28. 196.
Oux omnia de Feclelia Chrilti Myltica, vel Tnorganica, dieinequeunt. Idem oltendi po-
relt ex F. ph. 4. ubi non Apostolos tancum, alio sque extraordinarios; Sed Pastores et Docto-
res, ordinariosnempe Ministros, non huic aut illi ecelelix particulari, sed tori Oniver(ali
Organica, dari docetur: ut muliis inde argumentis probari posset, si per tempus licerer.
Icem ROM. 12. 4, 5, 6, 7. Ec alibi.
Prxeterea, Actus eorum Minilteriales, non ad unam tantum Rccleliam particularem se ex-
tendunr. Nempe, Baptismo admictunt baprizatos, non in hanc aur illam Eccleliam parci
cularem, sed in universalem, (UE PaTEE FCOr. F2. 23.) SecuS enim tocies rebapcizandus exit
quilibet, quocies cccleliam particularem muTaE; (sicur de iceranda Ministrorum Ordinatio,
quories de ceclesia in cecteliam mixrar Minister.) Tiem in Pacra Cynaxi, communionem exer-
eene cum univerto Chricti ubiris terrarum corpore; ur ibidem patet, F Cor. 12. 23. Lt L.X-
communicationis centura, non ex hac aue illa particulari ecelelia ejieiune, F.d ex ccclelia
Universali: quod enim ipti, clare non errance, ligant in terris, illud et in Ccelis ligatur
Mat. T6, 19. ec 18. 18. adeoque ab omnibus pro ligato habendum erir: Ita non modo Pau-
Jum, _ Bathadam  de Timotheum, Titum, Trehieum Fpapbrodicum, Silam, Johannem
Mareum, Apollo, quilam, aliolque, nunc in una nunc in alia Ecclesia parriculari, praedi
casse lexmto; quos lamen omnes Apostolos ese, aut Franselictas, non est cur arbitremur.
Venique, ne nunus lim, Preebyreros Hlierololymitanos, Decretis condendis occupatos lexi
S, Guious e Auena et alix item cectelix, obtemperare cenebantuT, AT. 25. 6. 9c
Imo ad exterOS etiat L extendir Ministerialis porelias. Instimitur quippe a Christo Mi-
nisteriatis Draecteacio, LOu odo ad Fideles contirmandos aut consolandos; sed etiam ad in-
Fideles convertendos, ut PALCE ROM. 10. 4. Quomodo credent in eum, quem non audierunt
aut quomodo audient, sine praedieante: aut quomodo praedicabunt, si non miltantur. Sed de
alust. AMO _ rehuCHCs Vindictam Dei auchoricacire poltime denunciare; quod Factum le
Siullo Act. 13. 51. Loenhuex nempe exculto pedum pulrere, junca mancarum d Christo
dacum
 Act. 16. 4

## Folio 248 — 867984570:1006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Potestate Ministeriali.
datum ApOStolis, Luc. 9. 5. ee Sepmaginta Discipulis, Fuc. 1O. TF. Ouod de Dirinicus Fore
comprobandum e rati habendum, ibidem pluribus docetur, ver. F3, E4, F5, 76. Non enim
eorum ad quos mitritcur, obstinatio, sive perricacia, Legati porectatem eracuat vel enerrat
secundum quod dicitur F.~el. 2. 5. Sive avaire velint, sive respuant; scient utcunque in me
dio ipsorum Prophetam fuisse. Neque enim ab iplorum arbierio, quali precaria, dependet
Ministrorum authoritas, sed ab ea quam a Chrilto obcinene mistione. Hr quidem Oecono
mis sire Dispensacoribus, virture ofticii, non modo cum conserris fuis, sive domesticis, ne
gocium elt, led ee non raro cum exteris; eque enim hoc Tolum Dilpenlatori sire oinorbuc
incumbit officii, ue famulitio in tempore det dimensum, Luc. T2. 42. Sed in univertum,
dispensatore requiritur ut fidus sit, FCor. 4. 2. adeoque ut universa Domini sui negoria, lux
Fcei commilta, curet, quamris apud exteros; operarios pura lire conducendo, sive merce.
dem iplis solvendo, Mat. 20. 8. exteros in tamiliam invitando, vel adducendo; vel criam
indienos ejiciendo, Mat. 22. 3, 4, 9, 10, 13. Luc. 24. Er renuencibus renunciando; Duta
exculso pedum pulrere; uc modo dictum: calentis domini negoriando, eaque ausendo
vel etiam trapericis commitendo, uc redeant cum tcenore, Mat. 25. F4. _c. Oux omnia
de verbi Dirini dispenlatoribus, Chriltire Occonomis, (sive inter Cxeteros, Sre potius Pra
exteris,) incellisenda el(c, neminem credo fore qui inticiabitur
Micco alia argumenta: cum quod neque praesentis instituri ratio patiatur ut singulis in
Sictam Fatius, cum quod ex dictisjam lacis sic manifestum, Miniltrum Frangelicum, non
unius cancum particularis Fceleliae, Sed cocius porius Gnirertalis Ministrum esse; Seu porins.
absolute, Christi Ministrum este, non ad uniustancum parcicularis, sed totius Lcclelix uni
vexlalis commbdum, oramatum.
Non aurem ica incelligenda velim haec omnia, quasi cuilibet Paltori fingulari incumbat
onus, ubique gentium praedicandi: quod quidem etset impossibile; quodque nec ipse Chri.
Aus dum in terris crac, neque Apostolorum iplius ulluS, praesticerunt; guorum tamen au-
choritatem ad unam aliquam, rel etiam paucas aliguot cccletias, restrictam esse, nemo dixe.
ric; neque tamen suo munere minus tideliter tinctos esse, quod non ubique linguli praedi-
carerint: Sed ralem illis comperere dicimus poreltarem ecelesialticam, ue eam ubicunque
terrarum tuerine secum habeane; quam quidem eo modo, co loci, e cousque exlerere tC
Mentur, prone ad aedificationem ccclesiae Christi, ejusque pacem e consolationem, pro reiis-
poris locique circumltantiis, maxime expedire intellexerint, ee prout ad exereitium legitime
vocalt fuerint.
Neque incerim arbitrariam ec promisenam prophetandi licentiam in F celetias Dei intrO-
ductum eo; ue pro arbitrio suo quilibet quidlibet cuilibet, quando et ubi libet, sub pocecta
eis Ministerialis PrxetexIU, doceat; aut Pese in exercirium iltius porectatis ubiris pro libitr
ingerat; quod quidem eltet _ pacem et ordinem omnem cecleliasticum manitesto per
xurbare, _ penItuS evertere: Led omnia ad aedisicationem facienda; omnia (cuouircos 
nar rar) decenter e ordine facienda; spiritusque prophetarum prophetis subjicin docet
ABOStOluS FCor. 14. 26, 327 42
Distinguendum enim elE inter potestatem, et potestatis exercicium; illam quidem cuili–
bec Ministro P. ranselico e semper e ubique convenire judico; hoc autem non item, sed
Dro hic e nunc (uc loguuntur) vel inconreniens esse posle, rel etiam illicitum. SiCuE
V. 8. Medicina Doctor Oroniensis, quamris ubiris in melia e dignitarem Doctoralem ha-
Deat, e poteltatem exercendi Medicinam; modo scilicet ad hoc vocatus sc, neque aliquod
leguimum impedimencum interreniat: non tamen illi sub hoc praetextu licebie in cujulris
Familiam seiplum inferre, de vel inricis Medicinam administrare, vel etiam lesibus probe
Pancitis contraire: Sed concelsa potestate (ut loguuneur) in actu primo, pocelt tamen
iptius exereirium in actu secundo, pro hic ee nunc, non raro suspendi, aue impediri. F. L
Pariter de exereicio Ministerii judicandum eric: Nempe Minister F ranselicus, quamris ubi
que poceltarem Minilterialem habeac in aetu primo, fieri tamen porelt ut non raro pro hic
et minc ab iptius exercitio rel abstinere debeat, vel criam impediri, communi scilicet FC.
clehrarum commodo id postulante.
Arque hoc etiam iplos Apostolos fecisse constat. Ouantamcunque enim porestacem ubi
que terrarum habuerine, certostamen libi exercicii limices potuisse cerrum est. Fli nempe
ad fucaos, illi ad Cientes, ordinarium muneris exercirium peragebant, Ccal. 2. 7, 8, 9. LLetr
alios sibi, alios aliis cestiste limites, innuic Apoltolus, 2 Cor. 10. 13, +4, 75, 26. Obi ec sC
innuic caucum fuilte, ne Tuos transgrestus limites in alienos cransiret. Non enim ubique
omnes Frangelium prxdicarunt, quamquam ubiris quilibet Apostolicam habuis auchorita
elaecunce e quasi praemonstrae PrOrceta) Loco citato patet, Cal. 2. 9. e alib1. AC nOn
AuC PerrO inter Genres, auchoruaceus apostolicam detuiste, auc iptam exercendi (si quande
eo poltulaveric) poceltarem; el hie Judxos, ille Cientes, sux curre specialicer commillos
Ae incellexerin
cem: Sed ita se in rarias regiones distribuerunt, prout Kranselio promulsando videbatur
maxime idoneum. Ouod quidem muruo consensu factum esse, (peculiari nonnUnquan
eropetca putandum cu, (nec quIIquaM CICaO, IIlUd ArBIETatUE,) aue Paulo incer sudxos

## Folio 249 — 867984570:1007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
De Potestate Ministeriale.
tit vari omnino ratione, expedire judico, atque ad eccleliarum parcicularium, (adeoque
e univer(ae,) commune bonum condicere, ur luos qualibet ltatos Paltores habeat, qui ips
specialicer invisilent. (Quod et Apostolicis temporibus factum esse conltar Act. 14. 23.
it. T. 5. _ alibi.) Verum non ideo dicimus, necesse omnino elle, ue quicunque ad Mini-
Cerium admissus, sic Rtacim ee peculiari ccclelix sic alligatus; vel, urnemo ad Ministerium
prius admictatur quam de ejusmodi pastorali cura ipsi demandanda prospectum tieric: led
Miniltros (ur loquuntur) sronchoueras ordinari, es licuirolim, et cciamnum licet. Pt B.
quando temporariis quibuldam contticutionibus Ecclehaltieis contrarium caucum fuerie;
illud non nili ad critanda quaedam quae tunc mecuebantur incommoda factum erat; ut ex
ipsis Cynodorum decreris, quibus hoc caretur, liquet. Arque tales Forcastis olim erant (prae-
ter ApOStolOS) Pimotheus, Titus, Trehicus, Fpaphroditus, Silas, Barsabas, Johannes. Mar-
CuS, Apollos, Aquilau aliique in F pistolis Pautinis pastim memorari, quos quandoque in una–
quandoque in alia Lcelelia Minilteriale munus exercuiste legimus. Et quidem iidem ipsi
Paltores, qui, quoad ordinarium exercicium, particularis alicujus Rcctelix Paltores dici
Polline, habenc insuper ee indetinitam illam live indeterminatam poreltatem alias (PrOut res
Dostularerit) ministrandi, aut etiam conjunctim de ceclesis illis suis particularibus consi
lendi: ob raciones jam lupra allatas. Sicur ee Doctor Medicus, Si vel Nolocomii, vel illu-
strioris alicujus Familia, curam in le Suscipiat, eique sti ro roni inspiciar; adeoque illius vel
Nolocomii vel tamilix Medicus merito diei possic: non tamen hoc impedie quin de porelta-
cem Doctoralem alibi habeat, camque (ubi se justa porrigat occalio) exercendi Faculta-
tem; quamris, de Facto, raro illam alibi exercear, quippe lacis Forraltis ibidem occupatuso
Nec aliter de particularis Ecelelix Paltore judicandum exit. Sed de addo; Si quando Pa
Ctori de ecclelia in eccletiam misrandum sic; ue nempe, jultis de causis, unius eceletixe Decu-
liari cura relicta, alcerius cracat ille Pastor ordinarius; non nova opus erit Ordinatione,
uc novam acquirat poceltatem Ministerialem, (magis quam novo Baprilmo,) sed ue Tubeat
iltius, quam prius habuit, pocestatis norum exercitium: Sicuri nec Medicus ille, quem modo
diximus, si ab uno ad aliud Nolocomium se recipiat, ut norum sibi aequirat Doctoratum,
Opuo Mabet.
Sed de his hactenus.
duaestio Tertia.
Putaram cllam ccicla Gllaonoepoone e comaoe paccuenoo desu LIIIC.
Verum cum in illis aliquanto prolixior ridear, quam ur idem aggredi de tertia, praesenris
insticuri racio permittat: hanc penitus, ob altisnati temporis angultias, praeterire neceste
habeo; quaeque de illa dicenda erunc, inter dispurandum, pro re naca, proterre.

## Folio  -  — 867984570:1008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
1D
Mple
lM
dorcs
e
picu
em
e
t
enit a
rata
e0
messec
i
bote
u

## Folio 251 — 867984570:1009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VANCI
Concio Latinc llabica au Heacemiam Oxomensem, L1
Templo B. Muca, Llo100, foealte
Fermino Academico.
Nunc primum edita.
Cal. 3. 17.
Tsro de Nora Ndiu CenPon d 3 de cis ressov, d
pe EM TETCGNOOa ny TeNOVA ZZoVS vou  d aWpoi, eis r0
narapno u ExaerzeNiar.
TToc autem dico; Testamentum consirmatum à Deo, quae post
quadrincentos es trieinta annos facta est Lex, non irritum
facit, ad evacuandam Promissionem. (Sic vulsatus Interpres.)
Vel Ac.
HIoc autem dico; Pactionem illam, quae Christum respicit, à Deo
prius ratam factam, non irritam facit ea quae post quadrin-
centos  trieinta annos facta est Lex, ut Promissionem red
dat inefficacem.
O Lonsa inguion (Viri Patres _E Fratres) opuserit, aut operoso scruti
nio, quo illius crentis originem exquiram, quos Cralatas hic loci VOCaE APO.
Stolus. (Ouam tamen Crictim intinuare, operae pretium esse porerit, ad ea quae
postea Tumus cradticuri.) Constat urique, Doctorum consentu, Coloniam Fuisse
hotee Galatas, Seu Callograecos, qui ex Caltia nostra F. uropaea, migracione tacta,
hisce seu calach, mmrum ulei, ee Tanassnlu zaoeors non est ambisendum. (Callorum enim
idem esse nomen es Cralatarum, non elt quod moneam; sire Latine Gallos, Tanaras Cirxece
dici; ut et Galliam, Fanasiar, a Prolemxo dictam.) Ouxe tamen, qua ab Puropea Callia
distinouatur, etiam Gallo er aecia diei contuerit; ee Galatae, Gallo praect.
Paulo aurem, cur hane ad Galatas Scripserie Epistolam, caulam secerune Pscucapoltoli:
qui in Galatarum F Celetias sese infinuantes, sanam illam a Paulo craditam, de fullitia per
Tolam in Christo fidem alsequenda, doctrinam lubrersum ibant. Causantes, tum Circumei
Tionis, cum religuorum Molaiex Legisrituum obserrandorum necestitatem, ad Talurem con
sequendam: Pariter atque impostores illi Antiocheni, Z. 15. quorum hoc Fuiste dogma
perhibetur. Non posse, nisi Mosaicae lesis ritu circumcisos, salutem consequi
Fx qunium arqvis erat in contrarium Auchoritas Pauli, adrersa docentis; tiane quo ele-
varent faciline duptiei saltem molimine conati sunt labetactare. Causantes P, Non else Pau-
rum senuinum Chiricti Apoltotum, et oidiiti, tanquam ab ipso intlicucum; led Pecri, Jo.
hannis,
in minoris ACix parce luperiore Sedem posuerunt.
Oui aritum suxe Gentis nomen rerimentes, Regioni nomen Fecerunt: Ouam, d Callis

## Folio 252 — 867984570:1010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Faedere Fvancelico.
hannis, Facobi, ec reliquorum qui Hierosolymis erant Apostolorum permistu, hanc qualem-
cunque lortitum porestarem: Flis iraque authoritate interiorem; ec minoris esse ponderis,
quae ab ipso tradebantur, quam qua ab Apoltolorum primoribus cdocti Fuerant. FL quidend
2, Aliam esse Pauli doctrinam; aliam reliquorum Apoltolorum, ec hisce Pauli placitis con
trariam: Neque doctrinam tancum, sed praxin pariter et ritx rationem.
Tlanc rerum apud Galacas Fuisse conditionem, quum Paulus hanc ad eos scribebat Episto-
lam; Seripex torius indicat perpetuus tenor. Ouod obserrasse, non leris est momenii, ad
rice percipienda, quae scribuntur, omnia; justaque arsumentorum momenta xstimanda
Fis ieaque Paulus quo obriam iret impostoribus, (non pastus doctrinam Lvangelicam
adulterari, aut libertarem Christianam exremoniarum juso deprimi,) nerrosam hanc, de
aerem simul, ad Cralatas Fpistolam, iplorum LevsocEiais opponit. Oua, cum vericatem Chri-
Pianam detendit strenve, cum suam alterie auchoritatem; et impoltorum, tum calumnias,
cum Cophismata, peltundat penicus ec amolitur.
Inicio, Auchoritatem attirmat suam; quam non hominibus accepram Fert, sed ip(I Deo
et selu Christo. Veritarem dein Frangelicam audacter alterit, ec lancir anachemate: diris
derorens, siquis vel Fominum, vel Angelorum etiam, contra doceret. Ouam Argumen-
eis tandem contirmaturus, incerim amolitur (reliduo primi, toroque secundo capiie) ad
rerlariorum illud duplex pazuua, modo memoratum, quo hanc subrertum irc Hatagebant.
Oltendic 1 Non P. ranselium se accepisse, nedum Apoltolatum, ex reliquorum insticu-
tione; sed iplius Tetu Christi: adeoque ne lummis quidem Apoltolis, hoc nomine, mino
rem clte. Ouod ex sux ad Christum Convertionis hiltoria, e rerum a se gectarum, palam
lacie: Oe qui jam ante a Christo cdoctus fuerat, et in varias regiones mictus, quam Aposto.
lorum aliquem rel oculis accepisset. Fit quamquam, post aliquot demum annos, data dextra
Tocietatem tirmallent: non eo tamen id factum esse, ut novam illi, quam non habebat, au-
choritarem Facerent; sed (quod ex rerum gestarum serie didicerant) ut hoc indicio resta.
cum darent, Apoltolatum Gencium non minus illi concredicum esse, quam Circumcisionis
PetO. E quidem, coulque abeste, caeceris se Apostolis auchoricate cedere, ut ret ipli Pe
ero, parum recte incedenti, se, coram, opposuillet.
2. Nec secus atque iplum sentire, monstrat, Petrum exterolque; nec secus Facere: Ver
bis Factisque juxta conlonos. Adeoque cum luam illis expoluistet doctrinam, quam apuc
Gentes praedicaverat: oi donerres cirai  Eder quol resourederro, ne illi quidem qui eximio l0cb
constituri erant spostoli, mihi quicquam (inquie) superadaiderunt. Nihit quiequam; ve-
Supplemenri loco, quali impertecta esset, quam nos tradideramus doctrinam; medum ctoedco-
eare, quali parum Pana. Contra vero, mihi simul e Barnaba societatis dextram porreNe-
runt; ut nos ad Centes proficisceremur, sieut ad Judaeos illi. Loc unicum monentes insu-
per, ut pauperum essemus memores:; (cui e nos jam ante intenti fueramus.) Scd, de
Molaicis riribus apud Gentes introducendis, ne jei quidem. Imo verone quidem Titus
Gencilis) qui cum Paulo aderat, circumcidi coactus est. Sed e ipse Petrus, quum An-
tiochiae versabatur, una cum Centibus comedebat. (Fancum abest ut vel Apoltolorum do-
ctrina, vel ricae racio, Paulinae fuerit contraria.) Ouidquod de postea, quum, in gratiam
Tudaeorum qui Flierololymis renerant, abstincisset Petrus, a Paulo increpatus arguitur:
Ouippe, Si ru inquie, qui Judaeuses, ad instar Centium vivas, non ut fudaei; cur Centes
adieis (exemplo tuo) Judaizare:
Esis ita subrersis impostorum machinis, quibus ex obliquo imperebane doctrinam Pauli,
Calumniis onerantes: Argumentis asit (per reliquum Epistolae) et armis decretoriis; Dui
bus ec suam solide contirmet d adrerlariorum obruat sententiam.
Ouanquam enim, Apoltolus cum fuerit, pro auchoritate Apostolica dictare pocrisset:
Cum tamen ad munus Apostolicum spectaret, non modo jubere, sed e praedicare, legem
Franselicam; non jubet cancum, aur eriam laneit anachemate; sed eriam Arsumenus rilum
ettu quod jusserat, perluadere.
Ouam detendendam suscipie sententiam, toroque impetu contendit, haec est; Nos Fide
sola justisicari, e non Operibus lesis: P. C, quod hinc intert, Non adisendos Centiles. C ala-
tas, ad Circumcisionis,  Mosaica legis Rituum, observationem.
Poram aurem illam Argumentorum quam rexit celam; de late prosequitur; (tum per
hanc incegram, cum ex illam, ad ROmanOS, Epistolam;) quum non unius hora pensum sie
absolrere: Onum illud prae exceris considerandum selegi, quod, ex faederis praerosatva,
deducitur, cum tabamo sum prius icti, quam lata erat lex Mosaica: Ouod itaque ex hac
Deinde, Oux rera tuic Impoltoris Laca orendi concroversiam:
Ouocandem Aroumenti pondus rectius xstimeEE.
L. Primum quod spectar; quo cardine rersetur controvertia; Notandum
Chritianos tuille hos Impoltores, saltem specie tenus e Pratextu. Quod tota diclo
tea ae democa. Loreum, uE P ranselio palam remuneiantes, arguuntur; sed, ud
Per perat
Dendere, neuriquam conveniret.
erimo, Ouis licrei controverlae llacus, Paulum inter _ Impostores:
Hhoc Argumentum quo prectius examinemus, occurrunc praelibanda duo:

## Folio 253 — 867984570:1011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De F’aedere Fvancelico.
Perperam F. rangelizantes, cinro ciarencor, et plaspeilaerres cuegenior Xecsb. FF qua in CONErZ-
rium aftert arsumenta Paulus, (pura, irritam inde fieri doctrinam Christi, ee quae his semi
na,) qua quidem Cunc, ad hominem Christianum, julti ponderis; nullius estent apud alium
momenti, sed ridieula porius (ut loquuneur) petitio principii.
2 Onamquam igicur fudaeis ipsis nondum conversis, sed in Christianismum intensisi.
mis, reliticarit hxc opinio, De observanda Molaiex legis necessitare ad Talutem: non ta-
men in hos directe milicant Apostoli argumenta; sed in fudairantes Christianos. Adeoque
eanquam cum Christianis disputans, pro conceltis habet quae apud Chriltianos in contecto
CTaNE. Cum fudais enim sI dispuralter, plane alius fuisset orationis tenor, rationes alixe
PuTa, quales Petri, ACt. 2. iterunque CapP. 3 X 4; aut Stephan, ACt. 7. aut iptius Taul
Act. 23. Obi, quae arguuneur, haec sunt, Duod fesus sit d XISoS e Duod per sidem in ejus
nomen sit consequenda salus.
3, Pro contettis isicur habet Paulus, cum Christianis dispurans, cum Jesum NVaL arenum,
Messiam illum esse qui venturus erat; cum, per fidem in hunc salvatum iri.
4. Sed neque concrorertum erat, Num Centes parirer arque sudaei, Calutis LInI Capaces:
Ced utrinque conteltum.
Ouamquam enim, dum Chrictus in cerris agebat, Apostolorum prima miltio Facta fic, non
nili ad deperditas oves domus Tsraelis; et quidem diferre caurum, ne in viam Centium di-
verterent, vel etiam Samaritanorum urbes increderentur, Nat. 1O. 5, 6. Ante tamen quam
cerras reliquerit, in Ccelos mox abicurus Chriltus, Mat. 28. FO; ampliaca est porestas; ut de
inceps in omnes sentes prosecti, Baprismace dilcipulos iniriarene, ee doctrinam illis traderent
Lvangelicam.
Et quidem si llud hic Paulo ageretur; alius aque jam est fuiltet sermonis curtus. Puca
qualis Perri, quum hoc asebatur, At. Lr. Tamiliaris Cui ad Cornelium aditus rationes indi-
Cantis.
Verum quidem est, fudaeis hoc (serocioribus (alrem) intolens primo visum suilte, et Pa-
rum sracum; Juod Gentes Scilicer in eandem cum iplis salutis communionem adlcilceren.
tur. Duod liquido constat, ex illo, dum Christus aderac, stupentium murmure, Joh. 7. 35.
Scilcicancium, Numnam ad dispersos inter Gentes profectus, etiam Gentes doceret Aeque
exilla, postea sudxorum (etiam ad tidem convertorum) ottentione, quam de PetO Con-
ceperant; apud Cornelium (hominem Gentilem) Familiariter accepto. Quam ut leniret
factumque detenderer, ACt. TT. jultam Apolosiam insticuere neceste habuit. Fx ea denique
Tudxorum indignatione, Antiochix, qua in Pilidia elt, ACt. 23. 45, 46, dc. quum Paulus
et Barnabas, ad. Centes se conversuros, inlinuabant. F.  majori achue tremicu, Flierololymis.
ACt. 22, 2F, 2.2.
AECa res, jam ante, quam scripta est haec Existola, desierat ellè controverta: TUm propter
Apologiam Perri, modo memoratam; cum et Cenciles indies ad tidem Christi conversos,
e Spiricus Sancti Factos participes, non minus quam Judaos. Qua de re, tum alibi, cum a
Paulo primum et Barnaba, a Perro dein et facobo, in Hierololymitana Synodo, ACt. 25.
late ditteritur. Ad Galatas item Cap. 2. F pastim in Actis Apostolorum, ex Paulinis L pistolis.
Nec, quancum liquer, vel acerrimi ricuum Molaieorum patroni, ea de re jam ambisebant.
50, Ouum isicur manitelta res erat et contelta, Salurem ex tide in Jesum Chriltum, sudaeis
parirer acque crencibus, consequucum iri: Quod ambisitur, hoc est; Num huic in Christo
tidei, accedere debeat, cum Circumcilionis, cum Ricuum Nlolaicorum obserratio. HJoc Pau-
Lusnegac. Aftirmane illi, Ricuum parroni; tidem his sejunclam non susticere clamitantes.
Constar itaque, De quo ambisitur.
Verum hujus quaesici, duplex occurric casus. De fudais, alter; alter, de Genribus.
Ouamquam enim de utrisque pariter verum esset; non pariter camen de verisque consta-
bac: Nec pariter proprerea de utrisque Cacuit. ApOCtOIuS.
Verum quidem est, Neque fucais, neque Centibus, tuisse necellariam Molaicae legis ob.
serrationem; quod pariter de urrisque attirmat Paulus. Judais tamen indulsendam censuit
legis oblerrantiam; Ciencibus, non item.
Inde elt quod, insudaorum graciam, Pimocheum circumciderie, ex maire fudaum; EC
Paulusipse, ACt. 2F. Puriticationum ritus implererit. A Gentibus ut ea Berent, quae ipse
fecerit, nullomodo pacicur: Hoc tancum paltus, uc, oftentionis ricandae gracia, lansuine
e Tuftocatis abstinerent.
Discriminis hujus, hanc esse caulam judico. Molaicam lesem fucaeis fuisse datam, cercum
Crat; atque hos illi obltrictos olim: Abolitam aurem jam illam elle, non ita CertO Crant
perluali. Dubicantibusisitur indulger hujus obterracionem; sed _ pertualis etiam, in du-
bitancium graciam. (Nec indulger modo; sed e, cum opusfuerit, tuadet etiam; e obse.
quicur ip(C.) Tancisper saltem dum, cractu temporis, res illa delineret esse dubia. Conten
rus, mores illos centim desuelcere, qui, ab hominibus parrii ritus renacioribus, agrius ex
Gencibus aureu (Gusoito ec lex Molaica, necprior illa de Circumeitione, dala fuerat,
ur norum jamprimum inducerecur jusum (quod ne sucais quidem erae peceslarium) int
quum
lorquerentur.

## Folio 254 — 867984570:1012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Fcedere Pvancetico.
quum plane duxic: ne oftentionis quidem, siquam immerito ceaprarene fudaei, virandae cau
la. Spectabat urique Molaica lex, nonnis Ecclesiam fudaieam; nec, nisi polteros Abraha,
Circumcisio.
At Sanguinis interdictum, Proacho darum ejusque polteris, eum Gentes pariter acque Ju.
daeos oblicarerit; Oua racione indulta est Judaeis rituum luorum obserratio; eadem de Gien-
cibus, hujus incerdicti. E. F quidem in sui gratiam, liqui ex Gentibus se hoc pucarerint ob
strictos ceneri; vel fudaorum Caltem, si quis Seanda li metus.
Summa rei huc redie. Novum imponi jugum, mox deponendum, non paritur: Parieur
Tuum verisque pristinum sensim amoreri.
Duorum gutem horum casuum; posterior solus praesentem disquisitionem directe spectat.
Neque enim hic disputat Paulus, Ouousque fudaeis permitrendus tic Puorum ricmum aliquan-
isper ulus: Led, an Gentiles Galatae lub riruum jusum sine adigendi. Ouae aurem ex argumentis
de utroque concludunt, concludune à Corriori de catu controver to. fuxta quod in Perrum Pau-
LuS argUIE Si ru qui Judaus es, ad instar Centium vivis; cur Centes adieis Judaizare?
TI. Cum isicur hoc sic, quod disceptatur, negorium: Ocdinc dispiciendum venitu 2
Ouibus rationibus mori, morebant hanc controvertiam Impoltores.
Hic aurem, quas praecendebant caulas, d caulis veris, omnino distinguendas censeo. Ne-
que enim norum rideri debet, neque mirum, alias revera subeste causas, quam quas praeten
dune Impostores.
Ouas praetendebant causas, ridentur hae Fuiste.
Primo quidem; Fundamenti loco substracum vellene; Caremoniarum lesc, fudxis olim
data, Fccletiam lalrem Tudaicam etiamnum oblisari: lt, consequenter, eorum Proselytos
eadem exremoniarum lege teneri.
2 Promiltionem de Messia Factam, Ecelesia Judaicae Factam esse. Hluic isitur Lceletix
inserendoselse, qui illius capaces este vellene beneticii.
3 Si Gentiles igitur, per Mestiam hunc, Calutem consequi desiderarent; FCcleFia Ju-
darex inserendos ese, cidem exremoniarum legi obnoxios.
Arque haec quidem non line magna probabilicatis specie rideantur dicta; Si perpen-
damus,
P Mosaicae lexisinsticurionem, perspienam admodum elte, d extra omnem ContrOver.
tiam posiram: Sed _ Proselytos pariter arque natu fudxos eadem obligari. Fadem Liqui-
dem lese renebantur, cum domi nati, cum foris empri, aue infici aliunde.
2Ejusdem abolicionem, non ica liguido constare; sed dubix caliginis et concrovertia
plenam, ee quam fudaei plerique pernezabant.
3 Promicta receris Pestamenti, de Serratore venturo, directa Fronte Eccletiam Judai-
eam spectasse vila, non elle dubitandum: ut quae, cunc temporis, unica tuerit spectabilis
FF 4 quidem; quanquam dt Gencilium Tubinde mentio Facta sir, ut ejusdem olim bene-
Fcelelia.
Ficii consorrium; pocuille camen hoc commoda interpretatione exponi, de Gentibus in com-
munionem E celelia Judaica olim admictendis.
Oux cum ita sint; Facendum ridetur, Speciolo Patis Praetexeu, licet parum Frmo, arguere
potuisse hos ricuum parronos, Rccletiam Christianam non repucandam esse, ut fundicus no-
vam, in reteris sudaica locum succesturam; sed insiciciam porius, et veceri superstructam;
adeoque receris legibus obnoxiam.
Verum, praeter HOS PrXLEXTIS, alias rerera Tubelse cauCaS, Patis innuic APOStoIuS, Cur tanta
contentione urgebant ricuum oblerrantiam.
Onarum primam existimo illam fuilse, qua omnibus Fere haereharehis communis este (0-
lec; ambitiosam glorixe affectationem; uE longo ordine sequacium choragi habeantur. La-
les Fucuros in Fphesina Fcclesia praedixit PauluS, ACt. 20. 30. qui ex ipsis oriundi, perversa
docerent, ut sequaces post se traherent discipulos. Nec absimiles tuisse hos apud Calatas Im-
voltores, innuic ApOstoluS in hac Fpiltola, cap. 6. F2. qui volentes (dwesocomone et ouput
speciosi in carta apputet coeunt vos circumcidi: e ver. 13. ideo vos circumeidi volunt, ut
Aletam ibidem docet Apoltolus; ne persecutionem paterentur ob crucem Christi.
terlecurionis aurem metus, duptex elle porerat: alter, a fudaeis; 2 Romanis, alcer.
A Tudxis: quos accrrimos tante ricuum luorum propusnatores nemo nescit, de vindi-
ces leveros. Francenim illi, cum in Chriltianos omnes intentistimi, cum in eos praelerrim
quos contra lesem Mosaicam quicquam moliri auumabane. Festor Ferocistimum illum, ob
levistimam sulpicionem, iumulcum orcum, ACt. 2T. 27, 28. in Paulum irruencium: Obi in
ore omnium hic clamox crat, Succurrite, viri Tsraclitae, Succurrite; TTc ille homo est, qui
adversus hanc populum, adversus lesem, adversus locum hunc, omnes ubique docet; qui e
Caecos in templum inerodux (H que Luspicabantur) hunc locum sacrosanctum pollu
puros. Sed _ Trequentes, ob has causas, zelotarum cumuleus, sunc locuples rettimonium.
Ouanquam hoc sudxorum odium, pars esse possit eorum quae declinare vellent; (de
quo  hexemu etiam i Calacia, periculum aliquod este polte; ucuc lonse minus quam
Flierololymisi
de carne vestra etorientur.
2

## Folio 255 — 867984570:1013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
De Faedere Fvanselico.
Eierosolymis; Saltem in eos qui nacu fuclaei non crane, quales Impostores holce Fuiste Tu
spicor:) Grarius tamen illud crat a Romanis periculum; quod ec Apoltolum respexille au
tumo. Fuit enim, cum remporis, Religio Judaica Romanis lesibus permista: non irem
Ctristiana, sed graribus suppliciis rexata, ob leges illas quae noras Religiones retabant.
Oux quidem incommoda quo cricarent; Circumcitionem incroductum ibant Impostores,
Genciles ipli; non tam pietate moti, quam uc, eadem opera, Tub fudaismi PrXtextI e pro-
rectione, cum leres Romanas declinarent, tum de fudxis ellent oratiores.
Acque hoc eo maxis inducor ux credam, quoniam iidem ipsi, qui vel maxime circumei-
tionem ursebane, (quo a Romanis lesibus curi essent,) de Molaica lese reliqua, parun
eranesolicii. Ouod diserre restatur Apoltolus, Cap. 6. 13. Nam ne ipsi, inquie, qui cir-
cumcisi sunt, observant lesem.
AEque hactenus de ltacu controversix dictum est: ec, quales Fuerine cum Specioti PrXteXtUS,
cum vera caulx, morendi controverliam.
Sequitur, Argumenei ris prellius expendenda; quo causam crincit Paulus adrersus Im-
DOltOreS.
Cuitioc tacir exordium, quo actentiores reddat, Trro S Nega, LLoc aurem dieo.
Ouod dicit aurem, hoc elE; Pactionem illam, qua Cbristum respieit, à Deo prius ratam
factam: irritam non facit ea, quae, post Duacrinsentos e crieinta annos, facta est lex; ut
promissionem inanem reddat.
Pactionem, inquam, illam: Sic enim sadiumr malim interpretari, quam (cum vuleato In-
TExPTCTE) Testamentum. Ladem ratione qua necrinurceon Nori Faederis codicem, NVovum
Instrumencum malint appellari, quam Novum Festamentum. Ouamquam enim, etiam len li
Forenli, lestamentum meriro dici polsit Faedus illud; cum CC, Voluntas Christi, ipsus morte
confuata: non eamen eodem sensu dicitur Novum Testamentum. Itam vetus illud, cui
Opponitur, Testamentum proprie non elt, nec morre contirmatum: Scd divina Pactio, Peu
Fcedus inicum. Cui tamen exprimendo, rox scadien non minus quadrat, atque lestamento;
ut cui Flebraeorum 5,72 respondere, ab aliis jam ance tuerit obserratum.
FE quidem, Si, propric, Festamentum tuisserhaec caenum Apoltoli Arsumento vis nulla
FOrec. Nam 2 non Fuillet, auc contirmaca prius, auc eciam olim contirmanda; virente adhue
Conditore DeO, neC UnqUaM MOTITUTO: nec tamen, nili Peltatore mortuo, rim habet FC
stamencum; sed suspentum manet, pro Teltatoris arbicrio, vel immutandum, vel ctiam
abrosandum. 2, Juia nec ralidum illud, quod, polterius lata, priori non derogaret: CuipDe,
in Testamentis, secus eli; polterius urique elt praecedente pocius.
Onam aurem Textus innuit sudiulu, seu Pactionem; urur Christum respiciat (quod vo-
cibus, cis xecsor, innuitur;) jam ance camen, quam ille mortuus est, tuille ralidam ec ratam
factam, dilerre dicitur, (quod Pestamento non convenit,) led e ante latam lesem Molai
eam. Nam ee hoc lequitur, sadurur negneropcopdenr io des, quae jam ante à Deostabilita fuit
e rata facta.
Fst enim quam hic Paulus adhibet, cum _ prius, Ver. 25. NenopauernI VOX ForenHS; SICuL
_, qua HWICMOX OPPONIEE, anves . Fst utique noeur, quod vulgo dicieur Ratificare, Peu ra-
cum facere: (quod, apudnos, Sisilli munimine plerumque Hc:) ut nihil delic quo Instru-
menrum adertes tiat, ee lege ratum, firmum, validum: Sicut, ex adrerso, anveor est irricum
Facere, abrogare, exauctorare.
Ft quidem ita praectabilita est haec saedinu, UE ne Post lata leBE eXAUCtOreTT. OUx Pacti,
Faderitre, rationibus latis conreniunt: non ita, Festamenti.
Fstiraque Argumentum Apostolicum, ab aequirate humani pacti deductum. Ouippe sic
argIIIE, Ver. I5. Si vel humanum pactum ratum factum sit; ducos ar dechrs nenvscoudeilu diaedimne,
iscis dndere n sisiaerdcveram non tamen potest quis, aut ipse irritum facere, aut actu succeda-
neo contraire, ne pactione prius facta teneatur. Cum itaque Deus jam ante Abrahamo prO-
miltiones fecistet; (nam et hoc Tubjunsic, ver. 26. TC N ASCadp Es en dour ai énarscnia ni ruo
noisuas aurs os 6 XPISeS.) quae pactione humana quaris habendae lune pociores: non exilti.
mandum elt, ut Motaica lege, post tradenda, ealdem velit abrosacum ire. Nempe sic di-
spucat, praelenci verticulo; aadnumr enerpcopur ivo Des eis Xecsor. Pactionem illam de Chri-
sto jam ante a Deoratam factam; En auves non irritam facit, non retisit, ea quae post qua-
drineentos e trieinta annoslata est Lx; ris ro nalapgnocu rur exarreniar, ul inutilem, inanen,
inefticacem, ociolam, redderet promissionem.
FIxC Ilaque eum Argumenti Paulini ris CE; eria pociltimum hic veniune discurienda.
c
Ouaenam HC, quam innuie, Pactio rel Promiltio, jam ance d Deo rata lacta.
2. Ouaenam M Ca L ex sublequens, quam huic Promiltioni contraponit
3
Oubdnam illud, Ouacringenorum ec Prisinca annorum incerrallum, quod utram
Factionem, qua samu seutromissionem, eandem esse constat, quam Cupra merig.
TaVETAL, ver. 8. (de qua d deinceps tactenus verba secerat.) Prospiciens Scriptura, per f
dem Deum justificaturum Gentes, (nemomnocto red Abeudu) pammeravis Abrabamo hoc
Mm
voncelii:
que intercedit.
Oux ue ordine discuriamus, relidui pensi nostri opus tecimus.

## Folio 256 — 867984570:1014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Fcedere Pvancetco.
Fvansetii: In te benedicentur omnes Centes. Hoc cst, In semine tuo: Ouod de Christo de
mum exponitur, ver. 26. per quem erenisse dixerat rer. 24. quod Benedictio Abraham etiam
Gentibus conveniret
Promissionem autem hanc, quam Lvanseli nomine dignatur Apostolus; qua et Gentes
spectabat quam maxime; Fribus saltem vicibus Abrahamo factam Fuisse, memorat Cacra Pa-
sIMa.
Primo quidem, Gen. F2. 3. Sub inicium Deregrinationis AbrahX: Diverat utique Abra-
moDominus: Abi sis ex parria tua: -Faciamque eso Te Gentem maenam, Libique be-
vedicam: Alque in Le benedicentur omnes familia terrae
Deinde Gen. 18. 18. Post promictionem de Tlaaco specialiter Factam, ex Sara oriundo; ubs
dicitur, Arahamum omnino fore sentem maenam,  praepotentem; atque in illo benedi-
cendas esse omnes in Terra Centes
Ft tandem Gen. 22. 78. Post centatam TPaaci immolationem; quum insione specimen, tum
Fidei, tum Obedientix dederar Abratamus, quod, exigente Deo, ne tilio pevercerat unige.
nito; Per memet juravi, dicit Dominus, Omnino benedicam eso sibi, e mulciplicabo semen
tuum; atque in tuo Semine benedicentur omne s Gentes Perrae
Ouam aucem, ti quaeratur, ex cribus hisce ricibus, respexerie Paulus, quibus Factam Fu-
ille constat promictionem: Promistionem prima vice tactam, respexiste Paulum, omnino con-
Itac. Non quidem ex ipso Promissi tenore; qui idem est in omnibus: Sed, ex Kpocha,
ejam innuic, annorum quacringentorum et trisinta ance datam Lesem; qua, sequentibus
ejusdem repecicionibus, nequaquam conveniret.
AE GrariuS hic OcCurriE, quodque majoris ponderis est quaesitum; Numnon, ante hanc
Abrahamo factam promiltionem, P’oedus factum tuerit, de lalute per Eidem in Christum
consequenda Ouippe, li non; Ouid de Parribus tieri demum exiltimabimus, jam onte
Abratiamum mOxEIIS. Num illi omnes Talurem, aut non fune allCCUEID aut, non per tideme
Si tuerie; Ouorsum isitur Paulus, antiquitatem hujusce P’aederis, non alcius reverit, quam
a Promistione Abrahamo facta: Praelerrim, ubi, ex temporis praerosacira, vis tota pendet
AroUMEHEI:
Respondeo. P Gratnitum illud, de Palure per Fidem in Christum consequenda, Paedus,
antiguius ommino esse, quam Promillum illud Abrahamo tactum, cerrum esse: TIlIque PTO-
teranselio, GCn. 3. 25. aequaerum; De Semine Mulieris, serpentis caput contrituro. F.It uti
que, Semen illud Mulieris, idem acque Abrahami; nempe Christus idem: Cui per tidem
innixi Pacres, Calurem sunt adepri, eriam Abrahamo Superiores.
Ouod ne dubiremus, Apostolus ad TIebEKOS, CaP. FL. muleis contirmat. P er Fidem, Pa-
Eres, quod Testimonium sunt adepti, obtinuerunt. Per fidem, Abel, potiorem quam Cain
attulii oblationem. Per Fidem, Fnoch, postquam cum Deo ambulaverat, communi hominum
sorte exemptus est, ne mortem sentiret. Per Fidem, LVoah, favorem apud Deum consecutus
est, quo diluvio, ne periret, eximeretur. Per fidem, inquam, illam, qua sine placere Ded
non est possibile. Per eandem Fidem, per quam Abraham iple, Tsaacus, facobus, e Ileroes
reliqui Abrahamo polteriores, exresia qua memorantur facinora praestiterunt. Per illane
ipsam Fidem, quam prius detiniverac, Fypostasen rerum nondum existentium, ee invisibi-
num Areumentum. Per Fidem illam quam Flebrxis etiam Christianis commendarerat,
ue animabus salutarem: P er quam justi viverent; e a qua, qui declinarent, ad sin perni-
ciem declinarent.
Dico tamen 2. Vrut Abrahamo antiquius fuerit Fcedus illud: Graves tamen TubeAte cau-
(a5, cur ab Abrahamo Paulus, eique facta promissione, de lumeret argumeneum.
Nam L, Ouamquam non Fuerit omnium anriquistima; fatis tamen veculta fuit HXC prO-
missio, ut Circumcitionem iplam, nedum Molaicam Lesem, antiquitate LuPCrareL. NOn
enim nisi post Friginca tere annos intticura et Circumeitio; et, Lex Motaica, etiam Post
alios achuc Ouadringentos
2 Ouoniam in hac Abrahamo Facta promiltione, Cientium facta est exprecta mentios
DEOUE a posteris Abrahami distinguuneur; (In Te Scilicet, benedicentur omnes T erra
Centes;) quod in prioribus non contigerat: Adeoque caereris porior erat haec promistio, ubr
Gencilium casus agcretur. Duippe toedus illud anriquiuis, de Semine malieris, serpentis
caput contrituro; etiamsi Gentes reliqua non Fuistene ad Christum convercendae, auc inde
consecunra Talurem; etfectum obtinuisse rideri posset, in ipsa Palute judxorum: VEDOte
quod humanum senus indiscriminatim spectabat, sentis hujus illiusre nulla mentione tacta;
Poceracque igitur in quaris adimpleis.
Opus igitur erat Apostolo, ue ad hanc se porius Promistionem reciperet: In Qua, Praeter
Tummam Feederis, quam cum reliquis communem habet, insuper accedebat Cienrium a sucaeis
discriminatio. Siquidem illud in se probandum sulceperat, ver. rg. Benedictionem Nra
ba etiam ad Centes ampliandam esse; ut e ipsa, per fidem, promissi Spiritus participe
esse possint; neque al HOC, opis CnC uc in fudaorum familiam adscilcerentur.
aique de Promistione haclends, seu Pactione, quam prius raram Factam inAWIE APO
FI. SequL
abcudo

## Folio 257 — 867984570:1015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De l’aedere lvangelico.
TI. Sequitur 2, uE QuX SE L ex illa, disquiramus, qua huic contraponicur Promistioni
nec tamen poris est, urpore posterius lata, illam abrosare.
Lex haec, quin ea sit quae in Monce Sinai data fuit, non elt ambisendum; paucis pol
mensibus, quam A. Opro egrederentur Flraelira. Nempe hoc omni procul dubio conttare
Facie, annorum Ouadringentorum acque criginta lignarum incerrallum. OuipDe tOt pea
cile, ad exitum ex Aigypio, annos ettluxisse, diserte dicitur F.XOd. 12. 40, 4F. Finitis tri
einta supra quadrineentos annos, eodem ipso die, ceressi sunt omnes exercitus Dominie terra
Acypt
Cuum vero non unius generis Fierine, quae in Monce Sinai latx sunt Leges: sed (u:
dici LolenE) Morales alia, quales sunt Decalosi praecepta decem; alix Caremoniales, quales
ex reliquis non paucx; ne e fudiciales etiam memorem: Si quaeratuE, Veram duarum, MO-
ralem legem, an Caremonialem, respexir Paulus hoc in Argumento. De Cxremoniali Legc,
non Morali, incelligendum elle, mihi ridetur, ciera omnem concrorertiam, manitestum.
Duabus his porissimum de caulis.
P Ouoniam, quxe agebatur inter Paulum et impostores quaestio, De Riribus obserrandis,
crat: non de Lese Morali: De illa scilicet Lese obserranda, quam anciquatam jam tuisse
concendit ApostoluS. Non igicur de Morali lesc: qua ririt adhue rigerque; luaque sibi
manet auchoritas, etiamnum inconculta
2 Ouia, secus, Argumentationis Apostoliex vis concideret; qua, ex praecedentia tem.
Poris, coca Pendet. Ne, Ctabilica prius Promistioni, L ex postterenda derogaret. VcuI
enim Decalogi L ex Moralis, etiam in monie Sinai Fuerit repetito tradita; adeoque post Pro-
miltionem illam ance stabilicam: Jam ance tamen, quod summam rei spectat, humanis in
Scripea cordibus, inde ab initio lata, centenda erie; nec, promittione Abrahamo tacta po.
Cerior, seputanda.
Si contra camen quis objiciat; ue Exremonialis, ita ne Moralis quidem operibus legis.
jultiticari nos, aur consequi talurem; sed sola Fide: Adeoque cum hanc, cum illam, Pariter
exclusum iri. Flaec eria reponenda judico.
Omnino verum este, sultiticationem quod attinet, cum hanc, tum illam, exclulam esse
Fc quidem, ubi de suctiticacione dispucatur, Arsumenca, uc plurimum, utramque pariter
ec indileriminatim respiciunt. Pralertim qua in Lpistola ad Komanos occurrune; ubi illud
maxime dilCCPTaEUF.
2 Non ea tamen, de fultificatione concroversia, in hac ad Galatas, Cieur in illa adt Ro-
manos Epistola, ex protello agitur: Scd, de Molaica Lege obserranda. ArSuMenCtIE uTi
que Apostolus, per totam hanc Epiltolam, non modonon Justiticari nos ex operibus L. c.
sis; sed, ne obterrandam quidem etse, rel circuncitionem, rel Lesem etiam: praelerrim
INtEEGCMECS.
3, Ouamquam isitur Apoltoli arsumenta nonnulla eriam in hac F piltola, contra fulli-
ticationem ex overibus Legis, directe concludant; sintque ea qua etiam ad Legis Moralis
opera extendanc; adeoque Cxremonialis, a Forciori: Non camen hoc, principalis quaeliri
Placum immutat quiequam, De Cxremoniarum legis apud Gentes obserranda necestitate:
Sed ex consequente, etiam hoc feriune; dum unicum illud removent, cujus solius prae-
cexru obtendebatur hac neceltitas. Nam, quiequid demum sir, quod de fudaeis dici postic
cur sibi olim dara lege tenerentur: De Gencilibus tamen ( quorum hic causa verrieur) qui
bus nec olim data fuerat; nihil obrendi porest, cur habeatur necelsaria; nisi, s ex illa Forre
fuissene jultiticandi. Adeoque, quae concludune Argumenca, non elle ad suslificationem
necellariam; non ele necellariam, concludune.
Legem isicur hanc, quam, ue Promittione: posteriorem, cidem derosare non pomilte,
concendir Paulus; Lesem esse constat Cxremoniarum.
III. Superest 3, Oc Incerrallum illud, Annorum Duadrinsentorum e Frisinta, quod
Promictionem inter et Lesem cessit, discuriamus.
Obi quae occurrir Chronolosica ditticultas, ex conciliandis quatuor Scripeurx locis, qua
inricem pugnare videantur, tora pendet.
Nempe, Gen. 15. 23, F4. Fac dicie Abrahamo Deus; Cerro scias, Inquilinos fore Semen
ruum, in aliena terra; leisque servituros, qui de asstisent illos:) per Quadrincentos annos:
tieo vero sentem illamn cui servituri sunt, judicabo; eosque de dusam inde, maenis facultati
bus instructos.
Arque idem repetit Scephanus, ACt. 7. 8, 7. Nempe, Inguilinos futuros Semen ejus in
aliena terra, per quadtinec ns; post aulem inde de ducendos.
AF VerO, LXOcl. LZ. 40, 4. L. L annis Quadringentis, annos habemus Trieinta supra qua-
drineentos. Flabilatio suorum del qua manserunt in Aerpto (se rulgatus interpres
fuie annorum quadrine eor  trieinta: quibus expletis, eadem die esrestus est omnis
Fademque periodito, Pran lexcumemoratur; Nempe, Pactionem illam, jam ante d
esacam factam, hl uilam facit, ea quae post quadrincentos e prisinia annos facta est
Mt M
LICIHo
evercitus Domini de Lerra Aespti.
6

## Folio 258 — 867984570:1016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
De Fcedere Fvancelico.
Dicimus autem 1. Tam nocabilem hanc, Annorum Friointa, discrepantiam, a numeri
(quod aiune) Rocundatione provenire, non pollum ego mihi perliadere. Prxlertim, cum
ipse, annorum quadrinsentorum de eriginta, numerus laris lic rocundus. Aliam isIEUII
quarendam esse erarnourior conciliationem, omnino centeo.
2, Periodos illas omnes, in eodem ex ASyptO exitu, una cerminari, manifesto liguet
Nempe; De illa F. XOd. T2. dilerre dicitur, Finisis annis trieinta supra quadringentos, eo-
dem ipso die exiisse filios Tsraelis.
IIIoS aurem in LExtu memoratos, annos criginta supra quadringentos, simul expiracte
non minus constat. Ouippe eodem LXituS anno, P ex erat in monte Sinai promulgata. Nam
cerrio post mense, quam A Eypto exieran, in deserro Sinai dicuntur convenise, LXod. F9. L.
FF, paucis post diebus, L ex erat promulsanda. Ec quamquam plurium dicrum OpuS CraE
rocius rei transactio; Lunce in montem Mose, e redeunte aliquoties; ibique bis quadra-
ginca dies morante; non multos tamen clapsos elle menses certum est. Nam, his peractis,
cota deinde Pabernaculi praeparatio (non lere opus) eodem crat anno absoluta. Primo L
quidem die sequentis Anni, crectum este dicitur acque instructum Pabernaculum, F. Xod. 40
E7. Fc quidem Ei rocum eriam Lericiei librum, quo Caremonialis Legis non pauca recitan
cur, accenleamus: etiam sic, nonnisi per unum (ad Cummum) mentem cempus ampliabi
tmr. Ouippe d primo diementis secundi, secundi ab exicu anni, ordicur Numerorum Liber.
NIMI. T. 1.
Ouod aurem dux reliquae (annorum quacrinsentorum) perioci, simul expiraverint; si
tata Loca monstrane. Dicic enim Dominus; his Annis exeuntibus, judicacurum se Gentem
illam cui serrierint, e eos inde, cum magnis Facultaribus, educturum.
3 Cum isicur una simul omnes expirarerint; ad diverlas erie F Pochas, seu Periodorum
inicia, quicquid est discriminis, reterendum.
4 IIloS aurem in FexT memoratos, quacringentos e triginta annos, d Promissione
Abrahamo facta, numerandos esse, per se liquet. Adeoque et toridemillos, L.XOd. +2. una
terminatos, ab eodem capice numerandos elle: utuI, primo aspectu, secus rideatur; qual
Dolterorum tancum facobi in A Sypto moram spectarent.
5 Or igitur Exodi locus ille rectius incelligatur, pensiculatius paulo expendendus eric;
ne, perperam incellectus, erroris ansam Subministret. IDW WV_ 3 IV 733. 30 1BH
i sij VIX ro Oie GTr Iucolatus autem filiorum Tsraet, qui (non
quo commorati sunt in N erpto, annorum erat quadrineentorum e crieinta.
Obi QWiB incerpretor, non simpliciter babitationem, sed incolatum, seu Cinguilinorum
habicationem in aliena terra; (non tam ri rocis coactus, quam necestitate materix.) Cur
relponder sir L. XX, nuloinnos. Leu racginnors, (nam rariant Codices.) Arque hoc senlu cum
Quin nomen, cum verbum 31B, non raro occurrunt; migrationem innuentia, seu pereore
habitare; Cire, migratione facta, noris sedibus considere; de advenis VTIIrpAT. EE verbO
d0 cam astine videtur iptum 32i, uc, qua hinc ducune tamiliam non pauca, dubitent
Lexicosraphi, num ad hoc an illud Thema sine redigenda.
Per filios Tsract, non incelliso, unius facobi posteros. (Cumenim, jam inde a Promil
sione Abrahamo facta, nonnili quadrinsenti de triginta anni ettuxerine; Feri non porest, ue
cotidem annos jam peregrinati fuerint Posteri Jacobi.) Sed per Tsraelitas (Seu filios Tsrae-
lis) qui in Aerpio habitarunt, intelligenda eric, Gens Abrahamo oriunda Sractis no-
mine (seufitiorum Tsraet) jam celebris; annumeratis etiam majoribus, Abrahamum ulque
Ouxe quidem Gens, post peregrinationes alias, in A OyptO nuper commoraci sunc, duram
obcuntes ferriturem; unde e jam modo tunt egresti.
Adeoque voces illX V VX, reddenda sune qui considerunt, tire qui manserant; et
ad fitios Tsraet reterendae; ut pars sine Periphractica descriptionis Gentis illius: Non autem,
qua manserunt (uE nabet Vulsatus InterDres,) aut n netconnoaV VE Oi L. XZ, e POst illos
plerique; quasi construendum cHet IZV) IW 3ViB Tncctatus quo babitarunt in
Nierpto Ceu mora qua in A sypso commorari sunt: quali quam in A. ByPTO MOTAM ECCC.
eanc Posteri facobi, annorum tuiltet quadringentorum ee triginta. Quod hiltorixe ratio non
Datitur.
Ouod ut PanarenE oi L. HX, inserunt, quae in text FLCBTRONON OCCUTTuNE: n Se reroinnor
Te licor Topana, ne vaconncar ex Argunto (ni er in XaVadr, avroi ny oi mrepes ourior, ) erg TerPaNora 
rccnorta ut apud eos legerat Fulebius: Neque mulcum discrepant hodierni codices: (Nil
Fortan, quod suspicor, addiramenta illa, ny in Xeradrs atque avroiry oi meipEs auY CX MaxBInC
in texrum irrepsisse pocius putandum sic, quam ab iptis P. X X primicus interta.
Ouamquam neque sic omnia Tunt in Futo. Ouam enim in A:oypto, Timul e terra Canaan
 ni quinque: Li Xactis sCilicet quinque reliquis, dum Flarane manterit Abratramus.
AEque
PulGuam veneric i FerTaI LMaMdaM

## Folio 259 — 867984570:1017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Faedere Pvancetico.
Acque hic mecum sentiune Interpretes nostrates, qui rextionem Anlicanam adornarune
Duorum cgo auchoricatem, alterius cujulris incerprerationis auchoritate non inferiorem ju-
dico. Vorimus enim rertionem illam, cum a doctillimis riris, de quidem multis, cum masna
cura claboratam.
Sed neque ad illud, qui habitarunt in Asrpso, reterendum est y 3 747 17 IV) ∞ Vi
 nir (quali senlus ester, qui in Aeypto habitarunt Quadrineentos  trieinta an-
nos:) Sed ad dsiI Incolarus: ut senCus Lic, Lncolatus filiorum Tsraetis (qui in A. 5y p10
commorati sunt) annorum erat quadrineentorum e triointa. Hloc cA, Focus incolatus
Gencis lTracticiex, ab ipla Pirve censendae, (ex quo seilicet Abrahamus, gentis Princcps, Fa-
milia parria dirullus, in aliena cerra caeperac inquilinus esse,) ad ulque posterorum luorum
exirum ex A B) PTO, (ubi duram serriebane serriturem;) annorum erat quadringencorum
ee crisinta. PNactis autem quadrineentis illis e trisinta annis, eodem ipso die, egressi
sunt omnes exereitus Domini e terra A:cypti.
Oux quidem _ expedica est interpretatio, et lectio tacilis. Neque enim durius hic Oceur-
rit quicquam, quam ut illae voces Filii Tsraet, qui habitarunt in fisypio, sic Flebraea Gen-
iis periptiratis Prolepriea; pura, Cens ea, quae Iraelicica jam dieicur, et nuper in A ByprO
habicarie.
Cujulmodi Prolexles adeo non sune intrequenres, ur salrem bis occurrant in hoc ConteNE.
NTaM Ver. 26. Promictiones dicuntur Abrahamo factae: Cum tamen, quam innuIt, PromiHIO,
Gen. 12. Abramo Facta (I, non Arabamo; Sed ibramo illi, qui polt dicendus crat Abra-
Bam. EE ver. r7. Promictionem appellac APOStoluS Radiunr eis Xpisor: cum tamen Christi
lire Messiae axpellario, sic mulco terius introducta: Sed de Semine factam innuie Promil
sionem, Messia postea seu Christo nuncupando. Sedneque Seminis ibidem facta est ex-
DrCCTa MenLO; Sed, sub abramo incellisicur. Ouid quod, et ipla filiorum Zsrael, etiam
Ericto sensu, appellacio Proleptis est: Jacobo scilicet naci lune, praeter minimum, slii ejus
omnes; sed, Tpraeti, post dicendo.
Eujusque vera cientis Fpocha, in Abrahamo ponenda est, quumprimum exccstic Vre
Chaldaorum; ex Ore scilicet, qua Chaldaeorum poll diceretur. (Videtur enim Chasaim
seu Chaldieorum nomen, d Chesea dictum; cui erat ex posteris NTahor, Gen. 22. 20.
nondum Nacus, quum Ore Chaldaorum excellie AbrahaM.) F.X quo, Abrahamus cum suis.
reputandi suntue Gens secreta: d quidem eo nomine à paterna Pamilia separacus est, ue
fieret in centem maenam; ne dicam in gentes magnas. Nam praeter Ilraclicieam, etiam Idu-
maa Tlmaelirica, E quorquor Ketura polteris oriunda sentes, eodem Abrahamo patre na-
Ecebantur. Sed quali palmites exuberantes, habendae sunt sentes illae, a crunco recidendi.
Ouippe Ilraeliticam praecipue gentem spectabat Promissio: in qua permanebat, cum Relioio
Abratia, cum P. brXX GentIs nomen: Cui e data est promista Perra; ee hinc Promistum Se-
men oriundum.
50 Aeque hinc constat; Caput Epochae a Promiltione data, et Peregrinationis Abratiae
omnino idem cste. Adeoque, Promilsionem illam Gen. 12. 2, 3, _c. memoratam, Ore Chal-
daeorum factam Fuisse (qua FuCraE AbTahamO cerra Parria,) antequam Tlaranem venerai.
Ouod d Scephano, ACt. 7. 2, ec. diserte dicitur: Ubi hanc iptam reperie perioeham; dicit
que Deum Abrahamo haec loguurum fuisse, priusquam Charris babitavit: Arque, his dictis.
Sbrahamum, ex Chaldaeorum terra, FLaranem primum venisse; ec inde poltmodum in ter-
ram Chanaan; ejusque tandem polteros in A Cyptum.
Ouod mirum est Scaliserum de alios, aut non ridisse, aut s viderine, roluisse tamen
contraire: Epocham, à Promissione data, ad annum Abrahae sepcuasetimum quineum rete
rentes, quo anno Charris excessisse dicitur: quae altius omnino ltacuenda fuerat, priusquam
Corenerat. Ouod e exnarratorum Perie, etiamsi non adesset Scephani cestimonium, con-
stare poruillet.
 Annos igitur, qui in reliquis duobus locis memorantur, quadrinsentos, (quos cun-
dem, cum prius dictis eriginta supra quadrinsentos, exitum habuisse, ostensum est,) inicium
Perius habuille, certum crit.
Ouod urinreltisemus, oppido norandum erit; vtrobique, non de ipso Abrahamo, sed
Posteris iptius, verba Fieri. Nempe; Peregrinos fore Semen ipsius, in aliena terra, annos
guadrineentos. Dui erune icaque, post natum PCaaC, numerandi. Duippe Polteri, quum
nondum erant, non erant Inquilini.
Verum quidem cst, quod Tlaaco prior natus exat Tsmael; sed ab Ancilla natuS, non a Sara:
nec de IImaelis, Sed Ilaaci posteris, Facta est Promistio; (quare e Onigenitus dicicur IEaac.
Gien. 22. 2, T2, 16.) Adeoquenec, ance Plaacum nacum, numerandi vemiune hi anni qua-
dringenci, quum cencenarius jam esset Abratamus; Sed inde numerandi. Ouippe qui in
alieno solo naseitur, ab ulque natiritare dicendus erit Inguilinus.
8 Verum hic norus suboritur serupulus, eximendus. NemDe, SI ab TlaacO nato, hoc
est, ab anno Abratae centetimo, hos annos quadrinsentos ordiamur: Sintque, quod pleri
que aucumane, ab anno Abralia sexruaselims quimo numerandi, Frixinca illi lupra qua
dxingenOs;

## Folio 260 — 867984570:1018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De luure lvancelat
drinsentos; (quo scilicet anno, Promistionem Abtana primo fuisle Factam existimant so.
Sephus, Fusebius, Scaliger, Calvisius, e tota tere Chronologorum cohors; nempe Veteres
quod seiam, ad unum omnes; et, Recentiorum, plerique:) tieri non pollet (quod tamen
tactum esse demonstrariinus,) uE una terminentur utraque periodus. Ntam, ab anno AbTa
tia Sepenaselimo quinto, ad usque terminum annorum, polt cencelimum, quadringentorum;
anni luncnonnili quadrinsenti visinti quigue. Cun caleu ll hioc, tum IIlo LXocL lOC0,
Friginca supra Ouadrinsentos expresse numerantur
D Ouo huncisitur ericarent seopulum nonnulli; Ouacringentos illos annos, non ab
Tlaaco nato, sed ab iptius anno quinto, ordiuntur. Ouippe, sub id tempus, polte ancuma
runt. Tsaacum ab Tsnaele irritum esse: Oux Juditicario, ad Cal. 4. 29. Persecurio dicitur
Acque hoc, malorum, qua Abrahami Polteris obrenerunt, inirium facientes; Flinc annos
numerabane quadringenios. Et quidem necestario, dummodo ad annum Abratae sepruase.
Timum quincum, reterunc Promissionem.
Verum cso hoc nonsgor (ob paracheonismum, ineroductum,) neque rerum esse centeo,
neqne necellarium. Ouod ee mecum Forrasse judicabiris, ubi cum eorum paractironilm,
tum resticurionis nostrae, causas audieris.
10. Cur idicur, in annum Abratia lexeuaselimum guintum, conjecerine Promistionem:
Facit ea quae elt CFen. X2. iscponozia: Obi, poltmemoratam cum protectionem, cum de morrem
Thara, tic Promissionis mentio: Pc huic subjunsicur aetas Abratia, quum Llaranc excesseric.
Pora quae huc spectat ceuoxm in fine Cap. IT. e principio Cap. 12. Gieveleos, continctur
Cujus hec tere summa. Feressus Therah, assumpris secum Abraham e Lot, ex Vre Cbat
daorum Fharanem venit; ibique habitavit: ubi e mortuus est, annorum quinque supra du-
centos existens. 5I, V IV)3) Ft dixit Dominus, Ceu dixerai Abrabamo Dominus, (utrum
vis enim Flebrao cexcui laris respondebit,) Abi ex terra patria, retictis paternis aedibus e
coenatione tua, in terram quam eeo tibi monstraturus sum: Faciamque eeo le sentem
maenam; ribique benedicam; atque in te benedicentur omnes Centes: Et profecius est
brabam, sient praeceperat Dominus: Cui mox Tubjungieur, rat autem Abrahamus anno-
rum septuaeinta quinque quum Flarane profectus est: (Nempe, poll mortem Pharae modo
MemOTataM:) Venitque in terram Chanaan. Aeque hine colligune (sed impari arSUIEn
t0) Pocannorum fuisse Abrahamum, quum facta erat promillio. Ouali mandatum illud.
cum promistione annexa, Fuisser caula secundae profectionis, ex Flarane in cerram Chanaan
et huic immediare praemiltae; non autem prioris, ex Ore Chaldxorum Llaranem ulque.
TL, Ac intirma plane est illa consequentia; et Fallic conjectura. Quamquam enim (quod
Parachronismo antam fecic) post cum protectionem, cum morrem ThaTX, memOTaTaM;
mandari dirini, cum adjuncta promictione, tiac mentio: Non tamen propter hanc iscponoyiar
(Taeris juxta acque protanis Scriproribus tamiliarem) post Tharx morrem accidisse, existi
mandum erit: Sed, ainorozior esle, memorara prius profectionis caulas continencem; polt
volitam tamen, ne corum, qua de Thara dicenda erant, incommoda tieree interrupcio
Adeoque, quamquam annorum tuisse sepcuaginca quinque dicatur AbrahamuS, quum, post
morrem Pairis, Flarane excesserit: quorcamen annorum tuexie, quum eo renerit, aut tacta
Tuc promiltio, non inde liquet.
Forius uique narrationis connexio, haec est: Feressus Terab, assumpro Abrabamon ex
Ore Chaldaeorum, Tlaranem venit, ibique habitavit, ubi es mortuus tandem est. Cujus, per
parenchelin, causam hanc subjunsir: Diverat enim Abrabamo Dominus, Abi ex pairia iua
in terram quam eso sibi monstraturas sum, c. Abiisque Abrahamus ul fuerat imperatum.
(Cui Farent Incerpretes noltri, aliique quorquor 1J3i illud exponunt, es dixerat, non au
tem e divit.) Ouibus per parenchelin interris, incepta narratione sic progreditur; Fuit
que Abrahamus annorum septuaginta quinque quum Flarane excessit; (nempe post mortem
Tharae modo memoraram,) venitque in terram Chanaan. Ouoto autem anno LTaranem
reneratu auc quoc ibidem habitarerat, non dicitur; nedum, quo primum tempore Facta (It
promistio. Ouae itaque aliunde funt pecenda.
22, Dico ixitur poltremo, Non Flarane Factam esle promictionem illam; sed, Vre Chal.
dxorum: Nec anno Abratae quinto post sexruaselimum; Sed iplo xetaris anno sepeuage
timo exeunte. Ouod, Praeter ea quae jam dicta sunt, sequentibus arsumeneis contir-
MaEE.
Primo Guidem, ab ipso mandari dirint cabre, vecito; Abi ex parria tua (puta, qua la-
TUS ETAE RBTAHANS, a coenatione tum sumilia paterna, in terram quam eeo monstrabe
ribi. Cala patria jam exresso, in alletto verlanci, videntur haud dicenda; Sed, in terra
2 Hlaec ipsa, Scephanus expresse Haccat naciro solo accidisse, priusquam Flaranem re
inquie Dcus) Jehovah ille, qui es Sre Chaldaorum le deduxi, ut hane sibi darem terram
Possidendam.
Pacrid adhue existenti; adeoque Ore Chaldaorum
nerat, ACt. 7. 2. Quod modo diximus.
Duia, nisi hoc dicatur, nulla prorsus apparet Lalto, cur Ore Caldaorum decesserie
abratramus. Quod tamen divino monico Factum esse, cestatur illud Gen. 15. 7. P80 sim

## Folio 261 — 867984570:1019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
De Fcedere Lvancelico.
possidendam. Sc dubium non lic, quin Ore Chaldaorum factum tuerit, Cu anNEXa PTO.
multione, monicum dirinum.
Ouod aurem anno Abralix Sepinagelimo contiverie; Sic colligimus. Ab inicio peregri
nationis Abrah_, (uE F. XOd. F2.) Sive, a promittione primum tacta, (ut Cal. 3.) ad exitum
ex Ai8YDTO, E Lesem datam, numeraneur anni Quadringenti de Frisinta. Sed, ab inicio
incolatus seminis Abrahae, nempe ab TPaaconato, anni Ouadringenti, Cren. 15. ACt. 7.
Adeoque Friginca prius annis Facta erae Promissio, quam Tlaac nalCCreTUT. AE naSCebaTuF
Tlaac, quum cencenarius erat Abrahamus. Sepruasenarius ergo fueratu quum tacta est pro.
missio.
Adeoque pulchre cohaerent omnia. Nempe, cum Septuagenarius erat Abrahamus, d Deo
monitus, e promitto excitatus, ex Vre Chaldaorum profectus, Ilaranem concesit. Vnde
voltannos quinque, detuncto Patre, annorum jam tactus sepruasinta quinque, in Chana-
naam profectus elt; ibique alteram, de terra illa posteris concedenda luis, obtinuie promis-
sionem. Obi poltalios adhue annos rixinci quinque, (hoc est, a prima profectione, iri
ginta,) centenarius jam Factus, Tlaacum habuit tilium. Onde numeratis adhuc quacringen-
tis annis; adeoque, triginta supra quadringentos a prima profectione, et promiltione pri-
mum data; P. gressi sunc ex A: Gyptotilii Ltraelis, et L ex propediem dara in monte Sinai.
Circumcilio interim instituta est, quum annorum eslet Abrahamus Nonasinta novem; uno
prius anno quam nasceretur Ilaac; adeoque annis riginti quatuor poltquam Flarane decel-
lerat; sed polt tactam promiltionem, rixinti nOveM.
Flaberis ipitur, quae de prius facta Promittione, de Lege post laca, ex quod utramque in-
tercessit, annorum criginta supra quadrinsentos interrallo, dicenda ridebancur, ad Apostoli
argumentum dilucidandum.
Denique (ut tandem absolramus omnia,) Si guaeratur adhuc, Cux a tempore pocius lata
Legis Mosaica, quam Circumcisionis institurae, argumentum duxerie Apoltolus; CUM FamEN
de Circumcitione porisImUML ContrOvertaretu:.
Dicendum exic; Juamquam de Circumcilione maxime ageretur; quum tamen nuIlUS Crac
POTIOT PTATEXTUS, cur ea Crencibus induceretur, quam ut lcclelix sudaiex adjunsereneur;
cujus Instieutio ee Policia ex Motaica lese maxime pendebat: Ex tempore illius Leois latx
commode deductum Crat argumentum. Non crat enim Circumcilio, Judxorum Lcclelix pe
culiaris; sed reliquis Abratami posteris, juxta acque fudxis, communis. Nec tamen illue
agebatur, ur in Abrahami tamiliam adsciscerentur Crenciles; ur eodem loco cHent, quo KLa-
vo, Tmaele, ee Kecurae polteris oriundi: Sec, in Fecleliam fudaicam, post exicum ex
A Sypio Molaica lege conttituram. Adeoque ex tempore illius legis lata, quam Circumci-
tionis institutxe, aptius deducebatur argumentum. Nempe, cum rata facta Fuerit Promiltio,
per Fidem Gentes Calratum iri, quadringentis e triginca prius annis, quam insticura tuerie
Ecclelia Judaica: _ Judaeis data, non Cencibus, Molaica exremoniarum Lex: tieri non
poteltu ut lex ea polterior, Judais data, Crentibus obesse pollic, quo minus promilta gratia
DOtiantuE. Adeoque nec opus erat, quod rellent impostores, ui, Circumcisionis ritu, in
Ecclesiam Fudaicam Centiles adsciscerentur, exremoniarum subjecti juso, quo, per tidem in
Felum Chrictum, Calurem consequi potuistent.
Cui Dominonoltro Fesu Christo, qui benedictionem Abratae etiam ad nos Gentiles
ampliaric, una cum Patre et Spiritu Sancto, Trin uni Deo; sic Laus, TIonor, e
Oloria, in tempicerna secula. AeM.

## Folio  -  — 867984570:1020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
dil a
110 16
repra
unt 1a
suscit
1
elur
i
lenim
Utrer
dcrra
e
11)sl1

## Folio 263 — 867984570:1021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EOM PR OB A T A,
Conclone ad ACademiam Oroniensem, habita in Tem-
Plo S. Petri ad Orientem, in iplo dic Paschatis,
AnnO1679; eodem Anno Anglice caita.
Nunc reddita Latine.
FCOr. 15. 20.
Xecos Egureprat En vexpedi, cnn  enCN CEVETO.
Christus suscitatus est ea mortuis, e primitiae eorum qui obdor-
mierunt factus est.
TTICC verbis (ne longa Praetatione vos derineam) Duo continentur, ex primariis Chri.
LLstianx Pidei Articulis; (huic Diei conveniences ambo;)
De Relurrectione Christi;
Fc nostrum ipsorum.
Prior, his verbis Christus suscitatus est en morcuis; Posterior, sequencibus, Primitiae factus
eorum qui obdormierunt. Duos ambos tuse prosequitur Apoltolus hoc in Capite: Frunque
praelentis Disserrationis noltrx ArSUIenCM.
Mechodum quod spectat qua utitur Apoltolus in his Arriculis comprobandis; Notandum
CA, Id moris esse Apostolo huic nostro (ue et aliis Scriptoribus Paeris) Panctas Dei Verica-
ces arguendo; Arsumenta tua, eorum quibuscum arguitur Principiis sire Conceltis, accom
modare: Oux quamris apud alios, quorum alia sune principia, minus forte fuissent vali-
tura; apud eos lalrem qui liaec admiterine, valida Forent arsumenta.
Id enim in aliis icem Scienciis omnino rerum est, non minus quam Machematicis; Ouod,
nili ex quibuldam Datis, (praetumpris, auc praeconcepris,) nulla Formari pocest Demon-
stratio. Nihil admictencibus, probari porest nihil. Oui ommino Nihil seic, Nihil doceri po-
cest. Rorum enim quae Scimus ope, docemur ea qua nondum Ccimus.
Obi cum sbeniensibus rem habuit (ACt. 27.) eos incirando ad Culcum Dei veri (Fa. M. 17 28.
Etoris caeli e terrae;) conceltis uritur quorundam Poetarum suorum, et speciatim Ara-
ti dicencis,
28 jd iy revos Eoxier.
Nam Bujus item Progenies sumus.) Non quidem ordinaria generatione: sed quo sensu
de Adtamo dicitur (Luc. 3. 36;) Adam, qui fuit silius Dei: (upore d Deo conditus.)
Acque ad cundem sensum intelligendum est illud Orphei,
DES ES aBTOZENS, Eros Euyora rarta rennla.
Onicus est, qui est suae orisinis (non aliunde natus;) arque ex Boc Ono oriuntur (PTOBC.
RETANEUE) omnia.
Ouamvis enim habuerint Fchniei Tuos Daemones Lire Deastros plures, auE DeOS Mediory.
mos, reculiaribus negoriis aHtignatos, (P an curat oves oviumque masistros; ) uE habent POR. virait
citieri Luos Sanctos Ancelosve, quibus Tua lingulis actignane munia; Cut qui Lquos, Oves,
Porcellos curent:) Atramen Onum prxe exceris agnoscebane Echnici Supremum Numen; ue
aui lic, Caper omnes, Supremus Decs (nurip onspior X. Puor ru) a quo Llumanum genuo, laliaque
omnia, d

## Folio 264 — 867984570:1022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
omnia,) duxerint crisine, ce qui propterea sie ab omnibus Cotendus: (Ouod Aristoteles
n libro De Mundo, late ploseguitur: Ostendens, Plura Divina Nomina nonnili Deum
Onum indicare, lub varia consideratione; iplasque Tres Pareas CBe, Vnius Dei, nOmen
Onum, pro remporis Praterici, Prasentis de Futuri diverlicare considerati.)
Duam conseguentam admitrit Aratus (eo loco quem citat PauluS)
E Lids aprcopicodum
Le jd ny revos cspdi.
Ab eo primum incboemus, spu lavocantes, ipsius enim sumus progenies. Ouibus alia
Tubjunsie multa quae huc spectane. Vide ad calcem hujus concionis, Srati verba.
A. 17 24. Ouorum summam recollisit Paulus (loco eicaco) quali ad hunc sentum: Ouod ipse Hun
dum fecit, omniaque quae in eo sunt: Quod Sic WIIe Dominus C.aeli e Ferrae; Ouod ipse
dat omnibus vitam, e halirum, es omnia; Ouod iple Ordinar acque Disponir, Tempora-
vers. 26. PersonaS, LOca; Ouod fecit ex uno sanguine totam sentem LTominum, qui habitent super
rola terrae superficie: eorum praestituta Tempora definiens, limilesque terminatos habitatio
nis eorum:; Duod in eo Livimus e Movemur e Sumus: Ouod non longe abest ab unoquo-
que nostrum. Ouodque proprerea (ic à nobis inguirendus e observandus.
Alque hsu satere Apostotus (quod rice postic ex his principiis) Duod nos, cum Divina
simus orieine proenati, reverentiores habere debeamus conceptus, de tam verendo Llumine
quam uc pucemus cum, (qui caelum terramque condidit) Templis hominum manu factis cir-
cumscriptum: Aut Crerum omnium omnibus lareitorem) humani cultus reive alicujus in
dicentem; Aut etiam auro, argento, lapidive (hominum arrificio e pro eorum imasinatione
sempto) assimulandum: Quodque nihil miri videri debeat, quod ipse, praestituto aliquando
die terrarum orbem sit juste judicaturus, per virum illum quem ad boc définiverit; de quo
fidem fecit omnibus, illum a mortuis susertando
Sic urique apud benienses arguit Paulus (ex eorum concestis, ab Arato recentitis,) de
Relurrectione a mortuis, hominumque fucura conditione.
Obi cum Zudaeis res agebatur, in Epistola ad Flehraeos (cujus Authorem fuisse Paulum non
dubitandum puto) a Fudaeorum Ritibus e Caremoniis veritatem arguit Docirina Christianae.
Ouxe quidem, apud Achenientes, argumenta Forene nullius ponderis; ut qui non magis ad-
2Gal. 4. 26. mictebane doctrinam Judaicam quam Chriltianam.
Deb 224. PATITErqUE, PTo alH ctacis Acalionibus, Feltimonia desumit ex Festamento Veteri. 3
aelob. Le. Novi Fectamenti doctrias Llacendas; et Speciarim (inter exteraS) ad hanc de Relurre
Puca Novant LLr m quae sursum est, indieat, per eam quae intra cst adumbra
c6. 20. ec tam; Flierosolrmam caelestem, pel Lerrestrem hanc: Caelumque ipsum per sacrarium ma-
ie nu factum, antitypum veri:  Sesumque, Mediatorem novi Fcederis;  Praestantioris fce–
Heb. 7. r. deris quam erat Molaicum illud, led ab eo indicari; s Sacerdotem in aeternum, secundum
IHeb. 7. 23. ordinem Melehizedeci, 8 nos  Pontificem maenum qui penetravit Caelos, Tesum silium
XHb. 7. 26, Dei, Der  Leviticum saber aam pexetisuratum; : Fsunc Onum, per eos multos; L Func
labe vacuum, per eos peccatis donos, Hujusque perfectam oblationem unicam, simul e
semet factam, per corum mulpabo, (Propterea saepius repetitas, quod fuerint imperfecta
3. et insufficientes;) n ujulque introirum in Caelum una vice, sessionemque ad dextram Det
per corum quotannis introitum i eorum sacrarium: Duo e nos introituri sumus, vid
Heb. 925. nova vivaque quam ipse pro nodis consravit: e duo scilicet praecursor pro nobis ineressus
est: a Factus Author alerna faus omibus auscultantibus ipsi. Fuit enim Lex (MO
3Heb. b6. 20. laiea) nonnisi Ombra sltu orum; Corpusque Christus. Sic urique cum Febrais
Duodque de ipso principalicer incellisendum lic, quod de Daride erpice dictum ctt, Non
uou  6. rectionem evinciF ex MOlIS FeLLIMO Cujus Scripta pro Auchenticis admiticbane Sactduexi
Mat. 22. 32. nelcio an e aliorum Prophetarum.)50 sum Deus Abrahami, Deus Isaaci,  Deus
COntEnIS ULIQue IBIACML VACLL CAtuS, proballe Fvistentiam Ahraham Tlaaci ee Ja
cobi, (quod Scilicet cunc Fariterint, quo rempore Deus hac Moti dixic) adeoque Ani
Duamvis enim immortatitas Anima, non lacu interre videatur Resurrectionem C. orpo.
(mulei enim ex Fchuets ratencus Illam admitilse, qui de Llac erane plane inscii:)
Apud Sadducaeos tamen e elac ralidum Arsumentum: Dui nOn nesAVerInE Consequen
tiam
Aari Ph.
Vers. 25.
os. 2
ers. 28
et
re). 24
ps
EHeb. 86. Ctione Nortuorum.
ECb. B
1
s
i. displat C a LLCDCaICd.
Hob
Col.
e(al. 16. 11. derelinques in inferno animam, nec fides junctum tuum sentire corruptionem.
tt Pecrussimilicer, cum sudais Fherololyma, At. 2.
A. 23. 35. Pariter, cum Fudaeis qui erant Antiochix in Pisidia, AT. T3. aroumentis aronie irretra
sabilibus, ex Teltimoniis e Verert Lelamento peciris, cerricudlinem Relurrectionis Christi
Act. 2. 29,
Nat. 22
utam esse morienti Corpori superstitem.
ld
Epleque Servaror noster Christus, Mat. 22. eum Sacaucaeis ditputane, Morruorum Resur.
Facobi, F. XOd. 3. AF, InGUIECMMUS, Sds, non est Deus morruorum, sed viventium

## Folio 265 — 867984570:1023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
riam Arsumenti,  Antecedentem. Adeoque (quod dicitur) securim adhibet arboris Ra. Mac. 5. 18
Fundamentum enim quo mcebatur eorum opinio (contra Returrectionem mortuorum) hoc
exatporiltimum, Quod nullum esse dixerint vel Anselum, vel Spiritum: (quali idem Putave. AH. L3. d
rint cum nupero lcripcore quodam ex noltris, putance, quicquid st, Corpus elle; e Sub-
stantiam incorpoream, Solacismum esse, seu Cioncradictorium in Adjecto;) es consequenter
ad hoc, pucaverint, non esse Resurrectionem.
Ouippe si iplis Pacis constiulter de separata Animae existentia; C’orporis cum illa Redunio-
nem non disticulcer admisiitene, juxia cum Pbarisaeis, qui (diserre dicitur) utrumque ad
miserunt. Et quidem urrisque hactenus convenisse ridetur, quod urumque pariter erat
vel negandum vel asterendum; nempe substantias incorporeas et Resurrectionem mortuo-
rum.
TdCQU UTSCE ArGUMENtuM PaulUS, FTebr. TF. Nempe, quod Abrahamus, d DeO evOCAtUS, Heb. L1. 8
ipsi auscultavit, neseius quo iret; hareditatem accepturus quam pollisitus erat Deus: ipse . 5 i
que cum Isaaco e Jacobo, cohaeredibus ejusdem promissi, commorari sunt in terra promis
sionis, tanquam pereerin, in Tabernaculis: Pxpectantes Civitarem fundamenta habentem.
Cpuca trmam Ctabilemque, non mobilem ee Auitantem ur crant ea cabernacula,), cujus arti-
fex e conditor sit Deus: Moriuique sunt, nondum adepti promissa, sed eminus conspicati
e per sidem amplexi, profitentes se bospites ee advenas esse in terra: sed parriam quarere:
non qualis ea erat unde exierant, atqui meliorem patriam, nempe caelestem: Quapropter non
recusavit Deus, dici eorum Deum: paraverat enim eis urbem. Obi arguie ApoltoluS, hanc
Dei profectionem Mlorum Deum eum esse, promistionem includere caelestis parria. Quod
Chriltus ante arguerat ex, endem profeltione.
Onando Paulus, coram Aerippa ReSC, rem eandem arguebat ACt. 26. non poruic caldem 1. 26. 2.
aropendi an sas arripere, quas apid fudaeos habuit. Non pocuie, apud cum, quali prO COn
tello sumere (indeque tirmiter arsuere) odderrier Veteris Festamenci. Ouod Aerippa Forre
vel non credebat, vel non protellus elt le credere.
Ouodque polt habet Paudus, Credis Arippa Rex prophetis: Scio te credere: RherOriCaM Vas. 27.
pocius insinvationem pucaverim, quam dircetam altercionem.
Ouod itaque primum aggreditur, hoc elt, ut rei Possibilitatem Tuadeac: Cur incredibile ras. 8.
judicerur apud vos, quod Deus mortuos excitet. (quod Deus ille qui Hominem primitus
ex Telturis pulrere ettecir, cundem ex eodem pulrere rerocaret: corpulque restitueret
quod aliquando Tuerat .
Ouoa li non eller Impossibile, non ipsi mirum videri debeat quod ab eo detendere.
EUT. Ouippe qui, quamvis non tuerit ex protelio Judeus, enarus tamen erat omnium apud rers. 3.
Fudaeos tum ricuum rum quaestionum: adeoque non pocueric ignarus esle, hanc non este no-
vam doctrinam, prius inaudicam, sed spem illam promissionis, patribus suis a Deo factae; Vers. 6, 7.
ad quam (promissionem) duo decim ipsorum tribus, nocte dieque Deo servientes, sperant per- vas. 2,7.
venire: e propierca, ommino immerito cum elle (ob hanc spem) à fudaeis postulatum.
Ouod poiuerit Aerippx quid insperatum videri, et quali ex improviso accidere, homi-
nem ipsum quod spectac Tesum Nazarenum de quo disceptabatiir, non negat Paulus. Imo
id iplum libi primicus accidisle pretitetur: It qui apud se Statuerat, oportere se adversus nomen res. 
Jesu Nazareni multa contraria facere; e quidem multa fecit; Donec Divina visione mo- Vers. 13
nijus erac (quam illetuse exponic) eam praedicare doctrinam quam ante tuerat persecutus. Vers 1 et
Ouod et deinceps fecit; Testificans tum parvis tum magnis, non aliud quiequam quam ves. 22. 2
quod Moses e Prophetae praedixerant fucurum: Nempe Passurum fore Christum, primum
que futurum ex Resurrectione mortuorum
REprOPterCa, id quod erippae videri debeat non incredibile, illud Fudaeis censeri deberet ras. ZI.
omnino verum; adeoque iptum, ab illis, persecurum iri non debere.
Ouod tanca cum evidentia dictum est Regi Acrippa, qui bene enarus erat Doctrinae Ju- vos. 3. 26.
daica, (quamvis Festo, harum rerum isnaro, viderecur Insania;) Pratque quae cum acci vas. 24.
derarres facti, cum temporis cam notoria, uE negaTi nOn POruerIE; (quippe, Novis, inquit
Paulus Felto, Reu Acrippa, haec ita esse; non enim hoc in angulo eestum est;) ut protellus vas. 26.
sic Aerippa, se proxemodum persuasum, esse Christianum. Ouippe res facti cum erat nOcO- ra(. 28.
ria; et Areumenratio tirma. Sic utique, de Relurrectione a mOrTUIS, arguIE PauLuS COTAM
Festo, et Aerippa RC8C.
In praesenti Capice, habemus Paulum, rem eandem arguentem, sed ex aliis principiis, 1 Co. 15
apud Christianos qui craul COe.
Non qualitota Ecclelia Corinchiaca de Returrectione dubitaverine; sed ex eis Aliqui
Duomodo, inquiE est quoa a duidam inter vos, non esse Resurrectionem mortuorum:
ras. n
Neque eriam tam videtur dubitalle de Resurrectione Christi, (qua ridetur rum temporis
Tuiste cam noca ut de ea dudiari non posset,) quam de Resurrectione nostri, iptam conse.
Duam
dici; et quali jneulum causae Decie.
quEAEC.

## Folio 266 — 867984570:1024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Quam eorum ( ue ridetur) nonnulli vel directe Negabant, vel Fludere Patagebane,
Aelu AIlegOricO exponentes; Puta, Sicue TIrmenaeus e Philetus, dicentes. Resurrectio-
nem jam esse praeteritam. Quali non alia Foret expeetanda Relurrectio, quam qualis ca CIy
de qua lognicur Paulus Col. 3. Si Resurrexistis cum Christo, superna quarite; Nempe,
Vt sint Peccato mortui, vivantque Deo novitate vitae.
Ntirum quidem merito videatur, eorum qui se Chrictianos protesti sunc, rexertum iri ul
Ios, qui canri momenti Chriltianae Relisionis doctrinam negarene, quam clt ea de Relurre
etione mortuorum.
Ac eo minus mirandum videbitur, horum Aliquos ex Rchnicilmo (non Judaismo) ad
Christianiimum jam nuper conrerlos, (apud quos res ea cum nora tuit pro eo quod cst
nune dierum:
Si consideremus; Eriam nunc dierum, (cum Relisio Christinna jam recepta CIF, e Per
terrarum Orbem propasata, per plusquam sexdecim annorum sccula;) rEDCrIanEuE apud
nos aliqui, qui (rerento Christianorum nomine) nullum non movene lapidem, labetactare
e (quantum in eis est) Subvercere, praecipua doctrina Christiana tundamenta; iplate
quidem Christi Dirinicatem; eju sque Sacistactionem Dirinae Sultuia Factam pro peccaris ho-
minum, (quo cardine cora versatur Chrultianilmi doctrina:)
Alii; qui Culcum Christianum, magna ex parce, in formam scenicam de ridiculas gesti-
culationes convercune, quales lunt Ponciticiorum ineprix plures, (magis abturda quam
sune modestiorum ex Echnicis:) Oui Caelum iplum ee Pursatorium licitane e venum ex
elat. 2. I. 13. PONUME; CaUPONANTES, nOn tam PecCatorum veniam, quam veniam Peccandi; (quati de
iplis dictum Fuerit, Scriptum est, Domus mea domus precationis vocabitur; at vos eam
fecistis speluncam latronum:) Tualque Lesendas tam ridiculis Cutterciune Fabulis, uE quae ar-
sumenta linc riro Lrhnico, Chriltianas potius rejicere reritates, quam hasadmictere Futiles
ineptias: Dum incerim absque omni scrupulo permiccune (modo in rem Tuam taciant)
Flomicidia, Lanienas, Proditiones, ACaltinationes Principum, Regnorum subvertiones et
Dellundationes, quae commentis fuis promorendis inserriane: Oualia quidem haud tacile
credamus eos iplos serio sencire licita.
Alii; qui Rilui exponunt et pro joco habene res Christianisini maxime serias; Calum,
Internum, Judicii diem, Immorralicarem, anima, ec quidem Exiltentiam Proridenciamque
esal. 43. 12. iplius Dei: quali vix uno gradu superiores sine junentis pereuntibus, nedum his, inte-
riOres.
Nec miremur tamen, tantam esse Satanx sive Impudentiam sive Verturiam, in (OE
se Formas cranstigurare pro Interni regno promorendo, quoc scluitae pro Romanenti.
Eoque minus mirandum erie (cum hxec ita LinE,) li Nonnulli ex his Novisiis Chriltianis,
de mortuorum Relurrectione (Corinthi) dubirarerint.
De his autem dubirancibus Christianis; proxime dispiciendum est, Ona methodo ulus
elt Apostolus, pro hisce conrincendis.
Non cum illis agic ue plane Scepticis, (qui nihil quiequam admitterent:) Nec etiam ut
cum Ethnicis, (qui nihil admirterene Sacrarum Scripcurarum, nihil vel judaicae vel Chri-
Atianx Religionis.) Sed nec uc cum Judaeis, (qui quamris fudaicam admiserint Relisio-
nem, non tamen Chriltianam:) Sed, ut cum Christianis. Adleoque tanquam pro concests
habet, quae apud Christianos in contello erane, laltem elle debuerune: Indeque disputat,
Quod ee hanc admittere debuerine, de Relurrectione, doctrinam.
2Cor. 15. 1. Fnarrat eis, Hoc illud este Pvanselium, quod illis Lvanselizaverat ipse; quod ipsI ac-
ceperant; in quo stabant; et per quod, si in eo perstiterint, salvandi forent
Duod hoc ipsis primitus tradiderat, eadem puta auchoritate Apoltolica qua reliquum do-
etrinae ChriltianX; quod non crat remere negligendum. Ouod pariter Fuerat ab ipsis ac-
ceptum: neque deberene illi (puerorum inltar) absque julta causa, ab eo recedere quod
Pano consilio jam admilerant. Quodque in eadem Relisione criamnum persistant, (’nulla
conspecta ratione cur eam delererent;) adleoque in hoc iplius membro perleverare debeant,
ut in religuis. Ouod haec fuerac nobilistima pars iltius quam expectabant Saluris.
Oroet authoritatem Sacrarum Scripturarum, (earum pura quae habentur in Veteri Le-
Rtamento,) quas admittebane Chrultiani juxra cum fudxis: Ouod Sacris Scripcuris consonume
erat, Christum pro peccatis nostris moriturum: Fildemque Scripturis consonum, quod sepul-
lus foret, tertioque die resureeret sclundum scripturas.
Orret authorirarem destium tide dignorum (quibus, in re Facti, non estet cur tidem
non haberent.) Cuippe, quoe ae uerac a Propheris praedictum, jam erat reapse comple
C. ijas erat Cepha de s Duodecim, (hoc ell, iplis eorum qui perllterent
Dollquam sudas, eorum unuS, dCKLeTaL.) Pisus deinde est plusquam quineentis fratri–
bus uno codemque tempore; quorum plerique fuerint jam tum superstites. Postea Jacoba
visus est; omnibusque spostolis. Olcimoque omnium, velus aborrivo, vilus ett ipsi P aulo
Factum urique nocortum erat, quod non poruerintignorare. Conspectum, aenicum, et
contirmatum;
Tim. 2.
. 18
am o
vers. 2.
vols. 3
vers. 3
cers.
rers
us. E

## Folio 267 — 867984570:1025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
contirmatum; pluribus temporibus, rariis in locis; Spectancium mulcicudini, atque ab ali
quammuleis pluries quam semel. Nec erit imaginandum, eos Omnes impoltores tuisse seu
deceDEOTES; auE dCcePEOS Omnes. Nedum ut conjurarione facta consenterine Omnesi
mundum luditicare; e prae exereris, lemetiplos maxime ridendos exhibere. SciploS expo-
nences, absque omni spe lueri, Persecurionibus, Martyriis, de mille malis; non tanCuM UE
omnium maxime impii, sed ut omnium stolidistimi; si non ea vera crediderine qua praedi-
Cabant.
Ouibus omnibus hoc etiam addam; Ouod hoc fueric ex protesso propalacum, et uni
verlo orbe publice declaratum, in erudito seculo; quo plures crant scriprores eximii,
Craeci, e Lacini; quorum opera eriamnum extant: Nulli tamen eorum, urcunque Christia-
nismo averti, id libi negocium fecerunt, ut iptam rei selta hiltoriam oltenderene ellé
Fallam.
Ouod tamen certo certius facturi Forent, (corumque maxime intertuit Sic FaCere,) l res
Facti non tam fuiller nocoria, et procul omni dubio manitelta.
Nec video, quomodo Fistorica narratio rei sectae, sperari porverit magis certa, quan
haec de Chrilti Relurrectione.
Ilud aurem cenue quod molici sune estusium quo sibi prospicerent adverlarii; Nempe, Na. re
dato praemio militibus, qui dicerent, venisse de nocte Discipulos, dum illi dermierunt, eum -12, 13.
que suffuratos; seiplum laris retiar, ee evidentiam rei contirmat. Cujus particularia tam
tunc obria, et a pluribus hac occatione nocata, ut eo minus sic mihi necellarium ea tulius
CnarTare.
Ouod ea res trerie ante suspecta, de quam ante metuebant adverlarii; (Nempe, ut vel
toret revera suscirandus, rel ur cale quid praetenderetur:) manitestum est ex eorum ColICt. Mat. 27.
rudine, de muniendo sepulebro, preillo consienato, et posita custodia.
62, 63.
Ouodque iplis magno toret incommodo li cale quid crederetur, asTIgnanE iP(I uE CauSaM Ya (. 69.
Cux hoc a Pilato Peterent; quippe foret (inquinne) ulimus hie error pejor priore.
Neque pucandum elt, hos, tam Colicicos, tam incerim nesligentes tore, ue calem rellene
cultodiam consticuere qui Forene obdormientes Omnes
Sed neque putandum elt, Christi Dilcipulos (ea qua erane condirione contticmtos, meti- Mat. 26. 31,
culosos, libique pocius fusa prospicere proctiviores, quam uc tale lacmus aggrederentur,) fol. 20. 19.
ausos este cale quid moliri quum tuerie Custodia consticura. Ouippe li serera tuerine cam
Tomnolenti cultodes Omnes; hoc tamen Discipuli praeseire non pocerant, aut praeridere, et
ne quidem suspicari, adeoque, quancum ad tale Facinus asgrediendum, tancundem Foret acli
Vigiles esent omnes.
Ficquidem si auli tuilsent id aggredi; tam magni sari avolutio (eui Force de milicum aliquot Mat. 27.
insidebane;) _ Corporis ablatio (cum aliis qua incidebant circumstantiis,). haud Potuerunt Nar. 16. q.
cam tacite perasi (Tinc omni Strepitu) quin custodum Aliqui crigilarent.
mina convolvendi, acque ordine disponendi, anrequam discederent; cum tuerine linsulis mo- Jol. =
mencis cimidi ne custodes erigitarent.
Quidquod, si cultodes rerera tuerint tam altum Popici, ut nihil horum excitaverit eorum
quempiam; quomodo leire postent, quis eum abstulit: Pollet quidem (quantum ad e05)
a morcuis Culeicatus resurrexisse, quod praetenderetur.
Duod erat mulio magis rerilimile, quam ur sic fuerit Furrim Tublatus. Ouxe res erat
tam ab omni probabilitate procul, ue Milices ipli, nili maeno praemio inducti, ee securi- Mac. 28.
tate facta de sua indemnitate, non ausi estene cale Mendacium comminilei, cam ab omni 12. 14
credibilicace alienum.
Fe quidem, daco quod ipsi sic puraverine, dixerintre; Nihil ulera Foret hinc interen-
dum, quam, Ouod ablatum sic Corpus quomodo ipsi nescirerint; ee, tieri forre pollit, ut
ipsis dormienubus, fuerit a Discipulis clam Tublatum. Quod nullius momenti toret, con-
era tor Testium disercum Testimonium, qui livum conspexerunt post Relurrectionem.
Acque in hac (qualis qualis tierie) Allegatione, videntur Milices, passive potius, le ha-
buiste, quam active; puca, pasti tunt (iplis non reclamancibus) Haec a Sacerdotibus dici. Yes. 12, 15
NEC TameN Ia TuerunE Plane cacici, quin ue cruperie reriras, non hac obltanco Subor-
natione.
Nam per illos icem innotuie, quod maenus fuerit Terrae motus, alque Angeli apparitio, ral. 2.
qui saxum avolvit; quodque ita territi fuerint custodes, ut facti fuerint quasi mortui, cum vers. 
aliis quae accedebane circumltanciis; AIque, incer alia, quod haec ipsi retulerint Sacerdoti- ros.
bus; quodque precio condueti fuerint à sacerdosibus ut ea dicerent (non quae scirene, sed d ras.
Qua erant e sacerdotious eadctt, duc lalem dici paterentur
Cercum isitur ett (Guacenus Loa narratio porest esse certa) quod (hac non obstante
LaVOTHaCIOHE,) Christus a moitas resurrexit. Quod elt membrum Prius eorum quae extribet
vertus C quem pr OCu S; nempe, quatenus spectar ipsius Christi Relurrectio.
Sequitur
nem.

## Folio 268 — 867984570:1026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
De Resurrectione Mortuoru.
Sequitur Secundum, quod spectat fiffectum illius Resurrectionis, in Resurrectione no-
strum. Factus est Priminae eorum qui obdormierunt.
cerit. 239. Vox Primicia est Mecaphoriea: Respiciens Oblationem Primitiarum in Lege T. ericica;
12. Tanguam Recornicionem, quod cora MeLISs Fueric Dei, quodque eam ex iplius Benignitate
acceperint IIII. Acque ex hac Prmriciarum oblacione, religuum MeNis crac in corum ulum
Rom. r2. 16. Sancerticarum, Peu conleeratum. (Furta illud ROm. LI. Si Primitia Sanctae, Sancra item
Fev, 22. 14. est Massa.) Arque hinc est, quodnon iptis licueri Mellis quicquam (panem, aristas to
stas, aut spicas virentes,) ante comedere, quam Primiriarum illam teciltene oblationem.
Similique allulione dicitur Cheitus, principium e primosenitus ex mortuis, Col. T. 18.
iterumque primogenitus ex mortuis, AVOC. F. 5. Nam ut Primitiae, vice toruS Messis; lic
Primosenitus, rice Fratrum omnium; erat Deo consecrandus; quo sus ejus ad omnes in-
HUCTCTUT.
Ouando autem dicitur, primiciae obdormientium; non ita intellisendum est quati dice
retur simplicIter à na Zu scor nenoumedicor, primitrae obdormientium, ut Fueru ille, primus qui
Col. 1. 18. Obdormiverit: SCd, en rerpeor ancexm (primitia ex mortuiS COrUM quI ObdOFMIEFUNE:) PrOUE
alibi dicieur recoTOONOS ex reupor prmoemus ex mortuis.
Ouippe voces illas in Pexru, en renpeer, incellisouc urrinque respicientes; cyyceran en ve
a 26. 23. Hecor, a raezu rir nmomdicor; A moriuis suscitatus est, prumitia (a MOrEuIS) eorum qui obdormie-
runt; HIOC CsF, PrimUS, quI RelursebaL, eorum qui obdormicrunt; Peu (ut ACt. 26.) rpco
2o5 e arascsccos verpcor, primus ex Resurrectione mortuorum, LEu PrInCepS eOruM quI linE re
TUTTECTUTI EX OTCIIIS.
Nec tamen, absoluse, primus omnium qui fuerine ex morre reroeati Legimus enim unum
kes. 17. a0 a Fha tuiste Luleitarum; alium, ab Flista. Ipseque ChrictuS exCILaVeTIE. Lazarum;
2 4a
aliosque aliquot.
Sed illi omnes ita suscitati (HNE, nE Forent iterum morituri. (corum. corruptibile non
induerat incorrupsibiltatem; nec eorum mortale, immorcalitatem.) Iple primuS eTAE quI
Relurrexit ad vitam immortalem.
Si dieatur, Fnoehum ita tuitte s transtatum, ue non viderit moriem: EL, S Fla corpuS
assumprum curru ieneo in caelum: Adeoque, jam anre Christi Relurrectionem, id obcinue
Fecn 5. 24. IIIIE illi quod cancundem elt acque Corporis Resurrectio, (suxta illud quod hic mox innui
ClT, B Non omnes obdormiemus, sed omnes mucabimur; ilem canet ruba e mortui excita-
buntur incorrupii, ex nos mucabimur:
5. Nolim hic dilpurare, quarenus pucandi sunc illi slacum corporis etoriosi obrinuille. Sed
quicquid id sic, quamvis hoc Tempore prius sic, quam Relurrectio Chrulti; crac lalrem Caus à
Polterius; ejulque Consequens d Ffectus.
Onamris enim, in Caulalitare Physica, non polTEK Rectus esse tempore prior quam Causa
Tua: Porestramen, in Causalitare Morah: Sepoce, quum Dissolvitur Debitum, Captirus li-
Beracur, LIxredtitatIS jus acquIrITuE, d actu obtnetur; incuicu Pretii a Sponlore poltnodum
Tolvendi.
Apoc. 13. 8. Aeque hoc sentu diei potest ChrileuS, Denus mactatus, jam inde a jactis munch funda-
mentis, APOC. T3. Salcem, nili illud a jactis munai fundamentis, non cam reterendum lE
ad mactatum senum, quam ad illud quod praecectic, Scripta in libro vitae. Duorum non sunt
scripta nomina in libro vitae (Aeni mactari) jum inde a jactis mundi fundamentis. Hloc eli,
Apoc. 17. 8. Duorum nomina non sunt scripta, jam inde a jactis mundi fundamentis, in Aeni mactati
libro vita. PTOUE Id REDCETO habemUS, ABOC. 17. Duorum nomina non sunt scripta in libro
vitae, a jacto mundi fundamento; omilla mentione mactati deni.
Sed quaecunque lic verborum illorum constructio, cercum ell, eficaciam morris dt relur-
rectionis Christi, cam rerrospexisse ad mundi primordia, quam prorsum ae mundi tinem.
Heb. TI. 5. Acque diserre docemur Fleb. FF. Per Sidem id accidilse, quod transtatus fuerit Fnochus
Vers
ne mortem sentiret. Nempe, per eam iplam Fidem, quam ante detiniverat ZIypostasin re
rum speratarum, ee evidentiam eorum qua non cernuntur: et Per quam majores obtinuerant
ob 10. 38. artestationem. Per eandem ipsam Pidem, de qua modo dixerat, Justus ex fide vivet; et Det
quam Nos credimus ad animarum Calutem.
Frat itaque per Pidem in Christum, qui Morcuus est e Resurrexit, quod transtatus fue-
rit Enoch ne mortem sentiret; paritex de Nos a morte suscitabimur ad vitam aeternam:
Adeoque Cbristas, Lalcem rirtualicer et efticacirer, utrobique Primitia.
Hlac aurem Primiriarum norio, taec duo innuit; Possessionem cantidem, et Zus ad reli-
Nom. L2. 1b. Quum. Si Primilia sancta sint, sancta est e Massa. Si jus habet DeuS ad PFIIEIAS, habet
 EsAICEM nacuTX eum srrhabone; quX et pars pensionis, e oblieatio ad reti-
guum.
Duodque
Apoc. 1. 5.
iC
d
EJoh. rI.
15
sers. 2
ers. 30
et ad Enceorum.

## Folio 269 — 867984570:1027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
De Kchurrcctiome rcorum
demus, suspiramus, Adoptionem expectantes, nempe Redemprionem Corporis nostri;
id
ipsum alibi rocar ille Arrhabonem Spiritus; (dui obsienavit nos, indiditque Arrhabonem = Cor. 2. 2L
Spiritus cordibus nostris: Icerumque, Deus est, qui nos ad hoc ipsum condidit, qui etiam de-2Cor. 5. 5.
ait nobis Arrhabonem Spiritus: Iterunque, Posteaquam credidistis, obsienati estis Spiritub Exh. L. 13
illo Fromissionis sancto, qui est Arrhabo haereditatis nostrae, usque ad plenariam Redemptio. 4
nem.) Primitiae Spirius quas tum acceperant, non modo Pars crat hareditacis perquilita,
red de Arrhabo contirmans pactum de reliqua post obtinenda
Acque ira se habet Returrectio Christi, ad nostram Relurrectionem. Non quidem ut res.
qua, jam absoluca, ibidem consisteret; sed, ut qua sequelam Post se traheret. Spem hanc Heb. 6. 19.
habemus (inquit ApoCtolUS) velut animae anchoram tutam e firmam, incre dientem ad id quod 2
est intra velum; qui Praecursor, Tesus, est, pro nobis, ineressus. Pro nobis, inquic, quali vice
noltra pollestionem nactus. EE Christus iple, Profeiseor, inquie, paraturus Kobis locum fob. 24. 2. 3.
(in demo Patris mei) ut, ubi ero P 80, ee Vos sitis.
Eaque aliera Phratiolosia, Primo eenitus ex morcuis, innuic plures secuuros; O1 fit col. 1. 13
ipse Primo genitus inter multos Fratres.
Cumque Fpaenetum appellat Paulus Primitias Achaiae in Christo; innuit ampliorem Rom. 16.
Mellem. Paricerque alibide Stephana
VOK Primus, cum sic Numerus Ordinalis, dici intelligenda est cum respectu ad Plures,
ordine SeCHTUTOS.
2COr. 16. 15.
Duo respectu Christus est Singularis, non aDDellatuE Apcororon Primogenitus, (ut HiC col. L. 18.
Primoeenitus ex morims; Led uororerns, Omeenitus, ex Patie
Ouodque, hoc in loco, vocetur Primitiae ex morruis, respectu habito ad ampliorem mef. Hol. 1. 6.
sem, maniteltum est ex verbis proxime sequencibus, ubi id Tusius CnarraCUN. QuiBC Wt per LCoL. 15. 20.
hominem venit mors, per hominem etiam venit Resurrectio mortuorum: Sicut enim in Ada- Vers. 21
22
mo omnes moriuntur: ita etiam in Christo omnes vivisicantur: Omusquisque autem suo or-
dine, Primitiae Christus, postea qui sunt Christi, in adventu ipsius.
Ouemadmodum enim ea in Actamum sencencia, Duo die comederis ex fructu istius arbo- Con. 2. 27.
ris, certe morieris, incellisenda erat cum respectu habito ad eos omnes qui Ipsius fuerint
per ordinariam Creneracionem:) Sic illud de Christo, Filius meus es, e5o bôdie re genuiu pe
quod de Returrectione exponitur ACt. 23.) Pariter atticic eos qui Christi lunt, (Per Rese. M. 13,3
nerationem spirieualem.)
EF Propcerea Fleb. L. ubi id ipsum ei icerum alcribieur (Ju es filius meus, eso Bodie te Nob. L. 5.
semui,) dicitur ille, non pororeris unisemtus, sed rpcororone primo senitus; (Duum induxit primo- vors. 6.
genitum in mundum:) proprer respectum hic habitum ad Fratres luos. Dui ob hane ratio-
nem lic appellantur: prone ibi post seguieur, Duam ob causam, non erube seit eos vocare Fratres. Pleb. 2. 21.
Acque hoc eo Fulius prosecurus sum, quoniam hoc est Apostoli inligne argumentum (ad
probandam Returrectionem noltram ex Relurrectione Chrilti,) quod Relurrexerit ille, non
uc sineularis persona: Sed, ut Primitiae eorum qui obdormierune: uodque, consequen-
ter ad hoc, illi qui Christi sunt, paricer expectene Cloriolam Cui Relurrectionem; Ouippe ut L Cor. 15.
sestavimus imarinem Terreni, (morrem nacuralem obcundo instar Adami,) Seltabimus 13.
etiam imasinem Caelestis; (Gloriola Relurrectione instar Christi;) Scientes fore ut qui su 2 Cor. 4. 14.
scicavit Dominum Jesum, nos quoque per fesum suscitabit. Ouippe Deus qui Dominum 1 Co. 6. 24
suscitavit, nos etiam suscicabit porentia sua.
Onum adhuc restat, idque non exigui momenti, ad hujus loci explicationem. Nempe
quod Apostoli arsumentatio tora (cum hoc in vertu, tum toto hoc capice,) extendit se
nonnisi ad probandam Resurrectionem Fustorum; non item Empiorum. Sic ucique dicitur,
Onusquisque suo ordine, Primitia Christus, postea qui sunt Christi; de eis qui non sunt Chri- L Cor. 15.
Sti, nihildieit. Irem, sieut sestavimus imaeinem Terremi, sestabimus etiam imaeinem Cae.
5. 45
lestis: quod non nisi de sultis incellisendum erie, non item de Improbis. Lrem, Seritur ras a
corpus vile, suscitatur decorum; quod non incelligendum erit de corporibus Impiorum.
Acque huc consentire ridentur Interpretes (d speciacim Crotius ee Fhammondus,) quod
haectoca distertatio incellisenda sic, non de Resurrectione Impiorum, led de Gloriola tan-
cum Relurrectione sultorum. FC, ubi dictum est, sieut in Adamo Omnes moriuntur, ita res. 22.
etiam in Cbristo Omnes vivisicantur; illud Omnes non eadem lacicudine incellisendum si
in duabus hisce clautulis: Sed, quod in clausula priori, exrendendum est ad Omnes qui sunt
Adami, omnes qui Adami naturam parcicipane, hoc est Omne Cenus Flumanum: in poste.
riori ad Omnes qui sunt Christi, omnes qui parcicipes sunt naturae Christi, hoc es Fideles
omnes. (Ouippe hr Soli dicendi sunc per Christum Tivisicati. Impiorum uique conusio
dicenda porus eltaeterna Mors. Proucipre Christus distinsuie, Joti. 5. Prodibunt qui bona Joh. 5, 25
Seerm in Resurrectione dua. Gut deromala eserint, in Resurrectionem Condemnatio-
nis.) Ouodoue qui hic instiruicur parallelismus, sic incelligendus Lit; Sieut qui Tunc in
Adamo Omnes in ipso Moriuncur; ita qui sunc in Christo omnes, per Chriltum Viriti
Cancur, (sustiticancur, sanetiticantur, et Salrantur. )
Locumque
Ouvdque alibi vocat Apostolus Primirias Spiritus; (Nos ipse qui Primitias Spiritus

## Folio 270 — 867984570:1028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Locumque hunc parallelum perhibet Grocius, cum illo Rom. 5. U+ per unam offensionem
nempe Adami) venis in omnes homines Condemnatio; ila per unam Justificationem (nempe
Christi) venit in omnes homines Fustificatio ad vitam. Obi per omnes homines in Priort
clautula, incellisit Crocius omne senus humanum; Der omnes homines in polteriori, omnes fi
deles.
Ochic sic sensus adaequatus ueriusque loci; Ot omnes qui sunt in Adamo, hoc Cst, qui
Adamo oriuntur, per Adamum moriuntur; sic omnes qui sunt in Christo, ipius Facti parri
cipes, per Christum justificantur, et per Christum suscitantur ad riram eloriolam.
Ouid igicur dicendum erit 2 Num, quod Impii non sine Returrecturi F AuE, quod Paulus
hocnesciveriti
Neuerum horum.
Ouod Empii sine per Chrictum Fuscirandi, docet ipse Chriltus, Toh. 5. Omnes qui in mo
numentis sunt, audient vocem ejus, e prodibunt; qui bona fecerint in resurrectionem VI
tae; qui vero mala eserint, in resurrectionem Con demnationis
Ouod hoc Pauius probe noveriu teltatur ipse, in sua ad Felicem peroratione, ACt. 24
14. 24. 24. (non ut suam Solius fidem, Sed ee majorum tuorum.) Sic, inquit, servio Deo Patrum meo-
rum, credens omnibus qua in Lesc e in Propheris scripta sunt: spem habens in Deo (quod
etiam ipsi expectant) Resurrectionem fore morcuorum; tum Justorum, cum Enjustorum
Ouo nihil dici poltet diterrius hac in re.
Onamvis enim Impii, proxter corum Impoenitentiam ee Intidelitatem, non truantur Be-
nesiciis Returrectionis Christi, in Resurrectione ad Vitam: Subjecti camen lunt Dominio
Christi (prour es ipse, mundi fudex,) et per Potentiam ejus excitabuntur ad Resurrectio-
nem Condemnationis. Quod quamvis non sit hujusce locinesotium quem prae oculis ha-
bemus; aliunde camen abunde contirmatur.
Ac quortum ergo, diceris, nihil de hoc habet Paulus hoc in loco, ubi tam copiole diste.
rit de Returrectione morcuorum e
Respondeo. Consideremus oportet Paulum, ut presse Disputantem: qui pro more (uo
cum hic cum alibi) acharet Pricte rei de qua agitur; cum quantum ad Conclusionem quam
duscipit probandam; cum quancum ad Popica, Peu Argumentorum sedes unde Tua delumit
Argumenta.
Ouastio autem de qua cum his Corinchiis jam disceptabatur, non erat, Ouid de illis te.
ret qui extra Christum Lune, nulla per illum beneticia expectaturi; (adeoque de his nihil
dicit:) Sed quanam illa sine beneticia, qua, qui Tunt in Christo, lint ab illo Dercepturi.
Inter qua, illud de Niterna vica consequenda est praecipuum; et, de quo ipsi dubicabant.
Hluic isitur quaectioni actaptat Argumenta Cua, (non illi alceri;) ea leligens quae, apud eos,
cenlerentur maxime ralicura. COmiltis aliis, led non rejectis.
Pariter ac nos, in Symbolo nostro. Obi Credere protitemur Resurrectionem Corporis e
Vutam Aternam; nullam Faciences mentionem de Nterna Morte, aut Impiorum condi-
sione Dolt hanc ritam. Verum hanc item Credimus; secundum illud Christi Mat. 25. Mi
bunc hi in Aternum Supplicium, sed Justi in Vitam Sternam.
Idem intinuari videuir (de Jastorum Returrectione haec incelligenda elte) in voce nonoa
2Thes. r. 26. pnpdicor, eorum qui obdormierunt; hoc ett, qui mortui sunt in Christo
Solet enim S. Scripcura Jultorum morrem non raro, delignare molliore voce Somm. a J a
Pi Res. 2. Zarus dormut, sed prosterscor ut a somno exeitem eum. Occubuit David cum patribus sivis
Obdormivit David e appositus est palibus suis.  Stephanus obdormivit. C F F (ver. 6. Mu
jus capitis) Visus est amplius quinsmid Fratribus, ex quibus plerique manent usque adhuc
a i. 7. 60. quidam autem obdermiverunt. (COntra rero Impii dicuntur perire, abscindi, descendere in
Arque in loco huic parallelo, LThCl. 4. exponuus, u morimi sunt in Cbristo. Noluin
dosienotare, fratres, de ers qui odadrmerunt, ut ne doleatis sieut caeteri qui spem non ha
dent. Nam, si credimus fesum mortuum esse e resurrevisse; etiam Deus ipsos qui obdor.
mierint in Jesu aaduc et cum eo. Nam nos vivi qui reliqui erimus in adventu Domini, non pra
deniemus eos qui obdermierint. Llam mortui in Christo resureent primum: Deinde nos, qui
reliqui erimus, rapiemur simul cum eis,  ila semper cum Domino crimus. Et quidem
HDC splo Capite, ver. 18. dilerre acirur, qui obdormierunt in Cihristo
Flinc est quod locus Christianae sepulturae, dici Toleat Caemiterium, nomnretor, hoc ett
Ban. 12. 2. Dormitorium, Seu locus Obdormiendi. Onde, in Resurrectione (prour dicitur DaR. 12.) que
Vers. 15.
Mat.
Job. 12.
Vers. 24
Ters.
Vers. 2
Pers. 2
. 15
pateum, cum aliis locurionibus curioribus.
1
=Thess. 4
dormiunt in pulvere, expersiscentur.
Sed ee ip(a voxernprat (in clausula priore) apte responet voci nenorpneteat  po
Ciore.) Nam erclecir (prima signiticatione) est Lpereefacere leu e somno exeitare; e cycierda
al expereesieri, leu excitari ex somno. Sic eisos crnceru en venpeis, a nopxi sur veaoiumesriar, est.
Christus

## Folio 271 — 867984570:1029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Christus expereefactus (seu excitatus) emortuis (quali ex Somno) factus est Primitia
LEX mOrtuIS) eorum qui obdormierunt; hoc est, corum mortuorum, qui mortui sunt in Do.
mino. Ouippe, de Talium Relurrectione, hic asit Apostolus. Aeque Sic alibi, Beari sunt Apoc. 14. 13
mortui, qui moriuntur in Domino.
Jam vero, quancum ad eos quibulcum dispurat; ea selisit Argumenta Paulus, quae sint
iplis (quibulcum disputatur) accommodara, (tam in hac clausula, quam praecedente.) Con-
liderandi sune urique hi Corinchii, ue Genriles Christiani. Oui Philolophiam Fthnicam
ance didicerane, ad Religionem Christianam nunc conversi, ejusque maximam parcem sune
amplexi: Sed de Relurrectione morruorum dubitabant; ut quae erat ab eorum Philoloptria
tam aliena
Atque hinc est, quod argumentis ucieur Apoltolus, d Relisione Christiana periris.
Si Resurrectio mortuorum non est, Christus quoque non est suscitatus. (Oux eltMateria L Cor. 15
Facti tam nocoria, acque cam ample actestara, ue de ea vos, Chriltiani, Aubitare nOn PO- 25. 16.
cestis.)
Duodsi Christus non est suscitatus; inanis est nostra praedicatio, inanis vestra fides: Ouin rors. 14. 17.
e, qui obdormierunt in Christo, perierunt: Reque nos item reperimur falsi restes de Deo, Vers. 18.
qui de Deo restisicati sumus, quod ipse Christum suseitavit. (Oux quidem consequencia, ras. 15.
omnino indiena lune, quae d quopiam admilta sinc, qui le Chriltianum elle protireatur.)
Et quidem, Si in hac solum vita speramus in Christo, sumus omnium hominum miserrimi. Vors. 19.
(Nos Apostoli, e vos Christiani; qui, ob hanc cautam, sumus mille malis expoliei in hac
rita; adeoque omnium hominum sulcissimi, si nulla foret in alia vica compenlatio.
Oux Argumenta omnia, quamris apud hominem non. Chriltianum riderentur plane lu.
diera, sunc ramen apud Christianum julti ponderis.
Et guidem, summa cum ratione, ad hanc formam arguit Apoctolus: Non modo, quia
perire Dispucancis opus est, antam captare, d veris Conceltis eorum quibuseum dispurac;
uc justis Fundamentis ralidi Arsumenti: Sed maxime, quia haec Tune Lopica maxime se-
nuina, in rebus hujusmodi dispucandis.
Cum enim Religionis Dogmata sine duum generum; alia, qux Pracurali Lumine inno-
reseant; Alia, quae ex Tola Rerelatione: Elaec Posteriora non postune tirmicer concludi, nis
ex admilla Rerelatione; per quam Colam pollune innotescere.
Ouod Deus sic, qui Mundum fecit; Ouod Deus hic Colendus Cic, eique Cummo jure ob-
audiendum; Idque tali modo quo relicipse praeltandum: Sune Veritates quae Nacura Lu-
mine postunc argui.
Ouod Humanae Animae sine Immorrales, et caduco corpori superstires; porest pariter
argui, magna lalcem cum Probabilitare, s non tanta Eridencia qua Scepricum obstinatum
conrincat: Dui capropier non rider (non ob detectum Luminis, Sed) quia Cilaudit Oculos.
Sed, De Sacra Frinitare doctrina; De Salure consequenda per Fidem in Chriltum; De
Resurrectione Corporis: Sunt res purx Fidei; carumque Certicudo non aliunde constare
potest quam ex Teltimonio Dirino.
Ouod Deus Possit Suscitare mortuos, nihilque Tuc hac in re cum recta Ratione Incon-
Eistens: argui pocelt irem Nacurali Lumine.
Sed, quod id Petis Facere; _ quem ad modum: non postumus aliunde cognolcere, quam
prour Ipse nobis Indicaric. (Nempe, vel per sciptum Immediare; vel Mediancibus illis
quos summa cum ratione puremus ab Ixso mistos.
Sic Chriltus iple, rem hanc cum Sadduexis arguendo, Frratis, inquic, neque Scripturas Mat. 22. 28
scientes, neque Potentiam Dei. Si Potentiam Dei Patis inte llexerine, de Possibilitate non du-
bicaltene, quin Sic csse poltir; acque, Sirice incellexerine Scripem as, pocuilsene inde didicisse
2
quod id certo foret.
Paulus icem, apud Aerippam Resem disterendo, Act. 26. Ouancum ad iplum Agrippam, A. 16. 8.
(qui Fudaeus non erat,) de Polibilicare arguic, Fequid Incredibile vobis videatur, quod Deus
mortuos excitet: Sed quantum ad fudaos (qui Scripcuras, quae tunc extabant, agnoverunE,)
urget, Promissionem Parribus suis a Deo factam: Ad quam Promissionem, eorum Tribus ras. 6, 7.
duodecim, nocle dreque perpeluo servientes Deo, sperant pervenire. Apudeum, qui Seripeu-
ras Verett Lettamenei o ddmictebat, concencus est arguere, Rem elle non Impostibilem;
non Incredtrem: Sed apcat sudaos, qui Scripcuras agnoscebant, arguir rei certicudinem,
Acque, in hoc ad Corinchios Capite, rem Forcius urset; proprer ulceriora d Christianis
Se Possibilicate aSuM Ab FIIe ad POIIE) Resurexit Christus; non est ergo res Impol. , cor. 15. 4
quodque ipsi ceneantur Credere.
Concella, quam d sucta lo.
Cbilis.
Rem Facti. (Resurrexisse Chriltum,) at St ab ipla rei Nocoreitate; e Leltimonio tOL
Oculatorum Testium, quibus non pollencipsi non habere tidem (Arsumentum maxime gC. vars. 5, 6.1.
huinum in re Facti.) Ouodque de Chrilto actu concixerac, non erac Impoltibile ur in aliis trac. 8

## Folio 272 — 867984570:1030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
De uanum (Quod illud revera Het) arguit a Dirina Rerelacione; Non tantum ut
IM Scripcuris cradica, a Mose _ Prophetis; Sed et ab iplo Cbristo, ejulque Apoltolis ab
ipso miltis.
Flt, inquic, Lvanseuum lud quod eso vobis Lvancelizavi, quod vos accepistis, in quo
adhuc statis, a per quod (si persevereris) salvandi estis
Neque elt hoc mei cerebrr tiomentum: Sed quod vobis tradidi, eeo prius accepi. HlOc est
(UE CaP. LY.). Accepi a Domino, quod vobis tradidi. Quodque ego docui, docuerunt reti-
qustorum, lecundum ea qua a Chrilto acceperant mandara. Tum eso, inquit, rum
Ouodli, ad reliquum doctrina Chriltiana, nostrum admisistis Pestimonium; non est eux
Tulpicemini nos hac in re praevaricaros elle, uc falsos Dei testes.
Sic arguens, apud Chriltianos, ex doctrina Christi; ue alihis apud fudxeos, ex Mose e
Prophetis.
Acque hactenus de Pextus Explicatione, de Doctrinis inibi craciris.
Seguitur; uc, Corollariorum instar, hinc oblervemus haec Fria.
r. Primum; quod hac Apoltolimethodus arguendi, nobis exemplo esse postir. Ouando
caerui Christiano (qualis hic est) Pradicamus; haud bene contulium elt, principia Chri-
Stianismi declinare, acque ad ea Polum diverrere quae ex Racione noltra, et Nacurali lumine
DEcunEuT: quali ad Echnicos, non ad Christianos, nunc habeamus conciones.
Religionis noltrae pars magna ex Divina Rerelarione dependet: Kc, quamvis rectae Ra-
cioni non lic concraria, elt tamen lupra rationem; qux lola Racione acucyi non pollet
ab(que S. Scripturarum auxilio, quibus concinenrur et conserrantur Rcrelauones ultae.
Viris Acheis, e Chriltianismo intensis, (lalcem minus tavencibus,) nimium graciticamur.
Thos. 5. 21. Quando (eorum carillis indulgentes:) non, tam (quod oporruic) quod bonum est firmiter
retinemus; quam (quali laxius renentes) Principia dispucamus; Cicali id OperIS jam a8a-
cur, ut Christianisni porius opud Rchnicos Fundamina ponamus, quam uc Aiditicemus cae-
cum Chriltianum.
euc. 6. 48. Omnino verum c, quod, in condendis xditieiis, magna est adhibenda cura, ur frma jacta
sint Fundamenta, ee bene collocara; secus enim eocum ruet Aiditicium.
Sed tempus aliquando elt, uc rehetis Principiis seu primis elementis doctrina Christiana,
ad Perfectionem feramur, non jacientes continue Fundamenta, led jactis superinstruentes:
ecb. 5. 12. Ne Limus D uerorum inctar, ut cum pro temporis ratione doctores esse debeamus, opus sit ut
jam doceamur quae sint elementa principii eloquiorum Dei; e Lacte potius nobis opus sit
quam solido cibo.
Rcquando aurem erit tempus illud, sI, Post Sexdecim annorum centurias (de quod ex-
Currit) quibus receptus est Chriltianilimus, eriamnum permitramus ipla Doctrina Chriltiana
Nom. 14. 1. Fundamenta, haberi, pro dubiae disputarionis materia.
Si, prae nimia scrupulolitate. (pro lacistaciendis eorum Carillis, quibus non cupiune ipli
ut Pacistiat,) perpecuo luftodimus iplum Fundamentum (lub pratexeu exammandi, vel seru-
tandi;) magis Debilicamus, quam Ctabilimus, A diticium. Tultar illius Aditicacoris Culri
enc. 14. 29. (de ludibrio habici ) qui postquam posuerit Fundamentum, non potis est perficere. Semper
Tim. 3. 7. discentes, sed ad coenitionem veritatis nunquam perventuri.
Fixistentia, cFroridencia Det, Sactacum senpulatu (ut Verbi iplius ICripeI) AuIHO-
ritas leu auderria; Christi Dirinitas, eju sque Incarnacio; Pacistactio Divinae fulticix ab iplo
facta pro peccatis hominum; Salus noltra per Fidem in illum obcinenda; Sanctimonix ne-
celtitas, vitxque pie instiuenda; Immorcaliras anima humana, de Corporis Relurrectio;
Judicium supremum olim lucurum; Caelum Pis, Internum Impiis, deltinacum: Sunc do-
étrina Chriltianae Fundamentalia, jam olim probe ltabilica.
sal. 21. 3. SiguI lacacant haec subvertere Fiundamenta: non elt cur nos eis catenus indulgeamus, ut
pro Dubiis admictamus aut Lucerris, quaecunque lusillane ips: Sed, Veritari firmiter adhae
rov. 2325. rendum: Rerimenda est formula sanorum sermonum, ut quae dudum tirmata est de Stabi.
2Tim. 1. 13. lTa: Quod si quis videtur contentiosus esse, nos (inquir apostolus) ejusmodi consuerudinent
Si nova poltulane illi Miracula, e scerelationes novas, de eo quod ante sutticienter tue
ric Revclacum et Contirmatum: Doce es Chriltus (in parabola de P azaro, et gulolo Di
vite,) Mosem habent e Prophetas; auuut e0s. (EF nos insuper habemus Chriltum, ejul
Que APoltolos.) Si eos non audiunt ne quiu n persuasi forent si quispiam ex Morruis resureat.
sam vero, si Miracula illa et Rerelationes, quae conciserant tempore Motis et Propheta-
rum, iplis lutticere censenda sunc qui vixerinc aerare Christi, (ueur non aetate Molis rixe
FInC:) mulco magis ea quxe porro concigerune Chrilti de Apostolorum, sufticiant eis qui
Noltea erare virunt. Er quidem, si E videntia sufticiens (quae apud virum fobrium, et do-
ceri rocehitem, eller ralicura ) apud eos non praeraleat; neque persuasi forent, si id concin-
Lton
ras. 1.
(ars. 13
illi, ita praedeamus, eo ita vos credidistis
Heb. 6. 1.
2Cor. 11. non habemus neque Lcctesia iet.
Lu
5. 32
perec quod jam ipti postulane.

## Folio 273 — 867984570:1031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Non risum est Domino noltro, Scribis dt Pharilais graciticari, quandocunque libuerit Mac. 12; d
ipsis, de novo sienum dCcelo postulare: Sed remiteic eos ad sienum Jona Prophetae.
Eac. 16.
Nec est cur debeamus nos PerpetO, Marsaritas nostras coram pereis projicere. Sed, (Polt 1, 4
competentem indicationem) neglisendi sunt aut rejiciendi; ut qui line ad ronalemprro suo ipso. Mat. 7. 6.
rum judicio condemnati. Quorum erroris cauta non cam in Inrellectu Lita elt, quan in V0. FI. 3. 10n
luntate: Neque proprer defectum Luminis, sed propter Obstinaciam (uaM.
Nempe, quoniam ipsis non visum est (ROM. L.) Deum innotitioretinere; ideo est quod Rom. 1. 28.
Deus eos tradiderit cis acturuor voor, in mentem judien expertem, ut facerent quae non conve-
nirent. E.x Voluncaris Obllinacia, processic Incellectus obtenebratio.
Neque erat, quod credere non potuerint, Led, quod amplecti noluerint veritatem, (2. Fhes.
2.) Propierea quod Amorem Veritatis non receperint ut Salvi fierent; ideo permittit eis 2 Thess. 2
Deus Ffficaciam Deccptionis, ut credant mendacio; ut Damventur illi omnes qui non credide - 10. 11. 12
rint veritati. Ouia non Amabane id quod oportuit Credere, permisie Deus ur Crederene quod
Amarent. Ouia non Placuit eisu Credere Vericari qua Forenr Salvi, permilic eis uc Crede
rent Mendaciis quibus Damnarentur.
Praedictum est, Fxtremis temporibus fucuros Errisores, in suis ipsorum cupiditatibus in- 2 Pct. 5.
cedentes; e propterea ludibrio habentes pellicitationem de adventu Domini. Llomines mente  n
corrupti, e propierea rejectanei circa fidem. Errisores e insomniatores sceci, qui ideo non ore- Jui
Mess. 2
dunt vericati, quoniam impietate acquieverunt eaque delectarentur: Oui non tam de vericare)
ec. 3. 10
Dubitane, quam Carillantur, ad suam ipsorum perniciem.
Contentiosis, inquit APOTtoluS,  non obtemperantibus veritati, sed obtemperantibus in- Nom.
justitiae, (qui animo conrentiolo ee retractorio contra veriracem lulticienter paretactam ca.
villantur,) Fxcandescentia ac ira. Quodsi rectum est L.vanselium nostrum, eis qui pereunt
rectum est; Duibus deus hujus seculi excacavit mentes.
2 C0r. 4. 5
Fieri quidem porelt, ut Ineenii res habeatur (non Prudentiae) apud homines Proßio-
t0s (quibus Acheismus es Peculancia habentur pro Ingenio) poste facete loqui, d speciose
cum aliqua reri similicudine,) contra res eas quas communis ratio humani generis pro e-
ris haber. CFltque omnino facile, ci qui se pacieur impium et prophanum ellé, lic cHe
facetum.) Sed Paulus APOstoluS, veriori charactere designat raliter taCCtOS, (ROM. T.)
8.
oasmortes eiras oipoi Ecoperdnou dum se perhibent sapientes esse, facti sunt Stulti; dum vicleri Rom. 1. 22.
veline inseniole Faceri, exponune rerera Sculciriam suam. Idenque (1 Fim. 6.) rem eam
ad veras iplius caulas reducit, Superbiam ee Ignorantiam. Siguis (Etces SiSamanci) contrarra a Tim. 6. 2.
docet doctrinam, e non accedit sanis sermonibus Domini nostri Jesut Christi, eique quae (e- 4. 5.
cundum pietatem est doctrina; renqora instatus (insul(uS) est, nihil sciens: dtid voocor eset
Eyrioeis ny Noyoaxias, se d insaniens seu detirans circa quaestiuneulas, e de verbis contentiones;
ex quibus nascitur invidia, lis, maledicentiae, suspiciones malae, perversae exercitationes homi-
num mente corruptorum, es qui privati sunt veritate, (Bncoenuia ny 2Pg 2)AXpCaI SIPdappicoV
ror vor ni ancsepnuticor 8 aandeus, blasphemix, per ver Ia diAEFTALIONES HOMINUI MENLC CapEOTUM,
et delticurorum reritate;) a talibus secede.
Dum id aximus ur calibus suaceamus (quibus jam stacucum est non Fore persuatos; ) metu - 2 Pet. 3. 5.
endum elt ne prius scrupulos injiciamus aliis, qui sune animo minime malo; quam ut eis
Patistiac qui Punc Z olentes ienari.
Neerrate (inquic ApOltolus) commercia prava corrumpunt bonos mores.
despor ndu zena quiniar nenat.
2Cor. 15.
Seu (ut Fammondus incellectum malic) bene moratos homines, seu homines vonis moribus. In Para-
Fujusmodi disserrationes malae (quinias ranai) apEx Cune Seducere Xonsa idu Bene moratos 10. Novi Tosta-
mines, e deceptutaciles. VE TIE zensa non (quali er Sia Svoir UE LOgUUnEUE) idem ac Xpn- menii.
sondes seu condas, homines simplices, ec non malo animo, quibus facile imBOnATT. ParIEF
ac in illo alcero (Epimenidis) versu,
Epnres aet aevsam nare duxia, rascers apyai
Fit. 2. 2
Obi, rasepes aezais dictum volunt pro raspipapron hoc est Culones. Cretes semper mendaces Canterus.
sunt, malae ferae, e ventres pieri, seu porius eulae dediti.
Carendum isitur est ne cum hujusmodi hominibus, qui Christianisini principia subrer.
sum cune, commereia Faciamus, seu omnius colloquia Pamiliaria (uE Lva cum Serpente.) Sed Gon. 3. 1,
Potius, (ut docet ApoltoluS,) Sunc acriter increpandi, ut sint sani in fide: O5 illis obturan- F.1. 2. 13
Vers. 21
dum, ne rocas domes subveriant; Ot non amplius procedat eorum amentia.
FI. Secundum illud quod hic obserracum velim, hoc est, Ouod haec de sloriola Retur-
rectione Promillio, non Nos cancum (post Chriltum natos) spectat; Sed Patres etiam qui
ance Chriltum rixerint.
Non purandum est quod ipsi de rebas tantum Temporalibus tabuerine Promilliones, (9yod
im
quidam Luspicaneur,) Led de Acernis etiam. Christus Primiria Factus cCt sor venorun edav, e0- L Cor. 15.
rum qui Obdormierunt, (de praeterico) non minus quam eorum qui obdormituri erane, de 20
tucuro.
Verum quidem e, quod Msterium ilud quoa abscondicum erat à seculis  acaribus, cat. 1. 16.
nuInE

## Folio 274 — 867984570:1032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Ex. L. 9. 1a. nunc patefactum est fanctiS; Ruibus voloit Deus nocum facere, quae sine Ddiviciae storio si pa
jus mysterii; spes illa gloria. Nempe, nunc magis paretactum elt hoc mysterium, et ple
nius declaratum, quam ale LVeraL. EItque Chriltus, melioris faederis intercessor (quan
erat illud MOTiS) quoa astantioribus promissis sancirum est: Praestantioribus quantum 2c
modum adminiltrationis, et Patefactionis claritarem; sed eisdem quancum ad substanciam
b. 13. 8. Christus, quancum dd  Beri e Bodie idem est  in aeternum. Fadenque Fides est
per quam Majores bonum nacti sunt testimonium; exacque Lnoch transtatus ne mortem sen-
Heb. 10. 59. Tiret; per qua Lo ermmnus ad animae salusem. Paulusque probar, Rom. 4. Nos per fi
4 16. dem justisicatos esse, C quod Abrabam e David sic erant fust ificati.
12. 25.8. Neque crathoc incognut Ecclesia fudaicae. Ouamvis enim Sadduraei necaverint esse
Resurrectionem; erant cauen in hoc lingulares: Pharisai id professi sunt, cum sudaorum
Joh. 5. 39. reliquis. Scruramum Scriptutas (inquit Chrictus) nam inde vos speratis habere vitam aeter-
17. nam. Quod etiam Muliertbus nocum eracu rellante Marcha, Joh. 11. 24. Seio quod resurset
id. 25. 8. Paulusque passim, et Mose e Prophetis; ee a Promissione Parribus factam arguie Rfur
ipleque Chriltus, Von Returrectionem suam, primo duobus Discipulis Fmaunta prosi
 a ciscentibus, deinde ips Ondecim TLierosolyma congresaris, arguit ex Mose, Prophetis, e
Tlalmis, rotaque Scriptura: Oporruisse Christum pati, e resureere à mortuis tertio die
ejusque nomine praulcatum iri paenitentiam e remissionem peccatorum apud omnes sentes
que, jam ante, sacludeais probarerat doctrinam de Resurrectione, ex eo quod Mos
elserat DeUS, Leo sum Deus Abrahami, e Deus Tsaaci, e Deus Jacobi; quodque ideo
Ttraverint, quod non sciverint Scripturas nec potentiam Dei. Oux non dixistet, LI, de Re-
Turrectione doctrina, non Fuisset eradica in Seripturis qua tunc erant; hoc elt, Scripturis
eteris Lestamenti.
Adeoque Sociniani, (dt Siqui alii de hoc dubitant,) etiamsi non admiserint Chritum
elle vere Deum; li saltem admiterint cum elle virum Bonum, aeque Prudentem, (qui vim
Arsumentationis intellexit, e qui nollet ipsis, data opera, imponere,) necesse elt ut Farean-
tur doctrinam de Resurrectione, in Scripturis Vereris Pestamenti fuilse traditam; (quippe
cerrum est Christum sic arguisse;) adeoque Promictiones Parribus factas, non de rebus tan-
tum Temporalibus tuille tactas, led de Vita Aiterna
Pollent pari jure praetendere, Minas illas Adamo tactas, Duo die comederis ex eo, mori-
endo morieris, de Morce rancum Temporali dici; (aEque TUI CCxLE DeUS non BraviOreS PC
nas infligeret quam Fuerat minatus:) cum tamen S. fudtas nos doceat, quod ipsi qui jam
sud. v. 7. anre Chriltum rixerunt (non minus quam qui poltea) isnis aeterni paenam sustment.
TII. Ferrium illud ee postremum quod hic obserrandum innuebam, hocfest, quod Pra-
mia e Panx, tuturae Vicx, nos spectant, non tancum ut in Personali (ue loquuntur) ca
pacitate: led ur in ltatu Politico, _ Relarivo; proue incorporati lumus in Regnis, Ciricari
bus, t’amiliis, aliisque Societatibus.
2Cor. 5. 20. Nos omnes enim comparere oporiet coram cribunali Christi ut percipiat unusquilque se
cundum quod fecerit in Corpore, sive id bonum sit, sive malum. Ouodeunque, inquam, la
etum est in Corpore, in quacunque C’apacitate.
Objici Forre posse non ignoro (e quidem objectum este,) Regna, Civirates, et Corpora
Polirica, non esse in ea capacitate returrectura; adeoque non polle in ea capacirate vel pu-
viri vel remunerari. Et propterca (quod hinc interre satagune,) cum Deus non minus
teneri censeatur peccata Socieratum punire, quam lingularum Personarum; ceneri videa
tur, in hoc Mundo, punire peccaca Socieratum (carumque bene facta remunerare;) Cum
id in tuturo seculo tieri non postic.
Verum hoc Argumentum mihi videtur plus inseni Faceti atque Rhetoricae lapere, quam ved
losicae vel Colida Lheolosia; Poriusque Poemaci Panexyrico conrenire, quam Conciont
Theologica.
Nam eadem rarione, non minus diceretur, Peceata Parris de Filii, Domini de Servi
Mariri ee Oxoris; punienda semper elle hac in vica, (de in hac Cola;) Ouoniam, in RC-
surrectione, nequé uxores aucunt, neque nuptum dantur. Ouixpe cellatura tunc sunc relatio.
nes Occonomicx, non minus quam P’olitiex
Si dieatur, Flas esse Relationes lingularium Pertonarum, (non Societatum,) Doltuntque
Dropterea in his Personis puniri.
Dico; Hoc rei statum neuriguam mutare. Nam, praeterquam quod hoc non sicuniver.
 retum: (POreICet GuS Lacer esse plurium Laberorum; concraque tamiliam COTaM
enod. 20. 5. Deceare, posterolque luos id tertiam usque ex quartam generationem: Poreltque quis essé
plurium dervorum Dommus, Coulaque torum s’amulirium pacarc: Poreltque quis esse Ser
rius Socieratis, non ulteus quam Cinsularis PersOnE.
Dic
e
rerum Promiltarum.
Act
Sitt. 24. 14. in Rejurrectione in ipso die postreme
Act. 26. 6. rectionem a mortuis
Con. 2. 17.

## Folio 275 — 867984570:1033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
De Resurrectione Mortuorum.
Dico porro; Siqua vis est in hac exceptione; hinc pariter concludamus, Reges quideM
utpore lingulares Pertonas) in tuturo seculo puniendos (ee quidem Aiternis paenis) ob
subditorum luorum Laesionem vel Opprectionem; Led Faederatos Ordines (in Aristoeraria
in hoc tancum seculo (de poenis temporalibus) quoniam hi sunt Corpus Collectirum.
Acque hinc pariter lequeretur, Ouod Procissima Plasiria Socieratum, Tunt uno faltem
sradu minora, quam Ponciticiorum Peccata Venialia. Neque dixerint credo Jeluitx, tocam
ipsorum Socierarem (in ea capacitare) punicum iri (sire in Crehenna are in Pursatorio
ob quancacunque Hasiria ab ipsis ne Socierate commilta: Sed peccata Venialia, lalcem in
Purgatorio puniri polse, si non ex in Gehenna.
Cuidquod, hracratione, Peceatorum pars maxima, ee quidem Atrocisimorum, manerent
quantum ad tucurum seculum) impunica, (ee bene facta non remunerara.) Nam Actuum
humanorum pars maxima, (maximeque notabilium,) sunc hominum in Relacira capacitate
consideratorum; (ue sunt Parentes, de Liberi; Domini, de Serri; Mariti, _ Oxores; ami
ei, Inimiei; Vicini, Pereorini; Paltores, Populus; Principes, et Subdiri; Societares, alii
que urcunque adunaci;) Non lingularium hominum, in versonali rantum capacitare consi-
deratorum.
Addo; quodqu hac ratione, nulla Deceata Socieratum condonari pollent. Non enim 5o-
cietates, sed Singulares Pertonx, recenerantur  in Christo credunt, absque quo, nulla est
reccatorum Remiltio.
Dicoisitur: De Socierates nil aliud sime quam singulares Persona lic Sociatae; sic Socie.
tacum Actus, ee hominum sic Relacorum (in Relacira Cua capacitare,) sire boni sire mali:
Tunc rerera (acque a DCO SIC repuTantUT) actus particularium Hlominum (sic Relatoarum.
de Sic Consociarorum:) Suncque, in his Lominibus, vel puniri, rel remunerati, (proeorum
respectire condirionibus,) sire in hoc, sire in fucuro seculo, live etiam in utroque.
Sodoma e Gomorrha, e his finicima Civitares, dicuneur, ienis aeterni paenam sustinere; fud. .
cum linc sereca Fhominesistarum civitasum qui Lic sultinene.
Verum quidem est, quod Deus, hoc in mundo, non raro punit hominum peceatas tati
modo qui bene consruit illi CapACItatI qUa BExPEETANEUT; (DUIa, DeCCata Patris, DEr MOT.
rem Eiliorum, auc per filios rebelles, aut inforcunatos; peccara Principis, per dominiorum
desolationem, aut deperditionem, auc subdicos rebelles; peccata PopulI, per communem
aliquam calamitatem, qua sontes pariter ec insontes pereunt aue dura patiuntur;) acque
hoc pacto, innuic quodammodo (rire considerantibus) Deccatum ipsum quod sic punitur.
Ac non ita semper tacie: (Peccatum Parentis, puniri porest manu Masiltratus: e Pec
cata Principis, manu Prodicoris seu Perduellionis, quem ille nunquam laelerit:) multo mi-
nus putandum est, oblisari Deum sic semper Facere.
Ee quando lic facic: non Ideo Facit quod non aliter postie peccata (taliter relatorum) pu-
nire: Neque spectandum hoc est ut talium peccatorum Adaequata Pona; Sed ejus Pars ali-
qua: Cujus pars longe grarior sic illa fucuri seculi
Fx quamvis peccata hominum in Socierare conjunctorum, reputari Coleant, humano ju-
dicio, uc junctim facta, (quibus innocui cum nocuis implicaneur, et una perpetIUnEUT; ) 2
F.C tamen . Fudicium Dei secundum veritatem.  Distincuit ille inter Justum es Improbum 
in mixta Societate. Justo, clementer Parcit; Faltem eum beniene ssstieit, bono suo; (d Ac P
e
19
domino erudimur, inquic Apostolus, ne cum mundo condemnemur.) Impium Punit, DOena 1 + Cor. 2F
proprie dicta. (Secundum illud Abrahami, ne Justum perdat cum Improbo.) AEque In. 3
ter ip(oS Vocuos, distinguic, Ruis, ee quatenus; unicuique rependens, pro mentura delicti lui.
Gen. 18
Non aurem hoc ita lemper FE hoc in mundo, (ubi nonnunquam fres indifferenter omni. Céccl. 9. 2
bus eveniunt; idemque eventus est justo e improbo; aut etiam, aliquando, s justi sunt qui- e Ecol. 8. 14.
bus obtineit secundum opus improborum, es improbi quibus obtinsit secundum opus justorum:
Sed salcem, nocabili b illo die; nempe: in dic ira, e patefactionis justi judieit Dei; l 2 Thes.
quando L readet uniciique secundum opera ipsius; quandol omne opus adducet Deus in ju- nom. 2. 5
dicium (cum omni re occulta) sive bonum sive malum
KVerS. 6
In illo die, Sencencia illa, in Tre maleduti, F surivi enim e non dedistis mihi quo vesce- l Ecd. in.
rer, Sitivi e non dedistis mihi porum, Aierorus e in carcere e non invisistis me; Pari  Mat 25
narum.
4
Fustum est apud Deum (inquic APOstoluS) afflictionem eis retribuere qui vos asslieunt, o2 Th.s. 1
sire Societaces linc, lire lingulares Pertona,) e in illo die; a quum patefiet Dominus Je. vos e
sus de caelo cum iene fammante, instisens ultionem eis qui Deum non noverunt, neque au- q Vas. 7.
sculeant Fvancelio Domini nostri Jesu Christi.
Dicirque dilerce sudas Apoltolus, Sodomam e Gomorrbam e finitimas Civitates (non r Jud. v. 7.
minus quam Cingulares Pertonas) ienis aeterni paenam sustinere.
CMar. XI.
paq CM, (Enprobrans Civitaribus in quibus editae fuerant plurimae virtures 20. 21.
ipsiuis,) dicie iptis Chorazin, Desbsaidae, e Capernaum; cilque contra quas excusserint  a 10
Discipali 11. 1m 12

## Folio 276 — 867984570:1034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Resurrectione Morcuorum.
Discipuli pulverem pedum suorum; quod tolerabitior erit conditio T yri e didonis, dodoma
que  Gomorrhae, in die judieii, quam harum Civitatum. Aque ru (inquir) C’apernaum,
quae es usque ad caelos sublata, usque ad inferos deprimeris.
Ouodque de Civitatibus dictum est, paricer obtinet de Regnis, Gentibus, Oppidis, Fa-
milis, aliisque Socieracibus.
Multa sune Contilia Practica, quX ex hac, de Cloriola Returrectione ad xeternam Vicam,
doctrina, deduei potene.
Pet. 3. 11. VE est illud S. Petri, Cum haec omnia dissolvenda sint: Quales oportet esse nos, in omni
lancta conversatione e pietate; Fxpectantes e properantes ad adventum diei Dei.
2Cor. 7. 2. Acque illud S. Pauli, Las ieitur Promissiones cum habeamus, dilecti, Pursemus nos ab
omni inquinamento carnis e spiritus, perficientes sanctimoniam in timore Dei.
Illudque quod habetur ad tinem hujus Capitis, Lraque, fratres mei dilecti, fiormi este, im-
mori, semper abundantes in opere Demini; Seienles, laborem vestrum non manem este in
B2 Cor. 4. Sed tempus jam non suppecic hisce protequendis.
2os. 2. a Ipse autem Dommus nester Zesus Christas, ac Deus pater noster, ( qui sascicavit
Jesum ex mortuis,) qui dilexit nos, deditque consolationem aeternam e spem bonam per
ea 2. res eratiam; console corda nostra, stabiliatque nos in omni sermone e opere bono; a Confirmet
rim a. servelque nos (dulpatos) ad caeleste reenum suum,e eloriosum adventum maeni illius
. 13. Dei C Servatos nostri, fesi Christi; s qui transfieurabit corpus nostrum humile, ut siat
Phil. 3. . 2. conforme Cor po suo elorioso, per efficaciam illam qua posest etiam subjicere sibi omnia. 8 C ui
EK NIOS aerorodes TOV SdEXOT aVosS Ecop
AeErTOV. Mescii Se AIos naou pdi aegyai.
Präa d’ardpccor aropat. uEsi SE Danaosa
Rai nepiies narin se aIos nexenuda narrs.
T8 jd ni geros Eoxer. O S nIO avDeCVXOIOI
Resiae ompcaires naies d’S épyor Ecipe
MIperiOnCON BIOTOIO Neyet S Or BCdNC délon
Buot Tes ny paxennor neget d dr. N Etet Copet
Rai eura quecdoum ny srquara nerra 
Adros Id rà re onuar er sparco eshecEers
ASea Blaneiras. conmloro d cis EraUTor
ASEpaS. ot NE paNISC TENYa onpairoier
NVdeo copacor. oppa Et navrra qucorta
Ted puraci ecoror r nai JsaroV Enconorta.
XaipC LId  ueza Doduie uey ar dpcoo 
Euot  idi asEpas ciXSIr
Ei deus, cuzoudco renuneare ravar aosne.
Co. 15.
2Thess. 2. Domino
2
cim. 4 sit etoria in secula secutorum. Anen.
Arati Laa. ut LYInBEpIO.
Idem Latine.
A symmo (res justa )) Deo nos incipiamus.
Tlunc, homines, indictum haud permictamus. Fodent
Omnia plena Deo lunc compita: Ouique virorum
Congressus pleni: Sunt ex maria omnia plena, e
Portus quique Deo. Cujus nos indigeamus
Semper ope; Fx hujus cum simus origine nati.
TTic homines curat: Oux nobis commoda signat:
Orget opus nostrum, et constanti lege laborem.
Suppeditat victum: MOnATAE, quo tempore gleba
ADEa Foret BObuS; Ouandoque ligone petenda.
Fdocet agricolam, Ouae commoda tempora plantas
Figenditerris; Ouae, semina cuncta serendi.
Ipse erenim caelo tixic cercissima signa:
Sidera quaeque suo disponens ordine: Stellis
DistingvenS annOS: VSE cuncta negOcIA FeMPUS
Aptum habeant; Statu ex persictane omnia frmo
lunc nos principio; nos hunc e fne precaMUT.
Salvemagne Pater, multum Venerande, Ilominum que
Solamen summum. Mihi Tu, precor, ipsemet ad(S,
Sidera (s per re liceat) cua cuncta canenci;
Omne meum justo deducens ordine carmen.

## Folio 277 — 867984570:1035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
ractatus Tres, Anno 1692. Anglice Lditi.
Nunc redditi Latine.
De Melchizedeco Dissertatio. Junii 2. 1685.
VTS Fueric Melchixedeeus, (de quo sedulo quae lirerunt plurimi,) non poste,
credo, cerro detiniri, per ea quae nobis lupertunt de iplo leripra: Nec eMe, cur
simus ca de re plurimum Polliciti, (Led, ignorare porius contenti, quae nobis de
illo Deus non certo patefecerir;) Cum, non videam, masni momenti quiequam
inde pendere, L, quis ille hominum fuerie, isnoremus.
Videtur autem mihi plurimum veritimile (nec aulim ulera (pondere) cundem ipsum fu-
ille cum, Noachihilio, Semo.
Siguis dixerit, Non polte nos certos esse, eundem illum fuisse, id ipsum ego dixerim:
Sed, nec certos nos esse posse, eundem non tuisse: e quidem, Sinon ille, ne hariolari qui-
dem nos polte, quis alius Fueric.
Quod Semus tunc in riristueric; non est quod dubitemus; si Sacrarum Scripturarum
Chronolosix fidem habeamus; simulque admictamus, Flebraici Pexcus auchoricatem. Nec
tamen quiequam jultae racionis rideo, cur, Tub praetexeu Vertionis (quae dicitur) ncor Septua-
sinca, Originalis cextus Flebraei fidem subleremus.
Nam, li cora illa (quae pertibetur) Aristai Fistoria non sc mera Fabula (quod est cux
suspicemur;) sed tuerit, lub ea rempora, Sacrorum Codicum Aliquid (non Pocum dixe
rim) in linguam Cracam conversum; (Aliquid inquam; quippe Potum eodem cempore
ee ab eisdem Auchoribus non Fuisse conversum, luadere videtur, tam distimilis, in aliis
aeque aliis partibus, phratiolorix rario;) Si aliquid, inquam, (nedum interrum) eorum
cum tuerit in linguam Crxcam conrertum; (quod exo non nexarerim:) Nihil tamen est
quod nos certos taciat, eos quos nune habemus codices, eorum quos ipsi scripserine, else
(per omnia) jucta exemplaria; magis quam (imo mulcominus quam) FTebraa quae nunc
habemus Biblia, cum illis quae cunc crant, convenire. Atque, hoc potuco, non erit judi-
catu difficile, urris porius (licubi incer se dilsenciane) fidendum AL.
Ec quidem, E Forrecum tuerie, exemplarium Codicis Febraici aliqua diversitas; quorum
unum securi lunc illi Sepcuaginta a noltris in aliquibus diversum: Eequis nobis spondebit
illud eorum purius ette, quam quod nobis Judaeorum (curiotorum admodum) CUTa CON.
Terrarit.
Ouodi in rivis cum Fuerit Semus (quum Abrahamo occurrerir Melchisedecus,) de quo
non est quod dubiremus; Nec dubicandum elt quin e Pex tueric: Praelerrim si Primigeni.
cura jus tecerir Principatus.
Sire enim Tuerit Semus (quod aliqnibus ritum est) Noachi tilius natu maximus; Sive,
non ille, sed saphetus (quod porius purandum videtur:) Salcem omnes Noachi tilii (qui
tunc in viris erant,) eranc omnium rirorum hominum maxime leniores: Adeoque vel
Reres ipBi, vel (quod non dicendum ridetur) Tuorum Nacorum Lubdiri. Nis quis torte
dixerit (quod graris dixeric) Caredem nacu maximi, unicum tunc fuisse torius Orbis Mo-
narcham.
Fr quidem si. quod (tum ex natura rei, tum ex Sacra Fistoria, GCH. 9, L, 19, GCH. 1O.
2, 32.) Merito existimemus, tocus cerrarum Orbis, ejusque imperium, tueric (proxime lub
Noactio dum ipse vixerie, e post cum cum fuerit morruus) inter cres Noachi tilios distri-
burum; quorum semus tueric unus, nedum principalis: Non dubium eAt quin Semus (se
rius

## Folio 278 — 867984570:1036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizeaeco.
rius aut citius) Rex fuerit: (sire supremus ipse, sire Fracri seniori Cubordinatus, hac in
re non incerelt.
Acque L aliguando Rex Fuerit; non putandum cst quod aue Abdicareritipse, aut fuerie
a Resimine Depositus; quin Rex permanserit quamdiu rixerit; adeoque, in abrahami rem.
Porc, Rexfueric.
Cunque Fuerit Mundus, toc populis retercuS, uc multi tierint Reges; (habemus enim
hoc uno Capire, Gen. 24. Taltem Norem Reges, praeter ipsum Melchizedecum, praecerque plu-
rimos alibi memoratos, in hac Orbis parce non magna; eolque Novem eodem praelio im-
plicitos:) omnino senciendum est, Semum hunc ex illis Mulris unum tuisse, quamris non ex
Norem illis unum.
Scd ei cum (in illa Pacriarcharum XtacC) Principatus et Sacerdorium, solebane jun-
Etim incedere; ee urumque Parri tamilias competere: merito pucemus (rel etiam non
dubitemus) Semum tum Regem esse, tum Sacerdorem.
Cumque Semus tuerit, ex eribus Noachi Eiliis, ille ex quo Mestias oriundus estet; atque
in cujus F’amilia Polterisque, Fccletia Dei, ejusque verus culcus con servancius erat; (UIpOrE
de quo pronunciatum erât, Benedictus sit Dominus Deus Semi, Teu Jehovah Deus Semi
acque de Papheto praedictum, ut munus praciose indulcum, quod ipti olim aliquando per-
suasum foret in Shemi tentoriis habitare, GCn. 9. 26, 27. adeoque ejuldem olim Religionis,
Eccletixque Dei, participem Fore:) extra omne dubium est, Semum iplum fuisse, veri Der
Cultorem; adeoque, s lacerdos tuerit, Fuisse Mrissimi Dei Sacerdotem: Drout Melchire.
decum tuilte dicitur, Gen. 24. 78. Ve, hactenus Melchiredeci character apprime Semo conve-
neric: quod tuerir (alicubi) Pex, de Mtissimi Dei Sacerdos.
Ft quidem, li Rex Alicubi, quidni Rex Salemi 
Huic Forre respondebitur, Salemum (per Salem incelligendo FTierusalem) in terra fuiste
Canaanxa; adeoque non in terris Shemo, ejusque posteris, astignatis; sed Chamo suisque
Dolteris, ee speciarim Canaani: FF propterea non putandum esse quod Semus inibi Rex tue-
rit. Sicque magis veritimile quod tueric, Melchizedecus, unus aliquis exbonis resibus Ca-
naaniticis; quales putari postie tirisse nonnullos, etiam in illa terra ldololatrica.
AE vero, in terra Canaanitica, ullos dum fuissé bonos Reses, ee quidem ex ea sente;
omnino gratis dictum est, omnique Fundamento destiturum. Ouippe nihil in Sacris LIte-
ris occurrit quod eo spectet; nullaque facta insinuacio, quod, qui ex ea sente cum fuerint,
verum Dei culcum tuerine amplexi: Sed plane contrarium. De merito judicemus ex illa
Tolenni Maledictione, in Canaanem prominciara; (prout ille a Semo e sapheto contradi-
Stinguitur; quorum alter, ue jam amplexus; alter, ut amplexurus, reri Dei culcum, ibidem
Proponitur:) Gen. 9. 25, 26, 27. Maledictus Canaan, servus servorum fucurus fratribus
suis. Benedictus Dominus Deus Semi, eritque Canaan ipsi servus (Servus Semo;) Am-
pliabit Deus Taphetum (vel Suadebit Fapheto Deus,) ut habitet in tentoriis Semi; (in RC
eleliae verae contortium olim recipiendus,) eritque Canaan ipsi servus.
Adeoque, E Melchizedeens (quicunque fueric) cum temporis in terra Canaanxa vixerit,
uc Abrahamum rixisse novimus;) non est ommino veritimile quod ex gente tuerie Canaa
nxa. Sed porius, sicur Nimrodus (a Chamo oriundus) cum lociis luis Babelis conditori
bus, erantiit in cerram ACturis (d Semo oriundi,) ibique Babelis inceperit constructionem,
auc Rconi salcem Fundationem, (Gen. 10. 6, 8, 20, LZ:) Sc Melchircdecus alienigena
(ex alia oriundus gente, non ex Chami aut Canaanis polteris unus) eo migrari possit, ibi
que habitare, (quod ab Abrahamo factum novimus:) PotTique nihilominus Rex, Prin-
ceps, aut Magnas aliquis nuncupari; prouc Abrahamus etiam, ab Hethi tiliis, Hlebronis in-
colis, (Gen. 23. 6.) Domine, ru inter nos eximius Princeps es, Teu (ut in FlebrxO) Prin-
ceps Dei: (pront Melchizedecus alibi dicitur Sacerdos summi Dei) Feranigue tum ABTa
tramus cum llaacus eriam tales habici, ur Abimelecus (Rex Creraris) non dedignatus tierit
cum illis (tanquam Principibus) Polenne Faedus pacisci, in Bcer Meba, Gen. 2T, 22, 237
24. e Gen. 26. 26, 28, 31. Adeoque nihil hine interri postie, quod erincat Melchirede
cum Fuisse Cannanxum, eriamsi apud eos habitalee.
Fc quidem, si fuisset ex ea genre populus aliquis, cujus Rex Fuisser Sacerdos summi Dei;
(adeoque verisimiliter, ex populo suo mulci, nedum plurimi, ejusdem cum eo Religio-
niS;) non videatur cam necellarium tuisse Abratamo, tanco cum Zelo, Cerrum Cuum lo-
denni juramento obligare (Gen. 24. 3, 4, 10.) ne filio suo Jsaaco uxorem sumeret de Canaa-
naorum filiabus, (E inter eos tuerinc cultores summi Dei:) sed Mesoporamiam adiret (seu
aram nabaraim) ut uxorem inde sumeret Tsaaco. (F. F Tlaacus, timilicer, pro facobo, Cen
28. 1, 2.) Dum incerim Relixio non ibi fueric cam sux contormis, cademque; quin saco.
bus postea cautam perceperit concractistinguendi (Gen. 3T. 53.) incer Nahoris Deum (seu
Deos,) ee Pavorem parris sui Tsauci (hoc ett, quem parebac leu colebac L(aacuS.) u0d
et porro patebat, eo quod (Cen. 3T. 29.) furata est Rachel imasines parris sui; quas sa
cobo poltea vilum est penicus abolere, Gen. 35. 2, 4. AdeouE, si tuister Melchiredecus unus
ibus Carraanalo, poruittent illi non minus inde lumplisse Orores reram colentes Re
Verum
ligionem.

## Folio 279 — 867984570:1037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
Verum eso, tancum abest uE putem Melchiredecum tuiste gente Canaanaeum (d Canaane
oriundum,) uc ne incolam tuiste Canaanaae purem; neque Salem, cujus ille Rex fuerat, eam
este qua post dicta est serulalem; aut ipsi propinquam; nec quiequam video, praeter ipsum
nomen, quod huic taveat.
Ouod Flierutalem rideatur aliquando salem dici, non negarerim; Si illud PFal. 76. 3
Fuit in Salem tabernaculum ejus, ees habitatio ejus in Zion;) Tit de Flierololyma incelli-
rendum; e non pocius de Melchizedeci Salem. Num aurem haec sic eadem ac ferutalem, elt
id quod quaricur. Pr quidem ridetur à Zionc (adeoque ab Hierololyma, ubi ZiOn erat,)
manitesto concradistingui.
Sed demus, vocem Salem, pro ferusalem, hic contracte dici, per Aphaeretin; (quae R.
sura est Poeticis Seriproribus non intrequens:) Scd e alibi, LTostea dicitur pro Jehostua
et Coniab pro Feconiah; e (in recencioribus Poeris) Solrma DrO FPierosolyma. DeruS,
inquam, FTierulalem, per Poericam Aphaerelin (Talcem lemet) dici Salem: Nil mirum est,
duo loca eodem appellari nomine; Nec inde sequitur, Melchizedeci Salem, eandem esse cum
Salem Flierololyinorum.
EE minus adhuc sequicur, ipsis Abrahami remporibus, Salemum fuisse Flierololymorum
nomen: auc etiam iplius Molis remporibus, qui historiam hanc conseriplir. Verum quidem
est, non multo polt Molis tempora, reperiri nomen Flierutalem; Fol. FO, L, 3, 5, 23. TOIH.
72. 20. Fol2. 25. 63. Tud. F. 7,8, 2F. AE illud Proleptice diei potell, et per Ancicipario-
nem; nomen illud huic loco accribuendo, quo innocuirum cemporis torre quo seripui fue-
rine libri Tostrux e Judicum; (quando,  a quo, nelcimus;) non, quo innotuit eo rem-
Pore quod respicit hiltoria. Nam cO LemPOTE, nec Salem dicebatux; neque Zerusalem;
IFhec ilsud addam, polte rocem illam uc Scholium incerponi, lerius quam ea primo leripra
tuerie historia.) Sed antiquo nomine dicebatur Jebus vel Zebusi, u liquet ToM. 25. 8
Tottr. 18. 28. Fud. 29, 10, FI. L ChTON. 22. 47 5. Fi quidem Foltr. 18. 26. SebuSi memoracur
uc propeconrallem Llinnomi; quae nolcitur non procul esse ab Hlierololyma.
Firac quidem, in terra Canaanaa (prouc aliqui cexcum illum intErPTETanEuT) locus alius
Thalem dictus (Gen. 33. 28.) Strechemi ciritas, ubi facob agrum emit ab Flamore, Sce-
chemi patre. Sed nulla est ibidem inlinvario (nec est qui luspicacur) hane fuisse sedem
Melchizedeci.
Sed Salem illa, cujus Rex erat Melchiredeeus, mihi manitesto ridetur procul hine cste;
exira limitesterrae Canaan; (ut elt omne illud erans fordanem:) in ea resione qua crat
Semo ejusque polteris altignata; quaeque pollit, non incommode, ipsius Semi censeri habicario.
Ouod uc exo plenius oltendam: Considerandum primum elt, Duinam fuerinE CanaanaX
limites: unde tocum illud quod est ultra fordanem exeluditur.
Ouando Abraham ec J. Oc dirilim abierunt, inter se Facta separatione, Gren. 13. 12. (L010
ad Orientem abeunte,) dictum est. Fhabitabat Abram in terra Canaan, Zot vere habitabat
in ciritatibus planiciei, tentoria sua movens Sodemam usque. (Fumque mox conspicimus
in ipla Sodoma, Gien. 24.) Obi Sodoma manitelto concracistinsuitur terrae Canaan. LAtque
ab incerprecibus sirnancer nocatum; ita d Deo prorisum esse, ut haec Loci ab Abratamo
sccellio tieret, ante repeticam Abrahamo factam promiltionem deterra Canaan, postquam
separavit se Lot ab eo, (Gen. 13. 24.) ue qui iltius terrae non lucurus crat parTICePS.
Trem Gen. 10. 29. terra, Canaan lic limitatur; Factusque est terminus C anaan, à Sidone
qua venis ad Gerar, usque ad Cazum, indeque qua venis ad Sodomam e Gomorrham e
Admam e Zeboim usque ad Zasta. Hoc ett; d Sidone per oram Maris Mediterranei, ul
que ad Caram; indeque cranseundo ad Sodomam ee Gomorrham; indeque per ripam sorda-
nis, Marisque quod dicitur Tiberiadis (leptentrionem versus) usque ad Lastram: (L. Xelu
Sis Zidone, Ca2a, Caeteri(que cerminis memoratis.) Adeoque Sodoma, Gomorrha, cocumgue
illud ulira fordanem ad Oriencem, exctusa ridentur manisesto a terra Canaan, seu, Canaa
RXOTUMI.
Sic Num. 33. 52. Cum transicuri estis Fordanem, in terram Canaan. Adeoque omne il.
Iud quod cA ulEra FOrdanEM, repUTATUF ExEra terram Canaan. Et Similiter, Num. 35, 10.
FF quamris Gilead, e Bastran, reliquaque ultra Tordanem loca (quae Portio Crant Ru-
benis, Gadis, dimidiique cribus Manalla) pars erant possectionis Llraclitica, ipsis à Mote
data; (LTuM. 6. 32, 33. DCuL. 3. 12. FOTH. X3, 8. JOB. 22. 4.) non tamen cranculla parS
TerTX CanaaM; utpote quam Pidere tancum conceltum est Moli, non item intrare, Num. 27.
22. DCuT. 32. 49. Ft quamris eo rempore postideretur ea resio ab Amorrais (Chami Po-
Fceris) Denc. 3. 8. antiquitus camen Moabirarum fuerat (a Shremo oriundorum) a quibus
Amorraei vi ceperant, NNUM. 21. 25, 26.
Viceantur iCH Due Spectantia, GCn. 50, 7O, TZ. F.Xod. X6, 32, 35. cum Fost. 5. Z2. Num.
23 77, 29. NIHIH. 32. 30, 32. NNUM. 33. 5L. NNum. 34 Per cocum. DVum. 35. 10, 24. Deut
2. 20. DCuF. 27. 2. DCH. 32. 23, 2F. FoM. F. 29 TT. ToL. 24. 2, 3. FoIB. 22.9, 10, 12, 239
24, 25. Trem Num. 14. 30, 38. NTum. 20. 22, 24. Num. 26, 65. Num. 27. 72, 13. Num
3- L2, 12. DCiL. 1. 36, 3738. Deur. 3125, 27. Deut. 3c. 2. DCuL. 32. 49, 52. Deut. 34.
4. Onde omnino liqueq ea omnia, quae lunt trans forcanem, eAe exITa terram Canaan.
Proxime

## Folio 280 — 867984570:1038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
Proximo loco conlideremus; Ouinam eranc illi belligerantes, in eo praelio quod memo-
ratur Gen. E4. EF, Ubinam fuerat locus ille quo Capciros liberavie; LF, consequenter,
ubinam Abrahamo occurreret Melchizedecus redeunti Sodomam vertiis; adeoque, in qua
resione centenda est ea Salem jacere, cujus Rex erat Meschizedecus. Atque ad hanc rem
utilis toret, inspectio Fabulae Gicopraphicae Adricomii, alsulre alicujus, qua Terra Sancta,
cum adjacencibus regionibus, describuntur; quo rectius locorum sicus intelliganeur.
Reges illi quingue qui CranE Cx una parte, GCN. 24. 2. recensentur; Reges Sodoma, G0-
morrhae, Admae, Zeboim, e Belae (quae est Zar.) Quorum locorum prima quatuor jant
invenimus extra Canaonxam Lica, sed illi adjaceneia: erancque omnia ibidem sica ubi nunc
est LaCuS ACPhalEiTeS, Sen Mare MOrtuum, seu Lacus Sodoma ee GiomOrrhX: UE qUX CTANE
ieni e Culphure ccelitus dimistis, creriae; quod huic Lacui fecir originem. Rc Bela, quae
est ZOac, elt ultra lacum illam, ad Oriencem, quo se recepie Locus ab incendio ereprus,
Gen. 19. 22. gux postmodum (hac occatione) dicta elt ZOar, (vrpore FXis ua,) ut diTCrIO
aocemur Gen. F9. 20, 22. Sed qua anre dicebatur Bcla.
Onacuor illi qui ex adverta parce pugnabane Reges, reliquo sque vicerune, Tunt Cbedor-
laomer (omnium prxcipuuS) Rex Flam; e rres alii vicini ResCS, Shinaris, Pllasaris,
e Nasionum; qui omnes ad Orientem CranE. StINaxCrat in AHyria, ubI Furrem Babylo-
nicam condebant, Gen. FT. 2, 4, 9. Flam CxaL ad OTIENTCM. MClOPOTamIX, Sen Aram naharaim,
(hoc est, Syria Bidurialis, seu Incertlurialis,) seu Padan aram, ipliusque AlIyrIX; quae
se porriscbat (salcem cemporibus sequencibus) usque ad Pertiam; qua nonnunquam lisni-
ticari puracur nomine Etam. Rex Fllalaris, ee Nationum purandi lunc vieim RCGCS, I
ex Elam de Stinar lici; auc his Caltem ricini.
FTI quaLuOF RegeS (qui reliquos superarerane) jam cum Spoliis ee Captiris (inter quos
LOL) abierane prope Damaleum, aut etiam ulIra, Gen. 14. F5. (qui Syriae locus cst,
quando abrahamus, cum fociis luis, eos alsecurus elt, spoliaque et CaptIVOS sCCUPeTaVIE;
Percussit eos, persecutusque est eos ad obam usque, quae est à sinistra Damaseo: hoc ett
(respectu Sodomae) ulcra Damaseum.
Nam (in Scripcurxe phratiolosia) repuratur Facies canquam ad Orientem spectans; UE
Sic Meridies 2 dexira, e Sepcenrio a siniltra, e Occidens a lergo. Sic TSaM. 23. 19, 24
dextra Festimonis, (Seu lolicudinis,) idem est acque ad ejusdem meridiem. F. LZccH. T4. 8.
prodibuni aquae ab Flierosolyma, parte sui ad mare Orientale, ee parte sui ad mare Poste-
rum. Acque alibi Mare Polterum, idem elt ac Mare Occidentale; DCur. FT. 2. f. DeuT. 34. 2.
Vide etiam (0b. 23. 8. Sic FxCk. 47. T. exierunt aquae ex inferiore parte liminis domus Ori-
entem versus; nam frons domus Orientalis erat: e aquae descendebant inferne à latere de-
mus dexrro, ab Australi parce altaris. Trem Jocl. 2. 20. facie sua versus Orientale mare; par-
seque posteriori versus mare Posterum. Obi per mare Ancerius, intellisi ridetur Mare Cien-
nezarech, seu Lacus Tiberiadis; ec, per mare Polterum seu postieum, Mare Mediterraneum,
seu (ue in Paeris liceris paltum dicitur) Mare Marnum.
Jam vero, tota regio Flam, acque Aram (hoc est Syria,) et ACur (hoc est AAyria,)
ParSCraL Sedis Semo ejulque posteris altignara; unde et lua sumplerune nomina: ut liquet
ex GCN. 1O. F2. Fitii Semi, erant Flam, e astur,  Arphaxad, e Lud, e Sram. AdcO
que cora Scena actionis (postquam direprores illi à Socoma et Gomorrha recellerunt) crat
in cerra Semaeorum; ubi ec apta sedes ip(i Semo.
Abratiamus aurem, in redicu suo a Damalco (seu parcibus huic vicinis) versus Sodomam;
obrium habet Melchizedecum, Regem Salem. Oui locus isitur occurtus hujus, non alibi
vocellesse (prour conlideranci ridebitur) quam in Aram, hoc elt in Spria; non in Cdnaa-
nXa. Ouippe terra Canaan procul estet a directa via, quae d Damaleo ad Sodomam ducic.
Quod tacile judicabit quispiam, qui in Charca Geosraphica conspexerie Damalei de Sodoma
Lum. Duod eriam masis foret conspicuum, li in Adriconii charca, alsilque inde derira-
tis, non ponerecur Damalcus magis ad occidentem quam else oporcuit, ec quam ab aliis (c0.
Graphis poni Locl.
Oux omnia quidem apprime conveninme nolrae de Melchiredeco hypocheli, eundem iptum
cum Scino esle. VF qui REX Crat, e Sacerdos Dei altissimi (uE CEIam CTaE SCmUS) e in
terra Semi. Nempo, in Syria Damalcena; auc laltem in Caelo. Syria; aue (si adhue paulo
interius) in Arabia salcem parce superiore. Oux omnia erane in Shemeorum terra. Ouippe
non solum Aram sed ee rora arabia, ad Shemum ejusque posteros acrinebat; quam inhra-
bicabane Isimael ee P. dom ec Moab et Ammon et Amalee et Midian de Sheba e Dedan; ShC.
mica omnes; ex polteris Lori, auc Abrahami, (aliorumve ex ea protapia) quamvis non IlraelIs.
Sequitur, ver. 18, 29, 20. Quod proculit Melchizedecus (Rex Salem) panem vinum
(sire ne Sacriticium Lucharilticum, ut qui crat Sacerdos Dei altissimi: live ut Abrahiami
fociorumque iunerancium refectionet,) atque Ibramo benedixit, à Deo altissimo; eique
Aincrecte infertur, Lleb. 7. X, 4, 6, lchiredecum tuisse Pirum Moenum; iploque
majorem abrabamo: eo quod ab Ablatao decimas acceperit, e habensi promissiones be-
Cuinam
dabat Abramus decimam ex omnibus.
nealrorit, de proculdubio minos denediceitur a majori-

## Folio 281 — 867984570:1039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
Eoinam autem haec omnia rectius conrenire pottunt quam Shemo d ut qui, tune, in V
viS CTaL; Rex crat; Altissimi Dei Sacerdos; Abrahami in directa linea Ancecestor
adeoque idoneus qui cum Paternalem benedictionem imperriret, tum Sacerdotalem;) eoque
nomine, ipso Abrahamo major, et melior, ee cui otticiolam rererentiam debuerit Abratia
mus. Ouxe omnia haud cuiquam convenire possent cune in riris, qui non tuerie Abrahami
(in directa linca) ProgenILOE.
Prxelerrim, si porro consideremus; quod Abrahamus ipse fuerit quati. Rex, seu Princeps
(acque jam Victor Resum quacuor;) iremque Alrissimi Dei Sacerdos, (uc crat ipse Mel
chiredecus;) quique Promistiones acceperat; e a quo Mellias ipse naleiturus erat, leu PEo
missum semen; e in quo benedicendae erant unirertae terrae Gentes. (Ouxe de millo dicenda
erant qui non in eadem tuerit directa linea.) Adeoque mulciplici respectu (quaneum ad
spiritualem eminenciam) Major ipso Melchiredeco, quicunque Fuerit, si non Abrahami
progenicor in directa linea.
Si dicatur; In hoc saltem Abrahamo suvereminuisse Melchiredecum, quod in luis jam
Tuerie dicionibus, uc non fuerie Abrahamus: adeoque hac saltem ex parte Abratamo lupe-
riorem.
Floctorte alicujus momenti Foret, si non e Abrahamus hoc tempore, considerandus to-
Fet, nOn cancum UE Princeps, Sed uc Priumphans Victor, (quod, hoc in catu, magni inter-
elt.) aliisque nominibiis, (quantum ad spirienalem emmentiam) superior: quod quidem
(quancum ad benedicendi munus) superiorem illum exhiberet; qui itaque Melchizedeco
porius benediceret.
Verum cum dico, hoc alicujus Forre momenti tore, (nempe, quod in fuistuerie dicio.
nibus;) id hac sola suppolitione dictum elt, quod tuerit Salem sic sica, (nimirum inter
Stremitas:) Ouippe, li Salem sic Terusalem (in CanaanROrUM FerEa;) cum NelchizedecuS
CtIaM (NON MIuS quam AbrahamUS) extra suas diciones erat; nullumque habuie luperio-
ritatis praecexcum si non ipsius fuerie Progenitor. Nam ferutalem procul aberat ab eo loco
ubi abrahamo occurrerie Melchizedecus. Nec porest quisquam imaginari ( qui locorum (
cum in Charca Geosraphica conspexerit) quod tanto circuitu aberrare vellet Abrahamus,
cum tanto exercitu, d. recta ria, Damaleo Sodomam versus, ucper Flierololrinam incede-
rec; nedum tanco itinere occurtum ire vellet Abrahamo Melchiedecus (benedicturus illi.
extra diriones Tuas,) cum possie id quoquo tempore (propcer vicinam eorum habitationem
domi lux Facere, autminore icinere adire Abrahamum; aur etiam (hanc nactus occasio.
nem) iplum Sodoma domum redeuntem praestolare.
Nec video, quomodo hoc eritare postint; nili dictum veline, Hoc torum quod Abraha-
mod Melchiredeco intercestir, (vertibus 18, 2G, 20, memoracum,) quamvis prius relatum
ferius tamen contisiste, quam id quod (verlibus 21, 22, 23, 24,) intercessie Abrahamo et
Resi Sodomae: Aique id quidem contisilte, non in itinere a Damaleo Sodomam versus; Sed
a Sodoma domum redeunci; quo catu non toret Fhierosolyma tanto interrallo extra dire.
etam viam.
Verum hoc nullatenus admittendum elt. Nam diserre dicitur rertu 20, dediste Abrata-
mum Decimam ex omnibus; quod exponitur (eb. 7. 4. de Decima spoliorum. ACCOtem-
Dore quo Abrahamus d Sodoma domum rerersus est, spoliorum nihil habuir unde Decimam
daret.
Invenimus enim cum solenni Forma jurantem Regi Sodomae, Gen. F4. 22, 23. Se nequi-
dem filum aut corrisiam calceamenti accepturum, ne dicat Rex Sodoma, se dicasse Abraha-
um. Adeo uc quiequid decimarum dacum fueric, jam ance dacum tuerac, quam Abrata-
mus inde seceslerat.
Ouin de eadem sermonis Formula in Furamento nritur, qua in Benedictione modo ulus
est Melchizedecus; Plevavi manum meam ad Dominum (Deum altissimum, possessorem
caeti e terrae,  ne accepero, _c. Nempe, ut oltendat inde tirmam suam d Deo dependen-
tiam, absque illa de eo dittidentia, (in cujus nomine jam modo benedictus Fuerat,) ne OpuS
habeat auc Regis Sodoma (ant alius cujuseunque) muniticentia, qua ditaretr.
Oux omnia manifelto docent, ea quae ips cum Melchiredeco intercesterunt, jam ante
contigille quam ea quae ipsi intercelterunt cum Rege Sodoma; Talcem non serius. Adeo-
que non in transicu luo a Socoma ad domum suam; Sed, à Damaleo Socomam vertus. Sin
malit quH Pa UE PuTECuT Abrahamo Melchizedecum, Regemque Sodoma, ibidem una
convenille, Coce lesredius (hel est cur ego mulcum repusnem;) Nam, eciam (IC, Ne)
chiredeci Salem, lo Erit setutarem, sed extra cerram Canaan, in Resione Shremitarum; Ic
des non incommoda pro Shemo iplo.
Fist _ aliud ettusium, quod quis force comminilcatur, ad hunc tentum. Non quidem
diserre dicirur, quod abaa (a BatasCo) Sodomam revertus est, (quod tamen prima
Facie putandum ridetur, hec et quo Mbiremus:) sed salcem quod (polt adeptam victo.
riam recu nem suostantiam,  etiam Lot frairem suum e substantiam ejus re-
duxit, e etiam mulieres e populum: Et exivit Rex Sodem in occursum ejus, (postquant
reversus est à caede Chedarlaomer, e recum qui cum illo erant,) ad vallem shaveh, quae est
vallis

## Folio 282 — 867984570:1040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
vallis Redis; ver. 26, 47. Ouod s Rotahamum supponamus (cum spoliis, captivis, tologue
vovulo,) a aualeo progrellum, recta ria ad domum tuam, per Flierololymanr; di non
Sodomam adiilse: Simulque supponamus, rallem Shareh (ubi se obriam dedit Rex 50.
dom,) jacere in recta via qua inceslie Abrahamus ab Ilierololyma ad domum luam: Potelt
hoc torum cum reliquo hiltorix latis consiltere; limulque polter Melchiredeci Salem eAe
FrierutaleM i TerTa Canaan.
Et quidem verum elt, quoa hoc non sic Impossibile; daris duobus hilce suppotitis. AE
ego nihil rideo, quod mihi perluadear, eorum rel alterum vel urrumque rerum else. C’exte
nihil est quod hoccosar; ec multa lune quae concrarium Luadeant.
Omnino non ridetur verisimile, quod Abrahamus, Dostquam recuperaverat (d Chedar-
laomer) spolia ee captiros Sodomae, Ciomorrhae, partiumque vicinarum, (quae omnia Ca-
tueras rectirvere, non sibi recinere;) voluerie ca tanco ctreuitu, cum ranto populo, cireum-
ducere, per toram regionem Canaanxam, (quod hoc ettuxio supponitur;) e non porius
via breristima domum conducere; qua iplos abduxerat Chedarlaomer.
Et quidem eo pocius; quia, si vellet ipse, cum tanco exercitu, militari Forma procedere.
per tOF Canaanxorum regna, (erat enim, jam cum, cerra Canaan Regum plena;) hrand
forte paterentur cor Reges hunc proceltum:; aut etiam proni forent libi captare tanca spo-
lia: Cum altera via (e qua exac brevistima) qua Chedarlaomer ance incellerat populando:
non crat, cum temporis, cam trequenti populo conterra; sieur post crat, quando Imac
licx, Fdumxi Ammonica, ec Moabira, suas ibi sedes poluerunt; uc in regione racua, aut
minus intrabicata. Et quidem, qui eunc regionem illam habicabant, non invici, imo Bra-
ei, pacerencur, captiros es spolia (quae nuper abduxerunt populatores) libi reltitui; nulla
facta oppolicione in cum quireduxerir: Oui cum alios acque alios in luis respectire sedi
bus (uc processic) reliquilter, (benedictionem a Melchizedeco in itinere adepius,) tandem
Sodomam accedens (qua in ultimis crat) Resem Sodoma libi obriam habuit ibique (cum
religuis) Harrem TIII LO Mic repoTuit; (quem ee ibidem inrenimus, Sodomx commo-
Proximo loco inguiramus; Wora Fuerit (in hoc irinere) quod ipsi obriam iverie Rex
Sodomx. Et diferre dicitur, ver. 17. Lt exivit Rex Sodom in occursum ejus, ad vallem
Cujulnam aurem Regis hanc Fuisse rallem pilcemus porius quam Regis Sodoma . Non certe
Resunt eorum qui cum illo ctanC: LCCHUSCMM: (nam nemo indicatur cujus Lic.) Num
ter melech, Icu cujuspiam Recis:) Oemansetio rideatur intelligendum de Valle Regis So-
rerum quidem csk, quod 2 Sam. 18. 18. mento facta elt de Valle Regis; (ubi Ablalom libi
rantem; Capite 19.) Or non dubium de juin hac via processerie Abrahamus.
Thaveh, qua est vallis Regis.
Regis Chedarlaomer .. (Hujus urique, liqua vatslo ne, Foret ea procul hinc, in Plam, ulera
Damalcum, quo properacurus exar d Damaleo Chellarlaomer:) Sed nec alcerius cujuspiane
Regis Lcetoroa. Quid ita; masis quam Lesis A Oypci cum neurrius trat mentio. Sim
Plicior cerre, es minime coacta interprecario cAt, ut de Rese Sodomae intelligatur, utvore de
quo Hc termo; Lvnt, in occursum ejus, Rex obdom, ad vallem Thaveh, quae est vallis
Reeis, leu porius ipsius Regis, (hammelech, cum articulo demonstratiro; non simplici-
aomae; adeoque in continio sonoma; e procus ab Hierololyma.
Rtatitam crexerat, in nominis cui monumentum, quod tilios non habuerit; qui dictus est
Locus absolomi:) Poreltque non incommode centeri (prima Facie) de Valle Recis Tsrae-
sis intellisendum elle, quoniam in regno Praelitico, crarque Absalom tilius Regis Tlraelis.
Sed quiel itet ae un sto epere Actatami: (cum Regnum TTraelis nullum erat, ne-
que per mulca deinceps sccula.) Pariter quis argueret; quoniam 2 Sam. 25. 3I. ex dome
Reers intelligendum elt de domo Resis Ilraclis; Erso ex domo Recis EZF. 6. q. de codem
Rege, eademque ejuldem domo, incellisendum ellc.
Vel etiam, Ciguis existimare velit, eandem allem Reeis, urrobique incelligendam ette:
d Ablalomum eo loci libi ltarnam erexule, qua (ablgue lilio respectu au ReseM LIlaciIS
Trabito) jam inde ab Abrahami remporibus dicta LICKI anS ACCIS, les erit inde nihilo
promotior. Ouippe nos non maslo lucle leuto, uo s scacamtetes absalom; quam,
ubi Abrahamo conrenerit Rex Sodoma. Pollemulque n minus arguere (si nomen loci
tam antiguum tuerie ut a cemporibus Abrahae, auc eciam Molis qui historiam scriplerii,)
Ablalomum libi ctacuam crexille (ultra sordanem) eo loci ubi Abrahamo conrencrit RCX
Sod; non procul ab eo loco ubi olim licterit Sodoma.
Acque hoc contirmatius est; Ouoniam, ubi de Ablalomimorte Facta est mentio, etiam
hac Ctacua memoratur. Pacet aurem (ex 2 dam. Z7. 22, 24 ee sequence capire 18.) occilum elle
Ablalomum, ulera Tordanem (exera terram Canaan proprie dictam; ) arque in Adricomii charta
Geopraphica eo loci noratur sylva Fphraim, ubi occium fuisse Ablalomum dicitur 2 Sam
28. 6. non procul ab eo loco ubi Sodom fuerat, arque in via qua inde ad DaMalCUM IEUF.
Ex quidem cam abrupre ibidem inlerur mettio  une ullla (Bost mencionem factam
de abtalomo in toltam injecto, et lapidibus obruco; ausue, ance nuncium ea de re Daridi
serendum;) uc quis miretur cur illud Meterec, ut quod ille lapidum cumulus nOn pro-
cut tuerir ab eo loco ubi staruam sibi poluerir Abtalomus.
CF

## Folio 283 — 867984570:1041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
OuixDe HC se HabeE COntextS 2 Sam. 1B, 24. Ft cepit (Joab) tria spicula in manut jua
es infixit ea in medio Absalomi, dum adhuc vivus erat in medio quereus, (25.) Et circui
verunt decem Fuvenes (foabi arma ferentes) e percusserunt Absalom, ee occiderunt cum.
(26.) Et clanxit Joab buccina, e reversus est populus à persequendo Tjractem; quia pro
hibuit Joab populam: (27.) Pt ceperunt Absalom, e projecerunt eum in saltum, in foveam
erandem, e statuerunt super eum acervum lapidum, maenum valde; Et omnis Zraet fu-
cierunt, quisque in rentoria sua. (18.) Ps Absalom tulerat e Ratuerat sibi, in vita sua–
statuam quae est in Valle Resis; quia dixit, non est mihi filius, erit que hoc in monimentum
nominis mei; e vocavit Ratuam nemine suo; es vocatur Absalomi locus, usque ad hunc
diem. (29.) Et dixit Ahimaas, silius Zadok, Curram nunc es nunciabo Resi, quod judica-
vit eum Dominus, de manu inimicorum suorum, dec
Ouod, quamris nobis abrupre diei rideatur, (quia nescimus, quam prove fueric haec Ha-
cua, ad lapidum acerrum illum:) eis tamen qui cum rixerint, et locum utrumque nore
rine, (modo noverine non ele procul distitos,) laris obria foret rario, hanc inserendi Par-
enchielin (de Absalomi ltacua; ) uc inde parear, quam provide d Deo ordinarum Fuexit, ue
ipse Absalomus jam ance libi starueric dedecoris sui monimentum, prove locum illum
ubi polt torer occidendus, e ienominiose sepeliendus, cum in Parrem luum rebellis tuerat.
Oux omnia laris conreniune hypotheli noltrae, quod Vallis Reeis, ubi AbrahamO OCCUE
rebat Rex Sodoma, fuit extra terram Canaan, non procul a Sodoma, in via qua Damaseum
itur; inter Sodomam e Salem (cujus Rex erat Melchiz edecus) in regione Semitarum
Idem porro contirmatur, si coram illam Fxpedirionem consideremus quam hic fecisse dici
tur Chedarlaomer; GCn. X4. 5, 6, 7. In decimo quario anno, venit Chedarlaomer, e Rece
qui cum eo erant,  percusserunt Rephaim in Astteroch Charnaim, es Zuxim in Llam, e
Emim in Shavel. Kiriarhaim, e Chorim in monte suo Sebir, usque ad F. L Paran, quae est
in deserto: Et redierunt es venerunt ad Fn mistpat, quae est Cadest: es pereusserunt
omnem regionem maleteicarum, e Amorrhaeum qui habicabat in Arezon thamar.
Foca lxc expedicio hactenus (si charcam Geographieam inspiciamus) est manifesto ex-
era cerram Canaan, ad Oriencem. Ahceroch, elt in resione O8, ToMh. 12. 4. FOM. 13. T2.
3F. DCuL. F. 4. Elinc, meridiem versus, reuerune ad Zuxim in Hlam; qua regio est d Ca-
ridane ad OxienTEM, PrODe montem Sehir, sed ciira illum, (ut liquet ab expedicione Simeo.
nitarum, F ChrOn. 4. 35, 40, 42.) Inde ad Horaos, in Monce Schir, (qua postea fuit na
bicacio Flari, es Polterorum ejus, Gen. 36. 8, 9. DeuT. 2. 5, 12.) Acque incerim ceperune
Emim in Shareh. Kiriachaim, (quae ridetur ea vallis eAse, ad cujus Orientem erat Tlam,
ECATON. 4. 39, 40.) quae procul essenon porest a Sodoma et Gomorrha; de videtur pars
esse resionis qua polt erar Moabitarum; (nam ibi dicuncur limim antea habitalle, Deut
2. 9, 10, FT.) eademque quae hic dicitur Vallis Shaveh, (ver. 17.) ubi Abrahamo occurre
bat Rex Sodomae. Acque prove hunc locum Ririachaim reperimus Ezck. 25. 9. Num. 6. 32,
37. Adeoque tactenus intactas praeteribanc Sodlomam ee Gomorrtam.
Hinc (ab Hlorais et Monce Schir) progrelti, perrenerune ad Fn. mistipat, quae est Rade.
(.in deserco, NuM. 13. 26. NuM. 35. 36.) e spoliarunt regionem Amalekitarum, (hoc est.
resionem quam habirarens Amalekirae, tempore quo Moses scriplit: Ouippe nondum natus
crac Amalek, cum haec facta est expedicio; uc qui erat tilius P liphazi, tilii Elari, Gen. 36.
9, 10.) Et Amorrtxos in Plazezon chamar; quae non procul erat à Sodoma, uc liquet ex
2ChTOn. 20. F, 2, 20. Ubi exercicus ex tiliis Moab, de Ammon, et de Monce Schir, qui
venerune concra Schochaphacum, sic describitur, Venit contra se mulcitudo maena, ulira
mare, (nempe quod dicitur mare mortuum, ubi alim crant Sodoma e Gomorrha, ) suntque
in Flazezon thamar, quae est n. sedi. Juxe itaque (si consideremus unde renerine illi, d
quo icuri,) non alibi ese porest quam ulera Fordanem, non procul à Lacu Sodonix, in re-
sione qua fuerat Sitionis, Regis Amorrhaeorum. FF quidem li Vinea Fn sedi, Cant. T. 24
de hac Fn gedi incellissenda lic, (et non de altera illa in deserro fuda, Tostr. 25. 62. 2Sam-
23. 29. e 24. 2.) censeri porest locus latis amcenus, si non es deliciarum hortus pro ipto
Solomone; eademque Forté (aut non procul inde) cum Valle Shave, quae est Vallis Re-
eis. Dux loca omnia, in hac expeditione memorata, TunC extra Terram Canaan, ad Orien-
rem, versus Syriam e Arabiam.
Acque jam erant (in redicu suo ab expeditionis sux parcibus Australibus) reverti ad par-
res Sodomae _ Gomorrtx, Regumque tinitimorum, (quos in exitu praeterierant,) eolque in
redieu acerelli lunc, cumque illis pugnarunc, in V alle Siddim, qua est mare salsum, (hoc est
guae vost erertionem Sodoma, Tacta est Lacus, ee Mare salsum dicebatur, quo cempore scriplie
Moses; sed s jam antea fuit puteis bituminosis referta:) Gen. T4. 3, 8, 10. P Aque ca
Vallis sue planiries, in qua sitx erane Sodoma ee Comorrha ee Adma ec Leboim, (qua Ci
vicates Planisiei dicuntur Gen. 13. 22.) quibus diruris, Facta est Lacus, quae exinde dicta
CAt, Mare Planitiei, et Mare salsum, Gen. 24. 3. Num. 34. 22. DeuL. 3. 27. To1H. 3. 16.
Cuingue Rex Sodoma, cum Tociis suis, tuerant ibi luperari; spoliaque ee captiri d Che.
dartaomer deporrati, ad Hobam usque quae elt Damasco a linistra; polteaque ab Abrahamo
reducti: occurric Abratiamo redeunti Rex Sodomae, in Valle Share: ver. 17. Oux S ea
dem

## Folio 284 — 867984570:1042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
DeMelchio.
dem EE (quod omnino ra  Com Suare Liriachaim, ver. 5. necesVe CIL UE Sit extra terram
Canaan; adeoque non incer Llerololymam de planiciem Mamre (ubi habicabat Abratam)
prout hoc supponic effugium.
Faberque Adricomius (in Fabula lua Geographica) inter Sodomam et Damaseum, (ex.
era terram Candan,) locum Solma dictum (qua Frecus authoritare neseio, nisi quod ITie-
ronrmum citet,) in regione quae Peraea dici Tolet, ulira Tordanem, ex adverto Corarin d
Bethlaida; non procul ab eo loco qui Zobi domus dicitur, nec longe a Sylva Fpbraim,
ubi occisus est Ablalom, aliquanto propius ad Sodomam. Ouem ego locum, Solyma di
ctum, (pocius quam sebuli, quae postea dicta est serulalem,) pucaverim Salem illan esse cu-
jus RCx crat Melchisedecus; quem eundem eso cum Shemo putem.
Incerrosabitur forrasse, Onrel opus crat Abrahamo, tanto cireuiem Facto, per Socomam
(d Damalco) redire domum; et non recto icinere, via brevissima 
Sed e pariter (ex adrerso) rogari poreric, Ouid opus crat reliquis, tanto circuitu (per
EOTaM Cerram Canaan) incedere, et non recta Sodomam versus
At certum est, utrosque eadem incestisse via, (adeoque alteros cirenitu facto;) nam
uero(que simul comperimus, cum iptis in occurlum venit R’ex Sodom.
Fademque Respontio verique quaelico latistaciet. Abrahamus, cum iplos a Chedarlaomer
liberaverat, cupiens eosdem domi sux Pospires ridere, (prae serrim Frairem (uum LOL;) co-
Diis Tublidiariis putare visus est eos indigere, quae tutos domum deducerent. (Ouod niFue.
rir poruilset ille recta domum redire qua venerat; ipsique recta Sodomam verlus; utri-
que ria breristima.) Sed cum id opus esle putarerit; ille, quem non pisebat canco itinere
Damaleum usque prosredi quo eos a capciritate criperet, non dedignatus est cireuitu lon-
sinsculo eoldem domi suae tutos collocare. Quod silir; non dubium elt quin relit illud
via brevissima ee maxime expedita praestare, non longis ambagibus pex TOtaM terraM C ana-
an, ipsamque Hlierololymam, prout hoc supponic effusium.
POrrO; praeter ea quae dicta Tunt, quo probetur Salemum (cujus Rex crat Melchizedecus)
non eandem este cum sebuli, quae post aliquor secula dicenda toret ferusalem: nulla pro-
babilitate porerit quis imaginari, tam prove ab Abrahamo rixille Melchiredecum Regem
Stalemi, quam est serusalem a Mamre. Ouippe litam prope rixerir (paucis ab inde mil-
liaribus, )talis Rex aliguis Canaanitieus, qualIs erat Melchiredeens (Sacerdos altissimi Dei,
non dubium est quin jam ante Forent inter se muruo noci, aretistima necesticudine concilia-
ri; (pariterque l Salem haec eadem fuerit cum ea Shalem, Gien. 33. 18.) Talisque conto-
ciacio, multo gratior foret Abrahamo, quam cum Flamore Shrechemita, vel cum Abimelecho
Rese Gcrar, aliore aliquo ex vieinis Regibus Canaanaeis. Acne verbulum occurrit uspiam
vel de cali vicinia, vel confortio, vel consociatione. Ouod certum mini ritum ell indici
un nil tale exticisse, nec Melchizedeci salem tam in provinguo elle.
Si Porro interrosetur; Si Melchiredecus hic fuerit Shiemus; quidui ita vocitetur, sed
(alio nomine) Melchizedecus:
Hic mihi ridetur non magni momenti serupulus. Pertrequens enim erat, iltis die-
bus, eundem hominem binominem else; (non minus quam, apud nos, ejusdem hominis,
promutaca dignitare, vel conditione, mucari Ticulos.) Sic AbramiuS, e AbrahamUS; TacO
bus, e ICract; Cideon, et serubbaet; Daridu e Filius felle; Solomon, sedidiat, e RCX
Lemuel; cumt muleis aliIS.
Sed et hac in re ridetur aliquid esse peculiare, cur hoc Feret. Nam exo existimo, gnod no-
men Metchizedek, (HOc CBE Rex Justitiae PCu Rex Fustus,) non hic habCatuE tam PTONO-
mine Proprio (quod vocant) quam Appellatiro; licut elt Metech. Shalem (R ex Stralem;
e Potius Ficulus quam nomen Pxoprium. Sed calis Piculus ut quo Persona fatis designetur.
Oc cum Serracor nolter se vocat Filium Chominis; ee Johannes dicitur Baprista; e selus
dicitur Christus auE MessiaS.) Atque, uc tali, alludicus FlCbr. 7. 2, 2. Nam hic Melchizede-
cus Rex datem, Sacerdos Dei altissimi, qui occurrit abrahae revertenti à caede Recum, 
benedixit et: (cui ees decimas ex omnibus impertitus est abrabamus: qui primum quider
ex interpretatione dicitur Rex Justitia; deinde vero etiam Rex Salem, quod est Re
Pasis. Obi in utroque nomine, respicitur ad nominum ligniticationem quali Appellaciro.
rum.
Sequicur ibidem (Fleb. 7. 3.) ardscoe auircoe, ayercanbynl, Sine patre, sine matre, sine t
nere; nec initium dierum, neque vitae finem habens: sed assimilatus Pilio Dei, manet da
cerdos in perpetuum. Ouomodo aurem postune hac omnia de Shemo dici: cujus e Paren-
des es Protapiam novimus; quandoque, et quamdiu VIXII.
Jam verum est, s haec verba LIricle, _ TUIMMHO LBBOIC, INCeHlioendA FOreNE; hanc obje-
ccionem, dicendum elt. Pacis esse validam. Maseu aurem est (ee ab omnibus agnirum
non elle Tummo rixore incelligenda. F.CquI CM Duvitat quin Melchizedecus (quilquistue
u Hominum) es Patrem habuerit d Maltem, Scllique, si non ec prolapiam; rItaque tum
Mctum cum tinemr. Sed HIIINOru ibi diserre ducitur: Talcem non in co conrextu, ubi per
Elchizedeei delignat. Ouod quidem ridetur, id omne esse quod hisce verbis in-
 adt eo at bltt.o
Se

## Folio 285 — 867984570:1043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
Sed, de Shemo, (dici Dorerit,) quamvis non sub hoc nomine Melchiredeci, aliunde
tamen norimus, Noacho Patre nacum, aliosque d quibus prognacus est majoribus.
Duod quidem omnino rerum elt. Sed d hoc ipsum de Melchizedcco lcimus, quamvis non
ex hoc loco. Lrimirum, quod a Noacho, e Noachi progenuoribus prognatus fuerie, ejus
que DoILErIS COBNaTUS. Atque hoc torum est ( quancum ad hanc rem) quod de She.
mo coenolcimus. Sed non magis id, ex hoc 10c0, de cocognolcimus, quam de Melchice.
deco.
AC, inquam, hoc totum de Melchiredeco non minus diei pocellu si idem cum Shremo fuc-
ric. Nam, quamvis ica sic, non tamen hic diserre dicirur, quod Shemusille Fuerit. Sed ex
conjectura dicitur (Sed Patis probabili;) non id diserre dicitur; loculque hic, ubi de Mel
chizedceo agitur, de his omnino Cilec: Aeque hoc lilentium, cocum id elt quod hic serixror ad
Flebraeos inlinuare videtur, quum dieic eum fuisse sine parre, sine matre, ecc. Non, quod
ille parrem aurmarrem non habuerit; sed, quod de iplius parre de macre nulla sC ibidem
mencio Facta.
Dehoc, inquam, non sumus indubitato cerci, quod fuerit Shemus, (ucur id sic maxime
verilimile;) nam plures adhuc habuic Abrahamus progenitores cune in riris, quorum torte
aliquis fuerie hic Melchiredecus. Nam (praecer Stiemumi) Arphaxac, Sela, et Lleber, cranc
adhuc luperstires (ur ex eorum temporum Chronolosia liquet,) quamris intermedii pro
Genicores, Peles, Reu, Serus, Nahor, et Perah, cum fuerine mortus.
Scd, ex omnibus hisce quacuor (qui tum viverenE) magis videtur verisimile quod She.
mustueric; quoniam erac ille omnium maxime senior; et magis viceatur conpruum, quod
Tolennis ea maonaque Benedictio, Foret deriraca immediare ab IIlo ad Abrahamum, cum
jam fuerie Abrahamus lignanter 2 Deo detignacus, ut ille in cujus semine benedicendae Lo-
rent omnes in cerra Naciones. tc quidem, si Plaacus cum nacus fuerit, (cui promitio ca
Tuerie porro limitata;) fuericque cune ibidem praesens; non dubito quin ipsi icidem pariter
benediceretur.
Ouamvis enim non certo constet, quoro anno xetatis Abrahami, haec parta est victoria;
attamen, exhistoriae serie, (et quia nondum tacta crac mutario nominis Ibrami, 2d Abra
Bami,) id serius factum liquec quam facta est ea promittio in Ore Cihaleaorum (Gen. 12. F.
ACt. 7. 2, 4.) Doltque iplius in Canaanxam advencum; Lorique ab eo secestionem: Led ante
nacum Tlaacum, aur etiam Ilmaelem. Adeoque, ance araris sux annum Oetogelimum. (ex.
cum; sed non multo ante.
AE vero non omnino videtur verisimile, Abratamum, magnum illum Eceletia Dei pa-
trem, patremque Promissi seminis, (quod ur masni momenti rem nocat leriptor ad Hlebrae-
Os, FlCbr. 7. 4, 6, 7.) eo tempore quo tor ex ejus progenitoribus adhue viverene; micten-
dum esse ad maledictam Chami prosapiam, et speciarim Canaanis (prae reliquis maledictio
rem,) pro Tolenni ea cum Parencali cum Sacerdocali Benedictione obrinenda. Ouam bene
dictionem, canci momentirem fuille (Lococitato) insinvatur; uc inde arsuatur Melchize.
decum masnum fuisse virum, (Spectate quantus hic fuerit, vec. 4.) ec quidem ipto Abra-
hamo majorem; e cui Chriltus ipse, magnus ille nolter summus lacerdos, altimilatur, ut
de iptius Ordine, (Sacerdos perpetuus, ex ordine Melchizedeci, P Cal. 270. 4.) eo quod deci-
mas acceperit ab Aorahamo, eique bene dixerit qui Promissiones habuit;  sine contradictione,
minor a majori benedicitur. Fleb. 7. 6,7
Ouxe cerce non incelligenda sunc de Locali tancum praeminentia, (qualem intimus quil
que aut Principum aue sacerdocum sibi rendicare polser in dirione (ua,) Sed de Dignitace
Personali, quae cum pertona conjuncta (IT.
Verum cso, cantam Prarogatiram haud concesterim maledictae Chami nedum Canaanis
prolapia: Duibus interminatum est, uc Shemitis serri Forene; non, quod Lomasium (quod
dicicur) ab illis reciperent.
Cumque Idololaria jam in lineam Pacram irrepleric, in Nahoris lamilia; (adeoque A.
brahamus, cum Patre Perq, ec Locagnato, inde micerentur extra parriam luam;) haud
pucaverim, maledictos Chami posteros mansisse Relisione puriores; uc ex illis aliquis signan-
ter dicendus lic Sacerdos Dei Atissimi; Chrictusque, ex ejus Ordine sacerdos, TanQuam, DIX
Aaronis ordine, nobiliore.
Restat adhuc dicendum porro aliquid, de voce Ayerensynlos, absque senere seu senealosia.
HIoc elt, quancum ego incelliso, ab sque ulla a majoribus luis actignata sencalosia, a quibus
Fueric prognatus; non aurem, de polteris ab eo oriundis; qua CS ad SCTIPIOTIS CO LOCI aF.
dumentum non omnino spectabat.
Ouod uE rectius incellixamus, recurrendum ridetur ad similem locutionem, L2r. 2. 62. de
quibusdam qui ad Sacerdocium praecentiones aliquas FeceranC: i quaesierunt scripruram
senealoera suae,  non invenerunt;  ejecti sunt de Sacerdotio, _C. donec surseret dacer-
os cum Prim  Thummim. C nempe, qui dubium illud possi decerminare, num fuerint,
auc non tuerine, ex polteris Leri ex Aaronis, quibus solis acrinebat jus Sacerdotii.) Unde li-
quec,nulli competere ad Sacerdorium praecensionem (nempe, uc sic sacerdos ex Ordine Aaronico,)
qui non poltic senealosiam luam deducere ab AATOnC. Secundum exprellum illud Dei man
dacum

## Folio 286 — 867984570:1044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Melchizedeco.
datum, quod nullus alienicena, qui non esset de semine saronis, Sacerdotio funceretur;
ExOd. 28, E, 40, 4. F. NTum. 3. X0. FTuM. 16, 46. NUM. 18, 7.
Onde arguie Apoltolus; Sacerdorium Nellixe (ue qui Sacerdos Foret ex Oraine Melchi-
zedeci, PFal. 210. 4.) aliud omnino esse Sacerdorium ab Aaronico; de consequenter, mu
cato Sacerdorio (a Leririeo sen Raronico, ad illud Melchizedeci,) necessario e Lecem mu-
raram esse, Fleb. 7. 12. Adeoque Lesem Leviticam, rempore Meltix, abolendam este, set
Potius elle abolitam.
FIOCUE PTObEE; arguic Melchizedecum (ex cujus ordine fUIUrUS CTaE MeHiaS) non Do-
cuisse ad Leriricum lacerdorium, praetentionem habere; cum lic, in Melchiredeci hiltoria,
nulla mentio patris aut matris luae, ejulre gencalosix, unde constare possit illum ab AarOnC
descendisse. Duipre, quod non habuerie Parrem auc Mlacrem auc genealosiam ibi memora-
tam; nulli illic uluierat, nisi ue argumentum nesacirum; non polle inde conttare, quod
tuerit ex polteris Raronis, indeque jus haberet ad Sacerdorium Raronicum. Arque, ad hanc
rem, tancundem erat (quancum ad Apoltoli arsumentum) sive nullos habuerit (prout nulli
MCMOTANEUE,) Sive nullos qui arguant eum sC descendisse.
Sed non hoc argumento negauvo concentus acquieleit, (nempe, quod nulla posset genea-
Jogia produci, unde conster eum ita descendisse;) Sed procedit porro arguendo, non modo
quod non liguet, sed quod impossibiletic, uc illud eset. Po quod, cum temporis, nondum
natus ester Aaron, (adeoque posteros habere non potset;) Sed neque Leri (’unde oriundus
CraL AaTON:) Nam etiam ipse Levi, qui decimas solet accipere, in Arahamo decimatus est;
nem is adhuc in lumbis parris erat, cum occurreret Abrahamo Melehizedecus, Ll Cb. 7. 9, 20
Adeo ur non posser Melchiredecus, Sacerdos esse ex ordine Aaronis; (ut qui iplo prior
Fuerie, adeo es lacerdorio illo prior quod ab eo incepit, cratque in ipso Rarone Fundatum;
Scd superioris Ordinis Cacerdos (quam erat Aaronicus,) cui de Leriet Aaron (qui in
Abratami lumbis TUM CraNE) Solvebant decimas.
Erporro adhue arguie; Sicut in Melchizedeco (qui rypuS Crat) nulla fit mentio iptuS
ab Rarone descensuS; ita Dominus noster (qui elt ANLI LPUS) revera non descendit ab
AarONC; ver. 23, 24; Nam is de quo haec dicuntur (per modum Lypi) ad aliam tribum
pertinet, de qua nullus altendit altari: Palam enim est, e Juda exortum esse Dominum no-
Strum; cui tribui nihil de Sacerdotio locutus est Moses.
Pari modo; à tilentio de morre ee de cellatione Pacerdorii Melchiredeci, (qui cypus
CraT,) arguit ille perpeuitarem Sacerdorii Christi (cujus ille eypus tuerac) absque ulla
ejuldem determinatione. Nam cum ante dixerat, ver. 3. Melchizedecum habuille nec initi-
um dierum, nec vitae finem; (hoc ett, non ibi meinoratum;) concludit de Christo (cui assi-
milatus est Melchizedecus, uipore erpus ejus,) quod non ex lese, cujus mandatum sit car-
nale, factus sit Sacerdos, sed ex vi indissolubilis vitae: restificatur enim in hunc modum, J
sacerdos es in aeternum, secundum ordinem Melchizedeci, ver. 26, 27.
Liquet isitur, (ex cota serie argumenci Apostolici,) quod quae de Melchizedeco dicit,
quod fuerit ille sine patre, sine matre, sine cenere; nec initium dierum, nec vilae finem ha-
bens; non elle lummo risore intelligenda, quali omnino non habuerit, (aur illud aliunde
non pocuerit cognosci,) sed quod id non fuerit ibi memoratum: Acque quod ex Clencio,
seu nulla mentione facta de his, in Typo; adumbrarum erac, quod in Anti typo, illa re
vera non Fllent: cum pertectio anci erpi, futura crar multo major quam Typi: PrO ana
losia eorum quae alibi dicit, FIcb. 9. 23. Necesse fuit PNempla quidem corum quae sunt in
caelis, hisce rebus purisicari; ipsa vero Caelestia, porioribus quam hae sunt victimis. Lex enim
umbram obcinuit futurorum bonorum, non ipsam expressam formam rerum, Feb, 20. L. Sut
ficitu (i TIC, in cypo, Ombra ejus, cujus, in re expiticata, expectemus Realitatem.
Fx eis isitur qua hactenus diximus; Onamris non certe demonttretur. Melchizedecum
Fuisse iplum Stremum: Ac Falrem hoc manitelto elt oltentum; quod id ommino esse postet;
sicque maxime verilimile quod ita fuerit: Ouippecum Rex tuic, cum Sacerdos Dei altissimi,
uc _ StemUS CTAC;) acque in Sbemitarum terra; iploque Abrahamo superior: WI CraL
Stemus, Abrahami Progenitor, de Anceceltor in directa linea; acque omnium Patriareha.
rum, qur cune in viris crane, aaime leniOr.
Ouin ex adverso; omnino ridetur improbabile, ee non Facile creditu; quod Abrahamus,
Fidelium Pater, magnusque Pater Feclesix Dei; e Promilsi Seminis Pater sgnanter de-
claratus (in quo benedicenda torent omnes in terra Gentes;) quod hic, inquam, (dum 10r
ex ejus Progenitoribus adhuc in viris essent) miteretur ad aliquem ex maledicta Chami e
Canaanis prolapia pro obtinenda benedictione; eique (ut Abrahamo Superiori) oblequi
um extriberet, qui ex eis erac quibus (maledicendo) denunciacum fueric, quod servi ser-
vorum estent (hoc est, abjectistimi serri) fracrum suorum; adeoque Stemitarum.
Oux quidem conjectura, non alio Fundamento nicitur quam errori manitesto; Quali.
cum LuersI ABTalaM CaMdaM L LCo, seu inquilinus; oporceat et Melchiredecum C a-
haanaum csle. Cum tamen liquido constet, quo d Abratamus (ucuc inguilinus terrae Canaa-
AICa) FuIE cuM TEMPOTIS (haC OCCAHOHC) extra Canaanxam; rotaque scena rerum tum
AIGLIMENCd
Bellarum tucric in cerra Setuslatlul.

## Folio 287 — 867984570:1045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
De Melchizedeco.
Argumentis ab authoritate peciris abstineo. Ouoniam eadem nobis lux suppetie qua ju
dicemus, quae iptis aliis; pro hac auq illa opinione. Ouippe nihil suppetie Auchenticum
cui insiltamus, quo quaestio decerminetur, praeter ipsam Melchizedeci hiltoriam, Gen. 14.
camque de Christo prophetiam, PCal. F2O. 4. (quod toret Sacerdos in perpetuum secundum
ordinem Melchizedeci:) quaeque hinc: arouit Apostolus in L Piltola ad HlCbraOS, C’apP. 5, 6,7
Duxe porro occurrunt alibi apud Auchores, seu Veceres leu Recenciores; non alia funt
quam iptorum conjecturae, ex his qua in lacro Codice habentur; cum eorum inde raciociniis
Droconjecturis (uis.
Ouod fudxi, ur plurimum, eum Firisse Stremum existiment; est (ni Fallor) in confecto
etiam apud eos qui ipsi alicer senriunt. Sed causancur illi hoc esse pro vanitare judaica-
qui proni sunc accribuere, omne quod anciguum est ee laudabile, alicui de gente lua co-
rumre progenitoribus.
Verum, hoc ipsum purarerim exo, non meram este illorum ranicatem (vrue nimis Forte
proclires tuerini ad ealem aftectationem;) Nam muitum subesse reri hac in re existimo:
Nempe; Sapientia ee cruditionis, quae apud Fthnicos scriptores (antiquiores praelerrim)
occurrit, magna pars, nedum praecipua, (Paltem prour ea ad nos descendit) d Gente fu-
daica (corumque majoribus) videtur derirata. Forumque Mychologia et Theolosia (qua
lis qualis crat) manitestam habere videantur relationem ad ea quae in lacrO tExt OCCuErant.
Ouod liguer ex variis calium rerum collectionibus, quas habene Natalis Comes, Bochartus,
acque (ex nostris) Johannes Oven, Thcophilus Cale, facobus Duportus, Edmundus Dic.
Kinsonus, aliique; e ante hos omnes, Clemens Alexandrinus in Scromatum libris. Nec
quicquam habemus Seriptorum Fchnicorum, quod de Anciquitace poltic cum libris MOlIS
concendere. Imo antiguistimi eorum quos habemus, Tunc etiam Salomone juniores.
Theolosi nostri recentiores (non pauci saltem et non incelebres viri) juxta cum Tu.
daeis sentIHHE; praesertim postquam Flebraicarum licerarum ltudium apud nos excoli ca
DerII. Ec Speciarim Fuso Broughionus, Srenuus fuit hujus opmionis patronus. Sed hos,
illi qui concra senciunt, noricaris insimulant; eo praelerrim quod antiquiores ex Crxcis Pa-
tribus hac de re prortus FaCeNE.
AC hoc eorum Elentium, non cedere debet in praejudicium nostrxe sententix; quoniam
manitelta est hujus silencii racio. Nempe, quia CrxCi Parres (Flebraica liceraturae vel non
omnino, vel parum gnari,) secuti funt Septuasinta Interpretes Crxcos, eorumque Chrono-
logiam: Secundum quam, cum diu mortuus tuerat Shemus. Quem itaque Melchizedecum
fuiste, non postent existimare. Sed, de quoquam alio, non seio quod illi conjecluram sece.
PIHE.
Sed cum Febraica literatura cognosei exeperat, veraque textus Hebraiei Chronologia,
secundum quam, Stremum tunc in viris Fuilse constat,) ea de Shemo sententia, quampri
mum propalari Coeperit, PTOMPEE recepta CA. Et vix quiequam in contrarium allacum vi-
deo; nili quod (non habita matura rei consideratione) Salemum putarerint Hierololy.
mam fuilse interra Canaan, es Melchiredecum ibidem Resem. Oui quidem error cum tue.
rit depolicus; non rideo quid aliud contra urgeatur.
Ft quamquam non dixerim, hoc esse Machemarice demonstratum: rancatamen verilimili.
cudine (quancum pari porest res hujusmodi) dictum puto, ut altensum facilem mereatur.

## Folio 288 — 867984570:1046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
fumi 8. 1603
VOD Tobus ille, (cujus historiam habemus in Sacro Codice,) olim aliquando
actu exricerit; non est quod dubiremus: quodque illa, quam de iplo habemus, non
Echistoria plane Ficta; Led rei aliguando gectae.
Verum quidem est, quod olim in usu fueric (apud sentes praesertim Orientales) Para-
bolis, Apologis, e aliis Allesorice condiris narracionibus, multa dillerere. Ouod omnino
liguet, ex variis Christi Parabolis; Ouales sunt illa De Dirite e Lazaro; De Filio Prodi.
80; De Seminatore qui leminarum exiric; De Nupriis Filii Regis, Advenilque ad illas nupri
as adrocatis; De Decem Virginibus in occurtum sponsiexcuncibus, (prudencibus quinque
et quingue Fatuis; ) De Vinca Agricolis elocata; De Domino Bercere abeunte, qui Lalenca
coneredidie serris suis ad nesociandum; alique plurimse. Ouod ee ance obcinuerat. Vr
in Parabola de Vinea Domini, IPai. 5. mulcsque Propherarum Vitionibus; e xeniematieis
propheciis. In Nachanis parabola de Agna Temella, 2SaM. 12. FF Mulieris de Lekor
Cav. 24. Sed et mulco cirius in sochami Parabola, sud. 9. de Arboribus libi Resem eligenri-
bus. Ec alibi passim.
Sed non purandum est, hanc de Jobo historiam, talem ete: sed rerum vere geltarum
parrationem VE guae tor locorum et personarum circumltantiis signata (IE, quae rem vere
sestam indicane. Sed e citatur, Tacob. 5. TF. ut vera Hiltoria, et Fxemplum Paciencia,
Folerantiam Job audistis, e vidistis sinem Domini: hoc elt, quem tinem Deus dederit, et
optandum exicum, iptius perpellionibus;) atque hoc cum Prophetarum exemplis conjun-
EtUM, Ver. 20. (Sumile, fratres mei, pro exemplari verationis eo lenitatis, Prophetas qui
locuri sunt in nomine Domini;) quibus accentet Jobum. Nec elt quod puremus, quin ipse
fuerit (ue illi alii) exemplum verum nobis propolitum; totaque ca narracio non uE mera
parabola. Sed jam ante, H. ZCk. 14. 24, 28, 20. (ubi Deus se ur nexorabilem provonit, casu
illic indlicato,) Etiamsi essent hi tres viri, Noah, Daniet  Hob in medio ejus, ipsi cum
justitia sua non eriperent filios aut filias, sed ipsi se solos criperent. Dux omnia indicant
sobum (non minus quam eosalios) actu excirisse; veramque esse non tictam hiltoriam, quam
de illo trabemus.
Non nerem tamen quin _ Poema AE, Seu historia Poctice Seripta (quamris non talibus
quibus jam ucimur rertibus.) Adeoque, quamris Personas et Loca vere describi non du-
birem; eolque sermones ee colloguia, summam rei quod spectat, prout ibi memOrantur,
prolara Fuiste: Non autim camen spondere, quod ea tuerint omnia aironesch, et eildem prae-
cise verbis, prolaca, prout jam habemus lcripra: sed secettu vostea, et per otia, descripta,
ab homine aliquo divinicus acto; et in hunc ordinem redacta, qua ad eum sensum Fuerant
ab illis collocutoribus prolata. (Ouod et de aliis alibi termonibus reciraris, incellisendum
putem.) Ouippe non lolene homines, cali occatione convenientes, Termonibus pracon-
cepris, e studiole congeltis, (nedum Poerice exornatis,) omnia tari: Nec amanuenses pra-
Ao habere, qui de ore loquentium seripio acciperent quae ipsi dixerine. Sufticit L, qua jam
hrabemus colloquia, cadem line quae ad cum sensum fuerant ab illis collocuroribus prolata,
cum calibus ampliationibus e ornamentis, ut in Poematis ulu venire Toleant.
Duis primus hoc Poema Scriplerit, nescimus. Sune qui putant a Mose Fuisse scripeum;
qui elt Auchorum antiguiltimus, quancum seimus, qui libros seriplit. Pucarerim c8o, DOtius
ab ipso Jobo conseriprum esse, aut 2 Collocurorum aliquo, (aut torce pluribus;) cum alias
ob caulas, cum quia verba quaedam, aut locuriones, ab Interprecibus notantuE, quasi Ara
Bismum Conantia; ex a MOSS Cylo aliena. Sed, quis seriplerit, non est cur simus admodum
Tolliciti.
Sed nequenos moreat, quod sic Poctice scriptum; quati mirum EC, ea atace, pocsin cul.
tam tuille. Sed non est cur id miremUT. Nam vecerrima quas habemus, eriam cruditio-
nis Fchniex reliquia, sune versibus scripta. Ve sune Flomeri de Fleliodi Poemata, quibus
nescio an quicquam habeamus recultius à quoris Fchnicorum scripcum. Sed e, jam dur
ante ea tempora, hrabemus in Sacro Codice facobi Benedictionem tiliorum suorum (Gen.
40. 23, ec9.) Scilo plane Poctico; quamris non calibus tuc conseripea verlibus (ur neque
et Jobi Poema) qualibus post uE lune Poerxe Crraci Lacinire. Sed de Balami l’arabola,
Num. Cap. 23. iterumque Cap. 24. est plane Poetica. FF Molis Canricum, F. Xod. 25. aliudque
Deuc. 32. Fjulque Benedictio, Deut. 33. Aliaque multa Caurica, qua, sub ea xtate, in Paero
Eracque jam cum Prudicio Caculca, apud A Sprios; VE parec ACt. 7. 22. Ohi Moses, 2
stiturus
Codice pastim recensentur.

## Folio 289 — 867984570:1047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De
fob0.
Ricurus esse, dicitur, omni sapieneia A eyptiorum. Nec ost eur dubitemus, quin. in familia
Stremi, et apudpolteros luos, jam diu ancea fuerir exeulta; ab ante dilurianis eraditaz ac
que d Chaldais ad Aoyprios derirata. Vroumino frustra snt, qui putent eruditiorem
non ante exculcam tuillez quam ad Crxeeos pervenerit, quod multo post seculis factum elt.
rnon mirum sic, historiam Tobi (magna ex parro) Ctilo Poerico scripiam esto.
Reltac, ur (de s0bo) quaeramus, Ouisfuerit, Obivinerir, et Duo tempore. Oux omnia,
Singulacim contiderata, videancur in rostisam difticilias led junctim Cumpta, sibi mucuo ta-
cem praebeant.
Nomen hujus Tobi, non alibi occurrit in Paoris Iceris, quam in hoctibro; _. (quod hue
directe respicit) Pzek. 14. (Quamvis hi tres viri, NVoah Daniel,  Zob, 895 3). irerum.
que Tac. 5. TY. (Auaistis solerantiam fob, _c.) Elaberur quidem alius eo nomine, Job filius
Tsacbar, Gen. 46. 13. qui noster esse non postie, cum fuerit unus eorum qui cum Pacobo de
scenderi in ASpcum. Numeracur icem inter Toctanitilios, Jobab quidam (Gien. X0. 29.
_ F ChrON. L. 23.) nomine non mulcum absimili: Sed rempora non conveniune ut idem
Ercum Tobo noltro; qui mulio serius rixie quam ille Jobab. Adeoque fobi nomen ipsum,
haud mulcum lucis praebebis quaerencibus, quis tuerie, auc eum quibus relatione conjunctus
Crat.
Addicicius character; quod Fuerit Pir inteser e rectus, rimens Dei, e recedens à malo,
J0b. L. I. una cum ea pietare quae per coram historiam conspicua elt, cum in ipso, tum in
Amicis liis: Facie ut credamus cum esse ex Shemi posteris; apud quos Relisio, Verusque
Dei cultus, conserrabatur.
Flabitalle dicitur (F0b. 2. X, 3.) in terra V~; quodque Vir maximus fuerit, omnium f
Liorum Orientis. Ouo Patis indicatur, quod rixeric Orientem versus, saltem respectu habito
ad terram Canaan. Nam tales delignari Colene, nomine Orientalium, Seu Filiorum Orientis:
UE Gen. 29. T. Num. 23. 7. Tud. 6. 3, 33. Fud. 7. F2. fud. 8. 20. FRC8. 4. 30. Tlai. 2. 6.
TTai. 7F. 24. FPaI 4 F. 2. L(a1. 46. FT. fer. 49. 28. LZ Ck. 25. 4, 10. Mat. 2, E, 2,9.
Sed, in qua parce Resionis Orientalis vixerir, restat adhue inquirendum. Mihique vi
detur maxime veritimile, quod fuerie, vel in Syrix parce interiori, vel Arabixe parte Cupe.
riori, vel in ueriusque continio, non procul ab ldumaa. Talemquo illi cribuie licum Adri
comius in lua Ferrae Sancta Pabula Geographica. In regione quae Peraea dicitur, crans
Tordanem. Nec procul inde suisse existimo Salem illam cujus Rex erar Melchiz edecus: OuCm
eundem ec Stremum esse, mihi videtur maxime verisimile.
Ft saris conreniieum uriusque insigni Pierare, uc duo tam eximii viri, (quamris non
eodem praecise tempore) sedes suas haberent, si non ealdem, Paltem non longe dislitas.
Duod scilicet veri Dei Culcus (uri videtur) cirea locum illum per aliquod tempus manse.
rit, ibique aliquandin fuerie propasatus, dum alibi terrarum carus tuerit.
Satisque convenit hic Citus, cum incursionibus Chaldaorum ex una parte, et Sabxorum
ex altera parce, J0b. T. 15, L7. incer quos sicus hic est intermedius.
Ouantum ad Resionis nomen, V2; tres invenimus eo nomine viros, a quorum uno vi-
deatur resioni (ur cune moris exar) nomen indicum. Nempe, I2 Fitium Rrami, nepotem
Stemi, Gien. 20. 23. EChron. I. 17. Irem OZ seu Fluz, tilium Nahoris ee Abrahami traerem;
Ft OZ tilium Distran, tilii Schir Forita, Gen. 36. 20, 21, 28. F Chron. T. 38, 42. Quis
horum Regioni nomen secerii, incercum est: Fgo porius putarerim fuisse VZ tilium Ara-
mi tilii Shremi. Ouipre cum Aram sic ea regio quae nunc Syria dicitur, (ve quam occu-
parerit Aram silius Stiemi; ) ejusdem credo portionem aliquam occuparerit flius ejus VZ)
quae resio VZ diceretur.
Ouamquam e Mons Schir, in Tdumxa, seu Edomxorum terra, non sit inde procul;
quem polt FIOrXos, (qui nomen sumptisse ridentur ab Fori, Schiri nepote, Gen. 36. 20, 23,
30. TCHTON. T. 39, 42.) ab Esaro fuerit habitata ejusque posteris, Gen. 36. 8, 9. ToM. 24. 4
Cui farere videtur illud Phren. 4. 2 L. Filia P. dom, quae babitas in terra 12, ad le transe-
curum est poculum (nis illud sic disjunctire legendum, ut quidam rolunt interpretes, a fi
la Fdem, o quae habitas in terra 12.) Sed Fer. 25. (ubi idem respiei videtur Poculum furo-
riss; quod ascepturus erat Terenias a manu Domini, vibendum daturus omnibus illis centi-
bus ad quas illum miltebat Dominus, ver. L5. 27.) curba miscellanea e reses terra e
ver. 20. manitello dictinsuuntur ab Ldom, e Moab,  Amon, ver. 21. lt quidem A Q idat
Rex rentium dictus Cren. 24. F, 9. intellisendus sit de hac surba miscellanea, ver. 20. aut
miscellanea turba habitantium in deserto ver. 24. (quod non est improbabile) lacis hoc
COnVeNIE. Cum CO LIEU TCETX IIZ quam nos astignamus. Nec video, quin eidem consentiane
interpretes; in resione Prachonicidi eam collocantes, in Arami leu Syrix parce inferiori
Scd ec cum Jobus fuerit terra IZ incola; puremus etiam eum fuille ex polteris I2, Alii
Aram filii shemi; adeoque incolam Arami (hoc est Syrixe) aut falcem in ejus continio.
Ouipec non ridetur probabile, quod Aramus filium suum VZ, procul ab ipso ablexaret;
Amier ejus quatuor, qui rilicacum et consolacum cum venerune in mileria sua, trunc
porro lium contirmiant.
cum nOndum Fuerit udus incolis reterts.

## Folio 290 — 867984570:1048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Sbcb
Preseorum, quamvis d rachis locis, ex condicto simul venerunt, T0b. 2. TY. Fliphaz
Temanita, e Duana duhita es Zophar Waamathita.
Ilorum primus Eliphaz, Fuiste ridecur Idumans, ex rexione Peman; cui nomen dederat
Feman, tilius Eliphari, tilii P. Cari, Gren. 36. 10, TY. F CArOM T. 35, 36. quxe communi con
sentu reputatur pars regionis Edomaorum, Arabix delerrae tinitima.
Hlunc Flipharum, non illum existimo, qui Pemanis Pater erar; sed tilium aut neporem
illius Temanis; qui nomen ari auc proari libi habuerit inditum.
Ouamris enim pater aliquis a Alio suo videatur aliquando agnominationem acquirere;
Or cum Flamor, Shrechemita dicitur, a Filio suo Shechem, aut a ciricare filio suo cosnomine,
Gen. 33. 29. ACt. 7. 26. EF Schir, Florira dicitur, ab TTori, nepote (UO, GCn. 36, 22, 29
30. F CHrOH. F. 38, 39. Sic DCuL. 26. 5. dicie (qui corbem primitiarum altert) Syrus, (seu
Tramita,) pater meus _c. (facobum innuendo;) quamvis, non ab Aram de(cenderic faco-
bus, sed ab ejus Fratre Arphaxad, G en. 10, 22. Lrem Bethuel Sprus, Cren. 25. 20.  Laban
filius Bethuelis Syri, Gen. 28. 5. _ Laban Srrus, Gen. 3Z. 20, 24. (quamris non ab Aram
descenderine,) quoniam incolae Fuerune Arami, nempe Padan aram, aux Aram nataraim, (seu
Syrix bisturialIs,) hoc est Melopocamix. Dux quamvis ab aliis cunc incoleretur, nomen
tamen jam ante acceperat ab Aramo illo. (Nili torre dicendum Bc, sic diei ab Aramo tilio
Kemuelis, Elii PTahoxis, GCn. 22. 20, 2L.) EF Perah, habiralle dicitur Ore Chaldaorum (ser
Chasaim) Gen. XX. 28, 3F. aut in Terra Chaldaorum Act. 7. 4. cum camen nomen illud Chas-
aim 2 Chesed dictum videtur, nepote suo, Nahoris Hilio, Gen. 22. 20, 22.
Accamen maxis veritimile videtur, F. lipharum (hic dictum Pemanitam) Flium auc ne-
porem tuisse hujus Temanis, quam Temanis Parrem.
Bilaaa Shuhita, pari racione, descendille videtur d Strutia, uno tiliorum Abrahami ex
Retura, Gen. 25. F, 2. LChTOn. L. 32. Quos litos else constat in Arahix parre luperiore,
Prove terram Fdumxorum.
Cophar Naamathita, centendus ridetur, duorum illorum ricinus; non procul inde ha-
birans: Omnesque ires, inter se vicini, ad Meridiem istius loci ubi terram IZ poluimus.
Duarcus erar Flihu; de quo nihil, aliunde discimus quam ex hoc libro Jobi.
Firanc quidem ejusdem nominis plures: Elihu Ephraica, avus Flkana, parris Samvelis,
FSaM. T. L. FC Flihu ManaCus, qui ad Daridis auxilium venic ad Z iklag, ZChrOn. 12. 20.
Et Elihu Korica, Nepos Obed edom, F Chron. 26. 7. Fc Elihu Fracer Daridis, X ChTON. 27.
28. Sed nullus corum poruit esse ille de quo asirur Elihu.
Sic alitem deseribitur, Flibu silius Barachelis Buxitau e familia Ram. 70b. 32. 2,0
Duis tuerir hic Ram, non constar. Cerre non Ram, filius Fzroni,  frater ferahmeelis
Ruch. 4. 29. ZChrON. 2. 9, 20. (dictus Aram, Mat. X. 3.) Nec Kam Ahus ferahmeelis
2 ChrON. 2. 25, 27. Nam hi multo serius rixerunt.
Sed neque de Barachele quid alibi dictum lesimus
Ouicquid igicur hine lucis speremus, est ab adjuncto ciculo, Buzita. Oui nos reterat, nor
ad Puxi patrem Fzelielis, Frek. 2. 3. neque ad BuZ, Caditam, L ChTON. 5. T4. Sed potiUS
ad BuZ fitium Nahor, GCn. 22. 2L. FL quidem, (I, ut Ram alter, vocatur Aram, Math. I. 3
Sic Ram hic loci lic idem cum dram, Gen. 22. 2T. merito dici pottue, ex familia Ram, hoc
eA prami. Nam Nahoris Filios Sic habemus CnUeratOS, LLuZ primosenitum,  BuZ fra-
erem ejus, e Remuel patrem crami, Chesed, e Chazon,  Piclaso, e Ficlaph,  Be-
thuel: Dethuet autem senuit Rebekam, ecc. Acque de hujus prolapia dictum pucemus, quod
habetur ser. 25. 23, 24. Obi (incer eos ad quos Poculum illud crantiturum erat) numeran-
tur Dedan,  Teman, e Buz, recesque Arabia,  miscellanci populi in deserto. Frat
autem Dedan filius RCtuTX, Gen. 25. 3. Tema tilius HImactIS, Gen. 25. F5. e BuZ, Natioris,
Cren. 22. 2T. Arabix incola, omnes.
AB illo BuZ Hlio NPatioris, et tratre Kemuelis, parris Rrami, descendiste puremus FIi
Bu Buxitam, ex familia Ram, Ccu Aram. Adeoque Sedem ejus Fuisse alienbi in MelopO.
camia, ubi trabemus ciritatem Naboris, Gen. 24. 20. Oux an tuerit Or Chaldaorum seu
Chasdim, ubi natus erat Nahor, et aliquandiu habitarit, Gen. FF. 28, 3r. ACt. 7. 2. quX no
men Chasdim Tumplicte videtur a Chesed, Nahoris Filio, Gen. 22. 22. quem itaque ibidem (.
cum putemus; non dixerim: An Porius LLaran, quae iridem erat in Meloporamia, de nomen
sumplisse videtur ab FTarane, Nahoris Fratre; quo Forre recelserir una cum Pera, Abrahame
e Loro filio Frarris sui Flaranis, Gen. LL. 3F. quamvis, de ipsius illue adrentu, nulla LE
mencio, quia non ulterius progrettus est, led illic mantic, cum Abrahanus ad CanAaNXaM
ProceAE.
In hac Nahoris Civicate (guxcunque tuerIE) Comp, alIUM ex Natioris Filiis, BC
chuclem: Tabanem irem e Rebekam, Bechuelistilium tiliamque, Cren. 20. 24, 50. Lundem.
Ide Labanem poltea reperimus Flaranc,  Lactan aram, GCn. 24. 2, 5,6,7
GCH. 2.9. 49 5, TC
Tee tamen cerri Tumus Nahorem e Bechuelem ibidem habiraste, sed salcem Labanem
Duamrio enim Cien. 26. 2. Laacto jubeat facobum, adire Padan aram ad domumt
Bethutelis Parris mattis sda  uxorem sibi accipere de filiabus Labanis fratris suae ma–
eris
sur Torce incerea cemporis (s Nahoris Ciricas (c Cr) Poster Flaranem secedere.

## Folio 291 — 867984570:1049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
1b0.
eris; fieri tamen potest, ut domus Bethuelis dicatur de Bethuelis familia (cujus Alius erae
Laban) quamris non in eadem urbe vixerie Bechuel cum Labane.
Orcunque s, (de ciritate Nahoris,) hoc salrem constat, Wahoris tamiliam (aut totam
aut ejusdem parrem maximam) in Meloporamia licam eAle. Hc quidem tieri porest, ut P a-
aan aram (Si non lic nomen torius Mesoporamix, sed partis illius ubi sita est FTaran,) aue
aram naharaim (Syria bisturialis; scu intersturialis, vexore incer Aurios Tigrim de Ru-
phrarem sica,) nomen sumplerir ab Aramo, Kemuelisfilio es Hahoris nepore; porius quam
ab aramo Shemitilio, unde reliqua partes Srrix nomen Arami sumplerine, uc Syria Da
mascena, Syria Zobati, e Beth. rehob et Maacha, 2 Sam. 8. 5, 6. XChron. 18. 3, 5, 6. PCal
60. T. 2SaM. 10. 6, 8, 19. LChrOn. 19. 6,7, T9. Arque incer exreros, ledem Cuam habuiste
in Meloporamia censeri poltic Buz; Forralse e Tluz Ceu V2 Frater ejus.
Vel, si non in Melopocamia, saltem haud procul inde in altera parte Syrix, quae est d
Melopocamia versus Meridiem, led vertus Septentrionem ab OZ regione Jobi.
Acque hoc in causa esse postit, quod Filihu non memoratur uc in eodem accedens con-
forrio cum reliquis tribus; quia d Meridie venerine, et (cum incer se rieini fuerint) una
venerint. Sed Ftihu, alio tempore, ut a plassa COntraTIA.
Ouodsi terra CZ, nomen sumplerie ab O2. Seu FTur altero tiliorum WVahor, &e Buxi tratre;
cum non tancum ex ricinis fobitoret Flihu, sed ex cognatis. Ac potius pucarerim ab OZ
Arami tilio nomen regioni tactum esse, quam ab V2 Tcu Ltuz Filio Nahoris.
Eri quatuor Amiei fobi, quamvis ex divertis tamiliis, et regionibus divertis (utut non
lonse disticis,) ex intigni eorum pietare, quae per cocum eorum colloquium conspicitur;
oltendune manifesto, quod ipsi (pariter ac fob) Culcorestuerine reri Dei, veramque re
rinebant Religionem: Or es illi etiam in Melopocamia, quamris non nihil. Superlticionis
IrrePEse ricCaLE.
Aique hinc manifesto liguet, quod vera Relisio, rerusque Dei culcus, non tam arcte co.
ercebatur in Abrahami tamilias, quin ad alios irem extenderetur: quodque illa Dei Reve-
rentia, et L ducario pia, quae in Abrahami risuis Familia, non larim erar exrincta, auc ad
Tlaacum et Jacobum Eic coereica; sed aliquandiu in aliis ejus tamilix ramis quadantenus re
an(IC; apud Flarum, IImaelem, corumque Polleros, et polteros Kecurx: Ouos non puret
mus omnès profsisacos elle, acque a vero Deo procinus desciristé. (Ouod et aliunde con-
firmari pollet, s ea res jam agcretur.) Ouamvis haud mulcum sic quod ad nostram cogni-
tionem de hispertiserit; cum ram curra lic illorum temporum historia, ee fere tora reltri-
cta ad directam lineam Abrahami, Ilaaci ee facobi, e (polt eorum tempora) ad Eccleliam
Tudaicam, ec quae huc spectant.
Arque hoc eo magis videatur rerisimile, Si Shemus ipse (Patriarcharum antiquistimus)
Tub nomine Melchiredeci, sedem habuerit in eorum medio (quod nos existimamus) nec
multo ante mortuus Fuerit. Ouippe lancta iplius rita, et lana doctrina, eousque alticere
censenda cst omnes circumcirca ricinos, qui rerum Dei cultum recinebant, ut per aliquot
hominum xtates non toret oblirioni tradita.
Inter hos Amicos fobi, quamvis omnes fuerine riri vere pii, manifelta tamen apparet ai
Screpancia in eorum termonibus.
Fres illi priores, id agebant, ue Jobum arguerent magni alicujus peccati reum, aut alte
simulatae piecaris; quo sine, haud purandum sic, quod tam serere voluerir illum tractare
DeuS.
Contra quos se latis detendit Tobus, suamque vindieat innocentiam; ee quidem cousque,
uc videatur nonnunquam de Deo durius loqui, qualiiplum nimis severe cractaverit.
Sed Elitu contra (Cap. 32. ex Tegg.) cuineuerius parris argumentatio nimis placebat; me-
dia insiltie ria. Tobi parcibus, adrerlus amicos suos, catenus farens; quod non propterea
censendus lit vir impius quia calia paltus fueric; adeoque censores nimis sereros fuisse ami
Cos luos: Conrra vero, quamvis rirum incerrum censuerit Jobum, non ei tamen de Deo
querendum este arguic ut nimis serero.
Ouodarsuie, a consideratione, tam immensae inter Deum et hominem distantix; a summa
Dei majeltare, Porencia, ec absoluro dominio; hominisque despicabili Torre e impocentia, 1
cum DeOCOmparetUE; (aliisque Popieis consimilibus;) Oui possit itaque, pro arbicrio suo,
hominem etiam innocentistimum sic tractare, nec Crat propterea quaestioni obnoxius cux itX
feceric: adeoque decere hominem, Dirino arbierio se permictere, ab (que obmurmyratione.
Acque Deus tandem (Cap. 38. 8 Segq.) uc corius licis arbiter de moderator, eadem eum
Flihu prosequitur arsumenta; sulticiam luam arguit, se nihil iniquum concra Jobum se
eilse, nec obnoxium esse querelis fobi: Sed amicos ejus insimulat culpae, quod nimis levere
de ipso cenluerine; eolque moner ut injulta centura reniam à Jobo pererent, linique ipli
supplices, uc ille apud Deum precibus de Pacriticio ageret pro illorum indemnitate.
Duam intercestionem, eorum gracia tactam, admiccir Deus: Ipseque J0b0 (uctantx Pati
entia praemium) duptumeorum, quae ab eo fuerant ablaca, ex postliminio restituit.
Retlat porro ue inguiramus, Quo cempore hic loci conrenerine illi, exereraque quxe de
50b0 narrancul.

## Folio 292 — 867984570:1050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De 70b0.
Si Bilead Smuuhita sic ex polteris Strutae, filii Abratiami ex Ketura; neceste ut ipse Strutra
tuerit quam Ilaacus multo junior. Nam vixit dara, Dost nacum Tlaacum annis laltem cri
sinta septem. Nacus enim est TPaaC, cum fuerit Abrahamus annoxum cencum, ee Sara anno-
rum nonaginta; Gien. 27. 27. GTCn. 2F. 5. Sed mortua est Sarah annorum Ceneum viginti
e septem, Gen. 23. 2. IlOc elt, annis eriginta e septem polt nacum Tlaacum. Ouoro aurem
anno post mortuam Saram nupta (E Kecura, non liguet; recensetur autem Shuha tanguant
nacu minimus filiorum sex quos habuie Ketura. Ocrite puremus eum quas cadem XtaTC
Fuiste cum Ilaaci filiis, Jacobo et PParo, semellis. Adeoque Stutiae potteros, (incer quos
Bildadu) mulro adhue poltoriores.
POrrO, cum Jacobus e F. Parus eadem Fuerit Xtate, (urpote gemetli;) recte putemus F di-
phazum, Flari primogenicum (Gien. 36. 4, 25.) natum fuiste sub id tempus quo facobus
adiie Padan Aram: (Cnippe tune Flaris uxorem duxerat, cratque annorum quasi quadra-
ginta; ut liquet ex Gen. 26. 34. Gen. 27. 45.) adeoque annis quati Nonaginta antequam
Jacobus in A suprum descendit: (Ouippe tunc crat facobus annorum Centum de criginta,
Gen. 47. 9.) adeoque E. liphazum Tuille annis quali octo auc decem Reubene seniorem. H.
propterea Peman (E. liphazi filius nacu maximus, Gren. 36. FL.) eadem qualixtare censen-
dus est cum Reubenis tilio natu maximo. Ec Eliphaz Pemanita, (Femanis Palcem tilius.
Si non adhue ex posteris remocioribus,) non censendus est nasei multo ante facobi descen-
Tum in Agyptum. Ac putandus Pociuis elt F liphaz, non Temanis tilius (nam cum pocius di-
ceretur Filius Femanis, quam Pemanita;) Sed Taltem Nepos aut ex polteris remotioribus
adeoque mulco serius natus quam facobus eo descenderit; atque adhue serius ( ex posteris
remotioribus. Fratque P liphaz ipse, dum haec concigerunt, non juvenis quidem, Led xetate
macueus, aut prorectus etiam; quipre mulio senior quam Elihu, (ur liquet 10b. 32. 6.
qui camen ipse fuit xtate marurus, ut ex ejus sermonibus liquet. Adeoquenecesse clt, ut
haec mulio serius gelta fuerine, quam Pilii Ilract in A orpcum descenderine, cum facobo
Patre.
Sed pariter censendum elt, quod (quamris mulio post eorum in Aoyptum descensum
conrigerinc) jam ance contixerine quam ex A eypro redierint Praelica, Mose duce: ob
trao quae sequuntur rationes.
Si jamrum condita fuisset Ecclesia Judaiea, ejusque cultus stabilitus; merito putemus,
quod sobus (vir intecer e timens Deum) sciplum altociaret (ut Proselycum) illi Fccle.
lix; Deumque coleret secundum cultus tormani ibidem consticuram.
Nou quod putarerim, Legem Ccremonialem (minilterio MOLiS) Tudxeis datam, ab omni
bus ubiris Deum rimentibus neceltario obserrandam; colre omnes teneri le proselytos si
Stere huic Ecclelix; quin possent licite Deo inserrire ad modum Parriarcharum ante hac
tempora existentium: Sed cum Voluntas Dirina clarius et plenius ibidem quam alibi pate
Facta fuerit; probabile est, roluisse Jobum (hanc occationem nactum) Se ad iplos altociare.
Vel (Si non uc Proselycum) salcem uc Amicum, qui cum illis communicationem colerer, (ue
Sechro Midianica, F.XOd. 18.) de quo nullum exstac restisium in historia fudaica.
Adeoque reliquias illas Pietatis, rerique culcus Dirini, quos apud Vxitas, BuZiraS, Pema
nitas, Struhitas, ee Naamathitas, Superesse comperimus fobi temporibus, a Pacriarchis ancerio.
ribus ad ixtos deriratas; pucemus, magna ex parce, li non prorsus, extinctas fuilte, ea aetate
qua ex Asyeco redierine Ilraclica, crantque pociri Canaanxa.
Ouod ramen multo serius factum esse, quam quae hie narrantur, cortum est. PTam Tobus
postea fuie aliquandiu superttes; senuitque decem liberos; rixique annos Centum qua
draginca, ut liguet 50b. 42. 13, 16; quorum pars magna pucanda est postquam ea gecta
lunt, quae hie nartanu.
Sed et ea ipsa regio quam habitarie fobus, aut ips faltem tinirima, ab 000 (Bastranis
Rege) post occupara (in Perxa trans Fordanem;) videtur (O90 superato) in TTraclirarum
pocectarem devenisse, priusquam venerint in cerram Canaan: Ve jamdiu haec ante sesta
Fuerint quam in Candalleam venerint Ilractitae
Sed nec purandum est, (Polt eorum exicum ex A: Gypto, ) haec contisissé dum aghuc in
delerto manserine. Nam masnalia illa in A: Sypro lacta; eorum ilem Tran(ICUS per Fxy
chraeum (.seu Idumaeum) mare; promulsatio Legis in Monte Sinai (starim post eorum exi
cum ex A ErpCO; ) aliaque qua in deserro contigerunt; (eorumque nonnulla haud lonse
a sedo Tobr;) necesse est uc venerine in cognitionem Tobi, sicum ille in viris Fuerii
AEVeEO, venulla Facta est fobi mentio (ejusre patrix) in Thraclicarum Fistoria, in de
serco degencium; sic nec ulla mentio facta est in libro sobi, de rebus lic apud Traelitas
corexie peltis: Cum tamen valde consruum toret, de his asi, in illis quae asebaucur discepta-
Jam perpeltiones LIracHlaLa M A OPIO; Deumque jam eos inde Paco tempore libe.
ralte, secundum ploIOnEM Ablatamo factam; ASypriosque canco supplieio muletatos
ile, cum Dcus FIraelicao suce ACcuSeriE elata manu; P’arritio Maris RubTI, Quo crantirenE
illi; promulxario L ex l u nole Sinai; rariaque miracula in deserio facta: P gregia tuis
teur acxumeniam cum dillelearibus; pro illuctrandis lanctorum hominum perpettionibus;
cionibus Jobum inter _amicos tuos,  sam Fuerine praeterita, ec ipsIS nOta.

## Folio 293 — 867984570:1051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
 70b0.
ee veritate justiciaque Dei, (in sublevandis justis, et injultis puniendis;) Dirina item ma-
jeltate, poientia, et dominio; aliisque quae sobum inter ec Amicos Tuos dilceptabantur; qua-
que Flihu ut moderator incerpoluit; es Veus ipse, ur liris arbirer, tandem concludit.
Tam alcum isicur lilencium, de rebus his omnibus, in cota illa dissertatione, cum tam
apta Fuerirocealio de illis dillerendi; Facir ue credamus ea nondum extirisse; led ca qua
de Jobo narrantur, utur polteriora tuerine quam Iraelitarum in Ai grpium delcentus; ante
camen contisiste quam eos inde cduxerit Moses; quali medio rempore eorum ibidem MOTX
et serricuris.
De quo quidem tempore cum tam parca sic historia MOLiS, e tam rara fuit occatio habendae
communicationis inter Plraclitas (manente eorum serriture) cum aliis nacionibus; non mi-
rum clt quod in eorum hiltoria nihil de Jobo compareat; vec de illis in historia Fobi.
Si objiciatur; in coca illa disserratione, de Pocentia ee Majestare Dirina; masnilque Dei
operibus, ejusque provida potentique mundi subernatione, (de quibus cum ab Flitu,
cum ab ipso Deo, in poltremis undecim Capicibus istius libri dilseritur;) nulla tic mencio
de Maris Duxu et retluxu, (quae res non minus miranda videatur quam Nubes, Nix, Gran-
do, Fonitru, Celu, Vencus, aliaque multa quae illic disteruntur.) Adeoque minus miremur,
omilla fuisse alia nonnulla, qua axta suppeditarent ilti colloquio argumenta, etiamsi tunc
nora Fiexint.
Flac, inquam, objectio non minus morenda Foret concra torius Sacrae Scripcurx religuum,
quam hunc Jobi librum. Nam de hoc iltu maris, nusquam (quancum eso hactenus me
obserralte memini) sic ulla mentio in Sacro Codice. Duod quidem nobis (apud quos ea
res tam est nocoria ee obserratu digna) mirum Forte videatur.
AC vero, si rire consideremus, qua Scena tuerint acta ea omnia (pleraque Caltem) quae
in Sacro Codicenarrancur; cellemus id mirari.
Nam corum, quae narrat historia Sacra, pleraque; vel eas spectant resiones quae sunt ul-
Era Canaanxam, (puto, Babyloniam, AAriam, Mesopotamiam, Chaldaam, alialque) ad
quas non pertinsit mare (adeoque nulla lic ibi occalio marinos aeltus oblervandi:) Vel
faltem AsDcum, Canaanxam, alialque resiones Mediterraneo Mari adjacentes: IIludque
Mare Magnum, cujus ibi mencio factâ est, non elt quem nos rocamus Magnum Occanum;
sed iplum Mare Mediterraneum.
In omnibus aurem illis Medicerranei Maris Oris, (ut nOS dOCCnE NCrCALOTeS Nauiaque,
ad Alexandriam, Alexandrectam (quam dicimus Scanderoon,) Constantinopolim, partelque
vicinas, iter tacientes;) aur nullus elt, aut rix obserrabilis, Maris ACtus. Ouam caulam
ese judico quod (in Saeris lireris) de Arena maris, de marinis Lluctibus, de Premitu ma-
ris, aliilque consimilibus, lic trequens mentio; sed de AiCtu maris, non item. Guoniam in
illis Mediterranei maris partibus, aue nullus est, aue vix obserrabilis; de multo minus ad.
nuc in Mari morcuo dicto, et Mari Fiberiadis (qui lacus Porius Tune quam Maria,) auE
ipso mari FryChraO.
Ft consonanter ad haec; in conjecturis noltris faciendis de Reem (quem Vnicornum di
cimus) de Leriachan, Behemoch, aliisque ejulmodi in Sacro Codice memoratis; non tam
contiderandum est quid in aliis tereae parcibus notandum occurric, cui horum nominum ali-
quod aocommodemus; quam, quid cale sic in eis regionibus ubi illi rixerine, qui de hisce
verba Faciunc. Sed hoc obiter dictum elto.
Ilis consideraris; Tumma dictorum huc redic. Jobum existimo unum fuille ex polteris
Vui, tilii arami, tilii Shemi; (quippe illud porius pucarerim, quam ex posteris Huxi, tilii
Nahoris:) lic terram Z, quam habitarie fobus, Citam esse à cerra Canaan versus Oriencem:
in interiore parre Syrix (lire Arami) in continiis superioris parris Arabix e Ldumea; in
resione Peraa dicta, trans sordanem; non procul ab ea Salem cujus Rex erat Melchirede.
cus, (quem eundem cum Shemo putarerim.) Tempusque quo lixc contiserunt, (hoc est
eam aecaris sua Partem qua tanta perpettus est,) circiter medium iltius temporis concigisse
quo morari lunt lTraclitae in A OypiO.
Ouam quidem eorum ibidem moram, a cempore quo facobus cum Filiis reliquis eo descen-
dic ad tilium suum sosephum, ad eorum inde exicum ducence Mose, annorum esse judico du-
centorum e decem.
Nam, d Promistione Abrahamo tacta, cum erat ille annorum SEptIaGinCA (non Septua-
sinca quinque,) Ore Chaldxorum (non FlaranC) Gen. 12. T. Act. 7. 3. ad natum LPa2
cum (cum erat Abrahamus annorum Centum, Gen. 21. 5.) Praeterierant anni crisinta. AF.
que inde ad exitum ex A erpro, alii quadringenti (cum, non tam ille, quam fili sui, inqui-
lini fuerint in aliena terra, annos quadrinsentos, Gen. T5. 13. ACt. 77. 6.) hoc elt, d pro.
miltione primum facta, dues Guaaringentos e irieinta, L. XOd. 12. 40, 4. T. Cal. 3. 20.
L.X illis (polt natum Lad) annis quadringentis; praecerierant Sexasinta ad Naciritatem
Jacobi ec P. laV, CCH. L Aliique cencum ec criginta, cum facobus descendit in Aioyp.
cl, CH. 40. 6. Ld et ho cenrum es nonaginca: Vr tuerint, ex quadringencis, Re-
sidui ace ducents et lcem, quibus in Axypro morari sunc Ihraeliix post delcensum Ja.
obi.

## Folio 294 — 867984570:1052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
salmorum LEddls.
alterius Recis qui non aenoscebat Josephum FXOd. X. 8. annos quasi centum altos, LCs
Toreh anni quali centrim ec decem, quibus duram serriebant Servicurem.
Acque sub inicium hujus serricuris, hoc e e  epio plorum mola I A.
FX quibus annis, ducentis et decem, si puremus ad morrem solephi, indeque ad ortum
BPO; meriro puremus has fobi perpeltiones accicill.
PDALLO.
Disserratio. Junii 18. 1685.
DSalmorum Liber, non raro Tolet infisniri nomine Psalmorum Davidis. Non quod Fuerit
David eorum lingulorum Sexiptor: Sed quod eorum plurimi fuerine ab iplo leripri: Fue-
ricque ipse, Dex exteris, insignis SCrIpEOK
Forum aliquos lonso post cempore quam ipse vixerit, scriptos este res ipla docet.
P(al. F37. Super umina Babylonis sedimus e flevimus, cum recorderemur Sion, ver. X
Super satices in medio ejus suspendimus citharas nostras, ver. 2. Qui nos captivos duxerant.
dixerunt nobis, Cantate nobis de Canticis Sion, Ver. 3. Duomodo cantabimes cantieum Do-
mini in aliena terra: Ver. 4. Memor esto, Domine, filiorum Pdom in dic Ferusalem, dicen-
rium, Fvinanite, Pxinanite, usque ad fundamentum ejus, ver. 7. Filia Babylon miseriis va-
statan Beatus qui retribuet ribi retributionem quam retribuisti nobis, ver. S. Oux manifesto
denocant Captiritarem Babylonicam; crantque muleo serius seripta quam rempore Daridis.
F90 Porius feremix putarerim hunc Plalmum ascribendum, (cujus nomen praeterunt Septua-
sinta Interpretes de Vulgatus Lacinus,) qui quamris non luerit in Babylonem deportatus
ipse, pollet camen deportati pertonam induere. Ouod in Threnis tit.
Plal. 0. quamris ACaphi nomen in tronce gerac, multo tamen serius scriptus elt quam
Daridis auE Alaphi tempore. ODeus, venerunt centes in hareditatem tuam; polluerunt
Templum ruum danctum; posuerunt Terusalem in acervos, ver. L. Dederunt cadaver a servorum
cuorum eseam volatitibus eceli, carnem sanctorum tuorum bestiis cerrae, ver. 2. P fuderunt san-
suinem eorum tanquam aquam in circuitu Terusalem, e non erat qui sepetiret, ver. 3. Facti
sumus opprobrium vicinis nostris, subsannatio e derisio eis qui sunt in circuitu nostro, Ver. q
Comederunt facob, e locum ejus desolaverunt, V. 7. aliaque ejusmodi. Oua cerre scripta
non tuerunt tempore Daridis, Led multo post. Ouippe Femplum nondum crat condicum,
multoque minus desolatum, ec ferusalem in acerros redacta.
Et quamris Templi nomen, videatur aliquando (more Poctico) de Fabernaculo vel
Sanctuario dici; ut P Fal. 5. 7. P(al. TF. 4. P Fal. 20. G. P(al. 65. 4. PFal. 68, 29. PSal. +32, 2. (quI
dicuntur PTalmi Daridis,) de torcasse 2Sam. 22. 7. PFal. FB, 6. (nili his in locis de Calo
Docius sic incellisendum, uc P (al. 33. T3, 24. PFal. 202. F9. 2 ChrON. 30. 27.) Rc quidem ex
ira Poelin, ESam. Y. 9. FSaM. 3. 3. (uc est Domus Dei, rel Domini, Jud. 18. 2T. Fud. 19.
28. FSaI. 1
ac salrem illud centes venerunt in haereditatem tuam, d Terusalem in acerves redactam
aliaque hisce gemina; necesse estur de tempore multo polt sequente sine intelligenda. (Nam
nil tale contisit ea Xtate.) Ec quidem, maxime rero simile, de Captiritate Babslonica;
quando Templum paricer ee Urbs serulalem destruerentur.
Acque illud le Asaph in TItUIO, ExDONUNtLXX, nd Aou Asapho, non Asaphi; ut SE
PTalinUS Asapho (ejutre posteris) dicatus, porius quam ab ipso lexiptus.
Ptal. 74. haberur icem in ticulo le-Asapho, rd Aop. Sed mulco serius seripens. Otquid, De-
us, eloneasti ce in finem:  fumat ira tua in oves paseua tuae ver. T. Recordare congre-
sationem tuam quam asquisivisti ab initio: Viream quam redemistihaereditatis tuae. Mon
tem Zion quo habitasti, ver. 2. Leva pedes uos ad desolationes perpetuas; omnia quae ma-
liene fecit inimieus in Sanctuario, ver. 3. Rucierunt Bostes tui in medio conventus rui, posue
runc siona suan siena, vec. 4. Diruunt sculpruram ejus securibus e mallers, vec. 6. Imimi-
serunt iem Sanctuarium ruum, polluerunt in terram tabernaculum nominis tui, ver. 7. AIIa-
que multa quae non contigerune aetate Daridis auc ACaphi, neque lonSO POSt tEMPOTE.
Pfal. 80. Icidem le Aaph, ud Rou. Domine, quousque excandesces super oratione popule
tui? Ver. 4. Comedere nos facis panem lachrimarum, e potum propinas nobis in lachrimis
maena mensura. ver. 5. Posuisti nos contentionem vicinis nostris, e immici nostri sub-
sannant inter se, ver. 6. Pitem ex Aieypto transtulisti, ex putisti centes ex plantasti eam, c
ver. 9. Cur diraxisti maceriem ejus, e decerpserunt eam omnes transeuntes viam . Ver. I2.
Consumpsit eam aper de sytva, e fera aerestis depasta est eam, ver. 13. Incensa est iene
succisa est, ClC. ver. 16. Sux majorem denotant calaMITatEM qua QUA CONTISETAE tempOre
LiC
Daridis, auc ACaptri.

## Folio 295 — 867984570:1053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Psalmorum Lillo
Nec improvabile elt, hos Plalmos Fuisse a seremia conscriptos. Scilusque illorim non
abludit ab ejus stilo in Threnis. Mulcaeque clausulae Cune urobique non ablimiles. Conter
Ptal. 79. 6, 7. Cum fer. 70. 25. ubi eadem propemodum occurrune verba.
Pariter PTaL. 83. qui est icidem PPalmuS le Asaph, rd Ade. WVe sileas, ne taceas, d Deus
EC. Ver. L. Duoniam esce inimici tui rumuliuantur, e qui oderunt re extulerunt capui
ver. 2. Dixerunt, Venire e disperdamus eos ne cens sint, e nomen Tsraet non ultra memo-
retur, ver. 4. duoniam unanimiter consutuerunt, isto simul fcedere; ver. 5. Tabernacula F
om e Tsmaelitae, Moab, e Tlaeareni, ver. 6. Gebal,  ommon, s Amalek. Philistii
cum habitatoribus Trri, ver. 7. Ficiam astur conjunctus est eis, auvilio fuerunt filiis Lot
vec. 8. Dui dixerunt, Possideamus nobis habitacula Dei, ver. 12. Oux quamvis non ita
plane denorant caperricarem Babylonicam, ut Ca quX memOrantur in PCalms ance dictis.
machinationes e consilia porius inimicorum exhibentia, quam eorum ettectiram ExCCU
tionem;) plus tamen innuune, quam cujus occasionem videmus in hictoria temporis Dari-
dici. Fcpotius respicere videntur cempus sehoshaphati, 2 Chron. 20. ubi tic entio (ver
T, 2, 10, 22, 23.) Moabi, Ammonis, et Montis Seir, aliorumque; concra Schostaptacum con-
Faederacorum: sed irrico con silio.
Aliaque malca paltim in Plaliiis oecurrune, quae neuriquam conveniunt rempori Davi
dis; quae non pucemus icaque ab ipso seripea.
Sed et Plalinorum aliquos reperimus, aliorum nominibus insienicos; quorum nonnulti
TaLTeM, MErITO rEPUTEnEUT illorum auTHOTCS.
Ptal. 90. Oraris Mosis, viri Dei
PTal. 88. Masebit Lhomanis F zrahilae.
PFal. 80. Masehit FThanis P. zrabitae
tcnon rideo quidni hos eis altienemus, quorum nomina pex le terune
Nelcio aurem annon Lrahica hic loci, idem lic ac Zarhica, seu tilius Zerah. Invenimu
enim F ChTON. 2. 6. filios Zerah MCMOTaIOS, Zimri ex Fthan e Lleman, e. Calcol, 
Dara (Seu Darda;) quorum aliqui ridentur iidem ipsi cum eorum aliquibus LRCS. 4. 3F
recenticis, ubi Solomon dicitur sapientior quam omnes homines, quam Lthan Perabita, 
Feman, e Darda silii Mahol. (Cur aucem hie dicancur filii Mahol, qua dicuneur illie
Ailii Zerah, caulam esse conjicio, quod Mahot (Corum pater) tueru iple silius Zerah; adeo-
que illi, Nepores Zerah, Sed dicti Fili laciori Ten (i.) Eine aurem recte conjictamus, hosfu-
ilse viros magnos, Papientia insignes, _ Propheras leu Oconrcisrs. Ouod li lic; non male
conjunguneur hI tres Plalmi 88, 89, e 90, ut scripei ab anriguroribus Dabide. Sed eorum
nateria concenta non Paris consruie, praelerrim PCalmi 89, ubi Davidis tacta elF mentio ali
quocies. Er quidem Daridis esse puraverim, li per Titulum liceret.
PFal. 72. Ficulum habet Lislomoh. Poceltque reddi vel Solomenis, vel Solomoni. Ptam prae
fixa le inditterenter de ueroris exponi porelt. Porest urique Lisplomoh innuere Plalmum Solo-
monis, ut Le. Davia Plalmum Davidis; de maceria inibi concenca Solomonem pocistimum
pectat, ejusque regnum paciticum.
Ouod in concrarium maxime tuadet, elt id quod ad calcem Tubjieiur, Finitae sunt oratio-
nes Davia filii Tesse. Hoc vero, an hunc speciarim Plalmum spectat, an hunc eum aliquoe
ex praecedentibus, non dixerim. Videtur autem innuere, hunc Plalmum pocius d Daride
feripcum elle, incuim Solomonis, (ejusque regni prosperi d pacitici,) quam ab iplo Solo-
mone. Hluc etiam lacere videtur, quod ipso stacim inicio habetur, Deus, Judicia tua Re
Si dam ejustiriam filio Resis; ver. 1. (quali Rex David, hic concractiltinSverecur SGlOIOnI
Filio Regis.) Duod camen (nisi id alterum eser ad calcem) Pacis incellisi pollet de Solo
mone, qui (prostilo Poctico) duplici charactere describitur, ut qui Rex Crat,  Reeis fi
lius. L.XX Incerpretes habentris Zanquar In Salomonem: Ouali tuerit hic Plalimus, a Da-
vide scriptus, de Solomone. Ouod ommino dicendum videtur.
Ptal. 127. Inleribitur, Canticum eraduum (LiClomon) Solomonis vel Solomoni. F. X
versu primo (Nisi Dominus adificaverit domum, frustra laboraverunt qui aedisicaverunt
eam: NVisi Dominus custodierit crvicatem, frustra vieilat qui custodit eam,) Secipetis vide-
eur occatione rel aditications Templi, vel Domus Solomonis. Acquecum, live ab 1p1050-
lomone seripuis tueric, sire ab alio quoxiam pro co, eric faliem polt cempora Daridis
Sexiprus.
Plal. 45. A quo Scriptus sic ex ticulo non constat. Sect ex subjecta materia, videtur vel ab
ipso Solomone leriprus, vel ab alio aliquo cum relatione ac illum; OccaliOnE nUPCIaruIM ejus
cum tilia PharaOnIS.
Ouodque Solomon ipse (PraFer libros alios) PCalmos ilem seu Caurica seripleries di
Terte dieuur, L Res. 4. 3F, 32. Vbi eriam, ob sapientiam suam, nominacim praeseriur P ihani
FZrabicae FLemami, aliilque.
etalmotum mulu prae se serune ACaphinomen (Le Asapho) Asaphi, vel Asapbo, nd Rouio
OCP(aL. SC
24. 75. 76. 77. 78. 79. 80. 82. 82. 63., Ouorum aliquos; non omnes, pulave
n ab Alapho scripios
Lon omnes, iniquam. Ouamvis enim Je. Hapb (.E nihil Euaderer in convracium) vide
retux

## Folio 296 — 867984570:1054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Psalmorum Titulis.
recur innuere Ptalmum asaphi, vel ab Asapho scripsum; perinde ac le Davia, Plalmum à
Davide seriprum: Sunc tamen qua luaden non eos omnes ab Alapho scripios.
Nam materia quorundam innuere videtur cempus posterius ACaphi cempore, (qui fuie
Daridi ourxeoro, acque ab illo rei Mulicae praefectus, L Chron. 8. 31, 32. L ChrOn. 25. T, 2.
Duod modo dictum est, de Plalmis 74. 79, 80. 83
In quibus omnibus (ee, in quor aliis, nescio) illud le. aph, red aous, nil aliud visum est
innuere, quam quod tuerint saphi cura commissi; (qui vel Mulicam iptis aptarer, vel Cal
rem iptisrire canendis prolpiceret;) non, quod tueri eorum Scriptor.
Acque, saphi nomine, incellisendos elle Asaphum ejusque fratres, (X ChrOn. 16. 7.) vel
Asaphum ejusque filios, auc etiam simpliciter filios saphi, (uE X ChTOH. 25. F, 2,9. 2 Chron-
20. 24. 2 Chcon. 29. 23, FZF, 2. 4C, F. 2F. 3. 10. Nch. 7. 44. Deh. FI. 17, 22.) Nempe, illum
Cancorum ordinem, qui fuerat A Capto altignacus, acque ab iplo denominatus.
Quod quo melius incellixamus, nocandum est, uod Darid, cum Aream Domini, ex DO.
mo Obed. E dom, transtulic ad Fencorium seu Pabernaculum quod ipti paraverat in Civi
tace Daridis (2 Sam. 6. 7, 20, 16, 27. ChrOn. 15, 2, 3, T2, 25, 29. = ChTON. 16. I.
2 Chron. L. q.) consticuic (incex alios Oficiarios) Pres Ordines Cantorum qui coram ArCA
ministrarent, quos constisuit David ad ministerium Musieum, in domo Jehova, ex quo quie-
vit Areaq L C hrOn. 6. 3r. HIoC e, ex quo perducta tuic Arca, in rencorium quod ei para
verat David Zione, leu in ciritare Daridis, ibique polica; non alio inde cransterenda; sed
Templum ibidem construendum (quod delignarerat Darid, ee construxic Solomon) quo
Elic urique permantura erar, seu quiesura, area Domini. Non (ur prius) de loco in l0-
RECIPERCEUE.
cum deportanda. Vrpore, primitus in Fremo de loco in locum mora; poltea rariis in locis
polica; nunc in Gilsal, nunc in Mispeh, nunc in Baalsemest, nunc in Kiriath. Jearim leu
Baate. Tudah, nunc in domo Obea-Faem, de alibi, Fostr. 4. 10. Tott. 5. 9, 10. Tolh. 6. 6, TY.
Tolh. 7. 6. Toct. 9. 6. Toth. 10. 6, 25, 43. Toch. 24. 6. J0M. 18, 1, 9, 20. Tolt. 19. 5T. Jud.
18. 3T. Jud. 20. T, 27. LSam. 4. 3. I Sam. 6. 12, X3, 14, 19; 2I. ESaM. 7. E, 2. 2 daM. 1O.
27. 2 Sam. 6. 2, 10, 2X. X ChrOn. 13. 5, 6, 13, 24. L’oriattis eriam in Nob, e Cibeon, 2 Sam.
0
21. 1,6. FRCB. 3. 4, 5. 2 CHTON. T. 3,4,5
Dui locus lie actienacus, dicicur deiméexs Mantio ejus, seu Pabilaculum ejus, de Babita
culum nominis sui, ee habitaculum Tabernaculi coneresationis. P (al. 76. 2. In Salem Laber.
nacutum ejus, TTabitaculum Zione. Sic P Fal. 79.7
Aique tic loci Cantores, hac occatione designati, administri erant in Masica, coram ha-
vitaculo tabernaculi congrecationis, (quod incelligendum puro de hoc Tentorio seu Taber-
naculo, quod pararerat Darid, porius quam de eo quod Gibeone adthuc remanserit, 2 Chron.
c. 3.) usque dum (leu antequam) aedisicaverat Salomo domum Jehevae Fhierosolrmis (nempe
Templumi Hlierosolymicanum,) asque rum demum (post Templum sic condicum) ibidem
obibant sua munera, pro suo cujusque orainc. L Chron. 6. 32. Quodque hoc (ante Tem-
plum conditum) de Fabernaculo, a Daride crecto, (non de illo quod Cribeone tuic) in-
celligendum, Pacec ex L Chron. 16. 43 5, 37 41, 42
Florum aurem Cancorum, Freserant Ordines consticri; quorum Principes seu Praetecti,
crane Fleman e Asaph, ee Fthan. Z ChTOn. 6, 33, 30, 44. FX quibus FLeman (cum tiliis
suis) contiltebat in Medio; Aaph (cum luis) ad Dexrram; e Pthan (cum luis) ac
Sinistram, ver. 39, 44
Noram non indignum elt hosce tres Cantorum Ordines, desumpros elle lingulos, ex cri
bus Lerirarum tamiliis, d cribus tiliis Leri prognaris; qui tuerune Gershon, Kobath, e Me-
rari. (Gen. 46. 12. F.XOd. 6. 16. Num. 3. 17. Num. 26. 57. TChrON. 6. F, 16.) Nimirum,
Fheman d Roharb, 2. Chron. 6. 33, 38. Asaph d Gerston, ver. 30, 43. e Lthan a Merarii
Hlaec eadem nomina (Eeman, ACaph, et Echan) revecico habemus, (acque codem ordine)
ver. 44
Chron. 25, 17. Icerumque ver. 19
Proquibus habemus, filios asaphi, Flemanis de Tedurhanis, XChTON. X5. T. qui omnes
Separatim hotantur, ver. 2, 5, 4. ee limul omnes, ver. 6
Num sedurhum idem sic qui F. chan, haud cereo dixerim; an (Eitane, casu aliguo, deti-
cience,) Seanthun illius loco substicueretur
Videtur hic seduchun idem tuisse ac Zedurhum pater ipsius Obed. F. dom, X ChTON. 16. 38.
Suncque Feman ex fedurhum (etiam Cac eito) conjuneti L Chron. 16. 41, 42. F. C verique
cum saph (GuI anEE mEmOTaTIS efL ver. 37.) junetin ministrances in magna illa solenni-
tace, pro srea collocanda in Civitate Davidis, GuX VeT. L. memoratur. Oux videtur Occa
sio prima pro constiuendis his Cantorum Ordinibus, L ChrOn. 56. ZY. ex quo uevit Area
Arove hie Teduthun F ChrOn. 26. r. Sicuc ipsC Fchan, LChrON. 6. 31, 44.  LCHTON. 15
26, 27. huic minilterio d Daride delixnacus: e quidem (uc ex collaris F ChrOR. 15. 26, 27
_rChTON. 16, 37, 4F, 42. vracac) pro eadem ipla Solennitare
Elt iaque omnino probabile, quad idem fuerit Fcaurhum de Fthan. Norimusenim in
erto altello non intrequens ente, cundem Hominem, diver sis Nominibus appellare; aui
codem

## Folio 297 — 867984570:1055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De PSaimorum Titulis.
eodem nomine (Parum variaco) diversis modis scripio. Poceltque nomen Zeduthun, Com
policum este ex Lthan cum alia aliqua voce praetixa. Sic LTosbea d Zehiosbua; Salem et
Terusalem, (Talcem li eadem su Salem d Ferusalem;) Coniah ee Feconiah; item Ram d
tram. Aliaque limilia
Eli autem tres Cantorum Ordines, & Daride consticuri, ad ministrandum coram Area lic
Locati, Continuantur in Templo Solomonis; ut PaLCE FCHTON. 6. 32. 2 CHEOn. 8. F4. F. B
(multo Terius) Tub Fezekciah, 2 Chron. 29, 13, T4. ubi iterum occurrunt Filii aph, fitii
FTeman, fihii fedurhun: Aeque hi (ver. 25, 30.) Laudantes Jehevam ex praecepio Davi-
dis. Fc quidem, Talcem silii asaph, temporibus Perae d Nehemiae: (Laudantes fehovam
ex praecepto Devidis Resis Graelis, e Solomonis silii ejus,) R2r. 2. 4c. FZF. 3. 20. Nct.
7. 44. Neh. 12. 35, 36, 45, 46. Fejusque Simul e Zeduthunis posteri, Nehem. IL. X7, 22
Omnelque Fres Ordines (quamris non sub nomine Cancorum) recententur incer eos qui
(Dolt Capciritarem) habirarunt Hlierosolymis, L ChrOn. 9, I, 2. Nempe Martaniah ex filiis
axh, e Obadiah ex filiis Jedurhanis, ver. 25, 26. _ Shallum ex filiis Korah, ver. 19. Cuem
ultimum, Korabitarum Ordinem, eundem puto cum Llemanis ordine.
Fis Cantorum Ordinibus, corumque curxe (respectire,) commitrebantur varii Plalmi
et Cantica; (sire ur eis aptareNE Musicam, Sive ut alids Curarentrite canenda, quod parri
cularim jam nescimus,) ut liquet ex eorun prima consticutione, i ChrOn. 16. 7. Fodem die
(quo Arca primum inducebatur in Ciricacem Davidis) tradidit David primum, bunc Psal-
num (ad celebrandum Fehovam inmanum Asaphi ex fracrum suorum. Nempe Plalmum
illum qui ibidem sequitur, usque ad ver. 37. Our quidem idem tere verbacim elt cum Plal.
209. (usque ad ver. 26.) _ Plal. 96. (per COCII,) _ P (al. 106. Ver. 1, 4, 48
Num autem ea verba tradidit primum, id innuane quod hic sic primus P salmus quem (C
tradidit; an, quod hic Plalmus cum primum cradebatur, (ee non prius;) nolim decerminare.
Ex Plalmis lic recommendaris cura Asaphi ex filiorum suorum, exiltimo mulios ex illis
esse qui ciculum serunt le. Asaph ( Saphi, vel Asapho;) eos pralerrim qui ex maceria inibi
concenta, rideantur iplius xtare polteriores; aut etiam, polteriores Capciritare Babrlonic2.
Nam cousque continuaca tuit, salcem Ordotiliorum ACaph, uc modo ollentum elt Cx P ZV.
2. 4.2. LZF. 3. 20. NCh. 7. 44. DVCH. ZZ, 27, 22. =ChTON. 9. 25. FF quancum ad illum Ptal.
83. qui respicere ridetur tempus schochaphaci, 2 Chron. 20. exprelle dicitur, ver. 14. LC-
vica e filiis Asaph.
Nonnulsi tamen ex illis qui hunc gerune Ficulum, videneur ab ipso ACapho Fuisse con-
Feripei.
Nam eorum Calrem unus, alcerius Ordinis curae videtur commistus, (qui camen ACacto
inseribitur, quali ab ip(o seriptus,) nempe Zedurhunis Ordini, Ptal. 77. (Lamnarseach at
fedurbum, le Aaph mizmor:) Prafecto: super Jedurbun, Asaphi Canticum. Out itgone
videtur Plalimus, seduchunis curae commillus, sed ab Alapho LCrIPIUS.
Arque ad Flezekia Tolenne lacriticium, 2 ChrON. 29. Cancre dicunEur non tantum ex
raecepto Davidis, _c. e instrumentis Davidis Resis Zsraetis, ver. 25, 27. Sed iplis verbis
Davidis, eo saphi videntis, vel (UE HabenE Ot L. XX) Aaphi Prophetae, ver. 30. Unde li-
quet saphum (paricer ac Daridem) Propheram tuille, de P salnorum scripiorem.
Jam vero, ue Asapho, seu filiis Asaphi; Sic e Zeduthumi, inscribuntur Plalme aliquor (ut
PFal. 39, ec 62, ec 77.) ub L Fauthun, Teu ab Jeduthun, porius reddieus Zedurhuni, vel pro
Teaurhune, quam fedurhunis, (oi L. XX hahene n Idider e Cu Sidr.) Hlabenc enim, co-
rum linguli, alium Ruchorem indicarum. Nempe, Primores duo Daridis nomen prae le te
TunE; Pertius, ACaphi. Quali quidem fuerine seduchuni (ejutre Ordini) commendari; sed
Illi d Daride, hic ab Alapho, conscripei.
Sed nullum video Pthanis Ordimi (sub eo NTomine) dicacum. Nili Forre PFal. 89. (CujuS
Ticulus, Maschil, Fthanis Fxrahitae,) de hoc Sithane incelligatur. Obi tamen Krhan vi-
detur pocius Auchoris nomen, quam nomen Ordinis cui dicatur. Nam qui huic Ordini dican.
TUT, Zeduthunis nomen ridentur pexe se Ferre; quem eundem elle puraverim eum Sethane.
Neque constat PThanem Fxrahitam, eundem esse cum Pthane Cansore; ucur fortalle Fuerie.
Neque ullos video emanis cura aferiptos, ejulre Ordini, aut filiis Feman, lub eo no-
mine. Nili sic cenleatur PCalmuS 88, qui est Masehit JLemanis Porahita; Led siliis Korah
dicacus; ut lic Leman pocius authorisnomen. Ouippe cora inscripeio lic se habet; C’ansi-
cum seu Psalmus filiis Rorah: Lamnasseach, al Mahaloth le annoth: Maschit Llemanis
Ferabita. Neque conltar eundem ese LLemanem Lxrahitam, e Llemanem Cantorem:
vene forre fuerit.
Sed, quod sub eo Nomine non invenimus, pucarim sub alio nomine reperiri. Ouippe
nunc Femanis Ordinem, cundem esse puto acque filiorum Korab. Frac enim Heman iple
ex Eliis Korah; ut patet F ChrO. 6. 33, 37. Obi rccentetur iplius Gencalosia, ab iplo R0.
rah derirata, qui fuic Nepos Kohachi, Alii Leri.
Cujus appellationis ratio, haec este pollet: Fleman ipse, quamvis Praefectus Ordinis, Forre
non coc hrabuit sui Filios, aut tam numerolam prosenem, ut pocuerine tori muneri exe
quendo sufticere; adeoque opus habuerine, sublidium altumere (qui luppleant hune de
Fectum)

## Folio 298 — 867984570:1056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Psalmorum Titulis.
Fectum) ex Aenatis luI, siliis Rorah: Indeque Ordini nomen factum est filiorum Rorab,
Dotius quam filiorum Fleman.
Arque cum huic Ordini, (sub nomine filiorum Korah) afcribuntur PCalmi, 42. 44. 45. 46.
47. 45. 49. 64. 85. 87, 88.
Inseriprio altera (quae paltim occurrit) Lamnatseach; ab iptIS L. XX redditur cis ritO,
in finem; ab Interlineari Incerprece, Victori; ab aluis, Masistro Simphoniae, aut Praefecto
Musicae, aut ad cum sentum. Pocestque inditterenter incellisi de quoris Ordinc; Peu Pra
Tide cujulris Ordinis; nunc hujus, nunc illius.
Aucetiam speciarim de Chenaniah (ejusque in eo munere Tuccetoribus) qui (L ChTOn.
(5, 22, 27.) dici censetur, canendo Princeps; ut DrXe exteris perituS.
Huic Masisae Praefecto simpliciter (non addico, qualis Muliea, ) ascribuneur PCalmi LF.
23. 24. 28, 19, 20, 2T. 32. 36. 39. 40. 42. 42. 44. 46. 47. 49. 52. 52.57.58.59, 62. 64. 65.
66, 70. 75. 77, 85, 109. 139. T40.
Nonnunguam addi videtur indicario, cui generi Mutiex, auc quibus Inctrumentis, spe-
ciarim accommodandus sit ille PTalmus. Sed Mulicesmodi, ec Instrumentorum genera apud
eos inne ulicata, sue bis nunc dierum cam parum cognica, ut nobis dictu sic difficile quid
Dc Lamnasseach in Necthah, vel Nesinoth, P (al. 4. 54. 55. 62. 67. 76. Tremque L labat. 3. 19.
Tingulis lignificetur.
In Necinoth super Dheminith. P Fal. 6.
Tamnatseach super Llehileth. PFal. 5.
Duper Cirrith. Plal. 8. 8T. 84.
Super Muth. labben. Pla l. 9.
Nonnunguam habetur nomen innuens, qualis lE Materia Plalm (aaco ret son aca
nomine Ruchoris, ejulre cui commendatur;) uc Mizmor Plalmus, (leu Canrieum,) llal. 3.
A. 5. 6, 8. 9. 12. T3, 25, T9, 20, 2F. 22, 23. 24. 29, 37. 38. 39. 40. 42. 47. 49. 50. 5F. 62.
63. 64. 73. 77. 79. 80. 82. 84. 85, 98, F00, X0T, 209, X10. 739. 140. 141. 143
Nonnunquam ab Interprecibus suppletur. VF PCal. FF. 24. 10. 25, 26. 27. 26. 32. 34. 35.
36. 37. 52. 53. 54. 55, 61,69, 70, 72, 8T. T03, 238,T44. 24.5.
Sic Mixmorsir, auc Shir mizmor. (P Calmus, Canrieu.) Plal. 30. 48. 65. 66. 67.68. 75.
76. 83, 87,88. 92. 208.
Shir Lammahaloth. (Plalttis graduum.) P Fal. 120, 222. 122. 123. 124. 125. 126. 127.
Super Sheminith. PFal. 12. Irem X CMTON. 15. 2I.
aper Ajeleth. Baher. L1dl. 2. 2..
Super Shosannim. Plal. 45. 69.
Super Shustan eduth. FLa l. 60.
Super Sbostannim. edutD. Pla l. 80.
Super Mahaleth. P(al. 55.
Super Mabalath. leannoth. P(al. 68.
Super fonath. etems. echoleim. PFal. 56.
Trem super Sieronoth. Llabak. 3. 1.
Super, Ulamoth. Plal. 46. Irem LChrOH. 15, 20.
128, 129, 230, 13T, 232. 133, 234.
Sbiseaim. Plal. 7
Michtam. PTal. 16, 60.
A taschitb. Plal. 7I.
A taschich Michtam. PFal. 57. 58. 59.
Maschit. P(al. 32. 42. 44. 45. 52. 53. 54. 35. 36. 74.7,8. 88, 89. 242.
Le hazobir. (Ad recordandum.) PFal. 50. 70.
Le lammed. (Ad docendum.) P(al. 60.
Le. jom ha-sabbath. (In alet dabvat.) P(aL. 92.
Le Lodah. (Pro laucatione.) LVal. 10.
Tehilla. (Laus, landatio.) P(al. 145.
Nonnunquam innuitur Occatio sCe Plalmum; ut
Cium fucerit ab Ab salomo, fitio suo. Ltal. 3.
Super verbis Cust Benjamitae. Pla l. 70.
In dedicatione domus Davidis. PFal. 30.
Quando mulavit vallum suum coram Abimeleco: qui dimisit eum, ipseque abrit. P (al. 34.
Duando venit ad eum Lathan Propheta, quum intraverat ad BarhBebab. PCal.) l.
duum tenuerunt eum PBilStii I CatB. Llal. .
Duum suceret a facie Sautis in etunca. Lal. 57.
Tephillah. (oratio.) Ptal. 86, 90, 202. 142
etal. 18
In die quo cripuit eum Domus c usu omnium   a ftat  de manu Saul.
Duum venissent Liphaei, diverintque Sauli, Nonne David abscondit se nobiseum . P(al. 54
duando misit Saul, _ Castodierunt domum, ul eumt idet ent. P lal. 59.
Duando

## Folio 299 — 867984570:1057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
De Walmorum Titulis.
Quando contendit cum Aramnabaraim, e cum Aram soba; Ft reversus est Joab e per
cussit Fdom in valle Satis, duodecim millia. PFal. 60.
duando erat in deserto fudae. PFal. 63
assicti: quum anxius fuerit, e effuderit coram Domino precem suam. P Fal. +02.
duum fuerit in spelunca. Plal. X42.
Oui pra se Ferune nomen Daridis; videntur ipsi cribuendi omnes, ut AuthOri. VE SunE
PFal. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. T2. T2, 13. 24. F5, 16, 27, 28, T9, 20, 2F. 2.2. 23, 24,. 25, 26, 27. 28.
29. 30. 31. 32. 34. 35, 36. 37. 38. 39. 40. 4F, 52. 52, 53. 54, 55,56,57, 58, 59, 60, 67, 620
63. 64. 65, 68, 69. 70, 86. 101. 103, 108, 209, 220. 122. X24. 135. 133, 238,739. F40. 14.F.
T42 F43. T44. 245.
Forum qui vel nullum habene ciculum praetixum, vel nullam inibi ipsius mentionem fa-
Etam; neque omnes Daridis esle, neque nullos, concludere licet.
Non omnes, inguam; nam (ut ante ostensum) eorum aliqui videntur (ex Pimlo) aliis
alcribendi; alii (ex maceria inibi contenta) videntur Terius conseripei quam aetare Daridis.
Neque nullos eorum concludamus ipsius este. Nam eorum aliqui, qui nullam iptius in
Ficulo mentionem faciunt, pollune tamen, aliis rationibus, censeri, illius elle.
St sunc Pfal. 705, 96. 206. Ouoniam ip(i, (vel eorum pars maxima,) continentur in eo
Ptalmo qui Daridi cribuitur, FChrOn. 26. 7. ue ab eo cradiri ACaphO.
Ec P(al. 72. quamris in tronce terat nomen Solomonis; ex Epilogo camen videtur a Da-
ride scripeus. Finiuntur Orationes Davidis filii Tesse
EF (proprer eundem F pilosum) censendus ridecur (qui proxime antecedit) P Fal. 7F.
illius irem elTe; UEUE SE aremreaS
EF Plal. 2. (nECunque SinC FituIO) CitaEuE uE 2 Daride SCriptuS. ACt. 4. 25. Ft quidem
videtur ab iplo speciarim scriptus, occatione Capixe (de sebulais) Areis Zionis, 2 Sam. 5.
6, 7. TChTON. FF. 435. qua non, ante tempus illud, renerat in pollestionem lCraelitarum.
Sed e PTalmos alios aliquor, sire ob materiam inibi contentam, sire ob lcilum iptum, sive
ob alias circumstancias, merico senriamus illius elle.
Sic Pfal. 204, 705, 206, 207. quia videntur else continuatio Dfalmi XOZ. (qui Davidi
2seribitur,) ec PFal. 208. (Timilis Sili e argumenci) eidem diserre afcribitur; atque vi-
dentur omnes ejuldem arsumenti, sed sic dirisi ne Foret Plalmus longinsculus. Fc quidem co-
rum duo, Plal. 205. et 106. lic omnino censendi lunc (ut ance oltentum cst) PropteE
Z CHTON. 16. 7. F.F quia P(al. 207. idem habet exordium lolenne cum P (al. 206.
Idemque dicendum videtur (ob eandem cautam) de Plal. TT8. ec 136. propier Lxordium
simile, limileque argumentum, et stilum similem. Icem Plal. 235. _ TZ5.
Plal. 232. videtur (ob subjectam mareriam) Daridis irem esle; de propter ejus ConFOr.
mitatem CuIm 2 Sam. 7. _ F ChrON. T7. Pariterque P(al. 78. quamris ACaphi nomen prae le
Ferat, upore cujus cura fuerit commendatus.
Acque ob timiles rationes purarerim (etiam ( deesset Fimlus) ejuldem este PFal. 25. Duis
habitabit in Zabernaculo tuo. quis requiescet in monte tuo sancto: Dui perfecte incedit, e
operatur justitiam, e veritatem loquitur in corde suo, eec. P LP(a l. 24. Quis ascendet in
montem Domini, e quis consistet in loco ejus sancto: Dui est mundus manibus ex purus
corde; qui non accexit in vanum animam ejus, nec juravit dolose provimo suo, ec. Oui vi-
dentur ab eodem Auchore seripri, proprer limilem ucrobique quaeltionem d responsionem;
eodem senlu, quamris non eildem verbis. Item PTal. FOT. propier similem characterem
illius qui in ejus domo habitaret, qui est corum qui habitent in Monte Sancto. Adeoque
omnes Daridis eAe, Propter ibidem memoratum Tabernaculum, e Montem Sanctum, et
Civitatem Domini, (quae eadem est cum Civitate Davidis,) e Domum Davidis; e quia
Darid (qui Montem Zion vocat civitatem Davidis,) delectari videtur memorando Mon-
tem Zion, e Sanctum Dei montem, (quem dedicaverat Darid Cultui Dirino;) de quia
non postic esse Priratae condicionis aliquis, qui dixerit P(al. 1OL. 8. mature succidam omnes
impios de terra; ut exseindam à civirate Domini, omnes operantes iniquitatem. Jux omnia
(etiamsi abesset Ticulus) Pacis detignane Daridem Auchorem. Sed hic, ne dubitemus,
praetixus lingulis Piculus le David, idem indicar. Paricerque de muliis aliis (sive praetixum
habeane, sive non habeane, Daridis nomen,) ex maceria subjecta, aliisque loei circumstan.
tiis, judicanaum erit.
Sed, ubi Fitulus id non indicat, neque ex subjecta materia, locire circumltantiis deter-
minacum rideacur in utramris partem; incerri sumus, an lic, aue non sit, Daridi alcriben.
dus ille Platuitto.

## Folio  -  — 867984570:1058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
et    A  t   B t   e t    .  t Ae A  d B A   A  t  t. ll. 11.

## Folio  -  — 867984570:1059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
an
AC R A 2 1C221L
C. O N C +O N E S Y R F S;
nno 1691. Anglice primum editae;
Nunc redditae Latine.
A

## Folio  -  — 867984570:1060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
ctorem Mon
AR D M Concionum Prima, hic habetur, prout Anelice habita erat Oxo-
nia, in Conventu Academico, Anno 2664, illi tum loco tum tempori accoin-
modata; sed quae jam tum, ante annos plus minus Viginti, (summam rei
quod spectat) fuerat habita Londini. Duod moneo, ut ostendam, eam
quae hic habetur verborum Constructionem, seu xplicationem, non esse jam nuper fi-
etam, quo praesenti subserviatur occasioni; (quod suererit nonnemo, sanae de Sacra
Trinitate doctrinae parum amicus, quasi pariter ex Nora fuerit et Cauta:) Sed
quam exo jam tum amplexus eram ut receptam Expositionem. Quam C jam video,
saltem non minus antiquam esse, quam est Aueustini Fpistola 174. Conciones duae
Posteriores, tum nuper additae fuerant cum primum ederentur Anelice, anno 169T.
Occasione scripiorum aliquot a me tum nuper editorum, quibus propuenaretur sana de
Sacra Trinitate doctrina, a male sanis  quibusdam, in variis libellis tum oppurnata-
Obi multa prius a me sparsim dicta (prout oppurnantium postulabat ratio, fusus
aliquanto eo aptiori ordine dicesta jam habentur. Sin quod jam praestiti, tuendae
Veritati, Deique Ecclesiae, subservicurum sit; habeo quod expecebam, operaeque im-
vensae non paenitebit.
net
s

## Folio 303 — 867984570:1061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
N CTO PR TM A
Oxoniae habita, ad Academiam Oxonien sem.
Decemb. 27, 1664
Tohan. XVTI. 3.
Aum de 63W n aejcri Tcon, ree YWonet OE, ror vvor à Xndivor
Oedv, naet dv aneScinas, Inodr XetSor.
Haec est autem Aiterna Vita, ut Te cornoscant, illum solum ve-
rum Deum, e, quem misisti, Tesum Christum.
ON muleis opus erie ut oltendam, quem cepi Textum explieandum, Pat ter-
Destirum este: Cum Christi Missionem hac cempeltate celebramus; e, Scripto
ris memoriam, hodierno die. Ouin de hujusce rei cractatio, Christianis Audi.
toribus nunguam incempestira censeri debet; eis praesertim qui ex protesto dant
operam Cornitioni aequirendae; quibus nulla porior habenda elt, quam Coenitio Dei Chri-
stigue sui, quae est omnium maxime desideranda.
Nec objiciendum erie, hanc novam non elle, sed dudum cognitam doctrinam: Tum quia
mulei sunc qui prae se Ferunt, ea se scire, quae aut vere nescinnt, aut factis negant: Jum
quia mulca lumi, quae probe scimus, de quibus tamen opus est ue Paepius moncamur. Ouid
quod e multos ridemus, quibus non displicer ea Caepius audire memorata quae aut OTur
libi aut L audi esse PuranE; non magis quam Ingenioso Viro, Laudari; aut, bella P ceminx,
Venustam praedicari; quamris (quod dici solet) id ipsum plus lacis noverint. Cum igitur,
Deum Chriltumque seire, nobis cum Scilitati cum Laudi lic; robis non Brare Fucurume
spero, quod hac dere verba Faciam; cum ve qui nondum seiunc, candem discant; cum ve
qui probe sciunt, inde delectentur.
Nec est uc veniam deprecer, quod stilo plano simplicique, hac in re usurus lim; cum
et mei moris (C, e profeltionis, Demonstrare, resque planas et perspicuas reddere; nOn Or-
nacu nimio perplexas ee intricatas; Ouod Auditores acconitos torre reddat, e quandoque
placear auc cirillet; raro aurem vel Doceat vel Perluadeat: ut Fueus adveMItius, qui naci
ram riciac pulchricudinem; vel nimius ornatus, qui reltem lubcus probam ablcondit.
Oux lesi rerba, Tunc ipsius Christi Serratoris nostri, ad Parrem luum caleltem prolata,
in tarorem Discipulorum suorum. Suntque pars Precationis luxe, qua claudic Horratio.
nem illam, seu Sermonem Valedictorium Discipulis fuis factum, ea velpera qua diem prae
CessiC quo perpecturuS erat. Quem Sermonem habemus Fuse repecicum, praecedencibus Capici
bus decimo quario, decimo quinco, ee decimosexto; quem, capice decimo septimo, hac Preca
tione concludit.
Precationem hanc orditur d Peririone de Vita Seterna, quam (pro porestare libi d Patre
concelta) daturus erat eis omnibus quos ipsi dederit Pater, hoc est, eis omnibus qui in eum
torent eredituri: Ouam Pecitionem elaudit hoc Fpiphonemate, Llac autem est Pita 
terna, ut coenoseant Te unicum illum verum Deum, e, quem misisti, Fesum Christum.
Oux quidem rerba considerare licer, methodo (ut loquuneur Scholx) vel Synthetica
vel Analycica; Ouarum Priorem sequi solene in Scienriis Speculasivis, Polteriorem in Pra-
Aici5.

## Folio 304 — 867984570:1062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Prima.
Si considerentur Synthetice; exhibent nobis, Primo, Causam Cive Principium, Cognisio
nem Dei Cbristique; Secundo, ffectum seu Consequens hujus Cognicionis, Vitam N
ternam.
Si Anairtice considerentur; ProponunE primo, Finem gloriotum, Vilam Seternam:
F.C, Secundo, Mecium huic Fini accommodatum, Coenitionem Dei, e Christi.
Priori sensu considerata, hoc extribent documentum; nempe, quod Praecellens Coenitio
Dei Christique, eloriosum habet hoc consequens, Sternam Pitam.
Polteriori senlu, hoc docent; quod Pera via methodusve obtinendi Sternam Vitam, est,
Dei Christique Coenitio-
Nec mulium incerelt, vero sentu accipianeur; Senthetice, an Analycice: Sive ut Theo-
rema Efectum hunc illius Causx astirmans; sire ur Problema, Medium ostendens ad illum
Finem.
Fixo Posteriorem contiderationem porius praeculerim (sed Prioris non exclutivam:) Duo-
niam ansa daca est huic Epiphonemati, ab Aterna ita anceriori versu memorata; (non
ab ante memorata Coenitione Dei Christive;) ut videatur porius Directio, quomodo 2C
quirenda sic Aiterna Vita; quam Eudicacio, quis hic FFectus illius Cognitionis. Sed, Uno
tacto, tic d Alterum.
Incipiam, primo, ab eo quod in ordinc rerborum primum occurric; nempe, a Fine pro-
potito, Ffsectuve Peu Consequence hujus Cognicionis; Peu Felicitare quae hane consequitur:
quxe, propier Excellentiam luam dicicus Vila, e proprer Durationem, Aiserna: Lac est
iterna Vuta.
E. Vitae nomen hic incelligo sensit Figuraciro Sumprum, prout Bonum innuie leu Fetici
casem; Licut, ex adverso, Mors, praelertum Aterna Mors, innuic Miseriam.
Elt quidem, pastim memorata, Calcem Pita eriplex; ee tocuplex ex adverso Mors; Na-
curalis, Spiricualis, dt AITErna.
Pica Laturahs (qux est primaria, maximeque propria virxe accepratio) facilius mente
concipitur, quam possie verbis detiniri. Illum innuic Actirum stacum leu conditionem,
gux ab Animae Corporisque unione oricur, sive in Homine, live in aliis Animantibus, (uE
de Plancis nihil dicam,) cujus Priratio seu defectus (recedence Anima) Mors dici solet.
IIlud utique secundum quod (in communi sermone) dicitur quis, Prous ele auE Morruus.
Acque haec Vita, Spectari solet ue Bonorum Nacuralium praecipuum; adeoque MorS, UE
Malorum Nacuralium maximum. Ouoniam Vica elt Fundamentale illud seu Bonum Primi
genium, quo tic ue aliorum quae bona tunc limus capaces; ec, amillâ Vita, amiEtuntur
omnia. Elinc eA quod dicitur Fob. 2. 4. Pellem pro pelle, e quicquid ipsi est, daturus est
homo pro Vita sua: Illudque Solomonis, Praestantior est vivens Canis, quam Leo morruus
Fcclel. 0. 4. Ouippe quum Vira rccectis, succedic incapacicas auc bonum EHliciendi, aucFru.
endi BOnO.
Ex hac Via consideratione, oriuncur illi omnes sieniticatus hujusce Vocis. Ouippe cum
Vica spectatur bonorum nacuralium maximum, ee Mors ut maximum malorum naturalium:
Flinc tic ut illa (per Synechdochen Speciei) passim ulurpetur (a Scriptoribus cum Sacris
cum Protanis) pro Bono indetinice, praeserrum pro Summo Bono; atque HXC, COntTA, PTO
Nalo indetinire, salcem summo Nalo: IIla quidem pro Felicitate, hac pro Miseria.
Aeque cum porro (per Synechdochen Generis) hias generalis BoniMalive nocio, seu
Felicitacis Mileriaere, rocibus Vica et Morris inlinuaca, accommodari solet huic illire B0.
noaue Malo, prour terr occalio; Puta, Viex Spiricuali Grasiae, Mortique Spiricuali P ec-
cari; itemque Vica Caelelti Gloria in Caelis, de Aterna Morri Miseria in Interno. Sic
Moses ad IEraelem Deur. 30, 29. Proposuisibi, Vitam e Mortem, Benedictionem e Male-
dictionem, (ubi Vica et Mors, cancundem ralent arque Benedictio de Maledictio,) quare
Fitam eliec, ut vivas; tu cum semine tuo; hoc estur licis vos Felices. Sic verlui 15. ejuldem
Capicis, Propono sibi bodie Vitam e Bonum, item Mortem e Malum. Ubi Vita e B0
num, sunc Exeserica alterum alterins; itemque Nors _e Malum. Sic, apud POCtam, Non
est Pivere, sed Valere, Vita. Sic Deus Adamo in Paradilo, (neque enim novus cst ille
auc helternus TrOpuS) Quo die comederis de fructu illo, morte morieris; hoc est, Miser ties.
Scimus enim Adamum non eo die mortuum esse morte naturali (sed post annorum aliquor
cencurias;) Sed jam stacim factus est Miter eodem dic; Cujus quidem Miseria, mors natu-
ralis non nili Pars fuit. Sic ROm. 6. 23. Stipendium peccati, Mors est: Obi complexio Ma-
lorum, quae meretur peceatum, auc intlisic Deus, Mors diciur; licur, ex adverto, 10ca illa
Feliciras, seu Bonorum complexio, qua truuncur Sancti, vocacur Vita; quippe Sic sequitur.
Donum aurem Dei, est Vita aeterna, in Christo Jesu Domino nostro. Acque lic tie, Per V.
sam incellisimus Feticitasem, quae est Morri Miseria concraria: Aiquetum (per Meta
deptin, seu Troxum molciplicatum,) illam speciarim Felicicacem, qua in Gloria potiuntur
dancti (non exclusa tamen ea qua truuncur in hac Vica;) eamque, conrra, Mileriam quam
in Interno pariuntur improbi
Verum quidem est, tabituros este Sanctos, in Caelo, Vicam eriam Aricto sensu sum.
pram; propiex Animx Corporisque tururam unionem polt Returrectionem; ee taculrarum
Vica

## Folio 305 — 867984570:1063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Prima.
Vitae (Taltem praecipuarum) exercirium. Non tamen hanc existimo senuinam else istius
rocis nocionem hoc in loco. Ouamris enim habicuri fint, in coelo Sancti, veram Corporis
Animaque Unionem, Sed ec istius unionis sensum es cognitionem, staculque in quo cunc
erunt consticuci, (quod e Vitam insinvare poster, ee quidem Vitam Rarionalem:) F.M 12
men non minus rerum, damnatos in interno, ritam hoc senlu habituros, (nam ee horum
etiam corpora cum animabus luis tutura sunt unita, cruntque es illi miserix lux conscit:
Non tamen haec eorum conditio, diei Tolet eterna Vita (quamvis sentu naturali sic dici
Doltit, Sicque eorum intelicitas quod ita siC;) Sed Mors aeterna; quoniam elt xcernae Mile.
rix rita, non Felicicaris: Nam Virida Mileria, eA (sensu noltro) veristima MOrS.
Secundo; OF propter RxCellentiam Pita dicitur; Sic, propter Duracionem Sterna.
In Allesoriis, e Piguracire dictis, est in Sacra Scriprura trequens, Epicheton aliquod
Tubjungere, quo Figurata rox, ab eadem naciro sensu lumpra diltinguatur. Cunque ad.
hibetur rox ea Figurata ad Lxcellencius quiddam signiticandum, quam quod innuic narira
signiticatio; Toler hoc F picherum consignitieare peculiarem aliquam luperadditam Lminen.
FIaM. Sic Chriltus, LCOF. 10. 4. Pupes divitur Spiritualis. F F TOH. 6. 15. PanIS Vivens;
ee Manna, quod de Caelo descendit. Ouo distinguantur voces sic lumprae Metaphorice, ab. ca
Rupe, eoque Manna, quorum Facta CHt mericio, in eorum per Delerrum icineratione. Sic
Fccleliam Chrilti deleribir ApOltolus, ue Lapides Pivos, in Domum Spiritualem actursen-
tes; Sanctumque Sacerdorium, ad Spirituatia Sacriticia. Deo otterenda, L PCL. 2. 5. Tum uE
nis F pitheris contradistinguantur a Lapidibus Templisque materialibus, Leviticoque Sacer.
dorio, ex Restiarum Oblarionibus; Tum ur eorum prae hisce dignitas de eminenera intinue.
tuT. Sic Caelum Novum; Feera NNova, LVovaque LLierololyma, APOC. 2T. T, 2. Eaque qua
est superne Terusalem, Gal. 4. 26. Non (inquii Chriltus) de Fruetu icis bibiturus jum
donec Novum vobiscum bibero in Reeno Parris mei, Mat. 26. 29. Non, quod tierre Christus
Fale Tinum denuo bibicurus in Rcgno Parris Tui; Sed Vinum Novum; alind quidem ab ec
quod nic Vinum dicitur; Gaudia nempe Spiricualia; quibus masis oblectareneur Anmae
Spiriculque quam hocce Vino COrpOTa. Sic, Feo sum Vera Viis, Paterque meus Ari-
cola, J0h. 15. 2. F80 sum Bonus ille P astor, Toh. τO. TT. Non, quod Chriltus magis
Pere tuerie Vitis, eo sentu quo Viris apud nos dicitur; auc eriam Opilio, qui Oves quas
vulso dicimus curer; Sed, quod in Christo tuerie id alius generis mulco Rmimentius, quan
quod in Vice videmus (quod camen haec quactancenus reprasenter; ) mulcoque major in
luos Affectus, majorque Sollicnudo, (sed alius generis,) de illis quos Ciresem suum appel.
lac, quam Opilionis est de luis Oribus. Pariter de hic; Taec inquir est Vita Aeterna:
non Vicam innuens Nacuralem, (qualem nos vulgo Vicam dicimus;) led alius generis Vi
cam, Beacicudinem, Felicitatem; Bonum lonse Pracellencius quam quod Tolemus Vicam di-
cere; quodque haec admodum impertecte repraelentat, Niternam Vitam.
Aeque haec quidem AE cernitaS, uE Vitam hic indicaram, a vulso dicta Vita distinguit, ue
Palrem lic Aliud quid: Sic de dignitarem simul intinuat, uc quid Excellencius. LL, lDeciq.
im Aternam Durationem, hujus tam Eximix Felicicaris. Ouae calis SIC, ut Tnuium qui-
dem habueri, led nunquam habitura Finem. Aique hinc elt quod tories appelletur E ter
narita, Vica Sempiterna, ec quae lune hujusmodi: ut haud tacile enumeraverim loca, qui-
bus calem subit Compellationem: Siternam haereditatem: Domicilium in Caelo Aternum;
Flaereditatem quae nec Perire potest, nec Contaminari, nec Marcescere, vobis in ccelo serva
tam: Reenum quod Concuri non potest; Cloriae pondus ternum: Cum Mortale nostruns
induerit Immorialicatem: C.L Limilia. Ieb. 9. 25. 2 COr. 5. L. XPCt. 2. 4. Leb. 12. 28
2 COr. 4. 27. ECOr. 25. 53.  alibi.
Acque haec quidem Eternitas, Viae superaddica, (AEterna Duratio, Cummae Felicitati,
facie ue haec Aterna Vita lic Perfecta Felicitas _ undiquaque Completa. Nam pertectio
Cracus, quam innuI Pita, non aliam admiccie complecionem, quam pertectionem Conti-
nuationis, quam adligniticar vox Aiterna. Sicur, ex adrerto, Perfecta Miseria, quae manet
Impios, non aliam pacicur Aggraracionem, quam illam Perpesuitaris, quam oblignat illa
Triltistima, Mileriae virida, designacio, seterna Mors. Oeramque habemus ex adverlo
Posicam, Mach. 25. 46. Abibunt hi in Aternum Supplicium; Justi vero, in Vitam Acernam.
Acque hactenus de Primo considerando diximus, Felicitate propotica, seu Fine conte-
quendo, Sterna Vita.
Anceaurem quam Secundum illud, Dei Christique Coenitionem, directe consideremus; no-
tanda venit duorum Connexio, in verbo Est (HaeC Fst autem AEterna Vita.) Oux Cal.
rem duxlicem admictit acceptarionem. Ouippe censeri pocelt haec, vel ue Prxdicatio Forma
tis, vel ut Causalis Pradicatio. Nempe, aec Fst Vita aeterna; hoc est, in hoc Consistit
eterna vira. Vel sic etiam, LLaeC est aeterna vita; hoc elt, Haec est Via, Peu Medium, ob-
Tincnat aCCTHaLS VITaM.
Prior illa acceptario, lacis convenie doctrina Scholasticorum, qui Ccelestem Pelicitatem
collocane in Beatisica Visione; hoc est, in Vitione seu Cognitione Dei. Hujulmodi nIXI
locisu et horum limilibuo. Mac. 5. 8. Beaci sunc pari corde, quoniam ipsi Deum Vudebumt.

## Folio 306 — 867984570:1064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
 Scira Frinitate, Concio Prima.
EE TCOC. 13. D, 1O, 22. FX parce Cdenoscimus, e ex parte Prophetamus; postquam adve-
nerit quod Persectum est, tunc, quod ex parte est, abolebitur: Cernimus enim nunc per Spe-
culum e per Aniema; rune autem coram cernemus: Nunc Cornoseo ex parte: rune vero
Coenoscam prout Coenitus sum. F. F 2COr. 3. 18. Nos omnes retecta facie etoriam Domine
ut in speculo Intuentes, in eandem imaeinem transformamur, ex eloria in eloriam. Trem
que r Fol. 3. 2. Charissumi nune filii Dei sumus, sed nondum parefactum est quod crimus
quando autem I5 patefactus fuerit (seu, quando id patefactum fuerit,) erimus ei similes
quoniam Videbimus eum sicuri est. Aliisque Sacre Seripcurx locis, tancundem innuenci
bu5. Fc quidem minime dubicandum elt, quin ea Pertecta Coenitio, leu Intuicio, Caltem
Pars etir, neqne minima, Beacicudinis illius quam in Calo Fucuram exspectamus; PrOVE ex
locis illis, aliilque limilibus, recte colligitur. Adeoque non improprie dicatur, quod F
terna rita, laltem in parte, in cali Cognitione Consistit
Neque hic objiciendum exit, Ouod, non per solam Cognitionem, prour est actus Incet
lectus, Deo truimur; quo nottra constat Bcaricudo; sed per actum Voluncatis, quo iptune
Amamus, Amplectimur, eoque Delectamur.
Onamvis enim id verum sic, non tamen hoc ofieit ance dictis. Nam neque hic acitur
de Coenitione mere Speculariva et Nocionali, qua Tolus versecur Incellectus: Sed de Cogni-
tione Actira seu Practica; quae Voluncarem, Afectus, exteralque l’acultates debite Con-
Formes praester. Acque in cali quidem (in Incellectu) Cognitione Dei, cum debica Voiun-
rucis et Aftectuum contormicace, non eit negandum quin consistat noltra F’elicicus, etiam
ea qua elt Eterna V ita.
Sed cgo (non excluso hoc sensu) Causalem porius hic purarerim Prxdicationem. Ve
indicetur Via leu Medium obtinendi Aternam Vitam. Haec est Vita Aterna; hoc est
Via qua cendicur ad Acernam Vitam; Nempe, Et Ze coenojeant, Unicum illum verum
Deum, e, quem misisti, Tesum Christum. Ouippe Dei Chriltique cognitio, elt directa
Via qua Vitam Aiternam consequamur. Fluic consonum est illud Christi, Joh. 12. 50.
Mandatum ejus, est, Aiterna Vita. Suncque trequentiltima hujulmodi Metourmia EHe
Ecus pro Causa. Sic illud Christi, Toh. XX. 25. F80 jum Resurrectio e Vita; hoc elt, ca-
rum Author FFectorque. Sic LuC. 12. 15. Non consistit humana vita, in abundantiarerum
quas possidet; hoc clt, non ira hinc dependet, ue inde lic sccura: Sire, uc alibi Christus.
NaL. 4. 4. (quod ex DeuT. 8. 3. CitatuE,) Non solo pane vivit homo. Moles item, de ledula
mandatorum Dei observantia verba Faciens, DCuT, 32. 47. Jhac inquit est Vita vestra, e
hac re proloneabitis dies vestros; (ubi claulila polterior, elt prioris Exegerica:) in eadem
verborum torma quae hic hrabecur,  est ita Aterna; hoc ellus Mecium quo consequa
mur Acernam Vicam.
Cmsue HaC sit plana ee simplicistima verborum incerpretacio: proxime dispiciendum est
Ouid illud elt quod hic aic Christus, Aternam ese Vicam; Peu, Viam qua condueit ac
A Ternam Vitam. Ot Le coenoseant, illum unicum verum Deum, e, quem misisti, fesum
Christum.
Ouod quidem summarim concinet Doctrinam Fivanselieam, leu Relieionem Christianam;
in duo membra Distinctam, Cognitionem Dei, ee Coenitionem Jesu Christi: Duorum utrum.
que necellarium est quo consequamur Acernam Vicam.
P. DePriori, primum, verba sum facturus; nempe Cognitione Doi, hoc est, Dei Creatoris.
Dominique omnium; Drout contra distinsuitur Cognirioni Cbristi, Redemptoris. Tra grconco-
ai o sir poror anndiror Odeor  coenoseant Le, illum unieum verum Deum
Per Pronomen Te, seu Pertonam quam hie alloquitur Chriltus, incelligendus elt Deus
Pater Domini noltri Tesu Christi. (Maniteltum enim est, quod ad hunc dirixie Chrictus
Precationem (uam:) Sed non eam ratione Personalitatis, quam Rissentiae Tux. Non enim 2
Personalitate, sed Assentia Dei Patris, determinatur, quod lic ille Onieus verus Deus.
Hlabemus igitur, in hujus Cognitionis Objecto, salcem haec Pria nobis indicata; r Ouod
est DeuS: 2 Ouod Sic Onicus Deus veruS: 30 Quod Deus, Paler Domini fesu Christi, elt
ille Onieuis verus DeuS.
L. Florum primum, Atheos tanSIE; qu Hes esse Deum: live id aperris verbistiac, sive
mente ant tactis. Ouodque neceste sic ur Fesse Deum cognoleamus, liquer ex FICbF. LI. 6.
Dui ad Deum accedit, necesse est ut credat esse Deum, quodque sit eorum remunerator, qu’e
ipsum exquirunt. Tuscva Se on 621. Credere oporter, quod Deus est. Neque hoc tantum.
sed e (aliquatenus) Qualis est; Falcem quod sic eorum qui ipsum exquirunt remunera
cor: Adeoque rerum humanarum curam habCaE, praemiaque de DOenaS dispensatuTUS; NON
ololus in caelis sedeat, harum negligens, quali densae nubes sint ipsi operculum, ne videat
ecaelorum ambitus se contineat, quod sommase videneur ii de quibus asicur (0b. 22. 24
Non urique, tub Dei nomine, tingere nobis par est, id quod non sicDeus; calelve de Dec
concepcus imaginari, qui cum Divina nacura SunE aousa, (uE PFal. 50, 21. Cositas me
prorsus esse similem tui.) Ouipre qui tales de Deo Talsos conceprus credie, non Deum
crediiu sed talsum lui iptius cerebri Kixmenrum.
2. Sccundo;

## Folio 307 — 867984570:1065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Prima.
2. Sccundo; utCognOICere OpOETet Deum Fsse CoenoIcere ilem oportet Vnicum ette
Deum. Onicum, inquam, Verum Deum. Sant quidem ucaic ApOstoluS F COF. 8. 4, 5, 6.
Duimulli, e Dominimulti: (hoc est, qui disuntur du, prout ibidem se exponit;) nobis
autem est Deus Onicus. Scimus enim (inquit) nullum esse Deum alium, nisi Onum. AC-
que hoc quidem ex illo, Priori dependet. Ouippe qui, secundum veram Dei nocionem
Deum elle cognoscit, necesse clt uc limul cognoseac eum elle Onicum. Cum enim vera Det
nocio, includat Intinitum, Ablolucum, Pertectum, dec; necelle clt uc paricer includat Oni-
cam. Pieri enim non pocelt ur line Plura talia. Adeoque Polrcheismus, etiam includic Ache.
ilmum. Ouique Mulcos esle credir Deos, reapse Nullum elle credit: hoc cst, nuIIU R. 1S
tale, qualia impollibile clt esse Plura.
3. Sciendum, terrio, quod FZu Deus, quem Chriltus innuic, est ille Vnicus DeuS veruS.
Eric inquam Deus, qui in Saeris Liroris est pluribus Characteribus delignatus, Deus qui se-
cit Calum e Ferram: Deus Vivus; Deus Traelis: Deus cui nomen est Fehova; acque
ur hic ee alibi Caepius in Noro Feltamento) Pater Domini nostri Jesu Christi. Ouibus
characteribus, ee horum limilibus, d diis tallis, aue talso praetenlis, diseriminatur. LLunC
Deum, oporret uc cognoleamus, elle, Unicum illum Verum Deum.
Sed cum dico, Patrem Domini Fesu Chrissi, esse Onicum illum verum Deum; Addo, hoc
ei competere non ram ratione Personalitaris lux, quam ratione Pssentia. Ouamris enim
Pres illae in Sacra Prinitare Perlonx, sine ratione Personalitaris incer le diltinctae, (Pater
non elt Filius, Filius non est Pater, Scc.) in eadem tamen ssentia communicane omnes
qua cum Pater, cum Filius, cum icem Spiritus Sanctus, elt ille Cnieus Perus Deus. VIl
quidem Persona Parris, Verus Deus; non cam ratione Persenalitatis, quam ratione Fssen
sia. Fllque Persona Fii, DeuS item, de VerUS DeuS; non tamen Deus Mus, sed idem
ipse rerus DeuS. Fc Spiricus Sanctus limiliter. Secundum illud Toh. 10. 30. Reo e Pater
meus Onum sumus: HIoc est Onus Deus, quamris non una cademque PerIOna. FF F ToH.
5. 7. Tres sunt qui testificantur in Ccelo, Parer, Sermo, e Spiritus Sanctus:  hi tres
Onum: sanc. Ica Zres tunE, ue tamen line Onum. Fres Pertonae, led Onus DeuS. Sunt
illi omnes, Unus hic uniensque DeuS; PExter quem unum, non elt DuS aliuS.
Sunc (scio) nonnulli, qui ex hoc loco, anlam tibi captare lacagune, ad derogationem
Deicaris Filii, Spiricusque Sancti: Onasi hie diceretur Solum Patrem elle Perum Deum:
adeoque non Filium, auc Spiritum Sanctum.
Sed merum est Sophilma, ee Solucio tacilis. Non enim dicitur Solum Patrem ( vovor +
HarEa, auE OE uoror) elle Verum Deum; Sed quod Pater, lie, ipse solus (Peu Onicus) Deus
Verus. Nempe, Pater (Domini nostri Jelu Chrilti) elt verus ille Deus, praeter quem
Deum, non est alius Deus Verus. Ouod recte dicacur, quamvis Filius iem LE (vErevera
C(E) idem Verus Deus; e Spiritus Sanctus limiliter. Si diceremus Filium elle Verum
Deum, e Deum Aium; non dicendus Foret Pater, Onicus Verus Deus, cum tuerie Mus
veruS DeuS Praeter iplum; (Idemque de Spiricu Saneto:) Sed cum Pilium dicimus Fun
dem verum Deum, lacis hoc conliltit. Duamvisenim alia Persona (quam Pater) lic Ve-
ruS DCuS; Cum tamen non lic alius Deus, hic idem Deus elt Onicus ille Verus Deus. FA-
que hoc ex ordine Verbarum Caris maniteltum. Tra reioncoet 2C,  pevor aandrror Ocor. Vbi
arriculus rr voci coror praepolicus (non eidem postpositus) satis determinaE vOCEM vorOr
restrictivam ele Praedicaci, non Subjecti. Non enim diciene or pror,  aandivor Ocbr. led
oi or ueror annderor Ocor. (aliud enim cst od poror, i. aliud oes zor uovor.) Pariter acque in
Vertione noltra: Obi non dicitur Thec onety (aut oncty Zhec) the True God; Led Thec-
the Onety True Cod. Vbi arcienlus PhC, roci Onely DEXDOLIES, Facit ut haec lic reltrictira
Praedicati, non Subjecti; ut in textu Oraeco, arriculus r. Nempe, ut Ze cognoleant esse
Unicum illum verum Deum, peaeter quem Deum, non sic Alius Deus Verus, quamris alius
irem d Te, sic idem ille Onicus Deus Verus: FTOC est Deus Idem, quamvis alia Pertona
Fxeludic Tolummodo Pluralitatem Deorum, non Pluralicarem Perlonarum in eadem Dei-
tate.
Verum quidem est, hanc Dirinitacem non hie diserte Aftirmari, Cive de Filio, sive de
Spiricu Sancto. Sed nec Negatur. Adeoque aliunde determinandum, ab eis alibi locis ubi
id Clarius indicatur.
Acque hactenus de priori debicxe Cognicionis membro, nempe Cognitione Dei. Ot cogno
seant Jen ipsum unieum Verum Deum.
Sequirur aliud ejusdem Cognitionis membrum, quod est iridem neceltarium ad obrinen-
dam A.ternam Vicam; nempe Coonitio Christi. Sic ucique sequitur, Ft, quem misisti, Ze
sum Cbristum.
Verum ouidem est, quod, si in eo permansistemus llacu, quo primics Fominem Crea
vic Deus; non tuisset necellarium, hoc Secundum Cognicionis membrum. Nam li nullum
tuistet Péccatum, non fOret opus Redemptore: adeoque nec Copnitione Jelu Christi
Cognitio Dei: hoc elt, Unius, Onicique, Veri Dei; una cum pertecta Obediencia huic cogni
nioni contormi; suttecisser, Nobis Bcatis faciendis. Sed cum Homo, laptu suo, sibi con-
HaNXCTAE

## Folio 308 — 867984570:1066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Prima.
craxerat Miseria Cacum; jam nulla restabat ad amiltam Felicicatem recuperandam via, nis
per Redemprionem; nullaque alia suppecic Redemprio quam per Jesum Chriltum; indeque
orieur hujusce Cognitionis neCeNSITaS. Nam, ut Onicus est Deus, ita de Vnieus Mediato
Dei e hominum, homo Christus Zesus, L PI. 2. 5. Leque est aliud nomen caelitus datum
hominibus, per quod servari nos oporteat, quam nomen Jesu Christi Vazareni, quem ille
crucisixerant, sed Deus suseitaverat a mortuis, ACL. 4. 2O, Z2. Nec est in alio quoquam sa
lus. Fst isicur necesse, (quo jam lumus Ctacu,) ad ricam xternam obcinendam, uc illum
COgnOsCaMIUS.
Ouid sic, quod de illo cognoscendum elt, non elt uc exspectemus paueis hisce verbis
indicarum iri clare, absque commentario aliunde adhibito, ex aliis alibi locis, quae lucem
his suppeditent. AC haecce Fria salcem videncur hilce verbis indicari; nempe, Iptius Dei
tas, Ipsius Lucarnatio, Iptiusque Officium Mediatorium.
2. Iptius Deitas; ex eo quod lic Filius Dei. Illum enim axpellat Patrem, quem ait
OpOrtere uE connolcamus eAe Onicum Deum Verum. Sin ita Tolummodo dicendus etlet
Dei Filius, quo sensu dicitur Adamus, Filius Dei, L. uC. 3. 38. aut ut Aneeti SC a nOn-
nullis dici putantur, Job. 2. 6. nemDe, Der Creationem; Ruc etiam, ut Sancti SIC dicUnEuK
CRom. 8. e alibi,) nempe, per Rcoptionem: non hinc interri pollet vera Divinitas; ut
tic vere Deus. Sed cum Tc ( ut quidem est) Dei Filius, per Aiternam Generationem: HOC
indicac, ejuldem Nacura communicationem: Prout arguit Apoltolus HCb. 2. 5. Nam cus
dixit unquam Ancclorum, Filius meus es Tu, eso Bodie Le Genui. Hic isitur Unieenitus
Parris, necesse eltur sit ejusdem naturae cum Patre; adeoque rere Deus ut iple est.
Acque hoc quidem Argumentum (utut nunc dierum forte lint qui relinc id eludere) ha
Birum est ab inimicis luis, Judaeis, vere Conclutirum. Cum enim nocarerint eum appellasse
Deum, Patrem luum; aut prae se ferre, se esle Dei fitium; Talcem, Christum Dei filium: non
illum lic locutum intelligebane, quo sen su sic de sciplis Solebant dicere, (uc Tol. 8. 4. L. Lo5 ex
firnicatione non sumus geniti; unum Patrem habemus, nempe Deum:) Sed tali sensu quem ipse
Blasphemum judicarune (quod e Foret quidem, si non tinset verum,) qui propterea eo maris
Rudebant eum trucidare, quod Deum dixisset Parrem suum, aequalem se faciens Deo. EL
Princeps Saceraotum (Mat. 26. 65.) vestimenta sua laceravit, dicens, Blasphemavit; quid
amplius ecemus testibus: ecce nunc audistis Blasphemiam ejus: nempe quum felus coram
eo protellis elt, se esse Christum, Dei silium. Maniteltum itaque elt, tum eum lic locu-
cum elle, cum eos cum sic incellexisse, de cals Filiarione, qua Divinitatem innuerie, iplum-
que Deo aequalem elle.
2. Fjusdem FTumanitas, Peu Tnearnatio, innuicur his verbis, duem iu misisti. Itam
iptius a Patre Missio, ejusque in Mundum Raventus, iplius manitelto indicane Eroapucooi
seu Tncarnationem, qua factus est LLomo. DC Gal. 4. 4. Misit Deus Filium suum factum ex
Muliere. EFTOh. F. L4. Sermo, onogo factus est Caro, e commoratus est inter nos.
3. Officium ejus Mediatorium innuie cum ipla Christi appellatio, Nomini Jesu subjuncta,
cum iptius a Patre Missio. Fesum Christum, seu Messiam, quem iu Misisti. Nomen fesus
indicat Pertonam; Tieulusque Christus, seu Messias, (hoe urique tancundem signiticat
Flebraice, quod illud Ciraece, e utrumque quod L, acine Vnctus dicitur,) Ofticium illud seu
Munus indicat, ad quod a Pacre delignatus erat, acque in mundum Mistis. Non enim eum
milit Paternullo Fine; sed ad Munus illud exequendum; Or sic Dei es Trominum Me
diator; VE nos cum Deo Reconciliaret: Or sic pro nobis Propitiatorium: VE Tollat peccata
mundi: Ve pro nobis obtincat aeternam Redemptionem, aeternam Fareditatem, (an-
emine suo redempram; Oc pro nohiis Intercessionem faciat: pessitque eos perfecte servare
qui per ipsum accedunt ad Deum. F Fim. 2. 5. COl. F. 20, 2T. ROm. 5, 20, FF. FTOH. 2. 2
Toh. F. 29. FICb. 9. +2, 25. EpH. T. 24. Ileb. 7. 25. Sire, ut Toh. 3. 26, 27. (ubitxc Fria
Paricer innuuneur) Lla Deus dilexit mundum, ut F’ilium suum unisenitum dederit, ut quis-
quis credit in eum, non pereat, sed habeat Vitam A ternam.
Exnunc quidem, cum totum Fexcum percransirimus, postemus (si per tempus liceret)
retrospiciendo denuo pertultrare; indeque recolligere qua ad Praxin noltram (uppecunEDO
cumenta. Ouippe Coenirio ea quam nobis proponit Chriltus, ut necessariam ad aeternam
Titam, mediumque quo illam consequamur; non elt Cognicio mere Vorionatis, Pidesque
Dure Speculativa, (qualem habene ipli Damones, Jac. 2. 19.) Sed Operariva Cognitio, e
Fides Practica, Bonorum operum frueisera: ab sque qua, Noriones mere Speculauirae nun-
quam LunE perductura nos ad Aiternam Vitam.
Mittis igitur Dispurationibus subcilioribus de fustiticatione per solam Fidem, aut Operi
buseo conducentibus: de hoc cerre est indubitato consentum, quod Fides ea qua non el
Bems Operibus Pociara, nos nunquam erie sulluicalura. Ouxcunque lic, aurnon (E, Corun
de sultiticationem Intluentia, eorum sallem Lralelria est necellaria. Absque Operationc
debica, non censebimur, apud Deum, aut Scire aur Credere. Oui non lunt Lvanselio au
seultantes obandiendo, inter eOS reputantur qui non norunt Deum, 2Fhell. F. 8. Taltem
qui, dum Deum prositentur se seire, factis nesant, TiL. L. 16. Dui, cancum abelt uc, per hrane
cognitionem,

## Folio 309 — 867984570:1067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Secutaur.
coonitionem, aeternam Dau COMCGLanEUE, ue Christus venturus sit, stammante igne, au
vindictam de luis suistendam, eo sque puniendos aeterno supplicio, a conspectu Domini, ejusque
Speciatim; Si Deum cosnoscimus, ut Unicum verum Deum; nobis incumbit, eum 
mare, Limere, eique uudire. Neque enim Cognicio Chrilti uc Mediatoris, quidquam re-
miccic c debica in illum bcarentta. Onamris enim renerit ille ad redimendum nos ab lxe
cratione lesis, dum pro nobis factus est Fxecratio, Gal. 3. 23. non tamen ab Oblicatione LC
sIS. Non venit ad dissoebendam lesem, quo minus lic obligatoria, sed ad implendam. Ouin
e illie addo, Dui se replcare volune a Lesis Oblisatione exempios, mecuendum elt ne sub
Tiens Si coenoscimus Christum quem misit Pater: Nostra interest uc in eum Credamus.
(Waisos in eum Credentibus, aacuus elt Chrictus aeternam vicam. F0t. 17. 2.) Acque
ica quidem in eum Crectamlis, ut ella Bandiamus. Nam non obaudientibus Lvane elio
VIque; Si in Cibresto speramus Ai ternam Pitam: Quam hoc nos excitaret ad Caudium
Se Cratitudinem, de tanta Saulle. Non quidem Ebriis Comellarionibus, aliitre Incempe
ranEII (quae ABULUS LUMI HON Celcblacio, Solennis hujus Commemorationis, Christi In
carnal;) Sed pia recordatione e commmemoratione Saluris quam ille pro nobis acquitivic:
qua LLonori lic, non Opprobrio, el q remc redempturus nos à vana conversatione; ut abnesata
impietate ex munaanis capcunanidus; vivamus sobrie, juste, ee pie in praesenti seculo
xspectantes beatam illam spem, e em aaventum maeni illius Dei sa Servatoris no
stri Jesu Christi; Dui semetisam o nobis dedit, ut redimeret nos ab omni iniquitate; si
bique purisicaret populum pecundrem, bonorum operum Studiosum. TIL. 2. 22, 13, 24
Cui quidem Serracori noltro, una cum Patre ee Spiricu Sancto sic Laus et Gloria in aeter.
robore elor20)0, 2. LL. 1. 1, 8, 8
ejus Lxeeratione reneantur.
suo, ultionem inflicturus est Christus, Rammante iene, 2 Thest. T. 8.
A CR
a
num.
CONCTOSE CVNDA;
Ad Academiam Oxoniensem habita, APr. 26, 1691.
Sol1. 27. 3
avm dé cou i ajcov. e Lcoi iva gncoxcoot oc, ris prvor cidn divor Ccor, i or aniscidas, lyo
XecoV.
Taec est autem Aterna Vica, ut Te coenoscant, illum solum verum Deum, e, quem misisti,
Jesum Christum.
AM ance mulios annos, hoc in loco (s non ad eoldem Auditores) de Verbis hilce
Sermonem habui. Porum quae cum dicta sunc, pauca reperam; alia cum dictis addi-
cuXHS.
Serracornolter Tesus Christus, Capiribus cribus pracedentibus (Capp. 14, 15, 16. P vanee.
lii secundum Johannem,) lonsum habuerat ad Discipulos Tuos Sermonem (Polt SaCrX Ccen
Tulticurionem) peidie istius diei quo perpesturus erat: Quem (h0c Capic 177.) coneludic,
Precatione ad P’aerem Cuum facta, illorum graria.
Oua quidem Precatione, cum mentionem Fecisset Aternae Vita (vertu secundo) quam
erac iple daturus eis omnibus quos ipsi dederit Pater; hoc est, eis omnibus qui etticaci Fide
inipsum Crederent; hoc subjunsic Epiphonema, JLaec autem est Aterna Vila, ut coenoscant
Te illum Onicum verum Deum, e, quem misisti, Tesum Christum.
Ouibus verbis, habemus haec Duo: Christiani nominis Felicitatem; de Medium illam
obcinendi.
I Haec Christiana Felieicas seu Beatitudo, vocatur (PrO Fxcellentia) Vita; d (pro
Duracione) Aserna. Dux cum in Reguo (quod dicirur) Craciae c inchioata; Complenda
elt ee Perpecuanda in Regno Ctoria
T. Medium quo Vicum hranc consequamur; est Coenitio Dei, de iptius Christi
Per Coenitionem, non hic incelliso, Cornicionem mere Notionalem seu Speculativam.
quam hrabere Daemonas, pucandum est, non minus amplam quam nos habemus, qui 12
men Vitam Aternam non sunt consecururi: ) Sed Cognitionem activam seu Practicam.
Falem volo Copnitionem, quam Fides e Praxis conprua comiletur. Sic L(al. 53. LI. Coem
Tiene

## Folio 310 — 867984570:1068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Secunda.
tione sua (Peu Poctus sui) servus meus justus, justisicabit multos. HlOc CAt, Fiduera In I
lum, quam idonea Pravis comitetur
Objectum hujus Cognitionis, indicatur Duplex, leu Bimembre; Cognitio Dei, e Cogni
tioChristi. Ot Te coenoseant, ipsum Unicum verum Deum, (TIXC Una PAES;) Ft (quem
Tumisisti) Fesum Christum: Hlaec pars reliqua
Ouarum utraque plures in se continet Parriculas
Pars prior, has salrem Pres innuit parriculas. X. Ouod Deus Fst. 2. Guod Deus (verus
est Unicus. 3. Ouod Pater Domini nostri Zesu Christi, est hic Onicus verus Deus. HIoc elt
Deus ille, praeter quem Deum, non est alius Verus DeuS. Ouamris enim Jesus Christus E
item Deus, non tamen Deus Alius, Sed idem ipse Verus Deus. Ipse enim e Pater ejus)
unt Onum. Tot. X0. 30.
Pars Posterior, (Coenitio Christi,) has itemeres continet particulus. L. Ipsius Deitatem
2. Frumanisatem. 3. Octicium ejus Mediasorium. Oux brericer hic insinvantur, ee fusius
alibi explicantur
I. Christi Deitas, inde liquet, quod sit Filius Dei Parris, qui elt Onieus ille Verus Deus
Non quidem per Creationem; ut Idamus Anselique dicantur Filii Dei: Neque Per Adoptio
nem, uc fusti qui in Christum vere Credunt: Sed per aeternam Generationem, ut Patris
Onieenitus, Toh. r. rq. adeoque ejusdem Naturae cum Patre
2. Fhumanitas ejus innuitur hilce verbis, Duem Tu misisti. Nempe sie mitisti, ut si
ex maliere factus; he milisti, ut sat Caro. Cral. 4. 4. ToH. X. 1.
3. Mediarorium munus, innuitur ipso Christi Ticulo, qui Zesu Nomini adjicitur, (Ruem
cumisisti, Tesum Christum.) Sic miltus elt, ut sic ipse Christus, seu Messias. Sic millus, un
per eum mundus serverur. Sie miltus, ut quisquis in eum credit, non pereat, sed ritam ba-
beat aeternant. POl2. 3. 16, 17
De quibus omnibus tunc Fulius diximus; adeoque nune breriter infinVamuS.
Sed e tunc item nocarimus, ex Oraine verborum, (quo Socinianorum Cavillis Occurra
TUT,) quod rox illa poror, (solum,) sic Restrietira, non quidem Subjecti, T0; sed Praedi
cati, Verum Deum. Qua de re (cum ope Dirina, restraque parientia) jam plura dicturus
Tum.
Objectio Prima.
Pritia, praecipuaque ex hoc loco, Socinianorum Objectio, contra Deicatem Christi, t de
Sacra Trinitare doctrinam, haec elE. Si solummodo Pater, lit Deus Verus; cum Filius, Spi-
ritusve Sanctus, non Deus est, Palcem non Verus Deus; Led solus Pater.
Cui quidem Ooscctiomt hal Lila lerono
2. Floc argumencum est Sophismamerum, seu (urdici Colet) Fallacia; quam nobis (a
casune imponere, perverla Orainis verborum immutarione. Non enim dicitur (quod iptr
volunc) Te solum este Ferum Deum, (quali excluderentur Filius, Spiritusque Sanctus, ne
lint Ferus Deus; Sed solus Pater:) Sed, ut cognoseant Je (non Tesolum, auc solum Le,
esse solum illum (leu Onicum) Verum Deum. Heque hoc Tolummodo in Vertione noltra
meticana, sed de in Orixinali Craeco; irae gircioncooi ZE, ror uiror axidivor Ocor. Non dicitur or
ueror, w, Led or vir ueror, anniror Ocor. Obi Arciculusr, roci or Postpolicus, sed praepolicus
roci uoror, determinar restrietiram parriculam uoror, non applicandam esse Subjecto or, sed
Prxedicalo äaudiror ecbr. Omnino ut in Vertione nostra Anglicana, Arciculus The, rocibus
Thec e Onety incerpolicus, connectic restrictiram parriculam Onet, non ad vocem eam
quxe praecesserat Phec, sed ad id quod sequitur, True G0d. Z0tenore J hec lnon Thec Onety,
ihc Onely true 604. HIOc eA, ut Te cognoleant else Deum illum Onicum, Praeter quem
Deum, non ek alius ullus Deus verus. Quod nos Agnolcimus dt Protiremur.
Illudgue Socinianorum Sophisina, in hac praecile Forma conspicitur. Deus Abrabami
est ipse Onicus verus Deus; Freo non Deus Tsaaci, vel Jacobi. Imo, inquam; Deus aa
ci, ellidem ipse Deus Verus, cum Deo Abrahami; 2dcoque luc ipse c(t) Deus Verus. Rty
Deus facodi limiliter.
Aeque hoc unum Responsim, abunde satistacie huie Sophismnati, ue pluribus non Lit
Opus. Addam tamen alia duo; gux quamvis hic loci curo potlint meslisi, possunt Force
alibi ului ese.
2. Si dictum Tuiltor Ze solum (quod non est;) ne sic quidem EXCluderCtT, GuL L M
cum illo. Adeoque nec Filium, nec Spiritum Sanctum, qui sune, cum illo, unus idemque
Deus. OcToh. 20. 30. F00e Pater Onum sumus; P. FF TOh. 5. 7. TII Fres, Onum junt
In hanc rem, contideremus quod habetur ser. 26. 24, 25. iterumque Fer. 23. 7, 8. l6c
dies venturi sunc. dicit Tehova, quibus non dicetur amplius, Vioit Jehova qui everit Grae
licas e terra oxosI: Sed, Proit Jehova qui evexit Ysractitas e terra aquitons. Jam vero
dictum legimus, ab iplo DeO, F.XOd. 20. 2, 3. F00 sum Jehova Deus Luus, qui eduxi te
Terra Kerpri,Non erit ribi Deus alius praeter Mc, Peu coram Mc. Num hinc arguen.
dum erii, Deus ille qui eduxit Tsractem e terra erti, est Onicus verus Deus; nec ha
bere licet Dcum auum praeter ipsum; Adeoque non pum qui eauxit esivelem e verra
Aquilonis

## Folio 311 — 867984570:1069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Saera Trinitate Concio Secunda-
Aguitonis: Imo, inquam, JTune ilem. Itam Deus qui eduxit Tractem d terra Aquilonis
ete idem ipse Deus, cum eo qui eosdem eduxit ex erpto, (non alius ab ipso Deus, eriamli
alio Charactere desienatus,) adeoque sTunc habendo, non habemus Deumalium. Pariter
ee hic; si dictum tuillet (quod non est) Je solum coenoscunt Deum verum; non aliud
hocinnueret, quam, Non ullam qui sit, à TC, Deus alius. VE cognoleant ZC solum (nOn
ullum qui non lic Pecum Deus idem,) verum esse Deum. Ouod itaque non excluderet
Filium auE Spiritum Sanctum, qui LunE cUM Patre, idem Deus. Acqui hocrclponso non
opus est hic loci; quia non lic dicitur Je solum, aue solum Pe.
3. Dico porro; Si dictum Frislet (quod non est) Ze solum (quod incellectum rellent
Sociniani;) dicerem hanc esse Praedicarionem ssentialem; non Personalem. Hoc Clt
quod Praedicacum illud, Verus Deus, de ipso diceretur, rarione Rssentia, pocius quam P er
jonalitatis. Oc quod ipsi competat rarione Fsenriae (quae est Communis Friun Pertona
Tum,) non sic Persona Parris pecutiare. Or si diceretur David Rea Tractis, aut David
Pater Solomonis, ell Animal Rationale, aut elt Ratione praeditus: Hloc iplum, Ratione prae-
ditum esse, non ipli competir ur Resi Traetis, aut ut Patri Sohomonis; led prouc elt 210
mo (urur ee his Relarionibus denominetur;) et huic aequipollet, Elic LTomo ( qui Solomo-
nis Pater CAt, aur Rex IIraelis) est Parione praeditus. Trem, E diceretur, David Rex Isra
etisq aeque hic solus, elt Pater Solomonis: non hoc innueret, quod ira FOret quatens Rex
Tsrachs, (nedum hac sola ratione;) sed Dotius, quod ica GIE, quatenUS V ir ille qui hunc Cenuit:
quamris hie alio charactere desipnetur. Pariter hic, Deus omnium Creator, est Unicus
Deus Verus: e DeuS Redemptor, timilier. Feo Auxiliator ruus, dicit Zehova R F,
D F MD FC R iuus, ipse danctus Tractis; Sic ait Jehova Rex 2sracts, R F, D F MY.
TOR ejus, Dominus. Lvereituum; Feo sum Primus, eso Crimus, es praeter MH
nullus est Deus; Flai. 4. 2. 24. LPa1. 44. 6. Dua ChriCtO aEETIbULNEUE, APOC. F. 8, L7. e APOC
27, 72, 26. Numisicur inde arguendum erie, Deus Redempror, el Onicus ille Perus Deus:
 praeter Ipsum, Nullus est Deus; RrgO non DeuS Creator . Non, inquam, sic arguen
dum est. Non enim vel quatenus Redemptor, vel quatenus Crearor, est ille Onieus Verus
Deus; Sed quatenus Deus. (F.st ucique Praedicatio illa, nad avro, Sed nON nd ORX MpCoTOV.
Frat enim Onicus ille Verus Deus jam ab Eterno; Sed in Lempore, cum Creavit mundum,
cum est Redempror humani generis.
Acque hoc necesse est ut Fateantur cum Priani, cum Sociniani, in loco quem jam tracta-
mus. Nam cum aic Chriltus, Ve cognoleant Ze (Pater) unicum illum esse Verum Deum-
Non pocelt hoc (per eorum placita) de eo dici, quatenus eAt Pater Domini nostri Jesu
Christi sed quatenus est Deus. Sire enim Christus SE Titulo eantum Deus, tire Deus
Crearus, (quod ipsi volune;) Tempus tuisser, Peu Momentum, quo non fuit, (sr 83C En nv,)
adeoque, quo Deus non tuerit ejus P’ater: (Fuit aurem ab terno, Onicus ille verus Deus:)
Adeoque non ita dicendus, quarenus Pater Domini nostri Jesu Christi, led quatenus Deus.
Non lecundum Personalitatem Tuam, sed secundum sentiam: quam Comimunem esle di-
cimus Tribus Personis, quamvis Personalitate lua distinetis; Deo tamen Unico.
Isaec aurem Duo Relvonsa Polteriora, (quamris Vera linc, et solida rationo nixa,) nOn
sunt hic loci necellaria: Duoniam non hic dictum est Te sclum. Pa tamen, ex abusdancis
suggero; quia usui torlan esse pocerune aliis solvendis Objectionibus, quas aliunde Forre Ius.
gerant nonnuII.
Summa dictorum huc redit, Ouod Pater ille Domini nostri Jesu Christi, est Deus illes
praeter quem Deum, nullus est alus Ferus Deus. Seu, Nullus est alius Verus Deus, pra
ter Deum illum, qui est Pater Domini nostri Jesu Cbristi. Acque hoc iplum nos alterimus
_protiremur; cum dicunus Filium ee Spiricum Sanctum, non es(e Deum Alium, led eun-
dem ipsum Deum cum Patre.
Objectio Secunda.
Oxperi forre porelt, secundo in loco, Ouod, quamris non hic Negetur, Filium Spiri-
cumque Sanctum esse Verum Deum, (nempe, eundem cum Deo Patre, non alium ab illo
Deum;) non tamen hic assirmatur, auc hinc diserre Probari porerit Sacrae Frinitaris Do.
étrina.
Respondeo; Hoc quidem omnino verum est; Nempe, non ex hoc loco Solo (s non et
alia adrocentur Loca) probacum iri Doctrinam Sacra Prinitaris. (Ec quidem, mirum elset
Siguis hinc probatum id cat, ubi non niti Duo memorancur.) Nec in eum tinem d nobis
addeitur hic locus. Nos idasimus, uc Objectionibus hinc ab aliis allaris concra doctrinam
de Sacra Frinicate, Respondeatur. Ejuldem Probationem, abi aliis aliunde locis (eum h0c
conjunctis) pecendam relinguimus.
Vixerim aliquando; si ita incelliganeur haec verba, et cognosiant Ze esse, unicum ipsum
verum Deum: e quem misisti Jesum Christum, (Tubaudiendo, leu ano noms repetendo, eun-
dem esse unicum verum Deum:) Vel Sic, et coenoseant Te, e (quem misisti) Jesum Christum,
esse Unicum ipsum verum Deum: Ltiam ica latis conltareno rerba, nulla iplis vi adhibica.
Neque

## Folio 312 — 867984570:1070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Cat Sccnuum.
Neque elthaec Nora Nocio, di jam primum exeogitata. Sed ec id ipsum S. Aueuste
nus jamdudum lusgellic, in Epistola lua 174. Obi Pascentium (Arianum) sic alloquitur
hoc contirmat argumento; Juoniam li hoc nomme excluderemus filium, ne lIc erus
Deus; pariter excluderemus Parrem, ne Tit Dominus, quia dictum cst, F COr. 8. 6. Onus
Dominus, Jesus Chriscus
Sed d hoc, quamris id de Filio probare Dortet, non tamen de Spiritu Sancto hine idem
concludetur: Sed ex aliis alibi locis adrocatis id manuelte probabieur. Ouod eso de ullo.
que tum octenturus
De Aitio, id diserte altirmatur, ab eodem Johanne cujus haec tunt verba (qui suorum
verborum sentum optime incellexeris ) FToh. 5. 20. Nos in eo sumus qui verax est, nempe
in Filio ejus Jesu Christo: hic est ipse Verus Deus,  aeterna vita. Cadeoque, non solus
Pater.) Idemque ipie jam ance dixerat, ex iptius Chricti rerbis, Soh. 10. 30. f50  P ater.
Onum sumus
Neque hoc intellisi porelt, de Onitate Testimonii, quod rolune Sociniani, (nam nulla
eAt, in hoc contextu, Pestimonii mentio,) sed de Ono Deo. Duod et maniteltum est ex illa
Sudxorum hinc slatione, versibus 3I, 32, 33. ejusdem Capitis; qui sustulerunt rursum la-
pides ut ipsum lapidarent, ob (quod elle putarerine) Blasphemiam; quia Tu (inguiunt)
cum homo sis, facis teipsum Deum. Cujus quidem iationis, nulla species seu Praetexcus
torei, li per Onum, non incellexerint num Deum.
Pariter ee Summus Sacerdos, Mat. 26, 63, 64, 65. Rajuro te inquieu per Deum Piven-
rem, ut dicas nobis, an tu sis Christus ille, filius Dei. Cui cum Christus responde, Tu
divisti (seu, dieis quod res est,) tunc Pontisex maximus dirupit vestimenta sua, dicens,
Blasphemavit; quid amplius ecemus testibus: ecce nunc audistis Blasphemiam ejus. Ouippe
se dicere elle ror xesor Christum illum, Fitium Dei; Teu (ut MarC. E4. 6T.) Christumil
lum, Filium Benedicti; tancundem iptis ritum est, atque dicere, se Deum esse. Ouod qui-
dem Clasphemum Forer, E non eMet Verum.
Ouodque de se Christus ait, Foh. X0. 30. F80 C3 Pater, Unum sumus; id ipsum de Fri-
bus illis ab eodem sohanne a, 2TOh. 5. 7. Pater, Sermon  Spiritus Sanctus, Il
de hoc iplo loco; De Parre tantummodo, vos vultis intellisi, quod ait, St coenoseant 2
anunt verum Deum,  qu mis
ist ao s oi nos subandimus, etiam se
sum Christum verum Deum: et haec sit sententia; Fe e quem misisti Jesum Christum
coenoseant unum verum Deum. Lc illa consequatur absurditas, ut si non est verus Deus
Fesus Christus, quia ductum est Latru Le unum verum Deum:; propierea non sit Dominus,
Pater, quia dictum est de Christo, Oas dminus. Obi hunc este sumic hujusce loci lett.
Tum, et coenoscant Te ex quem misisti fesum Christum, unicum esse verum Deum; Quoc
Tres Onum sunt.
Objectio Ferria.
Rrous hic objicitur; hunc quetu prosime recicarimus vertum (F Toh. 5. 7.) in quibus
FctO, inquam. Sed de inceerx aliquor Epistolxe, in quibusdam desune Vertionibus: Capi
cumque aliquoc Periocha non contemmendae. Acnon proprerea rejiciendae lunt ut spurix
atque ex Bibliis noltris relecanda
Existola S. Johannis Secunda _ Terria; et S. Judae Fpiltola; decste dicuneur in Ver
tonibus Spriaca e Prabica: Et HTiltoria de Muliere in adulterio deprehenta, decst in
Frangeliorum Vertione Gothica, Toh. 8. Pars icem postremi Capiris Lvangelii secundum
Marcum deesse dicitur in quibusdam Fxemplaribus. Tremque Doxolosia ad calcem Oratio
nis Dominiex. Ne plura nominem. Ac non propterea censenda lune haec omnia minime
Genuina, acque ex Bibliis nostris rejicienda, eo quod contiserit haec in quibusdam Codici
bus tuiste omicta.
Et quidem tantum abest ut miremur hujusmodi nonnunquam Omictiones contigille, 
mirum Ec Porius (nisi insieni Dei Proridentia caucune tueris, ut Sacra Biblia conserventur
pura _ integra) quod non mulco plura tuerine aut Omilla aue mendose scripra in qui
busdam Exemplarbius. Nam, ancequam inventa fuerit Ars Pypocraphica, cum F. xemplari
Fuerinc lingularim cranscribenda, eaque in paucorum manibus: Omnino crac poltibile, d
xore quidem ericandum, etiam diligenti Scripigri, quin aliquando foret de versu in ver
tum crantirio. Prxesereim, ubi (quod hic concixic) unum aliquod plurare verba mOx
icerum (Bost incerjecta pauca) recurrunt. Duippe rum Expe contingii, sire Scribencibus,
sire ex Prelo cdentibus, (quod ipl Prode ane, qui in hisce rebus versantur,) quod de
Voce aliqua, ad eandem mox denuo recurrencem crantiliatur. Nec hujusmodi facile de
prehendantur (quae continsunt) Omistiones, si (quod hic tic) sententix consequenria non
curbetur.
Ouando aurem hujulmodi occurrit Exemplarium varietas, (ur in alceris reperiantur quae
dam quae in alceris desunc:) Concinsac hoc oporcet vel Calu aliquo torcuico (non de
bBnaCA
dam Vertionibus, et anriguis aliquor Codicibus Manuseripris, decAe

## Folio 313 — 867984570:1071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Sacra Prinitate, Concio Secunda.
Tionata traude;) Vel mala Pide illorum, qui data opera suis inserrire rebus PataBInE: DuoC
in Ponciticiorum Indicibus Lxpureatoriis, notare licet.
Ec quidem, in verbis hisce de quibus jam agitur: Si Exemplarium varieras mero catu
primicus contiserit, (quod eso credo;) mulio tacilius ridetur, uc Lineam unam aut aliam
Omirtat Scripror (haud Patis caurus) qua in eo tuerit exemplari unde luum deserip(it, (PEx-
Terrim cum hiaec omistio non manitelte curbarerit rerborum sensum vel Syntaxin;) quam
ut Interponat in Tuo, quod non in illo altero habeatur Pxemplari. Cumque hoc concingit,
magis reritimile pucandum est, quod Plenius txemplar probum lic, illudque mendolum in
quo conciserit haec omistio. Duod quidem cum contiserir (uc credendum est) jam ante
annorum aliquor centurias, in uno aliquo Fxemplari; id Facile propasetur. (inoblerracum)
in alia plura quae inde exleriberentur, (arque hinc in alia post transcribenda.) Sed Inser-
tio, (corum quae in priori Fxemplari non fuerane,) necesse elt ue Voluncaria sie, (e daca
OpCra,) non mero casu.
Contra vero; Si flerit haec rarietas Fxemplarium, d Falsificatione Voluntaria, et Fraudu-
lenta: muleo porius purandum et, id Srianorum traude Feri, ue hoc in aliquoc eorum Co.
dicibus consulio fueric Omillim (quod cacice ee inobserrato polset contingere,) quam ut
fuerie ab Orthodoxorum Insertione traudulenta.
Nam hujusinodi Interpolario, li plane Pora Fuerit, d non ante audita; necesse elt ut ab
Srianis toret starim detecta, cum primum concra illos produceretur: Oui stacim clamita
rene, id spurium esse, de in nullis anre Codicibus reveriri.
Onid quod ee hoc, Orthodoris, nulli toret emolumento; cum Christi Deitas (quae res
tunc agebatur) non minus liquido polset argui ex illo Lvangelii loco, Lec es Pater Omun
sumus; quam ex hoc ejusdem Johannis F. piltola Joco, LL Tres sunt Onum. Adeoque
non est ullacenus rerisimile, uc hujulmodi Fraudulentam F’alsiticationem inducerent Ortho-
doxi, unde nullum lihi sperare pollene emolumentum. Nec scio, quod ussi olim Ariano
rum, hanc unguan Orchodoris objecerine Fraudem; quamvis hinc Athanastus aliique dicancur
contra illos arguille; quod cerro cerrius tacturi Forent, liquid cale concigisset. Ouin e in
Codieibus quibusdam Paris anciquis, ubi hoc omiltum fuerat, id suppletur ad Marginem,
uc mendose omistum.
Sed dehine porro Cenuina putanda erit haec clautula, Pater, Sermo,  Spiritus San-
Erus; quia Sacrae Prinicatis Secunda (quxe dicitur) Persona, hic appellatur simpliciter o noz
(sermo seu verbum;) quae est S. Zobannis locurio, cum in hac ejus Epiltola, cum in L van
relio, Joh. L. P.Aque ipsi (ni tallor) Deculiaris; nec ab aliis Nori Feltamenti Scriptoribus
ulurpata.
Non nezo, quin ipse Fortan rocetur Verbum Dei, Ilebr. XI. 3. Per fidem intellicimus
constructum fuisse mundum Verbo Dei. F.F 2 PCI. 3. 5, 7. Caelos jam olim extitisse per Dei
Sermonem,  Terram ex aquae in aqua consistentem,-caelo sque e terram ejusdem Ser-
mone ser vari. Et APOC. 19. 13. Vocatur nomen ejus, Sermo Der. Sed, ut rocetur ablolute
onozo (absque alio addiramento) est ipsi (ni fallor) S. Johanni peculiare. Adeoque mulco
probabilius est, uc ab eodem Scriptore protectum, quam ut Fueric (Post annorum aliquot
Centurias) ab alio Incerpolatum. Cumque haec Epiltolae clansula, sros oi rpeis er cion (TH
tres Onum sunt,) cum illa. L vangelii erco ry o rarip er couer, (R80 e Pater, Onum sumus,)
tam apte respondeat; id porro contirmat, ejusdem esse Scripcoris ucrumque.
Addo eriam, quod Ansithesis illa vertuum 7 e8, tam apta videtur, ue merito praxluma
Eur Genuina. Tres sunt qui testisicantur in Caelo, P’ater, Sermo,  Spiritus Sanctus; e hy
Tres, Onum sunt: Pt Pres sunt qui restisicantur in Terra, Spiritus e aqua  Saneuis
3 hi Tres, in unum consentiunt. Oux quidem, prone habetur, apca elt de naturalis; led
clausula polterior, ab (que priore polica, manca toret: rocelque in Terra plane redundances
videantur, li non ue lunc Antapodosis ad eas in Caelo, vertus praecedentis.
Duodque aneiquitus lic lectum tuerit, patet ex Cypriano; qui duobus in locis hoc citat:
in libro ejus De Onitate Keclesiae, e in Fxistola ad Tubaianum;) jam ance quam orta
tuerit sriana controvertia.
In priori loco (pro Onitate Rcclelixe arguens, ne Schilinate TmpatuT) haec habet. Dicit
Dominus, F80e Pater Onum sumus. Ct iterum, de Patre D Filio e Spiritu Sancto,
scriprum est, Fes hi rres Onum sunt. Ft quisquam credit hanc Onitatem, de Divina formi-
tate venientem, Sacramentis Caelestibus cobaerentem, scindi in Feclesia posse. VBI, pro
Onitate Eccleliae (ne Schilmare diridatur) dupliei argumento contendic, ex hoc loco
AlerO, d Frmitate Dei; quod vertu innuicur, Pater, Lilius  Spirius Sanctus.
Onum sunt; Inde procedere rult Eccletiam (de Divina firmitate venientem:) AIterO
ab eorum d Sacramentis Onionc, (Sacramentis Caelestibus cohaerentem,) quod respicit ver.
Tus dus Spiritus, e Aqua e Saneuis, in Onum conseniiunt. Quod quidem Duplex Ar-
sumencum, ex his duobus versibus desumpcum, Patis oltendic, urrumque versum, tum ti-
Duorum etiam vertu Priorem (de quo nunc asitur) ipse iterum citat, in Rpistola ad
Subaianum. Obi, conra Bapcismum Flarelicorum, lic aleuie. Si Laptixari quis apud
FTaerericos
ille lectum.

## Folio 314 — 867984570:1072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Si Creatoris; non potuis, qui in eum non credta. Si Christi; nec hujus poruit fieri Tem
plum, qui neeat Deum Christum. Si Spiricus Sut cum lres Onum sunt) quomodo
Spirieus danctus placatus esse ei porest, qui dut L’attes un lilii inimicus est 
Maniteltum isicur est, quod TS Pres Onun sant, Crpriani remporibus leseretur, (ut
quod db eo Bis citacum elt;) jam ance quantora etal Priana Concroverlia.
Ded es, ante Crprianum, id iplum à Tertullhund elatur; in libro ejus adversus Praxe
em, Cap. 25. Connexus Parris in Filio,  Filt  Laracteto, Tres efficit coharentes, alte
rum ex altero. Dui Tres, Onum sunt: (non Onus. quomodo dictum est, Lee e Patet
Onum sumus: ad Substantiae Onitatem, non ad Numeri Singularitatem. Sunt quidem
Onum, non Onus. Onum Fns, Una Substantum, ucut alias Tres Linc.
Non estisuur hoc, Incerpolacio Nora; sed sam olim lectum d Crpriano de Terrulliano
(duobus ex anciquillimis Patribus Latinis, ) dut ance quam orta est Concrovertia sriana:
tuicquo ab aliis postmodum, contra Trianos alleBalm.
Citancur etiam, in hancrem, Fulsentius, Facundus, Victor Vitensis, Visilius T apsensis
Arianos allegatum, cum camen occalio fuerit illud allesandi.
Verum hoc (prxecerquam quod lic Arsumentum mete Nesacirum, nec scio quam recte Fun-
darum,) ommino Portetcmnsc olleesec fxemplari, quo usus clt Pater ille. Non
De Sacra Frinitate, Concio Secunda.
ctum elt, uE exeluderetuT Lihus ne AIdem Deus cum Parre; quem idem Johannes alibi
haltum alibi ad cundem scrlumt Nec quenquam dubicacurum eredo, quin hic Creator, sie
Verus
Taretieos poruit; utique e Remissam Deccatorum consequi potuit. Si Deccatorum Remis.
sam consecutus est: e Justificatus est, es Lplum Dei factus est. Quaero, Cujus Det
qui celtantur id anciquicus tuisse lectum. Nec ullum elt ( quod Seiam) praejudicium, quin
ita Fuilte lectum repuremus; nisi quod (uc dicitur) a Pacrum aliguibus non uerie concra
enim pucandum et, cet n epo excirisle lacrorum Bibliorum Exemplaria, quoc nunc
irum pocuerie susticere. Oum et hoc ideo ponet commsce, quoniam illud in Johannis
masis,) quam hoc, in Epiltola, Li Pres, Ominsunt. Nant qud lue asebatur Controver
lia, hon tam erar, de Sacra Prinitate, quam LDeclaln, de Christi Divinitate.
et redeamus igitur ad locum quem jam cractamus: Maniteltum elt, ex jam dietis; quod
cum, apud S. Johannem, Pater hic dicatur Onicus ille verus Deus; non id eo nomine ta-
appellac ipsum Verum Deum, XT0H. 5. 20.
Non magis, inquam, quam quod de Deo Redemptore dictum CM, TLai. 44. 6, 8. exclusr
rum elle cenleatur Dei Creatoris, Peu Dei Patris. Sic art fehova RF D F. MDZOR
cuus, Dominus Fxercituum; F20 sum Primus e eso Postremus,  praeter M F non est
ultus Dens. Ouod Cbristo Speciarim artribuieme, ApOc. 22, 13, 10. Ouod non et exclu-
tirum Parris; quoniam Deus Creator (Teu Deus Pater) elt hacin ipse Deus, eum Dec
Redemptore, adeoque non alius Deus ab iplo. Adeoque um uterque (leu. potius idem
ille sub hrraque consideratione) indiseriminatim dicitur (plaetum in Veteri Testamento
indetinire Deus, item Dominus Rxercituum, & Sanctus ille Tsractis.
Reque illud quod de Christo dicitur, F Fim. 6. L4, L3, 20. Dominus noster Jesus Cbri-
Stus, =qui solus habet immorcalitatem, ecc. purandum cl enetunun esse Dei Patris; quale
non tuerit Later, Pariter Immortalis, auc etiam (quod iblac de L. Br aCIuT) Beatus
ille  solus Princeps, Rex Recum, e Dominus Dommorum: Suin hoc solum innuiturs
quod Dominus noster Jesus Christus, eltille Deus; qui (Deo) eu Beatus me e solus
quod licatur, FCOr. 8. 6. Onus Deus Parer, e Onus Doianas fsas C.Mstus: AuE Fphel.
1. 5, 6. Onus Dominus, una tides, unum Bapiisman anus us es Pater omnium. Nai
Pater _ Filius, unc Tdem Deus, Idem Dominus. Idem nemp ee quo dicitur Plai. 45. 5
Feo sam Jehova e nullus praeterea, e praeter Me nullus Deus. F. C ver. 6. Feo sum Je
hova e nullus praeterea. Obi nocandum iem clt, quod rox Laset, in ea clausula Deus
e Pater omnium, alio sentir incelligenda est, quam ubs cs Later Domini nostri fesit
Christi. Ouippe illic respicie Communem Naruran, n reto, ACuem Personam.
Quod aurem, his in locis, quae de Filio dicuntur, (quo soas habeat Emmortalitatemu
quod lic solus Princeps, quod lic unus Dommus, quod praeter ipsum Ledemptorem non s
ullus Deus,) non snc exclusira Dei Pars,  quele  l Larre dicitur (quod lic
retas DeUS.
Pucarim alia guaedam de Sacra Trinitate, hic in serviIR (HL AIIC 1OCO TaLS apTa;) LCd quae
lunc Omitrenda Cunt, saltem Disterenda, ne cempus non Luppeleret auis jam dicendis
Duod sic quidem Deus Creator, et Deus Recemput, d dus Sanctificator; quodque he
tendam.
dierum Nostris rerlantur manibus: sed Onum aliquod sexemplum, Pluribus ipiorum Pa
EVanCH, Fe0 e Pater Onum sumus, cm alibus non minus crat idoneum, (nedum
Princeps, Rex ipse Reeum, e Dominus Dominorum: quique solus habeat Immortalitatem.
Acque (utprius ex sueustino nocacum elt) non exeluditur Parer, ne Sic Zominus, eo
Onicus ille verus Deus) non purandum ett exclusirum Filii; qui non est ius, led Idem
Cres, Tint Onus Ldemque Deus; tiauet e Degarum iri existimo. De lingulis id octen.
De Creacore Deo, dictum est Gen. X. Y. In principio Creavis Deus Catum  Terram. EV

## Folio 315 — 867984570:1073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate. Concio. Secunda.
Verus Deus, Summus Deus. Aeque hoc quidem Charactere Deus, se distinguit ab aliis omni
bus (pracenliS) Deis, Ser. XO. TI. Dii qui non fecerunt Caelos  Terram, peribunt e Terra
 sub Caelis ipsis.
∞t 1 15
De Deo Redempiore, dictum es 5obi 19. 25. Novr Redempiorem meum viventem, inquie
Jobus. Nec dubium elt, quin per hunc liventem Redempiorem, incellexerit Viventem
Deum; Deum, quicum Viveret, qui cum Lxisteret. Non (quod volune Sociniani) qui non
dum exsiturus Forec, nili post bis mille annos, aut etiam plures. P5 I Cai. 44. 6. Sic ait Jehova
Redemptor, Dominus Lxercituum; Fieo Primus e Peo Oimmus, e praeter Me non est Deus
ullus. Oui quidem Redemptor, necelle elt ur idem lic eum Deo Creatore, Domine Lverci
Tuum.
De Deo qui Sanctisieat; Lie loquicur David, P(al. 52. 7, 10. Purisica me Thyssovo, ut
mundus sim; ablue me, ut prae ive albescam: Cor mundum Crea in me Deus,  Spiri
rum rectum in me renova. Dux certe lune Sanctisicandi opera. Deusque quem liG Oraric
Darid, erac Deus vivens, Deus qui tunc Pxiltebat. Cuimque Deus Ilraeli promittie, ser.
24. 7. Indam illis Cor ad coenoscendum me,  ad me revertentur toto corde suo BC ser.
32. 39, 40. Indam illis Cor unum ex viam unam, ul me revereantur omnibus diebus: e
innorem mei indam animo ipsorum, ut a me non recedant. E. C KiLCk. FF, 29. _36. 26, D abo
vobis cor novum, e spiritum novum ponam in medio vestri; e adimens cor lapideum, cor
carneum indam vobis. Irem Ter. 3T. 3T. Tndam lesem meam menti eorum, e cordi eorum
inseribam eam. EL DCUT. 30. 6. Circuncidet Jehova Deus tuus Cor tuum, e cor seminis tui,
ad ailicendum Jehovam Deum ruum, ex 1oco corde tuo, e ex tota anima lua, ut vivas.
Hixc quidem omnia, sunc Sanctisicandi overa; Deusque qui haec Facie, e Deus Sanctist
cans. Idemque Deus csthie Sanctisicator, qui de Cicator, e Redemptor.
Jam vero, Veus hic Creator, Deus Redemptor, de Deus Sanctisicator; sune qui alias di
Cuntur DeuS Pater, Deus Filius, e DeuS Spiritus Sanctus. Sic urique le exponit Fectesia
nostra, in Casechisino luo. Ouippe, cum Ouaeritur, Duid praecipue discis ex bis Arciculis Pideit
(Nempe, ex Symibolo Apoltolicocum recitato;) Respondeuir, Primo disco Credere in Deum
Patrem; qui Fecit me, torumque Mundum: Secundo, In Deum filium: qui Redemit me,
torumque Lumanum senus: Terrio, In Deum Spiritum Sanctum: qui Sanctificat me, 10.
cumque Dei populum Flectum. Neque magis Ablurdum est, aut Inconlistens, uc dicacur,
Deum Patrem, Deum Filium, e Deum Spiritum, Fundem esse Deum; quam ue dica-
eur, Deum Creatorem, Deum Redemptorem, ee Deum Sanctificatorem, Deum Lundem esse.
Ili quidem, pront ad Nos Relationem habent, Vocantur, Deus Creator, Deus Redempioi,
Deus Sanctisicator. Sed, pro diverla incer se Occonomia, Onus rocatur Pater, ut qui Ge
nerare dicitur: AITer VOCaTE Filius, ue qui dicitur Genitus: Pertius voCatuE Spiritus San-
Etus, qui dicitur ab ueroque Procedere. Dux quidem inter le Occonomia, elt Sterna;
(nec ab eorum ad Nos Relatione dependet;) Sed Creationis, Redemptionis, e Sanctificatio-
nis opera, Temporanca une, es Tuo quaeque tempore effecta.
Objectio Ruarra.
Verum hic occurric Objectio quarta; quam ut magni momenti habene Sociniani. Nempe,
Si Deus Creator, Deus Redemptor, Deus Sanctificator: Teu Deus Pater, Deus Filius, et
Veus Spiritus Sanctus: sint Ldem Deus: Non possunt esse Fres Persona. Si vero sint
Tres Personae; sunt e Pres Dei. Ouippe licur, inter FTomines, Tres Personae repuTanEuT
Tres Tromines; Sic, inquiune, Tres Persona, in Divinis, Forent Fres Dei: contra Prx
ceptum primum, quo prohibemur Plures habere Deos quam Onum.
Respondeo: 2. Haec tancum est de Nomine Carillatio, eum ad Rem ipsam non sic quod
dicant. OWipDe (, DrO LTa tres Persona sunt Onus Deus, diceretur, IL Fres, sunt nus
Deus; aliudre iplis Nomen, pro Persona cribueremus; auc etiam diceretur Lli quidam,
nullo addico Nomine quo appellentur: cadit per se haec Objectio.
2. DiCO POrrO; Ouamris verum sic, quod in Lingua nostra Anctieana, per aliam P er.
sonam, innuimus (aliquando) alium Fhominem, (quoniam haec alia Persona, elt nOn rarO,
alius FLomo:) Non tamen id semper innuitur; nec est ea hujus vocis propria signiticatio,
sed potius Abulio Vocis.
Racioque hujus Masivi sienificarus axud nos, seu sensus Emproprii; el proprer Dete
ctum rocis Ansliea, quae sic ligniticet ut L acina vox LLomO, aUI GIrXCA ar DpcoO; quae
indifferenter relpiciar utrum que Sexum.
Nam NOCtTa VOX Man, proprie Marem lignilicat, ee Woman, Femellam. Ouod(I rox
Man ouandoque sic lumatur ue eriam Faeminam includat; id tic (per Synecdochen) nomen
unius Sexus pro ucroque adhibendo. FI, pro detectu Vocis (quae ucrumque sexum indit
terenter respiciac) Personam dicimus (sensu muruacitio) potius quam, (Circumlocurione
lacta) vrrumque sexum nominando, Marem ex Faeminam.
Ft quidem li, Circumlocurione facta, diceremus Man and Woman; neque HOc POtam
Speeiem includeret. Ouiere non Pirum es Faeminam dicimus, ulque dum ad xrarem ali
GuateHUIS

## Folio 316 — 867984570:1074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Dacra Prinitate, Concio Secunda.
quatenus proveca perveniunt; Sed anrea Pueros dicimus aut Duellas; ue E Cotam SpecL
em vellemus indicare; dicendum estet, Man, Woman, and CBild.
Dicimus quidem, aliquando, Mankina, hoc cA, senus TTumanum, (quo amplietur lioni
ficats; )Verum hoc non ulurpatur nisi pro: JTumano Genere, Collectire Lumpio: non de
sinculis LTominibus, Diltribucire sumpeis. Non enim dicitur, Unum vel duo Mantinds
Chumana genera;) ut dicitur FZomo, Tomines.
Cogimur itaque pro defectu vocis Angliex, Personam dicere (sensu mutuatirio) pro
Thomme.
AC vero Patres Antiqui, qui primi Persona rocem Sacrae Trinicari adhibuerint; non
Melico Sermone uli sunc. Adeoque non Dolliimus, ex praesentnusu rocis versona apud
HoS, latis concludere, quo sensu hanc rocem ipsi ulurparerine, cum eam autribuerint Perso-
nis Sacra Prinitaris.
2. Scholattici (qui dicuntur) alium actiue sensum roci Personae auribuerunt, sibi De
crliarem. Fam cum Aneetis tum Fhominibus accommodantes. (Pro defectu roeis quae SIE
Tominibus de Angelis communis.) Oc idem signiticet, apud eos, ac Suppositum Rationale,
seu (uenos loquimur) Rationalis Creatura. (Alique, hos imitantes, pariter Loguuntur.
Scc hie elt Novus senuS, Antiguae Vocis, post eorum Parrum cempora qui primi vocem
hanc Saera Frinitari accribuerune. (Neque ipli Scholactici, absque Mecaphora, Sacrae Pri
nicari vocem hanc adtapCaNE.) Non igitur hine Pacis conttar, quo sensu Parres illi, Sic de
Pertonis illis locuri suML. Cerre Patrem e Filium, in Dirinis, non eodem prortus sentu
incellectos rellene, quo de Ilominibus ulurpantur: nectalem esse Aiternam Pilii Genera-
tionem, qualis est ea qua apud Ilomines.
1. Orisicur genuinum senlum hujusce rocis Person, pront ea Sacrxe Prinicati accom
modatur, recte inrelligamus: non tam considerandum ett, quo sensu rox liac apud Anelos
nunc ulurpetur; sed veque quo sensu Scbolastici (polt Patrum cempora) uli sinc, (qui
non omnes eodem plane sentu sunt locuti:) Sed, quis tuerie vocis Persona lignitieatus,
anre ea tempora, apud probatos Lacinae Lingux Scriptores. Oui plane alius elt; quam quo
nos aliquaHaO VLIMUE.
Ouod nos Aneli nonnunquam dicimus Fres Personas (indiscriminatim hoc dicentes de
Viris, Faeminis, Pucrisque,) Lacini non dicerent Fres Personas, Led Fres Fromines. Onam-
quam, si Tres illi contiderentur inter se Relati; ut Pater, Mater,  Filius; sic quidem
dici pollent Pres Personae.
Neque eriam seio, quod, apud probatos Latinae linpuX SCripEOTeS, USuXPCtr vOX Perso.
na quo sensu locur lune Scholaltiei; ue vel eetis, reletiam Ceniis, aut Diis Pthnicis,
(ablolure contideratis) accribueretur.
5. Sed ita Tolet Occurrere rox Persona apud Seriptores Latinos, ut signiticet, Statum
dualitatem, aut Conditionem cujuspiam, prout ad alios Relationem justinet. (AIque SC VOX
Versona, in Dictionariis noltris, Anglice reddi (oler) Pura, ut Rex, Subaitus, Pater, LI
lius, Vicinus, Persona Publica aut Privata, ZConorabilis Persona; et Cimilia. AIque LIC,
DeOut Conditio rariatur, variatur Persona, quamvis idem LTomo maneat. Sic, cum plebeius
homo, ad ordinem squestrem PFOMOVCTT, aut Maenatibus accenlecur; Persona, Statusque
mutacur, sed est idem Lomo qui ance Fuit. Ouique hoc anno Praetor Cst auF Consul, anno
sequenei tucurus estrancum Civis.
FIinc Latina Phrales qua paltim occurrune, Tersonam imponere, cum quis ad Nuns
QuE DiSitarem promoretur; Lersonu aare camlunus illud suscixie: Sustinere P er
sonam, cum Masiltracum gerie; Deponere Personam, cum exuit se Munere vel Magiltratu;
sic Seere Personam, quiMimce Mscacu, Aclague smilia.
Adeoque nihil est Absurai, aue Inconerui, nihil Contradictorium aue Tnconsistens, ut
idem Fomo Tultineat plures Personas, ter I, sire Succeslive;) vel ut ZTares Pe
sonae, i eodem Fiomine conveniant; selute eneam Propriamque P’ ersonae lignitica
tionem. Poresturique idem Fomo, cum Resis, cum Patris Pertonam, una subire: Resia
Limul d Paterna ALThONItate tretuS; (ue Auchorirares, altera alceri subordinari;
AGCreQUE NUNC DE ReN, nUNC uE Pater. Ipleque Cicero (qui probe novie Larini Sermonis
ulum) Sustineo (inquit) Onus, Lres ferous. eam, Adversarii, Fudieis. Pariterque
Davia, Limul de lemel erat Lihus fesse, Lat ois, a Rex Israetis.
Atque hoc penicus collic L’unctamentum hujus Objectionis; quae hocnitatur errOre, qual
Lres Personae (Ten (u propriO) necellario  LS LS.
6. Cum itacue Pres Personae (secundum proprium Persona Signiticatum) postunt este
acm Fomo: Ouid impedie, quin Dima Lres Letsostae (sensi Mecaphorico seu Pranlla
cicio) line Idem Deus. Ouid impedie, quu Deus, ut Mundi Condiior S Gubernator, Lic
Deus Creator, Teu Deus Pater; idemque CCHS prouc peculiarem habet Generis Flumane
Cutam, eltque REdEMPHIOMIS NOLEA AUM, IIEDeuS Redemptor, Ccu Deus Filius; idemque
Deus, prouc in Llectorum Corarons etticacirer Operaeur, lie Deus Sanctificans, leu Spiri-
imo, quid impedie, quin Deus u Primum Ens, omnisque Xpendi teu Lixistendi prin-
cipium,
tus Sanctus.

## Folio 317 — 867984570:1075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
De Sacra Prinitate, Concio Secunda.
cipium, Ec DeuS Pater; idemque ut Primum Sciens, omnisque Coenitionis Teu Cognoscende
principium, sc o nozo, (sermo, ratio, sapientia) Ceu Deus Filius, (nam aliud est Psse, aliuo
Scire; mulca Sunt, qu’ae non Sciunt; ee Coenoscere, lupponit Fisse;) idemque ut Primum
Seens, principiumque Aeendi Ceu Operandi, lE Spiritus Sanctus, (Peu Srapis subiso, Potestas
Ucissimi,) ab utroque Procedens; (nam aliud ett Scire, aliud Aeere; multa Scimus, qua
non seimus; iplumque Operari, luxponie cum Fsse cum Coenoscere.
Non quod liso audacter dixerim, has else Trium Personarum ipliltimas inter le Diste
rencias; (neque enim id dictu opus est:) Sed, quod nihil impedic, quin Onus idemque
Deus, aliter acque aliter contideracus, elle dicatur, aut sultinere, Fres Pertonas; auE, PFCS
Personas, pro varia inter se Oeconomia (ueut nobis non pertecte cognita) diltinctas, uni-
cum eundemque Deum eAe. Vel (Si displicet rox Pertona) Calcem, quod  Tres; Pater-
Filius e Spiritus Sanctus, (quacunque compellatione sint rocandi,) sunt ita inter se ai-
stincti, ut camen sint Onus Deus.
Dicat Forte quispiam; Inter cres hasce Personas, plus esse polse Diverlitaris seu Ditteren
rixe, quam hujusmodi Relationum qua s. PoltiCaruM. NeC tres Personas, elle, tres tantum
Modos, Peu Relationes.
Et recte quidem; Ouippe Pres Personae, non Tunt tres Relationes, Led Fria Relata. Si
CuF, apud nos, Pater aut Filius, non lune Relationes, sed Relata. (Ouipve Relatum, in
COnCTCLO, COnNOTaE, Subjectum una cum Relatione: Ouod norunt vel Pirones in Logica
Ft plane Capriolum est haec non diltinguere.) Sed Paternitas ee Filiario, (in Abstracto,
Tune Modi Peu Relationes, quibus incer se ditferune Relata, Pater d Pilius. Sic, in Dirr
nis, Personarum quaeque est ipse Deus, SC Relacus; Sed Personalitates, Tunt (ut locuri
Tunt Patres) resnor inasecos Relationes quaedam, leu Modi Lxistendi, quibus disterune la
Pertona.
Sed d hae Relationes, non SunE mera Nomina, seu Phantasia nostra Fiementa; Sed guX
habenE (uE Loquuntur) Fundamentum in Re; Nempe, Aternam eam Generationem (ouie-
quid sic quod ea rox ligniticet) qua Filius generatur ab eo Patre; et Processionem illam
qua Spiritus Sanctus, ab utroque Missitur Peu Procedit. Sed quid sc Aternum illud, quod
Generationis, e Processionis, rocibus (quibus uticur Seripcura Sacra) signiticatur; nos non
pertecte allequimur auc comprehendimus; ut neque pertecte comprehendimus iptum Fsse
Dei.
Ouodque Plus esse possit (hoc Fundamentum) quam quale est Fundamentum Relationis
Poliricae; Fgo non inticias eo. Plus esse porelt, Forre _ FH, (cum Eic porius Relationis
Physicae Fundamentum;) Sed Ouid illud Plis sE, nos nescimus, (saltem F.80 nelcio.
Mihi salcem dictu susticit; quod Unus idemque Deus, in tres (quas dicimus) Personas
diltinctus; quatenus Generare dicendus elt, est Deus Pater; Ouarenus Generari, Peu Geni-
cum esse, est Deus Filius; Ouatenus ab veroque Procedere dicitur Scu Missum esse, elt. Spiritus
Danctus. Cxcera postimus Modeste Tenorare. Sed haec Tufticiunt, ut Tres lint Persona, led Deus
Onicus.
Acque haec quidem (prour mihi salcem videtur) est Plena Perspieuaque Solucio iltius Ob.
jectionis, in voce Personae (perperam incellecta) male Fundara.
Objectio duinta.
Objicietux Forte porro; Ouid opus est ut de Voce Persona COntendaMUS, (uL appellen
tur Tres Persona;) E Caltem Tres quidam (innominati) auc Tria quaedam lc dictu Tut
ticiens
Respondeo r. Nobis non este plane neceTariam P ersona VOCCM; quin CA CAVErE POSTIIS.
Sutticeret nobis Vox LEypostasis. FC quidem si pucent Crxecorum LIypostasin, non bene
reddi per Lacinorum Personam; utantur per me licer Craca voce Hypoltali. (Nos utrovis
rocabulo idem incendimus.) Acque rum Forre se priracos sencient ea Carillarionis anla
quam captane, a communi apud nos utu, quo Tres Personae nonnunquam dicantur pro Tri-
bus Fhominibus.
Verum 2. Si catenus consensum sir, ut Fres quidam, (Teu Fria quaedam, sic contide.
raTA) Postint elle Onus Deus: non rideo cur de Nomine Persona debeane contendere.
Ouippe haec est noyouaxiae mera, de Nomine contendere, ( de Re seu Notione consentum LC;
Ouod FTres, inter le diltincti, sint Onus Deus.
Si admiltum Foret (quod, cur sC, non rideo,) quod rox Persona, aut non Pertecte
auE minus apte, Notionem illam exprimat quam Incellectam volumus; non grarius quid
hinc interri pollet, quam, Ouod Nomenclaruram haud Patis Commodam altignarimus; non
quod ea Norio non sit Vera. Quo nomine li cui Carillari libet, perinde elt ac si quis con-
cenderet, nunquam extirisse Virum illum qui dicebatur Pius Duinius; eo quod, qui sic di-
cebatur, non tuerit rere Pius. (Sutticit, si eo nomine lacis incellisatur, Ouem Virum vo.
lumuS.) Per Fres Personas (in Dirinis) nos incellisimus Hos Tres: Patrem, Filium, e
Secricum Sanctum: Ouos dieimus, ita inter se distinetos esse, ut tamen sine Onus Dens.

## Folio 318 — 867984570:1076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De dacra Prinitate, Concio Secunda.
4. A incerim, non vaco, Gin VOX Persona Sic Cacis apra; (neque ipsi, quod sciam
apriorem Tusperune, quam pro Persona Lublticuamus.
tlorum Duos designat nobis Scriptura Sacra, Nominibus Patris et Fitii; qui quidem FI
Lius, a Patre Genitus dicitur; (neque erie de hisce Vocibus carillandum, cum eas extribeae
Scriptura Saera;) Sed senlu Metaphorico, (salcem Pisuraciro,) intelligendas esse Paris con-
ltac. Nemo enim pucaverir, hunc Parrem Tic Genuisse tuum Filium, uc Voces illae (prima
ria lua ligniticatione) axud nos signiticane.
Relationes aurem illae, Patris et Filii, Tensu proprio; cales sunt quales innuit (Ten (it PFO.
Drio) Vox Persona.
Adeoque (per eandem Analosiam) Pater e Filius, sentu Mecaphorico seu Piguratiro:
apce dicantur Persona, eodem lensu Piguratiro. FF quo lensu dicuncur Pater de Pitus, C0-
dem dicendi tunc Persona; secundum veram propriumque Latinae vocis Persona lignitica
tionem. Nam, Sic Relatos, Lacini rocant Personas. Psse P’atrem ee Fsse Filium, elt Fsse
Personam; e quo senlu lunt Pater d Fitius, codem et Tunt Persona.
Ouod Si Pater de Filius, apte dicantur Persona; non dubitandum erit, quin sic dici postit
Spiricus Sanctus, ab iplIS Procedens (Ennopevoueros.) Or Toh. 14. 26. P aractetus ille, qui est
Spiricus Sanctus, quem multit Pater in nomine Meo, ille vos docebit omnia. F. L Fot. 25. 26.
Cum autem venerit Paractetus ille, quem Feo miltam vobis à Patre, Spiritus ille veritaris
qui a Patre emanat, ille restabitur de Me. Unde manitestum cAt, quo sentu Pater et Filius
repurandi sunt Personae; eodem e Paractetus ille, Teu Spiritus Sanctus, su repurandus
exIc.
Adeoque (ni tallor) Pacis vindicari, cum Norionem ipsam, Ouod JV Tres (quocunque
nomine censendi sunc) line Onus Deus; eum Vomen ipsum, Ouod apre dicendi sint P er-
sonae.
Objectio Seata.
Unam adhuc Objectionem nunc memorabo, cui cum lacistecero, desistam; extera, quae
dicenda habeo, in tempus aliud relaturus.
Objectio Sexta (eaque debilis) haec ett; quod ipsi Trinitarii (ut loquuntur hi Objecto
res) non omnesincer le consentiune, sed incer se ditterunt, alirer aique alicer se expedientes,
nanc de Trinitate LLOLIOCM CA PLCaNdO.
Fstohoc. Annon aurem ee Ansi trinitarii, etiam magis achue inter le disterunt, dum
hanie oxpurnant: Annon Priani e Sociniani, cancundem inter se disternne quancum a no-
bis. Ocriris: acque hoc ipsum proticentur ipli d Annon item de Priani incer le, et inter se
Sociniani, plus difterune, quam inter (e Frinitarii  Omnino.
Non quidem nesamus, quin alii acque alii Viri, aliis acque aliis remporibus, aliter acque
alicer se expedirerine, hanc ipsam Nocionem, de Personarum inter le difterenciis, explicando.
Sed id ipsum obrenire Colet, in explicandis rebus in Mundo versarissimis. Puta, Tem
Pore, Loco, Spatio, Mocu, _ limilibus. Nemo est qui se non purarerie laris incelligere, quid
hisce Vocibus Signiticetur, dum id nondum lic interrosacus. Sin de horum aliquo interro-
setur, Num Aliguid Cir auc Nihil, num Res, aut NVon- Res, aut Aliquid Rei, & Quid sit Boc
lignia. Ommino non sperandum est, aut exspectandum, ut se expediane omnes, eodem
plane modorem iptam explicando. Et quidem, cam clare perspicueque, ue qui relic (quod
aiune) nodum in scirpo quaerere, non poltit antam captare carillandi. Idem dixerim de
Calore et Frieore; de Luse, Visi, et Coloribus; de Odoribus et Saporibus, horumque variis
Speciebus.
Nunquamne de hoc consentum iri dicemus, Quod Tenis Comburit d Consumit Fienum:
Nisi prius incelligamus dua fieura sint Tenea particulae, (quis earum Motus de quo Impulsu,)
quae subeunt Lieni Poros, ejulque partes dirimunt: has in tumum, illas in Flamman,
iltasque in Cineres converrendo; ec quas quaeque in horum lingula; e, quomodo id tiac.
Ouantxe ixicur erit dementix, in abdiris Dei rebus id exigere, (ue omnes eodem plane
modo conceptus suos explicen;) cum id non exspectandum sic in rebus Naturae, quae paltim
Occurrune, luncque omnibus, seper e ubique, obrix.
Et Guidem; quo calu, pro explatus conceptibus nostris non alia supperunt vocabula
quam PIGUTAIa; NOn MILUM CA, I aL aliis utantur Metaphoris; pro Concepcibus luis qua
les. qui in Sacris Literis rocanu, Lunt Ellius,  Spiritus Sanctus; leu Pater, Sermo
ex Spritus; lic quaedam Diverplas LCu no, qua Fres CinC; C ee quidem Major, quan
uctinE Deus Vnus. Acque hranc Marsdarem seu Distinctionem, vilum est his rocibus
Sec de Modo quo, vel nae Naturae anu (Divina Seilicer et LLumana, ) incer Ce Oniuneur
dantenus exprimendis.
Erpostaseos _ Personae denotare.
eItuIE,) elt Caro facta seu Tnearnata, altumpra in CC LLumana Natur a-
Verum hactenus, credo, inter Cnoubes consensum este omnes: Ouod inter Tres il
quae esF inter ea quae diei lolent Divina ta;) non vero talis quà lint Tres Der; lec
Consentum item elt, quod harum Persenarum una, (qua Filius, et ônbze. Teu Sermo, di

## Folio 319 — 867984570:1077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Tertia.
vel Tres illae Personae inter Le Distinguuntur; concenti sumus modeste nescire; non pertecle
ee adaequate comprehendere, sed eatenus salrem quatenus Deo vitum id nobis Revelare, seu
Latesacere.
Sclus quidem nos, Ladimam Immortalem, FLumano Corpori conjunctam este, ut tiac
Onus Lmo; (Ia cameH M nec illa detinat eAe Spiritus; neque hoC, Corpas elle;) sed
Patiter dicimus, quod LLomo Jesus (ita UL maneaL LTomO,) ee Deus in Carne Patefactus
(ita lt ho dctinacetre Deus,) lune Onus Christus: Sed qualis sic haec Onio, quam LIrpo-
staricam aleus, s non persecte incellisimus, nec protiremur nos adaequate comprehen-
dere.
Scimus quidem quod Pater dicicrir Generare; de Fitus, este Genitus; d Spiritus Sanctus,
Procedere: Led, qux llerum verborum (in Dirinis) plenaria sienisicatio, nos non per-
fecte Incellisimus, (nec necellarium est ve persecte incellixamus; cum neque pertecte in-
Sec prour jam ance ducum est, incer Orthodoxos conrenit.
Ipligue Deo Patri, Deo Lo, Deogue Spiriui Sancto; Tribus Personis, sed Uni Deo; sit
Laus, Honor, c Coria; et nunc es in secula seculorum. Amen.
TE
distiene cuctu elt, Duomodo tat.
cellisimus iplum Psse Dei, nedum iptius Gienere.)
CON CTO, TERTTA.
Cum duabus praecedentibus anslico edita; Anno 169Y.
Jol1. 27. 3
aum dé esu n ajcor.  (con, iros gresoncoot oc, rit pesvor cins Divor Oeor, iy or cniscinas, 1govr
XC156V.
Thaec est autem Aterna Vita, ut Ze coenoscant, illum solum verum Deum, e, quem misisti,
Jesum Christum.
Xhoc Versiculo, de Sacra Trinitale, jam ance verba secimus. Non, quod ea hic Ia
datur; sed, occatione hinc delumprd.
Ostendi, Vocem Solum, non restiretiram este Subjecti T0, led Praedicati Perum Deum.
Actirmando, Parrem elle Unicum verum Deum; non aurem Solum Patrem. Non exeludendo
Filium, qui et ipse ell Verus Deus; aeque lic, ab eodem Scripiore, dilerre dicitur, 1)oh.
5. 20. ubi (de fesu Christo verba taciens,) LLic, inquie, est ipse Verus Deus,  Aterna
Vita: quali cum relpectu habito ad haec ipsa verba (quae jam cractamus) id diceretur.
Et quidem, quod Christus (XpC VOCCEIE Deus, nec nesant Ariani nec Socimiani. Ouod
rories tir, ee cam manitelte, ue id nepari non potsic; aut dissimulari. Neque id Tolum Hc in
Texru proxime citato; sed ee alibi pastim. Ad Filium, dicitur, Thronus tuus, d Deus, est
in seculum seculi, Fleb. F. 8. Sermo (onbzO) erat apud Deum; cratque Sermo ille Deus,
Toh. T. L. Thomas dixit ei, Domine mi, e Deusmi, Ton 20. 28. Christus, qui est supra
omnes Deus, laudandus in secula, Amen. (Vel, Fens supremum, Deus in aeternum Bene-
dictus,) oXecsis, ocer sti nerrcer, Oeos evnognris cis rus alcdras, Auiv. ROm. 9. 5. EL limilicer alibi.
Objectio Sepcima.
Sed objicitur: Ouamris aliquando vocetur Deus, non camen per Deum incellectum volune
Supremum illum Deum: Sed vel Deum mere Titulo tenus, quod rolune Sociniani, (quali
sir ex illis, qui pertribentur neybuerot Ocod, Y COr. 8. 5. qui deus diceretur, non sit; led me-
rus Fomo, uccunque Dei citulo decoratus:) Vel, (ve rolune criant) Deus quidem, ac non
Summus Deus, non idem cum Patre Deus, Led inferioris ordinis Deus; Deus factus, Deus
Creatus; qui quidem Fuirante mundum conditum, sed non ab aeterno. hr ore in nr Fuille vo-
lune Tempus, Momentum, aut Quando aliquod, cum non tuerie; cum nondum Pxtiterit.
Ouibus ut semel simulque Respondeam utrisque (Socinianis, inquam, et srianis;) Osten-
Furus sum ( ex Characteribus maxime Insignibus, quibus in Sacris Liceris delignatur Sum-
mus Deus, Onieus ille Perus Deus, aliisque omnibus conca dilineninur Dus falsis, aur prae-
tensie

## Folio 320 — 867984570:1078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Tertia.
tensis Diis;) Ouod Cbristus ipLC SE DeUS VeruS, Deus Supremus, idem cum Palre DeUS;
non ab co Deus Aius.
Charaster Primus.
Primum de Vero Deo characterem habemus. Gen. L. T. In Principio Creavit Deus Caelum
e Terram. Ouod de Deo Vero, Deo Summo, dictum elle, neminem credo negaturum.
Acque hoc Piculo, Mundi Dominium e Suprematum libi vindicat. Jehova, est Terra
ejusque Plenitudo, PLal. 24. +. Jehova, Dominus torius Terrae, TOr. 3. TL, +3. Jebeva, Deus
Ciaet Deusque Terrae, Gen. 24. 8. Sit ait Zeheva, Ccelum ipsum, Solium meum est, e Terra
scabellum pedum meorum, L(21. 66. 2. Fn Jehovae, Dei rui, sunt Caeli, e Caeli Caelorum,
Terraque,  quicquid est in ea, DeuL. 10. 14.
Idemque Character, Deo muliories auribuitur; VT IFdi. 42. 5, 8. Sic ait ipse Deus Je
Bova, Creator Caelorum, e qui extendit eos; qui expandit Ferram e res ex ea prognaias
qui indit animam populo qu’i est in ea, e Spiricum ambulantibus in ea; Fso sum. Jehova-
illud mibi nomen est, eloriamque meam alteri non dabo. P. L LCa1. 48. 13. Manus mea Fun
davit Terram, dextrae que mea palmus expandit Caelum. Sic P Fal. 8. 3. Cum aspicio Caelos
overa Dicitorum Luorum, Zunamque  Scellas quas statuisti. L. F P Fal. X46. 6. Dui fecit
Caelos e Terram, Mare, e quicquid in eis est. Muleisque aliis in locis; nec Veteris cantum
Testamenri, sed e Novi. OF ACt. 14. 25. Ot a vanis hisce rebus convertatis vos, ad Deum
illum rivum, qui fecit Calum, e Terram, e Mare, e omnia quae in eis sant. FF Act.
27. 20. Deus ille, qui fecit Mundum e omnia quae in eo sunt; qui est Cceli e Terrae Do-
minus. Sic ADOC. 4. II. Tu creasti omnia, eo per voluntatem tuam sunt, e creara sunt
Et CaP. X9. 7. Adorate eum qui fecit Ccelum, e Terram, e Mare, e Fontes aquarum.
Fstque hic Characterismus ipse quo seipsum distinguit ab aliis omnibus praecentis Deis
Fer. F0. Ouippe cum dictum lit ver. 20. Jehova, Deus Verus, Deus Vivens, Res sempi-
ternus, à cujus fervore submovetur Terra, neque sustinere possunt Cientes indienationem ejus
Subjungitur versu FF. (quasi in contemptum aliorum pro Diis perperam habicorum) Di
citote illis: Du isti qui Caelum e Terram non fecerunt, peritur sant ipsi e Terra,  sub
Caeto ipso.
Tam vero, hic ipse Characteritmus Veri Dei; eriam Chrilto accribuitur. Non Colummodo
in locis illis ubi de Deo indetinice dicicur; sed de Chrilto incellisendis (quales lune loco-
rum horum aliqui:) sed ubi speciarim actribuitur Christo.
Incipiam ab illo celebri loco, in Principio Franselii secundum S. Johannem: ubi hac
de re tulius disseritur. Dicitur Joh. T. 2, 2. In principio erat d neze. (Verbum leu Sermo,
e Sermo ille erat apud Deum, cratque ille Sermo Deus. Obi, quod o noyo. (Sermo) si
de Christo intelligendus; liquido patet d Verlibus insequencibus, ubi futius describitur
Nempe ille, de quo sestificaturus venit Johannes Baprista; dixitque se non esse Lucem il
lam, sed de Tuee testisicaturum, ut omnes per eum crederent, ver. 7, 8. Oui in mundo fuit
sed mundus ipsum non novit, vec. 20. Ouiad sua venit, sed sui non ipsum exceperunt; quot.
quot autem eum exceperunt, de dit eis hoc jus, ut Filii Dei sint facti, nempe eis qui credunt
in nomen ejus, ver. 22, 22. Dai factus est caro, e commoratus est inter nos: spectavimus
que eloriam ejus, etoriam ut Onseniti à Patre, ver. 24. Ille de quo testatus est Johannes, 
clamavit dicens: =lic est de quo dicebam, Ls qui pone me venit, antepositus est mili, quia
Prior me erat, ver. 15. (quod de iptius Llumana Natura non incellisendum erie; sic enim
Baptista FIE iPCO SenIOT, sex mensibus. LuC. X. 26.) FN Cujus plenismaine (dicit France
licta) accepimus eratiam pro gratia: Nam Lex per Mosen data est, sed Cratia  Verita-
per Fesum Christum, ver. 15, 26. Or dubium non lic, Christam iplum ette, qui hic dicicur
S noyO SermO.
Jam vero, de hoc Sermone leu Verbo dicitur, quod Ipse fuerit in Principio; quod per
hunc omnia facta sunt; e absque eofactum est nihil quod factum est, ver. 2, 2. quod spse
erat in Mundo e Mundus per eum factus est, ver. 20. Cui consonat illud, HICbF, TF. 3
Constructum fuise Mundum Verbo Dei. F. L 2 PCL. 3. 5. Caelos jam olim exritisse per De
Sermonem, e Terram ex aqua e in aqua consisteniem; , eodem Sermone, Ccelos  T er
ram quae nunc sunt, conservari, ver. 7
Eodem spectat quod habetur, Col. F. 16, F7. Per eum (Dei Filium) condica sant omnia
quae in Caelis sunt  quae in Terra: V’isibilia e Tnvisibilia: est que ipse ante omniam 
omnia per eum consistunt. F. L FICbE. T. 2. Let quem etiam Mundum condidit.
In Psalmo xO2. lonsam habemus Orationem (Summo Deo proculdubio, Factam) out
Ficulus, Oratio pro paupere cum obruitul, aldiique coram Jehova planctum suum: Dux
DCIChOatuE, Auc Jehova orationem meam, es Aciseratio mea ad Je perveniat; de par
cenore procedit, ad eundem Deum directa. Lt Ver. 24, 25, 26, 27. O Deus mi, per sene-
rationem aeternam sunt anni tui; Tu olim fundasti Ferram, C’ aelique sant opus manuum rua-
rum: (Oui itaque idem Deus est de quo dixerat Moles, Gen. 1. L. In principio creavit
Deus Caelum  Ferram;) Esta pericrra sunc (procedir PFalmicta) Tu autem permanes.
L

## Folio 321 — 867984570:1079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Terria
ISta omnia ul vestumentum vecerascent; ut indumentum mulabis ea, atque mucabuntur
Tu vero idem es,  anni rui non finiuntur, ver. 24, 25, 26, 2.7. Nec dubium elt, quin
quando lic precacus cA Plalmilta, Summo Deo se locutum putarerie; Deo cune Fxistenti:
(non Deo alicui poltannos plusmille cum primum extituro, quod de Christo volune Soci
miani:) Dcumque uc Redemptorem allognitur; hoc est Christum.
Ouodque de Christo haec dicta line, diserre dicicur, IlCb. 1. 8, 10, TF, 12. Ad Filium
amem dicit, -Tu in initio, Domine, Terram fundasti, e opera manuum ruarum sunt
Cceli: Ipsi peribunt, Tu autem permanes; e omnes ut l’estimentum veterascent, ac velut
annetum circumvolves eos: Tu aurem Tdem es, e anni tui non deficient. Oux omnia ex
PlalmO iIIO CIanEUE. VE certum Lic, Christum iplum ele Deum illum, quem hie orarie
Ptalces; eundem ipsum Supremum Deum, qui creavit Caelum  Terram: Nempe, Jesum
Cbristum, qui heri es hodie idem est, e in aeternum, H Cb. 13. 8.
Ellque in Saeris Liceris passim obserrandum; id quod, uno in loco, de Deo indesinite di-
cicur, (ablque hajus illiutre Persona speciticatione;) alibi, speciacim, huie illive decom-
modatur: Vepore Creationis opus, Christo Redemprori, uc qui Deus idem eA cum Creatore
DCO. SE Redemptionis opuS, Deo Creatori (qui de Redemptor idem elt;) uc L(ai. 43. I. Sic
ait Tehova Creator tuus, e timeto eeo je Redemi, leu Vendicavi: VEDeuS CreatOr, et
Deus Redemptor, lic idem Deus.
Character Secunaus.
Onem proxime nominabo Characterem, ille est quo Mosi se deseribie Deus, Lxod.
3. 13, 14, 15. F00 sum QVLSVM: FE QVY SM misit me ad v05. CuI
Deus Mosen milturus erat ad Filios Lsractis, eos ex Nierpio cducturum; hane movet
Moses quactionem, Cum venero ad Filios Tsraclis, dixeroque illis, Deus Patrum ve-
Stroum me misit ad ves; si dicerent mihi, Quod est Nomen ejus Quid dicerem il
Iis? Cercum isiur elt, Iplum Verum Deum elle, de quo hie tic Termo. Videaus.
quem huc libi tacit Characterem DeuS, quo Z DIS talis diltmeuatur; Dixit itaque Ze-
hova ad Mosen, F50 sum VL SV M: dixicque, liaque dices Piliis Lsiaets, Q  SV M
Cocor) misit me ad vos. Eic itaque cA proprius Character Veri Dei. iHN IVN 1 12H
(Chjeh asser Lhjeh) Sum QVL SV M, SiC VuIBatUS L acinuS; Ege eius o cr (sic SeptuIZ.
SInCA INCCrDTELES,)  QV LP. SY misit me ad vos; d ior anisunnt ur aeis vuns. Ouat
quod at de se Veus, in prima perlona (vE lOguuNEuF Grammaiei) F80 qui Sum; aICCret
Moles (de Deo) in certia persona, Ue qui LST. Vr, Simpliciter L SSF tuc Diltin
Etivus Der Character; Vrpore cujus Fssentia, elt iplum cesse; de impollibile lic eum non-
esse. Dui ex scipso FSt (seu porius ipse Est) non aliunde Tuum Esse exCIpIEnS; acque
a quo luum habene Esse, alia quae sunt omnia. Qui dat omnibus ritam, e halicum, e
omnia; in quo rivimus e Mavemus  Sumus, Act. 17. 25, 28. Duis et prior dedit
omove nemo; Nihil habet aliunde; led ex con ex per cum, e in ipsum, sunt omnia, LOn.
TX. 35, 36. Oui ieaque simplicirer diciur o cor, qui Fist.
Fandem de Deo Summo nocionem hahuerune ipli Echniei. Hinc Mistoreli dicitur or or
cr, Fns Entium:  Platoni aird om iptum sens. Qui ipse est; aliulque omnibus dat
Tsse.
Cumgue Sic airo or (a se existens,) ee Primum Ens, est propterea Ens Necessarium
adeoque Aternum. Plam si quando non fuerit, impoltibile esec ue aliquando foret. Quippe
Nibilum, leu Non ens, non posser, tacere le sesse. Si quando toret Lns in pocentia, cequoi
Pollet (hoc primum Lns) in Actum reducere  Adeoque d Fns Infinitum; upoce sin-
Ticatis omnis Fons es Oriso; (Unde AracuS, 2u id nyr cop 2 S. Pauso ibidem cicacuS. )
Iu quicquid fnsis elt, ab colit. Acque hoc omne iph Echnici, Pariter ac nOs, agnore
runE, uc Luci Pacurali congruum.
Jamque hic ipse Der Character F80 Sum, seu d sr. (quo Sepruaginca Interpreces reddune
Hlebraorum Fhieh; quod nos reddinus Fgo Sum, leu Fgo qui Sum, teu ipse qui st,
Tionanter accribuicur ipti Christo, ROm. 9. 5. oar ipse qui fst. Quod enim nos reddinus
Dui est, non elt in Crxeco es B sed dar. Sic enim legitur, o Kecsos = o cor  ractr Oids i
nognros, eis ris aiaras auir. Nempeocr, ille qui est, len ipsum Fns; hoc icem adduo, super
omnia, ut lic Ens supremum; acque hOC DOrTO, Deus Benedictus in aeternum.
Obi icidem nocandum elt, quod haec compellario, ipse Benedictus (oevnoynros) censebacur
indicacirus Peri Dei. Adeoque quam quaestionem proxonit Serracorinoltro Cajaphas, prin-
cepS Sacerdotum, MaL. 26.53. Adjuro Le per Dcum viventem, ut dicas nobis, an tu lis Cibri-
stas ille Filius Der : HlabEEuT MaTC. 24. 6Y. Tune es ille Christus, filius illius Benedicti:
ds r Fionorure; Ubi nemo dubicarerit, quin, Summo Sacerdoci, d Eenognros, ibi diccbatur pro
Summo Deo. Cumque Christus hrie dicacur, o sr e rartar, Ocos cipoynnis cis sie aidrus, Lns
suxremum (seu super omnia) ipse Deus in aeternum Benedictus, cum solenni Altereracio
nis noca men: Cerce nimis Augustus Foret hiece Piulus curquam accribuendus, qui non
sit Deus Summus, ipseque Omeus Verus Deus.
ldemque Chatacter exdiem acrribuicur, Apoc. p. B. Ubi Chritto auribuicus non modo T1
rulus

## Folio 322 — 867984570:1080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Pertia.
culus ACC, d ar quo innuicue iptum Esse simpliciter; sed cum Sternitatis indicationes
Der omnes Dutunis ralucaus; Praeteritae, Praesentis, ee Fururae
Nocandum urique eAt, ver. q. hunc else Characterem Dei indetinite nominati, absque
restrictione ad hane auc illam Sacra Frinitatis Perlonam: Ve liquer ex contradistinctione
Christi Personaliter Sumpri ver. 5. Gratia sit vobis e Pax, (aro ru ôcor ni 6 ur, ny d épxbue
r0, =n ano 2S1noY XecsB) ab eo qui Est, e qui Frat,  qui l’enturus est, a fesa
Christo, ec
Obimanitestum est, ex Constructione inulitata, quod Ticulus ille d’sr ny d lu ny epxoure:
(qui PA, qui Frat, e qui Futurus est) Tumicur (ue logunneur Grammariei) Texrincos, ut
unum substantivum indectinabile, articulo ro conjunctum: torusque hic Ficulus, junctine
Cumpeus, est Dei ciculus, Indesinite expotiri, (proprer eam qua lequitur Concradiltinetio
nem, atque a Jesu Christo.) Et quidem, in Bibliis noltris, cum Marsinali Relatione ac
EXOd. 3. F4. eyĉ ciur o cors F∞0sum QVL SV M. Nec porelt de alio quoris incelligi quan
de iplo Supremo Deo
Ouod aurem sic dicitur de ZZ0c Deo, indetinice indicato vertu 4; id ipsum de Christo
speciacim dicto, ver. 8. Addito item Omnipotensiae indicio. F)es eius 70 A ry 20 R, d’egu ny 3e.
nezeo RvetO, ocor ni oli ni ocexoure o nertoner. Fieo sum Apha e Omesa Principium de
Finis, dicit ipse Dominus, (Ccu Primus es Orimus,) Dui Fst e qui Frat  qui V’ en
curus est, ipse Omniporens. Hlabemus iraque Dominum Christum, (qui dici Colee, eminenter
eKipiO) huc delignarum, cum per iptius esse ablolurum; cum ejus Aternam Durationem
(per omnes continux Duracionis varietates, praelentis, praeterita de tutura,) Dui Fest qui
Frat e qui Venturus est; qui Primus est (ante quem Nullustirie,) ee Otimus (Bolt quem
Nullus ett FLCTUS;) perque ejus Omnipotentiu; o mestonpuror. Omnipotens. Fllque alibi
Paltum dictus Deus Omnipotens
Argue ad eundem sentum dicitur ApOC. 26. 5. APOC, FY, 47. dt Apoc. 4. 8. o lo, nyo cov n
SeXou, Seu caque. Nocanque Febraei, id iplum innui in Nomine fehova; ubi je elt
charaster temporis Fururi; e hoparcici Prasentis, de va temporis Praeterici
Idemque Liculus, apha e Omesa, leu Primus  Pitimas, (A ternitatis lux character,
eidem alibi pallim arcribuitur; VE ver. FF. ejusdem Capiris, F80 sum Alpha e Omesa
Primus ille e Otimus: iterumque ver. X7, 28. Feo sum Primus ille e Otrimus; e, qui
Vivo, sed fui Morruus; e Foce rivo in secula seculorum, Amen. TECrumque APOC. 2T. 6.
ec 22. 23. Ouxe quidem respicinne omnia ad TCai. 4T. 4. e 44. 6. ec 48. 72. (Obicalia tie
ranc ance dicta, ut Character, ab (que omni dubio, ipLius Veri Det.) EF Llai. 43. 20. Ante
me non fuit Deus ullus, nec erit post me.
Dequem jsicur pollunc haec innuere alium, quam ipsum Tusnicum, Aternum de Omni
potentem Deum. Oui estidem Feri, D Lodie, e in Aiternum, quod de Christo dici
Tur, FICb. 23. 8. Qui cst Beatus ille, e solus Princeps, Pex Resum,  Dominus Domino
rum, qui solus habet immortalitatem, _c. Prouc describimr. Tesus Christus, ETim. 6. 14
25, 26. Tcerumque Pex Recum e Dominus Dominorum, APOC. T7. 24. CC T9. 16. Magnus
ipse Deus e Servator noster Fesus Christus, TIc. 2. 23. Obi dicieur Magnus ille Deus, de
Servator noster: non, ut hic Servator lic alius ab iplo maeno Deo; sed alius Character ejul
dem Tesu Christi: ut Tic Pt maenus ille Deus e Servator noster; vel Deus Servator noster,
ut dicitur, PIC. 3. 4. (Pariter ac de Patre dicitur Deus e Pater, EpH. 4. 6. Onus Dous e
Pater omnium. Trerumque Eph. 5. 20. et Col. 3. 27. Gratias asentes Deo e Patri, hoc ett
Deo Patri. Sic ABOC. L. 6. Deoe Patri suo, hoc e, Deo Patri suo.) Maniteltum urique
est, quod in dicto loco Fic. 2. 13. describitur Advenrus Chricti ad sudicium exercendum, que
hic diculle Rdventus siotha n    Servatoris nostri, Jesu Cbristi: hoc est
Cloriosus Raventus Tesu Cbristi, qui est ipse Maenus Deus e Servaior noster. Ouo ciculo
detionatur Deus  erus fer. 32. 6. s Luenus e Potens, cui Nomen, Jehova PNer
ciruum. Christus itaque Servator noster, il o uizas odids, ipse Maenus Deus.
Paque Doxoloeia ibidem addira, APOC. F. 9. Sit ei Gloria  Robur in secula seculorum,
men: lancundem innuic acque illud as on is ris aicoras, ROm. 9. 5. Deus in aeternum
Benedictas: AEque illud pariter F Fim. 6. 26. Cui ZTOnOr e Robur in aeternum, Amen
Masisgue adhuc ea D0XOlOBIa quae LCI . 127 13, 14. Dienus est Aenus ille ma
Etatus, qui accipiat Posentiam, et Divitias,  Sapientiam, e Forritudinem, e Tonoren
 Benedictionem; (Oux non minor est Doxolosia quam quae habetur ad finem Orationis
Dominiee;) Curi concinic Acclamatio illa omnis Crearura quae in Caeto est ex quae suxe
Terram e quae sub Terra  in Mari, e quae in eis sunt omnium, Dicentium; Sepori in
Throno  Aeno, Benedictio e Tonor,  Gloria,  Robur, in secula seculorum. Qua
cuorque illa animatia dicebant, Amen. Fet visinti quaruor illi Seniores, prociderunt in facie
suas, ee adorarunt illum qui vivit in secula seculorum. Oux oinnia majora sunc quam qua
dicenda sine de mera Creatura, aut Tirulari Deo: Sed quae apprime conveniunt Jesut Christo.
qui siE (uE revera CAL) Deus idem cum Patre, e Onicus ille l’erus Deus.
ae hacettet pu (de Dei Esse absoluro) icictem nocare, aet illud ILai. 48. 12, 1, 1 1318
Auai

## Folio 323 — 867984570:1081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Terria.
Audi Tsraet (AniFu) Feosum Ipse, Fieo Primus _ Feo VMmus. Paricerque Tlai. 4.T. 4
ee Tlai 43 10, 13, 35. Ft DeuT. 32. 39. Videte munc, F80, F80 sum Ipse; nullus est Deus
mecum, leu praeter me. Pt similicer alibi. F80 sum Epse, lic nos redeimus.
Fgotum Ipse Cuis Ipse Nempeo ouris, nar EEozl. PP SF Absolure sumptus, Deoque
Empharice actributus. Quod mihi quidem videtur, id ipsum quod d iors F80 Sum, Teu Li80
qui Sum, aut ipsum Fns. Gexei Interpreces Sepruaginta, hoc Ani Tu, his in locis, reddune
EyCFII. FF VuISaLIS INTCrPrCS LatinuS (indisterenter) per Ligo Sum, [50 Ipse, Le
sum Tpse, F5o Ipse Sum. Innuendo iptum Fsse Dei, seu Deum Fsse. Chrictulque de le dicu-
Foh. 8. 58. Deir ABgaaU ZEVEDS, Ejeo Eiu Antequam fuerit Abraham, 50 SV MI. IIIudque eo
magis purarerim (in locis citacis) signitieare, quod ibidem annexa su Aiternitatis Lua
indicacio: Ipse sist; ipse Primus est ipleque Primus. Ante quem non Fuerit quilpram;
nec, Post eum hc Futurus quilpiam. Ipse st, de Prat, e e Fulurus. 
tixiltimo equidem Hlebraeorum Pronomen H, vel ZLI, (quod reddis Colet IIle Illaq vel
Mud, DrO Generum varictate,) elle Verbale derivatum d Verbo Lavah, lcu LLajab, quod
Signiticat Fsse: ee cancundem lignitieare quod rô or seu oor non quod dixerim LLu etle Dei
Nomen Proprium (ur lunt fab, et Fehovah, ab codem Themate,) led Nomen Appellarivum
Cuc loquuntur Grammaties) Crcacuris eriam applicabile; sed hic Lmpharice Deo accribucum:
ue lunc ocor et ro om quae lunt Creacuris communia, (nam ipsx lune in luO genere orra,) sed
de Deo Emmenter dicta.
Et Larnorum Pronomina, ZS, Ja, quando Relative ponuntur, (de quae hilce congruune
Interrogatira, Quis, Duid,) exponenda sun de iplorum Antecedente ad quod lune Relata.
Sed Absolure polira (absque Ancecedence,) videncur id innuere quod ro Quid, substancire
policum; (oris, Seu ro ni,) secundum quod in Metaphysicis dicimus Fns e Aiquid con-
vertuntur: uc ro Quid (Peu aliquia) idem innuac quod r0 or, id quod Fst; e (in Gienere
Maseutino) dcdv 25 qui F. St.
Dsocbenius CnUMeTaE F Lu Cubi dicieur Ani FTu) incer Dei Nomina Propria; qual toret
Verbale ab Lavah; ue Func Fab e Zehevab.
Grataterus nolter (Tummi sudieni de Acuminis Vir; cui, in Re Cririca, non multos prae-
culerim,) in libro luo De Stito Lovi Instrumenti, Contra P fochenium; non putat elle Dei
Nomen Proprium; led quod appellarivum lic, (iplis icem Circacuris Commune,) utuc DCO Fm
phatice accributum.
txistimat aurem, quod his in locis (mulcisque aliis quos ipse ibidem recenset,) potitum
Sit Fum PrO Verbo Substantivo (Sum vel Fst:) Quod eodem recidet, cum hoc quod dixi-
mus; nempe, quod Fntitarem innuat seu iplum Psse: Adeoque, cum ipli Deo signanter
accribuicur, innuic iplum Absolurum, Intinicum, et Independens fisse; lou adrorula, sen au
uoiar, vel aurdor.
Ouodipsum sentisse videncur Sepcuaginca Incerpretes, cum Ani TZu reddunt ejis cius de
Lacinus Incerpres Pso Sum. Acque in Noro Testamenco (quod plerumque recinet Phra-
Scolosiam Graeorum Septuaginca Incerpretuum) Christus de scipso dicir, Antequam fuerit
Abraham, eyco cius (non ercola F80 Feram, Led) Feo Sum. Tnnuendo luum Psse Perma-
nens (non Succeltirum) omnibus Durationis rarieracibus (praeceritae, praelencis, ee LuCurX,)
Coexistens; Idem FTeri, Lodie,  in Sternum.
Inter Ls seu Ja, Relative Cumprum, idemque sumprum obsolute; idem interesse videtur,
quod (ur cum Losicis Loquar) inter Fst secundi adjecti (quae elt Copula, connectens
Pradicarum cum Subjecto,) ec sst tertii adjecti, quod vel elt, vel includic, iptum Praedi
catum; ut cum dicitur Socrates est; hoc elt, Socrates est Ens, Teu est Lxistens: Paricer
ac Quid Substancire policum, tancundem elt acque Fns seu aliquid; ut eum diCiuS, Bo-
num duid, innuendo Bonum Aliquid, Ceu Aliquod Fins Bonum.
Arque hactenus de Secundo Charactere; Nempe, uc Deus Summus ee quidem Vnicus, se
delignat per Feo SVM, innuendo suum Fsse Absolurum; sic Chriltus paricer dicieur à iors
addico o Ocos cinorulos cis ris sor aicoras, aliisque LPicheris cancundem innuencibus.
Character Tertius.
Proximus quem nominabo Character, Cst a Propriis Nominibus Deo accributis suts le
Zehevab. Oux Deo Fropria exiITImO, cum aliiS non communieandi. Llac duo Nomina
conjunso, quia cancundem innuunt ueraque; ec quidem id ipsum cum eo de quo jam dictum
est sihieh, Sum. Id maxime incerest, quod Phieh (Sum) recinet Formam Verbi; led Zah
ec Tehavab. Tune Nomina Verbalia ab Tajah, Teu Favah derirata, quod fsse ligniticat.
Oux omnia denotant iplum Fsse Dei AbColurum de Independens. Omniaque Supremo Uni-
eoque Deo peculiaria, nec (quod seiam) in Saeris Literis cuiguam alii accommodata.
Seio quidem Socimianos nos pertualum ire velle, quod nomen Zehova, sic Anselo cuidam
auriburum; Ouod non inticias imus; sed dicimus Ansclum illum non ette Ancelum Crea
rum, Sed Aneclum Faederis; nempe Christum iptum, qui est ipse Deus.
Nomen Fab, in Veceri Fellamenco, (ape occurric; led minus trequenter quam Nomen
Fehovah.

## Folio 324 — 867984570:1082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Sacra Frinitate, ComW Peru.
Febovat. Ex quidem, ur alibi, sie speclarim P(al. 68. 5. Cancare Deo, Canite Nomim ejus,
exallate equitantem in supremis Caens, nomine ejus ) 2FT. Sic urique habetur in Bibliis
noltris, et plo Originali omniburque quas consulur Vexlionibus in quacunque L ingua. N il
quod in Rariquion quadlam Vertohe Anglica, (qua eum Licurgin nostra conjunsi (olet,)
inrecerato quodam mendo, pro Jah (eu Ta, perperam leribitur Lea.
In Codice gnodam Majorum Bibliorum ( quod monere ritum est) intet LibroS Selaent
(in Bibliocheca Boaleiana) hujus Vertionis, in Fcclestis lesenda, (ue in Proncispieio dici
cuT;) Trpis edito subtinem Regni LTenrici Octavi, auc Principium Lavardi Sexri, leripcum
inveni the name Y A: e quidem recto. Sed in Recencioribus (quas vidi) omnibus Fdi
rionibus iltius Vertionis, perperam habetur YF. A (quae est apud nos Astirmandi parricula. )
Ciujus quidem invereratimendi, hanc tuille luspicor occationem. Ilebraa licera, ab aliis at.
que aliis, inditterenter dici solet 70a et Z0n; adeoque hoc nomon Dei postir Anelice seribe
(omista se Fnali) Ja, vel 22. Cumque hoc (ut ridetur) Fuerie in uno aut altero Codice
(auc erpis edito aue manuseripto) Seriprum Pa; Dolterior aliquis Editor, hoc mendole
seriprum existimans pro Pea, mendum (prout ipli videbatur) Pacasens emendare, repolui
rea mendole; atque hoc mendum deinde huculque propasatum est. Loque Facilius, quo
niam sentus inde non videatur incerrupcus. Hloc auremmendum cum obserrarerit (ut vide
cur) aliquis; in nuperis aliquot PCalmorum Edicionibus, hujusce vertionis, Seripeum inve.
nio, praise him in his name, rea and rejoice before him, (Dolica Incerstinctionis noca uerim
que ad vocem rea,) ut pollit ea rox inditterenter reterri ad clausulam pracedentem, ut na-
Beacur pro Zea, vel Ta, Dei nomine; vel ad sequentem clausulam, quo habeatur pro rea
altirmandi parricula. Duo salcem palliatur, li non collicur, mendum. Sed in Orisinali, aluii-
que omnibus (quas consului) vertionibus, in quacunque lineua, habetur vel nomen fah
rel quod hurc aequipolleat. Sci oC obiter.
Verum hocnomen Tah, nusquam (nitallor) apud Sepruaginta Interpretes Graecos reti
netur, (qui hic habent Kieur orquae aurs.) Neque in Noro Teltamenem (ubi urplurimum ro
rineri solet Graecorum Incerprecum locurio) nisi in ea Polenni tormula FTatelU. FaB, (L au
dare Tah, Seu Laudate Dominum,) Dro quo habetur, conjunetim, arnausa Cuam Lauda
tionem achibitam reperio Sedensi in Throno, de ipli Reno, ApOC, 10. F, 3, 4, 6. Quem cun
dem este videcur, qui dicitur Dominus Deus noster, ver. L. d Dominus Veus noster Omni-
Porens, ver. 6. _ ipse Maenus Deus, ver. 27. Nam Caena Maeni Dei, ver. 17. Cadem elt quae
Ccena Aeni, vel
Nomen Zehovah, pluries occurrie in Vereri Pestamento quam nomen Zah; praeserrim in
Originali cextu Flebraeo. In vertione rero nostra anglicana, pro Zah, vel. Jehovah, paltim
redditur shC L.O RD, Sed (A PypoSraphifuerine Pacis dilisentes) lceris ubique Capicali-
BuS; (sEd NON ITa, LIFerIS L apITaLIDUS, NOL PrO Adonai OCcurrit IhC Lord.
Nomen Zehovah, F. XOd. 3. 24, L5. habetur ur aequipollens nomini Fhjeh. Nam quod dici
EIT Ver. T4. Dices filiis Tsracts, Fhieh misit me ad vos; repeticum habemus ver. 25. Dicita
filiis Tsraclis, Jehova (Deus Parrum vestrorum, Deus Abrahami, Deus Tsaaci, ex Deus
Facobi,) misit me ad vos. Hoc addico, JLoc est nomen meum in seculum, es hoc Memoriale
meum in omnem aecatem. P. L PFal. 83. L8. Or coonoseant Ze, cui solnomen est Jehova, ex
Obi restrictira parricula non relprett rocem Nomen, VESC COnStRUREuT Cujus nomen est
Cujus solius, leu cui soli, nomen est sehodu. Quodein Ilchraeo elt maniteltum; lebadeca,
Sic LPai. 45. 5. F80 Jehovah e nullus praetete, pralt na nanas est. Decs. L. t Deut. 4.
men illud eloriosum e summe reverenaum, schovam Deum ruum. Aeque ad eundem sentum
22. 40. dicitur Filios Lraehs PercoMalos Lue annos quadrincentos e crisinta, nempe 
retro compurandos ab eo rempore quo Loranamus excetsit ex Dre Chaldaorum; quo tem
Pore non tuerine Filii Ssraelis, (cuis raet ipse nondum nacus etac, neque per mulcos post
annOS,
cessum esse supra rocam Terram.
Tebova solum, (nam plura sunc Der Nonrura Glutus paltim vocacur.) Sed vocem Cujus
Tibi soli. Ot nulli alii hoc Nomen competat.
superne, e in Terra inferne, nullus amplius. Cc IPai. 42. 8. Fgo sum Jehova, illud est no
35, 39. Jehova est ipse Deus, nullus amplius praeter eum. Jehova Deus ipse est, in Caetis
menmeum; e etorram meam ale non s. L. CVLII. 6. 4. Audi Tsrael Tehova Deus no
ster, fehova unus est. Alius quam iple uus el fenora. L.FDCUT. 28. 58. VY timeas no
DeuT. 32. 39. Fc paltim alibi.
Non hic anxius disputabo, num hoc Dei Wemen schsonen aucesuer cosum quam
Deus id indicavie Mosi P, XOd. 3. 25. D M Taa L. AOI. 0. 3. SpM Nora
Bamo L(aaco, ex Facobo, nomine t Thaddai; ut nota hd fehsovat non innocui illis. Ve
rum quidem elt, quod, in libro Gieneleosu Pat Ocl  Sodd. Sed liber ille
Mose seripcus est, post id tempus de quo Moles locucus elt L. Xoc. 5. L5. Uc postic Moles nomen
illud achibere, ut sum nocum quum ille haec Scriberet, neacs quattivis nondum tuerie
nOcum eo tempore de quo cum seriberet. Or dicicul Lrusu Prolectus ex Ore Chaldaeo
tum seu Chasaim, Gen. XX. 3F. quamvis Chesed tilis Lassotes, (unde nomen Chasdim, lev
Libaldaeorum, descendisse videtur,) nondum fuerit slacuo _E liquet Gcn. 22. 22. SIC Cxod.

## Folio 325 — 867984570:1083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
De Sacra Prinitate, Concio Tertia.
annos,) sed ea gens innuitur quae post dicta erat Fihi Tsractis. Muleaeque sunt hujusmode
Prolepses, leu Ancicipationes Nominum, apud Fistoriograptos, pallim observandae.
AF vero, num hanc ob cautam, aut aliam aliquam, dictum Lic, quod nomine Zehovae noit
fuerit ipsis notus, ad rem praesentem parum incerest. Sutticit, quod. Jehovab cum tuerit no-
men celebre Veri Dei; nullique credo, alii accribucum.
Sed Christo Sexratori, nomen hoc Zehovam dacum esse, non c negandum. (L Aque ob
hanc causem quod nolint Sociniani hoc nomen elle rero Deo Deculiare.) Sic ser. 23. 5, 6.
vocatur Jehovah Tsidbenu, (Jehovah Justitia nostra.) Fece dies venturi sunt, dicit Teho-
vato, quibus excitabo Davidi cermen justum; qui regnabit Rex, e secundabitur; atque
exercebit jus e justitiam in terra: Diebus ejus servabieur fudah, e Tsraet habitabit se
cure; (quod Judaeis pariter _ Christianis, de Messia dictum elle, convenit:) Aique hoc no-
men est quo vocabitur, (schora Flidkenu) Jehova justitia nostra. Tcerunique ad cundem
Tentum sec. 33, 25, 26.
In Plalmo 102, qui dicitur Oratio affticti (seu pauperis) cum planctum suum effundit co-
ram Zehova; S. lic incipit, Zehoval, audi orationem meam; e vociseratio mea ad Le per-
veniat: Calrem octies oceurrir nomen Zehovah et Fah lemel. Ille autem ad quem haec oratio
dirigitur (nediserre docemur FTebr. T. 8, FO, ZI, 12.) est ipse Christus. Filio autem dicit,
Tu a principio posuisti fundamenta Terrae  Caeli sunt opus manuum tuarum; ipsi peribunt;
Tuantem perrmanes: Hi omnes ut vestimentum vecerascent, ac vesut amictum cireumvolves
eos  mutabuntur; Zu ausem idem es, e anni rui non deficient. Ouxe omnia ex Ora
tione illa citaneur, ad Jehovam tacta.
Verum quidem est, quod apud Sepenasinca Incerpreres receris Feltamenti, nomen fehova
(quod Sciam) non occurrit uspiam; sed ejus loco substintur meos. live proxter luversti-
tionem Jucaicam, nolentium nomen illud proterre; sive quod Jehovah non commode seri
Beretur Crx:cis liceris; sire ob aliam aliquam cautam; nolim decerminare. Aique ob cam
causam (nempe, quod in illa vertione Craeca non habeatur) neque occurrit in Novo, iLe
stamenco; (ubi recineri solet urplurimum mos loquendi in Vertione Septuasinca Interpre-
cum ulitacus; ue quae tueric cum temporis usseara Graeca Verlio.) Adeoque non ibidem
occurrit nomen Zehovah ipsi Chrilto adtribicum. Sed Christo, in Novo Festamenio, appli-
CANEuE Veceris Pestamenti loca, quibus haberetur nomen Jehova. Ipsumque nomen dnveur
(ouod pro Zehova sublticuune cum Septuasinta Incerpretes, tum Nori Fellamenei Scripto.
res,) tam trequenter accribuicur Chrilto in Novo Festamenco, uc sic quali perpetuus ipsius
Character, o n ec, auL o nerO Tnors Xeisos, Similiaque. Sic L COr. 8. 6. FEs lvecO, Lnous
Xp1SOS. FL Tac. 2. T. N Rveis npes tnod XecSS. EF JOH, 20. 28. o Kipibs pN, nyo Oebs VB. RL + COr.
22. 3. Sd eis EV re pa O E nanCom nezet aradua Luoer, ni ectis divalas cineir Rvetor Lnor, ci un et
nocirale ayico. Arque alibi ram paltim, ur nemo poltic ienorace.
Character Duartus.
OIrimus (cui insictam) Character Dei Veris Onicique Dei, el Dominus Deus Traetie.
Ouem esle Verum Onicumque Deum, non ellambisendum. Deur. 6. 4, 5. Audi Esraet, Je-
Bova Deus noster,  Jehovah unus est; Et diliees Jehovam Deum tuum, ex toto corde tuo
e ex toto animo tuo, e ex totis viribus tuis. Fc Jehova Deustuus, est quali perperua l0-
cutio Motis ad Pilios Tsractis. Fltque Character ipse, quem Mosi commendat DeuS, quo
desionet iplum. Dixitque iterum Deus Mosi, sic dices Filiis Tsraclis. Jehova Deus Patrum
vestrorum: Deus Abrahami, Deus Tsaaci, Deus facobi, misit me ad vos; 2oc est, Nomen
meum in seculum, e hoc memoriale meum in omnem aetarem, L. XOd. 3. 25. FF ver. 18.
Jehovah Deus FTebraeorum. Reque alibi paltim in Sacro Codice. Nec dubium ett, qu’in ∞0-
minus Deus Tsraet, le Deus ipse Ferus, Deus Vnieus.
TTic ille elt qui dicu, Feo Jehova Deus Funs- NNon erit cibi Deus alius praeter Mo, FXod.
20. 2, 3. FF Praeter Me, nullus est Deus, ICai. 44. 6. Arque alibi cam trequenter, ue non
Cit opus loca numerare.
Aique hunc etiam Characterem (ut illos ante memoratoS) Clristo criburum legimus.
FNIC. F. 76, 17. Obi de Johanne Baptista diserre dicirur, Multosque siliorum Tiraet convertet
ad Dominum Deum ipsorum, Si Lvetor ror Ocdr airss, (ad Dominum Deum Tlraclisi) Nam
ipse praecedet in conspectu ejus, in spiritu e virtute Llae. NOriuS aUIEM OmNes, CujuS
Praecur sor Fueric. Johannes Bapiista; e coram quo praecellurus erar in spiritu e virtute Fla
TIe autem coram quo SC Praecelturus erar, diserce dicicur Dominus Deus Tsraclis. Non igitur
ille est, vel Titularis TANEuM DeuS, auE DeuS FactuS (seu CrCaTUTA DCUS, ) Ted Perus DeuS.
Dens uremus, Deus ille qui est Dominus Deus Thraetis; Quem nemo dubitet esse iptisti.
mum Perum Deum, Deum Supremum, Deum Onieum.
Polsem plures dehuc adjicere Characteres, Christo competentes, quibus probetur esse
Verus Deus. Ve quod sIE nopStoyres suS, ABOC. 2. 23. Feo sum scrulator renum cordiumque:
aaturus unicurque sebundum opera sua. Acque ad cundem sentum APOC. 22. 12. _ alitii
Sic 50h. 2. 23, 24, 25. Mali crediderum in nomen ejus; Isse aulem Jesus non credebat

## Folio 326 — 867984570:1084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Tertia.
eis seipsum, eo quod noset omnes; Nec opus esset ut quisquam ei restaretur de homine; ipse
enim screbat, quid esset in homme. Ouod Deus (Deus VeruS) Sibi vendicat ne peculiare lib.
privilesulm, ser. 27. 9, 10. Frandulentum est Cor suxer omma, quis coenoseat ipsum: Ps
Jehova, scrutator cordis, probator renum, ut dem cuique secundum vias juas, secundum fru
ctum actionum suarum. Aeque ad cundem sensum, ser. 17. 20. Fer. 20. 22. E Ctron. 28. 9. P (at
7. 9. Plal. 239. 2. _ Paltiim alIDI
Irem illud LPai. 9. 6. Vocabitur Nomen ejus, Admirabilis, Consiliarius, Deus forris, Ro-
bustissimus, Pater aeternitatis, Princeps Pacis, eC. Multaque alia de ipto alibi dicta, qua
non alii congruant quam Vero Ded
Sed miti non elt propolicum, hac brevi distertatione, omnia dicere quae diei poltene, sed
Taltem quae Susticiant.
IIle itaque qui est (ut jam oltentum est) Deus Verus, Deus forris, Aiternus Pater,
Sternus Deus, qui Primus e Orimus, Cance quem, nihil erat; nibilque Futurum Post
eum) qui Est  Frat e Fururus est: Idem heri, hodie e in aeternum: Omnipotens; Der
quem Factus est mundus; per quem omnia facta sunt; et absque quo, nihil factum est eo-
rum quae facta sunt; qui posuit fundamenta Terrae, Caelique sunt opus manuum suarum:
qui cum Caeli e Ferra deficient, permansurus est, ejus que anni non deficient; qui scruta-
tur Cor ea Renes, sineulis daturus secundum eorum opera; qui elt iD(E Jehevah, Dominus
Deus Eractis; qui elt fens summum: qui est super omnia, Deus in aeternum Benedictus
Ouiest Beatus ille,  solus Princeps, Re Recum, e Dominus Dominorum, qui solus ha-
bet Immortalitatem; cui FTonor e Robur in aeternum, _men. DeuS, inquam, IIlC, cui hXc
omnia compecunt Magna; certe non est Deus mere Ticularis (qui dicitur Deus, Sed non
est:) non Deus factus, Deus Crearus, aur mere digniticatus FTomo. Ouippe, si hi non
Lint Veri Dei Characteres; Ouibulnam Characteribus describendus erit Verus Deus
Scio quidem quod satagune Sociniani, ingeniique lui nerros incendunt omnes, oftueiis
exquirendis, quibus haec tam perspicua lucidillimaque Scripeurae Sacra Teltimonia eludane
Sed quibus singulatim repecendis, aue relponso dignandis, neque mihi neque vobis jam ta-
cellam negoLII. Neque _ vestem, jam vacat. Suncque tam tenuia coruni effugia, e tam
coacta; u ipla plania desplta verba, juxcim posita, retellendis illis sufficiane; ut alio
Objectio OEtava.
Orima quam jam memorabo Objectio, haec est. Ouod haec de Sacra Frinitare Doclrina.
ignoca fuerit receri Rccleliae Judaiex, Pacribusque qui ante Chrictum vixerunt.
Respondeo r. Si hoc non tueric iptis Rerelatum; non erat id ipsis cognitu neceltarium.
Duippe quae lunc purae Rerelarionis negoria, non sunt ance cognitu necellaria quam Reve-
lencur, (sed, neque ultra quam Rerelantur.) At nobis, poltquam jam fuerint Revelata,
Pollunt else cognieu necellaria.
Toca illaz de Redemptione per Christum, Doctrina; Fuit, certo certius, Adamo nondum
lapio incognita: Er quidem, li non lapsus aliquando tuitter; non toret ipsi culpabile, Ne
Sciiste.
Et quidem (Dostquam Fuerit lapsus) quam primum innotuerit, in illa primaria Promil
Tione, (de Semine Mulieris contrituro Caput Serpentis, Gen. 3. T5.) camerat adhue obseu-
rum promittum illud; ue omnino parum sic, eorum qua nobis innocescune, quod porverit
ille distinete e particulacim cognolcere. Sed Prout Deus particulatim (ronoucecos) variis
temporibus variis que modis, id gradarim expoluerit, Abrahamo, Davidi, et Prophetis; ita de
buerune illi plus continue de leire et credere hac dere. Cumque ille tandem aiebus postre-
mis, rem totam per Filium suum paretecerie, Hcbr. T. 2, 2. Nobis jam incumbie mulio plu-
ra seire e credere, qua porverint illi curo nescire. Pariterque dicendum ett de Sacra
Trinitate, l taec non fuerit ipiss patetacta
Sed 2. Mutra Tune, quae quamvis non ita clare tuerine patetacta, ut ab Omnibus incelli-
Serentur; ita tamen erant (ucur obseure) infinuata, uc nonnullis quaclantenus innotuerint;
qux e plenius incellisenda Forenc, cum Velamen illud de facie Mosis demeretur, 2 COr. 3.
Et Speciarim, ixta Mors D Resurrectio Christi, ne suis quidem Discipulis incelligerentur
donee ipse tuerit a Morcuis Reluscitatus. Non tamen dicendum est, haec non tuiste in Sa
eris Laceris intinuara (sed recte.) Nam Dostquam aperri fuerint eorum intellectus ut intet
licerent Scripturas, e quod fuerat Scriptum in Lese Mosis,  Propheris, e P salmis; Der
ceperunt illi quod ita fuerit scriptum, quodque oportuerit Christum, ium Pati, tum de
Morcuis Resureere die terrio. Verum hoc omne cam recte in SCripruIrIS CONtENTuM eraE, uE
rideantur illud haud de eo plus inceltexisse, quam de Sacra Prinitate.
Ex quidem S. Paulus, in Epistola ad Flebraeos, oltendic mulca fuiste sub Pisibus e Cere.
nus fudareis recla, qua pretsue suttaorum non erane incellecta; sed eorum nonnullis
Idem
relponio non lic opls.
quaclatienus inneruerun, postea plenius elucidanda.

## Folio 327 — 867984570:1085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Sacra Trinitate. Concio Tertia.
Idem dicendum Foret de Resurrectione Morruorum; quae non nisi recte patetacta Fuerat.
usque dum Immortalitas producta est in Jucem per Lvane ehium, 2. TIII. F. 20. Non tamen
dicendum est, hoc Foclesiae fudaicae Fuisse penitus incoenitum, (quippe non dubium clt
quin eorum mulei crediderine Resurrecturos esse Mortuos;) Neque tamen erat tam aperte
indicatum ec univerlim receptum, quin hac de re inter Pharisaeos e SadduCaeOS CONTrOVeE
sum fueric, Act. 23. 6,7, 8. Eltque tam parum hac de re aperre cradirum in Vereri Lecta-
mento, ut ii quibus elet contradicendi animus, DOtuCrInE Praetextus non minus speciolos
comminilei sunc carillandi, quam noseri nune adverlarii comminiseuneur de Sacra Prinitate.
3. Dico 3. De lune, de Resurrectione Morcuorum, Inlinvationes Varia, quae nunc (in
clariori luce) melius incelliguntur, quam cum fuerine inrellecta: Sie e de Sacra Prinitate.
Duarum aliquot accingam.
1. Ouod Fuerint, in Onitate Deitatis, Pluralitas quorundam (quas mune Personas dici-
muS,) intinvatum videtur in ip(o Bara Flohim GCN. L. T. In principio Creavit Deus, (lie
nos reddimus;) ubi Clohim (Deus) Nominatirus Pluralis, jungicur Verbo Singulari Bara.
Duod, nisi quid lateret Mylterii, hand sacis consrue dictum rideretur; quali diei videatur
Ili Creavit, vel ipsi Deus creavit. Neque hie tancum, sed e alibi paltum, diCitur Deus
Flobim, in Forma Pluracira; (ee quidem mulio laepius quam Floah in numero singulari;
sed cum Verbo singulari construitur. Ouali, quamvis Jehova lic Onieus, sinc tamen plures
Flohim. Non quidem Tres Dii, Sed Tres quidam qui Lint Onus Dens. Ouamris enim
Flohim AE in Numero Pluraciro, est tamen Para in numero lingulari. Tra TunE Lres, UE
sinE tamen Onus. Sed neque diciur Llobajim C in numero Duali,) ut de Bmis; Scd F. lo-
him (in Plurali) uc de Pluribus quam Duobus, 2deoque Talcem Tribus.
Dici torre pocest, IIunc elte Crisicismum; (acque et quidem.) Nolim tamen aucumari,
hoc mero Casu eveniste, et non contulio policum. Sape enim minutx quaedam Cireum
stantiae, e Locutiones inobservatae (Prour prima tronce videancur) Poltunt (Divina sic
ordinance Providentia) lic pra ordinari, ut rei alicui facis nocabili inserriane. Sic illud
Nonos in illo consrineatur, F. XOd. 22. 46. NuM. 9. 12. P(al. 34. 20. Acque illud, toderune
manus meas  pedes meos, PFal. 22. 26. TIludque, Respicient in me quem trans-
fixerunt, LccH. 10. 12. FF illud, Parriuneur vestimenta mea inter se, e pro indumento meo
projiciunt sortem, Ptal. 22. 18. Illudque demum, Dant pro alimentomeo, fel:; e in siti mea
bibendum dant acetum, Plal. 69. 2L. Ouorum pleraque ridentur Poetiee plane dicta; et
quancum ad sentum liceralem, catu porius quam consulio polita: Sed (Dirina sic ordinance
Proridencia) ad liceram post complenda; ue liquet fol. 49. 23, 24, 28, 29, 36, 37. locil.
que apud reliquos L.vangeliltas parallelis.
Pollem e plura notare, qua quamris videantur Casu prolata, fuerinc d Dirina Providen-
cia prius ordinata. Unum Calcem addam; nempe illud S. Pauli (quod videri Forre postet
merus Criticismus, non minus quam quod eso modo memorari) Gal. 3. 26. Abrahamo vero
factae sunt Promissiones e Semini suo. Non dicit, st seminibus, ut de muliis; sed ut de
Ono, Ft semini ruo, qui est Christus. Jam Promissiones Abrabamo tactae, quas respicit APO-
Itolus, sunt illae Gen. 22. 26, 27, 28. (qui, credo, unieus locus est, ubi, in promictionibus
Abrahamo factis, ticmentio Seminis sur.) Per meipsum juro, dicit Jehova, quandoquidem
fecistirem hanc;  non subtraxisti filium tuum, unicum tuum; benedicendo benedicam tibi,
 multiplicando multiplicabo Semen tuum, ut sunt Stellae Cceli, e Arena quae in littore
maris: sit possidebit demen tuum portam inimicorum ejus; Pt in Semine tuo benedictionem
consequentur omnes in terra eentes; eo quod auscultasti voci meae.
Per Abrahami semen hic manitesto incelliguntur liberi ejus, quos mulsiplicaturum le
promittit DCuS. Et plane perinde else videacur, an dixecie Semen tuum, au liberos tuos,
auE filioSTuOS. Sed tam Critieus exaE S. Paulus, ut hinc capcet anlam, quod dixerit (in
Singulari) Semen, non (in Plurali). Semina velliberos; quo lignancer denotet (ut Pix-
cipue intencum, es eminenter,) Unicum illud Semen, nempe Christum. Nec tamen Reli-
qui de luo lemine sunc prortus excludendi, (ne quidem in postrema illa clantula; es in Se-
mine ruo benedictionem consequentur omnes terrae Gentes,) ut liquet Act. 3. +2, 25, Vos
Traelitae) estis filii Prophetarum, e pacti quod pepieit Deus erea Patres nostros, dicens
Ibrahamo. et un Semine luo benedictionem consequentur omnes familiae terrae. Onde Pa
ret, quod Criticisimi (uc videantur) vix observandi, suum nonnunquam pondus habeant,
Lincque à Dirma Proridencia Cic ordinaci. Aeque calem hunc esse credo, de Bara L’ilohim.
Duod a Scripcoribus cum fudaeis cum Christianis nocatum fuit.
Hac item Pluralitas, in eodem iterum Capite ridetur directe fatis insinuari, Gen. L. 26.
Faciamus (nagna Seh) hominem in imasine NoStra, (BecFalmenu) secundum sumilitudinem
Vostram. Dum tamen haec Pluralitas non alia lic, quam quae, alia conlideratione, cum Oni-
tate consister: nam sic lequitur ver. 27. F+ creavit (rajibbera) deus hominem in imagine
Sua. (beclalmo.) H plures quidam, sunt Onus Deus.
Altque puerile plane ettusium, si dixerint, hoc Ssito Regio dictum esse; ue cum dicere sole.
aHERCSCS, Vos, Nostrum, PrO F80, Me, Meum. Duamvis enim nunc sic dici soleat, (de Forre
per aliguoc rerro lecula;) sed non tic et oim. Nou inde d remporibus Mosis, nedum ab
ipla

## Folio 328 — 867984570:1086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
 outa erautate, Concio lertia.
ipla Cireatione. Reges Pharaoh, Senacharib, e Abasuerus, dicere Colebant F20, Me, Mea-
(non Nos, Nostra.) Sic Nebuchadnezar, etiam in Cumma lua superbia elevatus, Dan. 4.
30. Annon haec est Babilon illa magna, quam Peo adisicavi, ut esset ornamentum majesta-
eis Mea, robore potentiae Mea. Hlabemus hic Leo, Meae, non Nos, Nostrae. Non erat
hic, ea aetate, Stilus Regius. Fc quidem si illud Faciamus Nos in imagine Nostra, huic
aequipollere reline Faciam Fe0 in imasine Mea; etiam ne Sic Patis COnVeNITCL: Nam Y erba
Imperativa carere solent prima persona Singulari: cum non soleat quilpiam imperare sibi.
Videtur pocius illud intinvari, quod sic quidem Pluralitas quorundam, qui Lint Deus; Sed
non Pluratitas Deorum.
Sic Gen. 3. 22. Fece homo evasit sient Onus e Nobis. Num hoc irem dictum rolent Scile
Recio, pro sicut Onus mei, TeuOnus eme
TIem Gen. XT. 6, 7. Fit dixit Jehova- Venilem descendamus e confundamus lineuam
eorum.
2. Ve loca jam dicta, Dluratitarem innuunc: Neseio annon e illud Gen. ZB. innuat P Ia-
ralitatem hane, elle Trinicatem. Ouod illa Trium Phominum apparicio sbrabamo conspe.
eta Fuerie Divina Apparicio (quamvis id non Ctarim nocarerie AbTatamUS) lacis paret. Nam
Moses diterre dicic, ver. T, 2. Apparuis ei Jehovah in P lano Mamra; eo, cum sublatis oculis
aspexit, Pece stabant Tres riri ance eum. Llxc isitur Apparitio Trium Vrorum erat Apparitio
Domini Tehovae. Fr quamvis Sbrahamus in rora illa tractatione nOn utatuF nOmIC Fehova
(sed semper scionai;) Moses tamen (dum in lua persona loquitur) ubique auc Jehova, quam-
vis (ubi Abrahami verba recitac) habeatur Adonai. Sed Adonai elt vox Pluralis (Licut F lo-
him) hoc est Domini Mei, cujus Singularis est Adoni, Domine Mi; Led raro de Deo dicitur
adont
Sire igitur Fuerit, quod Nomen Zehovah non tuerit Sbrahamo notum, (secundum illud
F.XOd. 6. 3.) sive, quod Abrahamus non Ctacim animadverrerie, primo aspectu, Deum esse
quocum colloquebatur; sire ob quam aliam caulam, non ulus lic Abrahamus Nomine Ze-
bova: non hic disquiram anxius. Ac cercum est, Mosen hic dilerte dicere, Flane apparitio-
nem Trium (ur primum videbantur) Virorum, apparitionem Fuisse iplius febova.
Non dubitandum isitur est, quin hic apparueric Deus, in apparicione hac Prium Pirorum.
Duae pollir ese aliqualis Insinvacio Trinitatis Personarum in uno Deo
Verum quidem est, quod, si nihil aliud nobis constaret de Sacra Frinitate, quam hac
Intinuatio; Foret Carillxe locus, contra hanc de Prinicare Doctrinam. Sed de pariter Foret
de eo quod de Zona dicitur, quod fuerit ille tres dies  tres noctes in ventre Ceti. Cum
aHterrecur pro Argumento quod Friauo manturus toret Christus in Sepulero. Dicit camen S.
Paulus, LCOF. 15. 3, 4. quod Christus est morruus secundum Scripcuras, quodque resuscita-
tus est tertio die, secundum Scripturas. (FF Chriltus Cimiliter L. uC. 24. 46.) ac incerim
ego nihil video in Scripeuris (Vereris Peltamenti) quo disertius hoc indicatur (de Christi
Relurrectione die Tertio) quam vel hoc de Jona, per triduum detento in ventre C’eti ( cui
alludit ChristuS MaF. XZ. 40.) vel illud FTOL. 6. 2. Vita restituet nos post biduum; die ter-
sio excitabit nos, e vivemus coram eo. Ouod non magis diserre dieie, Relurrecturum
Christum aie tertio, quam illud de Zona. Sed tales lune, in Veceri Festamenro, Infinvacio
nesmulca, rerum in Noro Testamento clarius paretaciendarum: Oux quidem Inlinuatio.
nes seu Allutiones, quamris non clare doceanerem iplam ad quam AIluditur; conducunt
tamen ad contirmandam rem iplam, e tidem Faciendam, postquam ipsa res crenerit. Ouod
de de Propheriis tere omnibus dici Poler, quod melius incellisancur eum fuerine perimpleta.
Adeoque pucarerim cum eam de Resurrectione Mortuorum, cum hane de Prinitate, alia sque
mulcas, non tam este Doctrinas Novas, quam Veceres (operre prius in sinuatas) nunc clu.
Cidatas.
Ex quidem haec de Sacra Frinitate doctrina, ridetur, non Fuiste veceribus fudaeorum
Doctoribus, prorlus ignota: L.X eo quod citat sinsroorthus nocter, in suis ad Ceneleos Ca-
Duc primum annorationibus; ut dictum R. Simeonis Ben. Fochai in Libro Zoar, (quem este
dicunt maonae vecultaris librum;) Aeedum, videte Mysterium vocis Flohim: Sunt quidemt
Fres Cradus, ee Craduum quisque per se Distinctus: sunt nibilominus illi omnes num
suntque in Onum simul juncti,  non à se invicem Diersi. Ouod plane idem videtur quod
nos de Trinitate dicimus; nisi quod ille Gradus dicat, quod nos Personas. Ir hoc Judxis
Anriquioribus non fuerie ignorum, quicquid de eo sentiane fudxi moderni. Nec lamen
centendi sune Judxorum Doctores, rebus Chriltianis nimis tavere, si non fuerie, haec DO-
etrina, anriquicus admicta.
3. Ouinam autem vel Ouales fuerint hi Fres, (Pater, Sermo, et Spiritus,) videtur etiam
Tubintinuari, in ipsa Creacionis hiltoria, Gen. F. ubi videncur linguli distincte in (inuati.
In Principio Deus (Flohim) creavit Caelum e Terram, ver. F. Ubi nemo dubitar quin
Ainsreoribus, ex receribus Kabbinis Guos ipse cicac, quod hunc appellaverine spiritum mi-
serationum a facie Dement spiritum Sapientia, Spiritum Viventis Dein dictum; et Spi
ritum
intinuetur Deus Pater, quamris tOTL Non joS L alet.
Et Ver. 2. Fit Spiritus Dei incubent (Telmodeoat se) super faciem aquarum. Vbi nOTRE

## Folio 329 — 867984570:1087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
De Sacra Frinitate, Concio Tertia.
ritum Messiae. De quo etiam Spiritu Fic alibi mencio. Dixit Zehova, non contendet Spire
tus meus cum homine in seculum, Gen. 6. 3. Spiritum tuum Sanctum ne auferas à me, llal-
50. 22. Spiritus Domini Jehovae est super me, Tlai. 6T. L. Dolore affecerunt Spiritum San-
ctum suum, Tlai. 63. 20. _ Paltim alibi. Sin dicatur, Spiritum Dei, cantundem elte ac
Deum ipsum; nos id iplum dicimus, nempe spiritum Sanctum elle ipsum Deum.
De Ferbo leu Sermone (nd noyes) insinuacum item eR ver. 3. Fet Dixit Dens (seu Verbo
locucus cA) Fsto Lux, _ fuit Lux. Sic ver. 6, 9, TI, 24, 20. Et Dixit Deus, Esto LX-
pansum, ec. Sic PFal. 33. 6, 9. Verbo Dei facti sunt Caeli,  Spiritu oris ejus totus exerci
sus eorum. Ipse Dixit, e factum est; Ipse Praecepit, estabilitum est. Et Plal. 148.5
Ipse Praecepit e creata sunt. Cui consonat illud HIebr. LX. 3. Per sidem intellicimus con-
Structum esse Mundum Verbo Dei FF2 PCc. 3. 5, 7. Caelos jam olim exticisse per Dei Ser-
monem: Terramque nd rE OeS noyco -d per eundem Sermonem conservantur. Ouibus in
locis, per Dei Verbum Peu Sermonem. cories Fmphacice memoratum, innui videtur o abe
ip(C 25. Johanne memoratus, Toh. F. F, 3, 20. In principio erat o X0y O (Sermo Teu Verbum;
omnia per Fum facta sunt; per Fum factus est Mundus; omnino uc FICb. FI. 3. Constru.
Etum esse Mundum (espett Deo) Verbo Dei.
Neque crat hac NovO de Verbo Dei (Pertonaliter Sumpro,) Tudaeis Doctoribus isnota
Nam ubi dicicur PTal. LXO. T. Dixit febova Domino meo, Sede ad dextram meam; habet
Chaldaus Paraphrastes, Divit Febova (Bemimreh) in Verbo suo; Der Verbum suum inceli
sendo Messiam; prout ipse Chrictus id ipsum expONIE, Mac. 22. 42, 43, 44, 45
Ft Frequens elt, apud Chaldaeum Paraphrastem, Lerbum leu Sermonem, de Messia dicere;
Utq apud S. Johannem, ror neyor. TCH. T. T. In principio erat 6 n0zo.
Sic LPai. 4F. 20. Ne rimeas, quia Fe0 recum sum; e ver. 13. Ne rimeas, F80 te ad
jet vo; _ ver. 24. Ne timeas, Lec auxiliatus sum tibi dicit Jehovah,  Redempior tuus
Sanctus Tsracts; _ ver. 26. Ventus (Teu Spirirus, Ruach) Tollet eos, e curbo dispereet
eos. Apud Chaldaeum Paraphrasten (Patine redditum) habetur, Ne timeas, quia in adju
rorium ruum erit Verbum meum. Netimeas, quia Verbum meum erit in adjuiorium tuum
Ne rnneatis, =Terbummeum est in auxitium vestrum, dieit Dominus (sehova) ex Re-
demptor vester, Sanctus Zsract. Ventus (Teu Spiritus) abripiet eos,  Verbum ejus. di
spereet eos, quasi rurbo Stipulas. (VBL habenEuE, Jehova, Verbum, Spiritus.
Sic LIai. 48. LI. Propter me, propter me faciam. L L Vr. 22. Audi mMe. LL VeC. 13. ManuS
mea fundavit Terram, es dextra mea mensa est Caelos. P. LVer. 25. F8O, L80 loeutus sum
FBO VOCaVI CMM. P. L Ver. 16. Appropinquate ad me, Audite Boc. Sunt apud Chaldaum Pa-
raphrasten, Propter Nomen meum, propter Veroum faciam. Obedite Perbomeo. In Verbo
meo fundavi Terram, ex in Potentia mea appendi Caelos. (Obi iterum habentur Deus, Ver-
bum, e Potentia, Peu Spiritus.) In Verbo meo pepiei pactum cum Abraham Patre vestro, e
vocavi cum. Aecedite ad Verbum meum, Audite haec. FL, pari cenore, plurimis in locis
apud Chaldaum Paraphrasten. Sic GCn. 28. 2T. Frit mihi Verbum Jehovae in Deum. F. XOd.
2. 25. Ft dixit (Jehova) in Terbo suo ut liberaret eos. F. Xod. 26. 8. Non contra nos mur-
mura vestra, sed contra Verbum fehovae. P. XOd. T9. 17. Fit eduxit Moses populum de C’a-
Stris, in occursum Verbi Zebova. LevII. 26. 46. Faec sunt pacta ei judieia e leces, quae de
dit Jehova inter Verbum ejus e inter filios Tsraelis, per manum Mosis. Num. 1T. 20. LM
fastidium fuit vobis Verbum Zehovae, cujus Majestas habitat inter vos. Deur. T. 30. Verbum
Jehova Dei vestri pusnabit provobis. DeuT. 2. 7. EStis quadraeinta annis Verbum Jehova
Dei rui fuit in adjutorium mum. DCuL. T. 32. Non crediductis in Verbo Jebova Dei vestrio
Deur. 4. 24. Jehova Deus tuus, Terbum ejus est consumens ienis. Deuc. 5. 5. F eo Stabam
inter. Verbum Jehovae _ Vos, in illo tempore. DCuL. 3T. 6, 8. Verbum Jehovae Dei tui dux erit co-
ram te. Jehova ipse dux erit coram te: Verbum ejus erit in auxilium ruum. Lc Pallim alibi.
Acque huic quidem eso prestius inticto; quoniam, uthinc Gen. F. 2, 3. Sic alibi, Ver-
Bum e Spiritus, MCOTANEUE, ut in Creationis negotio occupari. P Fal. 33. 6. Verbo Jehova
facti sunt Caeli, e Spiritu (Beruach) oris ejus omnis exercitus eorum. (Obi habencur,
Jehovah, Verbum, Spiritus.) 50b. 26. 22, 13. In Porentia ejus scidit Mare; e in Intelli-
centia sua percussit superbum; Spiritu suo ornavit Caelos: e Manus ejus formavit serpen-
tem tortuosum. (OBi habencur Potentia Dei, Incellicentia, Spiritus, _ Manus Dei.) J0b.
33. 4. Spiritus Dei me fecit, e Spiraculum Omniporentis vivisicavit me. EL PFal. 204. 24.
30. Quam maenisica (leu mulciplicia) sunt opera tua Jehovah: in Sapientia fecisti ea omnia.
Fmilles Spiricum ruum e creabuntur, e renovabis faciem Terra. OBI IICFUM OCCUTrUNE
Dei Sapientiam e Spiritus.
Neque hic ablonum est nocare, quod urnoy signiticattum Rationem, tum Orationem;
Sic Christus (d nor O) vocatur cum Verbum Dei, cum Sapientia Del. Aeque uc TOH. L. L, 3
20. de Verbo leu Sermone dicitur, quod in Principio fuit Verbum, Ceu Sermo; eratque ille
apua Deum: omnia per ipsum facta sunt; mundusque per ipsum factus; ee Heb. TI. 3
Constructus est Mundus Perbo Dei: Idem de Saxientia dicieur, PrOV. 3. 29. Jehova, Sapi-
entia sua fundavit Terram, e Prudentia sua stabilivit Caelos. FEPTOV. 8. 22, dc. Febova
postedit me (Sapienciam) in principio viarum suarum; ante opera sua jam olim: Ab aeterno
ordinata

## Folio 330 — 867984570:1088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Sacra Trinitate, Concio Tertia
ordinata sumo, e ab antiquo, antequam terra fieret. =duando paravit Caelos, aderam,
Quando aethera firmabat suxerne, stabilivit voras inem abyssi, e constituit fundamenta
Terrae: apud eum aderam, ec
Pariterque Spiritus Sanctus, vocatur Potentia Der: LuC. L. 35. Spiritus Sanctus super-
veniet tibi, e Potentia slrissimi (sirais idis) inumbrabit te. FF L PCT. L. 5. Potentia
Dei (in dorapes Deo) custodimur, per fidem, ad salutem; Quodcerre eAt opus Spiritus San-
cei, tidem in nobis operantis de conserrantis
Filtque huic contonum, quod Dei Potentin e Sapientia, tories occurrunt conjunctim. Pst
Sapiens corde, es Fortis viribus, 10b. 9. 4. Omnipotens est, quem non assequimur: magnus
Pocentia e Fudicio, 10b. 37. 22. Maenus est Dominus nester, e maenus Viribus, ejusque
Intelligentia est infimtam L la l. L4. ).
Sed (nenon prectius insiltamus horum singulis,) Subeste videcur Fundamentum non ob-
scurum, cur consideremus Verbum Dei, eSpiritum Deis evidencer distingui, in magno
Creationis negotio: quod e Scriptores Sacri, eriam in Veteri Festamento, videntur obler
valle; quin et Scripioribus sucaieis paricer et Christianis id Fuic animadvertum. Non quod
hoc eunc fueric siltinete perceptum ut post Fucurum crat; sed uc sune alia mulca iypis
obumbraca, (iplaque de Resurrectione Morruorum doctrina,) ec Velamine cecta, quae Post
Forene plenius incelligenda.
Non negem tamen, quin, quibus is animus est, poltine, estusia captare, quibus HXC Vete
ris Fellamenei loca eludere postine rel declinare, ne se illis constrictos lenciant: Se Sad
ducai olim, concra illa Veteris Feltamenti loca, quibus intinuaretur Returreetio Morcuo-
rum.
Eeque illitantum, sed ex nostris aliqui, qui docere satagune, Veceribus ante Christum Pa
cribus non alias tuiste tactas Promiltiones quam de rebus Terrestribus e Temporaneis (non
item de Calestibus e Aternis:) Cum tamen S. Paulus (cum fuerit de Spe e Resurre.
etione Mortuorum in jus vocatus,) apexte docear, se sic servire Deo Patris, ut qui ea credat
omnia quae in Lese e Prophetis scripta sunt, spemque habeat in Deo (quam e ipsi ex spe.
Etant Resurrectionem fore mortuorum, tum Fustorum tum Lujustorum; Ouodque tuerie
Promissio a Deo facta Patribus suis, ad quam Duodecim eorum Tribus, (instanter servi
entes Deo nocte dieque) pervenire speraverint; eque hoc este alua quiequam, quan
quae Moses e Prophetae futura praediverant, ACt. 23. 6. Act. 24. 24, 25. ACL. 20. 2, 3,6, 7, 8
22. (uc certum lic, Relurrectionem d Morcuis, Fuille Pacribus ante Christum non incogni
taM. ) FE ECbBP. TT, L3, 24, 16. TII omnes in fide mortui sunt, nondum adepti promissa
(hoc est, per tidem sperantes meliora quam quae hactenus acceverant;) sed eminus ea con-
spicati, deque ipsis persuasi, eaque amplexi: Consitentes se Mlienos hic essen  Pereorinos
in erra; Quique haec dicunt, patam ostendunt se Patriam quaerere: (aliam lcilicet ab ea
quam hic habuerine,) meliorem patriam, hoc est Caelestem. EF Chriltus ip(C, (Mat. 22. 32.
Contra Sadducaeos dilputans, Returrectionem arguit ex loco Veteris Testamenti; tali AP-
sumento, quale ( a nobis tuisset primicus productum, contemprui torte habituri forent qui
Contra senciunt: Nempe quod Mosi dixerit Deus, Feo sum Deus Abrabami, Deus Taacis
 Deus Facobi: Aqui Deus ne quaquam est Deus Mortuorum se d Viventium. Ouod iplur
arsumentum prosequitur Apoltolus, loco ciraco; Pererrinati sunt in terra Promissionis ut
aliena terra, commorantes in Tabernaculis, ( de loco in locum mobilibus, non tixis ledibus,
exspectantes Civitatem quae habeat Fundamenta (non mobilem ue erant ea Pabernacula
cujus arcifex e conditor est Deus: Palam ostendentes, se Patriam quaerere; Non qualis
erat unde exierant, sed meliorem, hoc est Caelestem: Quare e Dens non dedienatur dicr
Forum Deus; nam paraverat ipsis Civitatem: FlCbP. TF. 9, 20, T4, FF, 76. UBI directe ar
euicur, Promiltum illud, se esse Lorum Deum; Promittionem esse Caelestis Parriae, non re
rum tancum Perrestrium
Nec dubium est quin Propherx, aliique Dei ministri, fudaos docuerane sentum Spiritua
tem earum quae ridebantur Lemporalium Promictiones: (Ouamris huie non consenserint
Sadducaei, sed subrertigia quxelirerint:) Idque carenus, ur non modo Pharisai  Docto
res lesis, sed _ Mulieres hanc amplexae linc doctrinam; (eriam anre Christi Resurrectio
Nem.) Scio inquit Martha (de mortuo Fratre Lazaro,) Resurrecturum eum este, in RC
surrectione, in illo die ultimo, Toh. LF. 24. Forumque sensuum Spiritualium maena copia
habetur in Epiltola ad Flebrabs, d paltim alibi.
AIque, uE prompre amplexi sune, ablque ulla Renitencia, doctrinam de Resurrectione
cum ea fuerie ab Apoltolis clarius explicata, (ut rem ipsis non plane novam:) sic nullate
videmus Reluctanciam, in ca de Trinitate, (de qua, probabile elt, eos fuisse quadancens
ante insticuros;) quin prompre admiserint eam Baptisimi Formulam, In Nomen (non N0
mina) Patris  Filii  Spiritus Sancti, MaE. 28. 29. et Tolennem illam Benedutionis
tormulam, 2 COr. 13. 24. Gratia Domini Fesu Cbristi, Charitas Der, e Communicatio Spi
ricus Sancti sit vobiscum omnibus, amen. Obi habencur Fres Pertonx, junetim memo-
rata. Or _e in celebri illo loco X Foh. 5. 7. Pater, Sermo, e Spiritus Sanctus; Lli lres
sunt Omum. Acque uc ance tueranc ab ipso Christo junctim recentiri, SoH. 24. 26. Para
CletuS

## Folio 331 — 867984570:1089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Tertia-
cletus ille id est Spiritus Sanctus, quem Dater millet in nomine Meo, ille vos docebit
omnia; F.F TOh. 25. 26. Cum advenerit Paracletus ille, quem Figo mittam vobis à Patre
Spiritus ille veritatis qui a Patre procedit. Ille restabitur de Me; FF (ne plura loca nomi-
nem) Mat. 3. 16, 17. Ft Fesus, cum Baprizatus fuit, ascendit ex aqua;; e ecce aperti sunt
cceti e vidit (Bapricta) Spiritum Dei descendentem, velut columbam, e venientem super
Epsum (Telum;) Pt ecce vox de coelo dicens, LLic est Fulius Meus, dilectus ille, in quo acquieseo–
4. Alia adhue suppetie considerario quae contirmet hanc sencenciam de doctrina Frinita-
tis, non plane incognitam Ecclelix fudaicae ance adtrentum Christi: Nempe a Veltisiis illis
quae adhue extant apud Frhnicos scriptores.
Bene nocum est (eis qui in hujutmodi studiis vertantur) mulium Erudicionis Echniex
puta, Philolophiae, Theolosix, et Mychologix) a fudaeis desumpeum este; quamris de
Formacum, ee ritui torre aliquando expolicum. Oux quidem res, quamvis l’abulis immistae
et habicu Romantico expolux; Tunt tamen non concemmenda indicia Vericatis Listorica,
qua Fabulis hisce dederine occationem.
Non dubium est quin Ovidii de Châo F’abula (unde facta Fuerinc omnia) orrum habuerit
a Mosis Tistoria de Creatione: Paque de Deurationis Dilurio, ab illo Noachi: Paque de
Creantomachia Titanum advertus Deos, a Conditoribus Turris Babilonicae: Paque de BI
fronte Jano, a Noacho ucrum que mundum (ance ec polt Dilurium) Spectance. Aliaque ejus
modi mulea; qua habent Vatatis Comes, Bochartus, aliique. Ouorum amplam habet col-
lectionem Theophilus Cale, in Cua Curia Centilium; de Duportus in Cua Gnomoloeia Lome-
rica; ubi mulca collesit Dicta Lhomerica, qua ad cocidem in Saeris Literis respicere videan-
tur; indeque ridentur mucuaca. Cum canien FLomerus Fueric unus ex antiguissimis e cele-
berrimis seripeorum Echnicorum.
Plato irem, Tuxe Philosophia, Hiltoria, de Theologix, d Fudaeorum Fruditione, multa
utuatuS videtur; unde dictus Mcors AsiniEar, quali Moses Craeca forma traductus. CuI
autem Zudaorum nomen odio habicum elt, pocius quam celebracum, eos cicalle ridecur sub
nomine quorundam Barbarorum, Syrorum, Phaenicum, aut S eyptiorum.
TIIe quidem d Dei Nomine Shjeh (Sum) Rxod. 3. T4. Peu d e (vel nominibus Zah, auL
Zhovah. Pariter innuencibus AbTolucum Esse Dei, ) mucuacus videtur Tuum 70 oV, adrd ors
oscos ors quibus denoret, quali ipsum. Sns (seu id quod Fst,) ipsissimum Pns, vere KnS:
iplius hinc innuens Psse simpliciter, seu oursoiar. Lrem, pro Immorcalitate animae LTuma-
nae, praecipuum ipsi Arsumentum est (Oci n6) ∞) Divina quaedam Revelatio, quam Fra-
dicione acceperat d quibuldam Veteribus, qui vixerane (ue ille loquitur) propius ad Deos,
(quali es hoc mutuatus fuerir ex eo quod habetur Deur. 4. 7. Dicent populi, cum audiverint.
duae Cens tam maena est, cui Dii (F. lohim) tam sunt Propingui (kerobim) sicut Febo-
vah Deus noster) Aliaque timilia.
Fc quidem tancum abest ut putem cgo (quod volunt Socimani) quod S. Johannes P)a-
FOnSet, licque illius d nozo aPlatonis Prinitate delumpeus; quod pucarerim pocius Z lato
nem, a fudaeorum doctrina cuam fuisse mutuacum Prinitatem, led a se quadtancenus detor-
matam: Acque indicium esse non contemnendum, quod iptis non incognica fueric doctrina
Trinitatis.
Aristoreles, in poltremo Capire Libri De Mundo; quod est de Dei Nominibus; dicit
quod Deus, Quamvis Onicus sit, multa habet Nomina. Acque (inter ea multa) Vnum,
inquit, cA Fres Parca (recis poipas,) Aropos, C lorho e Lachesis. Ouas ille applicat ad ires
Durationis diverlicates; Praeteritae (quae rerocari non porelt;) Praesentis (quae jam agi
EUIT;) Futurae (quae achue est inCexta;) quali hoc idem relpiceret, quod d cor ny a ur ny o ep
oer. Vulique has Tres este, Onum horum Nominum. Oux quamvis sint numero Zres,
tunE tamen Deus nus. Pavra se massa Bir su dlaro X1 nalu d Ocbs. (Platonem citans huic Con-
sentientem,) raedarae nei o varaio Mnarcor onsi. Oc cum Dlatonem cum Aristotelem contenti
enres habeamus, quod Pres quidam, polline ese Onus Deus. Et rerisimile et, id iplum
tansilse ambos ex fudaeorum Doctrina.
His addamus licet, quod habene de Tribus Zudieibus in altero mundo; qui nominantur
Minos, Radamanthus e SFacuS. Ouod, quamris Fabulosum sic; hoc Paltem hine innui-
cUr, Duod eriam sunc habuerine Notionem non tancum de Immortalitate Animae; led e
de Prinitate Personarum, qua, in illo alcero mundo, rationem exigerent Fumanarum
actionum in hocmundo. Nec dubium ridetur, quin uiramque Norionem a fudxis accepe.
rine, unde reliquas habuerune nociones maxime sublimes.
Nec contemnendum est quod de Zriformi Chimaera tinxerinE POCtK, quae lit Fesade decor-
omrade Seducor, pcn St Xcuip:, uc apud FTomerum extat, Poetarum corum anciquistimum. Ouod-
que, de Trisipite Cerbero, quali alcerius mundi fanitore. Ouxe quidem Poetarum figmenca
quamris primitus Forte exeogicara tuerine, ur rem ridendam exponerent; ac hoc Calcem laris
innuune, quod jam sum Nociciam habuerine, de Ruibusdam Fribus quae camen Cinc Snum
lam li mullane habuistene hujusmodi Notionem, non pocuissene illam ritui exponere.
Axplaudene libi, tetre, Adrertarii; quod Chimaera e Cerberus inducuntur ad Probancam
Prinitatem.

## Folio 332 — 867984570:1090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
De Sacra Trinitate, Concio Terria.
Sed Frustra Fune. Non enim id jam agitur, ut Probemus Frinicatem: (id enim jam Fa-
etum est, meliori Fundamine:) sed jam quaeritur, Num haec Doctrina Fuerit rum cognita.
Fit quidem, ue recte pollic argui, Christianam Relisionem Fuille Fuciani etate connitam,
acque ipsi cognitam,) quod eam ille ludibrio habeat, (quod non Fecister si plane nelciistet:)
Sic argumento est, Prinicatis doctrinam jam tum tuisse cognitam, cum illuderetur.
Sed e hoc inde porro arguitur, Jam rum Fuisse polle Profanos Trrisores, prout nune lune
Sanniones qui Blasphemare Patasunt Sacram Trinitatem, ut aliquod Triceps monstrum;
quin ee illud suum (quiequid sIE) Sarcasticum insenium, non suum esse; led ab argutio.
ribus Rchnicis Turreprum.
Sed sire hoc Fuerit, Sire non fuerit, Ecclesix fudaiex notum, jam ante adventum Chri-
ti, (quod tum de Frinitate cum de Resurrectione Morcuorum praelumendum videtur:) Patis
est, adrem praesencem, quod Nos jam illud doccamur. Ft siquis adhuc relit tam obstinato
esse animo, ut vel Resurrectionem, vel Sacram Trinitatem nolit credere; sub praerextu
quod horum neutrum Eccletia Judaieae innoruerit, (Calrem non tam dilucide, quin polline
carilla quaedam comminisei contra Veteris Teltamenti loca, quae haec probatum afteruneur;)
nos eos sapiemti suctoque Dei judicio permictimus, doncc eos ipse velir etticacius edocere.
Tamgne DeoPatris Deo Filio, Deoque Spiritui Sancto; Fribus Pertonis, sed Uni Aiterno,
et in alernum Benedicto Dco; E L aus, Elonor, ei Goloria; Nunc et in secula scculo.
cuni. Alleri.
M

## Folio  -  — 867984570:1091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
B L F N SIO
LCHRIoLLA
DTK
dOMINTCO
Celebrati.
Contra Sabbatarios pro Dic Saturni disputantes.
ABP
4
Amnis 1692, 1693, (dabis partibus) Anslice Pdita;
Nunc Latine reddita; 5, alio ordine.

## Folio 334 — 867984570:1092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Oscepii occasio. Tractarus L. D. pro Sabbaro Judaieo diei Septimi. Non Tant
res est ut propterea curpare a de Pacem e receptam Praxin Ecclesae Chri-
stianae. Non potest nunc Ca, Lurs est dles continue Septimus à prima Crea
tione. Nec (nisi continua Traditione) a Morte Christi. Sabbatum rite celebrari, majori
momenti res est, quam duo die. Lader sarii iniquae de me suspicioni respondetur. Circum
Stantiae cedere debent Substantia Eantus. Id multis exemplis ostenditur. Circumeisione
Paschatis Circumstantiis. Rechabitarum observantia. Temporis incertitudine maxima pre
observandis Festis Noviluniorum. Set pro Festo Paschatis fudaici. Ft Cbristiani pariter.
TI. Duem eeo diem elisendum puto; e quomodo terminarum. Duam eso velim F CCle siam
non tutbandam
III. Status rei inter nos controversae. Duaenam eeo ipsi concedo;  F in quibus disdentio. Nom
constat ullam Centem, exceptis fudaeis, ante Christianismi tempora; nec fudaos ipsos, ante
exirum ex Sierpco; cempora sua per Febdomadas distribuisse. Clemens AlexancrinuS e
Maceobins, nil tale memorant, aliive veteres Scriptores Sacri aut Prophani.
V. Duaestio discutiendam est Bimembris; De Die Dominico, De Sabbato Judaico. De Du
Dominico observando, nullum videtur fuisse dubium tempore apostolorum. De Sabbato
Fudaico, ea moderario adhibenda quae de Circumcisione e Ritibus Mosaicis. Diversa ra-
E Judeorum e Gentium hac in re
V. De Die Dominico celebrando, justa nobis suppetit Authoritas. Fprescum Mandatum
Sacris liceris memoratum, non est Necesarium. Nullum tale de Primo Sabbato Cen. 2
Nec aetate prima de Sacrisieiis: Aut de rebus Oleo conseerandis: Teneve ad suffitum ab
Alari sumendo: Aut de animalibus mundis e immundis: De fceminis ad Sacram cae
nam admittendis: Pt Insantibus baprizandis: Nec mandata Christi Apostolis facta de
instauenda Eccle sa Cbristiana.
VI. Miunde suppetit sufficiens auctoramentum. Resurrectio Christi memoratu diena. Chri-
sti Praris, e Apostolorum, e Fectesiae Primitivae. Fxemplum Primum, ipso Resurre
ctionis dic. Objectis respondetur.
VII. Exemplum secundum, Post Octo dies. Omisso quod interveniebat Sabbato Fudaico. Ob-
jectis respondetur. Octiduum intellicendum Inelusive. Mos sic numerandi perpecuus in
Sacris literis, Plurimis exemplis ostenditur. Atque sic apud plerasque sentes, exceptis
Anelis. Considerantur MaL. 26. 2. 8 APOC. ZT. TF. Tertia comparitio ad mare Liberiadis,
an fuerit die Dominico, incertum.
VIII. Fxemplum Tercium, in die Pentecostes. Objectis respondetur. Tunc fuisse diem Do.
minicum evincitur. Non ex Romanensium traditione, Jed ex Levit. 23. Nomen Pente
costes, habetur, non a Romanensibus, sed ex Sacris literis. Festa Primitiarum  Pente
costes (postridie dabbati fudaici) quasi Prodroma Diei Dominici. Onde numerandi sint
illi dies Duinquasinta. Non à de Pasehatis, nec Lesti Armorum: sed a Crastino Llebdo-
madalis Sabbati: (qui Prodremus eret diei Dominici.) De hoc e de mense Nisan, Lapsus
Adversarii. Et, de Ascensionis die. De itinere Sabbatico. Pt die fudicu
IX. Fxemplum Duartum; Pauli Troade. Objectis respondetur. F.Nemplum unum, sed qua
Mos consuetus innuitur. Nxerdo, quomodo reddendum. Paulus haud recte insimulatur Non-
conformitatis. Praxis ejus, Doctrinae concrua. Judaeorum e Gentium, diversa ratio
Judaeis indulta, non erant Cientibus imponenda
Z. Fractio Panis de Fucharistia hic intellicenda. Objectis respondetur
ZI. Mio abbar hic intelligenda de Flebdomadis die Primo. Objectis respondetur. Pst FL
liptica locutIO, PrO Ia nucea dno sabb V. ZabSaroV  (in Plural) su promiseue dieun-
tur de no die
XII. Vespera diei Primi, non intellieenda de Dolis Occasu diei seprimi. Objectis respondetur.
Christ. P_ historia Crucifixionis. L All. 23. 32. Px Macrobio, de Romanorum Com
puto. Quod admittit hic Scriptor, n Compuro NoStro. Lapsus eorum qui putaverint
Fudaorum dies inchoandos ab Occasu sons. Id ostenditur ex historia Paschatis. Sudarer
Inter duas resperas, quid sit. A despera ad vesperam, est, à fine Ouius vespera, ad f
ZIII. Expenditur Cren. 1. 5. Fnit Vespela CMaHC ales PrimuS. Non inde constat, quod dies
Primus inceperit (quod vult hrc srput ab Occasu Solis. Nedum dies Seprimus
terant Tenebrae Leie priores. Sed quot Boris, non dieitur. Non hins constat, duoia
CaP. L.
Septimus dies Duarti Praecepti, est, qui sequitur Sex dies laboris ordinarit
nem alterius. Pariter ex Nehemia
De diei Principio, distertatio. Non, ab Occasu Solis, sed à Media LVocte. Tespera repu
catur pars diei praecedentis, non subsequentis. Id evincitur, ex historia Resurrectionis

## Folio 335 — 867984570:1093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
N D. E. X
C A P Y Y U M.
Bora inceperit dabbatum; aut, quota bora Deus sanctisicavit diem Seprimum, eive bene
dixit. Adversarii Schema consideratur. Ostenditur, ipsi adversari. Ab Ordine Verbo-
rum, infirmum Areumentum: Epsique contrarium.
XIV. Fxemplum Runtum, L COr. 10. De Collecta quoque die Primo facienda. Objectis
respondetur. Primi Diei solita observatio, praesumitur. Non Annualis, sed Llebdomada
lis Collectio. Kara plar oabbarcor, distributiva locurio. Colecta pro indieentibus, non incon-
erua diei Sancto. Recaxitulatio duinque P. remplorum.
XV. Fxemplum Sexrum, Diei Dominici, ABOC. T. 20. Qui idem est cum Nostro Die Do-
minico. Objectis reipondetur. Dies Dominieus, non erat Sabbatum Judaicum, quod vult
hie Scripior. Id fuse areuitur. Ta testantur Craeci Patres; Latinis antiquiores.
ZVI. Continua Fraditio, jam inde ab Apostolorum temporibus. Omniumque temporum histo-
ria. Non rejicienda. De die contmue sepiimo a prima Creatione, nihil cerri constat. Nec
de Trebdomadum antiquo usu: Nedum de dierum nominibus. Aut, quomodo nostra tem
pora cum antiquis temporibus connectamns. In Recordis nostris, rum dies Saturni dici-
Tur dies Sabbati; tum dies Solis, Dies Dominieus.
ZVII. Dua consideratione dicendus est, Christus, Mundum Creasse, Requievisse die sepiimon
esc. Nempe, ut Deus, una cum P’atre e Spiritu Sancto. Non Wt Ocardeco.  Re-
dempior noster. Multaque ab illo Scriptore incaute dicta notantur. Non eo deroearum
itur Divinitari Christi. Duo sensu Deus dicitur Amor, Veritas, L. Uis, c. O nieuos in NV. T.
passim dicicur speciatim de Domino Jesu Christo, ut Mediatore nostro, e Relisionis C.Bri-
stianae Fundatore. Fique (ut tali) tribuitur scrrvor nvecanor, Ccena dominica, Poculum
Domini, Mensa Domini; C. pariter que nuisa nvecarn, Dies Dominieus. Non sic, Sabbatum
Fudaicum.
NVIII. Considerantur Adversarii Collectanea, in deroeasionem Diei Dominici. Ipsi adver-
lancur. Nihil inibi comparet, quin, ubicunque Sabbatum ullum celebrarunt Christiani
diem Dominieum observabant. Controversia de celebrande Paschate, Die Dominico, an
Decima quarta Lunan in ipsa prima Centuria. Dies Dominicus tum censebatur, Llebdo-
madis Primus, non Septnmus. ITabebantur conventus publici, aliis item diebus (prous nunc
fit,) sed non in praejudicium Dici Dominici. Sabbaro jejunabant e laborabant: non die
Dominico. Dicebatur Sabbatum Christianum. Leces in Anelia, de observando die Dominico,
mulco antiquiores quam ille perhibet. Non Dies Sabbati( in Recorais memoratus) sed Domini-
cus, erat Llebdemadalis Requieris dies. Partiamenta, ad diem Dominicum aliquando in-
aicta. Secotia civilia distulerunt in crastinum. FTabissini, praeter diem Dominieum, ob-
servant etiam Sabbatum Judaicum. Sed e Circumeisionem, Sabbatarii quidam Romae
2555; quid doruerint non liquet. Tiem Anno 603, qui Sabbarum Judaicum observatum
vellent, una cum die Dominico. Socrates Scholasticus cilatur, de Lucharistia alibi cele-
brata alibi non celebrata, die Sabbari. Terperam praesumit, Scotos non admisisse diem
Dominieum, ante Annum 1203. Non à Romanensibus introducta Diei Dominiei obser-
vatio.
XIX Recapiculatio Probacionum pro Observando Dic Dominico. PFal. 118. 22, 23, 24. cum
ACt. 4. Tr. considerantur. Tiem LLCDE. CapP. 3. 8 4.
XX. Duod Dies Dominieus jure dieatur Sabbatum. Sic videtur aiei Nat. 24. 20. Ne Fug2
veltra Sichyeme rel Sabbato. Sit ACt. F3. 42. 2d verazi oubbaler. Sabbata, in Plurali, no-
men unius diei; rum in Novo Testamento, tum apud Septuasinta Interpretes passim.
Trem in Duarto Praecepto. Mutatio diei, facit Casus mutationem, manente Praecepto non
mutato. Tenorantia diei continue septimi à Prima Creatione, nobis non officit.
XXI. Duastionis pars posterior, De Sabbato Judaico. Non concempium dicuui Sabbatum Zu-
daicum. Distineuendum inter id quod tunc erat Indultum, e quod Nobis nunc incumbit
officium Non prohibemur, aliis diebus (quam Sabbato duarti prae cepti) Divino Cultui vacare.
XXII. Pectesia Judaica, non censenda, tota Dei Fectesia visibilis. Circumcisio e Sabbatum
Tudaicum, Characteres distinctivi, non toiius Ecclesrae Visibilis, sed scclesiae Judaicae,
ut ab aliis Gentibus contradistinctae. Per generationes vestras, sunt verba minuentia. Pa
rum candide de reliquis Christianis censet hic Scriptor.
XXIII. Fudaeorum Privilesia, nunc sunt Centium Communia. Cestant siena discriminativa.
Sabbatum Judaicum, foret Gentibus res nova. Non ex eorum numero quae erant, ul ne-
cessaria, Gentibus imponenda, Act. 25. 8 ACt. 2L. De die Dominico, aliisve Instituris
Christianis, non illis acitur. Sed de eis quae erant, ex Lese Mosis, inducenda. Non haec
dicta sant contra Sabbatum Duarii Praecepri; sed Sabbarum fudaieum, à descensu Man-
va. Duod non tam Aboleri censendum est quam L xpirasse. LLoc Aposioli non Lam Tm.
verunt, quam Areuunt.
LXIV. Aenitur ex ROm. 24. De Judaiso Sabbato speciarim intelligendum. Alia Festa
lnon extra Lerrant Sunctam celebranda) non forent Romae controversa. Non intellicen
dum de Solis cultu au lis. Sabbari Judaiei qualis observatio post Christi mortem.
ZXV. Sronisur ex Cdl. 4. P. gena Elementa. Sabbarum Fudaicum potissimum intenditur.
Non, Flementa mulaus Pthnici. Nedum dies Dominieus.
At21L. LCut

## Folio 336 — 867984570:1094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
DF X C A P TVTCU V.
LAVI. Preuitur ex Col. 2. Lu Dabbati fit diserta mencio. Philosophia non Platonica hic in
Tellieitur, sed fudarca. LIso, ophae nomen Doctrinae fudarcae tributum. Clementi Aexan-
arimo, dicitur, Philolopd Barbarorum, (Craecis contradistinctorum.) Sabbatum. Judai-
cum hic intellicitur ut Diei Dominieo contradistinctum. Fic famosior vocis sensus. TIOC
alibi aeriter contendit hic Scriptor. Ma festa in NV. T. non dicuntur Sabbata. Non erant
extra terram Sanctam observanda. Sabbata non sinificat Flebdomadas. Male id uree-
tur ex phrasi uia cabbarr, pro Primo die Flebdomadis. Est haec, sensu vera, non
literatis redditio. Male urcetur, obala (in Plurati) non dici de Sabbati die. La saepissime
occurrit in N. T. _ in V. T. fere semper, apud LX. Et in ipso Quarto Praecepto. Sic
sumendum hoc loco, pro fudarco Sabbato. Festum, Novilunium  Sabbatum, passim alibi
censentur, ut ejudem conduionis.
XX VII. renitur ex alis locis, quae sublatum indieant discrimen Fudaeorum e Cientium.
KXVLII. Alleeatis respondetur. Nulta prae sumit eratis. Probationes insufficientes de Priori-
tate Institutione, Celebratione (ab (homine Repetitione, e Continuatione, Sepimi diei con-
rinue a prima Crearione. Iachebioni non semper sienifient Septimum a prima creatione.
Saddatum Fudareum a primo descensu Mannae-
XX IX. De inchoando Sabbaco ab Occasu Solis. Contemplatio operum Dei, die sevro. Strabacte
sienquat CellaviE, non SabDaLIZaVIE.
ZXX. Incercitudo de die Seprimo continue observato. L jus sea Lvidentiae considerantur.
XXXI. Cclebritas numeri Sepienarii. Encersiuido porro arsuitur. Nova L. poeba F. Lod. 26.
Initium anni Modburdt, L. XOd. 12.
ZXXII. Fsebdomadum observatio (praeterquam a Judaeis) post Christianismum introducta.
Romani, per De deades dividebant rempora. Saxonum in Aucliam adventus, non ante An
num Christi 443.
ZXXIII. Nomina dierum Febdomadalium. Christianismo recentiora. on a diis Fibnicis de-
sumpta: sed a Seprem Planetis. Cur hoc ordine. Ab boris Planetariis: Aut Consonantia
Dia tessaron. Nomina Propria, pro arbitrio imposita. Non incommode retinentur. Non
reputanda Tdololatrica. Fdolorum nomina non memoranda.
XXXIV. Nimia scrupulositas cavenda. Trrelieiosis eratificatur. Vestes nierae. Plures conven
sus eodem die. Flora qua Sabbatum incheandum. Ca remoniarum mulcicudo. Circumstan
tiae cultus. Oratio Dominica.
XXXV. Frpedimenta duo. Lueboetur Flebdomas a die Lunae. Navicatio (Occidentem versus)
circa mundum. Defectus unius dici. Duomodo  Oi rectisicandus. Computus Scriptoris
itinerantibus Occidentem versus: Meridianus primus, ipsi Staruim ierosolymae. Com-
potus umerantibus Orientem versus. expedimentum terrium. Indisferenter ipsi dicendus
est dies daturni aut dies Soto, prout ab Clieroscyma computatur Oocidentem alit Orientem
versis.
XXXVI. Prudentia judicanda sunt in Typothesius quae Divina Lese Statuuntur in TBest. Va-
riis Fxemplis ostenditur. Lloc praesenti casui accommodatur. Primus Meridianus, pro ar-
bitrio ftatuendus. Dierum Loatutd ubi inchoanda. Rerum commodis hac in re pro
Spieiendum. America considerarur pocius ranguam ad Oecidentem ab Furopa, quari ad
Orientem ab Asia. Duamobie l stat.
A YII. Sipiloeao.
cepe
Propee
1

## Folio 337 — 867984570:1095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Celebrati.
Concca Sabbatarios pro Dic Saturni dilputantes.
Annis 1692, 1693. Ielice edita.
C+
Suscepti occasio. Tractarus Z. B. pro Sabbato Judaico diei Seprimi. Non ranti res est ut
propierea turbare debeat Pacem ex recepiam Praxin Feclesiae Christianae. Non potest
ninc seiri, duis est dies continue Seprimus a prima Creatione. Nec (nisi continua Tra-
ditione) a Morte Christi. Sabbatum rite celebrari, majoris momentires est, quam Quo
die. Aaversarii iniquae de me suspicioni respondetur. Circumstantiae cedere debent Sub-
stantia cultus. Id multis exemplis ostenditur. Circumcisione. Pasehatis Circumstantiis.
Rechabitarum observantia. Temporis incertitudine maxima pro observandis Festis Novi-
luniorum. Et pro Festo Paschatis Judaiei. Et Christiam pariter. Séxtimus dies duarti
Praecepii, est, qui sequilur sex dies laberis ordinarii.
T. F A FVS mihi tuerac, jam Anno 2692, per Tabellarium, seu rectorem publi-
cum, De Sabbato tractatus, cum nuperrime editus; d D. Thoma Bampsield (L Ogis.
DerItO) Viro Pio _ erudico sCriPEuS. Cui Pitulus Inguisitio, An Dominus noster
Jesus Christus mundum fecerit, sitque Jehova qui dedit Lesem Moralem:  An Duartum
Praeceptum sit vel Abolicum vel Mutatum. Duo concendic, celebrandum elle sabbatum eo
die quem Saturni dicimus; non eo qui nobis dicitur Dominicus. Ouem ille diem Seprimum
existimat, Flebdomadum concinua serie recurrentium, ab Orbe condio.
Huic exo Relponsum edidi, eodem anno 2692; cui TituluS, Desensio Sabbati Christiani,
Tire de Sabbato Discursus. Cui ille Replicationem edidit Anno lequente, 1693. Fgoque
repotui, (eodem anno exeunte 1693, mox incunre 1694,) Desensionis mex Partem Se-
cundam; in Pareis prioris Pindicationem. Acquehaec, Anslico Sermone, omnia.
Libetnunc, in txterorum Graciam, ueriulque Parris Lummam (Pacine reddicam) in
unum compinsere: Relcistis quae erant Ad Fhominem dicta, (cui cgo nil male volui) et
Arsumencorum vim, urinque allatorum, tidelirer extibendo; quo ret dilcepiaca Macus re-
Etius percipiatur.
Dixeram EBO in limine, (Discursas PaS. L, 2.) quod Nollem, eo nomine, curbare
pacem es receptam praxin iltius Rccleliae, ubi me vivere concingat: modo rire celebretur
Sabbatum; licet non eodem die quem ego torte eleserim.
Omppe quod non sciam eso, nec (credo) quisquam alius, Num, qui nobis dicitur Dies
Dominieus, sic Primus, Secundus, Tertius, au Seprimus, sic securrenccum Hebdomadum ab
Orbe condico. P, quod impossibile eAt me seire; non mihi Crimin impucandum iri sen-
eio, quod nesciam.
Nec quidem huic Scripcori ullum suppecie Medium, praecer Communem Fradicionem.
(quam isse vallim depreciat,) quo judicare pollic, (auc conjectari,) Ouis Primus lic auc quis
Sepcimus dies, sic recurrentis Hlebdomadis, sire ab Orbe conduco, live eriam d Chrulti rem.
Pore. Non aliud, inquam, medium; quan Communnem Praditionem.
Sacis

## Folio 338 — 867984570:1096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiam.
Satis mihi pertuatum ell, debere nos (vi Ouarti Praecepri) Sabbatum celebrare; hoc
est, Sanctae Requieris diem, post ordinarios Sex dierum labores; idque in Flebdomadum con-
rinua circulatione. Sed, quis sic ille dies, in concinua terie ab Orbe condito, nec certus sum,
nec esse pottum.
Foque propierea die contentus Tum, quem ibi loci continue obserratum video ubi ego mo-
FOT. In Amelia nostra illum observo quem hic obserracum reperio: Rcque, li in NVovA A
elia me virere continreret, illum ibi obserraturus Forem; quem illic invenero oblerratum:
Ouamris dubium esse postic, num idem dies dicendus lic, quemnos e illi obserramus:
cum nos e illos intercedar, (qui dicitur) Primus Meridianus. Nec tamen auchor esse
relim, ut receptum morem, aue hie auc illic, immucemus.
Elac ego cum in limine dixeram, (aliaque quae huc cendunc,) subdubitare vulc hic
Scripcor, dut aperre porius intinvare, (RexL. D. X, 2.) me juxta cum eo sencire; nempe; De-
berc nos (neglecto Dominico) Saturni diem celebrare; (quali, nelcius quem cso diem
electurus torem, aut quam exo velim Leclesiam; d adeoque me, cum contra illum, tum con-
tra sensa mea (mala Hde) disputare.
Itas cro iniquas suspiciones, quo amolirer; reDeto (Vindicationis, P. 2. dc. de Discursus
Meiu P. 1, 2, 20, 12, 22, 23, 24.) quaseso caulas altignareram, cur nollem eso Rceletiae pa-
cem et receptam praxin curbare, praecexcu cali: simulque, Ouem ego diem electurus ellem;
_ Ouam velim Kcctesiam.
Ouod, Tub praetextu, aiei septimi (concinua serie recurrentis) ab Orbe condito, nollem res
ita curbare: dixeram, Tum quod seim jam sir impostibile, quis sc ille dies: Tum quod
Substantiatia ( quae dicuntur) cultus Dirini, majoris lint momentires, quam circumstan-
cialia: Acquehacillis, prour res culerit, cedere debere.
Flaud Facile crediderim (inre guxe tanti momenei sic ad cultum publicum) tantum onus
imponendum esse tali (temporis) Circumstancia, de qua nec cerri ese pollumus, e quam
Dolrimus (modelte) ignorare.
Pucarerim porius, quod de Loco dicic Christus, Joh. 4. 22, 23. Tempus venit, quum ne
que in hoc monte, néque Tierosolymis adorabitis Patrem; sed quum veri adoratores adora-
bune Patrem, Spiritu e Veritate; etiam, magna ex parte, de Tempore pariter incelligen-
dum elle. Oux junctim memorata legimus, L. Crit. 19. 30. et alibi; quati in eodem centut
reponenda; Sabbata mea observatote  Sanctuarium meum reveremini: Leo Jum Jehova-
Fi, Prout non tanti momenti Foret quo loco, quam ut recte colatur Deus; ita nec tanti clt,
quo dic, quam ut rite celebretur Sabbacum, Peu Sanctae Requieris dics.
Culcus Dei publicus (in Kecletia Judaica) crat, magna ex parte, restrictus ad Templum
Hierosolymicanum; Non ubivis indifferenter in eorum portis, Led in l0co quem eléserit Deus
ad collocandum ibi nomen suum, DCuL. +6, 6, LF, 25, +6. AC, nunc dierum, ubivis locorum
non minus quam Hlierosolymis, rite celebrabitur culcus dirinus; ut quovis loco Deum pre-
cemur, puras attollentes manus, + Fim. 2. 8. (Privatim, in priratis adibus; et publice
locis ad cultum publicum destinaris.) Nec seio, quod ad Sabbatum Zuaaicum nunC mazis
adtricti limus, quam ad Fudaicum Templum.
Mulcasque ibidem produxi Instancias, de neslectis Circumstanciis, dum summa rei Calra
exat.
Celebranda erat Circumeisio, ex Insticuro Dirino, Octavo die, (non octaro Flebdomadis
die, sed Ataris die Octaro; adeoque eodem Flebdomadis die quo natus fuerat intans.) Verum
(i, catu aliquo, auc eriam culpa, non fuerir eo die celebrata; non dubium est guin, alio
Post die quoris, celebranda porius erar, quam non omnino. Circumcilus esL Abratamus, an
nOS natus 99; e Thmact, annos 13. (et, qua xtare cireumeih fuerine mares reliqui in
obrabami tamisia, non liquer.) Pr Proselyci, quacunque aerare, circumcidendi erant, (UE-
uc non Forre cum constiterit, Ouoro Flebdomadis die tuerant nati.) Ouique in Delerto na-
Seerentur, per annos quadraginta, simul circumcisos lesimus, Tolt. 5. 2, 3, 4,5, 9. (quamris
non omnes eodem die fuerint nati.) Nec dubium est quin tuerit Timotheus pluiquam Octo
dierum, quum cum circumciderit Paulus, quia Matre Judaeanatus erat. ACt. 16. T.
Pascha nbencur comedere Stantes, succinctis lumbis, calceamentis ad pedes positis, ba
culoque in manu, ex festinanter, ue in procinctu abicuri; RXOd. 12. ZF. AC Christum le
simus, cum Discipulis suis, comedisse Sedences, Seu porius Dilcumbentes. Nec debuir co
rum quasquam, ea nocte, exire foras, F. X0d. 12. 22. Ar Christus, cum Dilcipulis, est, ca nocte,
ad moncem Olivarum profectus: atque de ad Gethsemanen, Mac. 26. 20, 30,36.
Panes propositionis, eram d Tolis Sacerdoribus comedendi: AE nocar Chriltus; cO5a Da-
vide (certa occatione) comeltos, quem incerim non insimulat culpx.
Rechabit a laudantur, Fer. 35. quod praeceptis Jonadabi Patris obedtiverint; prohibentis
ne Vinum biberent, nec sibi domos aedificarent, sed in tentoriis habitarent: Cum tamen
Nebuchadnezar in cerram eam ascenderit; (relictis concoriis,) in LPierosolumam se receperunt
metu copiarum Chaldaorum  assrriorum,) ibique consederunt: Nec camen inde pertii-
benua  lnobediences, Ceus ld ob jultami caulam tactum sic,) sect ob Obedienriam lau-
Panour.
Festum

## Folio 339 — 867984570:1097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cap. T.
Desensio Sabbati Christiani.
Festum Pasehatis, celebrandum erat (ex incticuro) Mense Primo: Sed FLezechias, ( cun
id non posset commode tieri mense primo,) Sccunde mense celebravit (Doltquam a longo
tempore tuister intermiltum.) Ouod Laudi (non Vicuperio) ipsi dacum est; eciam (I di-
Texte nocarum Cic, id Factum else, secus quam praescriptum erat, 2. CHTOM. 30. 2, 3, 13, 257
28. Ubi temporis Circumstantia cedie Substancix, (Substicuro secundo mense pro primo,
cum utrumque non posset Commode adhiberi. Quod es alias (ape tactum elte mox vide.
Bimus.
Porro; habuerunt Judai Tua Noviluniorum Felta. Sed masna erat incerritudo, quo die cen
Seretur Norilunium. Ouippe non habebane (prour nunc moris cst) Ephemerides sen Ca-
lendaria, quibus ante monerentur quo die toret Norilunium, (cum Solis L. UnXeque mOTuS
nondum erant ita persrecti venune func;) Sed (si fudxis scriproribus hac in re tidendum
sic) quo tempore Norilunium expectabatur, speculacum mictebantur aliqui ad Montis ca-
cumen aliquod, locumre aliquem ex eminentioribus, unde Norx Lunae prima phasis obser-
vari posset. Ouique primi conspexerine noram Lunam, id Sacerdoribus reterebant: qui
(si de re Paris constaret) Tuba Clangerene, quo indicio ligniticabant, nnc este Noviluni
um. Ouodti, (ob Caelum nubilum, aliare de cau (a) ne certio quidem die (ex quo pri-
mum expectabatur) quisquam conspexie Lunam, aut Sacerdoribus id non constabat, (quo
rum judiciores ea permilla crac,) clanxerune cuba (etiam non conspecta Luna) sed non
cirius. (Oua de re videatur Seldem Fractatus, De Anno Civili Velerum Judaorum.
Adeoque, per biduum triduumre, in ambiguo res crat, quo die celebranda erant Novilu:
nia. Nec tamen negligendus crat culcus, Noriluniis debitus, Tub praerexm incercicudinis
de Die; Sed praestandus erae si non ipso die, Caltem die Puraricio, qui pro die Novilunii
reputabatE. Nec Seio, quod ultus inde Scruputus CxORCIS SC, aut exoriri debeat; aut
culcus dirinus inde viciatus; quod non sic verus Norilunii dies, qui lic censebatur.
Non neso camen quin posteriores fudaei, salcem post. Claudii P colemai tempora, Tuas ta-
buerine Tabulas Astronomicas, indeque derirata Calendaria; unde Norilunia Casculo com
Ducabane, (uc alix sehtes,) antequam contingerene. Ouales apud Rabbinos suos conspici
ancur, a Pcolemaicis mucuatae. Sed jam asitur de cemporibus Molaieis, indeque ad Christi
tempora. Quando quod calia habuerint Calendaria, nec seio; nec credo.
Flabuerune, non dubito, pro Anno Solari Computum, (quam accuracum, non liguet;)
quoq de Altate e Freme, de Semente et Melle judicabant: Sed eorum Lelta, non tam a
Solari, quam ab Anno Lunari resebantur; qui nunc Duodecim, nunc Predecim menses
concinebat; quorum initia incerta erant; et ex obserrata (uc diximus) nora Lunx phali
dependebane, ee Sacerdorum de hac judicio. Fc quidem, li cardior fuerit spes Messis, lolere
dicuntur Sacerdotes, procelare Paleha in mensem lequentem.
Acque haec de dic Norilunii incerrieudo, pariter afticiebat diem Paschatis. Mactandus
erat (ex insticuro) Agnus Paletralis, decimo quarto die Mensis primi, et postridie insecuru-
rum Pascharis Feltum. Cum vero in ambisuo est dies primus, pariter in ambiguo exit dies
decimus quartus. Ft quidem alibi cirius, alibi serius, observandus, (uno aur altero die,
pront hic auc illic obserraca fuerde Lunae prima phalis. Christumque novimus cum dilci-
vulis suis, ulcimum suum pascha uno die cirius celebraste, quam fudaos; (uc unius alteri-
utre diei ditterentia, non tanti habita cunc fuerit, uc culcum riciaret.) Non Dollet autem,
uterque dies, ee revera decimus quartus; sed uterque sic repuratus, alter d Christo, alter d
Tudaeis.
Ondehaec orta sic ditterencia (quam alii alicer conciliare Pataxunc) non libet hie disqui-
rere; sive quod Christus uno die cirins conspexerat novilunium; sire quod ille ab ip(o
Coitu Funx, illi a prima phasi, numeraverine diem decimum quartum; live alia quaris de
causa id factum (ic. Sed, undecunque tuerie, Paris liquet (mitri saltem) non cundem diem
ab uerisque celebratum: neucros tamen eo nomine culpatos video. Chriltum (credo) ne
dixerie hic Scriptor culpandum esse. Ft quidem ego Judxos haud culpandos dixerim; gno-
niam Dirina Providencia rem sic ordinatam video, ur eo die Christus (AnCIIypuS, e re
rus Agnus Paschalis) crucitiseretur, quo ipli comederine Paseha; non eo die quo ipse come-
derit. F. BO potius ab urroque concluserim, unius diei disterentiam non canci cune tuisse ha-
bitam, ue cultum riciare censeretur.
Ouin delxe de die incercitudo, sic erenire possic, ut eriam de Mense sint incerri. Nam
siPlenilunium conciserit prope ad A. quinoctium (quod ipsum forte non erat tam praecise
cognitum quin uno aut altero die errarerint,) ex Sacerdoium arbitrio mulcum penderet,
an mentis decimi certii praecedentis anni, an primi sequentis, haberetur illud Plenilunium.
Nec mirum est, (etiam ( habuerint Calendaria de Tabulas Asronomicas,) quod unO auF
alterr die (sire de Noriluniis, sire de . quinoctio Verno,) errare pottine: cum etiam in
noctris remvoribus, (cum Solis Lunaeque motus sunc magis comperti,) errari cercum est.
Nam de Pasehate nostro, eadem fere Regula est, quae de Paschate fudaeorum. Ouippe
Regula nostra ab origine sumpra, haec clt; Dies Dominieus, qui provime sequitur Duariam
decimam primi mensis, est Dominicus Pasebalis. Verum cum res ad praxin redigenda est;
plurimum erramus, cum judicando, Ouis lic Mentis primus, ejusque dies decimusquarcus;
cum,

## Folio 340 — 867984570:1098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desentio dabbati Christiam.
cum, Co  dies Plenilum. Et Tabulae quas habemus Pasebales, quibus hac in re dirigere.
mur, lonsius a scopo nos deducume, quam s nullas haberemus.
Cum enim Cirilis anni longicudinem lumamus aliquanto lonsiorem quam oportuit, (qua-
si per undecim minuta horaria in quoque anno;) Aequinoctium vernum, quod (eo tem
Pore quo condebantur illa Pabula) concingere censebatur rigelimo primo die Marcii:
contingere jam comperimus die Decimo. Norilunia icem ec Plenilunia, qua supponunt ilI
Canones sicclesiastiei, cardiora Cunt, diebus quatuor auc quinque quam quae in Calis COm
Perimus. Onde de Mense non raro erremus; es de Tlebdomade (xpius. OE non cantum una
aue altera, sed quandoque cribus, quatuor, aur quinque hebdomadibus erremus. Ouodque
nobis contingere certum est, quidni _c illis Expe concisille putemus  ue non tancum uno aut
altero die, led coto mense (_ quod CxCurxit) errent.
Et quamvis Crregorius VIII Pontitex, jam ancc plus quam Cencum annos, quacantenus
Calendarium rectiticarit: Mulci tamen, etiam ex Pontiticiis, veceri uruncur Calendario;
contenci Diem Pucacicium (secundum Canones) celebrare, pro dic vero. Nec minus in-
rerim celebratur Relurgentis Christi memoria; quam, si nullus conciserit error Cal-
culi.
Paricer de Nacaliriorum die dicendum; quem nos celebramus Vigetimo quinto Decem-
brisnoltri; alii, Viselimo quinco Decembris sui; hoc est, Decembris noltri decimo quinto.
Cum interim non convenic inter Chronolosos, quoro mentis Die, auc quo Mense na-
cus sit Christus. Sed neque de Anno conrenic; cum alii, uno, duobus, cribus, aut eriam
quinque annis prius esse narum sentiune quam nos repuTamUS. FF quidem tam in cenebris
Lumus, ut annum (rerbi gratia) 1692 d Chriss Circumcilione nosinchoemus d Calendis Ja-
nuariis, led annum 1692 d Conceprione, inclbamus d sequentis Marin die Viselimo quin-
co: quasi rribus menlibus cirius nasceretur quam tuerit concepcus. Ac interum Nalcentis
Chrilti memoria, pari relisione celebratur, dell de die rero cerroque constaret.
Ec quidem, si in minori periodo tanta sic incertieudo; s equis spondebit, in tot mille
annis ab Orbe condico non unum unquam excidisse diem in hebdomadibus compurandis;
aut Ceriem illam nunquam fuille interruptam?
Ouodsi unquam conrigerit, quocunque casi, interrupiam fuisse hebdomadum seriem,
cercuiique diem oblirioni dacum; non pollet (ablque miraculo) post resticui. Adeoque
vel nullum in posterum foret celebrandum Sabbatum, (co quod de die non constet;) ves
(quod eso pocius taciendum putarerim, uc quarco Pracepto magis consruum) a novo prin
cipio ordiendum.
Ad quae omnia (aliaque ejusmodi) de unius diei (aliter atque alicer reputati) incerri-
cudine; nihil, in Replicatione Cua, relpontum ell.
Sed ee in aliis instuurionibus Dirinis, merico judicemus, Circumstantias nonnullas, quae
Lint Narracionis pars, non item de Lultinrionis parrem esse. Sic, verbi graria, in insticu
rione Cicenx Dommiex; quod celebrata tuerit in superiori camera, e velperi post caenam, t
a sols maribus, eilque non magno humero, allague ciusmodi.
Cum _ quae (in prima instuurione) Circumstancialia, tuerine (ut loquuntur) Occatio-
talia, (pro remporis locique contiderarione injncta,) non porro censeantur ob igatoria,
cum remporis locique circumltancia tuerine mutata. Ouod de Rechabitis lupra monuimus
qui inscena eu rencoria lua reliquerunt, de Hierololymam se receperunt. Ouippe
non purandum erat, Zonadabum pacrem luum roluille, ut eo calu se periculo exponerent
B in re Palchatis, quod stantes comederent, succinctis lumbis, baculosque habentes in
manis, ee festinanter, ur in procinctu abituri, nec ea velpera foras abituri, L. XOd. 12. TF,
22. Duxe omnia ridemus d Christo luisque Discipulis, in poltremo Tuo Palchare, posthabita.
Oux omnia non eo animo dicta sunc, quod velim cuiquam auctor esle praeCepta Dei
etiam i minuris, riolandi; (nam et in calibus Deum norimus aliquando latis lererum;
min caluza, tansentis drcam; aleue racabi e Abihu, offerentium ienem alienum;
ob ractles Torre nobis non laciS ComperIaS:) Sed, quod dultinsuendum censcam inter Sub
Stanctalia cultus, e Circumltancialia; e haec illis (prourres culerir) cedere debere. Ouo
calu lqua culpa lit (quam emendare nos penesnon est, ant non line majori malo;) locum
habebit ea FLexekiae praecario, 2 Chron. 30. 18, 19. Dominus misericors, ei sit propitius, qu’i
animum comparaverit ad quarendum Deum, quamvis non sit per omnia mundus secun
dum purificationem sanctuarii.
Et quidem, (in catu qui jam agiet, 1. lamus (ue cerce nescimus) quis fit auc Pxi
mus aut Seprimus dies hebdomadum concllua Lerie ab Orbe condito recurrencium; multo
Pacius est, quocunque seprimana dic Sabbacum celebrare, quam non omnino; scopoque
Qualei praecepei magis congruum.
Oua dicta sunc; parum Caucionis loco, ne sinisnimis propenti, leri de causa, curbare
Dacem ex receptam praxin tocius Rccleliae Christiana.
Pareim urtollam, quod praesumit ille (sed quod probaru est Aportibile) Seprimum diem
Meltuxtione aliqua ule cacu, ad Orbe condico ad Diluvium, indeque ad Aoraba-
mum
in continua serie hebdomadum a prima creacione recurteullum, per omnia secula absque

## Folio 341 — 867984570:1099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
CaD. 2.
Desensio Sabbati Christian.
mum acque inde ad TTraelicarum ab Aieppto exitum, indeque ad Chrissi tempora et ApO.
Atolorum. Ouod cgo non pucarerim cuiquam esse cornicum, autcoonolei polte.
Parrim uc eis obriam eam quX ex Ouarto Praecepio objieic. Reguies requiritur, die septi-
mo post sex dies laboris; led de scprinio, in concinua lerie a prima Creatione, jam obler.
vando, nihil dicieur.
Acque haec tunc quae in limine dispurabam. Arque ob has caulas, aliasque contimiles,
diei differenciam, non canei momenei rem mihi rideri dixeram, uc propcerea curbatum irem,
pacem et prania corius sccletie; etiamli recepcus dies non ille torer quem eso clexiltem.
C A P. II
Duem exo diem elisenduum puco; e quomodo cerminatum. Quam exo velum scclesium non
turbandam.
A B hac mea, quam indicaveram moderatione, autam sublumic hrie Scripior dubicandi,
Duem ego diem electurus Forem, secundum senla mea; dicuque, sperare le, e cre-
dere, de judicare, (post optimum quod de seripio meo judicium ferre possit,) me juXca Cum
eolentire, de luo die leprimo. Repl. P. 2. FL aperre satis insinuat, pas. 62. e alibi; susce-
pisse me defendendam causam (concra mea senla PTOprIa) ob beneficium aliquod mibi-
met acquirendum, aut retinendum; ansamque cavillandi prehendere, tum contra ipsum, tum
contra expressam dei voluntatem, ’erbumque suum: Tneemumque meum (liquod est) huc
intendere, contra meos ipsius in contrarium scrupulos dubiaque, (quae terride magIs, quam
candide dicta Tunt. ) FGO Concra, quamris eum errare non dubicem, non dubuo tamen
quin ille bona tide agat, e ex animo dispuret; nolimque siniltrum cale quiequam inLinuaro
NCC Seio, cur ille de me cale quid intinuaret (de quo tolicus est alias, alier SenEITC,)
onam propier illud, duod valde volumus, facile credimus.
Cur Cinisteae sulpicioni, reponebam (ablque haescrancia, scrupulo, duviove) mea senta
haec esse;
Eleccurum me (Eres oprioni mex permilta Foret) eum diem, quem credo Apostolos ob-
serralle, de Christianam Fceleliam, iplorum tempore, acque deinde hucusque; quem (’in
concradistinetione d Sabbato fudaico) appeltare loliri Tunt Diem Dominicum, C primum diem
Fhebdomadis, aue primum diem post (Judaeorum) Sabbatum. Mediamque partem hujus
diei, negoriis e rebus agendis poristimum destinacam, (puca, d Solis oreu ad occalum,
mediam eso Sabbari parcem exiltimem; allumendo, tancundem retro d media nOctC PFOXL
me praecerita, e tancundem prorlum rerlus mediam noctem proxime sequemem, quaneum
accenseri solet negoriis seu rebus asendis, (quem dixerim Diem Practicum;) cocumque
id tempus a praecerita media nocte, ad noctem mediam seguentem, quatenus negoriis im-
pendendum Tic, pucarerim (eo die) nesotiis. Relisiosis impendendum esse, (prout aliis
diebus impendi solet rebus Civilibus;) Quodque proxime poll praeteriram mediam noctem,
et proxime anre lequentem noctem mediam, Somno et Requieri naturali deltinari conve
niaiu limili Rclarationi a negotiis Reliciosis concedendum; de interim Refectioni Corporis
contulendum este ur in aliis diebus. Hlic est quem eso (pro Sabbaco) diem clegerim, e
sic terminatum.
Verum, S torem eso in ova Anelia, ubi dicuncue Sabbacum suum inchoare ab Occasu
Solis, diei praecedentis; indeque ad diei Dominiei resperam concinuare: rellem egome, cunc
ibidem, illorum praxi accommodare, pocius quam Ostenlam illis aue Furbationem extribe.
rem. Non enim id exiltimo Prxecepei Ouarei negorium elle, ad hujusmodi minutias delcen-
dere; Led porius, ut dies Sabbato destinatus, sic reputetur, es sie limicetur, ut alit dies.
Dum quaerit autem, duam relim cgo Rectesiam (. cujus pacem hac in re curbarum iri no.
lim) cum hac aetate plures esse dicit Leclesias diversa sentientes: Non eAt uc speret me ad
ea litisia direrri relle quae rem praesentem non spectant; nedum uc velim omnes diverla
senciencium sencentias disceptare. F.50 illam Recte scam hic incelliso, quam complent Chri
stiani homlnes plerique omnes; quis quascunque inter se alias habent concroverlias, in hoc
consentinne, (paueis adm odu exCEPEIS; nON TOL, SperO, uc ipsa Fcctesia dICI METEANEUE;)
Diem Dominicum celebrare; non, Fudaeorum Sabbatum. Sed es iplum pariter InCErTOBArE
Pollem, duasnam relit ille veras Christi Feclesias, quarum veram pacem le dieit nolle tur-
hare. Spero eum non abjudicaturum omnes quae Diem Dominicum celebrare sacasunt.

## Folio 342 — 867984570:1100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
C A P. LLL.
Status rei inter nos controversae. Duaenam eso ipsi concedo; Ft in quibus dissencio. Non
constat, ullam Centem, excepris fudais, ante Christianismi tempora: nec fudaeos ipsos, ante
exirum ex Aerpio; tempora sua per Lebdomadas distribuisse. Clemenis Alexandrinus e
Macrobius, nil cale memorant; aliive veteres Scriptores Sacri aut Prophani.
TS praemiltis; Fgo mulia eorum quae concendit ille, Facile concelterim.
LL Altentior ipEi (et juxra cum eo aNerO) quod Dominus noster Jesus Christus (secun-
dum Dirinam suam nacuram) fuerit (ee eriamnum est) Deus; Verus Deus; Deus ille
qui fecit Catum e Terram: qui Lesem de dit in Monte Sinai. Ouamris enim, in Deicate.
dicimus Tres Personas elle, Pairem Pilium ee Spiricum Sanctum: (ex quibus Christum di
cimus Personam Sccundam, Filium Dei, vel Deum Filium:) dicimus tamen has tres Per-
sonas, eAe Onum Deum. Neque enim alium aenosco Verum Deum, quam hunc Onicum:
Nempe Deum illum qui Creavit Caelum e Terram; qui eA Dominus Fehova; Deus Abra
hami, Tsaaci e Jacobi: Dominus Deus Ifraelis; Jehova Dominus eorum, qui ipsos eduxit
eterra Scoypri e Domo servitulis,  praeter quem non habendus est Deus alius; Deus
ille qui Lesem de dit in Monte Sinai.
Altencior iem, duod Dominus noster Jesus Christus, est hic ipse Deus, Deus Verus
Onicus Deus Verus; Quodque sic tuerit ante Incarnationem suam. Quarenus autem ha-
rum Actionum lingula, sine huic illire Pertona Prinicaris alseribendae; non elt ut nos
timus admodum solliciri. Ouod enim, in Novo Testamenco; huic illire Pertonarum spe.
ciarim alteribitur; id, in Veteri Peltamento, alteribi Poler Deo indetinice, ab(que tali Soc-
citicatione; (cum doctrina Frinitatis non Fueric rum cemporis cam diltinete paretacta prout
nunc clt.)
Sed non concedo Christum Burdscoror (deum e hominem, prour Pacri Spiriuiique Sancto
concradistinsuitur) Fecilsehaec omnia; quippe qui cunc non tuerit LLomo.
Allentior item, Quod, qui in Sex diebus Mundum condidit, idem die Septimo requievit
Deus, Gen. 2. 2, 3. LXOd. 20. FF. quodque Dici Sabbati Benedixit, cumque Sanctisicavit
quodque (Dolt datam lesem in Monce Sinai) rolueric, ut, Polt Sex dies Laboris ordinarii,
diem Seprimum, ut Sanctae Requietis diem oblerraret LIomo; ec quidem in concinua serie
succestire.
Verum eso malim sie porius loqui, Ouod Dominus noster Fesus Christus; est (secundum
Dirinam naturam) Deus ille qui diei septimo benedixit, Gen. 2. Ouam, Ouod, Deus qui
benedivit Sabbato, est Dominus Tesus Christus, (ut ille loquitur Inquis. P. 68. et pastim
alibi; quati rim huic locurioni non lerem inesle ratS:) Ouippetunc non erar Dominus
Christus (DaaeirDeconO;) neque ut Christus, sed uc Deus, benedixit sabbaco; junctim cum
Pacre _ Spiritu Sancto, non uc iplis concradiltinctus.
Altencior ilem, Lesem de Sabbato, unum este ex Decalosi Praecepris decem, Tracli in
Monte dinai traditis, L. XOd. 20.
Verum ego lubens crediderim, eandem cum ance tuiste Lesem, quam in Monce Sinaic
traderetur. Tum quia Sabbacum ridemus obterrarum lxod. 16. anre datam L coem F. XOd
20. Tum maxime, proprer id Gen. 2. Deus benedixit diei septimo, illumque sanctisicavit:
quod in eo quievisset ab omni opere suo quod fecerat. Ouique maxime aVex( SunE a Morali-
Eate (ut Loguuntur) Ceu Perpetuitate Sabbati, Teu Diei sancta Requietis, Sed pro Sancti-
eate Locorum valde Polliciri; libi graculacuri Forenemaxime, si tam clarum tamque antiquum
restimonium indieare poltent pro Sanctitate Locorum, quale hoc elt pro Sanctitate Tem
poris.
Altenciorirem, quod Lese Decalosi, (quamvis Esracti cum speciarim cradica,) Nos eriam ob.
Strictos este. Ouamris enim nonnullae ibidem Clausula Plraelitas directe lpectene, (urpore
illa, qui eduxi ce e terra Aerpti,  domo servituris; atque illa, ut proloncentur dies rui in
rerra quam sibi dat Jehova Deus ruus, quod de terra Chanaan dictum puco, quam dedit
Illis Deus, non Nobis;) Summam camen Legis illius, ejusque Partem Praecepcivam, alios
item spectare non dubito; et Nos speciarim inter alios. Ouippe Legem Decalogi, exilti
mo, Declararivam tuisse ejus quxe ance L eX Fuerat, (urcunque tuisser neelecta auc obtirione
impedica;) acque ue calis à Christo ejulque Apoltolis laepius est cicata, ad C’enciles pariter ac.
que fudaos.
Sed neque cum eo contenderim, an obserratum fuerit Sabbatum, jam inde d Creatione
ad Dilurium usque. Purarerim ucique vel cune fuille obserracum, vel obserrari Palcem
debuiste: Ouamris, in brericula Mosis Filtoria illius temporis, rix quicquam occurrat de
hujus obserratione. Ac vero Suspicor, id aur non fuiste obserratum, auc non Oniversaliter
DuIPPe cum corruperat omnis caro viam sca, Cen. 6. 12. mecuo ne Sabbacum iplum,
ejusque

## Folio 343 — 867984570:1101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
CaP. 3
Desensio Sabbati Christiani.
ejulque diei cuttus, non magni habereneur. Nec video quidem Gen. 2. 3. exprestum Man-
datum (quale postulat hic Seriptor pro aie Dominico) quod toret oblerrandum sineutis die-
bus septimis cujulque septimana in perpetuum. Quoulque extendendum Cc quod dicitur.
Benedivit ei Deus, eumque sanctisicavis, non libet diputare. Id ibidem insinuari polte,
non nesaverim; led non expresse dicitur, quod Lhumanum cenus omne, deinceps in perpe-
ruum, celebrare debeat quemque diem Seprimum, cujusque Septimanae, inde a prima C reA
tione continue numerandae. Sed neque necellarium exiltimo, ut id, a Mose, diserte dicatur.
suxque inseratur Filtorix, (non magis, inquam, quam quod spectar Lesem de Sacrisiciis
olterendis,) si aliunde constet id Deum Voluiste. Adeoque nollem hunc Scriptorem, cam
preste huic inciltere, quod non existat Lxpresum Mandatum, in Novo Testamento recitatum
pro observando Die Primo. Susticit, si talis sc ejusdem Insinuario, ut inde rite judicemus;
relle Deum ut oblerretur.
Idem dixerim de tempore deinceps à Dituvio ad Abrahamum; indeque ad Lxitum Tsrae
Iis ea Acorpio. Ouipre nihil memoratum reperio, de Sabbaco lic obserraco, (rel in
Scriptis Mosis, vel in libro fobi) antiquius quam quod habetur P. Xod. 16. post eorum Rxicum
ex AOyPrO, postque cempis illud quo dicieur eis imposuisse statutum e ordinationem in
Marab. Duodnam aurem fuerie illud starurum, nelcimus. Scriptores fudaei (Talcem eorum
aliqui) existimare videntur, hoc Fuisse stacurum de Sabbato; vel hoc Talcem tuilse ejusden
Parrem aliquam. Pierique porelb ue tum torre Facta tuerit Renoratio Legis de Sabbato, quod
eunc abierat in detuecudinem. Nec quidem ridetur reritimile, quod eorum in AgPIO
Fxactores voluerint permitrere ut orioli ellene, operis nesligentes, Septimo quoque dic.
Nec quidem (in Lsistoria Sacra auE PrOtana,) ulla video reltisia, quod Ciens ulla, Praeter
ip(os Judaos, (per mulca secula post id rempus de quo jam axirur,) cempus per SeptImANAS
mensurarerint; nedum Sabbacum obserrarerint.
Scio quidem non paucos Fruditos, eosque Pios Viros, id sedulo cgilte, ut liquid possent
deprehendere quod huc spectare videatur, id aride capiarent. Nec mihi FOret inGratum S
posset id liquido constare. Sed nihil hactenus vidi, quo id miti cerro constet.
Contului Clementem Alexandrinum, quae que habet ille in Stromarum libro quinto; qui
quanum seio) omnium diligeneislime serutacus est Fchnicorum seripta in hunc Hinem. Our
hoc sibi in eo opere propolicum habuit, uc ostenderet, Scriptores Echinicos Philolophix liae
masnam parcem hautisse ab ea quam vocat Philosophiam Barbarorum, quo nomine defignat
Frudirionem Flebraorum; (nam Craci, praecer sciplos, vocabane alios omnes Barbaros:
acque, inter alia, nocac numerum Septenarium etiam ab Rchnicis cum aliquali venerarione
memoratum: quod accidisse putat propter hunc numerum a Sacris Scripioribus Cepe me
moratum; et speciarim proprex corum sabbatum, tempusque per Septimanas diltributum.
Sed nullarenus innuic existimalte se, quod sic tempus tuum diltribuerine Pchnici, aut Sab.
batum obserrarerine; (quod certe dicturus forer liid sciverie;) id cancum hinc in finuanS,
Ouod Frudicionis fudaica non tuerine ignari, sed inde haulerine Luorum multa.
Id quod inde mihi spem maximam Fecerit, (quodque a pluribus hane in rem allegatum
viderim,) est illud Fesiodi, noi edoum icer nune (Sextimusque dies Sacer.) Cum vero
esiodi locum consulerem, qui est in opere cui citulus esya ny nupat, (in cujus Dolleriori
Parce de Diebus asicur;) Nihil quicquan occurrit inibi de Septimanis, Peu Dierum Llebdo-
madibus, aut Diebus Septimana; Led de Trieinta Mensis diebus: Nempe, quinam dierum
Mensis, sinc dies Fausti; quinam Infausti, leu Tuauspicati; e, quibus rebus, tales linE.
Sic utique orditur;
Ha d en Siod cqua u nara Nopar
TEPeSEVEV Suuorcom rennada pnros aelslu
Fs 7 Exontvam nd apuaniur datcane.
Dies qui ex Jove sunt observans, secundum decorum, praecipe servis: Tricesimam Mensis
(nempe exeuntis, quae ee ineuncis prima est, Ern ni vea) optimam esse operibus inspiciendis,
 demensis dividendis. Kr (post aliquor verticulos)
TIpcorOV Evn TerpaS T2 H Ebdon Ecer uap
Tu Id ATbAaVa XpVooBB. Veirato ANrio.
Principio; prima, quarta, septima sacra dies, hac enim Apollinem, qui ensem habet aureum
peperit Larona. Er videatur Diem Septimum Fuille Diem Solis. (Nam, spollo ensem Ba-
bens aureum, idem est qui alio nomine Sol dicitur.) Sed est, dies Mensis Septimus, non
Septimus Febdomadis: (Nam Febdomadum ibi nulla mentio.) Endeque procedir ad Men-
sis diem, Octavum, e Nonum; indeque ad Ondecimum, Duodecimum, Decimum terrium:
ee seguentes aliquor Mensis dies; ostendens, quinam censeantur dies Fausti (ee quibus
negotiis) e quinam Infausti. Ve nihit hinc conctudi Dostic de Febdomactis die Seprimo
aut de obserracis dierum FLebaomadibus, temporilque per Psebdomadas distriburione.
Ouidquod Fsesiodus ipse, quamris sit unus ex anciquistimis quos habemus Seriproribus
Extuicis, clt tamen mulio potterior ea atace de qua jam agitur; ue qui vixiste puratur cir-
citer J2xia tempora, septingentis saltem annis post IIraetis ex A. Pypio exitum.
Sed e Cilemens Aexandrinus, cum numeri sepienarii mencionem tacis, non ultam tujus
OxFAMI

## Folio 344 — 867984570:1102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiam.
ortam venerationem innuit, quali ab antiqua aliqua Fraditione (sire ab Adamo, sive:
Noacho;) Led a communicaris Fudaeorum libris, aetare post seguenre, multa polt secula
Ceriptis.
Neque aliud quicquam reverio, in eis quae cirat Clemens Plexandrinus, quod ad hanc
rem lic masis appolitum, quam est illud Fescodi. Cuin sicubi reverister ille quiequam,
inter scriptores Lichnieos, de iplorum distributione temporis per Llebdomadas; non du
bium elt quin illud memoralter ue ab Flebraeorum doctrina deriratum; quam ille rem tunc
inreltisare latagebat: Cumque ipse nil cale Lusgeril; pucandum cAnéc eale quid ab c0
repertum este.
Ex quidem Macrobius, hujusmodi rerum dilisenristimus invellientor; eum de Annis.
Menlibus, Diebus, Festis, Dierum discriminibus, Caltis, netaltis, incercilis, Calendis, No-
nis, Idibus, Nundinis, aliisque sedulus inguirie (in Sacurnaliorum libro primo, per plura
Capita;) de Hebdomadibus (seu Temporis per dierum Flebdomadas distributione) nil habet
(nedum de dierum hebdlomadis Nominibus;) Quod nullatenus omicturus fuislet, li calis
tuerit apud Vereres Romanos temporis diltriburo. De Nundinis quidem, hoc est Noren-
dinis, (Nono quoque die continue recurrentibus) asit; sed, de Febdomadibus, altum est L
lentium.
Nec usquam reperio quicquam de hujusmodi Flebelomadibus ab ulla Cieme (’ante Ctiri
stianismi tempora) obterratis, nisi a solis sucaeis; sed neque ab illis, nili POsL exITIm ex
AByPTO.
Non nesem quidem quin polterioribus Fchnieis (puta Luviano, Juvenat, aliisque,) nota
tuerinc Judaeorum Sabbata, et risui expolica, (recusitaque Sabbata pallent;) led ab ipsis
Fuiste oblervata, aur ipsos tua rempora per hebdlomadas diltribuiste, non elt quod existi
memuS.
Ec quidem Si demus; d Patriarehis ipsis, (in quorum familiis polt orbem conditum per
severarerie veri Dei culcus,) Fueric olim aliquando Sabbarum aliquod per aliquot secula
oblerracum, (de quo tamen non constat;) hioc cA, P est Sex laboris ordinarii aies, Septi-
mus Requieri Sacrae datus; dubicari ramen postie, an fuerir ille, temper d ubique, iplissi-
mus ille Seprimus in continua serie ab Orbe primum condiro recurrens; nulla unquam vel
omistione vel ciptione Habita jam inde ad hunc diem.
Cumque (graltante alibi impierare) rerus veri Dei culcus aliquando ad unam aliguam
Familiam reclactus fuerit; (quod Noachi tempore concisille cerrum elt, nelcio an e alias
aliguories;) lineque in piis familiis non raro neslectus nimii: Requis spondere pottit nun-
quam iltepne neslectum Sabbatii
Circumcisionem incerruptam Fuisse constar, in Deserco, per annos quadraginta, ToM. 5. 5.
FL Feltum P aschatis magna ex parce neglectum, a diebus samuelis ad Josium ulque, 2 Chron
35. 18. Salcem a diebus Salomonis ad Flezekiam ulque, 2 ChrOn. 30. 26. Ft Fectum Taber-
naculorum, a Fostuae temporibus ad Nehemiam, Netr. 8. 27. Cunique haec ita Fuerine nes
lecta dum liberi eranc; quanco magis pucemus negligi pocuisle sabbacum, si non alias, in
Aorpriaca Calcem Serricure . Duin e hie Scripror, Inquis. P. 63. neglectum fuisse dicit
Sabbacum, cum ante, tum sub capiivitate Babylonica, loneo tempore, factumque diem Merca
tus, ut erant dies alii; (Dariter ac Templum tuilte factum locum mercimonii, nocat Chri
Ctus, Mach. 2F. F2, 53, F0h. 2. 14, 70.)
Duodli aliquandotuerir, quocunque calu, interrupra Sabbalt DBlerrALO, Ita uC aier IM
celleric oblirio, (quod nunquam tuiste factum, constare non pocelt;) non posset (absque
Miraculo, aut nora Rerelatione) post restitui, quancum ad iptrtimum diem qui Seprimus
Foret in hebdomadum conrinua circularione ab Orbe primum condito. Poster quidem lc.
Cum Pasehatis auc Tabernaculorum, polt multorum annorum incerruprionem, reltitui:
ope Solis et Lunae, quibus Anni Menlisque iniria lacis decerminantur; sed non item initia
Flebdomadum; praeserrim ca xerace qua Solis Lunaeque mocus minus Puerint accurate cogni
ei nec haberentur Lphemerides quales nunc habentur; ec ne quidem Scribendimos (quan
cum Scimus) erac antiguior Mose; nec sublidio else possent vicina gences (quae non per Sepri-
manas distribuebant tempora, quod nunc Fc,) Siquando justi dici tuerit oblirio. Adeoque.
quo casu hoc contigerit, necesse eA ut, deinceps, vel nullum Foret obserrandum Sabbatum,
(quod quarto prxecepto non consruit,) vel à novo principio, Peu Lpocha, Sumenda foret
Hebdomadum circulario. Quod tuisle factum videtur Pxod. 26. Cadente Manna.
Oux non ideo dicta sunt omnia, quod elerare relim auchoritatem quarti praeceptis aui
primarix sabbaci insticucionis, que oblisationis de Sabbaro a nobis observando, (cui esc
non minus fareo, quam Scripior hic, qui de fudaorum die Seprimo tam elt Tolicicus:
Sec ur ostendam quam ommno nulla Possit ette cerudo (ee rix conjectura quidem) quis
primus sic, aur quis septimus dies, in concinua circulatione Flebdomadum ab Orbe primum
condito ad hune ipsum diem; quo cardine versatur tora Scriptoris hujus controverlia de
recepro die jam mutando. Adeoque non pucarerim, Duarri Pracepcivim in eo licam este.
uc iptistimus dies septimus d prima crearione continue recurrens obsexvetur (quem cgo
coenuu impollibilem existimo;) sed porius, uc, post Sex dies laboris ordinarii, luccedat
Seprimus

## Folio 345 — 867984570:1103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
C a D. 4.
Desensio Sabbari Christiam.
Sextimus Sacrx Requietis; idque in comtinua circulatione. EL propterea nollem (quoc
dixi) eonomine, curbare pacem ec receptam consuecudinem ictius (ubi cgo rixerim) Ec.
cletia. Oua de re jam ante dicta Cunc nonnulla, et polt dicenda plura.
Duaestio disentienda, est Dimembris; De Die Dominico, De Sabbato Tudaico. De Die
Dominico observando, nullum videtur fuisse dubium, tempore apostolorum. De Sabbato
Fudaico, ea moderatio adhibenda quae de Crremmeisione e Ritibus Mosaieis. Diversa ra-
tio Judaeorum e Centium hac in re.
F. D, mistis hisce Velicationibus, axprediamur id quod diseuriendum proponir hie Seri
DDCOT. Obi duplex occurrit Ouxlitum; (quamris ille pro simplici habeat:)
Primo, an nobis sufticiens suppetat auchorameneum, pro Die Dominico, Ceu Lsebelomadis
die Primo obserrandO; DrOUL apud SuCNOS LUM TENIPOHS, auE apud nosnune dierum, nu-
merantur dies.
Secundo, An teneamur etiammum, Judaicum Sabbarum, seu Diem Seprimum, ilem ob.
Serrare.
Forum primum, nullatenus fuiste controvertum credo, temporibus Apostolorum; Pec
univerlaliter admiltum d Christianis omnibus. Ouippe cum admistum Fuerie, ADostoloS a
Christo anthoritatem accepisse, de consticuenda es ordinanda Lcctelia Christiana: qone
ab eo cdoctos (per illos quadrasinca dies, quibus, post Relurrectionem ejus, cum illis
manseric,) quomodo id tactum vellet: Nulla ridetur ratio, cur, de oblervando Die Domi
nico magis laelitarent, quam de incroducendo Baprismo, et Caena Dominica, ee insticuendis
Presbrteris, Diaconis, Fpiscopis, aliitre in Pcelelia Officiariis, 101oque cultu Christiano.
Adeoque nullam hac de re Concrovertiam auc Disputacionem ortam ridemus, sed silenti ia-
citaque praxi contormes Christianos, ut in illis alteris arcieulis. Si dubitet hic SCriptOE,
An Sabbasi nomine dignandus sit hic dies; haec mera est Logomachia. Permittam cgo,
modo id nominis ei minus placeat, uE VOcetuF Dies Dominicus. FgO quidem Sabbatum else
non dubito, Tub inenieu Quarti Praecepti, (urpote Sacra Requieri destinacum polt Sex dies
laboris ordinarii.) Iplumque hunc Seripiorem rideo aliquories, Sabbati nomen indulgere
(pracer diem Septimum) aliis diebus, quam qui in Saeris Literis sic vocantur.
De altero Oualito; eodem plane staturem fuisse judico, quo fuerit de Circumcisione; de
Judaeorum Paschate, aliisque illorum Festis; de Purificarionis Ricibus; atque d Cibis AbSti-
nentia; aliisque rebus, de quibus asit Lex Caremonialis sudaeorum. Ouorum quidem cenaces
erant, qui de lese Molaica fuerine Zelorx. Ouique se obstrictos pucaverine, una cum
Baptismo, Circumcisionem retinere, (Circumeisos pariter _ Baptizatos else;) non dubium
est quin, cum Dic Dominieo, putarerine etiam Sabbatum fudaicum oblerrandum else.
Hlunc ucique cum fuilse Scarum Quaestionis arbitror; quem et nune renoratum ire ridetur
hic SCripEor.
De hac posteriori Ouactione; suadet Apostolus, munam strcineur et moderationem ob.
serrandam; ut quilque sic lua sensa sequatur, ut non lic incerim de alus iniquus centor;
ulque dum, per tempus ee ocium, de Liberrace Chriltiana plenius edocti forent. Neque hoc
tancum Judaeis indulset aliis, ut riuum suorum obserrances essent; sed et ipse (ne scandalo
csset) quadantenus oblerrat; ut res licitas, non ut necessarias.
Tudaeis, inquam, hoc induloet; upote quibus haec olm Lex Fuerat. Sed non ilem C en-
sitibus; quibus norum hoc induci Jusum non paritur, cui ne olim lubjusari Luerane.
Ouam quidem diseriminacionem (ciencilium a Judais) oxpido nocandam, à me alibi di
ctum est.

## Folio 346 — 867984570:1104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
P. V.
De Die Dominico celebrando, justa nobis suppetit Aurhoritas. Fprescum Mandatum.
Sacris literis memoratum, non est Necessarium. Nullum tale de Primo Sabbato, Gen. 2.
Lec, aetate prima, de Sacrificiis: Aur de rebus Oleo conseerandis: Teneve ad sufsitum ab
Allari sumendo: Aut de animatibus mundis ex immundis: De faeminis ad Sacram cae-
nam admirtendis: Pt Infantibus baptizandis. Nec mandata Christi Mpostolis facta de
instituenda Fectesia Christiana.
E duobus hilee Ouxesicis separarim dicturus sum. FL primo quidem; Ouod Sufficiens
nobis suppetit fundamentum, pro Die Dominieo celebrando.
Ouod in concrarium lusserie hie Scriptor poriltimum, hoc est; Ouod non habetur P. V -
pressum aliquod Mandatum, in Sacris Scripcuris conscriptum, de Die Dominico observando-
Cui cgo haec duo repono. X. Ouod non est necellarium, ut habeatur Lxpressum Manda-
rum sic conseriptum: Susticit s alias innoceleatu id Deum voluitte. 2. Ouod alias suppetit
competens Tudicium Divina Voluntatis hac in re.
DePriori: Objicicur, Quod non, in Scripturis, diserte dicitur, Apostolos transtulisse Sab-
verum, de die Septimo in diem Primum: Nec exltac, in Scripturis, Lvpressum Mancatum
trac de re.
Sed id non est de quo jam agitur. Ouixpe hoc Complenum ette Ouasitum jam diximus;
cujus nos membra separatim inguirimus. Oui utrumque diem putantur aliquandiu obser-
valle; non putandi lune existimalle. (saltem non acrirer contendisse,) Transtatum fuiste
Sabbatum de die in diem; sed Palrem, observandum esse diem Primum; quicquid lic de
Septimo; quod est Ouxsiri membrum alterum.
Ouodnon in Scripturis, diserte dicitur, Apostolos transtulisse Sabbatum, de die Septimo
in aiem Primum, (ue aitiIle;) ommino verum elt. Sed nec diserte dicitur, (in Scriptu-
ris,) diem Dominicum non esle Diem Seprimum. F80 quidem me Fateor existimare, no-
strum diem Dominicum, alium esse diem d fudaeorum Sabbato, die suo Septimo; Nempe,
quoniam existimo diem vel a Chrilto, vel ab Apostolis luis, (iplo monente,) tuisse mutatum:
(quod Si fecerint, non dubirandum est quin authoritare julta id fecerine; nobilque pariter
Faciendum exic.) Ouodi non fecerint, (egoque errarerim (ic exiltimando;) necdum mu-
cacum esse putarerim. Ntam, post Apoltolorum cempora, primicus mutatum tuisle Sabbatum
non existimo. Nos (quantum scimus) cundem diem pro Sabbato celebramus, quam cele-
braverine illi: Sire lit ille dies Primus, sire Septimus. Adeoque Cremutaverint illi, sive
non mutarerine, nos urcunque in curo sumus, dummodo cundem cum illis diem celebra-
muS. Nec potelt quisquam certo dicere, num Primus sir au Septimus; nili quatenus com-
muni traditione centetur, Fcelehiam Christianam idem continue celebrare roluille Sabba-
cum, quod obserrarerine Apoltolis cotaque (eorum rempore) Fcctetia Christiana. Ouippe
communi traditione nicitur ucrumque.
Cnin de mulia poltune, ex Sacris Scripeuris, recte concludi; quae non inibi aiserte dicun-
cur; multaque tuisse Facta, eriam in rebus dirinum culcum spectantibus, quae non, aiserté
dicitur, Cuisse Facta: multaque hominibus fuisse a Deo injuncta, de quibus F xpressum Manda-
tum non extat. Sc expresum mandatum, non Tt semper necelsarium.
Nusquam diserte dicirur, in Sacris Literis, quod (post Primum Sabbatum, a Deo ob
Tervacum, Gen. 2. 2.) aliud fuerit Sabbatum d quoquam hominum obserracum ante illud
FXod. 16. (Ouod non nili polt Bis mille es Guinsentos annos contigic.) Vule tamen hic
Auchor (ee aeriter contendit) uc puremus, Sabbacum fuisle (per torum id cemporis) continue
observatum, ee quidem imperatum; quamris nec id aiserte dicitur, nec tale exstat expres-
sum mandarum. Sed illi susticit levis insinuatio, auc etiam praesumprio, dum 2 nobis po.
ltulac Fxpressum Mandatum.
Dicitue quidem Deus, quievisse die Sepimo ab omni opere suo quod fecerat, (noc ett, d
creando celtasse;) sed non dicitur, quod, ab opere suo, quievit Lomo; nec, quodei injun
Etum erat ut quicleerer. Dicitur Deus, benedixisse diei septimo, eumque sanctisicasse; (que
hisce rocibus intinuetur, non dispuco; nec velim carum vim extenvare;) led non dict
tur FIomo, vel benedixisse vel sanctisicasse, neque quod ei injunctum erat id Facere. Diet
tur Deus, illo die Septimo ab opere sub quabgs. Led non dicitur, repesiisse diei Sextime
Luretem, magis quam repetiisSE Sex dICTUM SPera. FF quidem, Si LLomo diem illum Sepri.
um ne Sdcrum celebrarerit; non camel cCLLI se, diem quemque Seprimum, concinue
Tecurremem, obserrasse; nedum oblerrandum eum esse ad tinem ulque mundi; et quidem
cum ipsum diem (in continua hebdomadtum cHculatione) non alium quemvis; quodque
inchoandus sir ille dies (in perpetuum) eo ipso labencis diei tempore, quo creditur Deus suum
Opus inchoatse (quod concendic hic Seriptor, aur eo momento quo in Paradiso celsarerit Deus
mum
leli
de

## Folio 347 — 867984570:1105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C aP. 5.
Desensio Sabbati Christiam.
ab overe Tuo, (quamris eo momento, alicubi cerrarum, agebatur quotacunque hora dici
Ec quidem si relic ille nos putare (gnoniam ille Lic Durat) haec omnia (falrem implicite
ibidem contineri; hoc tamen lonse abest ab xpresso Mandato, (quod Flumanum genus
omne, per omnia deinceps tempora, reneatur, celebrare quemque diem Septimum, in qua
que dierum hebdomade concinve recurrentem, a primo crearionis momento numeranda.
Flaec autem omnia (secundum illum) ostendenda torent expresse mandata; aut conceden-
dum erie, aliquid minus quam exprestum mandatum, sutticere posse justiticandie noltra
diei Primi celebrationi; Derque roluntaci signiticandae.
Cerrum est; quod Cultus Dei per Sacrisicia, jam inde a Mundi primordiis inolevit, ((al
tem a diebus Caini et Abelis:) eaque Deo Fuiste accepta et approbata, (faldem Abelis iltud:
Sed nullum exstat (illis antiguius) expressum mandatum, in Scripturis conseriprum, quo
eale quid imperatum est. Nec tamen puro, Scripcorem hunc exiltimare, hanc Fuille puram
Dutam Edodenoncio Sponte (usceptam, absque ulla vel insticutione vel intimvatione divina
voluntatis; sed id pocius intinuacum fuille colligendum, (quod approbatum rideamus,
quamris id non lic diserre dictum.
Idem dicendum de Statua, altuto Oleo, a Jacobo consecrata, Gen. 28. 18. Ouamvis, de Re.
bus vel Personis Oleo consecrandis, nullum extat (anTE Ca tem POTA) manctarum, i SacrIS
Liceris conferiptum.
Pucandum item est, mandatum aliquod exsticiste, (aur quod mandati inttar ettet,) quod
Tenis ab Ultari sumendus erat, ad Sufticum adolendum; (eo quod Nadab _ Mbibu plecte
TENEUT, PrOpter oblatum alienum ienem; ) nec camen diserre dicitur, cale prius exlicille
mandatum.
Eracicem, jam ance Dilurium, Animalium undorum e Emmundorum discrimen:
Gen. 7. 2. Gen. 8. 20. Fic quidem à Deo approbatum; (quod ex co liguet, quod ex illis Sep.
rena, ex his Binan in Aream miserit.) Ei purandum est, Auchore Deo, id tactum csle dileri
men. Nullum camen (quod Seio) praecedens Mandatum extac de hoc aiserimine taci
endo.
Nec dubium est quin Apostoli fuerine, d Chrilto, Sufticience porestace munici, de monicis
cdoeti, de constiruenda Lccletia Christiana, eaque ordinanda, (dum ipsis mandata dedit
de rebus adreenum Dei spectantibus, ACL. T. 2, 3.) Onamris ea mandata non line in Sacris
Fiteris conseripta. Nultum exltat ad eosMandatum Christi, de consticuendis septem Diu
conis, Act. 6. Aut de Ordinandis Presbyteris in sinentis Koclesiis, ACt. L4. 23. AuE de man-
datis Timoiheo dandis; de ordinandis Rpiscoxis e Diaconis, in Lphesina L celelia, L Pim.
. Similibusque Tito datis, de ordinandis (in Creta) Presbrteris, pro quaque civitate
Yit. L. Sed, cum hac ab illis facta Fuerinc, praelumendum est, eos hac porestate instructos
elle; nisi relimus sccleliae Chriltianae totam Oeconomiam convellere. Ht Speciatim, de ob.
Terrando die Dominico; cum conster eum tuisse obterratum, (uc Post ostendetur,) non du-
bium est, quin ad id fuerine Cufficiente auchoritate instructi.
Nullum clt. (quod Sciam) peculiare Mandarum, de Baptizandis Infancibus, neque eriam
aiserse dicitur, Intantes tum tuisse Bapcizacos. Non autem hinc concluturum credo hunc
Scriptorem, Intances aut non Fuisse Bapcizatos, aut non debuisle Bapcizari.
Neque ullum exstat mandatum speciale, de Faeminis ad Sacram Caenam admithendis; nec
eas lic admiltas furille aiserte divitur, (non magis quam ad Circumcitionem olim:) Nemini
tamen dubium elte credo quin recte admittantur; hoc non obstance silencio.
Norimus ucique Infantes, ue Reclesiae Dei membra reputari, ante advencum Chrilti
(eoque nomine circumcilos ec Taederatos, Gen. 27. 7, 9, 10. DCUL. 29, 20, FP, T2.) nec putan-
dum est, voluisse Chriltum eos inde ejectum irc; corumque Torrem iplius advencu deterio-
rem lacere, quam ante fuerit; Sed pocius eorum ampliatum ire pririlesia. Atque IntanCES.
uc cales, complecticur Christus, Mar. 20. 23, 24, 26. Unde collisitur, coldem nunc, per
Baptisimum, iniciandos esse in Fecleliam Cbristianam, ut ante Fuerane, per Circumcisionem,
in Eccleliam fudaicam. Cumque inteeras Pamilias bapcizatas lesimus aliquories, (nulla
mentione facta de Intantibus exclusIs,) merito censeamus, in tamiliarum carum laltem ali
quibus, tuitse Intantes, eosque cum reliquis Baptiratos. Ouippe hoc ridetur vero limilius
quam non tuisse. Nobisque, in calibus casibus, taciendum elt, prout merico judicemus fu
isse tactum.
Cumque eadem videatur ratio, de admirtendis Faeminis, pariter ac Maribus, ad Sacram
Caenam, (UE ante Fuerane admilsa ad Feltum Paschatis, nihilque occurrat in Sacris Li-
teris cur censeamus tuisse exelusas: merito de has admictimus, (ut quod rideatur volun
tati Dirinae masisconsonum, secundum ca qua nobis hac in re innorescunt;) quamris in
Sacris SCriptuIS neque habemus Pvpressum Mondatum; neque id tactum Fuilse diserte di
citur.
Parijure; non concludendum erit, Christum; ejusre Apoltolos, non tranctulisse Sabba-
cum de die seprimo in diem Primum, (faltem, non insticuisse diem Dominicum,) eo quod
non extet Frpressum Mandarum, neque id diserre dicatur; S aliunde merito judicemus,
id tuilte factum: Saltem, li merico puremus maxis ese verilimile, quod lactum tueric, quam
quod

## Folio 348 — 867984570:1106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
pros udo Cscutat.
quod non tuerit. Sulticiar nobis, si quomodocunque nobis innoceleat Dei VolunLaS, Live
expresso mandato id tac, sire alias intinuanao. Neque enim masis tenetur Deus, ul, quo 
reltatam Faceret iuS aurhoriatem. Mal. 16. L, 27 354
relimus modo, id signiticer, quam ut Pharilaeis indulseret Chriltus, uc, quo ipli rellent signo,
F
V
Aiunde supperit sufficiens auctoramentum. Resurrectio Christi, memoratu diena. Cbri.
si Pravis, e Apostolorum, e Fcclesia Primitiva. FNemplum Primum, ipso Resurre
ctionis die. Objectis respendetur.
AM vero (quod secundo loco susceximus oltendendum) mulca sunt unde judicemus,
ab ipso Chrilto, suisque Apoltolis, insticurum tuiste Diei Dominici obserrationem:
(Ouicquid sit de die Seprimo; de quo postea considerandum exit.)
Resurrectio Cbristi, nobis perhibetur, ut id quo completur opus incegrum Redemptionis
noltrae. ROm. 8. 34. Christus qui Morruus, imo porius qui est à Morruis Suscitatus. F. C
ROm. 4. 25. Morii traditus est propter Peccata nostram  Suscitatus propier fustisicationem
nostram. Aigue ad cundem sensum alibi. Ouod quidem est Beneficium, Memoratu dienum.
adeoque non inconsruum ut solenni Commemoratione celebremus; Taltem (, ab iptius
Christi ejutre Apostolorum praxi, OcCurrat quicquam, quod huse laveat. Ouippe cum magna
pars Constitutionis Christianae, nitatur Apostolorum praxi, Scclesiaeque Primilivae (dum ipH
vixerine) ee concinue sequentis. Flujulque Diei oblerraci, multa nobis supperant Lxempla.
Exemplum primum esto illud Christi; qui ipso Resurrectionis die, lebdomadis die Pri-
mo, seu Frimo aie post (Fudaeorum) Sabbatum, apparuic primum Piis Mulieribus, iptum
ad Sepulerum quaerentibus; Pilque Declaravit Resurrectionem Tuam, Marc. 16. LuC. 24-
Toh. 20. (hoc elt, Praedicavit iplis novam Doctrinam, cujus non ante tuerane laris gnarae;)
Fustirque, ut eam Discipulis suis indicarent. Ouod cum ipta Ctarim Fecitlent; Petrus 
Johannes (a reliquis) Sepulerum protinus adierunt, etrem ita esse compererunt, caceri
que renunciarunt. Ouodproeul omni dubio serias iplis piasque induxit CogitatIOnCS, CX-
spectancibus, quis foret hujus rei exicus, ec quo renderet.
Deinde se locium dedit duobus discipulis, smaunta proticiscentibus, Luc. 24. (num
duobus ex ipsis duodecim, non liquet; nec mulcum retere, an tuerint necne;) quos inve-
nit piis sermonibus occupatos. FTis Praedicavit (ex Mose e Prophetis omnibus) de Morte
sua e Resurrectione doctrinam, ver. 25, 26, 27. Faponens ipsis, in omnibus Scripturis, res
ad ipsum spectantes, ver. 27. (Quam ego Praedicationem elte judico.) Adaperiens
ipsis Scripturas, ver. 32. Cum ipsis aliquandiu simanuse manlir. Celebrarit cum ipsis
Ccenam Dominicam, (prima Fortan rice post ejus insticutionem.) Sic utique dicitur, ver. 20.
Eit facium est cum accubuisset cumeis; cum panem sumpsisset, benedixit; e cum frecis
set, tradidir eis; e ver. 35. innoruit ipsis fractione panis: (quo nomine tunc solebat L
charistiae celebracio intinuari.) Oux omnia sune Evercitia Sabbatica, quamris id ipsi
forte cum non animadrerterint. Acque si Scripcor hic oMendille pocter tale quid per primos
illos annos (post primum Dei Sabbatum) bis mille ee quingentos, Falcem lemel fuille prae-
Sticum, aie Septimo; Foret illud uberius cestimonium, de Sabbato diei Septimi tunc obser-
vari solito, quam ea omnia quae ad hoc probandum inducit iIle. Hujusque Praedicationis
hic estectus erat, ue adaperti fuerint eorum oculi, aiverintque alter ad alterum; Nonne cor
nostrum ardebat in nobis dum lequeretur nobis in via e adaperiret nobis Scripturas: Ver.
3L, 32. Fit sureentes (eadem hora) reversi sint FTierosolymam: ipsis que Ondecim (ibidem
conereeatis expoluerint quae cesta erant in via, e quomodo ipsis aenieus fuerit in Fractione
panis. Mlague cc sacta Luste Derelceneur.
Suegerit ille, Tcer hoc, ab Fierosolyma, Fmaunta, (Radiorum circiter Sexaginta, mil-
Jiarium nostracium tore OEto,) cundo e redeundo, itinere Sabbatieo plus ese: EF quidem
faceor id esse, (nili ursenre aliqua occatione,) si cum novissent hoc else Sabbatum, cum iter
illua susceperint: Sed id illi cum nelciebane; neque erat, ea occatione, violatio sabbatio
Si dicac, Christum id novisse (ueuc ipsi nescirerine) si cum fueric Sabbacum: Floc icider
verum est. Acego puraverim, Christum eo quo cunc tuerir Ptaru (Dost Resurrectionen
Dolse, absque Labore, iter lacere: adeoque ab(que Violatione Sabbati. Aut etiam, SI L abo.
riolum elset; ait iple Mat. X2. 5. Sacerdotes in templo Sabbatum profanare, sed inculpabiles
esse: hoc est, tancum laboris sustinene, occidendo, praeparando, et olterendo Sacritieia,
quancum aliis alibi FOret protanatio Sabbalt; (Puca Lanio alicui in artC (uA OCCUBaTO;
sed non item Sacerdoribus, quoniam corum Cl Achsas Labor. Neque dixerit hic Au-
ThOT, ConciONatOreM, Praedicando, (quamvis hie Labor Lit,) violare Sabbatum. Palisque
fuit hic Christi Labor (s Labor fuerit) Praedicando: F.L quidem, sire Stando, Sire Se-
dendo, hrc Ambulando, praedicareric; perinde est.

## Folio 349 — 867984570:1107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
AL inquie, Non scripium est, ambulaste Chrictum absque labore. Recte quidem; Sed nec
scripium est, fuisse uboriosum. Sed sive fuerie, Sivenon fuerie, res eodem redit, dum
Fuerit PraeciCanaO OCCUPAEUS. AF es0 porius pucarerim, Chrictum, Post Relurrectionem
Tuam, non ese Corporea Lassitudini obnoxium.
Ac inquit, non culpavit Christus Discipulos holee sic itinerantes. Recte quidem, quatenus
nos scimus; (sed neque scriptum est quod eos ipse non culparerit.) Nec video cur cul
pandi forent. Nelciebant urique, cum iter susceperine, vel cunc else Sabbatum, rel quid
torre facturus torer Christus anrequam dies ille delineret. Orcunque, sic Crant toto itinere
occupati, ur non dedeceret Sabbatum. FF quam leres hae sint Objectiuncula, nemo non vi-
det. Sed procedamus.
Cum Flierosolymam renerune illi, Discipulis (ibidem concreeatis) renunciarunt quae acci.
derant.
Ac inquic; Cum hoc nescirerine Discipuli, Fierosolrmae congresati; non putandi sune,
Sabbatico incuiru, sic convenisse, sed Catu porius, seu Dirina Proridencia iplis ignoca; non
eo animo uc Sabbarum celebrarent.
Concedo quidem Providensialem este polle, (aue etiam fuiste,) hunc eorum conventum (quod
malim dicere quam Casualem:) Lieur erat ille alier occurtus Christi duobus irinerancibus.
Sed tieri omnino porelt, ue (Dirina Providentia sc ordinante ue conrenirent,) plus ipsis
innocesceret, antequam discederent (licue illis alteris) quam cum primum conrenerine. Chri
Ausque qui Scirerir quid ipse facturus erac, sic sua Proridentia ordinarerie, ut ica Forent
consresari, ob tinem libi norum, quamvis jenocum iplis. Nec inde sequicur, eos non fu.
ille cum temporis schieiose occuxatos, ut Sabbacum deceret.
Ac inguic, Nescimus (quia non est Soriprum) quomodo fuerint occuxati, nisi Wuetu e
Retibus, Mar. 26. 20. FCo quidem; sed nec scit ille, quomodo CUCNIE OCCUPaCIS AdaM,
roco illo die Septimo a prima Creatione. Nam neque hoc magis Scriptum
Franigne Luctus ( Fletus, in ea qua crane Luctuosa condirione, Pacis opporumi, nec diei
Facro inconsrui. Et quidni puremus, Zuctui ee Pletibus, ipsos conjunxille Preces in DC-
um: quodque fuerint Pobrie Solliciri quid facto opus esser hac occatione; deque ea serias
ivirerint Consultationes. Cumque jam primo mane acceperine, a mulicribus de Sepulero
redenncibus, quid ipla nunciarerant de Christo Resuscitato; idque à P etro & Johanne Con-
Firmacum; feriis lalcem negoriis occupatos elle purandum elt; exspectantes quid a Deo Chri
Itore libi porro injunserecur faciendum. Cerrenon soit ille (neque scriptum cMt) vel rebus
luaieris, vel servili aliquo nesorio, tuisse occupatos; aut ad cale quidprum fuilte consresatos.
Partem diei rebusrelieiosis impensam else, cercum elt; nec quiequam paret in concrarium,
quin ee reliquum diei sic fuerir. Sugserit ille, Rep. P. 33. quod, (eum dicitur P auts, in
Synasoea praedicasse:) Supponendum est, hanc ejus in Synaeoea praedicationem, includere,
ipsus reliciosam observationem totius Sabbati; (quamvis id non Seriprum (C:) Possumulque
Nos pariter Supponere, Discipulos hos fuisse pie occupatos toto die.
Ac inquir apparuit ipsis undecim Sedentibus Seu Discumbentibus (Duta ad victum)
MarC. 16, 24. FILO. AL vero, num purae hic, non licere, die Sacro, Comedere aue violatum
esse Sabbacum, siquid Cemederint. Nec tamen certum est, quum iplis apparuerit aranciuios,
considentibus, quod tuerine ad victum contidences; torre consederant consulentes, consilium
ineuntes, aut disceptantes (prour habetur Luc. 24. 38.) Sed quicquid sic, nihil hie Comparet
quod indecorum toret, li vel maxime novissent tunc else Sabbatum, leu diem Sacrum.
Ouin despicismus quid porro factum sie hoc convencu, cum iplis le alsociarit Chriltus.
Cum illi Duo exteris nunciaverane quid ipsis concisisset; Epsis adhuc loquentibus, setit
ipse fesus in mecio eorum, divitque, Pax Vobis, L.uC. 24. 36. Tolennem iplis imperciens
benedictionem; divit que ipsis, duid turbati estis. quid disceptatis ? ver. 38. (non, quid
Comeditis:) e mox interrosavii, numquid habuerint edulii: Ver. 4T. (quod non interrO-
sallet, si jam ellent Comedentes.) Fxprobravit eis eorum incredulitatem  cordis duritiem
(ut illis alceris, d tardi corde, credendo diffieiles, quod restantibus eum jam suscitatum,
eisque conspectum, non credidissent, MarC. 16. 24. Fidem eorum contirmarii, seu tidem fe.
cir; eandem ipsis doctrinam Pradicans, quam ance praedicarerat Duobus illis; aperuit eorum
mentem ut intelliserent scripturas; Scriptumque esse ostendit, ex Mose, Prophetis  Psal-
mis, Oportere Christum pari, dieque certio suscitari; ipsosque hos sermones essé quos illis ipse
antea toentus fuerat; ejusque nomine prae dicandam resipiscentiam, e remissionem peccatorum
apud omnes centes; quorum ipsi testes forent. FF Promissum Tuum renovaric, de misten-
do Spiritu Sancto. L. 1C. 24. 44, 45, 46, 47, 48, 40. Ostendit eis manus suas; e Contre-
etandas exposint; ue cerri elsene, non spiritum aliquem ipses appariusse, sed eum ipsum;
cum spiritus carnem e osta non habeat, quod ipsum habere conspeverint, ver. 37, 38, 39.
cibumque ipsis spectantibus Comedit, rer. 43. ut nullus superesset scrupulus quin revera Fue.
TIC a morre lulcitacus.
Acque haec omniatuisse facta, non Regat Scripior hicce; neque, haec esse pia munia. Sec,
inquie, Pax vobis est communis salutatio, apud homines frequens.
Recte quidem; Pax Pobis, eum homo homines alloquinir, est Saluratio; hoc ett, Salusis
comprecatio.
Cid P. 6.

## Folio 350 — 867984570:1108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
comprecatio: sed, cum Deas Lequicur, est auchoricacira Benedictio; id ipsum reapie L. hi-
bens, quod homines Comprecantur.
Neque semel hoc aic, sed lecunda vice; Sterit Fesus in medio eorum, dixitque, PaX V-
bis: Tot. 20. F0. Dixitque eis iterum, Pax vobis; Sieul misit me Pater sic eso mitto vos: e
afflavit eis, dixitque, Accipite Spiritum Sanctum; quorum remiseritis peccara, remissa sunt:
e quorum retinueritis, retentâ sunt, ver. 21322, 23. Num haec iiem cs communis saluta
io. Nonquidem, Sed Aurboritativa Missio, leu Ordinatio, ad munus Apoltolatus, e plan-
tandam siceleliam Christianam.
Ouxe quidem omnia, simul sumpra, talia mihi videntur, ut hrane pucaverim diei Falcem
Taeri Celebrationem, li non e Consecrationem. Cum Chriltus ipse, (quem, concendic hic
Seriptor, Benedivisse, de Sanctisicasse, adeoque Instituisse, diem Seprimum, Gen. 2. 2, 3.
hunc diem icidem Primum sanctisicaverit, (Sacra Perassens munia, eaque non pauca,) d Be-
nedixerit. Neque grandius quid produeit ille de Die Seprimo.
Si autem id alicujus momenci videacur, quod, exeunce candem die, haec dicta sint APO.
Aolis: Dicimus, Sieue roto die Seprimo, putandus est Deus, ab opere suo quod fecerat duie-
visse, hoc elt a creando celtaste; sed quora diei hora Benedixerit non conslac; nili Forre
dixerit hie Seriptor exeunce die Praecepisse Deum, ur deinceps qu’ilque dies septimus pro la
cro habeatur; eo quod hoc die cessaverit ab omni opere suo quod secerat: Sic, cum LOcuMI
hunc Sanctisicaveris Christus (primo mane Resursendo, e deinceps Praedicando, primum
Mulieribus, iplique Fortan Simoni Petro, LuC. 24. 34; cum, Duobus Discipulis, Emannia
proticiscentibus, e tandem iplis Ondecim;) exeunte die purandus sic in mandacis dedisse
Discipulis Apostolitre luis, (cum Consrecatis aliisque cum ipsis, L. uC. 24. 33; ec quidem jam
a primo mane concresatis, quando iplis adrenerant Mulieres,) cundem continve recux-
rencem diem Primum, hoc est Dominieum, ut Saerum celebrarene, eo quod hoc aie à mor-
tuis Resurrexerit, e compleverit Redemptionis opus. Ouem poltea celebracum tuisse con-
llac: Lt merito putandum est, id Christo sic jubence factum else; quamris id non expresse
dicitur. Mandarum hoc non esse dilerte memoratum, non est quod miremur; cum nec il
lud aiserte memoratum lie de die Seprimo; Gen. 2. 2, 3. quod tamen mandatum fuisse, prae-
Tumit hic SCriptor.
Duod aic; Non hinc constare, quod sie mutaverit Christus Sabbatum dier Septimt, Gud
_ laepe repetir.) Id non hic agitur (led Dost asetur) quid de Dic Seprimo dicendum ell.
Id jam quaeritur, Numnon hic appareac eridens Rxemplum (a praxi Chrilti Tuorumque
Apostolorum) de obserraco Dic Dominico. Et quidem, quod ille Lubintinvare lacagit.
quod non certo constet, nihil quiequam ordinarii laboris ab Apoltolis eo dic peractum fi-
ilse, (de quo nulla inibi ridetur Cuspicio, c Fuerinc ipli d primo mane, cum aliis, Conore.
sati; cocumque quod de eis dicitur Relisiolum lic;) Hoc, inquam, li torre contisilset, (quod
non est cur Cuspicemur,) non tamen inde culpandi elsent, si nondum sciverint quidt con-
Stituturus Foret Chriltus eo die. Certe nihil apparer, postquam accesserit ad eos Christus, quod
non sit lumme Religiolum. Nec praejudicio id esse Dosset, (si quod fuerit,) cur non de cae-
dero oblerretur, cum id rescirerint.
poltulat diserte obro.
Fstque hoc primum Exemplum, Paris luculentum, obsetral et Bomel. Ll GuIc
dicitur. Sed de Fiominis quieie,  Ie Conjectura luppler hic scriptor, dum à nou
aliquanto clarius quam de die Seprimo habetur, Gen. 2. 2, 3. Obi, Onierisse Deum, diserre
Nemplum secundum, Post Octo dies. Omisso quod interveniebat Sabbato Judaico. Ob.
jectis respondetur. Oetiduum, intellisendum Inclusive. Mos sic numerandi perpetuus ut
Sacris liceris, Plurimis exemplis. ostenditur. Atque sie apud plerasisde eehtes, CnE
an fuerit die Dominico, incertum.
Ecundum Fxemplum contisit, die Dominico proxime sequente; hoc cst, die Primo Sc
 cundx seprimanx. Deum semel quierisse lesimus die Scprimo; Sed Reperiise Requiem
Tuam diei Septimi, non magis legimiis quam quod repetierit Opera sua Sex dierum. Sed D0.
minus nolter Jesus Christus, secunda vice, Die Dominico conveniebar cum Discipulis luis cum
Conpresaris, e Paricer Occuparis. Post octo dies (Teu, octo post diebus) Discipuli rursus intus
erant  Thomas cum illis, (qui, cum prius abtierie, de Christi Relurrectione dubitarit.) Iloc
elt recurrente Octaro die (inclusire Tumpto,) convenerune iterum Discipuli, uc prtus; Foribus
quidem clausis ob metum (ue videtur) fudxorem. Zenique Jesus, e stetit in medio eo-
rum; dixitque ipsis, Pax vobis, Toh. 20. 26. (ommino uc in Convencu praecedente.) Cum-
que dicuncue, rursus, (port octo dies,) conrenisse; rerisimile videatur, quod incra Hoc
Octiduum
Aelis. Considerantur Mat. 26, 2. B APOC. LX. ZI. Tertia comparitio ad mare Tiberiadis;

## Folio 351 — 867984570:1109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
CaP. 7
Desensio Sabbari Christiani.
Octiduum non conrenerint. Saltem, quod Christus interim cum eis non convenerie cer
cum est. Or rideacur iplorum statos conventus, haberi Colitos diebus Dominicis. Hoc se
cundo conrentu, latistaeit Chriltus Zboma, prius dubitanci: mistis scilicer Thoma digieis
in Manuum Chrilti rulneta, Manuque ejus in Chrilti lacus. Quo facto, lic Phomae latis
tactum elt, ut exclamarerie, Dominus meus, e Deus meus. Binis itaque Dominicis, conci
nue sequencibus, (eilque à Relurrectione Primoribus,) Christum eum suis stato conventu
conreniste ridimus. Duor poltea Dominicis sic conrenerint, non constat. Quod pluries cumn
luis conrenerir Christus, durante sua per quadrasinta dies mora in terris, d Relurrectione ad
Ascentionem Cuam in caelos; minime dubitandum est: idque aliquoties contigisse diebus Do-
minicis, non eltimprobabile; sed neque cerrum eAt.
Ouod autem incra illud Octiduum non cum illis conrenerii, Patis patet: Adeoque nOn
in interrenience Judaorum Sabbato diei septimi. Dicitur enim 70b. 2. L. F. Postea verâ raire
(hoc cA, Polt binas eas apparitiones, praecedente capire memoratas,) se rursus exhibuit Ze-
sus discipulis suis, ad mare Tiberiadis. Atque dilerte notatur, ver. 24. Jam terria vice sese
exhibuit fesus discipulis suis postquam suscitatus fuerat ex mortuis. Erso non nili bis an
rea. Nempe, prima rice, in ipso Relurrectionis die; e, secunda vice, polt octo dies
adeoque non in Judaeorum Sabbato interreniente. (. Nec, quantum nobis videtur, ullo de
inceps Sabbato Judaorum.) Sed, eo intermisso, sequente die Dominico. Ouod oppido no-
randum puco. Ouippe si roluilset Christus Sabbatum Judaicum aiei Septimi de Cxtero Con
tinvandum; probabile est quod vellet eo aic cum Discipulis suis conrenisse, diem illum ce
debracurus uc olim: Ouod cum non secerii, sed (eo praetermisso) diem Primum lelege
TIC; ommino putemus id consulco factum else, ut Fixemplo suo (si non ex Mlandato) Sab
bati (de Cxetero) celebrationem transterret in alium diem; quem deinceps la pius celebra
cum legimus.
Hac aurem secunda rice, trabitum fuisse, Christi cum suis, Relisiosum conventum, nOn
neoat hic Sexipior. Sed non admietit, post octo dies, incelligendum etse de dic octavo in
eIuTiVC CUMPIO. Porest, inquit, esse die Nono vel Decimo. Recte quidem; vel Vicesimo
vel Quadrasesimo; quipre omnes hi lunc post dies octo.
Dilpucandum isitur elt, cum hoc adrersario, de singulis apicibus; cui stac animus, (nisi
coacto,) nihit quiequam admittere, (uccunque reritimile,) quod nobis tareat. Agamus
igitur quod agendum est.
Dico isitur, L. Manitestum cst, P. rangelictam hic loci relle certum aliquem designare diem.
Ouortum enim alias dierum octo mentionem Faceret 
2. Ouis ille dies sit quem rule insinuare, judicandum exie ex Forma alibi ulitata in die.
busnumerandis, praeserrim in laeris Literis.
3. Perpecuus numerandi mos ubique est (quantum ego quidem alsequi polsum) inclusire
numerare; hoc est, extremos ambos includendo. Neque id apud Grxcos Lacinolgue
tantum, sed alias item sentes (quas Seio) plerasque omnes; Si Faltem Anglos excipiamus, FX
empla quaedam ex Saeris Literis oltendam; ex quibus de reliquis trat judicium
Math. 27. 62, 63, 64. Postero autem die, post Parasceven, coacti sunt Primarii Sacer do-
tes e Pharisaei ad Pilatum, dicentes, Meminimus planum illum dixisse quum adbue vive
retu a recis npceas, post tres dies suscitabor. Tube icitur muniri sepulerum, Ecos d reirus
iipas, usque in aiem tertium; nequando veniant Discipuli ejus nocte e furentur eum du
cantque poxulo, Suscitatus est ex mortuis; Fritque ultimus error pejor priore. Bi CCFTUI
elt, quod post tres dies intellisendum elt de tertio post die inclulire Tumpro. Ouortum
enim muniretur Sepulerum usque in aiom tertium, l non nili pest tres inteoros dies me
euenda crat impoltura. Dixilsent pocius (secundum hujus sentum) die quarto e sic de-
inceps. Acque hoc quidem loco Fatetur (coactus) hicce Scriptor, Repl. P. 23. Der post tres aies.
incellisendum else usque dum terrius dies advenerit, non usque dum praeterierit; acque
quod sic eum intellererint inimici sui.
Marc. 8. 3F. dicit de se Chrictus, Oportere filium hominis multa pati, trucidari, ny perd
recis npceas,  post tres dies suscitari. Hoc est, tertio post die. Eodem sentu quo dicitur, Joh.
2. F0. Destruite templum hoc (innuendo corpus Tuum) e er recoir nuepas, in tribus diebus, seu
intra triduum adificabo illud; noc est, die terrio, inclusive sumpto. Sic de se loquitur Chri-
Aus, MatB. 22. 40. Sieut fuit Tonas in ventre ceti tres dies  tres noctes, ila erit filius ho-
minis in corde terra tres dies e tres noctes. Non quidem tres dies inteeros de tres inteeras
noctes, Sed usque dum advenerit aies terrius. Nam per aiem e noctem, hic incelligiur
oxue (ne Loquuntur, er _sâ svoir,) mansicque in lepulero Christus, ulque dum adrene.
Ft persium rexdhurpor. Alias enim, in sepulexo siie cribuis quidem diebus (Palcem erium
Daxtibus) Sed noctibus duabus.
Aeque hie etiam facetur idem Repl. P. 23. sie intellicendum esse. Nam erat, inquil, Cre
disixio die sento:  Resurrectio, die primo sequentis septimanae: Adeoque, per (post tres
aies) incelliertur ( post partem diei sexti, rocum diem septimum, e partem duei primi.
Cum iBitur, in locis illis, per post tres dies, incellisendum sic (iplo judice) tertio post
die; Guidni es tie, per post octó dies incelligendum lic octavo post die.

## Folio 352 — 867984570:1110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
At inquie, Nusquam LPdatur BoC ( PoSt octo dies ) este (octavo die. ) Ouid Subrili
tatis sic in ilto nusquam explicatur, non astequor. An rero dicet ille, sic nusquam sienisi-
care. Consulat ille LuC. 2. 2T. ore exnhadnour nepos durco, cum complerentur dies octo, pro cir-
cumcidendo puero, vocarum est nomen ejus fesus. Hloc est, ipso octavo die (inclusire
sumpro.) Compurato scilicet, die Naciriaris, pro die Primo; et die Circumcitionis, pro
octo dierum Vlrimo; qui, cum sex interjectis diebus incegris, lunt Octo dies. Tancundem
autem eAt, cum complerentur dies octo, acque pestquam oeto dies advenerant, seu pest octo dies.
Ouippe sensus idem est, cum eo quod dicitur de Foanne Baptista, Luc. F. 59. Octavo die
venerunt ad circumcidendum puerulum. Si vero incellisendum Foret, ur veller incellectum
hic Scriptor, (puta, Poltquam compleri dies octo interrenerant,) circumcilus toret die Decimo.
Acque hic icidem latetur ille, Repl. P. 24. sic incelligendum este.
Jam vero, (i post tres aies, hoc tancum signiticet postquam advenerit dies tertius; F. C, cum
complerentur octo dies, idem lit acque cum advenerit dies oetavus (inclusive sumptus:) Ouid
ni de hic (nisi quod lirigare malie quam dispurare) post octo dies, idem Lic acque oct avo post
die; redeunre scilicet eodem die sequentis seprimana. Certum est, non tuilse in sequence
Sabbato Fudaorum: id utique non crat nisi post Septem dies, Teu die sequente Septimo. VF
certum lic Serratorem nostrum alium elesisté diem, a Sabbato Judaico, ad opera haec Sab.
batiea perticienda; ee quidem, quarenus nos judicemus, iptum diem Dominicum, hac ipla
occalione sic dictum.
Fodem sentu dicitur LuC. 2, 2.2. ore Exanodusar ai npepas r nodaeroo cum complerentur dies
purisicationis, secundum lesem Mosis; hoc est, currence die quadrasetimo (inclutire Tumpto)
2 partus dic. Ec sic paltim.
Sic Act. 2. T. Cum compleretur dies Pentecostes; Woc est, cum advenisset, non cum fuerit
praeteritus: Nam, quae ibi sequuntur, facta erant eo iplo dic.
Libet aliud, de hujusmodi compuro, exeriplum extribere; quamris aliquanto perplexior
GE Computatio. ACt. 24. F. pera nerte nuepas, Post quinque dies, descendit Princeps Sacerdo-
rum Ananias, cum Senioribus, e Fertullo quodam Oratore, qui comparuerunt coram Praeside
contra Paulum. Post quinque dies, hoc ett, ipso die quinto (ex quo prehentus erat PauUS.)
Dicat Forre, Ouomodo hoc constar; cum nusquam explicatum sit, quod post quinque dies
hic sioniticet ipsum diem quintum  Ilac, inquam, compuratione constabit. Qicessit Z aulus
FTierosoimam, ACt. 2F. 27. (Hic eAt dies unus.) Die proxime sequente, ru mcon intravit
Paulus nobiscum (dicitur) ad Jacobum, e praesentes erant Seniores omnes, ver. 18. Qui lic
consulunt, sunt nobis, inquiune, viri quatuor voto obstricti; his sumptis, purisicare cum il
lis ec. ver. 23, 24. (Tlic est dies secundus.) Tum Paulus, viris his allumpris, rn Exocdon
nurpas die sequente, (Flic eMt dies rextius,) cum illis purificatus, ineressus est in templum, de
nuncians expletionem dierum purificationis, (quod comperimus Num. 6. 23. elle spacium
sepiem dierum, numerandorum inclusire ab illo certio die; qui itaque complendi torent
dic Vono.) Cum autem septeni illi dies essent explendi, as epicaor at enee nuepas ouvrencadum
hoc est, cum jam instaret tempus quo complerentur illi septem dies; hoc ett, cum instaret
eorum dies seprimus (qui cum adesser, complerentur illi septeni dies, prout modo ostentum
elt ex LuC. 2. 2T, 22.) Non quidem, cum dies (eprimS CraL PEODE Anitus, (quippe non tod
xpecunc dies;) sed, cum instaret dies seprimus, nempe ipso die sexto; qui elt, a Paul
advenu Hlierotolymam, aies octavus. HIoc octavo die, manus in ipsum injecerunt Judaei
ver. 27. Cumque ipsum occisuri erant; accedens Chiliarehus eripuit illum, jussitque in ca-
stra auci, Ver. 3T, 32 33,34. Postridie rn ropior (qui clt dies NTonuS) deductus est in
Consilium, Cap. 2.2. 30. Obi desensionem suam ornavit, Cdp. 23. T. indeque reductus est in
castra, Ver. 20. La nocte, adstitit ei Dominus, dicens, Conside P aule; ut enim testificatus es
Fhierosolrmis de me, sic te oportet etiam Roma testari, ver. TI. Orto autem die (qui ett
dies Decimus) Piri plures quam quadraeinta, coitione facta, anathemate se devoverunt,
dicentes, se nec esuros nec bibituros usque quo trucidassent Paulum, ver. 12, T3. NemPe,
impetraco, quod precaturi erant Sacerdotes, ut postricie de duceretur in Consilium, par ave-
rant, insidis positis, venientem trucidare, vec. 24, 25. Ouod, cum Coenatus Pauli Cbi
hiareho indicaverat, ver. 26, 20, 2T. curarir Chiliarcbus, mittendum Faulum C’aesaream,
(cum praesidio militum, equicum pedicumque,) sub hora tertia ipsius noctis (noctis dici DC
cimi;) ver. 23, 29. demincians accusatoribus, ut quae haberent adversus Paulum, apud Le-
licem dicerent, vec. 30. Militesque, ut erat imperatum, do e voules ea ipla nocte, duxerunt
Paulum Ancipatrida, ver. 32. P’ostero autem die, ru ćravecor, qui elt Ondecimus; (estque
alius dies, nempe crastinus, a praecedentis noctis hora terria; ut certum sic hunc diem un-
decimum non incexisle a Solis occasu praecedente, sed potius à media nocte,) reversi sunt
pedites ad castra relictis equiribus, qui ipsum (Caesaream deductum) stiterunt coram Fe
lice, ver. 32, 33, (nempe ipso die Indecimo;) Dui ipsum custodiae commisit donec advene
rint accusatores, ver. 35. Ouos Postridie venille (hoc est, die duodecimo a Pauli accettu ad
Hliero Tolymam) Batet ex seguenibus. Nam viera reste nuieus post quingue dies (Bon, ab ejus
adrencu ad Cxlaream; Sed ex quo prehentus crat Flierololymis in cemplo, qui fuerac Oeta-
vus ab estio decellu aet tlerololymam;) descendit Pontisea maximus, Ananias, cum Se
nioribus,

## Folio 353 — 867984570:1111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C. dp. 7.
Desensio Sabbari Christiani.
nioribus,  Oratore Tertullo, accusaruri Paulum, Cap. 24. F. Jam vero, Si post quinque die
incelligatur de die quinto, inclusive sumpto, ab illo Octaro quo prehen (IIS erat P aulus FTie
rotolymis; (uc Octarus ille dies sic quinorum primus;) continser hoc die Duodecimo ab
ejus adrencu Flierololymam: Si, exclusive diei octavi, erit die Decimotertio: Si, exeluHIS
ucrisque extremis, intellisatur de interjectis quinque diebus; concinget die. Decimoquarto
ab ejus ad Fierololymam advencu. Ouoto aurem die Fuerat, diserre dieit P autus, ver. TI.
Possis, inquie intelligere, quod non plures sint quam dies Duodecim, ex quo ascendi Tiero-
Solrmam adoraturus. Necelse isitur elt ut post dies quinque incelligatur de currente die
quinio, inclusive sumpto; secus enim, vel tredecim vel quatuordecim Cuittent dies ex quo
ascenderat Flierotolymam.
Cum isitur Lucas, dicendo cum complerentur octo dies, incellexerit currentem diem Octa-
rum, inclusire Tumprum, (15. 2. 2. I. Idemque Lucas, post quinque dies dixerit de currente
Duinto, ACt. 24. T. FF Mathaens, Cap. 27. 63. Mareusque Cap. 8. 31. post tres dies intelli-
sendus Lit, de currente die terrio inclutire: Ouidni putemus Johannem, Cia P. 20. 26. post
octo dies, intellexise, currentem diem octavum, inclusive sumptum: Praelercim cum nihil
in concrarium appareat quiequam, nisi quod hujus Seriproris imaginationi non taveat, re-
lirque ille de linsulis minutiis licigare.
Et quidem aegre mihi pertuadere poltum, uc credam, hunc iplum Scripiorem (uccunque
libeat luisare) revera sencire (si velic candide agere) non hic incelligendum else diem octa-
vum inclusive sumprum; hoc est, sequentis Sepcimana diem Primum.
Similis occurrit compuratio, Levic. 23. 25, 26. Numerate vobis, à postridie istius Sab.
bati, ex quo attuleritis manipulum illum frueum asitationis: septem Sabbata interra sunto,
usque ad postricie sabbati septimi, numerate dies quinquaeinta. Ouin tieri non porest, ut
a postricie Sabbari ad postridie Sabbari deinceps sepeimi, line dies quinquaeinta, nili con-
numeraris uerisque extremis.
Similisque occurrit, de Cornetio compuratio, Act. 20. Visum conspexit Cornelius dier
Boranona, ver. 3. (hic unus dies est.) Fnita visione, satim misit Toppam duos ex famulis
suis, cum milite pio, accersitum Petrum, verl. 7, 8. Postridie (quI cltdies secundus) ipsis
urbi Toppae appropinquantibus, ascendit Petrus precarum, cirea boram sextam, e visum
item conspexit ille, ver. 9. _c. Quo finito, jam aderant, prae foribus, viri a Cornetiomissi, quae
rentes Petrum, Ver. 27, 28. Quos hospitio accepit,  Postridie (qui ell dies rerrius) cum il
tis abiit, ver. 2F, 23. Postricie vero (qui cst dies quarrus) Cesaream accessit, ubi ipsi oc
currit Cornelius, ver. 24, 25. Jui, caulam exponens cur iplum accerlerit, ait, duarto ab
hinc die jejumus eram usque ad hans horam, et C. Ver. 30. Quo tenlit aurem ille erat dies
quartus a retro, crit nic post quatuor aies.
Acquis inquie, Non Colere nos dicere post octo dies, pro eo quod dicitur Anglice ihat dar
Sennieht; hoc elt, pro eodem die sequentis Seprimane.
Recte quidem nos anesi non soletmus (rulso) sic loqui. (Atque hoc ipsi Forte Frandi
firic. ). Sed et quandocunque sic loquimur. Vr, cum dicimus t’eltum Ascensionis D0-
miniex, elle, quadraginta dies polt Feltum Paschatis; et Feltum Pentecostes, dies quin-
quaeinta, (inclutire.) (De calculo Scripturali, loguentes, silo Scripcura.) Cum tâmen,
excluso die Pascharis, illud siL (polt Paleha) dies rrieinta novem; et hoc quadraginta novem.
Acque, in caleulo Fceletiastico, Octabis Fhillarii, Oetabis Martini, (limilesque,) lune iidem
dies sequentis septimana: Fc quidem apud Turistas noltros, sic intelliguntur Octabis FTil
tarii, Octabis Marsini; nili quod, ubi dies ilti incidune in Dominicum (guinon elt dies Ju-
ridicus) proceltus suridici, iltis diebus debici, ditterantur in craltinum;) quod nostrarum
Lesum pericus non debuit ignorare. Acque interralla Mutica Dia tessaron, Dia. pente, Dia-
pason (hoc est, incerralla chordarum quaruor, quinque, octo, es c.) nosirem dicimus F’ourths
Fischs, Fiehihs, ecc. connumeratis urisque exiremis.
Ft quamris Nos non vuloo sic loquimur, (sed exelutire alcerius termini;) alixe tamen
Gentes (quas Scio) Pleraque omnes tic loqui tolent, (ee Sacrae Scriptura, ni Fallor, lem-
Per.) Ouodnos dicimus a sennieht (hoc elt, septinoctium,) dicune Callihuiet jours (octo
aies:) Quod nos a Fortnieht (quatuor decinoetium,) dicunt illi quinze jours (quindecim
dies.) Ouodnos dicimus rrvo dars aeo (duobus abhine diebus) dieune Larint nudius ter-
tius: Quod nos three dars aeo, dicunt illi nudius quartus. Ouod nobis cAt a third day aeue,
es illis febris quartana: quod nobis every other day, ell illis febris tertinna. LI limilicer in
aliis computacionibus, quae nos exclusive numeramus, solent alii numerare inclusive (con-
numeratis utrisque excremis:) Sic tertio Calendas, quarto Calendas, leu Calendarum (HOc
es tertio; quario die ante Calendas, Teu ante diem Calendarum) dicunt Lacini, quod pro
more nostro diceretur 1u0 dars, three dars before the Calends. F. c con liderandum erat Seripiori
NOTtO, quod S. Johannes hic, reliquique Scripeores Sacri, non locuei tuerint Anglice; nec
incellisendi suni secundum Ctilum Anglicanum.
Non sero autem, al pollicille ullum in Sacris Liceris altignare locum, in quo tujusmodi
Ptrratis post octo aus, du quae hrujus instar est, incelligenda (ic senlu exclusivo.
Sub lanrum Cusper loCu ( Repl. P. 22.) non quae sic esse intellisenda dieit; sed, quae

## Folio 354 — 867984570:1112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
fieri forte possit, ue sic incelligantur. Sed quae eso porius purarerim intelligenda esse (ue
alia) inclusive. Cerre nihil est quod suadear in concrarium, cur putemus hic d recepto lo
quendi more disceltum esse
Locusprior est Math. 26. 2. Scitis quod post duos dies est Pascha ex filius hominis pro-
detur ut crucisieatur. FT0C, inquie, intellieendum videtur, post duos dies exclusive; hoc est
exctuso die quo hoc dictum erat. Mihi vero videcur incelligendum inclusive, ut alibi Fune
incellisenda similes locuriones. Scitis quod post duos aies est Paseba, oid ele 8r1 perd dio nu
sus givc) megus (hoc est, postquam advenerint duo dies, hodiernus, et craltinus, seu dies
abhinc secundus, relperi elurus Cum Palcta,) atque tum prodetur filius hominis ut crucifi
satur. Cerre nihil prohiber quin sic intelligatur. Acque, cur sic purem incelligendum elle,
fuader, tum communis alibi loquendi Forma, cum historia rario. Tune urique (dum hXec
dicta lunc) diserre dicitur, quod concrecati fuerunt primarii Sacerdotes, d Scribae, e Seniores
poxuli, in auta summi Pontisieis, dict Caraphae; l consultarunt, ut fesum dolo prehende-
rent e crucidarent, ver. 3, 4, 5. Cumque jam estet Jesus in Bethania, in dome Simonis le-
prosi, ver. 6. venit quaedam mulier (nempe Maria soror Lazari, Toh. TT. 2.) habens ala
bastrum uneuenti pretiosi,  effudit in caput ejus sedentis, ver. 7. Quod cum viderent
discipuli, indienati sunt, dicentes, (hoc est, Synecdochice, eorum unus dicens, nempe fu
das scariores, Toh. 22. 4, 5.) Quorsum perditio haec. potuit uneuentum hoc vendi maeno
e dari pauperibus, ver. 8, 0. (non quod pauperum ipsi cura esset, sed quia fur erat 
marsupium habebat, Soh. +2. 6.) Cuicum selus respontum dederat ipsi minus eracum, P aut
peres habetis semper vobiseum, _C. Ver. 1O, LX, +2, 13. Tune egrestus fudas leo iplo die
duorum priore,) ad primores Sacerdotes (jam cum, ur dictum elt, conoreBatos) dixit ipsis
Duid mibi dabitis, e tradam eum vobis. Ipsique appenderunt ei trieinta nummos arsen-
teos,  ex eo tempore quaerebat opportunitatem eum prodendi, ver. 14, 25, 26. Primo autem
die azgmorum (puta postridie; duorum illorum dierum posteriore;) accesserunt ad Jesum
discipuli, dicentes, Obi vis paremus tibi ad edendum Pascha: _C. Ver. 27, 18, T9. Cunque
serum diei esset, discubuit cum duodecim, ec. rer. 20. _cc. F.I, peracta coena, tradidic eum
Judas, (uc patet verlibus sequentibus,) cadem noete; hoc elt, posteriore dierum ante me
moratorum; Cumpris rerbis Post duos dies inclusire.
Obi autem dicitur Primo die azymorum, incelligendum Forre erie Priaie axymorum, seu
die qui praecedie Festum AZymorum; (nam, F eltum AZymorum, incipie Postridie P asebatis:
quo senliintellectum rolunt, Criticorum nonnullui, illud L. uC. 2. 2. aurn n Troysapn woexrn eyereto
rrquoreiorlos s Zveias Kopuris haee descriptio prima facta est Praesidente Syriae Crrenio, ubI Per es
in incelligune vessceor, ut sentus (iE, hanc descriptionem priorem fuisse ea quae fuit quum dui
rinus seu duirinius fuit Srriae Praeses, (quod ex hiltoria temporum contirmacum cunt.
Ouod si tir, etiam hie primus dies Azymorum, pocerit etle die qui prior erat festo Aymo
rum, seu Pridie festi Dermorum, (quod tectum incepit Postridie P’aschatis.) Sed, quiequid
ind Ec, Patis constat diem hic delignatum, cum esse quo Christus comedit Palcha; Cur autem
(auE quo Tentu) hic dicatur Primo die Axymorum, non libet auxie disquirere; cum non
lit ad rem praesentem necestarium.
Locus quem Lueserit polterior, cst, de duobus Testibus, APOC. PF. FF. Cui idem Cufticitre(pon
Tum, Post dies tres e dimidium, spiricus vilae a Deo inoredietur in eos, Stabuntque in pedes
suos; hoc cst, cum advenerint tres dies e dimidium: (ut alibi;) non, postquam praeterierint.
Cumque nihil aliud habeat quod opserat; non est, quod dubicemus, qu’in illud post octo
dies Toh. 20. 26. incelligendum sic de eodem die sequentis Septimanx, hoc olt, die Dominico.
Ec quidem, post lericulas eas relicationes, non videtur ipsetidenter negare quin sic tue
ric. Hoc falrem contendii, Repl. P. 22. (non, quod rerera tueric, sed) quod nondum ipse
perspectum sit, quin possit este, secundus aut tertius dies sequentis seprimana.
Hlabemus igitur, jam secunda vice, Chrictum cum luis celebrancem diem Dominieum,
omillo quod interccllerat JudaOruM SadBaI.
Comparuie item Chriltus Discipulis Luis, terria vice, ad mare Tiberiadis, ToH. 2.T. 2, 24.
Sed an hoc conciserie die Dominico, non liquer. Dicae forte quispiam, cerrum esse, hoc
non concisille die Dominico; (Calrem, i dies Dominicus esset pro Sabbato celebrandus;
Ouia seilicet dilerre dicitur, eos ivisse Piscatum (sed incaltum; quod non videtur Sabba
rico diei consruum. Ouod tamen, inquam, non inde certo concludieur. Nam Pilcatie
illa tirie nocte praecedente, qua nihl ceperune; acque jam primo mane (relicta Piscatione
ad lircusredierane. Nox aurem qua piscati lune (nondum orto manc) nulla DarS CTaL LI
Rantis diei, sed vespera praecedentis. Cum autem (orto mane) conspexerine adstanten
Chriltum in lictore, eoque jubence (quod non alias Facturi essent) iterum conjecerunt rete.
miraculosa quae sequehatur capcura piseium, celebratio porius erat quam protanacio diei D0.
LHMIIICI: EOIqUE quae sequitIE ChristI cum iII CoMMICallo, residuo illius capitis com
rCtorata, non alia est quam gux diei SaCTO OpTIME CONFCMHCL.
Sin dicatur resperam praecedentem, si non fuerie pars ulla ineuntis Dominici, Fuisse sal.
cem excuntis Sabbari Judaici pars: Nihil hinc aliud concludirur, quam, quod jam incel
lexerint, dabbari sudaici minorem nunc habendam este rarionem.

## Folio 355 — 867984570:1113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
C aP. 8.
Desensio Sabbati Christiani.
Nec quidem ridetur improbabile, eres hasce primas, quastie ordine recentet S. Johannes
Chrilti post Relurrectionem suam compariciones (cum Dilcipulis Cuis congregaris) conti
sisse cribus concinue sequentibus Dominicis. Sed cum, de haccereia, non certo conlter;
non urseo. Sultieit quod de duabus primis jam dictum est.
C AL. Y+LL
ENemplum Tertium, in die Pentecostes. Objectis respondetur. Llune fuisse diem Domi-
nicum evincitur. Non ex Romanensium traditione, sed ex Levit. 23. Nomen Pente-
costes, habetur, non a Romanensibus, sed ex Sacris literis. Festa Primitiarum e Pente
costes (postridie Sabbati Judaici) quasi Prodroma Diei Dominier. Onde numerandi sint
illi dies duinquaeinta. Non a die Palebaris, nec F’esti Nermorum; sed à Crastino ebde
madalis Sabbari: ( qui Prodremus erat diei Dominici.) De hoc e de mense Nisan, Lapsus
adversarii. Fl de Ascensionis die. De ilinere Sabbarico. Pt die fudiei.
Ercium ieaque cui insitam F. xemplum, est illud de die Pentecostes, AC. 2. Christus,
ipso Relurrectionis die, (qui fuit hebdomadis primus,) Renovaverat Discipulis fuis Pro-
missum, de mittendo Spiritu Sancto, L. uc. 24. 40. Ouod Promiltum inidem compleric (Pri
mo die Hlebdomadis) in Fecto Penrecoltes, AEr. 2. Cum advenisset dies Pentecostes, (dies
a Relurrectione quinquasesimus,) erant omnes concorditer eodem loci, ver. 2. (plenus quippe
erat acque unanimis conrentus, tanquam Tolenni occatione congreSatS;) Fxtitit repente
sonitus a caeto ranquam ruentis flatus violenti, qui replevit tocam domum ubi erant considen-
res: e visa sunt eis dispertitae lineuae instarienis, qui sedit super unumquemque eorum.
(Calcem unumquemque Apostolorum;) Repleri sunt autem omnes Spiritu hancto, caepe-
runsque lequi aliis linons, prout Spiritus ille dabat eis essari, ver. 3, 4,5.
FtOC egO eximium repuIO LXemplum, (Si nolithie AuTHOT permittere ue Sabbati dicam,)
alcem Conventus Relieiosi pro culcu Dirino. (Ec quidem, li contisiller die Seprimo, quam
foret haec intionis comprobatio, Ruthori huic, de celebraco septimi diei Sabbato) Fxc mi
hi quidem est comprobatio Sabbari Christiani, sub intuim Praecepti duarri. EEquamvis
non aiserse dicatur Sabbatum, (ob ricandam contusionem, cum nomen illud, communi tunc
termone, adleriberetur Sabbato fudaico,) crac tamen reapse Sabbatum, culcui dirino desti-
nacum. Hluic amplo Convencui (ex Parthis, Medis, Flamitis, caererisque, Ver. 7, 8, 9, 10,
TE, T2.) Concionem prolixam habuit Petrus, ver. 14. etc. hiac occatione; idque cali fue
celtu, ue eo die additi fuerint Feclesiae quasi ter mille homines, ver. 41.
Ouod Fueric hic Conventus Relieiosus et valde Cetebris, non negat hic SCriptor. Sed,
quod fueric Primo die FLebdomadis, non admicrit: nullo, inquit, Verbo Scripto hoc conttat;
led meris conjecturis, de traditionibus Romanensibus, Repl. P. 36.
Verum eso hoc probareram Paris luculenter, ex Levit. Cap. 23. non ex Traditionibus Ro-
manensibus. (sed quod ille in Replicatione sua viderur non animadrerrisse.) Ouippe, s
dubiter, an Pestum Pentecostes incideret in Primum diem hebdomadis, prouc inciderat Re-
surrectionis dies, id constare dixeram ex Levit. 23. 25. ubi Fectum illud erat primicus insti-
cucum. NemDC ver. 5. ec sequentibus, memoratur Paschacis insticurio, Decimoquarto die
mensis primi, est Pascha fehovae: e decimoquinto, festum Reymorum, dec. TUI ETANSCK
ad Manipulum asitationis, ver. 1O, ZT. Cum ineressi in terram illam quam daturus sum vo-
bis messueritis messem ejus, tunc afferte manipulum frueum, primitias messis vestrae, ad
sacerdorem; qui asitabit manipulum illum frueum coram fehova ad acceptationem vestri:
Postridie Sabbati aeitabit eum Sacerdos. Poltridie vero Sabbaci, non negabit (credo) hie
Author, ede primum diem hebdomadis Judaicae.
Si serupulum hic objiciar, num per Sabbatum hie loci incellisatur Sabbarum illud sin-
sulis septimanis recurrens; an primus dies azymorum qui erac instar Sabbari celebrandus,
ver. 7. Id hac in re nihili est; (adeoque non opus estue de co dispuremus; de quo tamen
mox dicetur,) quoniam eo anno de quo jam agitur, coincidebat uterque dies; nam primus
dies azymorum, crat eo anno dies Sabbati, (ur ex historia Crucitixionis liquei) et postri
die istius diei erat primus dies hebdomadis, ipseque Resurrectionis Chrilti dies. Nam Cru-
citixus erat Chriltus die Sexro, et die proximo (hoc est Sepeimo) crat Festum Palcharis
seu Rrumorum; et poltridie hujus diei, dies Aeitationis, idemque dies Resurrectionis Chrilti
Primusque Leptunatta.
Tum proceditur ad Feltum LSebdomadum, Peu Pentecostes, Ver. 15, 26. Numerate vobis
dpostridie Sabbati, es quo artuleritis manipulum illum frusum acitationis: Septem Sabbata
inteera sunto: ibsqu postdie Sabbati septimi, numerate vobis duinguaeinta dies. Aique
ex his quinquae inta meouo dieicur Feltum Pentecostes, ACt. 2. F. TCOr. 16. 8. EC ex sepiem
Seuns, au FE LLebdomadum leu Seprimanarum, Deur. 26. 9, 20. Cumque d P0-
Pricie Sabbati ad Postridie Sabbari numerancur (inclusive) quinquasinca dies; cerrum

## Folio 356 — 867984570:1114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
est cu Resurrectionis dies fuerie primus Febaomacis, etiam dies Dentecostes exII FLeb-
domadis Primus. Duod cum cam manifectum lic, mmirum elt hunc Auchorem ad Fraditio
nes Romanenses remreterre. Sin nomen Pentecostes iph displiceat; non id ex T raditioni-
bus Romanensibus acceperam, sed ex ACt. 2. T. ACt. 20. 26. e L Cor. 16. 8.
Duod aurem Sabbatum hic memoratum (cum in Fecto Primitiarum, cum in Festo Pen-
secostes,) intellisendum sic de FSebdomadati Sabbato, (non, de Primo die Aeymorum,) mihi
quidem laris constae. Onamris enim cum Primus, cum Olcimus AZymorum dies, eum iple
Pentecostes dies, erat instar Sabbari celebrandus (nultum servile opus tune faciendum;
non tamen Sabbatinomine vel hic delignatur, vel (si recte memini) uspiam alibi in Vetere
Testamento Fc quidem Liquis vellet diem Agitationis, Seu Feltum Primitiarum, de Tali
Sabbato exponendum; non tamen tatia septem sabbata inde numeranda, ad ulque septimt
Sabbati crastinum, pro diebus illis quinquaeinta complendis, (non enim septies repetendus
crac primus dies AZymOruM, ut Forenc ratia seprem sabbata:) de eo igitur Sabbato inceli-
sendum est quod crat inera illos quinquaginra dies sepries repetendum; adeoque de LTebdo-
madali Sabbato. Ouod ctiam Patet CX Num. 28, 26.  Deut. 26. 9. ubi detignatur ille
Aeicationis dies, hoc charactere, quod sic dies ille quo caeperint falcem in secerem immil-
cere, seu mellem inchoare, Septem seprimanas numerato tibi: ex que caeperit fala immittt
in secetem incipito numerare seprem septimanas. Adeoque jubetur ut trai postricie sabbati
Non, ipso aie sabbari hebdomactalis. Ouippe hoc diserre prohibetur F.xod. 34. 2 L. ne fire
Sabbato diei sexrimi; Sex diebus operaberis, die aulem seprimo cessato; in ipsa ararione de
mese cessato. Pollet autem Crastinus diei primi armorum incidere (ue lapt incidebae
in diem hebdomadalis Sabbati, (nempe, quories dies decimus sextus primi menlis toret heb.
domadtale Sabbatum,) quo itaque non erac inchoanda mellis. Adeoque cautum clt, ne in
hebdomadale Sabbacum concingeret (sed postridie Sabbaci,) cum Acicario manipuli Primitia
rum, pro inchoanda messe; cum seitatio panum, in die Pentecoltes, quali pro melle janr
completa; Levit. 23. 10, 25, 27. Adeoque abunde constat, diem Pentecostes, in Cractino
Sabbari, hoc est, die Dominico, (hebdomadis primo) incidisse. Siqui, Sabbatum hic me
moratum, (non de hebaomadati sabbato, Ted) de Primo die Aeymorum incelligendum sen
Terinc, (eorum pace dixero) erraste credo; sed hoc rem praelentem non turbat; cum, eo
anno de quoagitur, idem erat uterque dis.
Tamque Si tam intencus estem stacuminandis Tnstiturionibus, ut quandoque videtur hic
Scriptor, opporcunus hrie locus estet arguendi, pro Insticurione diei Dominici, Faltem ue in
Typo praetisurari, ab hoc Festo Pencecostes. Nimirum, quod, praecer Sabbatum FLebdo-
madale diet Septimi, praeceperat Deus Pentecostes Feltum, Postridie istius Sabbati, adco.
que primo die FTebdomadis. Ouod quidem Pentecostes Peltum, pro Sabbato cenlendum erat
nulsum servile opus tunc praestandum erat, Levit. 23. 2. (aique ab hoc ipso Scriptore di-
Cerce nuncupatur Sabbarum, Repl. P. 48.) quali Zypus toret leu Antecessor diei Dominiei, seu
Sabbati Christram, quoa LUCCCHML LOLCL Postridie Sabbati Fudsici.
Idem dixerim de Oblatione Mamipuli Serlationis, ver. 20, TT. quae tacienda erat postridie
Sabbati, Vel. IE. et vocatU Festum Primucarum; (afferte manipulum frueum, primitias
messis vestrae, ver. 20.) Nec, ance hanc oblationem tactam, licebat comedere, vel Panem.
vel aristas tostas, vel spicas virentes, ver. 54. Acque, allutione Facta ad hoc Pestum Pri-
miriarum (Postridie Sabbari) Christus ipse (qui a morre susciratus est Primo dic hebdloma.
dis) dicitur ex mortuis suscitatus, Primitiae factus eorum qui obdormierunt, L COF. 15. 20.
Trerumque ver. 23. Onusquisque suo ordine: Priminia Christus, postea qui sunt Christi, int
advenru ipsus. Oux quidem Primitiarum extribitio, tum in Zypo, cum in Anti ypO, FuiE
Postriaie Sabbati. Iplaque Fecta tum Primitiarum, cum Pentecostes, crant quasi Sabbata-
(convocationes Sanctae, quibus nullum servile opus faciendum;) tanquam antecessoria nori
Sabbati, luccelturi Postriare sabbale Septimi.
Nec multo alicer arguendum ex P sal. X28. ( ue suo loco post videbitur,) utri parilis infI
nuatio videtur Norr aliquanao sabvals ctendi. PrOut etiaM ex P al. 95. arGUIE APO.
senrem nihil Faceret. Frrat enim (cum hic, tum icerum p. 48.) cum petat quinquaenta
aies numerandos elle d die Pascharis. Numerandi lunc d die Oblationis Manipuli Aeitario
nis, qui est postridie Sabbari; e dies inde quinquaresimus, diserte diciene postridie sexiime
adabbati: Sed haec sperata probatio, candem dilaca elt (P. 37.) in cempus aliud; quod cem
Dus nondum ContigiI.
Simili errore labicur, eum purat Mensem Nisan, InquiL. p. Z2F. eum este cujus Novita
nium se etcum post Aquoccum ernum; LL P. L22. quod Mensis Aisam inceperi
Aolus ad Hebraos, CaDP. 3. C 4
ded probaturum se sperat ex erbo, RepI. P. 36. incidisse Petosten in 2ps0 dabod at
Seprimu non aic primo. Mirum hoc; cum dilerre dicatur ll, postraie dabbat sextimi
LEVII. 23. ZT. ChrEstuS, InGUIE, Pascba ccadrudit an du, alio vero fudaei. V (0. Sed, quo
cunque die Christus celebrarexie Paleha, hoc non Paeit qu’in Postridie Sabbari tuerir Primus
dies Septimanae. Non cerrus, inquie est, quis fuerit dies quinquaresimus à vero die qua
Cbristus cum disciputis suis celebravit Pascha. FF quidem, Li ccrcus etset, id ad rem DFX

## Folio 357 — 867984570:1115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cap. 8.
Defensio Sabbati Christian.
post Siguinoctium Vernum. Ptam Mensis Nisan seu Abib, ille erat eujus Dlemtunium (non
Norilumium) erar primum poltrernum Aeguinoctium, (faltem, quod sic a Sacerdoribus repu-
FaTIM CTaE;) quamris Vovilunium lic ante A.quinoerium: Pocerarque eo prius else per dies
quacuor decim. Decima quarta Lunae DO(Ter elle ante Aquinoctium, modo Decima quinta Luma
quod est Plenilunium, e primus aies Festi,) sic vel in iplo Aquinoctio, vel eo Poste
FiOT; vel lalcem a Sacerdore lic reputaretur. Ouod aurem Tuegerituc dubium, p. X22. an-
non decima quarta Lunae numeranda fuerit ab ipso Aquinoetii die; TUnE METX RUEX. OuO.
modo enim Dotuerit Lunae Decima quarta, eDe, decima quarta ab S quinoctio, nisi pure
mus Aquinoctium semper incidisse in Novilunio. Sed lixc ad praesenrem controvertiam ni
hil Spectane.
Pari contidentia cum hac (de probando Pentecosten incidisse in ipsum diem Sabbatis
non postridie Sabbati,) contendit (Inquis. P. 43. icerumque Repl. P. 35, 36.) Ascensionem Chri
Sti Fuilse die Sabbati, (et sic Futurum, ejusdem Adventum ad Fudicium.) Cum tamen co-
dem Capite (unde lic disputar) diserre dicitur (AEF. T. 3.) moram ejus in terris, post Re.
Furrectionem, fuisse dierum quadraeinta. Ouorum Primus fuit ipse Resurrectionis dies, VI.
rimusque dies Ascentionis. Ouodli primus illorum quadrasinta fueris (uc in conselso est)
Primus dies Flebdomadis; impossibile est ut eorum Utimus Fuerit hebdomadis dies Sepci.
MIS.
Sed quoniam id iterum concendic Repl. P. 35, 36. videamus quid id tit, quo nicitur. DU
plici argumento contendie Ascentionis diem tuille diem Sabbati. Primum est, quia dicitur
Mons Oliveti (unde ascenderit) ab ZTierosolyma distare irinere Sabbati; adeoque censen-
dum et die Sabbati concisisC. Alcerum, quod Christus cum discipulis sins cmereeati erant,
ipseque illis Praedicavit.
Diciur AT. T. 12. P’une reversi sunt Lhierosolymam à Monte qui dicitur Oliveri, qui est
prope Fhierosolrmam, distans itimere Sabbati. F. Ao. Ouid inde  Non pocest, inquie, ille vi-
dere, cur expresse diceretur, distare ab Flierosolyma itinere Sabbati, nisi quod tum fuerit
dies Sabbari.
Forre c5o ipsi alceram oltendero rationem non minus probabilem. Si rOX +oTE LUNC, NOn
hic lixniticet eodem die (Scd cancum laxe, post ascensionem,) nihil elt quod huc spectet.
Sed dato quod signiticet eodem die; connexio haec elt, Post Resurrectionem, reversi sunt
Flierosolymam, eodem die, quoniam erat erjos tresoannu prope Lierosolymam, inde distans
itinere Sabbati. Oux mihi videtur apta connexio; nempe quia non procul aberat Flierusa
lem. Praesertim cum aliunde sciamus, non fuisse in die Sabbati.
Porro; Gillud, de itinere Sabbari, intinuasse cer leatur, Sabbato conticisse; cur Sabbato
Fudaico (diei Septimi) porius quam Sabbato Christiano (diei Primi,) li dies Primus (ut
nos censemus) jam Fuerit Sabbatum. Sed nulla, inquie, ratione inferre posest ille, acensio-
nis diem fuisse Primum diem Septimana. Recte quidem. (Nec poltum c80.) Sed argu-
mencum ab itinere Sabbati, paricer utrumvis spectat. Nam Sabbatum Cbristranum nON Ia
sis decent lonea itinera, quam Sabbatum Judaicum. Nihilo isitur promotior est ad Sabbz.
cum diei Septimi, quam aiei Primi. Veriris urique pariter sublerrie hoc Argumentum. Sed,
revera, Neutri.
Sed quid hoc ad diem fudicii: Nempe, quia dicitur, ver. +T, Llie fesus qui sursum re-
ceptus est à vobis in Caelum, ita veniet, de renor, quemadmodum conspexistis eum profiiscen
tem in Caetum. Et, quia dicitur, or reeror, eodem modo, concludirhie Author, etiam eodem
aie: hoc est (ut ille pucare videatur) Sabbato diei seprimi.
Piger quidem talibus recitandis derineri. Sed, cum hoc relic, videamus quid porro ha-
bet, RepI. P. 35, 36. de Trinere Sabbati. Scer, inquic, Sabbari olm reputatum erat, duorum
milliarium; (quam olim, non dicit.) Annon hoc est Argumencum a Traditione, quam ille
toties repudiat. Nusquam enim, quod seiam, in laeris liceris decerminatur longirudo itinci
ris Sabbatici. Convenit, inquie, ut ipsi videtur inter Geoeraphos; Montem Oliveri ab Fie-
rosoirma distare quasi auobus Milliaribus. F. Ao. Ouid inde Civitates, inquit, Levitarum
extendendae erant ab exteriore parte civitatis quaqua versum vis mille cubitos, Num. 35. 5.
Verum hic, ni Fallor, erracum elt. Nam dicitur, ver. 4. Suburbia illarum civitatum, quae da
turi estis Levitis, sunto a muro civitatis extrinsecus mille cubitorum (non, bismille) circum
quaque. Adeo ut ab exteriore parte civitatis, tire à civitate extrorsum, non eranc nili unum
mille Cabitorum, quaquavertum; Sed, 2 medio ciritaris, bis mille; uEver. 5. Metimini ab
extremo civitatis (hoc est, ab extremis limitibus ad ciritatismedium; sic enim se habene
verba michurs laenir, ab extra ad civitatem;) à parte Oriencali, bis mille cubitos; à parte
australi, bis mille cubitos: à parte Occidentali, vis mille cubitos; e à parte Aquilonari, bis
mille cubitos; erit que civitas in medio; haec esto illis suburbia civitatis: Hoc est, exIremus
ambicus suburbiorum, in quorum medio sic ciriras. Sed in ver. 4. Ciricas ipla non mensu
ratur. sed suburbia extra murum ciritatis: Sic enim se habene verba (mittir haenir va
chursa) a muro civitaris ad extra. (Oux est iptorum rertuum apta conciliatio.) Adeo uc;
ab excremis suhurbiorum limitibus, ad murum eivicatis, sine mille cubisi; indeque ad medium
ciricacie, alicud mille; licque longundo seu lacisudo etriacis (. D muro ad murum) vis mille
Cubiti

## Folio 358 — 867984570:1116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Desenho Sabbati Christian.
Cap. 8
Cubu (non, vis mille passas, seu duo milliaria;) acque, ab extremis suburbiorum limiti
bus, ad citacis medium, dis mille cubiti. Acque, li ille hic incellectum relit, eso nOn re.
Dicil POrro; Quando arba saderis ferendu erat versus fordanem, (701. 3. 3, 4.) secutu
rus erat populus, ita tamen ut cleresset sparium quasi bis mille cubitorum; non erant illi
proxius assuri. L.llo e hoc. Eum aurem hic, aut alibi in scripcuris, dicitur, quod Bis
Sed persic; Duousque extendunt i Cubiti; nobis optime diverint fudaei. (Melius Forte
quam vel hie, vel exo. Sed quid inde:) Qui putant, inquir, esse quasi duo milliaria. Ouodli
sit, eequid hoc aliud est quam Fadaica Tractitio: non lic Scriptum lesitur in Sacro Codice;
quod ille tories objicit contra Lradisiones omnes alias.
Sed gnis, quaso, Rabbinorum omnium ipsi dixerit bis mille cubitos este duo milliaria 
Ainsevorthus noster, in Annorationibus (uis ad LxOd. 16. 29. (unde horum pleraque mu-
Eyatum credo hunc Scriptorem,) cui melius innotuerine Judxi Scripiores, ee Mentura Ju
daicxe; elle putar non plus Ono milliari: Milhiaro, inquit, Etalieum seu melicanum; (est.
que rerera cominus.) Ouortum ipicur relit hic elle duo milliaria . Onum Miltiare elt Mille
passus; e duo Milhiaria, bis mille passus. Num Ducat ille, mille cubitos cancundem elle ac
mille passus Imo rero, ne quidem dimidium canci. F. A quidem Cabitus, qual Sesqui pes
seu pedis uneiae octodecim; Led Passus est P edes quinque. Non consruune isitur iptius vel
Mensurae vel umeri-
Apcins dixister et minori circuitu, (Si ipli animus fuerit indicandi, quancum cste putave.
rit iet Sabbaci,) Convenit inter icostu ontem Oliveti, ab Flierosolyma distare, quasi
duobus milliaribus; quod hic esse dicitur, Iter dabbati; est icirm Iier Sabbati, quasi duorum
Milhiarium. Ouod obrium forer et Pacile. Neque le vel nos curtaret (ut ipse loqui (olet
onscuris conjecturis e incertis quibusdam (non Romanentium, Led Judaorum) Traditioni-
bus; quas conciliare non porest. Rabbinorum illi qui putant scer Sabbari fuiste bis mille cu-
bisos, non putant esse duo milliaria; ee liqui putane esle duo milliaria, putane plus mulco esse
quam bis mille Cubicos. Duippe hac incer se consistere non poltune. Nec nori ego quem
quam (into priorem) qui Cubitum putaverit elle quinque pedes.
Sed quancum cunque Fuerit (plus minulre) Ecer Sabbati, id nihil retert ad rem praesen-
rem. Dicie Pextus, Tunc illi (post Ascentionem Domini) reversi sunt (Dilcipuli) LTieroso-
irmam, à monte qui dicitur Oliveti, d stu ersis Lavranu, qui est prope Llierosolymam, (adeo-
que non lonpo itinere diltans:) led quam proped sabbars exor odor distans itinere Sabbati.
Sin ter Sabbati cum Fveric apud fudaeos noca mensura; annon tancundem esler die quintr
(qui Zovis dicicur) ec die seprimo (qui dicitur Saturni d) Dieir quidem prope eHe, de quam
prope; led quoto die Fuerit, non dicir. Sed nec dictu opus erat. Cuippe cum ance dixerit
Quaarasesimum este a die Resurrectionis (qui Dominicus erac, seu hebdomadis primus,
laris conter (etiam non monicis) quadragelimum illum diem, elle, hebdomacis Quenrum
non Seprimum. Sed, quoniam haec distantia per lonsicudinem Stineris Sabbarici (reCePIK
apud sudxos menturae) designatur; luspicatur hie Scripcor, contisisse die Sabbati; cum la
mencerro conttet, non die Seprimo, sed hebdomadis duinto concisillé.
Mihi quidem porius id dietum ridetur, ut Posteris satisfiat; qui inquilituri Forene, Quan
ao concirerie res tam nocabilis, qualis crat Dominiea in Caelum ascensio; et Obinam
Locorum. Dicit igitur id contigisse, die Quadracesimo a Returrectionis die (qui Fuerat
hebdomadis Primus;) e in Monce Oliveti dicto, qui cAt prope Fierosolymam, (locum ce
lebrem et Patis notum;) non longius inde distans quam quod die Sabbatico ambulari Toleat.
Acque de Trinere Sabbaci hactenus.
Aroumentum aliud quo censeri vellet hunc ete subba alem, ele, quod Cbristus cum Di-
pulis suis tum convenisset, Christusque ipses pa aoeta, Ll. P. 43.
Verum, liquid huic argumento virium inclt, se lbos potus laret, qui diem Dominicum
centemus ese Sabbatum. Certum enim est, iplo Relurtectno elie (hebdomadis Primo) Chri-
stumt cum Discipulis siis convenise, F. maunte Po, C POIL Lerosolymis, ip(isque praedi
casse ucrobique, aliaque peresisse qua Sabbaro conremsient vel maxime, (quod interrent
ence sabbato fudaico non fecerat.) lrerumque post deales, hebdomadis item Primo.
Ac unde constat eum iptis Praedicasse, Ascentionis die. F  quidem Paris prohabile, quo
cunque die contigerie, raledictorium iplis Sermonem slabussse, sei non id hic ita dicitur
Dicitur quidem, quod durantibus illis chebus quadraeinta, Gus ab eis conspectus ell
mandara dedisse spostolis suis, quibus postquam passus snt extibuit se vivum multis cerrissi
Msque sienis; divens ea quae ad reenum Der spectant: qu lubi cum illis conveniret
denunciasset, ne Lhierosolimis abscederent, sed ut exspectarent plosionem Patris, de mil-
non disticeor. Sed quoto eorum guaatas c a lic praedicaverat, non hic docemur, (sed
cibeto, (locisque apud reliquos CratSCas Parallelis,) docemur, quo die haec tacta lunt.
nempe iplo Returrectionis die. tauque, si haec Praaieatio, iplio lic conerecatis, probet suille
Sabbatum;
Pusno. Sed, quid hoc ad iter Sabbari?
mille Llbit nt iter Sabbati:
tendo Spiritu Sancto, quam ipsis fecerat, (ACl. L. 2 3, 4, 5.) quam eso Praedicationem etse
tancum, id Factum elsc durantibus illis audus quaat aMa.) Sed Luc. 24. ver. 36. e lequen-
dete
cum
andide
bdom
i1I

## Folio 359 — 867984570:1117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
C AP. 9
Desensio Sabbati Cst Guu.
Sabbatum; probarhebdomadis diem Primum Fuisse Sabbatum. Nihil hic novum invenimus,
ipso scenstons , (r. 1. 6,  8.) praeter ictius Ouactionis Colurionem, Num vellet
Ceu opporiunitates quas Pater in sua ipsius potestate posnt, etc. Arque, ob hanc tam perlpi.
euam meam relpontionem, tactum elle puro, quo ao ua, P. 33, 50. c lecundo
e lla detclati plata lla. Tranda dlcelu u l Lacebrto dellu sca cca caluu
hoc tempore reenum restituere Tsracli. Cui respontum est, Non eorum esse, nosse tempora
decinuerim his duobus Argumentis respondendo (de Christi ACcenTu die Sabbati,) quae tam
parum id meruerint, aut indiserene. Ouibus non obstancibus, certum est Pentecolten con-
le Mebaoaao ME EFAO.
C A P.. TA.
Fnemplum duarrum:; Pauli, Troade. Objectis respondetur. FNemptum unum, sed que
Mos consuerus innuitur. Orxerdo, quomodo reddendum. P aulus haud recte insimulatur Non-
conformitaris. Praxis ejus, Doctrinae conerua. Judaorum e Centium, diversa ratio.
Judaeis indulta, non erant Gentibus imponendu.
Varcum quod urgco F. xemplum, est, Y. 20. 7. Ouod quamvis sic P remplum sineu
Llare, lacis tamen innuit Communem Praxim, seu consuerudinem lic Faciendi, in imitario.
nem convencuum Christi e discipulorum suorum, (upra memoracorum. Primo die FLebdo
madis, cum convenerant Discipuli, ad fransendum panem, Pautus Pre dicavit eis, discessi
rus postridie; e continuavit sermonem suum usque ad mediam noctem.
Primo auiem die Bebdomadis (Peu, uno die a die sabbatorum, ru u is abrar) coacti
ziscipalis (seu conereeatis ipsis Discipulis, ovongedicor s paduror) ad francendum panem r
pparat actor,) Paulus (Sicaerdo avrois) disserebat eis (Teu, coram ipsis,) abiturus Postridie.
 protraxit sermonem (reeereire  novor uexes voorvnis) usque ad mediam noctem.
Ouod hic tuerit Conventus Reliciosus, manifectum cst, per ea quae peracta lunt exercitia:
Ouodque Fuerir Christianus Conventus, nempe Discipulorum conventus; atque ad francen-
cum panem, hoc est, ad celebrandam Cicenam Dominicam, (qui Cbristianorum cultus est.
non Zudaorum;) etatque frequens conventus, seu numerosus, ut ex cireumstanciis ligner
crac urique ipsorum Discipulorum, es podurr (non riveors quorundam ex illis;) quales esle
Solent stati conrentus Tolennes, Congresaris omnibus, rel plerisque omnibus, quatenus id
commode porest; tanco quidem numero, ut ad tertiam contienationem alcenderine, ver. 9.
unde cum ceciderie Furpehus, de rica fere desperabatur; quibus Praedicavit Paulus, Peu
Concionem habuit vene loneam: Continuato sermone ad mediam noetem; atque hoc rn a
abaro postridie sabbatorum, (ut diei (olet) primo dic hebdomadis. Oui quidem si non
habendus sic lusticiens character Conventus sacri, pro culcu dirino, Sabbato convenientis,
seu aiei sacrae requieris, et hebdomadis primo die habici; aqui L ectoris esto judicium.
Sed mulca lusserit in concrarium, (uc numero suppleatur quod decst ponderis.)
Suggerit Lnquis. P. 55. Boc F Nemplum non nisi Onum esse, ex factum sineulare, Semet
factum. Arque hoc Onum, et Semet repecirum habemus, non semel, bis aucier, le a Palcem de-
cies, minori spacio quam duarum pasinarum, par. 35, 56. Sed unicum tale Lxemplum, de
celebraco Sabbaco Seprimi diei, (licubi occurrillet,) post Dei Cellacionem ab opere Crea-
tionis, Gen. 2. 2, 3. aute illud L vod. +6. quum descenderat Manna; Foret ipti, Tummo utui
ad probandum hoc habbarum sunc Cuisle obserratum. Fst aurem, hoc Onum Exemplum,
ita deseripeum, uceridenter insinuer, id ex more consueto factum. Primo die LLebdomadis,
quum convenerant Discipuli ad fransendum panem, Paulus praedicavit, _c. Paris in LnUATCE
candido Lectori, quod tunc conrenerant ad Frangendum panem, eo quod fuerit primus dies
hebdomadis, urpore quo Tolicum erat ad hunc tinem conrenire. Propolueram ips Disc. P.
38. casum hunc contiderandum (cui, vitum ipsi est, nil respondere;) Nempe, licubi in-
venisset ipse, in libro Jobi seripeum; quod, quum hebdomadis die Septimo, Jobus ejusque
Amici convenissent ad celebrandum cultum Divinum, sic locutus est Bildad, dec. annon ipse
hoc puraret cridentem esse probationem, quod cune solebant lic convenire die Septimo;
adeoque Sabibatum diei Seprimi cunc remporis fuiste oblerracum ? Id rursus propono, serio
considerandum.
Displicet deinde quod Sunerto hic reddatur Preached, (hoc est, Praedicavit Teu Concio-
nem habuit;) cum alibi reddatur Ratiocinatus est, vel Disseruit. Fsto quidem, quod sic
alibi reddatur. Nolim eso de Verbo contendere. Si rox alia magis placeat, dicatur (per me
licet) ratiocinatus est, disderuii, tractavit, proposuit, exhibuit, locurus est, aliare voce consimili
e protravit, Teu consinuavit, ror noyor, sermonem leuorationem Tuam, usque ad mediam ne-
ctem. Quocunque enim nomine rocetur haec Pauli sermocinatio; erat certe Relieionis FX-
orcitium, Christiano Conventui congruum, e hebdomadis primo die.
Verum eeo non video, (hn poluo terrore, rem cundem liceat sedare axere,) cur displi
Ceat.

## Folio 360 — 867984570:1118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
ceat, vocis sineqro reddirio per vocem Praedicavit, Teu Concionem habuit. Sie reddi polle
rocem illam, non ipse negaverie; nam (Inguis. P. 45, 55. _t Repl P. 32) sic reddi vellet
rocem illam ACF. 17. 2. _ AT. 28. 4. Cux aurem ipli placeat hus in locis lic reddendam elle,
non aurem AF. 20. 7. non aliam rideo causam, quam vel contradicendi libidinem (cum
Incerpreces noleri aliter reddiderine) quod luspicari nollem; vel pocius, quod illic de Sab-
bato fudaico agebacur (ubi vocem celebratiorem adhibendam censuie;) hic aurem, de die
Primo, (ubi praedicandi vocem existimer nimis sublimem.) Cum vero vox suncgclo reddi pol
lic utroris vocabulo, praedicavit, auc ratiocinatus est, (exiam ipso latente, aur porius con-
tendente,) pronr Cualerme locorum circumltantix: mihi videtur, Incerpretes nostros, lum-
mo cum judicio, utrobique reddidisse vocem illam. Nam illa P ausi disterratio Fhessaloniea
ACt. 17. 2. _ Aquila illa Corinthi, ACt. 18. 4. non tuille videtur continua Oratio (qualem
noS Praedicationem vulgo dicimus;) Led interrupsa collocutio (varios inter collOcurOres) per
mocum Dialosi; Dilpurando convincens Judaos  Graecos, pura Areuendo, Respondendo
de Repheando, (ut in Vialoeis ee Dispurationibus tieri lolet.) Cumque ita fuerint siuenezortes.
apES dliCunEuE Ratiocinari, Areuere vel Disputare, (WE At. X7. LJ. Act. 18. 29 Act. 19. 9.
quam Praedieare; Adeoque, his in locis, Interpretes noltri recte dixerint Rariocinari. Sed
HIC locI Az. 20. 7. videtur, Fuisse oratio continua, vel Sermo continuus, (quals este Pole
Concio ad Populum babita) non Incerruprus Dialoeus, un ell. Disputantium. Adeoque di
CITuX XCETeN + Noyor non Suenoyor IL Sichegoro avrois disseruit illis, non ou gurois cum illis.
Ideoque apcius reddiur hic loci per Praedicari, Aic aptius per Ratiocinari. Sed sive ser-
mone consinuo, Eive interrupco, disteruerit Pautus, perinde elt ad rem noltram; nam e C. a
techizario elt Discursus Retieiosas (Sabbato congruus) pariter ac Concio leu Praedicatio.
Sed grariter excandeleit hic AuthOT, RepL. P. 3F. quod, si hic loci displiceat rox Praeci
cavit, dixerim, per me licere, ut ejus loco dicacur Ratiocinatus est, disseruit, tractavit, vel
exbibuit. Omppecum, apud (quoS VOCanE) Non conformistas nostros, jam aliquandiu re
cepta Fuerac (et nimis AFectara) vox Lxhibitio, quali mollior vox quam Praedicatio:
adeoque cum durum pucaverine diccre Fratres (quos vocant) donis instructos (led nullo
Fccleliastico munere donatos) Praedicare debere, seu habere Conciones; mollius dicendum
Dutarunt Lxhibere. Hoc mc Opprobrium d me objectum putat Non Contormistis (quorum
CTAEVOK Fxhibere, pro qua jam Loqui POLIUS dICunE;) e debere me Palcem abltinere, ic
opprobrium interendo in Paulum, qui fuit rum temporis (ue loquicur) Non conformista Prae-
dicator.
Verum ego non Paulum dixeram Fxbibere, Sed Praecieare; Sin haec rox ei displicuerit.
permucebam ipsi luis uci vocibus, aliisre quarum ego aliquot enumeravi. ICque c90 P au
lum dixerim else Non Conformistam, led iple ett qui hoc dicit: et (quanrum eso quidem
rideo) immerico.
Dixilset pocius fuisse Conformistam; ae Gu Hec Tudxorum Convencibus abstinuie, nec eo-
rum Kirus averlacus est, sed illis le Conformem extribuie, uc rebus licitis, quamris non neces.
sariis. Dicit hic auchor, Ad eorum Synaseeas accessisse Paulum, ibique praedicasse sineulis
Sabbatis; quo comprehendi e includi putat hic Auibor reliquum id omne quod ad Sabbatum
celebrandum requiritur: secus enim, id ipsi objectum fuisse leceremus; quod non legimus
RcPL. P. 33. Aado; Caput ejus torondit C’enchreae, quia Voi obstrictus erat, Act. 18. 18.
Timotheum curavit circuncidendum, quia natus érat matre fudaea, ACt. 16. T. Volebat
omnimodo Festum Celebrare Fierosolymis, ACt. 18. 2I. Chocelt, ut ille non male conjicit,
Inquis. p. 222. Festum Paschatis fudaiei,) aeque, in cumtinem, ab spheso Fhierosolymam
ire, quamvis mox rediturus. Pariterque Festum Pentecostes, si foret possibile, Act. 20. 26
FC At. 21. 20, 21, 23, 24, 26. in Pitibus Purisicationum, le alsoeiarit quatuor viris qui erant
Poto obstrieti. Acque hoc eo animo, ue se vindiearet ab opproheio illo quod ipti impin
Sere lacasebant advertarii (acque Auchor hic) quali fuerie Lon conformista; Nempe, quoc
fudaeos omnes qui sunt inter Centes docuerat defectionem à Mose, quodque non debuerint
ipsorum filios circumeidere, nec secundum ritus ambulare, ver. 22. Quam Calumniam ub
amoreret, et Conformem le oltenderet, (non obltance quod en aliorum sermone de eo audi
verant adverlarii,) accommodarit se riribus hisce Puriticationis; ut norint omnes nihil eo-
rum esse quae de ipso fama accexerant (quali Non contormi,) sed eum ita incedere ut ob set
vet lecem, ver. 24. nempe, Judaorum lesem Caremonialem; de qua dictum erat ver. 20. or
dentes Judaeos esse zelo accensos. Et cum eadem de re acculatus erat, innocentiam deten
dut TuaM C. ap. 24. TF, L2, 13, 27, 28, 19, 20; e C.ap. 26. 7, 8, 10, LT. quod neque contra le
sem fudaeorum, neque contra templum, neque contra Caesarem, in quoquam offenderat, ne
que possent illi ea probare quorum eum accusabant. Ec quidem videmus Lysiam, elem
Festum, ee Resem Acrippam, (coram quibus Fuerat varus vicibus acculacus,) in hOC Con
lencences, quod nihil fecerat aut nece aut vinculis dienum, C ap. 23. 23. Cap. 24. 22, 2
Cap. 25. 18, 19. Cap. 26. 3r. Juxra quod de se proticetur iple, quod Judais se praestitit un
Judaeum; erarque, quantum ad eorum lesem, irreprehensus, T C.or. 9. 20. P bll. 3. 5, 6. AC.
que Hoc quidem, quatrs Ccatt Hoc Auchore protirente, Inguis. p. 123.) non fuerit ille, post
Cisioli morcem, ullatetis oblicatus, ad Paseba celebrandum; sed fuerit, Christi morte, tam
Genel
mactis

## Folio 361 — 867984570:1119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
C ap. 10.
Desensio Sabbati Christiani.
ab Boc quam ab aliis Caeremoniis omnibus liberatus; ut quae erant eruei Christi affixae. Cum
que fueric Pautus cam horum observans, ad quod tamen minime obltrictus erat, non video
cur debeac illum hic Auchor uE Non conformem Praedicatorem insimulare.
Verum quidem est, Praedicasse Paulum Dosmata quaedam, quae, fudaeis ad Christianis.
mune nondum conversis, non fuerine grata: Sed hoc non facic ut Non consormista habea-
tur, dummodo in Praxi sua le contormem praesticit eis omnibus quae Postular Lex Mosaica.
Nam, ee apud nos, une forte aliqui aliter docentes quam secundum Doctrinam in L’oclesta
Anelicana stabilitam, qui tamen nollent proprerea pro Non conformistis haberi.
Jam veco, live Opprobrio, live Laudi, id este Paulo velic, quod Fuerio Non conformista
Praedicator: cum camen ille le pursare Patasic hac acculatione, caulaturque non posse fudaos
hoc probare (nec porest hic Auchor) qu’in decenter incesserit, observans Lesem; tuericque
quantum ad Justitiam quae est ex Lese, inculpabilis; non debuic hic AuchOx hanCCI NOtam
inurere Non conformitatis.
Nec tamen ita Contormem dixerim P aulum, qua l vellet omnia indiscriminaium approbare
quae (lire recte sire Secus) apud eos reperit quibuscum vixerit, omniaque deslucire sine ma-
sticarione, (prour hic de aliis loguitur, Repl. 59, 60:) Sed, quatenus id fieri absque peccato
Pollet, duamvis ab omnibus liber esset, factus est omnium servus, Fudaeis ut Judaus, eis qui sub
lece sunt ut sub lese, factus que omnibus omnia ul omnino aliquos servaret, L COr. 9. 20, 21,
22. vellerque, in Lvanselii commodum, aliis obtemperare, in rebus livisis, ueui non neces
sariis; Ouod agnoseir hic Auchor Inguis. P. 122, T23. in iplius celebratione Pasehasis, quam-
vis ad id non fuerit obliearus. Idemque dixerim de iptius accestut ad Synacoeam Judaorum,
in eorum Sabbato; de Circumcisione Limothei; de iplius Purisicatione in Pemplo; de C’apitis
Tonsione Cenchrea; et horum limilibus: _ (quantum nobis videtur) in obserranda tOta
leze Motaica.
Nec tamen hinc insimulandus est (ob tranc ejus orgnarilao seu condescentionem) quast
alia aocuerit, alia fecerit, (quod subintinuare videur hic Auchor, Inquis. P. 73.) Iam
docait quidem, non adigendos elle Centiles, ut le lubjicerent jueo Caremonialis Lesis, (cui
subjecti ne quidem antea fuerant:) Sed non abenit (quantum ego scio) quod, fudais qui
erant inter Centiles, non licueric Legem illam obserrare, si modo se illa senferint obstrictos.
Tubet quidem Cenciles, ut in ea se libercate conservarent, qua Christus eos liberos constitue-
rat, Cal. 5. T. Phil. 4. I. Sed non prohibet Judaeis, quin postent Privilesium hoc omittere
seu dectinare, si sic pertuali fuerine, justaque se otterebat occatio, quamvis iphi pariter de
Genciles jam essene inde liberati. Fe, huic Doctrina Fux, Praxis exat contormis, dum cir-
cumcideru Zimotheum (ue qui matre Fadaea naLUS FUerAE;) Sed non Fitum, qui fuerar a
Gensilibus ad tidem convertus. Acque hoc huic Auchori fuille Fraudi puto, quod non Paris
animadrerterit discriminationem hanc Centilium, ec, Judaorum inter Centes; quorum erat
Lonne diversa ratio. Quod si lacis animadverrissee, ridisset Pauli Praxin, Doctrinae (ux,
plane conformem else. Sed Pauli Apollosia hactenus.
C A P.
Z.
Fractio P anis, de Fucharistia hic intelleenda. Objectis respondetur.
T ius qui urgetur Scruxulus, est, de Fractione Panis; num Scilicet incelligenda sic de
La Caena Dominica, an de communi manducatione. Sed nec hinc uIlatENUS PTOMOVETIK
quae agicur caula lua: Sire enim celebraverine, sire non celebrarerint, Caenam Dominicam;
Crat Faltem Conventus Rehieiosus, (quod agnoleit ip(e, RepI. 33.) fuique primo die bebdo-
madis. Sed ait, Inquis. P. 56, 57. (quo icidem respicit Repl. P. 32.) haec Fractio, posset qui
dem esse celebratio Cana Dominicae; (e minime dubium est quin fuerit.) Y et posset, in
quir esse communis manducatio caenae ordinariae; convenientibus amicis; cum postridie disces-
surus est verbi Minister aliquis, (seu specialis amicus alius,) ut una cum eo caenent praecedente
nocte.
acqui non dicturum credo, hunc Auchorem, quod patet ipse, remhie ita etse. Onodsi
non id ipse puter, quortum elt haec trirola objectio . Frac hic Conventus Discipulorum ruy
vahrru (qualitocius sregis ut in aliis Ratis conventibus,) non, rivor quorundam ex illis:
et quidem canto numero uc ad terriam Contignationem, ro reiscrer, erecti tuerine: Flabicaque
est Concio vene Vinea. Numquis hoc omne ad communem caenam suilse putec. Ac inquit.
Discesurus erat Paulus postero mane. F.sto. Sed non dicitur eos convenitse ut Paulo vale-
dicerent. Sed ro unaoat deror ad fransendum panem. Dilcestus Pauli esse pourit (de credo
Fuic) causa cur camdiu Continuatus tueru conventusille; sed caula cur Conrenerint, erat.
ad francendum panem: F.c occasio cur rum conveverint, quod fuerit primus dies Septimanae;
quo ut videtur, solebant Lic convenire. Arque, si relit hic candide agere, non video quin
pte lic videacur. Venit Paulus Froada Duirque diebus. E mansit ibi deprem dies. Piimo
auteM

## Folio 362 — 867984570:1120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
sensio dabbati Christiam.
venerine ad francendum panem, Urpore cum   PISCDAOatS SOTTUI alta
Seprimana, ad francendum panem: excillacum me habeat si ipsi non atsentero.
aliter ligniticer in eoro Noro Pestamento
Acdicir ille, vocem unasas, uturparam Marh. 24. 29. ubi dicitur Chrictus fresisde Gu
que panes et duos pisces in miraculo(o paltu Virorum quinquiesmillium; d limiliter ennaon
Mat. 25. 36. ubi diciur fresisse panes seprem ee pisciculos aliquor in paltu Virorum qua-
ter millium; quod icidem repecitur Mar. 8. 6, 19. Nec dubium elt quin rox ca de aliis fra-
ctionibus pastim habeatur. Sed quid hoc ad phralin illam de Fractione Panis simpliciter
dicta: quam Incerpreces unanimi consentu de Sacra Caena lolene incellisere: arque hic
Auchor non necat, sed cancum aubitat an lic incetHscua lII.
Dicit item quod A2. 27. 35. de Paulo dicitur, cum accepisset panem, eratias esit Deo in
conspectu omnium, e, cum fresisset, caepit edere. Quod de communi manducatione incelle-
etum vele hic AuThOr. Exo aurem AON HCCO, CUL LIOC _C SM CN HOI MIMCKCZALUL. SuM
cepisset panem,  benedixisset, freeit dediique asans, u Accipite, Comedite: Simili-
terque. Marc. 29. 22. Cum accepisset Jesus Panem, e benedixisset, freeit, deditque eis, est
ait Aecipite, Fdite. FL LuC. 22. 10. Acceptopane, cum cratias esisset, frerit, e dedit eis.
Dicitse Paulus Z COr. XX. 23, 24. Dominum Jesum, ea nocte qua proditus est, accepisde
panem, e erariis actis, fresisse, e dixisse, Accipite, Pdite. F eur lixe omna PariIeT
incellisantur de Sacra caena dici, exonihil rideo. Non quidem cx  e Cl
Paulo in navisio eranc, tuerine omnes Chriltiani: Sed hoc non impeuls Gulu, qui fuerine
Chrultiani, celebrarerine cum Paulo C cena Bomcam. Non enum pudut Laulum, le Pro
ticeri Chriltianum, etiam in cocaeru.
Sed e, pro communi manducarione, incellisendum putat, quod eodem Capite AT. 20.
haBCEUE, ver. EF. Mlihi vero contrarium videtur, eandemque plane fractionem panis, AMCIII
sendam elsc ver. 7. _ ver. LI. Nempe convenerant ad francendum panem ver. 7. _ aile
quan discederent frecerunt panem Ver. TT. non obstance, qua interrenerat, incerrupcione,
 Catu Futrchi. Hoc CA, convenerunt ad Celebrandam Caenam Dominicam ver. 7. eanqi
celebrarunt ver. ZI. Ouippelic le habet contextus, Dic prino is dubmacs, cum condempent
profectus est.
Aiquerandem, post relirationem hane, rideb cclal  Lullorem haud mulcum retra.
autem hebaomadis die cum convenirent Diseipuli ad Francendum Panem Pautus ipsis
mo aie hebdomadis; nune habebut Pro Ccena Communr; tancusque Caetus conrenilse pu-
tandus et  L au pee aotuo Valedicerene; e cum eo Cunaren, quod guancogue
Praeaicavit. Annon tixc verborum connexio plane rideatur hoc innuere, quod tum con-
tic mencio quoro die Septimanae hoc conciserat. Alias urique aprior haec videren a
rio, NansiF ibi septem dies; dieque Seprina sed su  conditant a
Paulo valedicturi, es cum ipso caenaturi, qui erat postero mane abiturus. Si verolie dictum
Fuisser, nimirum dic septimo, (innuendo ultimum illorum septem;) non dubium elt quin
hic Auctior Srenve arguilsee, Seprimi dici Sabbatum, à l’aulo Fuisse celebratum; idque im
Conventu Christianorum; nempe ad francendum panem. Duipperum non dubium ipsiForet
quin Fractio Panis hic (uc alibi) innueret Sacram Caenam. Sed quoniam dictum elt, pri
sic (abicuriente amico quodam sPCcta) Conveniencibus amicorum aliquor. AE vero, A
Hoc id torum esse puret quod hic intinvatur, cum dicitur, Convenisse Discipulos, primo die
dupd practio panis alibi sic intelsipenaa de licena Dominica, non negat; nec videtut
dubitare. Et quidni censeaeur hic ident lsustam  uidem non seio quon uspan 
fere iplistmma verba quae de CBMMLO SIaDENCHS M Ipa Lnltitutione Mat. 26. 26. fesus cum ac-
Discipuli ad Francendum panem, Praedisavit eis Paulus, ec.=quumque fresisset panem,
sari, Rep. P. 32, 33, 34. quin haec fractio panis Fuerie Caena Domini.
Mia oubbarcor hic incellicenda de Tlebdomadis dic Pro. Oojectis respotuent. est et
eur de Ono die.
PP. D, hoc admi(SO, POrro quaeritur, an uia oubbdrar, sit primus aies bebdemadis; cum mic
Dloci AT. 20. 7. TIM F Cor. 16. 2. Recordandum est, inquie, Inquis. P. 57. quod Gracum
ua senisicat Onum: ex iis uia en in nostra versione Novi Testamenti, centies redditur
One) Onum, (non, Primum.) Fr P. 58. ua cableerar ab iplo redditur (ene of the duS)
Onum Sabbatorum. Aeque ad eundem sensum, RepL. P. 34
Fistque omnino verum, (ee quisnescit?) quod Gracunt ua Honiticac onum Peu Onam
potelque torre tories sic reddi, sire in nostra, sire in alia Gua VIS VeMHONC L LCccaEH
liprica locutio, pro puiae nuipet coni abbdrar. Zubsaror e (in Plurali) ouslare promiscue dicun
Si aurem tueric ille cam Cririee doctus, ut Vertionem (hic loci) meruerit emendare; scire
debuerac
quovis
ad vo
bacu
abbatu
dare
1
duoc
due
acim
lereue
decir
omne
erenda
dimil
se
pum r

## Folio 363 — 867984570:1121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Cia)
Desensio Sabbati Christiani.
debuerar, quod uia saEdrar non reddendum crat one of the Sabbaths, (unum Sabbatorum;
quippe, si hoc dicendum esser, Foret er sabbaror, (non uia rabbarar,) quia oubbasa est Nomen
Neurrius Creneris. Nec magis consrue diceretur Crace (eo sentu) uia sabbarcor, quam L.a
eine Ona Sabbatorum. Nec mulio melius id alibi reddie one of ihe Wect (unam hebdoma-
dis,) innuendo unam diem hebdomadis, hoc est unam aliauam diem. Ouippe, l hoc dicen-
dum eHfet, Foret ris nuipa, non n uia nuipa. Uc cerrum sic, quod n pna satsaror aliud aliquod
innuae quam vel unam Sabbatorum, vel unam aliquam hebdomadis diem (indetinire Lum
Deam.) Ec ubi dicitur Math. 28. X. cum lucesceret eis ru puar sablarur, non incellisendum
est de una quadam indetinire, sed de decerminata cerraque dic, quae hoc nomine uia sabbdrat
delignaretur. Sic in loco hoc de quo agitur er se ru uie, in ipsa uia sabbaror. Acque lic alibi
Expe. Ubi Arciculus demonstracirus (n ry rlun) non est ociolus, led cerram designat diem. RF
quanam ea Cc, Pacis determinatur, Marc. 16. ubi quod dicitur ver. 2. pia sabba rcov, est rer. 9.
vecrn sabarar. Sed e ex hiltorix circumstantiis (cum hujus, cum reliquorum Rvanselicta-
rum,) Pac innoceseit, ur nec ixnorare nec dubitare postichie Auchor, quae dies sic qua hic
dicitur npiae oaCdrar. Cumque non ignorare possic quis dies lic, qui tum in Saeris Liceris,
cum apud alios Seriprores omnes, dicitur i uia sabldrum, captiolum est objicere, quod uia
tigniticat Onum. Quiequid enim est de voce uia alibi usurpata, ac salrem in hac constru-
ctione, uia oabbarur nusquam alicer Geniticar quam primum diem seprimana. Ne
que enim hic disquiritur, an congrue dicatur Graece pusa abSarN, AUE qua LE TaTO hujuS
constructionis, (de quo mox dicetur,) Sed, quis sic perpetuus sensus horum verborum.
Atque in illo Geneleos loco, (quem ille cories repecie, eique preslius intiltic) Gen. F. 5.
Fuilque vespera eo mane (jom echad) Primus dies: rox echad in HCbrXO TeXUE, d pia in
Sepruasinca Incerpretum vertione Craca, signiticat Onum: hic tamen Auchor (eriam post.
quam ei hoc indicarerim) absque omni scrupulo, reddit perpecuo, Primus dies. Nume-
ana,) Saepius pol
rum else, exo plurimis exemplis indicareram. Ft liquis diceret, quid tactum esse una hora
post meridiem, nemo non incelligeret de hora prima: ee ridendus ester liquis (Lexio) argue.
rec id torce tieri hora sexra, quonam hora sexia est una Borr.
Vox Pridie, est Deriracira (nisi Composicam malis dicere) d prae, prior; et postridie, d
post posterior: adeoque Pridie Calendas _ Postridie Calendas, cancundem signiticant, ac des
Prior, aies Posterior, quam Dies Calendarum. Nemo camen (Tobrius) id incellipet de die
quovis ance aut poltCalendas; Led de die proximo anre rel polt Calendas; quia certum est
tras roces, Communi ulu, sic incellixi.
Exliquis dixerie Chrictum fuisse Crucitixum uno die ante Sabbatum, de Cuscitatum uno qre
post Sabbatum; nemo prudens incelligeret de die quovis, led de die proximo, ante et polt
Sabbatum. Acque hic Similiter uia cabbarcom una dies post Sabbatum, elt dies Proxime post
Sabbatum. Cumque noveric ille (nec enim porelt ignorare) s eiar cubbarar, elle proxrium
nomen illius diei qui proximus estpost Fudxorum sabbatum; non debuic carillandi ansam
Captare, quod uia Sic unum. Cumque leipsum axpellarerim judicem, nuncubi, in ullo Au-
chore, hoc nomen ulli alii diei noverit actributum; in Replicacione sua nihil dicir.
Quodsi illum male habeat, quod puret wiar vabbaror minus accurare dici Crxce, pro die
primo: Id me non omnino moret. Norimus enim in Linsuis omnibus, (live id neslectu
tiac, sire corrupra loquendi contuecudine,) multas occurrere locuriones duriusculas, si ad
Crictam L insux analoxiam exisantur; quas defendit receptus Vtis; luncque latis incellectae.
Duriusculum Forre rideatur, quod Craece diceretur recionastnalor, Tcaapconaccenator, (hoc clt
Tacinc, tres e decimum, quaruor e decimum,) Dro eo quod dicimus decimum tertium,
decimum quarrum: Sed lic dicitur. HF duriuscule dicieur, o vincor suosco airs, ABOC. 2. 26. Apoc. 3
2T. _E o vincor roimsco avror poC. 3. F2. PrO rd vincorte Sluscon s vincorsa nottoco. F. L, siro u d Et ny o luv n
 eprouro pOC. X. 4, 8.
Sic Fatine dicuntur ideirco, quocirca, posthac, quapropter, controvertor, Pater familias,
omne genus homines, S thiops albus dentes, pridie calendas, aliaque mulca; quae Archail
mum redolens, es axre reducantur ad analoxiam purioris Lacinilmi: led, quia sic diei tolei,
Ferenda sunt.
Similiaque ostenderam in lingua nostra Anglicana, qua non opus est ut hic revetam.
Verum sicuriolius inguirere liceat in constructionem hujus tormulae uia adrar, (ux ipsi-
us Cricicismo, seu paracricicismo, Subreniam,) dicendum est, Genicirum solSdrar, nOn reBI
ut loquuntur Crammacici) a praecedence uia, quippe rum Foret er sabldrar (adeoque Fal
licur ille, cum reddit Inquis. p. 58. unum Sabbatorum:) Sed, a Tubincellecta Prxpolitione ano
aliare simili: Orcum dicitur priaie Calendas, hoc est, prior dies ante Calendas, (d quidem
Proxime priOr;) Sic uia sabbarar, elt uia ano sabbarar. VFSic plena locurio uia nurea and sabba
rar. (Subincellecta roce Substancira inisa in Adjectira uia et Praepoticione and ante Ceniti.
rum oabCdrar.) HOc CCLuna dies (seu dies pronima) post Sabbatum.
Nec qnemquam moretur quod oubbarar dicacur forma Plurali; nam o la (Forma plurali)
ell nomen unius sineularis diei; ue lume cialendae, Nona, Ldus, _c. Ve lulinio dicerur in se
guenibus.

## Folio 364 — 867984570:1122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Es itaque uia ablarar L. llipeica locurio, seu Curea loquendi Formula, qualis in omnibus
Desensio Sabbati Christiani.
t
Implendum le. Se Ventum et at du  estu Tabandi Lempia. TLujus video Byr-
rhiam, (subandi )et Sato.) LecS. nur he, (subandi or.) AaC MCId. SI
Cornhill.) Pevit in Marearetae Westmonasterii, (hoc est, in Parochia d. Marearetae in Orbe
Nestmonasterii.) FE vix legas Inscripcionem Ppiltolae in Pabellaris manibus, quin calen
notes Flliplin. Acque haber hic ipse Inguis. P. T28. Sabbat  D Sadda Cu LM al Sa
bati. Acque ve P atine dicitur Tertio Calendas, Ceu Calendarum, 10 et Cale anté) Ct
lendas. Peu diem Calendarum; sie Cirxce pia sabba B a (nree ano) sobbarcor hoc el
una (aies post) Sabbarum Teu diem Sabbatorum. LF Prout dicls una bora, duabus boris
dies Seprimana. Et pio sabaror hoc est prima ces post Sabbatum, noH MalC sCCOUUI 
noHriS (ut ab aliis) 2he forst day of the Week (prima dies hebdomadis;) non quod haec
cionem nihili elle, quod ua ligmticer anu.
linguis ilu venire solet, in tormulis trequentioris ulus; ubi aliquid Supplendum elt, ad
diceremus Anglice. Aecessi ad S. Mariae, (subandi Templum:) Veni a Trinitatis, (subaudi
Collerio.) Concionatus est in S. Michaelis Cornhill, (hoc est, in Templo S. Michactis in vico
tribus horis, aMeridie:; Dro prima, secunda, terna od post merichem: lic unas, auo, IC.
dies a Sabbato, Tunt prima, secundam tertia dies post Sabbatum: Teu priman secunda, terria
lic liceralis redaitio illarum rocum; sed quod hic Hc dies eis rocibus detignatus, aique haec
Rocisima _ MaXINIC FamILIArIS AIUS CCa. S t. 3. 4, 6. Rom. 6. 2. Rom. 0
nos abhorrentis cormula eut e a  sito. e 2 J. tel. 14. Laipeir avro
Formuta, quo sentu Cirxei dicunt raipen.
Tandem agnoseit hic AuhOr RepV. P. 34. Quod pia cobbrcor ACt. 20. 7. putat posse intel
liei de primo die seprimanae, (dixiltet pocius, quod putet, sic intellieendum esse, clle on
Ducatnon sid incellisendum esle;) Sed criamnum fusserie, quod uia ligniticat unum. Recte
quidem; lec  cua, non ligniticatris, led cerrum diem lic dictum. L.c dies illu qua adu uno
T4. pin rovoclon (absit) a nostris non Male c C )ord Cds prohiveat;) non quo
haec sic lictatis seclicio, ( quati en fignituet od, ec vrocto forbid:) Sed quod haec sic apud
un nerce non male receimus, bid scto not o sp eta s  ai HOS recePEa
post Sabbatum, non idem valer quod una quae dam ces septrmance; lieur una hora à meri
die, non sctem est ac una Bora diei.
Et quidem cum eandem FateatUT, RepI. P. 28, 34. Inquis. P. 58. quod uia cablarr commu-
niter icellisitur de primo die hebdlomadis; se quibusdam in locis lic certo incelligitur; e
possit lic tellisi hoc in loco; ee probabiliter lic incellisendum tic; Caddidister etiam, nec ul-
quam alibl atet incelligitur; nec ulape Pralen aan  a  Md
Tur;) non succentere nobis deber, quod Paulum puremus die primo hebdomadis sic praedi-
casse, et caenam dominicam celebraste,  Maeno hoc Conventio Ldac, ausie  t
espera aiei Primi, non intellisenda de Solis Occasit un sepi. Ooetis responactur
carur pars dici praecedentis, non subsequentis. Id evincitur, ex histoca Resurrectionis
Christi. Pa historia Crucisixionis. F_ ACt. 23. 32. Fx Macrobio, de Komanorum Com
vuVo. Quod admistit hie Scriptor, e de Compuro NVoStro. Lapsus corum qui Poder
fudadrum dies ineheandos ad bust s. Luostn et Distoria L aschatis Judaie.
nem altercas. Lulet e L.
De diei Principio, disercatio. Non, ad Ocusit Sous s L Ledete. Vespera reput
Inter duas resperas, quid sit. A vespera ad vesperam, est, à fine Omus vesperae, ad fi
CF. D alia restat Impetirio qua locum hunc Pacasie eludere, Inguis. P. 55, 56,57. Rep.
55,54. Contentus exit ue censeatur pia sabharor primus dies Bebdomadis, ( admittemus
diem premum incepisse a solis occasu diei Seprimi; (nempe, si libi lubserrire postie, pacietur
uc tir dies plimus; E secus, non exir.) Sibi videri disit (Forcasse quidem) ipsesque, inquii
qui hunc locum ureent, (Led care Lde Ca, ant LCCs CH,) qnda Bac Lann praecieato
(primo dic hebdomacis, ad meaa o Coata) et )a despera Post aleMM se pi
mum, (Quam nos diceremus velpelat ucati) Guat ad derit Laulus posircu
hoc est, die Solis, mane. Nempe, post Caenam diei Saturni prae dicavit Pautus, , collocatus
inde ad diluenlum, tunc discessit, quod videtur (huie scripiori) suisse, mane diet Solis
Pocac ipsissimum esse factum.
Sed, quicquid ipsi videacur, nolim Dorro putet, id su vider  entibus Bu  . 
De iple primus est, (ec credo solus,) qui puter eos, qui hunc locum ursentpro sabbato diet
Dominei, lie incellisere locum hunc, quasa Pautus eum praedicarerat in velpera diei Saturni
dicellerii primo mane diei Dominiei
Verum

## Folio 365 — 867984570:1123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
CaP. 12.
Desensio Sabbari Christiani.
Verum hoc altius spectat; Nempe ut introducatur nora disquilitio, non tam quoto dic
Sabbacum sic celebrandum, quam guota hora inchoandum HE. Ouippe hoc concendic; tum
celebrandum esse Sabbatum hebdomadis sie Septimo; cum inchoandum esse hunc diem ab
occasit Solis diei Sexti. Acque hinc contendic, resperam diei primi, (qui Solis dicicur,) qua
Praedicarit Paulus, eam Tuille quam nos rocamus Velperam dii Saturni, excunte dic Sepri
mo: quae, cum fuerit inirium diei primi, rocatur dies priuIs. Arque Lic locuros concendit,
cum Lucam hic loci, cum omnes seriptores acrO; eo quod dICaTUT GPN. T. 5. Fuit que vespera
 mane dies primus.
Oltendera autem cBo, Discur s. p. 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 37, 32. (Fatis lueulenter ut
mihi videtur,) quod, cum in Novo, cum in Vereri Pestamento, reputaretuE l’espera, ad
diem praecedentem percinere, (ejusque partem esse,) non, ad sequentem.
Htoc oltenderam primo ex hiltoria Resurrectionis Chrilti; die nimitum quo Returrexit d
morcuis, qui inceverar multo mane, ante ortum Solis, dum acthue erant renebra; ee nondum
finicus crat nili lero velperi.
Diereur de Maria Maedalena religuisque Mulieribus, L.uC. 23, 55, 56. Spectarunt Monu-
mentum es quomodo positum erat corpus ejus; reversae vero paraverunt aromata e uneven
ra: (nempe die sexco quo crueitieererur,) e Sabbato quidem quieverunt secundum man-
datum: PF, proximoS verbis, L.uC. 24. T. Primo autem die Bebdomadis, profundo diluculo,
iverunt ad monumentum, ferentes quae paraverant aromata; e nonnulla cum ipsis. Mat.
28. I. Fxetremo autem Sabbato, cum lucesceret in primum diem bebdomadis, verat Maria
Maedalena, e altera Maria, ut spectarent Sexulerum. MarC. 26, 2, 2. FxactO inter veM
ente Sabbato, Maria Maedalena, e Maria Jacobi mater, e Salome, emerant aromata, ut
venientes uneerent eum: e valde mane, primo die hebdomadis venerunt ad monumentum
exorto sole, Teu exoriente sole. (L’orce non omnes mulieres eodem momento venerant, sec
Taltem omnes aderant exoriente Sole; quarum Maria Magcalena ridetur advenile omnium
Drima.) Joh. 20. T. Primo die Bebdomadis Maria Masdalena venit mane, cum adhuc tene-
brae estent, ad monumentum. Sed jam ancequam renerane, relurrexille selum, Corpulque
jam abiille, consentiune omnes R vangelistae.
Obi liqueu sabbatum (juxca illorum compucum) non finitum fuilte, ulque ad Mane
diei cractini. Fxtremum Sabbati, leu cum finitum est Sabbatum, erat multo mane, ante
Solis orrum, cum lucescere inceperat, in diem primum, e erant adhus tenebrae. Mulco mane
ouidem, sed non nili Mane, (non, ineunte vespera praecedente.) Et (quorocunque tem
pore centeretur incepisse Sabbatum diebus Mosis) manitestum elt, hoc tempore, cenlebant
illi sabbatum, alio lque dies, non a principio Velpera ad principium velperae; led (ut cen-
Sebane Romani) a Media nocte ad mediam noctem.
FEc quidem, sitinicum fuisser Sabbatum lincunce Vespera Sepeimi diei, poruilent Mulie.
res ea nocte accedere ad Sepulerum, non expectato, Mane postero. Ouippe cum Sol occi-
deret, hac anni rempeltate (circa Vernum Aguinoctium) circiter horam sextam postme.
ridianam, CuHticeret cempus (Dost occalum Solis) ferendis e aahibendis unguentis e aroma-
ribus ea nocte, (praeserrim cum cum fuerie plenilunium,) Ei finitum esser Sabbatum. Nihil
impediebat, nili, quod nondum finitum fuerit Sabbatum: fueritque quiescendum secundum
mandatum. Sed, quamprimum finicum tuerac Sabbacum, venerune poltridie multo mane,
dum adhue fuerint tenebrae; quod fecistent velpera praecedence si finicum tuisser Sabbacum
occatu Solis.
Addo; si cum Einicum tuissec Sabbatum (occidente Sole) diesque Primus Sexcimanx cum in-
ceperit (quod rulchie Seriptor,) Pocuisset Christus surrexiste ea respera (quippe cum fu
illec dies tertius;) non expectaro postero mane, ur haberetur rerrius dies; quod non feciste
Constat.
Manitestum igitur est, incepilse diem Primum hebdomadis, a Media nocte; non ab occatut
Solis diei Septimi: e Surrexiste Chriltum multo mane diei Primi, dum achuC exaNE Lene-
brae. Quaerendum proxime, quamdiu duraverit ille Primus dies.
Cum Turrexerat Christus mulio mane, dum adhuc erant tenebra; (quan cito, non Con
stat; Sed erar mane, non respera praecedente:) APParuI primum Maria Maedalena e
reliquis Maheribus quae ad Sepulerum renerant. IIla, uc jultum etat, rem renunciarunt
Discipulis. Flis euntibus, (Math. 28. TT.) quidam ex custodia venerunt in urbem lexter.
riti,) e renunciarunt primariis sacerdotibus quae acciderant omnia; dui, habito prius cen
silio cum Senioribus conereeatis, mutros nummos dederunt milisibus, ut dicerent, Epsis dor-
mientibus, venisse Discipulos ejus, eumque suffuratos este: FL Sulceperune le securos praesti-
turos milites, si Praeses hoc resciverit.
Cum discipuli a Mulieribus rem hanc rescireranc; eorum Duo (d reliquis) sepulerum
adierunt; e reverti, reculerunerem ita ese: tueruntque omnes Acconici. Acque haec omnia
acciderant, jam ante quam illi Duo qui Fmaunta protieiscereneur, id iter inchoaverant:
Nam de his in itinere collocuri sunc; Christoque, qui ipsis obrenerac, nunciarun, LU. 24.
Erat aucem cordu Her, ( FLierosolymis Lmaunta,) stadiorum quasi Sevasinta, (quod recte
computat
XO) L1, 2E9 22923, -

## Folio 366 — 867984570:1124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
CidP. 12.
Compurat hie AuthOr, ese ex noctris haribus, qual septem cum semisse. FEpedibus in
cedebane (non equis re; nam ambulasse dicuneur MarC. 16, T2. LuC. 24. X7. EL Jesus
icinerancibus se altocians) expoluit eis, lonso sermonc, (ex Mose eo Prophetis,) qua
Cumque sam (contecto lcinere pedestri Milliarium quali seprem cum semisse) Tuaserunt
ips (qui videDatL POrro protecturus) secum Fmaunte manere, eo quod jam advesperasce
ret es inclinaret dies; quali jam incommodum esset (nils rebus ursentibus) ulera protieisei
Manlic itaque cum illis aliquandiu, paria docens ut prIus; es tandem eis aenitus est Fra-
ctione panis, Ver. 30. 35.
Poltea Fierosolrmam redierunt, (suscepto, secunda vice, irinere Milliarium septem cum
Semisse,) atque hac renunciarunt Discipulis rum Thierosolrmae consrecatis, ver. 33.
Reque jam merico puremus, (cum jam, postquam advesperasceret, peregerant, secunda
rice, iter milliarium septem cum semisse,) adrenille noctem, (occidence Sole quali hora
Texta,) quippe cum advesperasceret jam anrequam accellerane smaunta.
Reramen, volt haec omnia comparuit ipsis fesus, venedixit iplis exprobravit ipsis incre
dulitatem Cuam, Sidem consirmavit (exDOCitis manuum laterisque rulneribus, contrectan-
ais, eluque victus;) Cnarrarit (ex Mose, Prophetis, e Psalmis,) qux iplius Mortem et Re-
surrectionem spectarent (ut illis anre protieiscentibus Fmaunta:) mandata dedit, et pe
testatem tecit, Praedicandi Lvanectium, e Plantandi Fcclesram Christianau; asstavit ei
Spiritum Sanctum; aliaque peresit quae ibi narrantur.
Ouibus peractis omnibus, etiamnum erat idem dies vesperi, Bebdomadis dies Primus
Toh. 20. 29. quo exmortuis Relurrexerat. Sed jam, sera nocte, conclusis foribus, uc tieri
Toler decubituris. Non quod Chriltus per Pera toramen se intinuarerit, aut tores penerra.
verit (quod volunt Poncitieii ut earum Transubstantiationi Fareatur,) magis quam illi Duo
qui smaunte renerunt. Nam non ita claulae erane fores quin ut occatione justa recludi
Dossent; uc jam modo pro incromicendis Duobus illis, de alibi pro incromittendo Petro,
(Sero noCLIS) Act. 12. 16.
Adeoque a primo mane, (cum jam erant tenebrae,) ad serum noctis, (prove noctem me-
diam,) erat unus idemque dies, lebdomadis Primus. Mihique videtur sienanter aiei Ton
20. 29. hoc concisisse eodem ipso die hebdomadis primo, ut cerro constee (quicunque Fuerit
dierum compucus apud reteres fudaeos) Chriltianum salcem dierum compucum, esse, d media
nocte ad mediam noctem, atque sic reputandum esse diem Dominicum leu diem Primum
hebdomact ChTILEIaHa.
Manifeltum isicur est, quod, cirea Christi rempora, cum fudaei, tum quatuor PvaneC
listae. (secundum computarionem Nori Feltamenti,) dies censebane (uos, non, ab ineunte
relpera ad incuntem velperam; sed, d media nocte ad mediamnoetem. Quod ni secerint
non dicendus ehset Christus (Mat. 22. 40.) Fuiste tres dies  tres noctes (hoc elt, tria
vor dicepa) in corac terra HBC CH in Lepulero. Nam advenerat Lespera diei sexti priut-
Oux sella Fuerane in principio iltius diei, non opus elt ut repetam. Pura, Ouid primum
runt eum, (OR. 7O. L4, 26. Postea Balaa LruN erat, quam ipse ferret ad Montem C’al
variae (qui quasi cantundem ab hcrirma dictabat ab una parte, quancum ex altera parte
SCente) Simon CprenaeuS. CUM CO DerVenerANE, Prieenda CeUX Crat;  ip le feendus cruci
Acque jam adrenille puremus horam tertiam poltmericianaM, qua est corum hora nona. P ost
boram nonam (hoc elt, post teriam postmeridianam) clamarC KM F.M, lama sadactidd
mi; aeque adstances luditicabant cum quali voca) et Fhem; e latrones, vel saltem corumt
alter, conritiatus esteum. Func abierune, adutum Sponsiam, (quam longe, non liguet,
atque fel e acetum ei bibendum porrexerunt. Polteaque (quam mulco post, nelcimus,
Clamavit Iterum voce maena, e emisit spiritum, Marc. 15. 34, 37. GLANEuM TEMPOK
(PolL HOram nonam) haec ablumplerine, non certo leno. Scd non est improbabile (quam
vis non dilerte dicatur) vel adelse, vel inltare solis occasum, cuu sple spiriium esfavit
ul non cantum eodem aie, sed dc eadem hora, mactaretur retco nas Paschals, qua ma
Clanaus erat Trpus; hoc est, ad occasum Solis, DCUE. 46. V. L alGuC circa Solis occasum, Cum
venerunt milites, ut franeerent crura duorum latronu quia nondum erant mortur cum
rempus fuerit tollendi eos de cruce, (hoc elt, ut MMIHMIEMC ScripTOF, Repl. P. 30. ex FosB. 20.
26, 27. ad occasum Solis, juxta illud Fost. 8. 39. _ Deut. 2. F. 23.) F jus aurem crura non
HEeGCrunE, LEd laTUS DENEEaruNE, quia jam mortuus erat, Joh. 19, 3E, 32, 33, 34. Aequecum
quidem i obicer id a) a Lacro ille acthuc riveret, quomodo intelligendum exit
illud
Mortem ejlS e Resurrectionem lpectabant.
quam sepulcus tueric; ut oltensuri TumuS.
Ouodque jam ostendimus a die Resurrectionis, oltenturus irem sum à die Crucifixiohs.
Factum ctt su Aula Carapha, e Codu Meato: Quid coram Pilato prima vice; Ouid co
eam Ferode: Ouid item coram Pilaro secunda vice. Sed inde ordiamur. Post sertam B0
ram (hoc elt, post meridiem) tradidit eum Pilatus, Judaeis, ut crucisiceretur; qui abduxe
Mons Oliveri; quod elle putat hic Auchor, Repl. P. 35, 36. Qua( duo milliaria.) Nec p
tandum est admodum ciraco pradu incestisse, cum ille ferret Crucem Tuam, vel (iplo tari

## Folio 367 — 867984570:1125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
C. aP. 12.
Desensio Sabbati Christiani.
illud Christi, Hoc die mecum eris in Paradiso, nil extenderie hic aies, ultra occasum
Solis.
Sed polhxc omnia, multo adhuc serius erat, quun Josephus trimathaeenses perdit à Pi
lato corpus fesuo; nam diterre dicieur, oias vroutins, cum serum diei esset, venit homo divés
drimathaensis, Tosephus, e petiit corpus ejus; hoc est, post occasum Solis, (nam pluribus
contendit hie Auchor, Repl. D. 30. Quod lespera, vel Serum diei, incipit ab oecasu Sohs:
Ouod non Catim concestum elt; quia dubicarit Pilatus, an jamjam mortuus fuerit; d
rem distulic donec id relcirerit; quod elle non pocuic, donec aliquis, qui d monte C’alvariai
venerat (qualiper duo milliaria) poltquam Fueric ille mortuus, Pilarum de hoc cerriorem
Faceret. Hc voltquam concellum erat, aliquid cemporis impendendum crat, redeundo ad
Montem Calvaria, collendo de cruce Corpus, emendo puram Syndonem, eaque involvende
corpus, illud sepeliendo in novo monumento suo. Mat. 27. 57358, 58,60. Marc. 15. 42, 43,
447 457 46. L.16. 23. 51, 52753.
Sed quamris serum diei jamdudum estet, nondum tamen aderac sabbatum. Nam, post
haec omnia diserre dierur, erat autem dies Parasceves,  Sabbarum instabat, e sou. L M.
23. 54.
Verum adhuc plura supertunt gelta, priusquam inceperie Sabbatum. Ouippe Mulieres
Maria Maedalena aliaque) spectarunt monumentum, ee quomodo positum erat corpus ejus
jam sexulcum;) reversae vero paraverunt aromara es uneuenta; acque cum tandem Sab-
bato oneverunt secundum mandarum, ver. 55, 56. Venecelse lic, jam seram noctem adre-
nille, antequam haec omnia peragerentur; necdum inceperat sabbacum.
Sed inguir, porerant haec omnia peraei ante occasum Solis. Ac quomodo: cum incipiat
respera ab Occasi Solis, Repl. P. 30. tuericque jam facta espera (olias verouiens) quando
Josexbus a P ilato periit Corpus ejus, MaL. 27. Mar. 15. LuC. 23. tuerincque postea cOt per-
acta: Mirum porius videatur, quod poruerine haec omnia perasi (cundo et redeundo) ante
mediam noctem. Non isitur incepit Sabbatum ab Occatu Solis dici Sexri
Sed nec tinitum crat Sabbacum Oceatu Solis diei Seprimi. Nam, id eller, Mutieres,
oux jam ante paraverant sromata e Oneuenta, pouverane eadem dehibere, ea ipla Vespera,
voltoccasum solis, (hoc elt, post horam sexcam poltmeridianam, quia proxime polt Aguinocti
um Vernum;) splendente item Luna (quippe rixdum praecerierac, si praecerierat, dies Plepis
lunii;) nec impedirent nocturnae tenebrae, (nam poltero mane reniebant; dum adhue et
sent tenebrae;) id Tolum obstabat, quod nondum peractum erat Sabbatum, & requie (cendum
erat Sabbato secundum mandatum. Adeoque expectarune, donec erepoons ineruebat mane diei
Primi. Acque (nisi hoc eslet) pocuiller Chriltus ea Velpera Currexille, cum jam inceperie
dies tertius. Sed de necdum tuisset tribus diebus, in corde terrae, (hoc ett, in sepulero,
nili respera diei Sexri tuerit pars istius diei, cum, nili post occasium solis, non tuerie leput
tus; ut jam ante dictum est.
Idem Patet ex AET. 23. 32. Cum Pausi nepos (Pororis Elius) indicaverat Chiliarcho coi-
tionem tactam Paulum ex inlidiis incerimendi, ver. 29, 20, 21. Praecepit Chiliarehus duobus
Conturionibus, ut pararent ducentos milites, equites septuaeinta e sipatores ducentos, bora
tertia noetis (quae cerre est, post ocealum Solis,) qui Paulum, jumentis impositum, Calvum
perducerent ad Felicem Praesidem, vec. 23, 24. Milites, sicut ipsis praeceptum erat, (. adco-
que horanoictsrercia,) assumprum Paulum duverunt, nocte, antipatrida, (did e vonros, ea
nocte,) ver. 3T. Postero vero die (rn enaveuor) reversi sunt ad castra, releris equitibus, qui
cum eo proficiscerentur. Vbi sequens mane, non eit; idem dies, led postridie leu dies po-
sterus, Dolt horam tertiam noeris praecedentis. Non igieur incepit ille dies, ab occatu 50-
lis diei praecedentis, (quippe cum tuisser idem dies;) Sed laltem post horam terriam noctis.
Romanos sic repucasse dies (uos (a mecia nocte ad mediam noctem) ostendie tule lex  a
rone) Macrobius, Sacurnaliorum l. T. Cap. 3. Der corum. (Ouod non reveto quia longum
est.) Ouin _ agnoseic hic Scriptor Romanos sic locHTOS, Repl. P. 29. (LF noS irem in AN-
olia lic dies aenoleit reputare; quod et nocillimum elt.) OuodsiS. Lucas secundum R0-
manorum morem locurus lic AZ. 23. quidni eum eodem more locurum pucemus AZ. 20
(adeoque l’esperam diei primi, non eam elle qua incepit ab occasit solis diei septimi E) Sed e
sic cum ipse, cum Lranselictae reliqui, locuri sune, in historia Morris e Relurrectionis
Christi; uc oltentum est modo.
Nonisnoro; quod nonnulsi (neseio quo ducti praejudicio) putarerine fudaeos (Taltem
tub Nosis tempora) repurasse dies uos, ab occatu Solis ad occalum Solis, prour vule hie
Scrixtor Ogod si Fueruc; id nostra minus retere, qui jam agimus de tempore post Resur-
rectionem Chiricti; et quis tueric loquendi modus, (cum apud Scripiores Saeros Novi Felta.
menci, cunc alios,) tum temporis.
Verum errarum esse non dubiro, etiam in Mosis rempore dies sc Fuiste CompuTatOS. Opem
quidem Furorem cum aliqui, leri torlan de caula, aliquando admilerint; alii deinceps (crians
Sixt

## Folio 368 — 867984570:1126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Detensio Sabbati Christiam.
Cap.
Viri Vocu, leen alo examinara, imbiberunt, seu (ut alicubi loquitur hic Scriptor) de
Eluciverunt sine masticatione; Duin, pace cantorum rirorum, hoc dictum elto.
Ouod aurem, etiam in Vetere Feltamento, compurarune dies (non ab occatu Solis ad
occatum Solis, sed) d media nocte porius ad mediam noctem, mihi videtur manise.
Aum.
Mactandus erat Agnus Paschalis, Mense primo, die decima quarra, vespere. FXod. 12. 6,
28. Levit: 23. 5. Num. 28. 16. Deut. 26. 6. Quod credo contenciunt omnes incelligendum
esse de velpera ad tinem diei decimi quarri. Numquis purer illa, eam hic resperam incelli
sendam, qua inchoaca est ab occasi Solis diei Decimitertii; quali ca lic vespera diei decimi
quarsi. Nequaquam, sed eam qua incepie exeunte die decima quarta. Comedendus erat
Totus, ea nocte; nibil ejus reliquum foret usque mane, L.XOd. 12. 8, 10. Hloc est, non post
mediam noctem; nam quum praecerii media nox, tic mane. Numquid nihil relinguendum
ad mane diei desimi quarti Non sic certe incellisendum elt; Led, non ad mane diei deci-
mi quinti. Nam cransiturus sum, inquie Deus, hac nocte (nocte hujus diei; non, nocte
cractina; quali sequens velpera, toret alcerius diei nOX,) e percusarus sum omne primo-
genicum in terra A. erpti, ver. 22. Factumque est ut media nocte caderet fehova omne pri-
mogenitum in terra N erpti, ver. 20. Cuc praedictum erat Cap. XX. 4, 5.) Adeoque ulque
ad mediam noctem, fuit, respera dici decimi quarti, non decimi quinir
Sed notatur ad marsinem Bibliorum noltrorum, F.xod. 22. 6. quod in FICbrKO sic inter
auas vesperas. (F. L sic alibi (xDC.) Ouaerecur Forre, quaenam sint illae dua vesperae inter quas
mactandus exat Agnus Palchalis.
Dicam quid mihi videtur hac in re. Per resperam incelligi solet, finis diei. Jam duplici
sentu occurrit rox Dies; aliquando pro die Naturali quatenus concradistingurtur Nocti.
(de quo Chrictus, sunt duodecim horae in die.) Aliquando pro die Civili, seu roxbnuipoo hora
rum vixinti quacuor, (quem etiam aiem Nacuralem rocant aliqui, illum nocti contradiltin-
ctum rocantes Arrificialem; nam alii aliter his rocibus VLUINET.) Adeoque, inter duas ve-
speras, incellisendum putarerim, incer diei naturalis de artisicialis tines; quorum alter est
occidente sole, alter media nocte. Arque intra hos terminos, (post occalum Solis e anLE
mediam noctem,) id elt quod dicere nos Tolemus V’esperam. Atque, intra hOC tempIIS
erat Paleha, Mactandum, Torrendum, E Comedendum, (nihil. Foret reliquum ulque ad ma-
ne; hoc elt, non post mediam noctem.) Acque, incra hoc tempus, amorendum erat Fer-
mentum omne; hoc est, ance mediam noctemi diei decimi quarti.
Verum hoc ei non placet; sed Vesperarum priorem ruli esse vel horam tertiam pesime
ridianam; vel eriam statim a meridie, quia jam inde declinat Sol. Indeque, dieit, ad occa-
sum dolis, suppetit tempus, id omne peraeendi, ut non sit opus, ad mediam noctem, proro-
sare vesperam.
Acqui videtur jam oblitus ilius quod mulris comendit RepI. p. 29, 30. quod incipit
vespera ab occasit Solis; Quando advenit vespera, elt, inquitu quando Sol occubuit. L. F pu-
carerim eso, princibium vesperae, elle, pottus asperam primam, quam vesperam ulti
mam. RE vero, E Consulat Deur. 26. 6. inveniet non mactandum etse Paleha, ad horam
terriam postmericanam, nedum starm post meridiem, led vespere cum occidit Sol tem-
pore quo venistis ex AoyPsO. Ouod( Paleha mactandum sc occidente Sole, undenam Tuppe.
tet rempus, occidendi, praeparandi, torrendi, e comedendi; non protracto tempore ultra oc
casum Solis. Num, ad mediam noctem, non est necesse ur hie dicatur; nam si rantillum
remporis prorrahatur ultra Solis occasum, cransibitur (secundum illum) in diem decimum
quintum; cum tamen haec omnia perasenda Cunt ipso die decimo quarto; eltque dies de-
cimus quincus, Postridie post Pascha. Fr quousque procrahi vollic polt occatum SOlis,
proxima verba docent, nempe quo tempore venistis ex Aisypto; quod erat circirer mediam
noctem. Adeoque resmihi ridetur manitetta, quoa nter duas vesperas lic post occasum So
Iis e ante mediam noctem. Ouipue non mactandum crat anté occasum solis, tocumque
crat comedendum ante meciam noctem, ut nihit esus reliquum foret usque mane. VE nOn
inceperI dies decimus quintus nili polt mccati bele.
Duid quod inter auas vesperas, pollit elle us Llebraismus, pro ipla respera, qua die
a nocte diriditur, sirgue quali inter utrumque mecta, LICu ap LaHnOS Crepusculum qua
si lux crepera seu dubia, ee diluculum, non lux dupla, Led dubin porius inter lucem et re
nebras, utrumque participans. Non eni,  LeaB, ltabls vocibus dicitur duas vese.
Sed, quicquid sr de voce illa, Mactundus crat agnus die decimo quarto vespere, Nod
22. 6. ejusque caro comedenda, ea ipsa nocte, (sed ance mediam noctem,) ver. 8. OTram
dies accimus quintus. Fracque, despeta an mi quarii, comedenda caro ejus cum pani
bus umis, omneque fermentum jam Mde amorendum a domibus corum, nullumque deinceps
termencum reveriendum, ala tecto acymorum ver. 8, 18, 19, 20. Num puremus isicur
quod
ras, led una voce dualis numeri haenarbam, ue lune sau Cau) a ferustataim, alla
que voces; quae quamvis sine in Forma duali, rem FaCHCH Uu HBIMMHLENE. PESCPEASINCA
Lalterpretes reddunt aeis cavepar, aluque ad desperam, neglecta Forma duali.
espera quam Nox enam (lalrem ad micetant Loctem) erac pars diei decimi quarti, non

## Folio 369 — 867984570:1127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
C. dD. 12.
Desensio Sabbati Christiani.
quod haec vespera diei decimi quarri, illa est quae erat ad sinem diei decimi rerrii D ut sote
die decimo quarto nullum apud eos reperiacur fermencum d Cerrenon. Nam primus dies
Felli azymorum, exar dies decimus quintus. Septem dies ederis panes azymos; die prime
Cillorum septem) amoveritis (seu cestare feceritis,) à primo die ad septimum; quorum
primus erac decimus quintus, ver. 25. Quarto decimo die, Vespere, (non, coco die,) comedetis
axrmos, usque ad viee simum primum diem vespere, septem dies, non reperietur fermentum
in domibus vestris, ver. 18, 19. nempe, a tine respera diei decimi quarri, ad tinem relperae
diei rigclimi primi, septem dies. Sic Lev. 23. 32. A vespera ad vesperam, nempe, a tine
unius resperae, ad tinem sequeneis resperxe; hoc est, a media nocte ad mediam tioctem.
Et bene norit hie Auchor, (legum noltrarum peritus,) li tiac elocatio Praedii a primo
die Maii in annos visinti, id semper incellisendum est a Fine iltius diei ad Finem riginci
annorum inde compurandorum. Secus autem (itir a Principio mensis Maii, quoniam pri
mus ille dies elt post principium, vepore quod elt primum momentum iltius diei.
Nocat hic AuTHOF, Tnguis. P. 127. decrecum de celebrando Christianorum Paschate, à De-
cima quarta Luna ad Vicesimam primam; quod metuone ille non laris incellexerit. Non
enim id agitur, ut coro hoc tempore celebretur Pascha (quod ille ridetur intellexiste;) sed
quod hi sine termini Paschales, inera quos limires celebrandum erat Paseha; quorum dies
decimus quartuS, est, ulrimus quo non: _e dies visetinus primus, ultimus quo sic. Nempe,
non tam sito, ue die decimo quarro, (sed post hunc diem;) at non serius quam die vise.
Limo primo. Sed illo die Dominico qui est incra hos terminos, (qui unus temper ell, de
UniCuS;) hoc elt, illo die Dominico qui proximus est polt diem decimum quartum. Adeo
que à decima quarta Luna ad vicesimam primam, idem est ac à Fine illius ad Finem bu
jus. Ouippe, non celebrandum elt die décimo quarco, (Sed polt knnc;) se d potest die VI
Gelimo primo, li is Tic Dominiens. Siez à vespera ad vesperam, idem est ac à S me illius au
Finem Bujus.
ACinquic (muicisque probare Pacagit,) Rep. P. 29, 30. quod incipit vespera ab occasi
Solis. Flto quidem. Sed non cum desinit. Concinuacur vespera, ad mediam noctem; acque
cum incipic Mlanc: Acque a tine unius respera ad tinem alterius, elt, d media noete ad me-
diam noctem.
Sic F evit. 23. 5, 6. Mense quoque primo, decimo quarto die ipsus mensis inter duas vespe
rasq est Paseha (Teu Transitus) Jehova, (quo transiie domos Tlraelitarum dum percultit
Aisyprios, paulo ance mediam noctem,) e duintodecimo die ejusdem mensis (Dostridie
Palehacis) est festum axymorum Jehova: seprem diebus comedetis azymos.
EL NuM. 28, 16, 17. Mense primo, decimo quarto die istius mensis, est Pascha Jehova;
es quintodecimo die istius mensis, est Festum: septem diebus azymacomedentur. VE mani-
teltum lic, diem decimum quartum, quod erat Jehovae Pascha, alium elle diem a decimo
quinto, qui erat Primus dies Festi.
Trem (Vum. 33. 3. Prosiciscentes à Rameseso, mense primo, decimo quinto die ipsius men-
sis primi, ipso Postridie Paseharis, ceressi sunt sraelitae, sublata manu, anse oculos Aeypiio
rum omnium.
Fratque mactandum Pascha (ue modo dictum est ex Deut. 16. 6.) ad occasum Solis
(exteraque peragenda qua ibi memorantur) secundum tempus qui venerint ex Aierpto.
Erat aucem Pascha (Teu Transitus) Febovae (quo, quum perenstic Aigyprios, Transivit
intactos IEraclitas,) die aecimo quarto, vespere, prove mediam noctem. FL provediem (jam
ante lucem macucinam) exierune ITraelitae incunce dic decimo quinco. Luit autem nocte me-
dia (leu circa mediam noctem) ut caederet Zehova primocenitos, e surrerit Pha-
rach, Nocte: - inclamabat Mosem C Aaronem, Nocte, dicens, Surgite, exite; P i-
am Nerpii vehementer instabant apud populum, festinanter dimittendo eos e terra sua
e profecti sunt Ttractitae Pameseso Succothas, c. F. XOd. 12. 29, 30, 31, 33, 37. Sccun
dum quod ance per Mosen minacus crat Dominus, Sic ait Jehova, hac nocte media, eeres
surus sum per medium Aerpti, e morietur omnis primosenitus in terra Neyptiorum,
a primoeenito Pharaonis, 5c. ut coenoscatis quod discrimen ponat Jehova inter Aisyptios
 Tracttas. F. XOd. TZ. 4,5, 6,7
F. X quibus omnibus manitectum est, mactandum, torrendum, ee comedendum Pascba, die
decimo quarto, vespere; post occasum Solis, ante mediam noctem; indeque incepisse diem de-
cium quintum primo mane, e propediem Tsraelitas Nerpto exiisse ipso die decimo quinto
postridie Pascharis: P.F, illud quod immediase securum est mediam noctem, alium elte dieni
ab eo quod immediate praecessit. Frac hic, decimus quartus; ille, decimus quintus mentis
Primi. Oui iraque non incepit ab Occasu Solis, Led d Media Nocte.
Paricer incellisendum est quod habet Nohemiat, (de Sabbato speciarim; ) Ouippe eum
veller ille reltituere Sabbatum, quod tuerat (ne narrac hic AuHOF, Ingnis. P. 34. e62.
jam à Joneo tempore intermissum: durante C. aptivicate Babilonica, e dit Ante; non com-
pucabar ille initium Sabbati, ab Occasu Solis; sed mudio serius. Neh. 13. 29. Cum obum-
bratae (vel obseurata) essent Porra Fierosolyma, (hoc elt, cum ingruerent renebrae,)
ance dabbacum; jussit ut clauderensur fores, nec eas aperirent usque pest Sabbalum; servesque
5
2
Iuios

## Folio 370 — 867984570:1128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
suos ad porras constituit, ne nerederetur Onus die Sabbati. Hoc clt, E ego recte incelliso,
traret; Led ne increderetur onus, puca rexct rea   Sabbalo Venu espotete
xur; nec dperiendae erant fores (nempe, non ad. Calta lasiua bHcla,) aosec platette
Sabbatum; adeoque servos suos contticuit ad tores (non ut nemo ingrederetur aur egredé
recur die Sabbati; sed) ne increderetur Onus. Quod ancicipationis causa factum elt, an-
requam insrueret Sabbatum, ne calia Im PORtATEnTuT OnCTA. Neque enim putandum esL ILa
claudendas elte Fores, ut nemo quacunque caula ingredererur auc egrederetur; quod pet
Oltiolun tieri polter, dum lacae porix non parerene inducendis oneribus rerum Sabbato ve-
nalium. Duod praecautionis causa factum elt, ante sabbatum, quod mane secucurum crat.
1 Mane est dies primus, Gen. 2. 5.
Desensio Sabbati Christiam.
quum insruerene renebra, (quod non tic nili aliquanto postoccasum Folis,) necdum inceDe
rat Sabbatum (cracurique ante Sabbatum, Crale seres sullit; non ita tamen ut nemo in-
Quibus omnibus, hoc unum reponie hic Scripioi, decrecorium; nempe, quod l’esperi
L A L. LLIF.
Eixpenditur Gen. Y. 5. Fui rCPra de Mane dies primus. Non inde constat, quod die
Primus inceperit (quod vin sa scriptor) ab Occasut Solis. Nedum dies Septimus
firant Tenebrae Tuce priores. Ded, quot horis, non dicitur. Non hinc constat, duota
hora inceperit dabbatum; aut, quota hora Deus sanctisicavit diem Seprimum, cive bene-
alvit. Adversarii Schema consideratur. Ostenditur, ipsi adversatl. d licia  t0B
DVM iiaque hocuno cardine versetur, omne illud, quod vel hic vel alii proferunt de
inchoando die ab Occasu Solis; nempe, quod l’espera e Mane est primus dies, Cren.
1. 5. Let Rlao aquancilper. locun hunc
Nolim ei litem morere, quod ab illo citatur perpetuo, aies primus. Eriam postquam ei
oltenderim, quod tum Rshad in texE FlebrXO, cum qia in GrRCA vertione, SIE una (non
prima) dies. Prourille cories urget, de pia sobbrcr. Onamvis enim Unum (dum solum
estus atque ut sic consideratur) non magis Primum est quam Orimum, (nam Primum est
vor Relatira; non pocest aurem Relarum elle ubi non elt Correlatum:) Si camen quod
tunc erat Onum, consideratur cum respectu ad id quod cunc fucurum erat, et post suit, non
male Primum dicatur.
Neclitem morerem, li pro Primo dixilter Onum diem, (prouc cum in Hebrxo cum in
Craeco dicitur;) modo per unum intellisat hunc unum decerminate; non indetinie diem
aliquem, (quali pro uia dicerecur ris, prour ille aliquocies per uiar intelligendum vulc.)
Nempe hunc unum, qui Foret (cum alius advenerie) Primus. Perinde enim mihi elt sive
dicatur dies nus, ut cunC erat; Live dies Primus, ut mox Torer. Sed cerrum diem designari
cercum elt; illum nempe quo tieret Lux.
Neque etiam lirem moreo, quod reddideric, (ux nostri item reddunt,) L’espera e mane
erant dies primus. Id tantum monco, in Elebrxo hoc tancum dici, e suit l’espera, e suit
Mane, die primo, vel dies primus, aut etiam dies unus, Ieu uno die
Si autem jam arguerem, (prour hic Colet;) Quamris dicarur, fuit vespera e fuit Mane
die Primo; item fuit vespera e fuit mane die Sexto: non camen dicitur fuit vespera e
fuit mane die Septimo. Non lic lesimus, non lic scriptum elt, (quod ille tories oBBerit:)
Sin ille regerat (quod nobis non permictit) merito supponamus leu cum ratione judicemus,
pariter lic tuisse die Scrrimo uc in aliis diebus; esoque replicarem (ut ille Repl. P. 27.)
haec tantum est Suppositio: non est in Verbo, quod Verbum est Sapientia Dei,  summa
Ratio; auL (UC Repl. P. 36.) Nibit Verbi de hoc video, nec aliud quam Conjecturam, aut
Remanensium Fraditionem: (acque sic alibi pallim. ) Si, inquam, lie Arguerem e Sic RC
plicarem, (adeoque nihil hinc constare, quora hora inceperit sabbatum;) Luo jure secum
agerem; qui nihil nobis permirtir arguendum nili quod enzes dicitur.
Verumm eso trirolis husurtuoct atsclts ablesC 1OVCO (quibus ille mulcus est:) Duippe
non dubico, quin admittenda multa lint, quae non diserre dicuntur; atque ex eis quae script
sunt, julta racione collixenda mulca eorum quae Scripta non sant. Ouam sibi libercatet
perpetuo tacit ille, sed nobis non concedit; leribus conjecturis plurima praesumens, qua do-
CaMa Ia F’undamenta tacll.
Acqui Ansivoribus noster (Vir pius de exudicus, quar Lon conjornas, cusus auchoxitas
ablle hunc Scriptorem, cerris de caulis, plurimum ralere dedl,) i Vertione lua et Anmotacio.
abus ad Ceuinque libros Molis, diterre nocandum monct, Manisestum esse discrimen. die
deptimi, a reliquis Sex, (quali non arguendum lE ad hunc aB us:) dicie ucique (in NO.
iS ad Gen. 2. 3.) Denedivit ei, ut diei delectationis e festivitaris; adeoque linquIE) hic
dies non describitur per l’esperam e Mane, ut reliqui sex, ex Luve  Lenebris consisten-
165.
rum, infermum Areumentum: Epsique contrarium.
Tur

## Folio 371 — 867984570:1129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Ciap. 13.
Desensio Sabbari Christiani.
res; sed hic est torus Dies, (tota LuX) perpetua nobis praefeurans saudia. Ouantum apud
cum auchoricas hujus insieniter Pii e Fruditi non Conformista, (ue luis verbis utaE,) va
Litura sic, nelcio: AF, quocunque dier rempore inceperine dies reliquis videtur ipse lentire
inchoandum sepcimum a Lucc; non, ab Occasu Solis, cum imminent Nocturna Zenebrae;
Sed à Mane porius, unde ingruit diurna LUX.
Verum eso illi facile concellerim (quamris id scripium non (It) quod dic Septimo (ut
aliis dicbus) fuit respera e fuit Manc. Scd, quod hinc sequatur, Neceltario inchoan.
dum ese Sabbacum ab Occasu Solis, non concedo.
Ouum dicitur Deus Requierise die Seprimo, seu (ut hic loquitur) Sabbatisasse: id (cret
do) non incellectum rule hic Seriptor, de Ouiere Tolummodo Necariva, Teu Non- creando:
nam sic non magis Requierit, vel Sabbacizavit, die Seprimo; quam Octaro, Nono; exte
rilque inde sequentibus: Sed includi putet Positivum aliquid (quicquid id sic) hoc die
praesticum. Adeoque a nobis similiter esse celebrandum Sabbacum. Alioqui dormiendo vel
oriando lacis d nobis lanctiticari Sabbatum putari poller; quod, credo, ne hic quidem con-
cesterit.
Sed, qua hora Seprimidiei, Deus lie Benedixit de Sanctificavit diem Seprimum, Positiva
Sanctiticatione; nos non masis seiamus, quam qua bora dier Primi, dixerit, Psto LuX; auE
qua bora diei Quarri, scceric Dolem. Adeoque adhuc incerri sumus (secundtum hujus regII-
lam) qua hora haec Sacra Quies inceperit, si inchoandum sie nottrum Sabbatum (Prout ille
rulc) ab ea diei parte qua luum inchoarerit DeuS.
Dixerim POrrO, quod non Scriptum est (neque nos sue lesimus) in Verbo, quod vel aies
Seprimus, (aux alius quidem dies ullus,) inceperit ab Occasu Solis. Cerrus tum, quod dies
ndum Sol erat;) nec
Lcredo) dies Ouarcus; haud enim pucaverim erearum tuilte solem in ipso Occasu (jam in-
orvence nocte) sed in Meridie porius. Nec oltendi posse puro, in Saeris liceris, quod sic
inceperir ullus dies. De Paschate, jam supra ostensum est, quod dies Decimus quarcus De
sinebat in ipla Media nocte, (saltem huic proxime;) acque sunc Incipiebat dies Decimus
quintus; non ab Occasu Solis. Ouodque dies Sextus, quo pattus eMt Chrictus, non deline-
bac ab Occasu Solis, sed multo terius, sub media nocze. Ouodque Primus dies, quo RC.
Turrexic Christus, nec Incipiebat, nec Delinebat, ad Occasum Solis. F. I, quando tanca cum
eridentia oltendi porest quod dies ullus in Saeris Literis memoratus, aut incipiebat aut de
sinebat, ad Occatum Solis, (noxlliucer incelliso, non Diem horarum duodecim, qui Nocti
concradiltinsuitur,) cum demum ulceriori responlo ridebitur OpuS.
Duum vero dicic Repl. P. 69. quod r’espera e Mane constituunt e complent unum
quenque diem Septimanae; Pequid ille putat de Meridie  Nullamque hunc este puTAL
partem diei: AuE permansisse Mane usque ad Occasum Solis. Fccubi in Verbo hoc Scri-
prum est, auE noS Lesimus: an ip(i, hoc dictanti, credendum Ouod inchoatur Mane dum
Tune adhue Zenebra, jam anre nori; scd, quod Mane pextererat ad Occasum Solis, non no-
veram.
Si per esperam e Mane, incellisat Tenebras  Lurem, (prout ille jam videtur hoc ex
Donere, Repl. P. 25. e 26.) eso hoc facile admisero (quamvis non ita scriptum (I,) ee con-
cedo, tuille primo die (ec sic de careris) Penebras e Lucem: Sed non concedo, incepissé
primum diem, ab Occasu Solis.
Dicat Forre, Tenebras firille Luee priores. Recte quidem; (Fuerant tenebrae super faci-
em abyssi, ancequam dixerit Deus, Piat LuX, Gen. T. 2, 3.) Ouin sic torer etiamli inecperit
Dies quasi a media Nocte. Num pocelt ille nobis indicare, Quos horis Fuerine illa Fenebra,
antequam Lux ectullerit. Num boris duodecim peaecile, (neque plus neque minus,) prout
esse debuerit in A. quinoctio Verno (pro quo dirisit ille Schema luum, Repl. P. 72, 73.) I
inceperie dies ille ab Occatu Solis. Oltendat mihi quaeso ubi hoc legam. Sed olten-
dendum hoc erac antequam concludat inde, diem primum incepisse ab Occasu Solis; hoc
elt, horis praecile duodecim ancequam illuceteeret. Poller ete Sex Boris (auc eo minus)
quatenus hiC auc ego novimus. Dieit ille, (RepI. P. 67.) Nescire se, quo tempore aiet
duarri creaverit Deus Solem. EL nos parirer neleimus, quo tempore diei Primi dixerit Deus
Fiat LuX.
Mihique videtur non incredibile, sed porius rerisimile, sic computandum esse; Si enim pute.
mus Paradisum praecipuam asendi Ccenam: merito putemus (lalrem non incommode) Solem
creatum esse, in medio diei Ouartis Gen. F. 16. in ipso Meridiano istius loci (uc in splendore
Tuo maximo;) vel, si non in Meridiano iltius loci, eric saltem in alicujus loci Meridiano:
FE ubicunque id contingar, cum dies (horarum 24) dimidium jam praeterierit; neceste
est ur Trceverit d Media nocte. Fgoque nihil dubito, quin, qui nasceretur Intans hora de
cima postmeridiana diei sexci, circumcidendus foret sequentis leptimanae die sexio, non die
Lepcimo.
Sec non video eur simus de his minuriis admodum solicicis sed ur sic incivere centeatur
Sabbatum et sic delinere, ut censentur dies caeteri; neque ad has minurias respexille puro
Praeceptum quatcu.
CDLI

## Folio 372 — 867984570:1130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
Ouin Lhoc ponatur, (Fuiste Leneoras nos Placise duodecim antequam illucelcetet,
quid inde. Freo, inquie, dies Septimus, in Creatione, incepit, sieul tres primores, caeter
que dies hebdomadis, hoc est in lespera, in vel sub Occasu Solis: ex permansit boras Vieint
quatuor, a vespera ad vesperam, Repl. P. 58. (Sed, incepille dies primores eres in vel Cute
Occatu Solis, cum nondum esset Sol, mihi viderur dietu durum.) Lr Repb. D. 73. Fidetur.
inquie, sibi Demonstrabile, quod inceperit unusquisque dies hebdomadis, ipsa l’espera, ubi
cunque terrarum, in toto mundi circuitu, prout Sol occiderit.
Feltina lente. Annon erat Momentum aliquod, quo inceperit Dei Requies, G en. 2,. 2 d FF
E Dei Requies Cic Fomini Regula, annon cunc erac inchoandum Sabbatum: Requi, quod
cunque Fueric id momencum, li cum Fuerie, uno in loco, Solis Occasus; ellet alio in Loco
Solis Orrus; alibi, Meridies; alibi, Nox Meaia. (Certe non ellet, eodem momento, Solis
Occasus per universum Orbis ambitum.) Ouid ad hoc iller
Si inceperit, inquie Rept. P. 67. Sabbarum nostrum eo instanti quo Deus primum requie
vit; foret haec objectio dura. AC quidui. Cur non Hominis Requies cum inciperet cum in-
Cepit Requies Dei li Dei Requies sic nostra Regula. FL0c, inquit p. 69. quaestionem con-
strinceret, seu perplexam redderet; Adeoque, non vult ut omnes Orbis partes teneantur ad il
lud praecise momentum quo Requievit DeuS. FL D. 67. Nullum seit ille in Verbo locum
quo dicitur omne deinceps Sabbatum inchoandum esse eo momento quo inceperit in Para
aiso. Recte quidem. Nec Scio F5O. Sed neque seio, ubi dicitur, inchoandum esse ab Occasis
Solis. AEvero, Annon Dei prima Requies, ubique terrarum incepit co momento quo in
cepit in Paractiso: Si vero non Lic, quid isitur dicendum: Sabbatum, inquil, e tunc e
deinceps, incheandum erat ’esperi, ubique. Ac oltendat, quaeso, illum V’erbi locum, ubi hoc
dicitur.
Dicitquidem, RepI. p. 67, 68. Replicando ad id quod ezo propolieram. Supponamus li.
cet, (non, sic Scripcum est,) Solem (cum fuerit in Firmamento fixus, GeN. F. X7.) proces.
sisde (prout nunc procedit) Occidentem versus; (F.sto.) Posterosque Adami (e Noacht
pariter) iter fecisse Orientem, Occidentem, Aquilonem e dustrum versus, (non Tolum
isicur vertus Occidentem,) e gradatim in universum Orbem dispersos esse. (FIo e hoc.
atque, in quameunque resionem pervenerint, prout ibi Sol occidebat, sue incepisse quemlibet beb-
domadis diem. (Hlocurique nobis ille dicie,) atque sic ad hunc uique diem; at que (uCD.
73.) ubicunque terrarum, prout Sol ubivis occidit, sic ubique Sabbatum (ut cateri dies
Bebdomadis) ibi incipit desinisque; non obstante differentia borarum e minutorum, ab O-
casit Solis Fhierosolrnis.
Acqui hoC non Tolrit quod eso proposueram, sed contirmat Argumentum. Ouippe (Se
cundum hoc schema Tuum, p. 72, 73.) cum (dic puta septimo) iter orsus sit limasina
tione (Ia) ab Fhierosolrma (Occidentem rertus) compurando; Solisque cursum consequitur
ut Sot terram circumeundo ad Fhierosolymam rursus accedit, (Pari paltu, imaginatione sua
Solem concomitans, vel sic compurans ac(I Coitaretur,) dies idem (inquic) incipit Romae,
duabus boris serius quam TTierosolrmae; e, Londini, tribus horis cum duodecim minutis:
O in Nova netia, horis Oeto; atque lSolem continue consequendo ab Fhierosolyma usque
ad Tapanam insulam) occidet Sol, in Tapana, boris septemdecim serius quam Tierosoly
ma: atque, horis porro septem, à Tapana pertinset iterum ad FPierosolyman: nam 27e
sunc 24. (Num aurem, quum Hierosolymam redierie, dicendus ipti (Ic aies seprimus vt ha-
etenus, an dies primus, non dicit.) Hhoc est, inquam, cum ad Fherosolymam sic accedit
erit achiue idem dies, led horis 24 ferius quam cum inde orlus ell iter. Hoc elt, iplius dies
trebdomadis septimus (cui Sol nondum occidit) achue perleverar, quando cis qui manse
rune Flierololyma, est hebdomadis primus; quippe illis incerim Sol occiderac, quamrie
non illi qui solem comitatus elt: ur dies ejus Septimus deinceps coincidat cum corun
Primo.
Aique hoc ipsum est Fxpedimentum quod ei, ab inicio, provosuerim, pro conciliando
Tuo Sabbaro cum nostro, li reller (uenoster Franciscus Dracus olim, atque ex eo tempore
plures alii) sic mundum cireuire. Hloc Solo differens, quod Dracus diem parriculatim Per
diderie, hic (imaginarione fua) una rice; dum pari paltu cum Sole procedat haec Imasi
natio, quodnon Pocuerit Dract narisluM.
Cum autem diès hic (sic imaginando) Sic horis viginti quatuor longior quam dies alit:
id ramen nihil impedie, iplo judice;  Lg. P. 39. Dies unus prolixior, tempo
re fostuae; aliusque tempore Llezetla dut curatus temporum quibus sol occidit in de
versis Clmaribus; rem nequaquam turbat: Nam dies qui sit aliquot horis loneior brevior
quam dies alius est adhuc dies unus, es tantum unus. Lcerumque RepL. P. 69. Du aies
loneiores, temporibus fostuae e Tlezeca, nullam inferunt alterationem.
Kodemqne res recidic, Si parricularim sic amictus dies, (ue Navisance Draco: ) nam, qui
hic navisatus habicurus ctt SBII Occalus uno pauciores, quam qui domi manserine; ejusque
dieo septimus cum sic recu coincidet cum eorum primo qui domimanserint. Et sic de-
inccpo.
Quodque ille metmit  pl. P. 66. quod Christiani inter Furcas celebraturi sint Sabbatum
di
10c
pocie d
ociur
MeC
lequenti
ita

## Folio 373 — 867984570:1131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C. d D. 13.
Desensio Sabbati Christiani.
sic Foneris: id neceltario consequecur, secundum hanc doctrinam, eis qui Oriehtem ver-
Tus narisant ad Fapanam, aut Orientalem Ludiam, ee (continuara narigatione) redeunt
ver Fretum Macellanicum. Nam ur illi alceri diem perdunt, hi luerantur diem: Ouique
dies excuncitus erar dies Saturni, erit redcuncibus dies Veneris. Cumque ille permilerii
Ndami et Noachi polteris, eadem lege, sire Occidentem rertus; lire Orientem, icinerari; id
erit incritabile secundum Schema luum.
Cumque hoc feri possic icerum iterumque sie itinerantibus seu narisantibus; Hiac tan-
dem; ut luus dies seprimus, lic compucarus, nuli non diei hebdomadis permanencium coin-
Cidat.
Interea vero; Dies primus, certo cerrius, eodem momento incepie ubique terrarum; (ni-
mirum eo momenco quo primum caepit Deus creare.) Ouodque eodem momento ubique
incepic, eodem momento (Dost exactas horas riginti quatuor, per hujus doctrinam Rept. D
68.) ubique cerrarum cerminabieur. Ft similiter Sccundus, Tertius, Sexcus. Jam vero, (I
Sexcus dies eodem momento delirerit ubique terrarum; non aucem Septimus cum incepe
ric (sed aliquot post horis, Duca 10, 12, 23, secundum Schema suum, Repl. P. 72, 73.) tum
uE ille arguit P. 68.) Eot horas perdidimus, quae cum nulla pars sint dier Sexti, neque (ad
bos) ulla pars seprimi, non erunt (ad hos) ulla pars Septimana. Duomodo hoc Solvat
suum iplius argumentum, ego neleio. Videeur mihi disticile.
Si, quo hanc eriret ditticultarem, dicac, (quod force dicturus sc, eAtque Forcalle rerum;)
Ouod, quum Deus dixie Piat Lux, non procinus fuerit Lux per universum Orbem; sed potius,
quod Corpus Tucidum creaverie Deus, quod cerrarum Orbem Luecellire cireviret (ue nunc
Sol,) cratque successire conspiciendum dirertis in locis, una, duabus, decem, duodecim, vi-
sinci horis, postquam inceperant Tenebrae: Hoc, inquam, torre verum est; sed plane de
Itruit suam hypochetin, quod dies Primus ubique inceperit horisprxcise duodecim ante
onam ibidem inceperit Lux: sive (ue ille loqui anat) ab Occasu Solis. Neque enim alio
sensu dici posse puro, diem primum incexisse ab occasu Solis ( cum Sol non cACE,) nisi
quod canto cempore ante factam Lucem inceperic dies, quanco (si Fuister Sol) Praecestissene
nocturnae Fenebrae Solis orrum; hoc cA (lub A quatore, aur etiam alibi in Aiquinoctio)
horis duodecim.
Velim aurem ut serio perpendat Vir pius hic ee crudicus, quam sic minime tutum, NotiO-
nem capeare phantalia sua conceptam, nullo fundamine tirmo nixam; eamque cum prose.
qui (quia sic imaginatur ipse) canco fervore, ur omnia loca alia (utcunque contraria e
contra nicentia) vi adisac senlum coactum terre suae phantalia congruum.
Nihil ucique quo nitatur habet hoc in loco (ex quo dependent omnia) nisi quod primo
aie fuerint lespera e Mane; hoc est, quod fuerint eo die Penebrae e Lux; quodque Te
nebrae praecesserint Lucem. Unde concludic, incexisse diem primum ab Occasut Solis. An-
non haec omnia pariter torene li cenleatur incepille qua(I d Media Nocte (aut alia hora re
nebrola) non minus quam ab Occasit Solis: Vel (ut benigna incerprecatione taream dictis
Tuis, ue lensum aliquem commodum terre rideantur) boris praecise duodecim (ubique terra-
rum) ancequam (ibidem) Lux inceperit:
Fucarerim ego, non minus ralide conclusum iri (ex his praemittis) ab ipso Meridie in
cepiBe. Ouippe, quod Mane ad Meridiem pertinsat, non incommode dicatur; Ipleque
concedic (modo libi sicutui) Repl. P. 29. dici polle lesperam incipere Starim à Meridie,
Potius quam non suppetat cempus maciando, praeparando, torrendo, es comedendo P’aschatt
ante Occatum Solis. Acque cum quidem (lic compurando) à principio r’esperae ad Finem
sequentis Mane, Crit, a Meridie ad Meridiem.
Addo etiam, quod ab ordine Verborum, (quod Vespera prius hie dicatur quam Mane
puca Nox quam Dies,) nil tirmi concludi porest de Dierum lnitio. Nam haec, in Sacris
Literis, promisene ulurpantur: Nox e DiCs, vel Dies _ NOX. Sic Psal. T. L, 2. Beatus
ille, =cujus oblectatio est in lese fehovae, deque ea meditatur Die e Nocte. Pariterque
alibi pastim; e quidem Eaepius (niego male conjicio) Dies praeponicur Nocti, quam NOX
Diei. Acque in hoc Capire, Gen. T. li ad diem Ouarcum relpiciat, Dixit Deus, Sunto Lu
minaria in Fxpanso Caeli, ad distinguendum inter Diem e Nocrem, Ver. I4. Fecitque Deus
duo maena Luminaria:; Luminare majus, ad dominium Diei: e Luminare minus, ac
dominium Roctis, Ver. 26. =ad dominandum Diei e Nocti, es distineuendum inter Ty.
ceme Zenebras, ver. +8. (Obi Dies praeponitur Nocti, _ Lux Tenebris.) Sic L Nod. 29.
28, 30. Offeres in altari duos agnos quoque die; unum aenum Mane, alterum r’esperi. Pa-
riterque LVum. 28. 8, 4. Duos aenos quoque die in holocaustum; unum aenum Mane; al
rerum resperi. (Quod dic Sabbati duplicandum erat, ver. 9, 10.) In quibus ucrisque locis
Matiiiinum Praexonitur Lespertino: Ouamris ille veriusque loci (neleio quam ob caulam
inverrat ordinem, Lnquis. P. 84. Praecisa (inquic) eorum tempora quotidiana, r’espertini e
Macurini cultus, eso nescio: sed quod fuerit resperrinus e Maturinus, P. Nod. 29. 39, 4. F.
4245. Num. 20. 4 Cubi roces resperrinus ee Marurinus diverso charactere pingun-
TUE ue praecioue NOtandX. ) FF p. 83. Cultus espertinus  Maturinus,qui cultus re
spercinus  Macurinus, non incermitrendus erat die Sabbati; de quo videm Nur. 28. 3, 4, 8, 8

## Folio 374 — 867984570:1132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Desensie Sabbari Christiani.
Obi oppido nocandum est, quod (eriam in ip(o Sabbato) Sacritict espertinum, exat
de caereris dicbus) manitettum lic, Sabbari Mane priustuille quam dabbatt ’esperam; adeo.
que, non despera incerisse sabbacum, uo onenu  Selplor.
eluribus locis (ubi Dies praeponicur Nocti) cirandis abstinco, (quae plurima FunE;)
sedtixc duo rilum elt non omittere; ut resticttam, quem ille inverrie ordinem verborum
cum respertinum e Maturinum dixerie, ust a aum e espertinum.
Ft quantilla ris in rerborum ordine ponenda Cic, videat Gen. 2. 4. Jla sunt generatione
verhorum, pelis puremusfactum, Catui dn Terram.
Arque jam ablolri Digreltionem hanc, (de tempore quo incexilse centendum sit Sabba
cum aliumre diem,) quo nos deduxie hic Scripcor, (perans inde Praedicationem Pauli Act
20.7. d Vespera diei Dominici ad Vesperam aiet saturm dutovele. Manec ergo larra 1c.
eta haec Intaa, d  Lo Cum celebrato, 2. 20.7. ec quidem celebrari (olito.
Qin ROC, UE PaLIaTIII AIBHMICHCIN SCBMCaLCI a Sad Sp  bBICEraII se
Sito. Foret urique multo tortius quam ea omia escia du  e . Cllod aule
monui.
in Pine diei (Post Sacriticium Marurinum) non, l’espera praecedente. De (quiequid sit
Caesi a Terrae quo tempore Jehova Deus e Lerrame Caelum. Verum horum, ex ordine
Duippeliquis apiNos dicerer, circa horam senlam vesperrinam, (cum, in Colleeri Refecto
rio, ad caenanalin convenerant Studiosi,) tale quiu suctum est: nemo (qui non lic praejudicio
abrepcus) dubitaret, quin hic Pacis intinuarum l quod, Caenatum convenire solebant, cirea
Septimo (a prima cleatione con lati Gunad fobus cum amicis suis convene
horam sextam: e licubi reverire potset Me Sexiptor, in libro Zobi, quod Flebdomadis dic
rant, ad solennem Dei culcum junetim exhibendum, Bildad locutus est, ecc. non dubium est
praxinus ut Aet. 20.7. Lata  Si s attor, L C.d. 1b. Llal, Gatus C HOT
locorum Simmudo.
etse liguet; De Collecta in danctos, quemadmodum ordinavi scclesiis Calatiae, ita e vos
facite:; Primo quoque die bebdomadis, unusquisque vestrum reponat recondens, quod pro Det
benienitate licuerit: ne, cum venero. Ean oerae fiant. Etcet SE r noyias cis res ayios, cdove
Sicrasa rais ennanoics. D FanauS, VCI n opCiS romon. Rara piar sabaraV Enas ips ne cavrd r1de
4co durassellcr on riar voctoran irae un orar exdro roe nostat vircortac. Quod LCCle. Caaras pra
ceperat, vult ut ipsi faciant Corinthi; quodque id tierie, proximis verbis docet; nempe, 
primo quoque hebdomadis die, sepeneret quisque aliquid (prout eum prosperaverit Deus
in subsidium sanctorum indicentium collisendum. Quodli cale qu’id Noache. Nora
Bamo, auc Fobo dICCHIM tunSet de au Septimo; quam Arenuum hoc Ducaret hic Scriptor Ar
Calaricis, cum Corinthi. Hoc praesinnit ApOstolus, dum praecipic, quid his diebus factum vel
de uno aliquo, (quali idem Foret ac ris nvepo,) de quo jam ante dictum est abunde. AEque
jam lacecur Rext. D. 28. quod seneraliser incellisenda est de die primo; d quibusdam in
locis sic cerro incellixenda est; nec poris est ostendere quod uspiam (sive in Novo Festa
menco sive alibi) sic alicer incellisenda; neque cur non ica hic incellieenda sC, ue alibt
Temper.
Dexeceptum de Collectione onnuali, non Lebdomadali; nempe, quia dictum est in Lpultola
Dolleriori, 2. Cor. 8. 20. quod prompri esse caeperint ex facere e velle jam ab anno superior
quali id ab hoc monico Factum Fuerit, ) egue l. ap. D. L, 2. quod de corum Diompt
cudine jactaverit ille apud Macedonas, quod Rebara (ubi Lica erat Corinchus) parata fuc
rit ab anno superiori. Sed hinc nihil concluditur, de Collectione Annuali; euM Pariter
prompni elee posenr (jam ab anno superiori) ad Lebdomadalem Collectionetm. F. L Lacecur
ipsC
Fxemplum Duintum, 2 COr. 16. De Collecta quoque die Primo facienda. Objectis
eulei hancto. Recapiuat Lucg u.
Ocum alium huic similem, dixeram Discurs. P. 38. Ium esde, F Cor. 26. X, 2. Perit ille
A Rept. P. 37. Duaenam ea sit horum locorum Simaludo. Hac, inquam, elt Similiendo:
Dixeram, quibusdam in locis, ubi exhibentur exempla Sineuatia, insinuart Canan Consuetam
Fatet illie insinvatam consuecudinem, cum ante oltenderam. Talemque hic insinuatam
responderur. Primi Diei solita observatio praesumitur. Non annualis, sed Tlebdomada-
lis Collectio. Vara plar oabbarc distribuciva locurio. Collecta pro indisencisus, non incon
sumentum, de Die Seprimo tunc observari solito.
Flinc manitesto liguer, quod Primus aies hebdomadis obserrari solebat, cum in Rccleliis
dec; nempe Charitatis opus his diebus consruum.
Verunt hic iterum ipsi negocium tacettul ns dobbatu  de hebcomadis die primo, an
Se porro Tuggerit, Inquis. P. 38. iterumque Repl. p. 27. annon incellixendum l. LC
e
n
n
ene
tan
lierum
e
butum
Tum
1rC
vile
1

## Folio 375 — 867984570:1133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C d p. 140
Desensio Sabbati Christian.
ipse Inguis. P. 58. quod nihil hic exprestum videat de Annuali Collectione. Sed, Sive FCb.
Somadalis tueric, sive Anuualis, Si Facienda Fueric Febdomadis die primo, conllat uteunque,
quod Oblerratus fuerit ille Primus Dies.
Verum, quo masis liquido constet, non Annualem hane, sed Febdomadalem fuisse colle-
ctionem; nocanda est ea Distribucira locurio, ner piar oabsarur (Ouod recte redditur, pris
mo quoque die Bebdomaais, hoc est, sineulis dominicis.) P. adem Forma qua dicitur At. 2. 46.
Quotidie nas nueear perdurantes concorditer in templo, le francentes panem nar oinor dema
tim. F F ver. 47. Dominus addebat Feclesia nad nuepar quotidie, qui salvi fierent. Alque ad
eundem sentum AF. 5. 42. neeseer Xe nuiear et rid icees quotidie in templo, ny nor oinor e doma
sim, non cessabant docere e evancelizare Zesum Christum. Ubi nadnecear tantundem est ac
que nâsar nueper. Acque hinc nadnuceros quoridianus, ACt. 6. I. Ortum est murmur Gr aCOrUM
aaversus Tlebraeos; quod eorum viduae despicerentur er in dianoria in noduucern in ministerio
quosidiano. Et in Oratione Dominica, Luc. TL. 3. panem nostrum quotidianum da nobis in
diem, 1o ned nuipar aierim, Ceu de die in diem. FL ZuC. T9. 47. decebat quosidie in templo
7o no nuepar er red Ecpco. F. F Z0B. 8. 9. exierunt eis nodes, singulatim, unus post alium. Sic ROM.
22. 5. unum corpus sumus in Christo, 5 se nodteis arauncor uton singularim vero alii aliorum mem-
Bra. EL. FCor. T4. 3L. Potestis enim nas era martes sineularim omnes prophetare. Sic Aet. 13
27. Voces Prophetarum quae nara nar oubcssor per omne Sabbarum lesuntur. EL ACt. T4. crea
runt Presbrieros ner enmanoier per singulas Fsclesias. PF AEt. 15. 2.1. Moses habet ab aetati
bus antiquis nula nonm oppidarim qui ipsum praedicant, quum in synaeosis lecatur nesrd
er odbbalor per sineula Sabbata. FL ACT. 27. 27. nara nesar nuceur, quoridie, Teu quoque die-
ACt. 18. 4. noto. nar obector omnibes Sabbatis. Ft (22. 19. O. disserens quotice nad nuesar int
Scbola Trranni, (idem quod naerc misor nipar ACt. 27, 27.) FL L it. L. 5. ut constituas pres-
brieros nora nonu oppidatim, teu in quoque oppido, aut civicate. F. L pari modo, nori
pior oubbaram hic loci, est primo quoque die hebdomactis. Aeque sic etiam reddicur ab LTenrico
Stephano, (in Concordantia Tua,) ubi notat nara distriburive lumendum. (Idem ostendi pol
Tec de rocibus nada nadac, vabcos, nabori ned Enasor, aliisque, ubi nara ligniticar distribucire.
Nollet credo hic Scriptor reddendum et IC uno quoque die hebdomadis, (eo quod uia signiticet
unum.) Duodi hebdomadatim hoc taciendum erac, eo die; hoc cl, cujusque hebdomadis
aie primo; manifeltum est, hoc esse non tantum exemplum sineulare, sed consuetam praxin
(cum in Fcclelia Corinthi, cum in Galaricis Eceleliis,) de oblerrando Flebdomadis die Pri-
mo. Neque enim praecipit, led supponit Paulus, ee praesinnit, hanc hujus diei observatio-
nem, quum praecipit quid cum tactum rellet. Ouodque in his Feclehiis lupponit Paulus,
nos merico praesumanis in aliis item Ecclesiis oblerratum Fuisse diem Dominieum.
Sed objieit hie Author, Repl. P. 37. Si tuerit Bebdomadarim observatus, de observari soli-
eus; non tamen dicitur, quod obserrandus sc uE Sabbatum, Peu Sanctae requietis dies. AL
inquam, si hinc constet quod sic observari solitus; aliunde Patis constabit quomodo  obler-
vandus; nempe Religiolis praelticis exerciriis, e hisce congruis. Incer quxe, collatio in sub
sidium Sanctorum indicentium, morico locum habeat.
AC, inquieu Inquis. D. 59. ec Repl. P. 37. Res plane contraria est; quippe tum oporteret,
his diebus, computum instituere, numerare pecunias, expensas computare, e quid rerum
suppetit, ec. (quae non sunt opera Sabbatiea) absque quo non possint prudenter seponere,
prout ipsos prosperavit Deus.
Ouancisichaec Objectio, Fectoris esto judicium. Onin haec omnia (quantum ego video)
Pollene (quatenus id opus cMt) anre tieri; arquerum demum, dic Dominico, in Dauverum
ciltam interri, aur Diaconis seu Collectoribus conterri, quod aquum censebieur; prout nunc
dierum tieri consuerit, quando tales instimenda sunc Collectiones.
Verum quidni idem objiciat ille de Lesto Zentecostes, quod instar Sabbati celebrandum
exat, (aeque ab hoc Scripeore alicubi vocatur Sabbatum,) quo otterendum erat DCO, tri-
batum volumcariae oblationis, quam dabis (inquic) prout venedixerit tibi Jehova Deus tuus
Num puret ille oportere, eodem dic, C omputationem instituere, numerare pecunias, compu-
tare expensas, etc. eo quod ofterendum crat prout eis benedixerit Deus. Non credo, nam
erat dies ille iultar Sabbari celebrandus; LTabenda erat dancta Convocatio, nullumque oous
servile peraeendum eo aie, L evIt. 23. 2c. Eltque haec generalis Regula de Festis omnibus
ibi numeraTIS, Ver. 2. _ 4. incer qua csthebdomadale Sabbarum, ver. 3. e Festum Pente-
costes, Ver. 25, 26, 2F. Ouodsi non cune tuerit cum (Sabbatieo) Felto Pentecostes inconsi
stens, Octerre Deo prout Dominus ipsis benedixerit; cur pucaretur inconsiltens cum celebra.
rione diei Dominici (Corinthi ee in Galatia) reponere prout Deus ipses prosperaverit, ab(que
insticuenda Computatione, numerandis pecuniis, compurandis expensis, et C. Quae omnia (pro.
uE opustierit) Possene ante tieri, pariter in hoc ee in illo ca(u
Quod additus pose eos hoc domi seponere, separatim, absque collectione publica. F. A0. Sed
Si id taciendum tuerit (sire publice, sive priracim,) die dominico; erar Palrem hie dies ob-
servatus ee observari solitus (cum Corinchi cum in Galaria;) quod ee praesumitur lic Fuisle
AE VerO, vox duoave lar incellisenda potius ridetur (non de prirata sevositione, Sed) de
collatione in communem chesaurum. Quod luadet Apoltolus, ver. 2. ne, eum ipse veneriei
Juno

## Folio 376 — 867984570:1134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
une faciendae essent Collectiones. Ve manitestum sic, non tam separatas repositiones, quam
in unum Collectiones Faciendas esse antequam ipse venerit.
Acque jam ostendimus, Palrem Duingue Exempla, eaque Paris Instenia de Obterrato
hebdomadis die Primo, in ip(IS Eccleliae Chriltianae Primordiis: Primum elt, ipsius Christi,
dignancis e decorancis hunc diem Resurrectione Tua; apparencis deinde Mariae Maedalena
alisque mulieribus, docentis ee consolantis eas; deinde duobus Discipulis, Fmaunta proti
cilcentibus, religiolo modo cum illis converlancis, longo sermone cdocentis, cumque iptis
Pacram Coenam celebrancis; deinde iptis Ondecim Discipulis, Fierololyma congrecatis, res
serias agentibus ee relisiose occuparis, eos consolancis, increvantis, cdocentis (ex Mose, P sat-
mis, Prophetis, reliquisque Scripturis) quae ipsius Morrem e Relurrectionem spectarent;
peaecipiencis e poreltatem ipsis faciencis de praedicando Lranselium, et Eccleliam Chrictia-
nam insticuendo per mundum univertum, aliaque seria perasenris; nihilque in his congresi-
bus omnibus peragentis quod non sic summe Relisiolum, Panctoque dici consruum; 
(quod merico puremus) jubentis (quipre quod polt tactum vidimus) ue dies ille deinceps
trebdomactarim celebretur. Secundum ek ejusdem iptius Christi, C praecermilso quod incerim
inciderac Sabbaro Tudaico,) Die primo sequentis Seprimana, cum ipsius Discipulis, pariter
concreeatis, e parirer occuparis, conrenaentis; Pariaque ue prius verasentis. P’ortan e
cerria vico (eo die tertix seprimanxe ad mare Liberiadis;) quod quar
cur, quo die fuerie, non tamen improbabile ridetur fuiste die Dor
ris non diserce dica
quo non dubicemus, est illud in die Pensecostes, hebdomadis item die Primo; quod intieni-
tum es miraculola Ffusione Spiritus Sancti; lonsoque Sermone Petri, ad numerolum
illum convencum (fudxorum pariter ee Gentilium) Praedicantis, coque ad tidem Christia-
nam conrerrentis tria millia. Ouartum, cst illud Pauli, hebdlomadis die primo, praedican-
tis Troade, ad Discipulorum conventum numerolum; cumque iplis Caenam Dominicam ce
lebrancis; quod consueri moris ridetur apud ipsos fuisse. Ouintum ett illud P auli ad Co-
rinthios, (supponentis seu praesumentis id moris elte Corinthi, de in Calatia, ue in P ccleliis
aliis, primo die Flebdomadis convenire;) monentis, uc, in his conventibus, primo quoque
aie hebdomadis, collectiones terene in Tublidium Sanctorum cum indigentium TTierosolymis.
Eaque omnia ab Lxceptionibus Adverlarii (quales quales fuerine) vindicarims.
Si vero Lectorem iadeat minusis hisce discuciendis tam diu detineri; veniam ab eo im
Pecrandam Spero, quoniam haec minusa videntur huie Scriptori Catis maena.
Si vero post hac omnia, non possit ille aut nolit credere, hebdomadis diem primum fiitte
tum remporis due eeneraliter observatum, aue observari solitum, aue omnino tuille oblerva-
cum, (prout ait ille Repl. P. 38.) id mea culpa non Fc. Certe li exisua pars horum oltendi
Doser, (polt illam Der Réquierem Gen. 2.) de Sabbato aiei Septimi, ab Fhomine celebrato,
ance illud Nod. 26. (Dolt TEraelicarum exitum ex AigyPEO,) Per annos plus bis mille e
quineentos; putaret ille rem facti Pacis ab eo probatam esse.
F50 Caltem, cum videam ab ipso Christo Tolenniratum, (idque non semel, Sed aliquoties,) e
ab spostotis Cuis, (aliisque Chrilcianis, iptis spostotis adhue rirentibus,) FTierosolymis, Troade,
Corinthi, in Eccleliis Calaria, (e, quod merito puremus, Eccletis aliis;) et peculiari no-
mine diei Dominici (de quo mox dicemus) insionicum, ut fudaeorum Sabbaco contradistin-
etum; acque per omnia deinceps secula Ecclelix Chriltianx, Tub eo nomine, celebratum:
Cumque certum Cic, Chrictum Apoltolis Cuis mandata dedisse de instimenda Eeclelia Chri-
Piana; quae quaenam tuerine particulatim nos nescimus, sed praelumendum est ea, quae polt
Fecerune, fuisse his mandaris consona; atque huic, inter alia, de die Dominico celebrando:
Non dubito quin id firnobis justum argumentum de eodem concinvando, uc Christi menii
Contentaneo.
remp
EaTCKI
AC in
Reum
conduo
rnue re
MIIIII.
quam d
laeorum
Hoc
deturni
Major
un
i
n
Mem
ui
Juique
elle exi
Condice
eni
C80
diem
unce
MOI
ec

## Folio 377 — 867984570:1135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Desensie Sabbari Christian
A P. XV.
Fxemplum Sextum. Diei Dominisius APOC. F. 20. Dui idem est cum Nostro Die Do-
minico. Objectis respondetur. Dies Dominicus, non erat Sabbatum. Judaieum, quod vult
hic Scriptor. La fuse areuitur. Id testantur Craeci Patres; Ladinis antiquiores.
EFrrum tperest Fxemplum; de S. Tohanne, eum ei lacta elt Apocalyplis, ABoc. F. 20
Fui, inquit, in Spiritu (vel Spiritu COrrePCS) ipso die Dominieo; Egerounr er xreiuale
er ru nvecun nuepa. Obi, sub alio nomine, rem eandem habemus. Ouipde aies Dominieus
idem clt atque Primus dies Flebdomadis; atque sic Pemper reputacus.
Acque hoc tacerur ille Lxemplum esse bona nocx; li modo Dies Dominicus Tu Septimana
primus. Duo concesso, rem coram mihi concettam puro; cum nemo sit (Calcene paucisti-
mi) qui dubiret eundem elle diem Dominieum, aque primum diem septimanae; et per
omnia huc usque secula sic habitum.
Sune, inquie, qui purant diem dominicum hic memoratum, fuille annivertarium Nasivitatis
Christi; Alii, diem Pasebaris; Alii, aiem Fuaieii. Oux quidem objicir, non quod ille putec ho-
rum aliquod; (nam concra hos omnes disputat ipsei) Sed ue, quocunque modo, curbare poltic ar-
sumentum, sire vera sinE, Sire non vera, qua objiciuntur. Ouinam illi tine qui ita sentiune,
∞0 minime dubito, quin Dies Dominicus ibi memoratus.
idem ipse siE quem Diem Dominicum jam dicimus; Flebdomadis diem primum.
Ac, inquit, hoc non aliunde constat quam ex Romanensium Pradisione, corumque aucho-
ritare asurpara; Duin, E Fradirioni fidem adhibeamus, ubi tandem consistemus.
Fro quidem non lum admodum pronus ut eis omnibus adhibeam tidem quae Fraditionis
praecexcu nobis obtruduncur. udicio opus est ut Fracicorum Cerca ab lncerris distingua
mus; dubiisque dubiam adhibeamus tidem.
AE ingua c30, Ouomodo ipL constabit (aliter quam per continuam Traditionem) no-
strum Saturni diem cundem esse cum dic Seprimo continue recurrente, ab orbe primum
condito: aur etiam (E id lic quae sicu duriusculum) eundem ese cum Sabbaro Judaico con-
tinue recurrente. Cerre nemo mortalium, nunc in riris, porerir hoc acrestari. Nec ul
quam dicitur, in Sacris liceris, praesentis seculi diem sacurni, ipsistimum esse Teterum Zu-
daorum Sabbarum: nedum continue recurrentem, ab Orbe primum condito, diem Septi-
mu.
Hloc, inquie, liquet ex fudais ipsis, qui ad hunc usque diem, Sabbacum suum celebrant
Saturni die, qui elt nostrae Seprimana seprimus; atque hoc concinua serie (ut ipli PUTANE)
d majoribus suis observarunt.
AE inguam, Ecquid hoc aliud est quam Traditio Judaisa . Cui non est cur nosmajorem
fidem adhibeamus quam Praditioni Christiana; qua docemur, nostrum diem Dominicum
eundem esse (a majoribus noltris continue obterratum) cum Die Dominico in Sacris Lite.
rIS MEMOTaLO. Cui tidem Faciune omnium jam inde seculorum hucusque Eiltorix Rccleti.
alticae.
Ouod Gnocter Dies Dominieus idem sic qui Apostolorum tempore Fuit obtervatus; Pat
cuci sumus; lire lit ille dies primus, Tire dies septimus, hebdomadis Judaica; e quocu
quisque sic hebdomadis ab Orbe primum condico concinue recurrentis. F.80 quidem hunc
elle existimo, hebdomadis vererum fudaorum aiem primum, quoniam sic tuisse Duco eorum
diem Dominicum; ee conrinua Fradicioni carenus lidem habeo; (sin secus fc, non video
unde postimus elle cerriores facti:) Ouocus aurem dies sic hebdomadis ab Orbe primum
condito concinue recurrentis; eso me neleire lateor; nec tum Tolicitus.
Ex0 ipsi tacile concestero (quod de concendiciple) Diem Dominicum, (d S. Johanne me-
moratum) nec este Anniverlarium Narivitatis Christi; nec este diem Paschatis Cbristian:
nec diem Pentesostes; neque diem Cupremi fudicii; (nec seio numquis Tobrius lerio con-
tenderic, horum ullum tuisse:) Sed alium ab his omnibus, alio norum nomine; e quidem
quem jam dicimus diem Dominicum; hebelomadis fudaiex diem Primum.
Actieri posse, contendit ille, (et quidem primus omnium, quantum Scio,) ue inceltiga
cur de ipso Sabbato fudaico, diei Septimi; sed facecur incerim, nihil esse ex circumstantiis
loci, quod ad hunc diem determinet; uE Tua tancum conjectura nicendum HI. Sed neque osten-
dere praecendic, sabbatum fudaicum, axpellatum unquam fuisse, Diem Dominieum; Sed
duod sic appellari potuisset. Nam Dominus, inquie, benedixit e sanctificavit diem sepri-
mum, adeoque poinisset dici non incommode dies Domini: Recte quidem, acque sic diei possit
Sabbatum Christianum, non minus quam fudaicum. Dicitur, inquie, Filius Thominis est
Dominus Diei Sabbati. Ommino quidem; es cujusque alcerius Diei; et quidem Sabbati Cibri-
stiani (cum hoctuerit Sabbatum) non minus quam Judaici. Ac vero non crat ille (quan-
So benedlixic Sabbaco) Fiius hominis: Deque eriam, (quum ilic dicilue Fulium hominio.
cAe

## Folio 378 — 867984570:1136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
Desensu Suddun ristia.
rocationem; nempe, quod Denes cum esec Interpretari, Mutare, aue etiam Abrogare Sabba
cum suodicum; quod ee paulo polt secuutum erat. Ac dicitur (inquit) Lxod. 20. e
Deo consceratus, auc insigni aliquo Dei opere nocabilis;) Sic aurem appellatum unquam
suisse Sabbatum Judaicum, non inde constac; multominus, quod Dies Dominicus hic insi
nuatus ADOC. L. 10. tuerie Tuaarcum dabbatum.
Fgo Facile concellerim, Sabbacum Domini (quocunque die Septimana contiserit) dic
polle Sanctum Dei diem; aut etiam alium quemris diem culcui Dei destinatum, sanctum
Dei diem esse. Verbi gratia, dicicur L. vod. 22. 16. Felti arymorum die primo, itemque die
seprimo, elto robis sancta convocatio, (nullum opus serrile tiat in eis; ) Adeoque sanctu
Dei dies Fuerie corum ucerque, (quocunque die leprimanae contiserinc.) Similirerque ilsi
OMnES MeMOLAC LS167 L L427, 26,30, 32, 35,36, 39. Tiem Nam. 28.
28, 25, 26. e (Tum. 29. E, 7, T2, 35. Domini dies sancti luerunt omnes. Non ramen ho-
rum ullum fuisse puco ru nvecanur iuipar, aut eo unquam nomine innocuisse. Sed neque Sab.
batum Judaicum, etiam (i sic aici potuisse contendat hic Auchor (ue nomine Communi;
non tamen sic unquam dictum fuisse oltendir, eore (ut nomine Proprio) innoruille.
Velim icaque uc hic Auchor, auc liquis alius juxca cum eo senciat, (modo portic aliquan
tisper praejudicium seponere,) serio perpendat.
L. Ouod Dres Dominicus crat alscujus alet nmen Proprium, quo cum poruerat ab aliis
diebus diltingui, (quod de taretur ipse, RepL. p. 39.) Secus enim, Ouortum diceretur, Fut
Spiritu correpius in necann nuepa, ipso die Dominico, li nullus eo nomine dies innocelceret?
Sed, Sabbati fudaici, Nomen proprium, (hujusque Tolius, ut contendic hic Auchor, Repl. P
64.) atque omnibus nociltimum, exat Sabbarum, Peu dies Sabbari: Neque ulla COMipATCE
vel probabilis ratio, cur (li de Sabbato Foret incelligendum) non diceretur, l’un in spiritu
(auE Spixit COTREPTUS) r sabbarco aut 2 au Subbati. Quod cum non dicatur; exitO
putandum et id allo ele concisille, qul nomme arei Dominici cum innotuenit.
2. Perpendat relim, quod fehova, leu Domimus, in Veceri Peltamento, clt Dei nomen
indiscriminatim sumpri; absque respectu parciculari habiro ad hunc aur illum ex Pribus
Pexlonis, Patre, Filio ee Spiritu Sancto; Nomenque illud Sabbatum Zehova Dei tui
non maxis hoc appropriat Persina Secundae, quam Prima aut Tertia. Et quaIVIS nOn
negarerim, Dominum Christum Fuisse (_ esle) Deum illum qui Decem Praecepia dederit,
(lunc urique, omnes illae P’ertonx, idem Deus;) Non tamen hoc intelligendum pucaverini
de solo Christo, uc reliquis Perlonis concradiltineto. Cumque dicitur, Fion sum Fehova Deus
tuus; non erit sibi Deus alius praeter me: Non sic incellisendum erit, quali diceretur Leo
Secunda Persoo sutu iea fenera us cuco, mon aliam Sanctae Prinitaris Personam Dre
Deo tuo agnoseas praeter Me, Secundam Personam. Nec, credo, sie incellectum vellet hic
Scriptor; Sed de Deo ablolure sumpto; provr Sancta Prinitatis Personas omnes includit
inditterenter.
3. Cluod nomen nieo, relonieo. in novo Lellalee, acctibet tolet speciarim o-
mino Christo (dcaeropcoXC) SeFraTOEI nOILIO, _ GuCI Serracotto munus exseguenti, e lccle,
Tiam Christianam instirmenei e ordinanti. Non, quod Deus abloluce Cumpeus, aut etiam
Pater, pitusve Sanctus, non liC nve Lomnus, LEd dC CMMICO diei TOlet noZ EcoxiV.
nvecor. (Tieur de eodem alias diei Solet nar EEoxir, Fitus LTominis;) acque se paltim incelli
sendum elt. Adeoque suisee mueconn intelligenda erie de die peculiarirer appropriata (r
mecs) Domino Christo; quod neque fudaorum Sabbato congriit, neque Sabbaco Ouarit
praecepti; ue quod est Sabbatum Jehova Dei tui; hoc est, Dei indetinice sumpri: Nam sul
hac contideratione loquicur in Decalos us; non, ur unius Persona, a duabus religui
diltincta.
este, Dominum Sabbati,) id dicicur in Consirmationem Fudaici Sabbati; Sed porius in De-
tui; (qu Sabbatum Domini, elt Dies Domini, (eu Dies Dominicus.) Ouod, inquam, Sabbate
Chriltiaso non minus convenit, qui est dies seprimus, Polt Sex dies laboris. Dicicur eciam, in
itaque (Lnquis. P. 60.) nomen Diei Dominici Curreptum esse a fudaico Sabbato ( cui deberi
sencic hic Auchor) Primoque Septimana Desperam accribucum
Verum s demus, Sabbatum Fuaaicum (dum tuerit Dei Sabbacum) diei poruisse (VE vo.
mine Axpellaciro) Domini diem, seu Diem Domlncum, (quod de quoris die dici postet qui lic
Deur. 5. Dies Seprimus (nempe, post Sex dies ordinarii laboris) est Sabbatum Domini Det
quit 2sai. 58. 13. Si vocaveris Sabbatum delicias, Sanctumque Jehovae Bonoratum: quodl
Sabbatum (ic Fehovae dies Sanctus, elt Palcem Jehovae dies, hoc elt dies Dorminicus. Vule
Dicieur veigne nuipae nverann (aies Dominicus) pari sentu quo detror ecnor (caena Smi-
ICa) F COF. LZ, 20. e ronecor nveo 2e a nvere, (poculum Mn, Mensa im,
ECOF. 1O. 2Y, 22. ZCOF. ZX. 27. In quibus CIOo n Lomnus, incellisitur de
Domino Christo Dcarecinco. Cumque fuerit, cum temporto, alpru sabbatum usu recepcum
(Sabbacum Judaicum ec Sabbatum Christianum,) tucctsca rex Sabbarum (indetinite sum
Dcum) jam a lonso cempore Sabbato fudaico actribueut aleoque apcum de hoc incelligi
rentu Quarti pracepii) dicebal Dies Dominicus; uc Dies Sabbacicus Domino noltro setu
Chrilto
ergo (Vistinctionis caula) Sabbacum Cbristianum (quamris non minus Sabbatum Luerit, in
e
si
errer
I1
enim

## Folio 379 — 867984570:1137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
CaP. 15
Desensio Sabbati C Gcn.
Chrilto peculiaricer appropriatus, acque ab ipso instiMLIS; ut est Caena Dominica, ea quam
insticuic Dominus Chrultus; e Oratio Dominica, Ca quam Christus docuir.
Ubi aurem ille cories lusseri, fuisse Mundum conditum à Domino nostro esu Christo: Le-
eemque in monte Sinai datam à Domino nostro Zesit Christo; aliaque ejulmodi, in quibus
ille mulcus elt: Errasse puco, Taltem minus caure loguutum. Nam Dominus noster fesus
Christus, elt Theanchropus, (Deus limul et Tomo;) non autem erar TTheanthropus quum
Mundus, conderetur, e Lex promulsaretur in monce Sinai; Led Deus tantum. Verum
quidem est, quod Christus, ut Deus, (ratione Dirinicatis Tua,) elt idem iple Deus, qui Mun-
dum condidie, dedicque Legem in monte Sinai, (Deus enim, Onicus cst;) Led non ut (T he-
anthropus) Deus e FTomo: quippe cum non Fiemotuit: Ted, in plenitudine Temporis, fa-
ctus est Flomo. Sabbacum Jehova Dei nosiri, (in Onarro praecepro aeque respiciens Lres
Pertonas,) non idem valer ac Sabbarum Domini Zesu Cbristi (Ocaropcons.) Sed Scirvor nveca-
nor Caena Dominica, (in Novo Feltamento,) clt Ccena Domini Jesu Christi, (Ocardpcoro,) ut-
Doce ab ipso instiruta; es similiter nueeo. nvecori Dies Dominicus, elt Dies ab iplo sic insti-
TUTUS.
4. Perpendat relim, quod Dominica, seu Dies Dominicus, per omnia continua Lccle-
six Chriltianae secula, habitum est uc Nomen Proprium iltius dici, qui alius dicitur Sabba-
rum Christianum, (uc Sabbaro Judaico contradiltinetum;) non alius cujuspiam diei nomen
Proprium. Adeoque, ulque dum aliquid in concrarium compareat, c8o putarero cundem
cum esle, qui in Saera Scriptura dicitur Dies Dominicus.
Flt quidem in Noro Festamento memoratus locus, qui Roma dicitur: eAtque nunc dierum
locus in Ttalia, qui itidem dicitur Roma; quique per omnia continue secula De dictus tirit; ne-
que alius est quem seio locus intignis eo nomine notuS. PL propcerea, donec aliquid in COntra-
rium compaream pucarerim Romam hodiernam, eundem cAe locum cum eo qui in NOVO
Fellamento dicitur Roma.
Icem in Noro Feltamento memoratur Insula Maris Mediterranci, quae Metisa tou Mala
dicitur (ubi nantragium paltus elt S. P aulus,) aliaque non procul Inlula quae dicitur Creta:
Fistque nune dierum, in eodem Mari Medicerraneo, Intula dicta Malta, aliaque non procut
inde quae dicitur Creta Teu Cancia; Nec Feimus alias ullas in sitas sic appellacas, aue eo tem-
pore, auc indehuc ulque. Turo isitur praelumendum erit (doncc in Contrarium apparCaE
quidxiam) Insulas nune dierum lic dictas, ea(dem elte cum sic dictis in Noro Festamenio.
Pariter puremus, Diem illum, qui per omnia retro secula Ecclelia Chriltiana dictus fije
(ne nomine suo proprio) Dies Dominieus, (acque hic Tolus,) cundem este diem qui d S.
Johanne (ut nomine luo proprio) lic dictus elt 1p0c. T. 20. quum Cuam ille seriplit APO.
calsplin: ulque dum ostendi pocest, quod alium ille diem hoc nomine ligniticaverit.
leque eo masis praesumendum exir, quia, jam Ctacim post S. Johannis rempora, hoc no-
men lic ab aliis uturpacum videmus; ec quidem ab eis quos merito puremus S. Johannis (en.
tum rire incellexille, modumque loquendi.
Primus quem nominacurus sum, est, S. Tenatius; qui fuirnon tantum contemporaneus.
scd S. Johannis Dilcipulus, ab iplo educatus arque edoctus; adeoque sentum ejus intellexiste
praelumendus: Seriplit ille, si non anre, faltem paulo polt quam scriplerit S. Johannes APO-
calyplin. Scriplic urique S. Johannes Apocalyplin Tuam, in Insula Parmo, (quo relegatus
ExaE à Doritiano,) Anno Chrilti (uccradtunt Chronolosi) 96, cireiter: Seriplitque H. van-
relium luum, voltquam a Parmo redierat Liphesum: morcuulque cAt (sub Trajano) Anno
Chrilti sB auT O9 CICIteT. Morcuulque est Tenatius (Tub eodem Zrajano) Marcyrium pas
Lus, AnnO 107. COr non mulcum temporis incercesserir; es quidem li uno aur alcero anno
erremus, non maeni incerest.) Ouoc annisance Martyrium Cuum scriplerit. Tenatius ad
Maenesios Fpiltolam, non certo scimus; nec magni retert. Janque in ea ad Maenesios
tixiltola (eriam secundum genuinam illam Rdicionem quam ex Veceri Manuseripio C0-
dice cdidit Osserius Archiepileopus Armachanus, non eam quam interpolatam fuiste me
ricO TuspICEMUT,) Scdulo monet cOs, non fudaizare, led vivere ut decet Christianos; Si
enim usque nunc, inquic, secundum Judaisinum vivimus: consitemur Cratiam non recepisse.
Ec speciarim, de Sabbaco, Non amplius Sabbatixantes, sed secuncum Dominicam viventes,
seu vitam acentes,) in qua e Vita nosrra orta est. Onde maniteltum elt, quod lalcem
intra 8 vel 10 annOS, aur eriam pauciOres, Dominica Peu Dominieus dies, non sigmiticavie
Fudaorum Sabbarum, sed hebdomadis diem Primum, quo Resurrexit lita nostra Christus;
quodque jam cum tuerir celebratus, ut sudeorum Sabbato concradistinetus.
In ejusdem Lenarii ad Frallianos Epiltola habemus iterum nvecurir diei Primo actribu.
cam, quo Relurrexir Chrictus; Sed hoc non urgeo, quoniam habetur in Pdicione quam in.
terpolicam esle suspicemur; relimque indubium celtimonium achibere. Nec tamen con-
cemnendum et hoc celtimonium; nam Incerpolationes illa (d quocunque tuerinc) Tunc
etium antiquae.
Pollem etiam Polrearp Clmonium adeere; qui Lenatu collesit Lpiltolas, calque Sic
collectas, edidic: Our et ipse tuerat S. Johannis discipulus; et merito praesumendus incel-
dexitte lacis, quem dien Johannes dixerit Dien Dominieum.
Fnie

## Folio 380 — 867984570:1138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
Discipulum; quia non crac ad CManam lelisionem convertus, anie Annum ChrisL
Dore, ut non pocuerit ignorare CManorum praxim, de quem illi diem intellexerine per
S. Johannis Diem Dominicum. Momoco aurem fueri iplius acate, celebratus nic dies.
docet ilte in Apologia sua (qua dicitHL) secunda, uibi, inter alia, haec habentur: In s
natis nezouton nepas xaricor nta nONCIS n ayprs ucrortcor Srs 2d adrd VVEeVOIS Zivera ry rà rouuorla
es AroSInCOr n r ovrevla  ecns avao VExIS EyXopi. Solis qui dicitur die
omnium qui vel in oppidis vel ruri desunt, in eundem locum conventus fit: e Commenta
ria spostolorum aut Scripta Prophelar prbut tempus fert, lesuntur, _c. F.c paulo polt
r rY inIX nEpar noon rarleS oUVEREVOI OIUESe Exeisi recorn BIV nuipa, er n oOios 2d onoze uy d dnn
reeres, HoDVO ExOInOE ny LnouS XeISOS SuETES ocoe 2n ai In np en reupcor avésn. in yd e 5 negr
uns EsarpcoSOY avror n rn pcta  negrrulum nris Stir nai npa Preis 70I5 SrosonoIs aure y padnrs, ed
SaEe raica. Solis die, communiter omnes conventum asimus: quandoquidem is primus die s
est quo Deus, tenebris e materia vessa mundun essecit: e Jesus Christus Servator no
ser eo ipso die a morcuis resurrexit. Pridie enim daturni dier, ille in crucem actus est; 
postridie ejusdem, qui Solis est dies, Apostolis  Discipulis suis apparuit, atque ea docuit
ecc. (Hloc est, prout ego incelliso, aocuis hunc diem sic esse celebrandum; ut non dubium
tuerie, ea xtate, Jubente Christo id tieri.) Unde de obserraco sabbaco Christiano, ca Retate
Paris liguet.
Ouod aurem sabbatum Fudaicum non tunc obserraverint Christiani (d Tudais concracti
Pincti) ex ejusdem Jultini cum Priptone dialoso, abunde patet. Ouippe cum ipti obji
cit Triphon Judaeus, (cum Circumcilionis, cum) Fudaici Sabbati neslectum; fustinus reul
non negat, led jultis argumentis detendir: prout locum contulenti laris parebie.
Non quidem hic diferre dicitur Dies Dominicus, led Dies Solis, (quia seripta elt ad
Imperatorem Fchnicum hdc Apologia:) Sed tancundem est: oltendir enim Ratos Christia-
norum Conrentus religiolos haberi solicos Die Solis (postridie diei Saturni, quod erat
Sudaeorum Sabbatum, ) ee non in fudaorum Sabbato; Ouod itaque Sabbacum, nulla ratio-
ne censeri pocelt Dies Dominicus.
Fundemque Diem Dominicum sic semper trabitum else ab antiquissimis Scriptoribus
Chriltianis, Tenario, Clemente, Trenao, Origine, Terrulliano, _c. Conciliis irem, et Hiltori-
eis Rccleliasticis; tam nocum est ee ab aliis indicatum, (estque omnibus obterratu obrium
qui reline eorum feripea consulere,) uc omnino dubitari non poltic, quin per diem domi-
nicum cundem intellexerine diem, quem eriamnum dicimus Diem Dominicum, Flebdomadis
nostrae Primum.
Acque hic ipse Scriptor, in lonsa illa quam habet Collectione, (Inguis. D. OT. et Tic dein-
ceps per quadraginta pasinas,) per diem Dominisum, eundem temper diem intellisie, su
hannes, ipsius Discipulus Tenatius, per Dem Dominicum, incellexerit hebdomadis Pri
mum; de Polycarpus item (ejuldem Johannis Discipulus) qui Tenatii collectas edidic Rpi-
Ctolas; cotaque deinceps hucusque Ecclelia Christiana lic line locuri; neque ulquam con
Cter hoc nomen indirum fuisle Sabbato Fudaico: omnino ranum est quod ille lusoerie In
quis. P. 69. Surreptum esse nomen Diei Dominici à Sabbaro Seprimi diei, e perperam attri-
burum Primo: Ouippe, Primum diem, hoc nomen jam olim obcinuille certum est, (non
item Sepeimum;) ut, siqua Furri Cuspicio lic, (aur Sacrilesii,) id illi impurandum eritu quin
Primo lurrepcum, diei Sextimo transterre latasit
Fluie proximum Tubjunso Zustinum Hartrrem. Ouem camen non appello S. Johannis
Circiter +2O, (amnis quali 30 post S Johannis mOrtem.) Sed rixit ille cam brevi post rem
daorum Sabbato contractcu.
Cunttritur, paucis polt annis (li non eoprius) quam apolaispim Iuans. LeripietS. f0
P. X
Continca Tradicio, jam inde ab apostolorum temporibus. Omniumque temporum histo-
ra. Non rejicienda. De die continue septimo a prima Creatione, nihil cerri constat. Nec
de Febdomadum antiquo usu: Nedum de dierum nominibus. Aut, quomodo nost a l
pora cum antiguis temporibus connectamus. In Recordis nostris, tun dus daturm dib
tur dies Sabbari; tum dies Solis, Dies s.
Oncra omnem hanc (in quaestione de Facto) evidenciam; quam eso sic expolueram:
L quod unicum reponic, (Repi. P. 39, 40.) hoc elt: Thac omnia Tracitionem esse. ut
que à Romanensium Corruptelis e Osurpationibus orta: à Fraditionibus autem nil cerri
est aut esse potest. COnali Tub Fraditionis nomine, rejieienda lic Fristeria omnis.
AECerre Tenatius, Polycarpus, Justinus Martyr, Origines, Trenaeus, aluque; ges
non cranc (Tire, utille loquitur, RepL. P. 5D. ex mundo Romanensium; 2. quibus lXC pr
micus imroducta Euxxeric, Inguis. B. 5.) ted Craci Pacres; corumque aliquor, antiquiore
quam
que
MIE
oultar
di
ex
enm
Homu
abique
cum

## Folio 381 — 867984570:1139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C aP. 16.
Desensia Sabbati Christianis
quam quas nocat Romanensium Osarpationes; quas non nii post secundam C’encuriam in-
cepisse, nocat ipte Inquis. D. 225.
Inerim vero; Onde nos cognoleemus, Romam quam jam dicimus, eam elle quae in Hovo
Feltamento Roma dicirur, nili ex communi Praditione. Auc etiam, quomedo ipsi consta
Bit, alicer quam per Traditionem, (et quidem non. Seriptam,) num dies quem Dominicum
dicimus, Primus lic an Sepeimus Judaicae septimanee d
A inguie, Repl. P. 3. Omnes ubivis corrarum Feclesiae Chrissianae paricer, alque Ee-
braea, in hoc consentiunt, diem Solis este Primum diem Septimanae, (nempe fudaica.) F. Ito.
An hoc aliud elt quam Pradisio: et quidem non scripta d Dixeratque prius, Inguis. P. 7 8
Alias enim omnes tum Judaei tum Christiani hactenus erraverunt computo: dux icidem est
inera Fraditio, (quam ille tocies habet despicatui:) Nam Communi Traditione Sic Compu
carum. Icem Inquis. P. 93. (de Centuria Oninra loquens) Omnes, inquit in munde Cbri-
stiani consentiunt, quis dies sit (Judxeorum) Sabbarum: e, quis septimanae primus, (nempe
concinux Fradicioni consentiune omnes;) Additque, consentiunt omnes, septimum hebdo-
madis (noltrae) diem, appellare Sabbatum (Judaieum;) Addidiller porro, primumque
aiem Bebdomadis, appellare, Diem Dominieum: Sed pari Fraditione in haec omnia con-
senlerume: Similique Praditione, deinceps (a Cencuria quinca) hactenus, lic dies numera-
mus; sed continua Traditione sic numeramus. Ouod(i (uc ait ille Repl. P. 39, 40.) nulla sit
in tali Fraditione certitudo; paricex incerri Cumus de recurrente Judaeorum Sabbato, et Chri
Rianorum Die Dominieo: ligua vero sic; pariter Sumus de utroque certi. Cumque dicit
Kepl. P. 20. Fdocti erant ab Adamo deorsum, in pris familiis, à Patre ad filium, (quis
fuerie continue recurrens dies Seprimus ab Orbe primum condito:) Ciratis hoc dieit. Lb
quidem l verum estet (quod eso vix crediderim, falcem non per omne cempus hueusque,)
etiam hoc, Fraditio est, e nihil majus.
Ouodqué addie, Repl. P. 74. cerrum diem continue seprimem, l ab Orbe primum condi-
10) a Nationibus omnino omnibus conservatum esse, Solem colentibus ipso die Solis: SunE
meta nugx. Nulla enim exstant restisia, in historia quaris (sive laera live protana) ven
rem ullam (nedum omnes omnino naciones) continué ab Adamo Solem coluile; et qui
dem, qui Solem tandem coluerune, id eo die Feciste, qui jam Solis dicitur, magis quam a
lio quoris die, ommino non liquer; neque illud a quoquam craditur; Neque ulla
(quod Seimus) natio, excepris Tolis fudxis, tempora sua per hebdomadas distribuerun.
multo minus (quod ille Fommiac) sua singulis Sextimanae diebus impoluerunt nomina; ue
alter saturni, alter Solis, alter Lunae, (de lic de Cxereris,) diceretur: luntque hXeC (quX DE
sumie ille anciqua nomina) ipso Chriltianitmo recentiora. Or tocum hoc (cui contidit
ille) non tam Tradirio lic, quam Fiementum merum, vel Tomniantis phantalma.
Verum quidem elt, TTraclicas (cosque (0l05) Polt Pxitum ex Agypco, tempora Cua per
Seprimanas distribuille; non tam ab Orbe condiio, quam a descentu Manna, continue nU-
merandas. Ouod autem aneiguius uli fuerine Seprimanis, non liguer. F.C quidem, Liquan-
do prius hebdomadas habuerine, eas tamen cum hilce coincidere, non liguet; vel ueralris
inde ab Orbe primum condico continuatas; ab (que ulla unquam incerruptione tacta. Ouod-
si, incerruprione unquam facta, julti diei incelserit oblirio; huie quo subreniri polset, non
constat.
Verum item elt, quod, post Christi tempora, Fccleliamque Christianam per univertum
Orbem propasatam, limulque cum ea Diei Dominici Oblerrationem; caeperune alix Gren
res lua tempora per Flebdomadas distribuere, singulisque hebdomadum diebus imponere
Fomina, non (quod ille Tuspieacur) ab Rchnicorum diis de Cumpca, (qui mulci eranE;) sed
2 Seprem Planeris, (Drout cune cenlebaneur,) diebus hebdomadis con numeris. Ouod eum
ubique sencium obcinverie; sicubi in natione aliqua diei incellerie obsivio, Poller huic ex
alia sente subveniri, ee res in imesrum resticui. Ouod primis illis temporibus non Foret;
cum (ipso consenciente) Gensuniea (si un2) aur etiam uniea L’amilia, Sabbacum obser-
rarecit.
Acque ex eo etiam tempore mos obtinuie, Caelestia Phaenomena, aliaque accidentia no-
tabilia, in faltos redisere; non tancum quoto mentis cujuspiam die, sed et quoro die sepri-
manae conciserine; unde hebdomadum lonse disticarum tieri possir connexio, es recticui siquis
forte incelserit error compuri. Ouod anre ea rempora non obtinuit.
Dicitur quidem Crucitirum fuisse Chriltum hebdlomadis fudaicxe die Sexto, de returrexiste
Primo; Therosolymam item hebdomadis die Seprimo a Komanis Fuisse captam; sed quoro
icem die cujus Anni haec facta sint, non dicitur; uc inde pottimus sudxorum hebelomactas
cum nostris connectere.
Dicicuritem, quoto mentis die Noacbus Aream inerestiis est, et quoro exrestis; sed quo-
to trebdomadis die id factum sir, non dicieur, (nec liquee hebdomadum computationem
tunc obrinvisse.) Ec quidem s diceretur illud; cum tamen non constet quoto praecise an
noab Orbe condico hoc conciseric, (ita ue ne uno dic erremus;) nec quor praecise annis
acque diebus) retro ab hac aecace nostra contigerir; nulla suppetie ratio hebdomadas no-
atras cum illius aetatis hebdomadibus connectendi. Vr nulla suppetac alja ratio, quam nucla
Tradision

## Folio 382 — 867984570:1140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
eg dabbati Christiant.
Cap. 77
Fracitio, mille modis incerca, Camendi, (vel etiam conjectandi,) quotus sic hic aut ille
dies hebdomadis fudaiex; multoque minus, hebdomadis ab Orbe primum condiro continue
secutrentis.
Guum itaque nobis non permurie ex contimua Fraditione unanimi gentium omnium,
omniunsle Rcclelix Christianae secutorum historiis, de Die Dominico judicare (quis ille tiii)
vide, quam lubrieis ipse nicieur Conjecturis, auc eriam hariolationibus. Ouippe nisi iple
gratis coredatur, nostrum diens sacurni, ipsictimum elle Seprimum in hebdomadum serie
ab Orbe plimum condito concinue recurrencium, (nulla unquam incerruptione Facta, uni.
lunverat ille, Inguis. P. LL7, T16, In Recordis nostris Parliamentariis, aisque cur
Vus. Diem Saturni, dici solere Diem Sabbari; (Recte quidem, nempe Sabbati fudaiei:
Nocarque RepL. P. 40. _ 75. (quasi id magni tuerit momenci) me nihil ad haec reposuisse;
nempe, quod in Recordis Parliamentariis, aliisque Judicialibus W estmonastete, Dus ou
turmi, dicitur, Sabbati, vel dies Sabbari. Duod quidem verum est; NeiB, Cx Co
Traditione recexium elt, nostrum saturni diem, cum este qui erat Sabbati fudaisz. Sed me
minisse item oportuit Claristimum Virum (Pesum noltrarum peritum) in cildem Recor-
dis, Diem Solis diei Tolere Diem Dominicum. Guorum itaque Recordorum auchoricas
si rrobet Diem Saturni, eum elle dieut qui fuerat habbati Judaici dics; cadet Baltut .
babit Diem Solis, elle Diem Dominicam. Hoc, tancum incerest diferiminis, Guo AHCKH
ille ad alterum Lynccus, ad alcerum Caecus. F.g0 quidem (concinux Fradicioni catenus con-
utre diei luxarione;) nihil habet quo pedem tigat.
FTUS) de neutro cum dubius.
Sed et obserralle posset ille (si tanci rem tore judicaverit) quod diverla constructione
Uthis Recordis dicitur Die Sabbati, e Die Dominico. Alcerum cum casu Genitiro (ca.
dem Forma cum aie Lunae, die Marris, Scc.) ut sic dies ille qui fueras Sabbati: Alterum
ablaciro, uc qui jam est Dominieus. Ouxe quidem diverla Comene Cam hepeu)
latis innuit roces eas (incuieu Legis noltrae) diverto sentu Tumendas elle: Non et e
Lunae, die Marcis, ec. incelligitur, dies a Luna, Marte, caeterisque insticurus, (Sed, qui
ipti Fareane, sed Adverteneur.
torma qua Caena Dominica est ea Cuta quam Chriltus instituerat. Vrhaec Recorda non
inde Fueric denominatus;) Sed die Dominico incellisitur, dies a Domino institutus; eadem
E A P. XVTI
dud Consideratione dicendus est, Christus. Mundum Creasse, Requievisse die Sexto
C. Nempe, ut Deus, una cum Patre e Spiritu Sancto. Lon Ut Ocur dpco  Re
demptor noster. Multaque ab illo Scripiore incaute dicta notantur. Lon utadum
itur Divinitati Christi. Duo sensu Deus dicitur Amor, Verrtas, LuX, (~C. O ne  lit LV. L
passim dicitur speciatim de Domino Jesu Christo, ut Mediatore nostro,  Reheronis l. B
Stranae Fundatore. Fique (ut tali) tribuitur scrror nvecanor, Caena dominica, P ocului
Fullaicum.
CTFrum urset ille Inguis. P. 64. quod Sabbarum diei septimi, erat à Domino nostro Ze
sa Christo Insticutum; quod ab eo fuerit Benedictun  danctificatum; Dsque a
Domino benedictus  sanctisicatus, est Dies Domini: quod, qui huie benedivit, est 
minus Christus; et p. 65. Dies Septimus, est Sabbatum Domini Dei tui, Lxod. 20. Deut. 5.
estque Domini Sabbarum, Dies Domini. Trem 7sai. 58. Dicitur à Domino, meus janctus
dies; neque minus est Domini Dies, quod sit ejus Sanctus Dies: quod si sit Domini aies,
est Dies Dominicus. FE D. 66. Filius Fhominis (Dominus Jesus Christus) est Dominas
Diet Sabbari; dies que cujus Christus est Dominus, est Dies Dominieus; et P. 67. Cbri
Stus, qui dedit Sabbatum, erat e est ejusdem Dominus; _ P. 68. Christus, ut Dominus
Sabdati, qui illud dedit, intellexit persecte suam ipsius lesem. Duibus cum eso responde
ram; cildem achuc insistit, Rept. P. 39, 40. e alibi.
Ouod antam extribet novx Digrellioni, inquirendo, Oua contideratione Dominus nostet
sas Christus dicendus sic Mundum creasse; die Septimo Requievisse; eique Benedixisse
Diltinguenda dixeram eso jam ance, inter ea quae fecit Chrictus ut Deus, (una cum Pa-
ire Spiriuque Sancto;) eaque quae separacim fecit ut Dominus noster Jesus Cts (deair-
panos,) ut Mlediator noster, de Relisionis Christianae l’undator; Quodque Jehova Deus
noster in Veteri Pestamento, non idem plane signiticet acque Dominus noster Jesus Christus in
Noro Peltamento. Dixeramque Disc. D. 2, 3. C onsentire me, quod Dominus noster. J Christus.
ScripIOre.
Domini, Mensa Domini; ec. pariterque nuipe rvecurn, Dies Deminieus. Non sic, Sabbatum
Lesem dedisse in Monte Sinai; similiaque praesticille, qua paltim ipsi arcribuuneur ab hOC
Secundum ipsius Nacuram Divinam, ) Lobdo Esuet, Dedo verus, Deus ille qui seeit Ciaelum
quere
Piriu
Eiliue
Patre
im

## Folio 383 — 867984570:1141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C. aP. 17
Desensio Sabbati Christiani.
ex Terram Deus ille qui Lesem dedit in Monte Sinai: Non autem consentire posse quod
Cbristus ut dcarecon (Deus  TLomo) prout Patri Spirituique Sancto contradistinouitur.
haec fecerit: Duippe, tunc, non erat FLomo.
Verum hoc eum male habet, RepI. P. 4. quod eso sc distinxerim; pucatque me merito
culpandum este qui sic distinxeram. Ouare rero. Nonne nobis distinsuendum sic inter ea
quae fecit ille ut Deus (una cum Parre e Spiritu Sancto,) de ea qua fccit ur Mediator,
Deus simul ec FTomo: Ommino. Ouid isicur culpandum est. Annon mihi licuie distincte
logui, (ne perperam intellisar,) cum ille locurus fuerie Indistinete et minus caute d AC in
quiE Insinuasse videtur hoc, quasi ipse diverit, Christum ut Theanthropum haec fecisse: (I
Tua ipsius verba non hoc intinuane, ego cerre non insinvaveram, nec illud dixi;) cum, in-
quir, neque diverit ille neque coeitaverit, Cbristum tum incarnatum esse cum Mundus crea-
retur, aut cum Ipse Lesem de derit in Monte Sinai; (Cur auremait, cum ipse dederit, porius
quam cum Deus dederit?) adeoque me perperam hoece suspicatum esse. lterumque; Ne-
que se neque alium quempiam dixisse purar aut cositasse, Christum, cum Ipse benedixit diet
Septimo; (Cur, cum ipse, pocius quam cum Deus benedixit diei septimo ?) tunc in carne
fuisse; adeoque Doctorem hic esse culpanaum. Fctertia vice, P. 5. Culpandum esse Docto-
rem, quod sic imponas luis lectoribus; taliaque alibi artificia notet Lector.
AEquortum haec. Nuncubi ego dixeram, dixisse illum auc cogicalse, Chrictum unc in
carnatum esse, quum Deus mundum fecir, dedirque Deus lesem luam in Monte Sinai : F90
quidem existimo, quod ille (cum rem probe perpendac) non putet Chriltum tunc incar-
natum Fuisse. Si vero ille minus considerate Locutus Fueric; id non mea culpa factum elt.
Fgo cancummodo explicire dixi, quo sensit poltem eso dictis suis astenrire, quod Dominus
noster Tesus Christus Mundum fecit, insticuit Sabbatum, dedique Lesem in Monte Sinai
Si ille juxca mecum sentic; non elt quod mihi succenseat, plane aique d
quxe ipse sencit: Sin ille secus senciac; culpandus ille ett, non c8o. Dixiltet pocius (absque
his guerelis) senon aliud roluilte, quam quod c8o fuerim explieue Loquurs; ut non sic
querendi locus.
ACait, p. 5. quod videar eso hac in re securus D. Pressum, (ut qui paulo aerius hac de re
Locutus fueric, quam cso sim locuruS.) Fx quidem li lic; non video quid culpandum Foret.
Sed e hic Fallicur; nam ego ea scripleram, fuerantque ea Tub Prelo, ancequam e80 D. Trossi
cractatum rideram, auc de eo quiequam sceireram: quamvis cractatus ejus paulo prius e Pre-
I0 prodierit, quam opera meum penitus absolverant.
Ouod s D. Trosus paulo aerius hanc rem urseat, quam ego Fecerim; non tamen est cur
auc me aur illum insimulet culpae: Sed suis porius incaure dictis id impuret; qui 10t0 ejus
scripto, id perpetuo accribuie Domino nostro Jesu Christo, (atque Tub ea Reduplicatione,)
quod aptius (indefinite) de Deo dicendum erat.
Sieso (eo quod Spiritus Sanctus sIt Deus) afectarem dicere, In principio Spiritus San-
ctus creavit Caelum e Terram; e Spiritus Sanctus dixit, Prat Lux; e Spiritus Sanctus
dixit, Faciamus hominem ad imaeinem nostram; e Spiritus Sanctus requievit die Sepii-
mo: e Spiritus Sanctus dixit, Feosum Deus tuus, non erit sibi Deus alius; Annon vi
derecur hac indecora nimis Aftectatio. Tra ramen ille, toro suae orarionis decurtu, aftectat
dicere de Domino nostro Zesu Christo, quae aprius de Deo indetinite dicerentur.
Sic rerbi sracia, hic dicitur Institutum est Sabbatum a Domino nostre Fesu Christo; Ab
eo benedictum est; Qui Sabbato benedixit, est Dominus Christus; Similiaque: Cum tamen
haec non tuerint ab eo tacta Solitario, neque ut Christo; Sed, ut Deo, junctim cum Patre e
Spiritu Sancto. Et, cuibono dicerecur, ille qui dabbato benedinit, est Dominus Christus
cum nulla major hine accedat Legi auchoricas, quam li diceretur Deus benedixit (Pater
Filius et Spiricus Sanctus:) Non magis enim violanda elt Lex Dei, quam Lex Jesu Christi
Fit quamris ille nonnunquam, in operibus Creationis, _cc. tanquam Participes admittae
Patrem ee Spiricum Sanctum; vulctamen intelligendum elle de Christo, Fminenter, Inquil.
P. CF. FL Christus, inquiu intellicendus est ut Principalis ffficiens, rerum omnium in Caelo
in Terra; Lique Creario est Lminenter e Particulariter asseribenda: Deque Christo
haec Eminenter dicta, D. 6. Tcerumque (ibidem) Non excludit (inquic) ab boc opere Pa-
trem, neque spiritum Sanctum; sed esse, dicic, Fminenter asseribendum Domino Tesit
Cbristo, D. 6. FL Specialiter denotant Christum, P. X2. Dataque Mandata a Christo Media-
TOre, P. L3. e Deus Tsractis qui Lesem dedit, erat e est Jehova Filius, P. X3.
Jam vero ego Facile concelserim, Christum (secundum naturam suam Divinam) else
Deum illum qui fecit Mundum (nam Pacer, P ilius, e Spiritus Sanctus lunc idem Deus:
sed durum dictu ridetur (e converto,) quod Pater, Fitius e Spiritus Sanctus (qui una
tecerunt Mundum) est Jehova Filius, aue Zesus Cbristus: Led porius, Onus corum qui fece-
runt munaum, est Jehova Fitus: Nam sic converei solet Propolicio Onivertalis ACirma-
cira. Si Soerates est homo, cum Fhominum unus, est Socrates. Sed progredior.
Videntur, inquit, Specialiter spectare Jehovam Filium, P. 24. LTabemus hic Dominum
Jesum Cbristum, qui Mundum fecit, Requiescentem die Septimo, eique Benedicentem, e
Sanctisieancem, hoc est ejusdem tusticusionem ex sibentem, dc. P. 23. (Ea cur non, Deuni

## Folio 384 — 867984570:1142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiam.
qui felit mundum Scc. ) alqu hoc recoenicum in eloriam Domini nostri Jesu Christi: (ee
quidni in Dei etoriam?) Trerumque (ibidem) Dominus fesus Christus fecit mundum (An
non e Deus Pater ?) Elle requievit die Septimo. Ile hunc Sanctisicavit: Alque ad hanc
Institutionem referenda putat ea Domini verba, Filius Fominis est Dominus Sabbari; Ille
Instituit, ecc. P. 23. Ouid. An illemagis quam Pater aut Spirirus Sanctusd Atque id, ue Filius
Fhominisd Sed neque purarerim ego, ea verba reterenda ad Sabbati Insticurionem d Filio
Thominis; Led pocius ad Pilii Hlominis poceltatem Molendi Sabbatum Fudaicum, quod crat
mox secuturum: Dicuncur enim non tam in Contirmacionem, quam in Derosacionem ejus
diei. Trem, Prolata sunt, inquit, Decem Mandata, a Christo Fiminenter, D. 24. Post pro-
muleationem Pecis, a Christo, in monte Sinai, D. 26. Christus locutus est decem Mandata,
D. 20. Dominus requievit in Ccelo, ejus que corpus in Sepulchro, ipse aie Septimo, qui erat ex
sui ipsius Institutione, D. 42. DCD. Chafy dicir; quamois eum putet virum fuisse bonum,
eruditum; non putat tamen eum claras habuisse apprehensiones de Christo, ut Mundum
Creantez atque tum Requiescente, neque de Christo ut Instituente Sabbatum, Gen. 2. 2, 3
neque de Christo consirmante Lecem Moralem in monte Sinai, F. Nod. 20. D. 65. Nec tamen
cum Tuspicari puro, quin D. Chasy claras habuerit apprehentiones de Christi Dirinitate:
eumque cundem elle Deum qui liac Feceric: adeoque ipsum una cum Patre e Spirit Sancto
haec tecille. Fr mecuo ne his nimis incencus tuerit hic Seripior, cum hiaec omnia Christe iribue.
rit ut lio TTomins
Sic Choristus qui dedit Sabbatum, P. 67.  Christus qui ipsum dedit, P. 78. Seprimus dles
quo Requievit Christus post Creationem, P. 75. Sepinmus dies à Christo securus redditur in
ipso medio duarri praecepti, P. 77. Primum Sabbatum Cen. 2. a Christo ordinatum, D. 77
Obedientiam decem Mandatis Christi, D. 8I. Conformitatem lecibus Christi, B0c est, Decem
Mandatis, D. BF. Lesibus Christi, hoc est, Decem Mandatis, V. 82. Authoritas ea quae hob
primo mandavit, qua erat ipse Dominus noster, D. 85. Ficquis praeter Christum, potestatem
habet instituendi Sabbatum: D. 86. Duis tenetur observare diem, non a Christo in Scripturis
institutum ex diem omittere quem ipse ibi instituit: P. 86. Onum ex mandaris Christi,
P. 92. Potest Christus vindicare sua ipsius mandata, D. T23. Factus est Mundus à Domi-
no nostro Jesu Christo, D. 136. Ipse est Dominus Jebova, qui post Creationem, instituit
diem Septimum, in eo Reqmevit, ipsum Sanctisicavit, eique Benedixit, D. 136. In Monte
Sinai data erant Mandata, a Christo Redemptore, Fudaeis e Centibus, D. 13
sam vero, cum in hisce locis omnibus (aliisque multis) apcius hac dicenda Forent (in-
detinire) de Deo, quam Domino nostro Jest Cbristo; ille aUteM DErPeIMO, Creationem mun-
di Institutionem Sabbati, Fesisque promuleationem in Monte Dinai, accribuar, Domino ne-
Aro fesu Christo, Solitario: lalrem Fminenter et Principaliter, (ut Patri Spirituique San
eto contracltincto;) eique ut Lilio Fhominis, ut Mediarori et Redemptori nollro: Merito
dixeram eso Diseurs. D. 3. quod mihi visus fuerit huis pressius insistere; (Quod iple Rep.
D. 4. XerC terc.) Ouortum enim alias, a receptis in Scriprura tormulis loquendi, contulto
dilcederer, ubi rox Deus aptius conrenirer. Nec elt cur mihi luccenseat, quod (absque ulla
in eum criminatione facta) explicire dixerim, quo sensu puremlixe dicenda; quo et illum
intelligendum pucarerim, ucur minus caure loguentem.
Addo eriam; Ouamris nunc dieat se neque divisse neque purasde Christum tum incarna-
cum esse cum Mundus conderetur, (quod eso facile crediderim ubi rem serio perpendat;
Non camen rerocat aut mollius interpretatur ea dicca, quod Dominus noster Tesus Christus
ut Mediator,  Redempior noster, Filius Cominis, Mundum creavit, c. Lminenter
 Principaliter, (in contradiltinctione à Parre et Spiritu Saneto;) quodque Jehova, qui fecit
Mundum, sit Dominus Zesus Christus. Ouxe mihi videntur non laris caure dicta, auc ctiam
cuto dicenda.
Aeque est cur me propterea insimulet, Rex. P. S. Gua a Christr minus Pavencen
quod lic distinzerim, auc quod suo Saturnino Sabbato minus Faream: Nec relim ille Dutet
eos omnes qui Diem Dominicum oblerrent sedulo, derogaturos esse Chrilti Divinitati.
F∞0 quidem lubens agnosco, Divinam illam Personam, qui in Sacris literis o nbyo dici
tux, ee Dei Fitius, aue Deus Filius, ab aeterno Fuisse cum Deo, Fuiste Deum ( acque etiam
num esse;) Ouodque Ipse (una cum Parre et Spiritu Sancto) Mundum creavit, Lecem
que dedit in monte sinai; Quodque idem iple (eadem Persona manens) volt Caro factus
est, Led narnatus; Idemque (dcarpone exiliens) en caaior a ledemptor noster; ai
que (ut talis) hoc ciculo delignari lolet Dominus nostet sus CBristus; Caeteraque qua
de co traduntur in Sacris Liceris subens aslibico, (Hec B Seripiorem hunc, quicqui
) Neque seio quod Muneris Mediatorii Precutionem anre aggreltus elt, nottraque Re
Verum quidem est, quod hoc fuerir ante Desienatum et d Deo Decretum; hujulque
Effectus verrolvexit ad eos Gurance Chere Incarnationem rixeriine; Sed Actuadis L Necu
eio (ejus quod ab aecerno lat decrerum) tuis, cum incarnacus est; nom aure mundum
condicum.
C ap. 17
hic intimulare videatur, alicer de me lencire.) Sed bi lel uou ple ut tatis mundun
crearic, (nam =Zomo Jesus Christus, est ille Onieus Mechator Dei e hominum, L Fim.=
demprionis opus, quam Factus est semen mulieris, adeoque LLomo factus.
altum
aneu
Dom
osten

## Folio 385 — 867984570:1143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Ciap. 17.
Desensio Sabbati Christiam.
condicum. Ouodque urget hic Scriptor, ex Fph. F. 2,3, 4. quod Pater Domini nostri Zest
Cbristi, elesit nos in ipso ante jactum mundi fundamentum: elt huic in nihilo concrarium.
Omppe, ance jactum mundi lundamentum llesit nos, in ipso futuros, sanctosque fore nos
 ineulpatos, etc. Sed non decrecum erat, ur essemus ante jactum mundi Fundamentum, aut
ance jactum mundi tundameneum essemus sancti. Quodque sequieur ver. 5. Praedestinavit
nos ad filiorum adoptionem per Jesum Christum: Praedestinatio jam ance luit, led Adoptio per
Fesum Christum Dollea. Neque ulla erat occatio Mediatoris aur Redemptoris anre L apsum
Ada: Sed Mundus jam ante conditus erat; adeoque non conditus d Christo ut Mediatore
sed ab ea Divina Persona (limul cum Patre et Spiritu Sancto) qui, polt factus est 70
mo, cratque Redempior nolter ec Plediaror. Fc quidem li mundi creacio alcribenda LIt
Uni Perlonarum crium (in Savcta Prinitate) Fminenter Prae caceris; ego porius alcripse.
rim Patri, quam Lminenter Filio; quia dicitur, in Symbolo, Credo in Deum Patrem Omni-
potentem, factorem Cceli D Terrae; e in Tesum Christum, filium Ljus unicum, ec. Soli.
cumque ell concradistingui inter Deum Creatorem et Deum Redempiorem.
Non ego ramen illi has Lixprobrari anveonorios, nedum Conriciacus sum; sed simpliciter
indicari, quid ego dicendum purem: (Aique E lua sic incellecta velic ille, non elt quod
se laelum queratur:) Sieuc nec alibi eriminandi capcabam anlas, liqua minus accuraie lOcu-
rus (Ic. Sic, verbi pratia, cum dixerie, Inguis. P. 15. quod Amor est Fissentia Dei; quod
ego non dixerim. Seio quidem dictum elle r Joh. 4. 8, 26. Quod Deus est Amor, (arcimi
Hoc ClE Amans, Ceu valde Amans, aue ad norem propensus, (prout Abltracca diei lolent
Pro Concretis.) Adeoque lubens dixerun morem seu Benevolentiam, esle Dirinum Mri
burum; aux etiam Urribucum ssentiale (quod ab ejus protluar Fflentia, sirque ab ea in-
Separabile:) Sed e lic eA Odium e Tra, (nam Deus pariter Odic Malum, acque Amat BO-
num; paricerque Peccancibus Pracus elt ac Moriseris Placidus;) haud camen dixerim Odium
aue Tram, iplam elle Dei Psentium. Dieic idem (eadem pagina, P. 25.) quod Veritas est
Fssentia Dei. Seio quidem dictum elle Deut. 32. 4. Lsai. 65. 26. quod lic Dous Veritanis.
sic noltri reddun,) hoc cAt, Dcus Verax, qui mencirr nolic; dt F Joh. 5. 6. quod Spirirus
est Veritas; hoc elt, summe Perax; quaeque ipse restatur, Vera Pun: Non tamen propierca
dixerim Vericarem elle iplistimam Dei Fessentiam. Nam dicicur criam Deus Zelorypus
(FVOd. 20. 5. F5OL 34. 14. _pallim alibi;) ac dictu nimis durum pucaverim, Zelory pian
ette Dei Psentiam. Sed nec (eo quod dicitur + Joh. T. 5. Deum esse Lucem, nec in eo
renebras esse ultas,) dixerim (quod innuit ille, P. 30.) Lucem elte Dei Fssentiam. Naur
dicirur cTIa, L1eb. 22. 29. DouI. 4. 24. Ddeut. 9. 3. Deus est Lenis Consumens. Nec tamen
illum dicturum purem, Tenem Consumentem elle Dei Fssentiam. Diennus quidem Accri
buta Dei, non elle Realiter distincta, (tanquam Res e ses, ut loquuntur Scholaltici,) Sod
tantum Mocasiter, vel ne sic quidem Scd Ratione Ratiocinata: Neque camen dixerim, Amon
rem esse Dei Lsentiam, nedum Odium else Fssentiam Dei; ueut Fsentiatia, e ab ip(a
Fllentia Inseparabilia. Sed haec ad praelentem rem non spectanc. Ec exculandus est Vir
pius ee cruduus, liquando in rebus tamen Mecaphylicis minus accurate (ic locuts.
Sed, (ue eo redeamus unde Diores Tumus,) Sabbatum Jehovae Dei nostri, (qui fecir Cx.
lum t Terram, ee Requierit die Seprimo,) nullatenus probat quod Dies Dominicus in No.
ro Testamenio memoratus, (hoc elt, Pdies Domini nostri fetu Chrilti, Fundatoris Religio-
nis Christiana,) Crat LLebdomadis fudaicae dies Septimus. Nam Dominus Jehova in Ve-
reri Festamento, dicitur indetinire de Deo (Patre, F’ilio ee Spirieu Sancto, indilcriminatim:)
Sedonvece, Dominus, in Novo Fellamento, diei lolet de Domino nostro Jesu Cbristo (Decia-
eim: FF romecor nvels, reaa nopiS, SEiXVON nvECaNOr, L COr. 1O. ZF. L COr. FT. 20, 27. incelligen.
da Tunc de Poculo, Menla, Coena, Domini nostri Jesu Cbristi, ab iplo insticuris ut Funda-
eore Relisionis Christianae: Pariterque nursa nussann (in eadem praecise torma) Dies Domi
nicus, incellisendus exit de Die qui Tic a Domino nostro Jesu Christo institutus. Rcque, in
rocis Domini amphibolia ludere, (quo ligniticatur nunc Dominus Jehova, nunc Dominus
Christus;) est Pallax arsumentatio. Nec camen aliud il le protert quiequam, quo luadeat Diem
Dominicum, L ApOC. L. 10. incellisendum elle de die Septimo Judaicae Septimanae. Non
ostendic, Diem illum Septimum ulquam Fuisle dietum nuipar nvecaxtr nec nuesar nvesantus de
alio unquam die dietam esse, quam qui jam dicitur Dies Dominieus, (respectu habito ad
Dominum Christum;) Acque diterre Pacetur iple, nibil esse in loci circumstantiis quod contra-
rium determinet: Neque in Replicatione lua quiequam nori proteriu quo vel luam tirmet
Tusseltionem, vel noltrum Responsum tollat.
Addo demum; Si dies Dominicus (quod ille rule) Sic Sabbatum Juaaieum diei Septimi:
cur nobis vicio dat quod cum diem colebremus . Dies quem nos pro Sabbato Christiano
celehramus, est Dies Dominiens; eoque nomine celebramus; idemque dies est quem eo ng.
mine celebratum existimamus inde ab Apoltolorum cemporibus huc ulque, in concinua
successione ab eo die qui sic dicitur Ap0c. T. 20. Oui sive lic dies Primus, live Seprimus
hebdomadis fudaicae; nos eum ceiebramus, et eo nomine. Nos quidem pucamus istius
Septimanx Cuisse Primum; ille vero Seprimum; sed, urcunque, elt Dies Dominicus et eo
nomine nocus: Ljulque quae cirac Recorda publiea, non masis innuune Diem Saturni
C 2
succedere

## Folio 386 — 867984570:1144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
ap. 1E
succedere Zuaaorum Sabbato, quam nostrum Diem Dominicum succedere Diei Dominico
spostolorum. Nihil elt quod ucrumris prodet Paca Conauam Lracitione aeque nac
non minus probat noltrum diem Dominieu.
C A P. ZVI.
Considerantur Adversarii Collectanea, in deroeationem Diei Dominiei. Ipsi adver-
santur. Nibil inibi comparet, guin, libicunque Sabbatum ullum celebrarunt Christiant,
diem Dominicum observabant. Comrodet, u de celebrando Paschate, Die Dominico, an
Decima quarta Luna, in ipsa prima Centuria. Dres Dominicus tum censebatur, Flebdo-
madis Primus, non Septimus. Llabebantur convenius publici, aliis item diebus (prout nune
Al,) sed non in praejudicrum Dier Dominici. Sabbato jejunabant ee laborabant; non aie
Dominico. Dicebatur Sabbatum C. BrGanam. Peses in Anelia, de observando die Dominico,
multo antiquiores quam ille perhibet. Non Dies Sabbati (in Recorais memoratus, sed Domini-
cus, erat TTebdomadalis Requieris dies. Partiamenta, ad diem Dominieum aliquando in
dicta. Neeotia ervitia distulerunt in crastinum. Flabissini, praeter diem Dominieum, ob
servant etiam Sabbarum Judaieum. Sed e Circumeisionem. Sabbatarii quidam Roma
2555; quid docuerint non liquet. Ttem Anno 603, qui Sabbatum Judaicum observatum
ressent una cum die Dominico. Soerates Scholastieus cilatur, de Lucharistia alibi cele-
brata, alibi non celebrata, dic Saboult. Leplam praesumit, Scoros non admisisse diem
e
datio.
Tque hic consisterem et pedent Hectem, quancum ad susceptimembrum primum, (nem-
LA De, Ouicquid sic de Sabbato sucaceo, falcem Diem Dominicum celebrandum eAe:)
nili quod me rerocet hic Scptot ApI. P. 40. iterumque P. 75. ad respondendum Colle-
FlC haec Collectio, ne ridetur, plurtum Annorum opus, ucur cum intermilsione aliqua,
(variis temporibus, variis in locis, _ pluribus annis, InguII. P. 120.) cui e dieic nihit
respondisse, dixisse nihil. Fc quidem non mulcum est quod de ea dixcram, ue quae mihi
non videbatur ad rem nostram maoni momenti, aue Relponso indisere; quin culo per-
micri posset Lectoris judicio, ab (que operola Respontione. Sed cum hoc ipse poltulat (quam-
vis cadem adhuc mihi mens elE) morem sero.
Ouaeltio prae manibus (quo haec Spectat Collectio) ert, An Dies Dominicus fuerit conti-
nue observatus: Videamus quid in contrarium protert, quo oltendar (Inquis. P. 85.
quando desierit observario diei Septimi, e inceperit apud Christianos aiei Primi observatio.
Ac vero li admictat ille, cum deliisse obterrationem Seprimi, cum inceperie Primi oblerracio,
necesle etb (Ex AHEC CTAdIEIS) quod id CIEO LHCTHE.
Ouod celebracns fverie Dies Primus, ab ipso Chrico, suilque spostolis, alque (iplie
vivencibus) ab scclesia Cbristiana, jam ante ostensum clt; acque dies Dorminicus (Lub
eo nomine) non tancum aS Johanne Apoltolo, ejusque Discipulo Tenatio Paltem, iira de-
cem annos a Morte Johannis, (li non et cirius,) alioque ex Johannis discipulis Polrcarpo
(qui collesir es edidu Lenatii Lpiltolas;) Sed ee a fustino Martrre (post alios quali risimet
annoS,) ostentum item est: Indeque ab Trenaeo, Pertulliano, aliisque ex AnciquIS P atribus
Consihis, Fhistoricis, Locuples exltare Pestimonium ne ipse nesarerie, nisi Fistoriam omnem
Ille ue Traditionem rejiciat. Aeque id ipsum ab ipsa illius Cellectione abunde liguet.
Sed Collectio illa jam consideranda venit. In qua quas ille habet Citationes, c80 nOn exa
minari, aut cum duchoribus ipsis unde habentur conculi, (neque enim canri elle puto ut
id Faciam,) Sed admutam porus lic elle ne proteruneur. Sed non pariter admiito quas ille
intermilcer Annocariuneulas, e illationes luas.
Tnespit haec collectio Inguis. P. 9F. _ deLinIE p. 13O. OBr habeneur (hi eoo rectenume.
ravi) plus quam Ruinguaenta Fectimonia (Pro Oblerrato Die Dominico) in Cencuriis
Prima, Secunda, Terria, Ouarra, Ouinta, Sexta, caeterilque. Dieitque p. F2Y. se praetermisisse
atia (non dieir quot ea (IIE) quae erant in favorem diei Primi. (Quod ingenuum clt 1a
ceriu sed minus candide Factum.) Dieitque p. F3F. Siguis id opera pretium puraverit, mulle
plura reperiat apud Binium, Mas debureenses e Pusebium.
Fluc ejus Fellimonia, pro die Dominieo, neipume valde eito in ipsa Cencuria Prima:
hoc ett (si cgo Tecte conjicio) jam ante quam leriplerui S. Tcannes Apocalyplin suam. P al-
u est ee Pelurrexit Chriltus Anno circiter 34. iltins Cencusa, leriplicque Apocalyplin luam
Dicic hic Auchor Lnguis. P. 96. In pruna Centuria ortas fuisse controversias de Celebrando
Pasa  Le Dominico. E. Glamris P. 123. rem extenvans, dicet cirea sesundam aut
terriam
ctionibus luis, pro die Seprimo, l dlerogationem aiei Dominici.
Dominieum, ante Annum 1203. Non à Romanensibus introducta Diei Domnei obser.
S. Johannes Anno circiter 94, vel 05 ejusdem Cencuria, aliquor annis ance morrem luam,
qua conrigit uno aut altero anno ante tinem ejusdem C’enturix prima.
mana
APOC
le
Guis
re
dabo
buIE
dition
eru
nomin
Conc
Juibr
Diet
uri
rine
1
V
acta

## Folio 387 — 867984570:1145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cap. 18.
Desensio Sabbati Christiani.
tertiam Centuriam, citac tamen ibidem; Lurii Cent. 2. lib. 2. Thique agnoleit Diem Demi-
nicum Flebdomadis esse Primum; quamris alibi nos persuasum eat Inguis. p. 69. tuille J-
deeorum Sabbatum diei Septimi: _ instare persit Repl. D. 39. Quod Dies Dominicus Apoc.
F. 2O. memoratus, fuit non tantum cerri diei nomen, sed ipsius aiei Septimi. Idenque con-
cendic Lnquis. P. 60. ad 69. ec Rept. P. 3, 77 25, T9, 39, 40. dum tamen agnolcat, Inquis. P.
64. quod nihil sit in Textu vel Contextu multum nocabile quod huc faciat.
Cum rero Concrovertias quas memorat circa secundam aut tertiam Centuriam visuiste,
inceperane ipso citance in Cencuria prima; omnino reritimile elt, rivente achue S. Johanne
incepille, et ance scripiam Apocalyplin: vixic enim S. Johannes proxime ad finem ictius
Cencuria.
Verum quidem est (ut ipsi aeguus sim) quod Anicetus e Pistor (quorum ille meminie
P. 96.) erane, Romani Ppilcopi, in Cencuria secunda; led quae cum sliscebat concroverlia,
TAML ANLE INCEDETAE; ipSCquC P. +24, T25. Pium memorat hac in re, qui crat corum utroque
Prior. Dicirque ipse rum p. 96. cum p. 123. in Prima Cencuria contigisse; citacque in eam
rem LuCI Cent. T. lib. 2. fol. 36. ierumque Luoi Cent. L. lib. 2. fol. 387.
Dum vero dicit, Lnguis. P. F23. quod Paseha celebrarunt un Bebdomadis die Primo,
Ai decima quarta dic primi Mensis. In Commemorationem Resurrectionis Christi: haud
videtur id Par caure dictum. Dui Palcha celebrarune hebdomadis die Primo, id teceruur in
Commemorationem Resurrectionis (quia die Primo relurrexit Christus:) Non aucem qui
decima quarta Luna celebrarune; nam dies hie, neque Septimanae dies erat, neque Mensis
dies quo Resurreris Chriltus, Sed quo Mortuus est. Adeoque, qui lic celebrarune l’alca,
vel id fecerune in Concinuarionem Paschatis fudaisi vel in Commemorationem Mortis
Christi, non Resurrectionis.
Ouod hrabet Inquis. p. 80. de Puncto Aquinoctui Verni,  Aucumnalis, direcde supra
Paradisum eminente, c8o non intelliso; crédo, nec ille.
Scd, qusequid hoc sic; Duamprimum de celebrando Pasehrate in die Dominico eaeperat
qualtio, certum est quod Pum Palcem, Si non e Ante, dies Dominicus cenlebatuE Sepri
mana Primus. (non Seprimus) adeoque in ipsa Cencuria Prima, quum S. Johannes Teri plIE
Apocalyplin. Cumque dicic Lnguis. D. 53. quod has ille cranseribit Authoritates, quo osten-
dut, consensise Christianos omnes ubique terrarum (ex communi Fraditione, (elLiCer,) quis
aies sit Sabbatum (Sucaieum,) e quis bebdomadis dies Primus (addidistet pOrro; es
quis sit dies Dominieus:) es consensisse omnes (nempe propcer illam concinuam Pradicio-
nem,) in Cencuria Ouinta, (de qua ibidem loquitur) hebdomadis diem Seprimum appellare
Sabbatum (addidicter, e primum diem hebaemadis, Diem Dominieum:) Observaste de-
buit, hunc omnium Consensum, de die Sabbati, (in Ouinta Cencuria,) ex communi Tra-
ditione orcum esse; candemque communem Pradicionem pariter valuille, de Die Dominico
pro hebdomadis fudaica Primo cunc habico. Unde enim tactum est quod, in Cencuria Ouin-
ta hebdomadis (cum visencis) diem Seprimum dixerine Sabbarum (Tudaieum,) Primum-
que, diem Dominicum, nili ex communi (de vEroque) Fradirione d PF parili Fracitione,
Cencuria quinca ad nostra tempora, ucriusque Memoria Concinuaeur. Non igitur nega-
verit, nec elt cur dubiter, Diem Dominicum tuille continue obserracum, et quidem sub eo
nomine, jam inde ab Apostolorum cemporibus, habirumque pro die Primo hebdomadis sudai-
Cxe; quod nos contendimus.
Sed ait, D. 9T. Quibusdam in locis, habitos fuise Conventus publicos, aliis diebus quam
Dominico. (Nec dubium est quin ica fuerit, prour eriam nunctic; puta, pro Precibus d
Concionibus publice habendis, aliis etiam sepcimana diebus, et Forre alicubi lingulIs; uE
quibus per oxium aliare negoria licet, conrenire polsine.) Innuitque speciacim, Sabbarum,
Diem Dominieum, secundum es quarrum septimanae diem (quos putat esse dies Lunae e Mer-
curii;) e Parasceven, quam putat esse diem Feneris ante festum Pasehatis, (forte lenle-
rine alii, diem ene Veneris, cujusque Septimanae,) pas. 92, 93, 94, 97, 99. Elto, inquam.
AE interim tatetur Diem Dominicum salrem cum reliquis fuisse celebracum; nec huic ofti-
cic, si aliis icem diebus alicubi conrenerine aliquando.
Dicit item p. O4. Iterum que p. 00. quod inter publicorum conventuum dies, dies Dominieus
prae caeteris maxime nominatur, (ee quidem ut praecipue celebrandus,) sed apud aliquos,
inquit, reperitur Sabbatum; (at non dieie id elle absque die Dominico, aut bujus vice.) FF
rruS, Dies Dominieus est Cbristianis solennis; sed, inter alia Festa fit meniio Sabbati.
Ft cercia demum vice, Quando convenerunt, e Quories, non expresse scribitur; sed praecipua
facta est mentio Sabbari e Diei Dominici. Vetemper Dies Dominieus sit unus, quoeun-
que alio die alicubi et aliquando conrenerint.
Trem p. 97. nOcaE, ex duobus illis diebus praecipue memoratis, Diem Dominicum praefe-
renciam obtinere; quodque, Sabbato, non fudaizandum erat, sed operari lieuit; sed non in
Dice Domineo: Acque hoc salcem in Quarta Cenuria, iplo citance, si non _ prius. Mulca-
que patlim exhibet testimonia, de non operando in die Dominico: sed Relieiosis exereitiis
impendendo diem illum. Agnoleit irem p. 95. quod, Cencuria Faltem Duodecima, dicere.
rur Christianum Sabbalum. IDuod non latis conecuit cum eo quod habet p. L18. quali non
ita

## Folio 388 — 867984570:1146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
eseg Babbati Christiam.
ita dictum tuerie nili a quibusdam nuperis scriptoribus, ante annos quasi Octoemta provime
clapsos.). Sed et mulio vescs i appellarum fuilte, oltenderune alii; de lacis constat, quamris
Agnoleir etiam p. 02, 93. quod, in Quar saltem Centuria, (quamvis p. TOr hoc detru
tercessit discriminis; quod Dies Saturni, pro Zejunio habicus elt, (in memorium Chrilti in
Seputero jacentis;) Sed dies Dominicus pro dic Festo, (in memoriam Chrilti Relursentis;
P. 92,93, 94, 95, 07, 9851OC, 204, TYO. Sed ait P. 93. Publicos Tejunii dies non minus
quam dies Festos, esse dies Sacros; acque non mulrum este discriminis, sive ut Festum, sive
ut fejunium, observetur. Ae mitu videtur, mulcum incerelle. Ouippe Sabbarum (Levit
23. (2, 3.) celebrandum erar ut Festum Domino; adeoque, Gejunando, non celebratur
cale Sabbatum. Lt Porro nocar aliquos alicubi non Tejunare, sed Prandere illo die: (hoc
eltus mequidem ut sejunium celebrabant:) Sed, urcunque, dies Dominieus, cum Colebratu.
exat, eim ne dies Festus celebratus.
Dicit, p. 209, TIO, EFT, FT4. Sabbacum obserracte quoldam, à Saturni diei Mericie, ve
ab ejus bora terriam ulque ad Solis orrum dut Lnae. Sed hocnon oficir diei Dominico, qui
incerea cocs oblerratus ett, e verinque culo MMumlepcus
Dicie, p. 95. quod, in Sabbato. Culictmus (Conquestor dictus) in principali Festo suo
maenisica e sumpruosa habuit convivia; quod censebatur Prosanatio Sabbati. Sed fatetur
se nescire, de utro dierum (sepeimo an primo,) sed putat porius de die Sepirmo dictum est
Onin si ceo de die Primo dietum pucarerim, non minus valere meum Purare, quam Tuum
cum Fateaeur iB(c (P. 95.) diem Dominicum, ea retate, dictum esse Sabbatum. Ec quidem
tieri porell, ad eiae ab co eitantur alia quaedam cetetmonia pro Sabbaco, incelligenda finc de
Sabbato diei Dominici; led non tanei res elt ne opera pretium lic ea prestius examinare.
Dicit, P. TT5, TF7, TFS, TIO. In Melia nullum esse (quod sciat) Statutum Partiamen-
carium, de die solis, ante regnum Resis Fdardi Sexsi: Ouinhoc non probac, non fuise
prius Oblerratum. Agnoleuenim Rescripta Recia, e Ordinationes Praeroris Londinensis.
eo tuisle antiquiora. Nec eum dubitare credo, quin ancigniores acthue tuerint Loges Hocte-
Sinsticae, (quo res ca porius spectabat. ) Sed _, si superiorum leculorum contislar historias.
inveniet a Rexibus noltris AneloSaxonibus (poltgnam Relisionem Chriltianam admiserint)
plures Fuille Leses conditas, easque Paris Arietas, de observando Die Dominico. Nec dubium
elt quin cum ance obserrarerini Briranni, quamprimum fuerine Christiani. Incerim vero,
num ieculum Scaturum apud nosnorir, aul Lesem ullam, in contrarium, aur pro obserrande
Sabbato Fadaico: Nullam, credo, noritille Lesem Imperialem (ance Constantini rempora
pro exercenda Relieione Christiana; nec tamen purandum est, non ance risuilte Christianisini
Praxin.
Lon invenire se posse, dioic D. L27. per optimam quam facere poruerit Collectionem, ex
paucis quos habet libris; per annos 2200, receptant (in Anglia) fuisse diei Solis observatio-
nem. (Occunque, hoc mulco prius cit quam tempola Rdrardi Sexti.) Sed anno saltem
220O aumissam aenoseu. (Lrquidem, l leres mulco anciquiores contuluistet Resum Anglon
Saxonum, vidictee id mulio prius obtinuisle.) An vero per id omne tempus invenic un-
quam hic observatum fuisse Sabbatum diei Saturm: Non credo.
LC, AquiE habuerunt illi (ut praelumit splc) diem Requietis TTebdomadatis. Omnine
quidem; (sic neique et eso existimo, nempe Dient Dominicum vuleo dictum Diem Solis.
AC, InquiI, Autiqua quae extant Recorda, ad Do diem usque, hunc Requieris diem, vocant
Sabbaru. Quod cgo non crediderim.) Cham anciqua line illa quae memorat Recorda
non dicil, Land crediderim cum anciguiora ridua sno 1200, quo anno tarecur obtinuille
diem Dominicum. An reco, in Recordis illis, sire anciquis lire novis, ulpiam reperit
biuur ele quin indicallet. AC, inguI In ecordis antiquis, dies Saturni dicitur dies Sab-
vocad alem Sabbari; vocant, Cem L noCra, diem Dominicum vuleo dictum Dien
adlted.
CaP. 18.
id hic Scripior non obserraverit.
dere videatur ad Cencuriam Duodecimam,) Iter diem Dominicum e Sabbatum, hoc in
bati. Imo, et in modernis etiam ad hunc ulque atem; Nempe diem Sabbati fudaici, (Eic
urique repuTamNS:) Non tamen dies qui Sabba dICIEuE, Maes Requietis hebdomadatis
a nobis observatae. Admiericille, anno Talcem +200, KCMCCM AeBaomadtalem, tuille diem
Dominicum, (nec ostendie ille quin ica semper fueric a CMNeianisino primitus hie receDCO:)
Acqi etiamrum dies Saturni dicitur dies Sabbat (nempe fudaiei,) dum cereum est hunc
nOn CHE AOLITam Reguierem Bebaom aM. L qualem ea ipla Recorda, quae diem SaxUrN
diem Legmetis hebdomadatis Fuilte De Sututn. Cerce li illud uspiam inveniller, non du
Acinquic, p. 226. habitos fuisse Mercatus die Dommo, Lep ReSIS fBais, e. LLen
rici serrii. (Nempe hoc praelumit aue suspicatur, eo quod a e, Si Cull
Merearus Fuerine, transferendi erant in alium diem, etiam noga Asc.) Hoc torlan
oltendar, diem Dominieum non eune fuissC CAMI MICTE OBLerVatuM UE OBOrcHIC: nOn prO
(Inquis.
D. 30,63, 233.) temporibus Vehema, atque ante C’aptivitatem Babylonicam
Mercalus habitos fuisde Sabbato fundieo (quod retormare lacasie Nehemias:) non ramen
inde
bac cum non omnino fuisse observatum. Ouippe hoc erac, post annum r200. AAirmat iple
dieie
tem
DrO
rium
alque
dina
ume
SC1
edi
cont

## Folio 389 — 867984570:1147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
C ap. 18.
Desensio Sabbati Christian.
inde concludic, Sabbatum fucaieum non omnino tuiste cum cemporis obserratum; Sed con-
crarium concendie, quamris a nonnullis fuerie prophanarum. Incerim vero, num octendie
ille, (temporibus Resum Johannis e FTenrici III.) nullos esse habitos Mercatus dic Sa
curni e Cuippe hoc ipsi probandum erat, quo probet praeferentiam diei Saturni prae die
Dominico. (Secus enim, non masis hinc arsuitur pro die Saturni, quam prodie Lunae.
Sed de hoc ne ysi quidem.
Verum, ut ipsi aliquatenus Tubserriam etiam in Arre Sua (L esum nostrarum pericia,
qui nullas apudnos Leges reperire porest (pro celebrando die Dominico) antiquiores quan
Farvarai Sexritempora. Si contuluisset Lamberri Arcbaionomiam; aut Spelmanni Con-
silia Britannica: aut Trrrelli FTistoriam Anchae; invenisset Leges multo Anciquiores, de
celehrando die Dominico, ee nominatim die Solis, ee Speciatim de Laboribus e Mercatibus
prohibendis eo dic. NEMDC REx Lna, in Partiamenio suo (DTOUE noSnune loquimuE,) seu
Maeno Consilio suo Fpiscoporum, Maenatum, Prudentum ex Populo, eo Servorum Dei hu-
jusmodi leges culit, Anno Christi (circiter) 693. Icem Rex Wiehcredus, Anno circiter
697. FE REK Athelstanus, Anno cirCiter 928. EL RCx FdearuS, Anno CIrCITEN OyS. RV
Rex Afredus, Anno circiter 978. Oux quidem Leges criamnum exstane apud Auchores ci
catos. Aliolque Fuisse plures quae perierune, non est dubitandum, ee his anciquiores. Vr
omnino Frustra Sic, qui puter, nullas bujusmodi fuisse Leses antiguiores Fdreardo VL; AuI,
Diem Dominicum in Anelia non fuisse receptum, ante Annum F2OO; AUI, nostrum Leb-
domadalis Requietis Diem, fuisse Diem Saturni. An autem Neclieenti Scrurinio, au Librorum
paucitari (de qua queritur) hoc eribuendum Sic, non dispuco.
Simili arsumentacione dicic p. F27. (ex Prinno nostro ee FIsneo,) Summonitiones fuisse
pro conveniendis Partiamentis, diebus Solis, temporibus Resum lidrvardi L, F dardi II.
Fdreardi ZFT; qui quidem Parvardus L, suecessit F Lenriso TIZ, arque hic Johanni. Succet
Tiones hatcerite recenset (quae tamen omnes recenciores Tunc quam Annus +200.) Verum
inde non concludendum eri Diem Dominieum ea Xtate non esse celebracum eo quod
hoc dic quandoque convenerint Parliamenta.
Dictum memini (quum eso jurenis eram) Regnance apud nos Carolo Prima, Regis (quoc
dicitur) Privatum Consitium, Tolere (.cum RCsC) conveneushabere diebus Dominicis post
meridiem (recte, an lecus, non dixerim,) ad Causas audiendas aliaque obcunda necotia, qua
ad Conventum illum spectabant; Racionemque altignacam, Ouod non possent aptius alio
tempore convenire, quam que pro illis in sineulis Feclesiis haberentur Preces publicae. AC non
propterea putandum elt, eo tegnante, non tuisse celebracum diem Dominicum. Contra
rium utique norimus; nempe magna solennitate Fuisse celebratum, de magna cum pietate,
acque frequenti populo.
Dicit pOrrO, Regnance Richardo TI. (qui successit Fdvardo TTT.) Partiamentum, die
Solis indictum, eo die convenisse, sed nesoria distulisse in diem Luna; atque ex eo tempore
(referente Prinno) nulla fuisse Parliamenta ad diem Dominicum indicta.
Feo quidem Catcor, me non ita exculsa habere haec Recorda, ut valeam dicere, Oun die
quodque Partiamentum inceperis. Sed uccunque sic, non inde putandum est, Diem Domi-
nicum non tuisse in anglia celebratum; (nedum, cunc celebracum fuisse Sabbacum Ju-
daieum diei Sacurni.) FIL in recenti adhue memoria, res obcinente Olivero Cromreeil, Or-
dinacum Fuisse, Ouod convenirent ejus Priennalia Parliamenta, Die 3 Septembris, quocus
eunque tuerit Tlebdomadis dies: atque horum (ni male memini) primum, conrenisse
die Dominico, Sept. 3. 2654. (e, Polt auditam concionem, nesoria procrastinalse in diem
Lunae.) Num inde concludendum erie, non tolere cunc in Anglia diem Dominieum ce
lebrari: Contrarium certum est: Ouod vel inde constat, quod Acta hujus diei, in Parlia-
menti Diarium relata lune, ut Die Dominico facta.
Trem Anno 264. X, Partiamentum, quod cune cemporis habebatur, Sectionem suam (ur-
sente quadam occalione) continuabat die quodam Dominico, Actaque iltius diei (cypis
edita) ciculum Ferune Die Dominico 8 Aueusti X64 T. Aeque, si Parliamenei Diaria contu-
lac, videat eodem riculo ibidem inserta: Nec tamen inde pucandum cst, diem Dominieum
in Anssia cum cemporis non tuisse obserratum, eo quod (urgente quadam necestitate)
consederit Parliamencum eo die. Cujus concrarium est res notoria.
Pariter urgere Pollet, quod, in Constagratione Londinensi, laborabant toro die Dominico,
Sept. 2. 1666, ad excinguendum Tgnem. Nec tamen inde sequetur, Diem Dominicum
non Fuisse, cum remporis, obserrari Tolicum.
Volim aucem, siquando icerum in spiciae haec Recorda de Summonendis Parliamentis die
Dominieo inchoandis, nobis signitieare dignecur, annon moneantur diserre Die Dominico
convenire. Duippe, sisic; manitestum inde est, Diei Dominici obserrationem tunc obri-
nuisse quamris eo die nonnunquam convenerine Partiamenta; Forte, uc a Saeris OHiciis
conventum illum inchoarent, negotiis Cirilibus in diem Crastinum dilatis: Ouod Olivero
res obrinente factum norimus; quodque factum suisse narrac hie Scriptor Regnante Richar-
ao TI. Fooqe mihi Facile perluadeo rem ita este, quamris hic dicar die Solis; quia mox
concludi, Ex eo tempore nulla Fuisse indicta Parliamenta ad diem Dominieum: quale
Nar-
illa altera sic tuerine indica.

## Folio 390 — 867984570:1148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiam.
8
Narrat Hic aliquories, quod aliqui aldd Cntistiani, etiamnum observant ciem Saturn
Ft quinam illi lunc, exponie p. F20. nempe Fabissini, C qui incolunt mediam Sthiopi-
am, (idem populus, sed sub alio nomine.) Purehasius, inquit, scribit, Tlabissinos obser
vare diem Saturni. Ouidd an hunc solum, in oppolitionem ee praejudicium diei Dominicis
Non quidem; sed pariter ac diem Dominicum: In quam rem Prerervoodum etiam citat
et Sandysii Trinerarium, dicentis, Celebrant diem Saturni pariter ac diem Dominicum. Bene
elt. Frso, ipso cirante, celebrant falrem diem Dominieum; adeoque, non diem sacurni hu
jus vice, aue in hujus oppositionem.
Sed etiam monuilte opormie (quod secundum sic huic objectioni Responsum,) eoldem
Flabissinos etiam Circumeisionem retinere. Adeoque in pluribus, quam hoc uno, Judai
Zare. Cum itaque Cirsumcisionem recineant (non in Oppolirione, led) in Conjunetione
cum Baprismo; non mirum elt, si Zudaicum Sabbatum limul rerineant cum die Dominico.
NarTaL Item p. TIO. GraeCOS, eorumque Lsclesius, (aliquas, credo, vule; non Omnes, dien
Saturni, ut Festum observare. Hoc est, (uc seipsum alibi exponie,) Carnem comedunt et
aie: quodque jejunare prohibent die Sacurni, excepto pridie Paschatis. (Aic enim p. 98
per Fejunare incellixitur non Prandere; ee, consonanter, Prandere, est Festum agere: AC.
que sic ille distinsuie, p. 93. Aliqui Prandent, aliqui fejunant die Sabbati.) Annon autem
obserrant icem diem Dominieum. Omnino quidem. Celebrant linquit) Solenniter officia
divina, die Sabbati, pariter ac die Dominico. (Sumus isitur hactenus in LuTO.) Sed non
OpUSCTAE UE tam procul iret haec quasicurus; sunc enim domi noltrx, qui solenniter celebrant
ossieia divina, diebus Mercurii, Veneris, es Satmni. (Pt, quibusdam in locis, duoridie.
Sed non proxierea minus celebrant diem Dominicum.
Dicit p. LL5. varias esse Christianorum Provincias, Patriarebae Constantinopolicano. sub.
jectas. Llto. An autem eorum ullae sunt, quae diem Dominicum non oblerrant. Aut etiam
an cerrus est ille has omnes Dirina celebrare officia lolenniter, die item Sacurni d PF
quidem, liqui sic celebranc die Sacurni, auc aliis irem diebus, hoc non officit diei Domi
nico.
qui (ut ipsi videtur) putarunt aiem Dominicum non esse observandum; sed qui dicuntur
fuisse alias item FTaerecisi. An vero hinc sequitur, Diem Dominieum non tunc Fuisse ob
fcrratum Romae: Dicetur torlan (poltcentum annos) Scriptorem hunc, jam edidisse li
brum pro obserrando die Sacurni; num inde pucandum erit, Diem Dominicum non hac
xetace tuille in anglia obserracum Pieri item potest (ee metuone tiac) uc fixercitia Lu
diera, aliaque qua diem Taerum non decent, diebus quibusdam, Anniverlariis (aur aliis
etiam) die Dominico nonnunquam asantur ruri; aut alibi: An rero inde concludendum
exit, Diem Dominicum non omnino à nobis celebratum, eo quod a nonnullis protanetur:
Elaud spero. Cuippe hoc sempertuic, et semper eric, quamdiu supersunt mali homines, uc
ab illis cultus dirinus susque deque habeatur.
Dicicur icidem p. 205. quod Anno 603 nonnulli praedicarunt, ex Judaica superstitione, aut
consuetudine Graecanica adorandum esse die Sabbati, pariter ac die Dominico. Non dubi-
tarune erso ne hi quidem, de celebrando die Dominico: Poca quaeltio erat, An observenE
etiam diem Sacurni. Fademque videtur Fuiste sencenria SabbatarIOrUIM QuOS MEMOTAL AnnO
2555. Nempequod, Cuna cum die Dominico,) obterrari debeat dies Saturni: non, rejectum
vellent diem Dominicum. Dec enim hoc altirmat hic Scripror, nec Auchorem ejus C
dixisse dicit: Sed Tolummodo, quod sibi sic videtur, quia dicti lune Sabbatarii
Narrat p. 102. Quod Soerates Scholasticus (in quarta Centuria) circa varias variis in l0
eis observationes, de Paschate, Jejunio, Matrimonio, Divinis Officiis, aliisque Ritibus PC.
clesiasticis; dicit, De Communione celebranda varias esse Observationes  Consuetudines.
Duamvis enim quasi in omnibus Feclesiis ubique terrarum celebrant e parricipant Divina
Mrsteria (hoc est, Coenam Dominicam) sineulis continue Sabbatis (hoc est, diebus Saturni
non minus quam aliis seprimanae diebus;) qui tamen Aevandriam e Romam inhabitant
populi, ex antiqua traditime, hoc non faciunt; (nempe, prout hie Seripior nos alibi docet
quia lolebane jejunare die Saturni, in memoriam Christi tunc jacenris in Sepulero; adeo
que, ut ridetur, non solebant eo die Communionem seu Sacram Ccenam celebrare, (ieut
aliis diebus Tolebant prout crat occalio.) Arquerum, lonsa excurtione procedie hie Scriptor,
exponendo quid ipse per Sacra spsteria hie incellisat; nempe, per celebrationem e par
cicipationem Sacrorum Mystoriorum incellectum vule Publicos Conventus hebdomadales, pr
Pradicando e Audiendo sacrum L. vanselium, pro Precibus  Dei Laudibus, pro Baptisino
e Ciaena Dominica Sc. Cuum alui perte sauexerinc, Caenam Dominicam speciatim
quippe, cirance hoc Scriptore, expoliturus hic crac Socrates, varias de Sacra Communione
consuetudines. Acque cum eriumphans procedit; Fabemus hic Socratem, eruditum seri
peorem, positive affirmantem, Ecclesias ubique omnes per universum orbem, sineulis septi
manis continue, Conventus Relisiosos tenentes. Celebrantes Mysteria; hoc est, Aamini
stranies Baptismum, Caenam Dominicam, Preces, Praedicationem, Cantum, 8C. die dab.
bati, hoc est dabbato diei sextimi, sineulis diebus Septimis; Pxcepris Alevandrims  Ro
mani.
NarraL item p. XI5. Quod Anno 1558 etun (ut car patut, Abia) abbalaru quidam:

## Folio 391 — 867984570:1149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C aP. 18.
Desensio Sabbari Christiani.
manis; quiiaque renuebant id facere, quod fecerunt aliae Lctesiae Christiana omnes per
universum Orbem. AIque SC POETO, per duas Fere pasinas inceeras, p. 202, 103. (sed et
Poltea aliquories,) verba Soeratis ampliando. Dum incerim hoc tancum innuere videatur
ut ab ipso citatus) Socrates; quod Romani e Alexandrini, (qui Colebant juxra cum aliis
Eccleliis diem Dominicum celebrare; sed die Saturni sejunare,) non solebant dio Sacurni
quo jejunabant) Sacram Fuchariltiam celebrare (uc in aliis diebus,) quod tamen alia
Ecclelia (ubi non jejunabant) tacere solebane, non minus his, quam aliis diebus, prout te
rebac occatio. Certe nolir hic Scriptor (ex Socrate) praetendere, Reclelias omnes alias non
celebrare diem Dominieum; Ouippe hoc es omnibus Cuis Collectionibus contrarium.
Adeoque tactenus nihil ridumus, ex Collectaneis luis omnibus, quod ulla uspiam Ecele-
Tia Chriltiana (quoscunque alios obserrarerine dies) non obserraverine Diem Dominieum.
Sed longam nobis narrac historia, (p. 106, indeque ad p. 216.) cum luis ca de re an
pliacionibus, quali non receperint in Scotia, diem Dominieum; ante Annum 1203. Propter
Lesem tum latam (per Recem, ut ipse putat,  Parliamentum Scosiae) in hunc finem.
Cui mihi suppar viderur, quod ance dixerae, p. 125, L17. de nullo apud Anslos (quod ipse
novit) Statuio Parliamentario, ante tempora Ldeardi Sexri.) Aeque hine intiniacum vel-
Iec, quaii, ad illud usque tempus, obcinuerit, in Scora, Sabbati diei Sepiimi oblerrario.
Ouxe est mera pecicio principii; quod probasle oporruic. Oltendilter prius (siquid tactum
vellet quod huc spectet) quod jam anre apud eos obtinverie sabbacum sudaieum, ( Faltem
aliquod Sabbatum, aut Sanctae Requieris diem,) acque cum tandetm, Anno +203, hiie TuC
cedaneum Cupervenisse Diem Dominieum. Sed de hoc, neged quidem in cora hac narra
cionc. Onippe si nondum obtinuerit Sabbacum diei Primi, (quod eso hand crediderim,)
Ouxltio dilceptanda videtur, non cam incer Sabbatum diei Seprimi de Primi; quam inter
Sabbatum e non Sabbatum. Quod l huie, his Lonori fuisse videatur, quod postremi fue-
rint in hac Orbis parte qui Diem Primum admiserint, P. LEL, LF3; ego certe his non bo-
nori duxerim, quod nullum hactenus habuerint Sabbarum, diemre solenni Culcui Divino
tacrum.
Fgo incerim non dubito, quin, ubi primum receperint Christianismum, illi Cue alia
gences omnes) receperine diem Dominicum. Sive enim à doctoribus (uE loguitur) Occi-
denalibus, sire (quod ille porius DUTaL P. F23.) a Craecis accoxerine Chriltianiimum;
dies Dominicus erat ab uerilque pariier obserraens. Ouamris enim de Paschate dissentirent,
non quidem un observari debeat, led quo aie;) nullus tamen crat (inter Orientales e
Occidentales) distenlus de aie Dominiso; Sed utrinque consensum erat, cum observandum
elle, cum quo die. Adeoque sire ab his live ab illis acceperine Scori Chriltiansimum; abo
eildem non dubitandum est quin limul acceperine diei Dominiei obserrationem; quae crat
uerilque communis.
Non tamen eso mirum putarerim, pro ea quae est naturalis hominum cemperies, (qui
rebus Mundanis masis intenti solene elle quam Religiosis,) quin gractarim Aaccelcere poru-
istet cum Zelus divini culcus, cum diei Dominici ltrictior obserrario, (quod, de Sabbato
Fudaico, monee aliquories hic SCripIO, tempOre Nehemia, de dudum antea:) Fc quidem,
ubi Lege stabilita ell; noris subinde Lesibus opus ct, quo roboretur e redintegretuE.
Ouod in Anglia nostra nocum est.
Acque hunc ego pucarerim fuiste Scoriae stacum ea xetate; Cortaltis ee Anglix; Nempe,
cum nimis negligeretur, ec alicubi torre locorum deluesceret lricta diei Dominiei obserra
eio; nora lese toret opus qua corrigeretur neglectusille. Quod, de Sabbaro Jucaieo con-
cisit tempore Nehemia. Sed octendendum erar, in rem suam, quod, quo tempore nestise
recur quadantenus Atrictior celebratio diei Dominici, eodem ibsi celebrari solebat Sabbacum
diei Septimi.
Ouodaurem cousque obtinuerie in Scoria Sabbatum Judaicum, acque cum primum in
ceperit diei Dominiet obserratio; est phantasma merum, nullam Habens aut speciem auE
cmbram verilimilicudinis. Nec ab eo quiequam hie produeitur quod huie Faveat
Aeque jam particulacim percurri toram iplius Collectionem; non quod tanci (C ut ho0
mereatur, vel indiseat; sed quod ipsi sic videatur. Idque candide tactum est, Tumpris omni-
bus prouc ab ipso cicantur; non consuliis Auchoribus unde desumpra dicuncur, quo videam
quam lincere nobileum egerir hac in re, (quippe id operx precium non putabani.) Ouos (I
contuluistem libros, non dubito quin ibi comparuissene multa quae torent illius lensis de
rOgatOTIA.
In tOta vero Collectione Tua (ut ab ipso prolata) nihiil comparet quicquam, qu’in ubieun.
que apud Christianos obserratum fueric Sabbacum ullum, aur Sancta Requieris dies dirino
culcui dicarus, ibi observatus fuerie Dies Dominieus. Rc quicunque alii fuerine obtervati
dies (ouod plurimis in locis factum tuie, ec etiamnum est,) id in Conjunctione cum die Do-
minico, non in ejus Oppolicionem Factum est. Sicut apud nos, pastim, habencur Conciones
et Precco publicae, diebus profestis; e quidem, in Fccletiis Cachedralibus e Collegiaris
sinsulis diebus; sed nusquam in derogarionem diei Dominici. Ouippe non Tolis Domini.
cis,s sed singulis Diebus Terriendum Dco.
Patet

## Folio 392 — 867984570:1150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Patet item, ex his illius Collectaneis, in ipsa Cencuria prima virentibus adhue APoltolo.
que lic coarinue per omnia secula Fcclelix Chriltiana.
Cumque ille tocies oxperie Romanistas, mundum Romanhs c Rounensin irdalio
nes, _C. (vicibus quali F20 in ejus Tngnisition, La p Cal I RepMcatione, quali a Romm
nensium usurpationibus, leces toti mundo praescribentium, caperit diei Dominici obserratio;
cerrum elt Tenarium. Polycarpum, Justinum Mareyrem, Trenaeum, aliolque, non tuisse ex
Romanensium numero, sed Patres GraCOS; E. L Romanensium quas memorat surpationes (ipto
dietance Inquis. P. 125.) non ance coeverunt, quam aliquot seculis polthac tempora.
Ouodque dies idem sic ad noltra cempora cradirione continuacus: iplius ular arsumento
Inquis. D. 03. Omnes in mundo Christiani in hoc consentiunt, (non modo, quis dies sit Ju-
daeorum Sabbarum, Led etiam) quis sit dies Dominieus: FF p. 7 8. Aias, Cbristiani in mun-
de omnes, compuro errarunt; Aeque ad eundem sentum Repl. p. 3. Quod quidem s valet
areumencum, probando, nostrum diem Saturni, este Fudaorum Sabbatum: Pariter valebit
probando, nostrum diem Solis, esse, Diem Comut L. l. 10. Sa altum, HVC (ut
LOguunET, quX MemOraT, Recorda noltra ee Statula Partiamentaria,) Diem Dominicum
valeo auctum Diem Solis.
Non ramen id volo, quasi nemo hominum Christianorum neslisens Faerit dut nimis re-
millus Mcelebrando die Dominico, (quippe non dubium ete, qu’in pluximi qui pro Chri
stians se venditanc, et nunc tinc, et olim fuerinc, ram parum pii, ur de dirino culeu por
Tuerinc mulcum soliciri. Neque id relim, quasi nulli unquam tuerinchomines, qui sinistras
de dic Dominico, conceperint opiniones; non dubium enim elt, quin omni aecate tuerint.
ec Fucuri Cinc, hominum nonnulli priracis Cuis tancaliis indulsentes, sive in hoc Cire in aliis
apicibus Dirini cultus, aut Religionis Christiana. Sed, quod in omni (quancum scimus)
Desensio Sabbati Christiani.
lorum nonnullis, et ance seriptam Apocalyplin, obtinuiste diem Dominicum, eoque no-
mine nocl; ee pro eodem habirum eum Lno du Sualea Septimanae, non Seprimo. AI.
num Colet celebrar.
Ecetelia Christiana, ubique terrarum, celebracus fuerir Dies Dominieus, eodem die quo etiam
Recapiculatio Probationum pro obserbundo Dic DoaV. Llal. L10. L. L7 -3, 24. ba L.Cl. 4
actenus ostendi, ina auchoritare Diem Dominicum celebrandum cenleam. Propter
Varia quae habemus et IIlustria P rempla, de celebrando Die Dominieo; ab ipso Christo
memorationem Resurrectionis Christi.
Exemplum primum, elt, iptius Christi; in ipso Resurrectionis die, quen CoeNCIUME
omnes tusle aiem Primum hebdomadis judaicae. Oui primo mane epnre, a lictut
t
rectionis aoctrinam (eunc noram) Praecuavis primicus Malieribus ipsum ad sepulerum
quaerencibus: Deeces das ferpulis, Lmaunra proticilcencibus, quibus lonoo Sermone
am redarsuens; contirmans Fidem; Conrencui Benedicens; eolque ad munus spostolatus
instiruens, (qu p a Lque Co Oramarione) Potestatem la
ciens Plancandi _ Propasandi Fcclesium Christianam ubique terrarum, Centilium pariter dc
Fudaorum: Documentis eoldem instruens acque Mandaris in hunc tinem.
minico, seu hebdlomactis Primo; Religiolis (ur prius) Exereitiis occuparis: Nempe Oet ave
post die; incermistis diebus omnibus intermediis, adeoque ipso Sabbaro Zudaico (quali jam
exauctorato.) Ouippe cum ipse, post haec, apparuir eildem ad Mare Piberiadis, foh. 21. 2.
24. dilerre dicicur, Jam tertio sese exhibuit fesus Discipulis suis, postquam suscitatus fue
rai ex mortuis; non isitur nisi bis prius, quorum neucrum tuerat sudlaieo Sabbaco; quod
intercelit inter primam ejus e secundam comparitionem.
in nomine Dontum nostri fesit C. s mresatos, pACLCX X C.or. 5. 4. ubi asicur de Lnvestuose
tradendo
TT. considerantur. Item ElebF. Capp. 3. 8 4.
ejusque spostolis, e Keclesia Christiana; cum in ea xetare, cum exinde huc ulque, in Com-
rem eandem expolui; acque cum illis celebrarit Caenam Dominieam: Poltea cum c
pulis uis extetololyma concresaris; eandem iptis Praedicans _LIHa; COrU Sysdenti
Secundum elt, ejuldem Christu, cum nschanstus Pallet cortesalis, provimo cl. 16.
Fxemprum cerrium (quod habemus memorarum) elt illud dier l’entecostes; qui cta
hebdomadis fudaice dies Primus; Postridie Sabbati: Ouando numerolus habicus est Con
vencus, plurium Nacionum; e Miraculola Sprricus Saneti L. Hullo, I donis Lineuarum; a
que occasione, longa Perri Praedisarie; atque accellio facta Ecclesix, quali hominum t mille
Ouarcum, est Pauli, Troade; qui hebdomadis ae Primo, la Cdru Discipalorum valde
Dominicam cum illis celebrarit.
Ouincum, est illud Pauli ad Corinthios monitum. Subs lactos Conrencus labete Wos
numeroso, ad fractionem Panis concresarorum, praelonsum Sermonem habuie, et Caenam
un

## Folio 393 — 867984570:1151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C ap. 19.
Desensio Sabbari Christiami.
tradendo Saranae. F.L, quoris dicbus id tieret, liquer ex X Cor. 16. 2, 2. ubi agitir de Cos
lectis in sanctos taciendis; nemDC, nara piar oabberar. primo quoque hebdomadis dic. Ouem
diem oblerrari Tolitum, non cam Monet, quam Prxelumir, (cum apud eos, cum alibi;) dum
dicit, quid factum velit his diebus; nempe, Collectas tum faciendas, pro Sanctis indiventi-
bas. Duod _ Galaticis Foclesiis, se ance praecepilo dicic; Apud quos eciam hune diem
oblerrari solicum praesumit.
Sexcum denique est illud S. Johannis, in spiritu correpti, er ri nveconn nulpa ipso die Domi-
nico. Die Scilicet cum temporis celebri, eoque nomine noco, cum Apocals plin luam scriplie
Johannes; qui pro eodem lemper habicus elt, cum primo dic Bebdomadis, tum ea xtate, cumm
proxime lequence (quod patet ex Tenario, Polycarpo, Justino Mariyre, Trenaeo, aliisque; )
cum deinceps ad haec ulque cempora. Ouod ipsius eriam Collectanea celtaneur.
Eaque omnia Fxempla tam perspicue rindicata lunc ab iptius omnibus Pxcepciuneulis;
uc non videam, cur quishaerear, (rem Pacti quod spectat, ) rel omnino dubitet, de perpecua
ejusdem Obserratione.
Jam rero, quod est iptius Christi praxi cohoneltatum, suorumque Apostolorum; acque
abhis incroductum in Lcclelia Christianae consticutione; non est cur dubicemus sulticiente
Auchoritare munitum esse; ipsolque justa pocestare tretos sc consticuendi. Secus enim,
justo destinemur tindamento de plerisque quae ab iptis terent.
Ordinarunc ipsi Diaconos in Fcclelia Hierosolymitana Ar. 6. _, quid SC TECCTUHE, nOn
dubitamus quin instructi tuerine Porestate sic faciendi. Paulus e Barnabas Presbyteros
constituerunt, in sinentis Keclesiis, in itineratione (ua, Act. 24. (num Diaconos eriam in
sineulis tccletiis, an ibi salcem ubi censebantur cunc necellarii, non liguet.) Timotheus
etiam (jubence 2 aulo) P. piscopos eo Diaconos consticuic Fphesi, F Fun. 4. TuuS Iem, in
Creta, jubetur, Presbyteros constituere in quaque urbe, Tic. T. 5. ubi de sipiscopi fie men
Ejo, ver. 7. Num aucem idem tuerie Ppiscopus et P resbyier, auc quomodo incer se diferant,
nolim hic discurere, (cum adt rem praelenrem non Faciar:) Led Diaconorum
tionem video. Fc quoniam haec omnia facta sune; praelumendum est AuchOrItaLE COmpe
cente tuille facta; quamvis non exttant Pxpressa Mandata Chricti, de hilce lingulis tacien
dis. Ec limilirer de Sacris Conventibus Cormchi, de de Lxcommunicando Incestuoso, aut
Tradendo Satanae, ZCOr. 5. 425. Eltque horum Praxis, in Primicira Reclelia, nobis cen.
Tenda Susticiens Auctoramentum lic Faciendi. F.C, de celebrande die Dominieo, pari-
LCT.
Cumqne Dies Dominieus Sic tuerit d Christo celebratus, aique ab postctis Tuis, acque ab
Fcclesia Christiana, cum in iplius aelate prima, rum deinceps hucasque; ee peculiari nomine
dictus n nuspa nverern, ipse Dies Dominicus, eadem Forma qua Sacra Caena dicitur scirvor nveiandr,
Caena Dominica; merito censeamus, utramque Appellationem, pari sensu intellixendam esse.
Adeoque ut Cana Dominica; ligniticat Caenam à Domino institutam (nempe, à Domino no-
Aro Tesu Christo, u Relisionis Christianae Fundatore;) Sic Dies Dominieus, pari lenlu lieni.
ficer, Diem ab eodem Domino institurum; quamris de hoc Mandarum Speciale non exItar.
Pari jure, quo censeamus Cultum Dei per Sacrisicia, jam ante Dilurium; a Deo Fuiste
Mandatum, (quia Deo acceptum reperimus;) quamris Mandacum illud non exltat. Lcem,
dilcrimen nimalium Mundorum e Immundorum, Mandacum puremus ance Diturium
(quoniam d Deoaperobatum;) quamris non exstat Mandarum illud. P’ariter, de Tene, ad
Sufficum, ab Altari desumendo: secus enim Nadab e Abibu non torent iene Divino con-
Tumpei, quod alieno ene fuerint vFI. Acque hie iple Scripior (praeter iplius Dei Requie.
dem, Gen. 2. 2, 3.) Dealumit Adamum e Luam requierille; cilque Jujunctum este eum
ut eo ipso die Requielcerent, cum die quoque septimo in Fucurum; quamris Mandacum
tale non exltat. Pari, inquam, jure meriio censeamus Diei Dominici celebracionem, a
Chricto injunctam tuisse, (cum cum videamus ab ip(o Christo _ Fcctesia Cbristiana cele.
bracum;) quamvis non compareat Lxpressum Mandatum.
Acque hoc quidem, quamris Nobis non compareat Fxprectum Mandacum, videtur ca
men Chrittianiscune rirencibus cam indubirato Fuiste cognitum, acque ab omnibus admil
Cum, ue nultus inde (quancum Scimus) serripulus oborrus fuerit de admitrendo Die Do.
inico, magis quam de admirrendis Baptismate d Ccena Domini.
Fota lis eratu An, cum Baptismate, recinenda etiam eDle Circumcisio; e, cum Ccena
Domini, Judaorum Paseba; e cum die Dominico, Fudaeorum Sabbatum. Oux quide
omnia, fudaeis permincir Apoltolus inter astaropa, (ur suo quisquis utatur judicio, ablque
praejudicio aliorum.) Fudaeis inguam, ( quibus haec olim Lex tierat;) Sed non ilem Gen.
silibus, qui ea L ege ne olim quidem renerentur.
Pollem quidem id ursere (quod e ab aliis producitur) ex Psal. 2Y8. 22, 23, 24. tanquam
pexesioniticactrum Kclurlectionis Chrilti, de Diei Dominiei in ejus memoriam conseerandi
duem lapidem spreveran aedificatores, is fuctus est in caput aneuli: A Jehova factum est
Soc  et mirablu int vans nostris: Tlic dies est quem fecit Jebova, exultemus  l
remur in eo. Ouppe  ibidem inlinuarum videtur, (obleure quidem, ue sune alia pro
pheriea mulca, pols claxis perspieue incellisenda,) led d Detro (ACt. 4. YZ. ) de Cbristo
incellisendum

## Folio 394 — 867984570:1152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
incelligendum este docetur, quem a disicatores Juadl ererane (crucitieendo,) led Resur-
rectione sua tactiis est capur anguli; cumque a sut Lralmita à Domino factum este;
e exulremus, plum prae exceris celebrando. P. l quamris hoc sponce noltra non lic forte
Cap. 20.
Desersa suddu st sani.
(non quidem ur dies omnes alios, sed eminemet sult seu inlticurum,) quo nos laremur
poltemis ccoate, Cu calet se afbioro Placune e ete accommodacum, (alibi-
aliunde in hanc rem proculimus.
Sunc qui id argLUnE Cx FTeb. CapP. 3. 8 4. HOI  aESHIE APOOS auam nS
(Chritilanis) reliquum esse sabbariouor. seu lalteta requieris diem, aue Sabbatizandi,
quam qui ante obcinverar. Flic utique videtur ApOt ACOBIIS, Pet COLaI HIIAM L. PI.
ltolam, ue decineret eos qui crant ex Pebraeis Chriltianos, ne veline a Relixione Christiana
secedere ad Motaieos ricus redeundo. Nocarerat urigne (Cap. 10. 25.) esse, apud ipsos,
aliquos, gm caetus (Christianos) dectinarent, (Eynstancirores, n Bouvaycoyur Cavior) puta, c
per tocam Epistolam sedulo monet ne id tiat; rac oltendens, Moralcam dulsMII.
strationem jam anciquatam esse; urpore qua crat pertectioris ministerii prasigniticatira, quod
Chrictusjam compleverat. F.C Speciarim (Capp. 3. e 4.) Sabbatum Judacium locum cellete
Sabbato Chriltiano: (quati huc spectaret ejus arsumentatio hoc in loco;) idque d
Daride, olim (obseure licet) intinuacum fuilse. Ouipre cum eis olim promisla tuislet RC
quies; pura, in terra Canaan, in quam ipsos jam olim induxir Zesus, hoc ell Tostrua; L’ uerirgue
Sabbatum diei sepcimi, in memoriam Dei quiescentis dic Seprimo ab operibus Creacionis:
Memorat camen Davia (lonso post tempore) aliam adhue expectandam Requiem, quam cNene
incroitur. Quod de Requie Canaanis non incellisendum elle arsuit, eo quod in hanc jam
olim inrarerane, ducente Zostua; Neque de Dei Requie diei Sepcimi intellisendum esfe,
quipre quod in hanc intraverat Deus jam inde ab Orbé condito: Adeoque de alia incunda
Requie (seu Sabbarisino) Post Daviais tempora. FF quidem, de cerro quodam Du, acnu
Tlodie (post ram loneum tempus) Tlodie, si velitis vocem ejus audire, ne obdurate cordu dis
Duam Apoltoli argumentationem, non alium spectare Diem censene quam Diem Somni-
cum: a Christianis cunc temporis celebrari Colirum. Ouique cum temporis rixeriitt (Hocare.
rincque hanc sudxorum quorundam a Caeribus Christianis segregarionem) id tacile lic dictunt
incelligerent. Signis aurem de Caelesti Reguse Mas Mtellectum, CgO nOn repusnO.
que intinuatum L P et. 2. 7. Math. 21. 42.) non concemmenda est contirmatio corum qua
bus Dominicis celebrari Tolitos, quod quanto cum periculo factum lic, docet ille ver. 38. 8
Sed, his omistis, ea quae jam dieta Tune, minr videntur, latis abustee sucete,  Ooset
vando Die Domina. Susequid lic de Fudaorum Sabbato; quod Dolt CFit discltenauM.
50. Quod fudaa doservationes Dierum omnes, side Lestoru sive Tejuniorum Tebdoma
dalium, Menstruatium, aut annuatium, dicebantur eorum Sabbata; AuE Inquis. D. 93
Quando Christianis convenit, de die Conventus, pro publico Dei cultu; parum discriminis
censendum est, an ad celebrandum Festum, an Tejunium, eo die conveniant: Non eAtCuT (
mus valde soliciri de Nomine. Ouippe, hoc sentu, non dubium est quin appellari postis
Sabbatum. L Comonat, quia Pascha ee Pentecoste dicuntur Festa, Levit. 23. haec
uturpari puto in Quarto praecepto. Hoc Cs, Dies Septimus sanctae Requietis, provime pes
Sexi dies, oranarii laboris. Omppe talem elle debere Cencd Diem Dominieum, s rite c
REbECtT, (intra incuicum Ouarti praecePEI;) quocunque Lhe Vocetur. Nam in Lven
memoratur Praedicatio in Synasoea, compredendere censenda sit Retierosam totius Sabbato
observatinem: Pariter censendum erir, tosum diem Dominicum, Relieionis Lxereitiis, aut
necotiis
Quod Dies Dominieus jure alatur dabbat. Si a  Mal. L4. L. LNC 1Gd
VDadhuc una discutienda Ouxestio, de Die Dominico, AI alet debeat dabbatum
vestra sichyeme vel Sabbato. Pt ACt. 13. 42. 2d uerazo oubbalor. Sabbata in Flurali, no-
men unius diei; tum in Novo Testamento, tum apud Septuaeinta Interpretes passim.
Etem in Duarto Praecepto. Mutatio diei, facit Casus mutationem, manente Praecepio non
mucato. Tenorantia diei continue septimi a Creatione, nobis non offieit.
Ouippe hoc adhue objicitur, Kepl. P. 51. Sau Ooservatus, _ Solitus observari, non
tamen ut dabbatum; nec ulpiam, inquie, appenutul duddarum.
sace vero, li admictere relim (quod hauc Laese facturus Tum) quod habet ille, Repl. P
iple vocat dabbata Repl. P. 40.
Verum eso haud lubens admilero, hanc laxam Sabba ACCCPLALIONCM. CUI DC S
elis omnibus supra. memoratis, non alia occuxrunE Quau SMI ACMCIOsa, aUE quX Cum
hisee bene consistant. EF quidem Si ralet iptius Rcata Lon Caentious  non appa
rentibus eadem est ratio, Inquis. P. 47. Aut quou prasumit ip(C. Repl. 33. quod Pauti qua
quin
vate
cecticar
a
rand
let
Duc

## Folio 395 — 867984570:1153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C. aP. 26.
Desensio Sabbati Christiam.
necoins Sabbaricis impendi solitum (qualia sunt Preces, Conciones, Admonitiones, Liucha-
ristia Celebratio. Colloquia Reliciosa Catechismus, Infirmorum Visitatio, Lueentium Con-
solatio, Indicentium Refectio, Collecra in pauperum subsidium, aliaque Christianitatis e Cha-
ritatis officia, quae diem sacrum deceant,) cum calia lint ea omnia quae Die Dominico
praeltica memorantur.
Sed Contutionis leu Ambisuicacis virandae eaula, (quae Coret s Sabbarum Juduieum et
Sabbatum Cbristianum indiseriminarim dicerentur Sabbarum simplicirer,) distinctione opus
erat. Cumque Sabbati nomen limpliciter sumptum, communi locurione, (jam d lonsorem-
Pore) intellisi soleret de Judaico Sablato: commodum erac ur hoc novum Sabbatum, novo
delirnaretur nomine. Non, quod non lu Sabbatum hic dies; sed, quod non sit ille dies
qui Sabbatum rulso diceretur. Adeoque dietus erat, vel Dies Dominicus (uipote d Do-
mino insticutus) vel Primus hebdomadis, nempe Zudaica; qui tamen Seprimus dici polsit
hebdemadis Duarti Praecepti; hoc eA, dies septimus post sex laboris dies. Quod aucem
seprimus dies duarti praecepti, sic neceslario seprimus in continua circulatione ab Orbe pri-
mum condico, (quod praesumit hic Scripror,) est pratis dictum; e, quis sir ille dies, est no-
bis cognicu impoltibile.
Si tamen huic Scriptori non placeat nomen Sabbati, (ur quod putet Sabbati fudaiei pro-
prium: ) ego tacile pacior ur ipsi dieatur (prour in Saeris Lireris. et Eeclelia Christiana
dici Coler) Dies Dominicus. Ouod et supra monui.
Nec tamen eso ipsi ctarim concesterim (quod ait ille Ingais. P. 28.) quod, nec in Veterii
nec in Novo Testamento, hic dies uspiam dicitur Sabbatum. Ouippe ego lic dici pulo utro-
bigue; si non ut nomne Proprio, lalcem uc nomine Communi, leu (ut IOguUNEuE) Appel
lativo.
In NOvO Zestamenco, eso salcem duo sugeeram loca, ubi sic dietum putem. Si non
certo, lalcem verilimiliter.
Prior c Mat. 24. 20. ubi Chrictus (de capris Hiero Tolymis verba taciens, indeque F. vea)
Orate (inguit) ne frat fuea vestra Lreme neque Sabbato. Seio quidem quod hic Scripior
de Sabbato fudaico speciarim, haec intellecta vrelit; non de Christiano. Non rideo camen
quin ucrumris indifterenter respiciant. Nam non minus Grave Foret Christianis Tuo Sab-
baco Fusam facere, quam Judais luo. Quamrisneutris Peccarum Foret, urgente causa ne-
celtitacis; non magis quam Eyeme.
Verum quidem est, quod Sabbatum Christianum nondum utu recextum erat quando haec
dixit Chriltus; sed Fucurum erat anrequam hic casus accideret. Er quamris hoc nondum in-
cellexerine Discipuli (de Sabbato Christiano) quum haec dicerentur; Paris est s cum
randem incelligerent quando hujus Foret occatio.
Paria Liquidem videmus aliis casibus accidisse. Sic utique Zob. 2. τ9, 21, 22. Destruite
templum hoc, e intra rriduum illud excitabo: quod dixit Ctirictus de tempho Corporis sui.
Ouod quamvis cum cemporis non intellexerine Discipuli; post tamen quam suscitatus fuit
es morruis, recordati sunt ejus Discipuli quod hoc sibi dixisset, e Crediderunt Scriptura
 Sermoni quem Tesus dixerat; acque rum demum, quid voluerat Chriltus, intelligebant.
Paricerque quum ACini Pullo insidens incravit Phierosolrmam, dicitur Joh. 22. 26. Jlaec
non coenoverunt discipuli ejus primo: sed quum storisicatus esset Fesus, tunc recordari sunt
haec esse scripta de eo, quodque haec ei praestitissent. Sic Chrictus Petro (quum pedes ejus
abluerat) Tot. 73. 7. Quod eso facio, iu nescis nunc, coenosces autem postea. F.F ver. 10, LT.
Vos puri estis, sed non omnes: Norat enim à quo proderetur; propierea dixit, non estis puri
omnes; quod iplitamen nondum noverunE. Sic Joh. 29. 24. P’artiri sunt vestimenta mea
sibi, e super veste mea jecerunt sortem: F.C ver. 28, 29. quum set e acetum ipsi potum
darent: ELver. 36. Non confrincetur ullum os ipsius: et ver. 37. Videbunt quem transfixe-
runt: Ouxe omnia quo respicerent non cum incelligebatur quun primitus tierant prolata,
sed cum candem, lonso post rempore, quum Crucitiseretur Christus. Oux que habet Plal-
mista P(aL. (28. de Lapide, quem spreverant A dificatores, post in caput aneuli futuro: de
que Die quem fecerit Dominus; quamvis force quum laec dixerir haud laus incellexerit
ipse: haec tamen de Resurrectione Christi jam intelligenda, deque Die quo haec con
risic, diferre docet Apostolus. Dicirque Chriltus Dilcipulis Cuis Foh. 14. 26. Paractetus
ille, qui est spiritus Sanctus, quem miltit Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia
e in Memoriam revocabit vobis omnia quae dixi vobis: Re quidem sic in MeOTInM rerO.
caret, uE ea cum rectius incellecturi torene quam quum primum dicerentur.
E contonantex, eum eos orare jubet, ne foret corum fuca die Sabbati; hoc est, non
eo die qui sunc Foret Sabbatum.
EAque, in GTXCO, et sabbdrc, non er rd oulearu. Solet hic Seriptor (eum e re lua Fore pu-
cet) magni lacere Arriculi (demonstratiri) praesentiam (empharicam) auc omictionem:
Cumque hie habeatur er oabbara (omisso Arriculo rd) poterie non minus intellisi de quo-
vis Sabbato, quam de Sabbato Judaieo; adeoque de Sabbato Christiano, cum id Foret Sabba.
cum.
Quod eo porius putaverim, quia dicius hac siuea comieitte Sabbnio fuanico, sed non
si

## Folio 396 — 867984570:1154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
Tuo Chtstianorum Sablal. Nec camen videtur verisimile quod Chriltus diserte precam
ros juberet contra id quod ipse certo scirerit tucurum, ( pura de Sabbaro fudaico,) quin
contra id quod (precibus Tuis) careretur ne continsac; nempe de Christianorum Sabbato.
PPorargue Dio Cassius (qui hane cradic hiltoriam) id eo porissimum Sabbato fudaieo con
cisisse, propter eorum superstiriosam nimis hujus diei renerationem, quod laborare nolue
rinc, ne quidem in necellaria cui defensione, eo die: Juam captantes occasionem Romanis
intulcum eo die tecerune; Sabbacum paricer ee Templum iplorum violacuri. Ouorum veri
ulque venerario pristina (Deolie volente) jam crat abolenda.
LOcus alter est AEF. 23. 42. FGIbVTCN S En S ouvanos i lecticor aPEnaNr ra Edon cis 
aeraEo subaler neanduras avrois rà Epala rauro duum egressi erant e Synacoea Fudaorum (vel
quum eeressi erant e Synazoea Fudaei,) roearunt Centes ut Enterveniente Sabbato dicerentur
(ibi haec verba.
Petithie ScripEOr, Repl. p. 79. Si observare solebant Christiani hebdlomadis (Tuclaieae)
diem Primum; CUIX NON pOcus rOBarenE Gentes, haec iplS dicenda Die Proximo, potiuS
quam proximo Sabbato. (Nempe de Fudaico Sabbato lequente, haec intelligens.) Centes
linquir) rosabant, ut haec verba praedicarentur iss. Proximo dabbato; non, Postero Mane,
Chebdomadis die Primo, sed Froximo Sabbato.
Jam vero mihi cancundem quasi videcur, ucrumris dicatur; quippe proximum Sabba
cum (Christianum) Crac Dies proximus: Decebantque, ut BOC die PleNIUS exPONerenCuE, et
dicta. Verum quidem est Incerpreces nostros, in Pexru, dicunt provimo Sabbato; sed no-
cane, ad Mlarginem, in Crxcodici, Sabbaro intermedio; eis rd vera oubbaror.
Dicitur ver. 24. Quod Paulus e Barnabas, (quum a Persa VeNETanE Antiochiam qua est
Pisidia,) imeressi sunt Synasoeam, in nuoo. s sobar die Sabbatorum.
Obi nocandum est Sabbata, in plurali numero, de Ono die diei; non enim dicitur er nus
ncisas, led er rn nutea oss cabbaram contra quam vult hic Scriptor, Inquis. P. 70. ubi dicit
hoc nusquam reperiri: Ft quamris hOc revocet RepL. P. 45. tamen hie (quali illibenter re
rocet) Cubjuneic, quod Numerus pluralis ordinarie fienisicat PTura quam UnuM. E.L Guam
vis lu dies Cnicus, recte diei posic neipes r oabldrcor dies Requierum; quoniam, hoc uno die,
plures eranc Requietes; Requies a Peccato, Requies a Laboribus plurium generum, Requies
a suis ipsorum Verbis, Requies Sancta (in Relisionis exerciciis) se delectando in Domino,
de Timilia.
Concionis, hoc aie Sabbatorum habitae, Teu (ut ibidem dicitur ver. 25:) Sermonis P xhor-
rationis ad populum, narratio HaBEEUIE, ver. 26. acque deinceps ad ver. q2. inclulive. Vertu.
44. quum eeressi sunt ex Synaeoea fudadrum, vel quum ceressi sunt ex Synasoea Judaei,
(nam larI exPOltiOnem admicient verDd CraCa, ) rocarunt Cientes, ut haec verba diceren-
tur LPsS, (puca, lepararim a Judais,) cts 10 pd ousCalor Sabbato intermedio Ceu interveniente
eadem Prxecile Forma) ro uclazabbaror CIC Sabbatum intermedium (puta, inter duo proxi
ma Judaorum Sabbata.) seequid aucem aliud cen seamus hoc intermedium Sabbatum (quod
incer duo proxima Judaorum Sabbata inCCLCCME) quo haec dicerentur Centibus (ut a Tu-
ineratia Der; quie quidem allocutio eu exsalio, incerea temporis tacta est ancequam re
D
C ap. 2
hxc de Noro Feltamento dicta Funto.
In Veceri Festamenco, sic dictum puto in Duarto Praetepio, (non lveciarim, Led cont
muni nomine;) Pxod. 20. 8, 9, 10. Recordare diei Sabbat  fGes E. DeX l
bus operaberis, e facies omne opus tuum: Septimus autem des (Polt illos eX) est Sab
barum Fehova Deo tuo; non facies ultum opus, Sc. LA leS SCpHS, erat (ctello) cn
cemporio dies Septimus a primo descensit Mannae, F. XOd. 26. 2L, 22, 25, 26. Ouod autem
que 44 Marratur quid conciserat lequence Suvba red epxoutico oabbarcon seu nd exoudico oabbare
(nam ucroque modo legitur eodem sentu,) nempe sequente Sabbato Judaico (quod liquét
ex eis qui tune conrenille memorantur ver. 45, ecc.) Sed in Sabbacorum horum priore, ver.
Sic enim signitieae o perazo xeero, tempus interjectum, seu intermedium; adeoque (in
dais contradistinctis) quam Christianorum Sabbatum, hebdomadis die Primo: Dicunt
quidem Interpreces nostri proximo Sabbato (uc quod erac revera proximo dic:) Sed notane
in Ciraecodici, intermeaio Sabbato. Ft quidem, (non expectato proximo Sabbato fudaico,
dicitur ver. 43. quod soluto conventu prioris Sabbati, multi ex Judaeis, ea reliciosis Prose-
Erris, securi sunt Paulum es Barnabam, qui l’eos alloeuti) persuaserunt eis ut permanerent
dierir proximum judxeorum Sabbatum, de quotie mentio verbis proximis, ver. 44, 45. Se
quente vero Sabbato, (Dost. illam incerrenienrem Pradicationem, leu Sermonem,) urbs prope
Tota convenit ad audiendum sermonem Dei; visa autem turba, Judaei repleti sunt invidia–
es contradicebant eis quae à Paulo dicebantur, contradicentes  blasphemantes. Ouod
isitu Sabbatum intermedium, videtur de Subbaro dici Primi dictum; non de Sabbaco ju
daeorum, sed de Sabbato quod, incer duo proxima fudaorum Sabbata, incerccHic. AIque
dus; non reverio. Nec certus sum quod al spta Christi tempora Fueric continuacus. P’iert
oblirioni dacus; usque dum tueric a Lehemia recticucus, a nora Cortan L POch. Sed luruu
dieo ille (in continua circulatione ab ipso ejus Descentu) toret in perpecuum oblerran
Porelt, ue durante lonsa Capeirirate Babylonica, interrupta fuerie ejus oblerratio, die sque
B
mus

## Folio 397 — 867984570:1155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Cap. 20.
Desensio Sabbati Christiani.
id siF) Si Returgence Chricto, alius deinceps dies, pro Sacro Sabbato, altignatus fuerit
quod factum credo;) hic dies deinceps foret Sabbacuni, (quicunque fuerit ille dies Fleb-
domadis fudaica,) de lanctificandus. Iaque ri Ouarti Praecepci, ab(que ulla Mandari mu-
catione.
Non dubico quin senserit hic Scriptor, quod Secunai PrRCePEI parS (UE LoguUnET) Affir-
mativa, d nobis exigit, ut Dei cultus Institutus oblerretur; seu, quod colendus lit Deus,
cali culcus Forma, qualem ipse (de cempore in tempus) instituerie; Adeoque per Sacer-
dotium Leviticum, e Sacrificia, quamdiu haec torene continuanda; ut qui tuerit cultus Di-
vinus tunc Institurus, (quod aic ipse, Inguis: D. 68.) Sed quum d Deo, Chrictore, (no-
rum loco,) induceretur (ur ipse loquitur) Ministerium magis Spirituale; cellaturus erat
ille culcus, ee hic inchoandus; uc Dei Cultus Institurus (ab(que iltius L egis mutatione) ui
Secundi Praecepti.
Similiter, PExCeptum Septimum, Ne commiltas Adulterjum, oblisat Foeminam ad hunc
maricum. Verum si mortuus sie hic marirus, eaque alteri nupta; lex eadem (nihilum muta-
ca) eandem oblisat ad hunc alterum. Vr arguie ApoltoluS ROM. 7. 2, 3. Ouamris enim
NUINC MUTCEuE CasuS, LeN acHUIC MANCE mInIE MUTaTA.
Pariter, S dies Dominieus jam tactus DE (Cbristianis) Sancta Requieris dies (quod nos
existimamus;) hic jam eradie Guarri Praecepti Sabbatum, non minus quam cune fuit aies
Seprimus a Descensi Mannae: Ommino, ut secundus Maritus (post primum morrmum) AE
Maritus Praecepti Septimi, non minus quam crat ille Primus dum vixit. FAtque dies Do-
minicus, non minus nunc, seprimus post sex laboris aies, quam erat ille d delcensu Man
RX COMPUTaLS. Scd, an hic, auc ille, autneucer, sic Seprimus in concinua serie ab Orbe
primum conaito; nec eso nec ille seimus, nec est necelse uiCiaMUS.
Objicit ille, (Repl. P. 2, 3. acque ad eundem sentum alibi pactim,) Si nesciam eso, quis
Seprimanae dies sit, dies Solis; cur velim eso librum scribere pro observando die quem eeo ne-
leie nec seire possum: Respondeo: eso probe seio, quis dies nostrae Septimana Lic; ec, PrO
hoc obserrando, seribo: Sed, quotus Tic dies Sepiimana, in continua hebdomadum circu-
latione ab Orbe condito; nec exo scio, nec ille; adeoque prosalis sepeimana vel Primo vel
Sepcimo dic, non seribo. Acques l scribir ille pro zali die Septimo; pro die seribit quem
iple nelcit.
Fooque scribo, pro obserrando illo die Dominico, quem continue recurrencem existimo a
Christi tempore s Apostolorum Tuorum; quatenus nempe illud sciri potelt. Hoc est (ue
Tuis verbis utar Repl. P. 3.) quem omnes in Mundo Feclesiae, tum Christiana, lum Tle-
braea, consentiunt ipsum esse: vel (ut Inguis. P. 78.) eundem ipsum, nisi omnes in mundo
Fudaei e Christiani falluncur computando: vel (uc Inguis. P. 93.) quem omnes in Mundo
Christiani consentiunt ipsum esse. HIOc est; Ouatenus continua Fraditioni Oniversali tidere
Postimus. Ouippe hicuniversalis consensus, non aliud elt quam Oniversalis Traditio. Ne-
que habet ille (neque porest praetendere) majorem cerricudinem, quis lic ejus dies Septi-
mus. Adeoque non ipsi eram injurius cum dixerim (Disc. P. T.) non aliam ipsi viam esse
quam Communem Traditionem, unde conjicere possit, quis sit aut Primus aut Seprimus dies
hebdomadis, inde a Christi tempore, nedum ab Orbe condito. Ouacenus hinc cerri es(e pollii-
mus, cerri lumus; ulterius vero, nec ego nec ille poltumus elte certi.
Nec mulcum retert (quancum eso judico) sire lic, Tire non lic, iptissimus dies; modo lit
qui sic putatur este, et pro eo tabitus. Ommino sicur supra ostensum est contigisse de Ju
daorum Paschare e Noriluniis. Ouippe, pro ratione, qua judicasse dicuntur illi de Nori-
luniis, (adeoque de Palchare;) nempe, a prima phali conspecta; tieri non pocest quin de
die uno aur altero res tu in ambiguo; et quidem (li prope quinoetium conciserie Ble.
nilunium) de ipso Mense. Nec tamen minus rice celebraca lime Noviluniorum s Pascha-
ris secta, (nec minus accepta DCO,) die Puratitio, quam iplissimo die vero. Idemque Foret,
Si Feri posse Dutemus, ue (non obstance communi qua supponitur Fraditione) erratum
lic in Compuro, ut noster dies Dominieus non lic ipsiltimus ille, qui a Dominieo in NI. Y
memorato continue recurrat. FH Paltem dies ille, quem nos putamus sIC RCCUTreNEeM. FE
quidem majori incerticudine conjectat ille, de die continue Seprimo ab Orbe condito, dum
ipso Fatence) exceptis Judaeis, nulla Nario obserrarii Sabbata, (nec, quod scimus, Septi-
manas;) quam nos, a Returrectione Chrilti numerances; cum (polt Chriltiamilinum inrO.
ductum) Onirertus Orbis Christianus sc computat.

## Folio 398 — 867984570:1156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani
XZI
Quaestionis pars ptor, e dabbaro Judaico. Non concemprum divitur Sabbatuin faaa
cum. Distineuendum inter id quod tunc erat Lndultum, e quod obis nunc incumbit
officium. Non probibemur, aliis diebus (quam Sabbato Duarii pr a sept1) Divino Cultui vacare.
DRiore pensi parte sic obsolura; De die Dominico, ab iplo Christo ejusque Apostolis ob-
L sexraio; es ab Rcclelia Christiana, primis Cui temporibus, indeque continue huc ul
que: Reltar pars altera expedienda, An, Praeter Diem Dominicum, Sabbatum Judaicum lil
item obserrandum.
NOLIM INCETII UE MIHL OHEnSUIS HL MC SEsPIE, quod pastim dicam Sabbatum Judaicum.
quali id concemprim dixerim, (quod Subintinuare videtur, Repl. P. 5F, 55, 8C.) Nam et iplC
paltim sic loquitur, (Inguis. D. 38. Judaorum Sabbatum septimi diei: _ p. 66. Sabbatunt
Fudaicum; et p. 24. fudareum seprimi diei Sabbatum; et alibi.) ABIE enim UE CBO COn-
remorim loquar sire de Judaico Sabbato, lire de Circumcitione, de Sacerdorio L eriuco, Sa-
exitieiis sudaicis, aliisre Ricibus Motaicis. Ouamvis enim haec detriste jam juclico, ne sinE
nobis oblisatoria; eranc camen, suo tempore, Dei culcus Intticurus; adeoque non con-
rempeui habenda. Sed neceltaria Distinctionis gratia Cic loquor; quo Sabbatum fudaicum.
Sabbato Christiano distinguam. Ouanquam enim Sabbarum simpliciter,  Sabbatum
Fudaicum, habear ille pro eodem; eso camen omnino Diltinguenda lentio. Per Sabbatum
simpliciter, incelliso Sabbarum duarri Praecepei; hoc elt, Panetam Requierem die Seprimo
polt Sexdies ordinarii Laboris; qui aliis aliisque temporibus, d divertis Epochis inchoan-
dus sic; quod abolicum esse non existimo. Per Sabbarum Judaicum, illud volo cujus RpO-
Cha FVICTIEd primo descensi Manna P.xod. F6. cratque Judais peculiare. Cnjus loco luc-
celtit Sabbarum Cbristionum, Diei Dominici; cujus Epocta LIC d Resrrectione Christi. Si
cur, Leritico Sacerdotio novum successit Sacerdorium; e Leritieis Sacriticiis, nova Sa-
eriticia. Ouippe hocego exiltimo non minus esse Sabbatum Cub incuicu Ouarei Pracepris
quam erat sudaieum illud: Nempe dies Seprimus post Sex laboris dies; licet non continue
Seprimus sive d Delcentu Manna, Cire ab Orbe primum condito.
Duo us Conaus HC, ex mandato CMuti observandus, non est cur dubitemus, ma-
sis quam de ApiSCopis, Presbyteris, DiaconIS, exterilque, quae l’in imitationem Apostolo.
rum, d Primieira Reclea) relet cctelsa CMiana.
Num Sabbatum fudarcum lic iem obletranelum; ridetur ipse pro me respondere, In-
quis. P. 46. Neque enim (inquie) Duo dies Flebdomadales a Deo separantur, ad sacrum
cultum; adeoque hac de re non opus erit ulteriore labore. F.c RepI. P. 33. Nullos (inquic)
novi, qui imacinati sunt, Paulum e Christianos duos celebrasse dies Sabbaticos in una septi
mana. Lee Kept. P. 66. Pro concesso (Inquit) habeo, non observandos este Duos
dies in eadem sepermana. Cuae lunc lua iplius verBa.
Sec MaSIS adhue diltinete respondere Liber. DMCMenaL Bitur seneio, inter id quod
obis (nunc) incumbit ut Officium; acque id quod Judaeis (Tuno) cenleretur Licitum.
NNon Nobis, nunc, ur OHicium incumbir, (praerer Baprismum) etiam Circumcisione uri; e
(Prxeier Caenam Dominicam) celebrare Judaorum Pascha: Actamen sicitum fuille puto
(cum cemporis) Judais (modo sic pertuali fuerine) urrumque recinere; ulque dum (per
tempus se otium) melius perspexerint Libertatem Cbristianam. (Ouod nec hunc Scripto-
rem inFICIaCUTUM pUTO.) Non aurem existimo, Fudaeos ipsos (et muleo minus Centiles)
Oblieatos teneri ut haec Facerenr. Ouod nec hunc Seriptorem sentire puto. Putat enim
CInquis. P. L22.) observasse Lautum fdrum Pascha; Sed (p. 223.) nulla teneri Oblisa-
tione ut hoc faceret.
liguisque Ritibus Paricer ac de Sabbato suo; pucabant se obstrictos (quamvis rerera non
Fuerine, alicer quam ex Frronea Conscientia,) ad oblerrandam Circumcisionem corumque
Sabbatum, una cum Baptisimo et Die Dominico. Illique qui se non pucabant lic obstrictos:
Ducabant lalrem licitum eAle. (Quod elt in Pauli calu indubium.) Nec Licitum tancum
Sed omnino Siguum cse, ut omnem captarent occationem Conventuum Publicorum (sir
TudROTUM LVC GTEHEMTCM sr  r a queris ) Praccandi iptis L vanocliuM
Christi: Non tancum Sabbato, sed gnotidie, in Templo, ACt. 2. 46. ACl. 5. 42: et in
Fore
quotiare, ACt. 17. 27: _ In LreopaSB Vel. 2L. Nec quemquam dubitare puto (salcem non
esteur dubitet) licere nobis, dubus as Gliam Dominicis, publice conrenire ad celebran-
queu B. 131. Cut de licultone lacta in Sex dies laborum) quod ea pars quarsi Pracexi
dea
Calumque omnino parilem exiltimo nunc de fudaeorum Sabbato. Lut Cx fudais sus Ctall
de Leze Mosaica Zelo perciri, putantes hanc Lesem adhue validam, de Circumeisione re-
dum Culcum Dirinum.
Dicu quidem ille, Inquis. P. L2T. quod reliquis Sex diebus subemur Spetat Dueritur-
V
cipe
ce d
Doluer
lea
ventu
ierum
mulio
num
iect
ean
duca
cume
cider
eprun
11
estan
Mell
Peian
10
it
ecin
Eete

## Folio 399 — 867984570:1157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
id. L2
Desento Sabbati Christiam.
Sex diebus Operaberis, facie sque omne opus ruum) maena ex parte nune tollitur; (nel
De. propter cultum dirinum aliis aliquando diebus indictum:) FF RepL. P. 6. Alis aiebus
Permissum est, seu potius Imperatum est, Operari. Nolimaurem ut pucet, quod Sic Zube
mur his diebus Operari, ue Prohibeamur Precari, aue Concionem avaire, horum dierum ullo.
Ouamris enim quarto praecepto Deus nen alium quam ex seprenis unum Praecipit ab omni-
bus univertim obserrandum, ut Dirino Culrui dieacum: non tamen ibi Probibet quin
aliis item diebus Dirino culcui intendamus. Bene norit Vir Fruditus, quod, praeter Im-
perata Fxereitia, Praestare licuit Liberae Voluntatis Oblationes. ITabebanique fudxei (prae
cer culcum Sabbarieum) juse Sacrificium (Macurinum ee Vespercinum) quoridie peractum:
aliaque Fecta plurima, aliis diebus incidencia: Uc certum sic non Prohiberi culcum Divi-
numi aliis diebus quam Sabbato. Ft cercum elt Davidem, Danielem, alio(que viros Dios,
Dirino culcui incentos esse (e quidem pluries) lingulis diebus. Nec negaturus est hic
Sexipcor, quin eis licear (quibus vacat) Precibus, Concionibus, aliire culcui publico inter
esse, etiam diebus protestis; ubi fierr commode porelt, nec aliis negoriis impediuncur.
Nec dubium est quin Apoltoli, (quorum erat quoridianum munus Prangelium Praedicare,)
potuerint ipso fudxorum Sabbaio (non minus quam aliis diebus) antam captare, Judxeis
in Synagosa congregatis (pariter ac Acheniensibus in POrO, AET. 27. 17.) Chrictum prX
dicandi. Nec minusticuisse puto fudaeis Christianis (utur. Necellarium non Fuerit) Con-
ventus eo die celebrare, quam rerinere Circumcisionem, E ita tuerine pertua(i. Sed horum
utrumris Gentilibus imponere (ut munus necellarium) neque tune credo licuit, et nunc
multo minus. Ouipee aliud foret Judais Inaulcum, aliud Centitibus Enjunctum, Sabba-
cum sudaeorum.
C A P. ZXTI.
Fectesta fudaicam non censendam tota Dei Feclesia visibilis. Circumeisso e Sabbarum Tu-
daicum, Characteres distinctivi, non rotius Fcclesiae Visibilis, sed Foclestae Judaicae, ut
ab aliis Centibus contradistinetae. Per generationes rectras, sunt verba minuentia. Parum
candide de reliquis Christianis censet hic Scriptor.
D F. R Contiles non hie incelliso Prosetrtos Circumeisos, (qui quamvis tuerint natu
Gentiles de non de Semine Abrabami; crane tamen qua li Judaei Adoptaririi, ue membra
judaicae Rccletia, Poceranique Pascha comedere F.XOd. +2. 48. non minus quam natu Zu
aaei:) Sed eos volo Centiles Christianos, non cireumeises; de quibus quaestio erat, an cir-
cumeiai debeant, lecemque Mosaicam observare, Act. 15. T, 5, 24. Cal. 5. T, 2, 3. Frant enim
ex Fudais aliqui ( vel fudairancibus Christianis) qui docebant Fratres, quod nisi cireum
ciderentur ritu Mosis, non possent servari. Ouali ia fuerit Salus ex Judaeis, uc, nili inera
sexrum Eectelia Judaica admitterentur, non toret ulla spes Faluris per Messiam.
Acque huic quadantenus congruere ridetur, quod habetille Inquis. D. 79. Quod Tsractitae
in Norpro Tuerine Feclesia Christi, ec quidem Tota totius mundi Lcclesia Christi visibitis.
F0s eso porius dixiltem tuisse cclesiam Dei, quam Reclesiam Christi, aur Christianam sic-
clesiam, quam exo fcclesiae Judaicae contradiltinctam puto.
Sed neque eos ete dixissem Potam Scclesiam. Juod tuerine illi, Eeclelix Dei pars exi-
mia, ee prae exteris Insienis; propter Promiltum Arahamo ejusque Semini tactum; cujus
Tionum erat Circumcisio; concelteram Fg0 Disc. P. 60. (Quod ipsi non lacistacie, Rept. P
52.) Duod aurem ipli fuerine Pora rilibilis Lccletia Dei, haud conceslerim. P.80 quidem
Melchizedecum (Sacerdorem Dei Atissimi,) quieunque tuerit is, ejusque populum, pucare.
rim, partem aliquam tuille visibilis Leclesia; quamvisnon ex semine abrahae, nec (quod
Sciam) Circumcisi, au ad Circumcitionem oblisari. Irem Lotum (justum Lot, quamvis
non Circumcilum, quod sciam, nec ad Circumeilionem obligatum, nec membrum Ecelesia Ju-
daicae,) ejusque Familiam, e Posteros, (quamdiu culcum veri Dei recinuerinc.) Tiem
Abrahami Coenatos, (Ore e FTarane,) quamris in Abrahami Familiam non alteitos, reri
Dei culcum plane rejecisse, non existimo; (neuc force fuerine alias culpabiles.) Fotamgne
Aorabami proeeniem per Returam; ex quibus non dubium est quin multi, lonso tempore,
recinuerine cultum reri Dei. Dui quamris fuerincex Posteris Abraba, nulla parS CranL
Ficclesia in Aeypio, quam concendii hic Scriptor (Inguis. P. 79. _ Repl. D. 52.) totam ette
visibilem Pccleliam. Idem dixerim de Zerhrone (Principe Midiani,) de quo multa narran-
cur F, Vod. 2. ec F.Nod. 28. quem Virum Dium fuilte, verique Dei cultorem, inde liquer:
Sed Hcanita (Pariter ac Moabitae, smmonitae, Amalekitae, aliique,) contradiltingui (0-
lene Fraetitis ex S:erpio eductis. Nec dubium est quin ex Tethronis populo mulei, Dariter
ac iple, Veri Dei culiores Fuerint, de pars visibilis Fsclesia Dei.. Nec video quin Aer
Fscol de Mamre (Abrahann locii contcederari G en. 14. 13, 14.) cales fuerint, quamvis
uc ile) in chanannaen vixerint. De Jobo rescerca ells ejulque Fribus Amieis (qui fuilte
videneur

## Folio  -  — 867984570:1158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
Desensie Sabbati Christiani.
Cap
quos tuisse Viros Pios, verique Dei cultores, ex cota constat Zobi historia: Oui itaque (cum
malusu ut erac Cmnus,) centest polil rett DelCtor. Fir Renitae Paricer, (de quorunt
vis non sudeus) ornatus restimonio colas emis fudaorum, ver. 22. Cujus exaudita seins
ex Deur. 10. 1  10, 20. alulque locis Vereris L’eltamenei, ubi perhibettir Deus non ele res.
ocoronntus. Adeoque Petrus, ver. 47, 48. eoldem bapeismate admirtit in Rcclesiam Christia-
nam, non ab iptis exisens ut prius fudaei tierene, aue in Fudaicam Fsclesiam admistr. Nec
video quod id à Naamane exiserat Ptisba, Led (ab(que eo) cum pace dimisit, 2 RC8
Non neso quin magnam prae aliis habuerint fudat praeemmentiam, ROm. 3. X, 2. acque
in hoc praesertim, quod eis Concredita sunt eloquid Der: Unel Majorem habuerine opporeu.
nitarem cognoscendi iplius voluntarem. Sed Regula Saluris Calletu erat uerisque; quod ar-
Suit iBidem Pautus, Ver. 22, Cc. nemC, Suam Der per sun fisa Christi, in omnes e
videneur Viri Principes, seu Magnates, Suique plures habuisse AHeclaS,) quartoque Flibu:
Luis) censendi func pars Fcclesiae visibilis; sed nulla Pars ectesiae Tsractiticae in AoyptO
(quamris eis conceniporanei tuerint:) Neque de his dici porelt, quod Deus eos eduxerit ex
rum, ucellixendum concendit hie Scriptor.) Nec taleo quin Balaamus ipse (utur vit
terra Aier  uoo servitutis, (quoe de lom nsca Christi visibili, omnium seculo-
cum Grachtis amieicia fic meneio, Fud. 4. LZ, 27.) Pidua Zareptana (Sidonia) ERes
esse, quam Deum Ttractis: leque deinceps non ulli Ddeo oblaturum holocausta aut sacrificia
quan Domino Fehovae. Nec dubitandum rideo, quin mulei ex illis qui dicebantur Proselyi
porta, (quamris non tuerine Proselrei faecetis,) fuerine viri boni, verique Dei cultores:
illum Luc. 7. qui quamris sentem eorum dileseoat, ealque ae dificaverat synacoeam ver. 5:
quod tamen non Fuerit ex Judaeorum Fectesia, liquet ex eo Christi fermone ver. 0. No in
preces, ejusque Fleemosrna in memoriam dctatunt in conspectu Dei, Ver. 4, 3c. Our ita
que ancequam ex praedicatione em tactis ceMans ferat ex Loclesia Der visibili
27. EF NVaaman (SyruS) 2 ReG. 5. 25, 27. qui protitetur, nullum alium in terris Deum
ee Pisibilis Fcclesiae membra, quamris non Pcclesia Judaicae. Talem exiltimo Centurionens
Tsracte quidem tantam fidem inveni. Idem de Cornelio dicendum AF. 10. ut qui fuerit
Vir pius, ac timens Deum, cum toca domo sua, ver. 2. (ee nominatim duobus ex famulis
suis, pio milite, ex eis qui ipsi assidue intendebant, vec. 7. quos misit accerticum Perrum:
multisque coenatis amicis suis, ver. 24, 33, 44, 46. Vir justus, timens Deum, e (quam-
unus (ut eranc illi alceri eum ip(o;) Non tamen fudaeus, auc in communione L’ectesrae Zu-
accedere, ver. 28. Adeoque Feclesia Fudaica  Cat Tola Dei visibilis Ecclesia. Ouod
agnoseit ipse Petrus ver. 34, 35. Vere deprehend Deum non respicere ad personam; led
in quavis cente, acceptum ei esse quemois qui eum timeat e operetur justitiae (quameun-
que contemprim habuerint Judaei gentes alias.) NegHC HaC lES nOvaCraL; Sed citatur hOC
daicae: Sed alienisena, ad quem putabatur non licere homini fudaeo propius se adjuncere aut
super omnes esse, qui credunt, (tire suat tinE lire Genetes,) ne enim est distinctio. V
Rom. 4. 0, 20, XF, 12, 23. argiictule, Beatitummem hanc cacte, non in Ccursionem se-
in fusitiam, non quum in Circumeisione fuerit, sed quum in Fraepul; Penumque Circum-
cisionis accepisse illum, ut sicillum justitiae fidei, quan in apitio adhue existens accepe-
rat: ut esset Pater omnium credentium, quamois non fuerint Cireumeist, ut etiam ipsis
impuletur justicia; aliaque inhunc sentum multa.
Acque huic actenturum sperarerim hunc Scripiorem; qui Sic arguie Zngui). P. 20. Ante
dara e tto ala lea erat Judaeis e Cientibus; ut recte dicamus, sisqua disset en
ria aut lanc erat, aut Nunc est, inter Lios atque Lo5. Ili qui tunc, sive ex fudaeis sive en
Centibus, vixerint e mortui sint impaenitentes, salutem per Messiam non sunt consebal.
Tui dero qui runc, sive ex Judaeis sive ex Cenribus, se Domino adjunxerint, ipsi iervituri
habuerunt vicam aeternam. Quod l Cic, non video quin pars lint Lcctestae Del osos
Verum quidem est, quod Acclesiae fudaicae non tuerint membra; non aurem, quod not
Fueriac membra scclesia Dei; quam ego latiorem existimo quam Eccleliam Judaicai.
Adeoque non censenda eit ad Kectesiam Judaicam, aui semen Adabat, ll Lelicta
falus; quin sic omnium Fidelium Communis, (qui Deum timent, es operantur fustitu,
cujucunque Crencis. Oui itaque censendi Tune pars Visibilis Fcclesae Dei, quamvis non
Scclestae fudaicae. Adeoque Grachiae tunc in Aioppto, non censendi Cune Fota Dei visibt
Iis Fcctesa, quod ille contendit Ingnis. P. 79. _ Repl. P. 52. FC quidem s verba IUa odo
citara qui se adjunxerint Domino, intellecta velic qui se adjunverint l’eclesrae flanta
(quali non lic aliis speranda Talus, quamris Deum cimencibus eique inserVIENCIDLS,) Om
no coincidic cum illa Zucdaizantium Christianorum doctrina (Aet. 25. L. Clt. 5. L. ) 9
ratres docebant, quod nisi estent circumeisi ritu Mosis, non essent salvandi; hoc est, nil
Rcclesia Judaiex Fuerine inserri.
Cxoisicue in ea etiamnum Cum sententia (quiequid ille concra sen serit) quol ca, qua
sulais dieit Deus de Circumcisione, et de dabbato fiun elle sepeimo a descensu MannX
Jam (sen Recletiam Judaicam;) sed in Praeputium etiam; Lidemque Abrahame imputatam
 Dieno leu Faedere inex se d illos,   lda lunc de nora distinetivas suclaeto daca, n0n
NaM
erte
dubire

## Folio 401 — 867984570:1159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C. AP. 22.
Desensio Sabbati Christian.
UE Poci Fsctesiae; Led, ut Dei populo Poculiari, ut aliis Cencibus contradistincto. Ft quidem
de Veroque pariter.
De Circumcisione sic alloquitur Deus Abrabamum, Gen. X7. 7. Stabilio faedus me-
um inter Me, e inter te e semen tuum post te per Etates suas, in faedus perpetuum;
me esse tibi in Deum e semini tuo post se, (non, quod ille rulc, Repl. P. 52. Cum omni-
bus vere fidelibus, omnium centium, per omnes aetates, a principio mundi, ad finem ejus, quo
distinsuantur ab inobedientibus legi Dei.) EL (Ver. 2O, TT.) hoc est faedus meum inter Me
e inter vos e semen tuum post te, quod servabitis, (num hoc incelligendum est de Gen-
tibus omnibus, ad finem usque Mundi:) nempe, ut Circuncidatur vobis omnis mas: Cir-
ommcidite isitur carnem praepurii vestri, ut sit in sienum faederis inter Me e inter vos, (hoc
eltu vos semen Abrahami; quippe nulli alii erant circuincidendi, nisi cum illis incorporati.
RE Ver. 13. sic erit faedus meum in carne vestra in fcedus perperuum: Non, quod Cireum-
cilio torer in perpetuum concinuanda; sed per aetates vestras; hoc est, pro rebus sic Can-
cibus; manence seilicet hoc lacu discriminis inter fudaeos et reliquas gentes.
F.C Paricer de Sabbato Judaico, F. XOd. 3T. 13. Sabbata mea servatote: nam sienum est in-
ter me e inter vos (hoc est, ros tilios TTraelis, quoshic alloquieur,) per Generationes ve-
Aras. FL ver. 26. Observanto ieitur filii Traetis Sabbatum ipsum, celebrando Sabbatum,
per Generationes suas, Scedere perpetuo. FL ver. 17. Sienum est, inter Mee Filies Trae-
sis in perpetuum. Obi diterce dicitur, quinam sint illi Vos quos alloquicur.
TIem F. ZCR. 20. 3, 5, 6, 1O, LY, 13, 26, +8, 10, 20. Fili hominis, alloquere seniores Tsrae-
Is, -Quo die eleei Thraclem, Sublata manu mea domui seminis Jaacobi notumque feci me ipsis
in terra Acorpri, me deducrurum illos e terra N’erpti;  S duvi ipsos éterra AisypI
e abduxi ipsos in deserrum; ubi (in delerto) dedi ipsis staruca mea,  jura mea nota
feci ipsis, =ac etiam Sabbata mea dedi Epsis, ut essent Sieno inter me e ipsos, (quinam
TunE hi Zps, nisI quos eduxic ex A:SYPIOF) Sed rebellarunt contra me domus Tsractis in
ipso desorto. (Num hi sune omnes vere fideles ab initio mundi ad mundi sinem :)
Sabbata mea prophanarunt. = P. dixi filiis illorum in Deserto, -In statutis meis ambulate,
 jura mea observate,  Sabbata mea sanctificate, ut sint sieno inter Me e v0s, ec. Oui-
nam poltunt hielso alii, quam Tlraclitae uc ab aliis Crencibus concradistincti:
Cum tamen ille nobis hinc dixerat, (Inquis. D. 26.) e speciarim ab F. NOd. 3C, 23, 14)
25, 26, F7. Quod vocatur Sienum perperuum inter Deum e populum suum, quo distineua-
cur populus ejus ab aliis; male habet eun (RepL. P. 52.) quod ego haec incellexerim (Visc.
P. 60.) de populo Tsractis dicta. Cum tamen in loco quem ipse citat (F. XOd. 3F. 27.) di
serre dicatur, Sienum est inter Mee Filios Tsraclis. F.eo igitur (quicquid ille senserie) non
dubito quin incelligenda line (prouc dicitur) de populo Tsractis: licur illud Lxod. LT. 7
Or coenoscatis, quantum discrimen ponat Jehova, inter Nerprios e Traclitas.
Aeque hic loci opporrunum judico, nocare solennem illam clautulam per etates vestras,
aut renerationes vestras; quae paltim occurrit cum de Circumcisione, tum de Sabbato Judaico,
Licur de aliis Ricibus Motaicis.
De Circumeisione dieitur Gen. 27. 7. Scabilio faedus meum inter Me, e inter te e semen
ruum post te, (per aetates suas,) in faedus perpetuum; me esse sibi in Deum e semini tuo
post se, (nempe peculiari modo pra eaeteris sentibus.) Et ver. O. Servabis ieitur faedus
meum, tu e semen tuum post te (per aetates suas. ) Et Ver. 10, 12. Iloc est faedus meum,
ut circumcidatur omnis mas; Omnis, inquam, mas circumciditor vobis, natus octo dies,
(per aetates vestras.) Obi per aetates vestras lunc verba minuencia. P. C quidem fcedus per-
petuum; sed eum quibus. Cum semine Abrahami; non cum coro Mundo. Lc Ouamdiud
Per aetates vestras, Vel Generationes vestras; nempe, quamdiu ros manetis separata Generatio,
 reliquo mundo concradtistincta; non, quum ea separacio cellaverie, Tublaco (per Christum)
Pariere interserino. Ouippe, tunc, cellatura erat Circumcisio; non dittirente hoc Scriptore.
Paricer de Manna, l. Xod. 16. 32. Toc est verbum quod praecepit Jebeva, P lena mensura Llomer
asservanda est ex eo  per aetates vestras, ut videant panem illuim quo vos paseo in hoc deserto.
LF Ver. 33. Ornam ipsam depone, ante conspectum fehovae asservandam, (per aetates vestras.
Similicer de fudaeorum Sabbato, L. XOd. 13. 3T. Sabbata mea servatote, nam sienum est in-
ter Me D inter vos (per generationes vestras. ) FL ver. 16, 27. Observanto ieitur filii LIrae-
Iis Sabbatum ipsum, celebrando Sabbatum (per senerationes suas) Fcedere perperuo. Inter
me  filios raclis, Sienum est in perpetuum. FA utique taedus, cum filiis sractis (ut
erat Circumcilio cum Semine Abrahami) non, cumtoro Mundo; ee quamdiu manserint
separata generatio d reliquis humani generis. Quod de Sabbaso Zudaico incelligendum puto
(Zorimo descensu Mannae compurando;) non, de Sabbaco post succetturo in illius locum,
cum hoc cellareris. Similisque occurrit clansula L. Vod. 40. 25. LeV. 3, 17. L~V. 6, 18. LeV.
3. 36. Lev. 10. 9. Lev. 17. 7. Lev. 22. 23. Lev. 22. 3. L0v. 23. 21, 43, L0v. 24. 3, 8. de alibi
Pallim. Trem Faedus Perpetuum eodem sentu, Lev. 6. 22. L ev. 7. 34, 36. Lev. 10. 15. Lev.
26. 20, 37, 34. Lev. 24. 8, 9. e alibi.
Obi aucem dicic ille Repl. P. 52. quod, cum ait ipse hoc Sabbarum (diei Saturni) esde di
sinctivum Populi Dei ab aluis; hoe voluis, e ubique vull, quod dabbacum hoe erat,  est,
perpetum

## Folio 402 — 867984570:1160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Defelga Duodunt stgocunit.
do Chriltranota, (lespIO CaHCu aMNque paHICUHIS CACCPEIS,) quos omnes (guia non iplIIIS
elosio dienis. Chod paltins capil sus Canuorto, Gue e oecur (Inquis. P. 3, 4.
Ravocatis aet m; ubi de tervoribus e Fxeandescentiis queritus, ue quà sibi maxime
displicent, eo quod sibi persuasum habeat, multos, utrius que sententiae, (quae cunque duarum
cetur heri polle ut ex sua torre parre crratum lic, porins quam ex paru conus Munut Cts
Stianorum (paucissimis excepris) qui per cor secula Diem Dominieum Relisiole celebrare.
rime. Sec hat obilet.
perperuum sienum e faedus, cum omnibus veris Tfraetitis; hoc est, omnibus sidetibus omnium
Gentium  omnium seculorum, a principio mundi ad mundi finem, quo distineuantur ab In-
obedientibus Lesi Dei: Velim perpendat, quam severus est, de parum aequus, universo mun-
obserrant Sabbacum) excludir d Dei populo, veris ssraclitis, vere fidelibus: eolque aunu
merat Tuobedientibus lesi Dei, hoc eH: (ut se alibi exponit) Anomis, Impiis, limilique
sit erronea,) bona cum conscientia errare. Speraverim pocius, tanra in nos Charitate Fuille,
uc nostrum falcem aliquos puret ad Dei populum accentendos; tantaque modestia, ut fuspi-
C A P. XXIII.
Fudaeorum Priocu nunc sunt Cientium Communia. Cessant siena discriminativa. Sabba-
tum fudaicum, foret Centibus esndu. Non ex eorum numero quae erant, ut necessa
dicta sunt contra Sabbatum nt LTacepi: sed dabbarum. fudarcum, à descensu Man
na. Quod at un ensendum est, quam Fpirasse. Loc Aposteli non ram Em-
ria Centibus imponenda, ACL. 15.  ACL. 21. De die Dominico aliisve Insticuris Ctorr
quali Calus ita tuerit reltricta ad Rccleliam Tudaicam (ne Toram ee Vnicam Dei HC
eleliam) ne exira eam speranda non se Palus; adeoque oporcuerie Gentiles (R Talurem
consequi desiderarent) in hanc per Circumcisionem incorporari, (coque tori Mosaicae Lest
obnoxios reneri, 6al. 5. 3.) Contraria plane crat Apoltolorum doetrina; Nempe, dirurum
jam elle sexcum, ec parietem interserinum; quaeque erant antea fudaeis peculiaria Pririlesia,
ur libi Colis circumlepra, jam tiunc ciencium communia, eriam non inferris Rccleliae su
daiex. Folque hortatur Paulus, sn libertate qua nos Christus liberavit persistere, e ne im
plicentur servituris juso (Rcctelix fudaica, ) Gal. 5. T. Ouippe quod ance fuerat Signum
Seu Nora Discretiva Judaeorum a Ciencibus, jam delierat; laltem quoad Gentes, uccunque
Tudxis indulgeri possic (si nondum iplis de libertare lira laris constirerie) recerem praxin
Cuam aliquandiu recinere; ira ramen ut Gentibus non inductum cane, quibus ne ance qui
dem L ex fuerat. Fademque erat sententia Synodi TTierosolymitanae, ACl. T5. FI facobi cum
Frarribus suis, Act. 2T. 27
Ouod aurem jam ante Grentiles obterrarerine Sabbacum fudaieum, ne quicem dixerit hic
Scriptor; (quibus itaque jam foret res nova:) Ouippe concendiciple (Repl. P. 74.) quod
Nationes omnes Solem adorabant die Solis; adeoque dies Culcus (qualis qualis fuerit,) Crat
IplS dies alius.
Et quamvis ipsi non altenserim, quod Solem maxis adoraverint Geneiles Die Solis, quam
alio quoris die; auc quod nomen Diei Solis (au reliquorum dierum hebdomadis) tunc
obcinuerit: Ommino tamen sentio, quod Sabbatum Judaicum non obterraverint. Frat
utique hoc Sienum ee Faedus perpetuum, inter Deum et Vilios Tsraetis, LXod. 3T. 16, 27
(uc peculiari modo Deum illorum, in concradistinctione ab aliis Gencibus:) VE CTAE Cir-
cumcisio, Sienum e Nota faederis inter Deum e Semen Abrahami, Gen. F7, 9, TT. F
quamris nollet hic incellectum elle, de Deo ex filis Tsractis, (licet diserris verbis id dica-
EE, inter Me ex Filios Tsractis,) Sed inter Deum ejusque Populum, omnem, à principio
Munai ad finem: Actamen, cum concendat hic, hunc populum elle tocam visibilem lccle-
siam; s diltinctirum Fuerie (uc ipse rulc) incer Deum, e Populum suum; neceste est uE
concedtar Crentiles (qui tune non erant Populus, L PCL. 2. 20. laltem non Fjus posulus, Rom
9. 25, 26.) non observasse Sabbatum Fudaorum. Ouippe si obserraverine, non pollet hoc
elle Sienum, e Noca discriminis, (tcederis inter Deum Populum que suum) ab aliis Genti-
bus. Adeoque Sabbarum fucnicum toret iptisres nova. Quod e dilerte protcetur ip(C, Rep
D. 5F. Quod fuerit Centibus tunc Novum, concedo; Tune ipla sui verba.
Tam vero, quancum ad Res novas, jam inducendas Crencibus, ex Fcclesia fudaica; con
clusum legimus, PosL Maluam ac,  SyHOO CCTOIOIITaNa, AZ. 25. non
imponendum jdeum cervici discipulorum, qui sunt et cchtons u um sonversi, ver. EC
(0. Pisum est, inquiune, Spiritui Sancto ac hodis, ne quod amplius imponeremus vobis onus
praeter necessaria ista; Ot abstineatis ab us quae fant tu sllueris,  sansuino, e
affocato, e scortatione; a quibus si vobis caveritis, bene aeets, ver. 28,29. Sec
de obterrando fudaeorum Sabbato, (inter Hxec necelaria,) ne gei quidem. Acque ad eundem
ientum Jacobus cum Senioribus, Llier osolymae coneresatis, ACF. 22. 18. Quippe P aulo nar-
ranE
stianis, non illic aereur: sed de eis quae erant, ex Lese Mosis, inducenda. Non haec
perant, quam Areuunt.
Vicquid autem senserine aue praecenderint illi, sive judxei, sive fudairantes Christianis
Ie
suerua
ese
o
que et
quoni
Pb
vent le
(non
ctinen
quam
dedt
null
quod
quod
DP
patuI
veri
pum
11
D
lenii
qu
anc
Tenti
iplio
qua
rum
est
10t

## Folio 403 — 867984570:1161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
C. aP. 23.
Desensio Sabbati Christiani.
TanE, Quod Fint aliquot millia fudaeorum qui crediderant, suntque omnes accenst zelo Lesis
qui de ipso audierant, es aliorum sermonibus, quod desectionem à Mose doceret omnes qui
inter Gentes sint Judaeos; diceret que eos non debere circumcidere filios, neque secundum con-
suetudines ambulare (ex quibus Consuemdinibus Sabbacum fudaicum, unam este, Patis liguec;)
ver. 20, 2T. Fumque monene (quo praejudicium illud amoliretur, seque ab ea Calumnia
vindicaiet) ue se purificaret, una cum quatuor viris aliis qui erant voto obnoxii: quo no-
rint omnes, nibit esse eorum quae de eo fama acceperant, sed quod ipse (fudaus cum (IC)
ita incederet ut observet Lesem, ver. 23, 24. Deus autem qui crediderunt ex Gentibus, nos
(inguiune) scripsimus, e decrevimus, nequid hujusmodi observent; nisi ut caveant ab is
qua immolata sunt simulaeris, e a sansuine, e a rebus suffocatis, e a scortatione, ver. 25.
Cux haec parciculaum recensentur ut Vecessaria cum temporis, non libet hie tulius inqui-
rere; quia nollem novam dispurandi materiam (inter me de hunc scriptorem) Sugperere.
Ouod ramen latis insinuatum videtur At. 25. 20, 22. SI Cum Gen. 9. 5. COMPATCTIE; quod
crac praeceptum anciquius, quam Circumeisio, et lex Mosaica; et Gentes pariter ac fudaos
spectare rideatur.) Sed nulla hic mentio facta elt (utroris 10co) de Sabbato Judaico, tan-
quam Centibus necessario. Quod certe Foret, l Geneibus esser obserracu necellarium; cum
id tuerit iplis res, nova, atque ex Lese Mosis delumpra; Fuericque Sienum, leu Nota
discriminis fudais peculiaris; nec ab aliis ullis Fuerit obserratum. Fratque non minoris
momenti res (imo lonse majoris) quam abstinentia à sanguine es rebus suffocatis; quam
Forte nunc elle nobis necellariam non putarerie hic SCriptOr.
DiCCtUT Forte, Neque mentionem hic factam elte de Die Dominieo. Recte quidem: ne-
que etiam de Bapsismo, auc Caena Dominica, auc Presbyteris in quaque Fecle sia ordinandis.
m quae eune discepeabanEUE.
Non enim dubicacum exat, An Instituca Christiana Tuerint Christianis Censilibus observan.
da: sed, An (simul cum hilce) cenerentur ad obserrandam Lesem Mosaicam. IIoc urique
id est de quo cum quaerebatur: ue liquet ACZ. 15. 2, 5, 6, 24. Lrorri sunt qu
Tharisceorum) qui credebant, dicentes, Oportere ipsos cireuncidere, e dénunciare uc obser
vent lesem Mosis: Convenerunt ieitur ApoSrol  P resbyteri ut dispicerent de LL0c Negorio-
(non de Instituris Christianis.) Obi, per lesem Mosis, incelligendum elt, non tancum ca
quae de novo fuerunt à Mose inllicura, post exitum ex Neypto; led recrospiciendum esse
ad iplam Circumcisionem, (quX erat Mose aneiquior;) acque ad legem. Noacho datam, de ab-
Rinendo a Sansuine; sed ee (ni Fallor) ad lesem de Sacrisiviis ofterendis (qua Crat utra-
vis ancignior.) Nam haec omnia, quatenus erant Centilibus Nova, ad COBderenERUNE Fan-
quam à Mose; hoc eAt, ab Fectesia Judaica à Mose consticura, quae ixicur dicir Lex Mosis.
Sed ex his omnibus quae ex Lese Mosis fuerant Crentibus imponenda, Sabbatum fudaisum
nulla pars est.
Arque hine, mii videtur, sic solide arguendum. Non praetendit ille (quancum video)
quod Ciens ulla praeter Judaeos (eorumque Proselycos) Sabbacum fudaicum obserrarerint:
quod admictir esse Sienum faederis, si non inter Deum e Tsraclicas, Falcem inter Deum es
Dopulum suum; quibus non accentet, credo, nondum conrerlos Lchnieos; a quibus ila
que non obserracum praecendie Sabbacum fudaicum. Firac quidem tum Circumcisio, cum Sab-
batum Judaicum, Echnicis coenita, et Paricer contemprui habita, (recuritaque Sabbata pal-
sent,) led non ab illis observata. Adeoque si horum vel alcerum, vel ucrumque, jam
Fuerit de novo Cencibus inducendum, mirum est quod non, inter hac observatu necessaria,
numeretur, (Pariter ac illud de abstinendo à saneuine ex suffocatis;) Ouod cum non LE; me-
rito concludamus, nec Circumcitionem nec Sabbacum sudaicum illis imponendum iri: de
quamris cum HIoc, cum TIlud, tuerie fudxis aliquandiu permissum, neuerum camen a Genei-
libus exigendum; Duis loco Circumcitionis habuerune Baprisma: _, loco Sabbaci Judaici,
Diem Dominicum: licut Caenam Dominicam habuerune Loco Palchacis fucaici; d FXcet
lentius Ministerium loco Peritiei Sacerdotii.
Incerim non abolicum concendo Sabbarum simpliciter, seu Guarri Praecepti Sabbatum,
(quod recinetur in Die Dominico,) Led Sabbatum Fudaicum, a Delcentu Manna compu-
candum. Ouod quidem crat iplis (per generationes suas) perperuo oblerrandum, quo
sensu circumcisio est Faedus Perpetuum, L. XOd. L7. 73. e quo sentu Paseba fudlaicum erat
iptis ec filiis luis oblerrandum, pro statuto in perpetuum, EXod. 12. 24. Jam vero ea omnia,
quae eranc signa distinctiva poxuli sudaici ab aliis Cientibus, (ut erant Circumeisio, Judaeo-
rum Pascha e Sabbatum Zudaicum,) expiralse credo ee delicura, quum Cbristus (pax
nostra) saneuine suo, ex Judais e Gentibus Onum fecerat, soluto intereerini parietis septo;
abolitis per carnem suam inimicitiis, (per lecem mandatorum rituumve ortis;) factoque,
ex utrisque, uno novo homine; L. PM. 2. T4, 15
Ubi vero cocies opserichie Scripror, quod Nullum extacin N. P. Expresum Mandarum,
de Abroeando Sabbaro Judaico: Contiderandum est, quod ad hoc non ovus elt nova lege:
quippe non tam Aroeatur quam Fxpirat L ex ea de Judaico. Sabbato, (diei Sepeimi Flebdlo.
madis fudaicie, d descensu Mannae suppuranda.)
Nal, qua do micio pracipiuncur in ordine ad finem peculiarem, aque ad cerrum
Tempus

## Folio 404 — 867984570:1162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
Desensio Sabbati est Guuta.
Tempus usque; ea, quum Finem sune adepta Tuim llacumque lempus advenerii, expirant
(ex latura Tua) absque nova Lese rerocacira; ut qua sune nullius deinceps usus.
Hline ett, quod sacrificia, omnesque Ns  Cureoma, Gue crane Prxesioniticacira
Christi enc rencuri; ea, cum ipse venett, Ceacura CtaM Cex HaILa IIId, ) eo quod non
Venturus hunc lic, Sed jam Fxhibitus. Ouoc eta aat e Selpo Lngus. P. 54. Lam
apsa natura sua, cessarunt, quum Christas  pasati pid popan pad acrificatus.
Pariterque, qua crant Siena Discriminativa, live Lostctorum Lbrabae (NE CraE Circum
brahae cilam Centibus supervenit.
Trem, Lvercitia Paedasosica quibus Deo vilum ell exercere Eccleliam Juclaicam, qua
tunc milorennem, Paedaeoeis e Furoribus subjectam, (ut erane Mundorum e Immunde-
rum dicrimina; variigue RicuS, ve Ne Taneite, Ne Custate, Ne Tractate, _c.) cellacura
exanE (FaDEe natura,) quum plenitudo temporis à Patre constituri advenirer, crancque illi
cisio) lire Centis Judaicae ab aliis Crencibus (ue erat Sabbatum Tudaicum a Delcentu Man-
na supputandum;) celtare debent quum ea celtat Discriminario, (non tam IL RevOCaIa
quam uc Lexpirancia:) quum sublaio Septo Incerserini parretis, facti Cunt (Juctaei Cimus 
Centes) in unum novum hominem; in unum Ovile, uI ell P’astor unieus;  benedictio A.
latas  Cotossenses.
Adcoque, si Apostolorum methodum bene accencamus, videbimus eos non tam Praecipi-
entes quam sreuentes (abolicionem Circumcitionis et exterorum Riuum:) non tam prs
imperio Mandances (quali Poceltare ipsis d Christo facta Lesem Dirinam Abroxandi;
Sed Preventes (ex natura rei) Ombras eranelcere, quum advenerit Corpas; et siena di
scriminativa, quum tacta (t Coalitio: eaque Flementa Paedagosica, quum facti sunE Majo.
rennes; et Sacerdotium Levitieum, quum advenerit masis spirituale Ministerium. Cab. 4
Col. 2. Aique ad hunc sensum arsuit ApostoluS FLCb. 8. Cx fer. 3I. Fsce dies venient, di-
eit Dominus, quum pancem cum domo Tsractis ex cum domo Judae fcedus novu; non se-
cundum saedus quod feci cum Patribus ipsorum, quo die prehendi manum ipsorum ut eai-
cerem eos x AerptO, Nam hec est faedus quod pacisear,Infundum leces meas menti
eorum, e cordi eorum inscribam, ec. Onde arsuit Apostolus Antiquatam elle leu Fxpi-
rasse lese illam; Dam Novum dicit, Anriquavit prius; quodque Antlquutt  Seie-
seitu prove est ut Lvaneseat.
Alque ex his principiis arouit Apostolus contra Circumcisionem, Col. 2. ll. _ COntra
Sabbatum Judaicum, ver. 16. Non legem abroeans ipse, sed xpirasse probans. Ouod 1
cui minuts ralere rideantur ejus frgumenta; non pro Ruchoritare Imperat, sed indulget
(Judxeis) Horum obserranciam (sed ue rerum nune inueilium) donec iplis alicer pertua
tum Foret. Ouippe (quod nocar hic seriptor Inguis. P. 80.) Paulus, in hisde Primitiois
temporibus, quum in recenti adhue memoria fuetit Lex Caremontans,  unschum tum
nuper praedaulum, difficulter persuaserit, fudaers tum conversis,  astam dumillere,
erant; non omnia (una vice) vi Divellenda. Acque hinc cst, Guo LCMC faaars lI
dulsendum, quod non erat Gentibus inducendum.
Alque hinc Pacis constare puro, Sabbacum fudaicum, non eAe ex COTHM HMICLO quae
ille, videlur dectaracu, el prasse.
Cur jam lacti Majorennes) ab eo P aedasosio Liberaui: Duod tuse arguit spostolus ad Ga-
aliaue CetMonialia: (adeoque de Tudaicum uDa. P LL LGCCCE FCacacin lactenda
erane Ciencibus imponenda. Proxime perpendenda (unt ea loca, quibus, planc sbolitum tu-
Treuitur ex ROm. 14. De Judaico Sabbato speciarim intellisendum.
Aia Festa (non ex-
ira Terram Sanctam celebranda) non forent Roma controversa. Non Inlette cac de
Solis sultu die Selis. Sabbari scd fantis deservatio post C Brestr mortem.
onsonum huic (de Judxis indulco quod non erat Gencibus imponendum) est illud
Rom. 24. S. Pauli ad Romanosad Christianismum convertos; parcim ex fuceis (u
videtur) parcim ex Gentibus. Inter quos ortx tuerane Controvertiae; quas ille Coxicas vel-
ler, caquam de rebus summam Relisionis parum spectancibus. Pum, inqu’ii, qui fide est
infirmus, assumice, non ad certamina disceptationum, ver. L. Ouippe sudaeorum aliqui, qui
bus olim data FVeraE L ex MOLaiCA, pucarUME ea se acthue obstrictos teneri: Alii vero, (sive
Ex sudaeis, qui Lesem illam jam anciquatam senserinc; sire e CdS, quibus ca culla
nOn FvCraL,) Se ea lege SOIUIOS pUTarHNE.
Duo speciarim hic memorantur, de guibus disceplacus etat; Alterum, de diserentia Cibo.
rum: Alcerum, de disterentia Dierum.
sudai qui nondum pertuasi crane de Libercale CMuclasta, scruxulo cenebucus Consci-
curae de ocenatio rebus quae lexse Molaiea repuraltanu immunda: Cencileo autem (quibus
2
nOI
oler
non
de
uI
dmi
aestin
ien
1ot
erv
abII1
quam
varet
Tunc
V
impe
vanc
renci
cictin
dam
liqua
Deu
ruis
ad c
ede
endu
dele
eor
nOn
D
qu
vel
P
erac
alqu
mule
cesse

## Folio 405 — 867984570:1163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C ap. 24.
Desensio Sabbati Christiani.
non data erat ed L ex,) et ex fudais alii (qui legem illam putaront antiguatam,) de hoc
non cran Colieiri. Alius quidem credit vesci livere quibusvis; Aus autem (infirmus) edit
olera, ver. 2. Prat quidem Infirmitas in ip(o Judaeo se sentire; Pormissum tamen crat,, led
non Imponendum. Suo sensu sandere permiteitur urrisque, sed ab(que aliorum, praejudicio.
Dui edit, non pro nibilo habeat non edentem, (cum vilitaciens, quod libertatem (uam
non incellexerir;) e qui non edit, edentem non condemnet, (quali Lesis violatorem) ver. 3.
Non enim est regnum Dei, esca ( potus, vec. 27. Fit, Tu, quis es qui judisas alienum fa
mulum? proprio Domino Stat aut cadit, vel. 4. Qua ad pacem faciunt, sectemur,  qua
ad muruam aedificationem, ver. 9.
Et paricer de dilterencia Dierum; Aius quidem aestimat diem prae die, (quod poriltimum
incellisendum puco de Zudaorum Sabbato, licer non de hoc Colo;) Aus autem peraeque
aestimat quomvis diem: Onusquisque in animo suo plene persuasus esto: ver. 5. luoque len-
Tu gaudeat, in his medix nacira rebuS. Dui curat diem, Domino curat; ee qui non curat
diem, Domino non curat: Dui edit, Domino edit, Prarias enim aeit Der; e qui non- edit
Domino non edit, e eratias aeit. Deo, ver. 6. ubu maniteltus, tir parallelilmus, inter ob.
Terrationem aut non obserrationem Diei, de quo disceptabatur; acque abstinenciam aurnon
abltinenciam a Cibis, de quibus quaestio erac; nimirum eis ance reciri erant, led nunc licici;
quamris de hoc nondum omnibus constabat.
Cur autem hoc de Fudaiso Sabbato potissimum intelligendum putem, causa est manisesta.
Ouod hebdomadis dies primus, leu postridie Sabbari Judaiei, leu Dies Dominicus, Obler-
varetur ue Sabbatum Christianum; mihi videcur exera dubium (per ea qua supra dicta
Func:) an aurem, limus cum Dic Dominico, obserrandum item sic Judaeorum Sabbatum,
TeS CTaE COnTrOVeEta. Ouippe illi omnes qui, simul cum Baptismo, concinuandam putarunt
Circumcisionem, reliquo (que Rirus Mosaisos; non dubium elt, quin concinuandum etiam pu-
caverint Fudaeorum Sabbarum. Ouibus (modo fudai Linc) non ca
indutsee Pautus; Led ee Diei tunc controversi obserrationem: Sed neurrum horum Centiba
imponendum uc necellarium.
Erant quidem alia plurima, tum Felta, cum sejunia, fudaorum Tolennia, pridem obter
randa; guxe nunc antiquanda crane, sed aliquandiu sudais indulsenda; de quibus omni-
bus lire oblerrandis sire non oblerrandis (prout cujusque tert conscientia) hanc indille
rentiam Tuadet Apostolus. (Oux itaque non hic excluserim.) Sed de Sabbaco fudaico Do-
cistimum incellisendum puto; Duoniam manifectum est, hic concrovertum esse de Die quo
dam Romae oblerrando. Jam vero de Fecto Paschatis, Pentecostes, Tabernaculorum (e
ligua lunc ejusmodi,) Roma obserrandis, non ulla erar oriunda quaestio. Ouippe haec
ne fudaeis iptis celebranda erant extra terram Sanctam. Ec quidem diserte provilum est
Deut. 16. non ubiris promiseue celebranda esse, sed Ctaco loco; Non intra aliquam e P ortis
ruis quas Jehova Deus tuus dat tibi: sed ad locum illum quem eleserit Jebova Deus tuus
ad collocandum nomen suum. Sic de FCAo Pascharis, ver. 5, 6. Détecto Pentecostes, ver.
O, TF. DC FCstO TabernaCUIOrUM, Ver. T3, L5. De SimuL omnibus, ver. 26. Adeoque nON ex-
era Terram Cuam. Non nesem interim, quin in priratis adibus pollent aenum Pasehalem
edere. (quod fecit Chrictus cum Discipulis luis:) Sed Sacrificium Paschatis non alibi Faci-
endum erat quam in Templo; ibique celebrandum erat Pateharis Festum. Sed Circumcisio,
delectus Ciborum, et hebdomadale Sabbatum, erant ubique terrarum obserranda. Neque
comparet dies alius qui posset Roma controverri, quam Sabbatum Judaicum; adeoque
non dubirem, quin de illo (simul cum die Dominico) obterrando, incelligendus lic hic
Dies Roma concrorersus. De hocigitur est incellisendus Pautus, dicendo Qui curat diem,
Domino curat: e qui non curat diem, Domino non curat.
Obi aurem Suggeric hic Scripior, Repl. P. 43, 45. Boc, si incellieatur de Flebdomadate re-
quie, intellisendum est, de Solis cultu in die Selis: Praeterauam, inquam, quod hoc Ac sui
cerebri tignientum, (quod Gens ulla, praecer Judaos, Seprimanas oblerraverine, unumque
in quaque Flebdomade Diem Soli consecraverine, Diem Solis dictum: cujus nec vola nec
reltisium extat in veceri Fristoria, ance Christianismum introductum.) Cerre non dixerit
Paulus, (de cali die dicato Soli,): qui su curat diem, Domino curat. Nec talis concedenda
erat Permissio (colendi Solem die Solis,) qualem hie concedit Paulus diei de quo agitur
atque hoc ablque aliorum censura. Oui alibi prohibet esum Ldolothytorum, seu rerum L
mulaeris immolatarum, nollet pormittere cultum Solis in die Solis ab (que aliorum censura. Ne-
cesse elt isitur, ut aies hic controversus sic talis dies, qui permissi potlit absque reprehentione:
ec, de quo Roma oblerrando, Lic praetemtus satis speciosus, etiam Christianis (modo tuerine fu-
daei;) de qui erat extra terram suam obserrandus. Quem itaque jure puiemus diem Sab-
dult fadaisi; qui porerat runc temporis a fudxis licire celebrari, led non erat Cientibus
Arcine hinc respontum esto eis omnibus quae paltim habet ille de Paulo (aliitre) in Tem-
pio e Synaeosa, praedicanre Christum, die Sabbati. Ouippe hoc. non minus ei liouit eo
die, e eo loci, quam aliis live locis sire diebus, porius quam datam antam nestiseret con
curus popularis: Quod er alibi fecit, et aliis diebus, prout se terebat occalio.
insponendus.

## Folio 406 — 867984570:1164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Onunque non tantum die Sabbari, sed et in LCplo Solebat Pradicare P autus, (exteri-
que ApoCtoli;) quidni pariter inde arguat hie Scriptor, venerationem Templi continuan
Lid P. 23.
sudaorum Sabbaro aliore dic:) Oux crant Chruulanis propria, separacim exercebane, nar
oinor separaris aedibus. Neque tam observabant fudaeorum Sabbatum, quam Occasionem
captabant pubtici conventus (pro Franselio praedicatu) quocunque dic. Nocatque hic
deriptor, (quod alibimoneo) voluisse Paulum L’esto (Falehacis) interesse, quamvis ad id
nulldrensione teneretur. Inquil. P. 122, +23.
sroet hic SCriDtOE, Inquis. P. 38. quod solebat ipse C. B stas dabbatum fudaieum observare.
Desensio Sabbari Christiani.
dam, ac Judaici Sabbari. Nam illud Sanctificate Sabbata mea,  Sanctuarium meum
eneremini, (Lcrit. 19. 30. e Leric. 26. 2.) alumque pariter acticit
Senihit hinc concludi postit de sudares Sabbalt obterratione necestaria. OAicia pieta-
tis, qua Chriltianis eranc cum fudaeis commuia, exelcebane illi junctim cum fudaeis, quo-
cunque loco, quocunque tempore, pro occatione aca, (in cemplo, in Synasora, de alibi
Duod omnino verum else judico. Sed e Circumersus Cal: tocamque (quantum Scimus) le-
dem Mosaicam obserrarie, (nec tamen inde conclure Scripior, haec nobis omnia ob
tervanda ee:) Verum haec fecit Chrictus antequam Lotdus est ex Resurrexit. Wihil ho-
rum ab eo Factum lesimus postquam Resurrexit. Sed conra, Anicto quod intercesit Sabbate
Judaico, hebdomadis diem Primum lemel et icerum celeoarit
Sce (inguit ibid. P. 40.) Christas (Post morce regmevic, in sepulehro, die Seprimo
FsO _ hoc (Ahoc Er Sabbacum celcblate, Snondum Rescrrexeras (unde nos ordimure
Sattrum Christianum;) e timul cum eo lepultum crecao sabbarum sudaicum. Ouippe
hic erat dies Strimus Sabbaci sudaier (quo expirats) e Postridie (Returgenre Cihrilto)
dies Primus Sabbaci Christiani
Sed _ (inquit, p. 4r.) eodem die seprimo, Reque retant lanctae Mulieres secundum prae-
extum, LuC. 23.56. Recte quidem; Ouia nondum Resatnctat Christus.
Sed d (quod ad rem praelentem propius accedit) nocac, Ingnis. P. 44. gua s os Cnricti
Relurrectionem, Paulus ee Barnabas, aliique ex Tuis, Sabbato slicateo, cortrederune in 5y.
nasosa fudaorum, semel acque icerum, ibique Paulus Christunt Praucarie, ACt. 13. T4, 44
Ouod Factum nON netamUS. Neque nesamus soltum  Lumum, etiam alibi (ue Act. 17.
2.) in Synasoeis Judaeorum Praedicare dic Sabbati. Nempe (lc modo dictum cAt) hanc cap
tans occationem (eo loci ee tunc remporis) sudos aoenet. quod non minus tunc et
ibidem licuie, quam alibi ee diebus aliis:) Salcem quamdiu speserac proticiendi apud ipsos.
Sed postquam eos obduratos sentic, e obstinace repugnamtes, abstinuit inde, ee separatim
alibi alios docuie, AF. 29. 8, 9. Nec ex eo rempore reperimito um, vel Sabbato Judaico,
vel in Synacora Judxorum praedicancem aut dilterentem: d quidem liquis nostrum, nunc
dierum, Synasosam aliquam fudxorum ingreslus, eorum Sabvaro, ( Pondini Duta aue Am
Aelodami,) apud eos arsueret veritarem Relisionis Chrictatia, adversus eorum superstirio
nes; non propierea dicendus eAtei, corum Sabbaluu oblerVae.
eultur ex Cal. 4. F. gena P. Lemenra. Sabbarum facua  polissimum intenditur. Non
Flemenca mundi EThniei. Leduns ules Domimeus.
D cundem sere sensum loquitur idem Apostolus ad Galatas, seu EcclesaS CalatICAS
nih quod sic tisc aliquanto ferridior; ideo Forlan quoniam apud eos Judaei sen judai-
zanres Chriltiani magis urgebant Lesem Molaicam Gentibus inducendam. Frane urigu
hi (plerique saltem) Christiani Centiles; quibus non indulget Paulus Circumcisionem, ex
teraque, qua fudais indullerat. F50 P aulus dico V obis, Si circumcidamini, Christum nihit
vobis profuturum, Cal. 5. 2. (urpote qui quali renuntiaverint Chrilto, se jugo Legis Mo-
Paica addicences, cui ne olim quidem eranc Tubjecti.) Testor enim rursum omni homini qui
circumciditur, eum esse debitorem corius lesis servandae, ver. 3. Quosisitur aeriter increpat
Cal. L. 6, 7. Miror vos ita cito, (deserto eo qui vocavit vos in gratiam Christi,) transferri
in aliud evancelium: Quod non est aliud, d en esir dnno, (non utique est aliud aliquod eran
elium.) Sed nonnuli dos curbant, e volunt invertere evancelium Christi. IIli nempe qu
hos novo jueo Tubjicere Patasebanr, quod Deus non impoluit. Ouos iiaque quali diris de
rovet, (aliosque omnes qui conraria docuerint,) ver. 8, 0. Sed etiamsi nos, aut Anecu
esele evaneelizet praeter id quod vobis evanechzavimus, anathema esto: Ot ante dixinus
etiam nunc iterum dico; Siquis vobis evancelizaverit praeter id quod accepistis, anathema
esto. FL Cap. 5. 12. Ocimam abseindantur qui vos rurbant, seu inquietant; qui scilicet Le-
Dem Moraicam Gentibus inducere Cacasebant. Frac urique contencus Paulus Judaeis per
miltere (quantum ad scipIOB) ut receptam praxin aliquandiu retinerent; (qui caluseta
Sucaoru Roma:) cum rero, non hoc contenis rellene id cienribus inducere, hoc mulle
modo
tione
linua
Oecali
naan
rum
B0
var
dier
Mea
dice
si
a1
stum
Sei
Du
Md
num
Pacte
mus
Dar
Tans
(ub
Esr
edtuc
eeet
men

## Folio 407 — 867984570:1165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cap. 25.
Desensio Sabbati Christiani.
miodo parim. Onamvis enim Benedictio Abrahae ad Gentes pervenerit per Zesum Christum
Gal. 3. 24. non tamen Sienum illud, seu Nora diseretiva, sudxorum a cencibus; cum in
Chrilto nulla jam tir dilterencia Judaei d Cirxco, Circumeisi à non circumeiso: Ouod eribus
salcem vicibus reperit APoltolus in hac E pistola non IOnsa, Gal. 3. 28. Gal. 5, 6. Gat. 6. 75.
Fsque corius quali scopus Epistolae (quod acrence lesenci manitestum est) ut Cralacas mu-
niret advertus eos, qui inducere Carasebant Legem Molaicam; Oui quidem non id agebant
in graciam Gialatarum, (quorum non intererat ut id tieret,) Sed iptorum impostorum gracia;
qui coeunt, inquie, vos circumcidi, ut de vestra carne slorientur, 6al. 6, 12, 23.
Acque hic quidem speciatim nominatur Circumcilio; non quod. de hac Tola agcretur; sed
quoniam haec erat peculiaris Noca distinctira, ec qui circunciderentur, obnoxii forent tori
lesi, Cal. 5. 3. Adeoque sedulo horratur, ut in ea perstent libertate qua Christus nes libera
vit, 6al. 5. I. nec circumcisioni, auc ciborum delectui, aliitre ritibus MolaICIS, uDOte esC
nis elementis, se manciparent; de gnibus tuse disputat, capiribus secundo, terrio, ee quar-
co; oltendens, quod ipsi qui his olim subjiciehancur, sint inde jam emancipari; sique mulio
magis liberi qui ne cune quidem crane subjecti.
Ouaenam aurem tuerint hac Fgena elemensa fatis innuitur, C ap. 4. D, 10, FI. Cum coeno-
scaris (inquie) Deum, imo potius coeniti sitis à Deo, quomodo converrimini ad infirma e
exena elementa. Dies, inqui, observatis, e menses,  tempera  annos: Meruo de vo
bis, ne frustra fatieatus sim apud 205.
Ad Romanos, unius Diei mencionem fccerac, ue ibidem controverti, (quem este puco
Sabbarum Judaieum, ut a die Dominico concradiltinctum,) hic aurem Dierum; Led ec men-
sium, temporum, de annorum, (qualium masnus erat numerus insticutorum apud fudaeos:)
non quod, in Calaria (extra cerram Sanctam) horum omnium obserrandorum ellet Occa
lio:; sed quod eadem erar ratio omnium Femporum Molaicorum; acque si aies bis de quo
jam dubicabacur, ipsis induceretur; Forent es reliquis obnoxii Diebus, Llebdomadis, Mensi
bus ec Annis. Fx quidem si Sabhatum Judaicum, hoc est dies seprimus d Descentu Man.
nae, sc horum dierum unuS; hic (quamris non dilerce nominatus) generali compella-
eione comprehenditur. Non quidem hie nominacim dicicur, quinam sint illi Dies hic in-
linuati; sed hunc prae caeceris pociltimum intendi merico puremus, urpore cujus obserrandi
occalio toret apud Galosas, cum alia Ctata tepOrA non observarenEUE exta terram Ca
naanis.
Adhaec objieit hic Seriptor; quod quamvis Dieram hic tat mentio, non camen Sabbate.
rum; cur aurem de Judaieo Sabbaco incelligatur, jam dictum est.
Sed objieit porro, quod csena elementa munai, intelsisenda Ant de Mundo Ptbnico.
de Institutionibus Frbnicis dum pueri fuerunt, ee speciatim de die Solis quem ille lomniat
honori Solis tuille dicacum: Ouod, inquit, ipsi videtur verisimile, e vix dubitandum, unum
dierum bie à Paulo insinvatorum, le quidem praecipuum,) esse Diem Solis, quem obser-
varunt Fxbniei, qui Deum nescrebant, quem observandum P aulus prohibet. Repl. P. 42,
De die Solis, quem ille (gracis) supponic soli dieacum, jam ance dictum est; et post
43, 44.
dicetur Fulins. Sed, quiequid lic de die Solis; haec cerre Plementa munai, non sunt lele
menta sthnica, Led fudaiea; (quod nec ipse difficeoitur, si acepre legat;) quibus ante
Fuerane subjecti Judaei, sed nunc lune inde liberi; ue qui non diucius Pae dasoeo lubdici fune ut
ante Tuerane, Gal. 3. 24, 25. Lex utique P aedagoeus noster fuit, (dicir Paulus,) ad Cbri-
stum respiciens, ut ex Fide justificaremur; at postquam venit Fides, non amplius sub Pa
gaeoeo sumus. NemDC, ut Flaeres, quamdin Entans est (Teu Minorennis) nilil differt a
Dervo, quamvis sut Dominus omnium, sed sub Lucoribus e Curaroribus est, usque ad rem-
pus quod Pater praefinierit; ita e nos (fudxi) quum essemus Insantes, sub Flementis
Mundi eramus in servitutem redacti (nempe (uo lese MOlaiCa;) at postquam venit ple-
num tempus, (tempus d Deo praetinicum,) emisit Deusfilium suum, factum ex muliere,
factum Lesi subjectum: ut eos qui erant Lesi subjecti redimeret, ut Adoptionem recipere
mus; (nempe ut Majorennes Facti, et non diurius ut Minorennes sub Fucorum l’aedasosio,
parum difterences d Serris;) Cal. 4. 2, 3, 4, 5. Numquis aurem Pausum pucareric, cum Tp
fans erac, fuilte Cub Flementis thnisis, ad colendum Solem in die Solis Non quidem, sed
Tub Flementis Judaicis. Frat ulique ex semine Abrabami, Circumeisus ect ave due, ex Ciente
Traelis, ex Pribu Benjaminis, Flebrans ex Febraeis, (quos larerur hic deriptor non esse
ex eis qui Deum ienorarunt, servientes iis qui natura non sunt Dii, ad pedes Gamalielis
enuatus eo secundum strictissimam eorum relieionis sectam vixit Pharisaus, eratque quoad
Lecem inculpabilis. F.c manilesto distinsuie P aulus inter Nos (sudxos. ) Fgenis munct fle
mentis olim subjectos, sed nunoliberos; et Vos (Grentiles Galaras) Deum ienorantes olim-
Led nunc coenoscentes Deum e ab ipsocoenitos. Ie nullus supersic praetexius (quod rult
hic ScripEOF) hanc Dierum Observationem (quam reprehendit Paulus) ad dies Pthnicoe
respicere; led ad Dies fudaisos, ee poristimum ad Judaisum Sabbarum, uc contradistinetum
Vecau autele caltarur, quod quamvis (in hie aet Remanos e ad Cglatas moniis) sic
Dierum
Diei Dominuo.

## Folio 408 — 867984570:1166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Cap. 26.
Desesgu Suddult Cast ccu.
Dierum mentio; non tamen Sabbatorum: Adcogue de aliis quibu sdam Diebus incellectum
vule non de Judaico Sabbato; sed Quales int alii dies (extra Terram Sanctam olim obler-
vandi) non dicit. Quo iritur ipsi hac etiam ex parte lacistacerem, simile ad Colossenses
monicum allegareram, (quod ab aliis icem in hanc rem allesari Polet,) ubi Sabbari tic ex.
prella mentio: De quo loco, proxime axendum Mt.
La LL C. La L  T.
Arenitur ex Co1. 2. FI dabbari fit diserra mencio. Philosophia non Platonica hic in-
sellicitur, sed fudaica. Philosophla nomen, Doctrina fudarcae tributum. Clemenii Alexan-
arinos aicitur, Philosophria Barbarorum, (Craecis contradistinctorum.) Sabbarum Fudai-
alibi acriter contendit hic Scripior. Aia festa in LL. L. non ducuntur Saddutu. Lon erant
tur ex porasi uta oabldrcor, pro Primo due Lmadis. Fest haec sensu veram non
literalis reddirio. Male ureetur, oueta (in Pturali) non diei de Sabot da. La sa sst
occurrit in L. L. e in V. P. et semper, apud L. XX. Ft in ipso Duarto Praecepto. S
censentur, ut ejusdem concitronts.
elt ApOStolUS, COl. 2. L, 275, 4. negs eos fase raomatao unut ettus probadinu
(nempe, quo Legi Molaiex se Tubimitranc.) Monetque rer. 8. ut caveant, nequis sit qui
eos depraedetur per Philosophiam e inanem deceptionem, (per quam intellectam puco Zhi
losophiam Fudaorum, seu fudairancium,) secundum craditionem hominum, secundum ele-
menta mundi, e non secundum Christum, Et Speciarim de Circumcisione ver. LI. (in
cujus locum succedit Baprismas vec. 22.) Onippe quod Christus, morce lua, delevit quod
adversum nos erat, Piruum Chiroeraphum (lesem puca Molaicam) es cruci suae affixum
e medio sustalis, ver. F4. Acque (incer alia) nequis icitur vos damnet ob cibum vel potum
(quali jam alii line Mundi, alii Immundi, uc sub lege Molaica) vel respectu Festi, aut No-
vilunii, aut Sabbatorum: Eopris. n veopnrias, nobdrcor, ver. 26. Vbi, Sabbatorum nomine, in-
cellisendum erit Sabbatum fudaicum; uc quod, communi loquela, Sabbau auc Sabbatorum
nomine cunc innocuit.
Non nesat hie Seriptor, quin hic sic Calcem speciosus praetextus hanc in rem; Videtur,
inquic, haec objectio maxime speciosa Repl. p. 44. Videamus, quibus modis Argumenti rim
declinet.
verim, saltem eorum plurtuos. Led de eranc incer illos fudaizantes Christiani.) LIOS, in-
quie monet Pautus, ue careane, nequis eos deprae derur per Philosophiam e inanem deceptio-
rari nodet, uc qui sinc cum Christo mortur, ver. 20, 2l. Il tel. II. Crrcumcisio Christu,
quae sit sine manibus, concraponuur Circumorsum fudarca, (qua nuta Dars erat CultuS
tichnici,) in cujus locum luccettu Baphsns vel. JL. Husu lac omnia contequenter ad
hoc quod Chrictus Rituum Chiroeraphum deleverit, et per crucem suam e medio sustulerit,
ver. 14. Dempe Caremomalem lesem Motatat. Cum Christus sic iptum Corpus, cujustixe
TuncOmora, ver. F7. In quibus omlebus, nulla tir mencio Philosophiae mundi Pihnici, led
cum bic intellieitur ut Diei Dominico contradistinctum. Ilic famosior vocis sensus. LIoc
extra terram Sanctam observanda. Sabbach non senisieat. Flebdomadas. Male id yrre
Sumendum boc loco, pro Judaieo Sabbato. Festum, Novilunium e Sabbarum, passim alib.
Poltentes his ad quos seribie Paulus, (nempe Sancti e fidcus purtes st ob)
Ftirtius hane in rem solitus allegari locus, est, in Fpistola ad Colossenses. Ouod Con
fverine Centiles Christiam, HON etL quo  Se Colollentibus hisce ralde LOLICItS
Prane, inquie Colossenses h Cns du Cis Gra onds. o  pa
nem; quod incerprecatur ille de Platonica L Thnicorum Philosophia.
Verum égo non dubito quin sir incellisenae  Lspis fauarea, leu sudxeorum do-
ctrina. Proprer id quod immediare sequitur, secundum trachtionem hominum, secundum
Elementa mundi, es non secundum Christum; quae c80 MeS de doctrina fudaica, uE
doctrina Christiana concradiltincta: Nam ca parricularia quX HOX reCCNeNtuE, (cibi, pO-
tus, festa novilunia, sabbata, ver. 26.) eran radcanes sacua, non centilium. Palia-
que luret illa mundi elementa, Le cant,  sustare, ne ametle; quibus ritibus eos one-
tolummodo Judaici.
Flahuerune quidem Fchnici Festa quaedam Diis Suis dieata; sed non memini me vignan
Scoe quod ea dicerentur Sabbata. Neque erait al pot Ctme Csu aboala lqual
anre tuerint licira debitave;) led erant cum ante impia e idololatrica. Nec ulla potetu elle
Deaetensio, quod haec Flementa munai, fuerinc mundi Pthnici elementa, led mundi fuc
quod modo ostensum est ad Gal. 4. (ubi icicet HCMOTAE,) quibuS Fautus CtaE olim
lubjectus, sed per Christi crucemt lactus, cum adreneric plenitudo remporis à DEO PIX
Finiti.
Erne cuimirum videacur quod doctrina Judaica hie rocetur P hilosoxbia: Norandum est
quod
1b
eso
lion
sept
Quod
entu
Juda
Dacu
Sanet
Crane
Novi
illud
T’est
Sabb
el
ie
dat
temp
ebd
unum
1cb
picive
les
Plurit
Ellir
Dea
1
Mnta
man
dici
dequ
Bendur

## Folio 409 — 867984570:1167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
CaD. 26.
Desensio Sabbati Christiam.
quod Philosophiae nomen pribui solebat rariis erudirionis auc doctrina generibus, seu modis
PhiloCophandi, e Capientia, sectarum diversarum, aut etiam gentium variarum, prout in-
rer se differebant; Vc Philolophia Zenonis, Platonis, Sristorelis, Craecorum, Larinorum.
acque ica fudaeorum Ceu Flebraorum. Acque lic, Clemens Mexandrinus (in Stromatum
libris) diltinsuit Philosophiam Cracorum, ab ea guam vocat enocopiar s Bapsapcor P hiloso-
phiam Barbarorum, nempe Judaeorum, Peu Fhebraeorum; (quippe Graeci, praeter sciplos,
alios omnes rocabane Barbaros:) Obi dara opera oltendit, Craecorum Pruditionem seu Phi-
losophiam (auc etiam Theoloeiam, qualis qualiS erat,) ex FLebraeorum Philosophia, magna ex
Parce, muiuacam eAe, (urcunque ab illis detormatam;) hoc est, ex Philosophia, Frudi.
tione seu Sapientia Llebraorum, deriraram Fuisse illam Crraecorum: qua quidens Judaorum
doctrina, seu Philosophia, hic concradistinguitur doctrina Christi. Sed de his hactenus.
Aliud quod habet venoquictor, est de voce oabburcor Sabbatorum. Contendit ille (pastim ali-
bi) _ aerius urset; Sabbasi voce, incellisendum elle, Judxorum Seprimi diei Sabbatum,
nullumque aliud. (Spiritus Sanctus, Septimum diem, vocat Sabbatum, nullumque alium
sextimanae diem, per totum tum Peteris tum Novi Testamenti, Inquil. p. 46.) Et quidem,
quod ucplurimum sic lumendum sic Sabbarum, non nesem, ubi nihil occurrit quod alium
tensum fuadeat. Quamris enim Dies Dominicus Tic vere Sabbatum in sensu quarti PEx
cepci; cum tamen, in communi loquela, rox Sabbati soleret rulso incellisi de Sabbato
Fudaiso, opus erar noro nomine pro sabbato Christiano: Oc non dubitandum lic, quin Sab.
barum hic incelligatur de Sabbaco fudaico, prouc Christiano contradiltinguitur.
Ac rero ille, quamris alibi concendat sc semper incellixendum elle, non vult ut hic in-
celligatur de fudaico Sabbaco hebdomadati, sed de aliis (nelcio quibus) Sabbaris C aremo.
nalibus. Flabuerunt (inquit Rept. P. 48.) Judaein praeter Sabbarum diei Sepiim, saltem
ecostes, quinqua
einca diebus post Pascha:; (non, polt Paleha; sed Dolt Agicarionem Manipuli;) ver. 25.
76. (Sed haec Pelta, non ibi dicuntur Sabbata;) e Sabbatum Annorum, Levit. 25. 4, 0
10. Scd hac omnia (sive Sabbata, sire non- Sabbata) non erane obserranda extra Terram
Sanctam, Deut. 26. 5, 6, TF, 25, 16. Levit. 25. 2. Adeoque apud Colollenses (qui procut
Crant d Ferra Sancta) nulla foret de hilce qualtio. Nec memini, quod haecce Festa, uspiam
in Noro Teltamento dicuntur Sabbata. Sed e Sabbaca hic memorancur ue illis f’estis eq
Noviluniis concradiltineta; adeoque de alio Sabbato incellisenda erumr. Ouodnam autem
illud esse pocelt aliud quam Lebdomadale Sabbacum fudaorum. Neguis vos damnet respectu
Festi, aut Novilumi, aut Sabbatorum. Quod tamen non sic intellico, quali nullum deinde
Sabbatum sic obserrandum; sed quod obligatio ad illum diem (Sabbari fuclaici) jam
celtaverit.
Objecerat ille Inquis. P. 70, 7T. (DarUM CauLC) vocem oulara Sabibata (in numero plu-
rali nunguam in ovo Testamento attribui Llebdomadali Sabbato; sed lamen oublazoy
Sabbatum, (numero sineulari;) vultque sabbdror hic reddi, non Sabbata, sed Llebdomadas.
Verum hoc illi ommino non Faret. Nam li Llebaomadum obserracio cellare debeac, (WF
cempora deinceps non per Frebdomadas distribuancur,) actum erit de Sabibato (uo, quod
hebdomadis dic Septimo celebrandum concendit. Sed e si concedamus, Sabbarieum diem
unum, dicendum (numero singulari) Sabbatum: P. equid dici debet de duobus pluribusve
diebus Sabbatieis. Annon hi dicendi sunt Sabbata:
Sed omnino Fallicur in Criricismo lio. Videri quidem possit (incauris) oabbdrcor (in ge
niciro plurali) hebdomadem aliquando signiticare (sed non, hebdomadas ulpiam,) eo quod
Toleat pia ocbbarr ab Incerprecibus reddi primus dies hebdomadis, vel septimana; (quod e
pluribus traudi tuisle Duco.) Oux quidem est vera reddirio quoad sensum, (quippe hic elt
dies ille qui innuitur;) Sed non, (quoad vocem,) reddicio liceralis. Eltenim pia sabbarco
Fllipriea Locurio, Pro pia nuisa sro sabbarr, una dies a Sabbato, leu post Sabbatum; ne Fu-
pra tulius ostentum est, ubi hac de re agebatur. Sed nOn, credo, reperiet oubbare (in alio
calu) vel Septimanam Cignitieare, vel Seprimanas.
Sed et sabedrs (in Geniciro lingulari) Paricer usurpatum reperiet LNc. 18, 12. isevco dis
rs cabear, quodredditur (quoad sensum) jejuno bis hebdomade; Ced Lllipeice diciene pro
Sis ano 28 sabbars, bis a Sabbato, Ceu post quodque Sabbatum. Ouippe li oubctor hic pro Septi
mana diceretur, dicendum Foret sis rs sabbarco, vel sis er nd oabbaris (calu DatIVO) nOn rd
oubbars. Nec uspiam, credo, reperiet oubbator (in alio calu quam Geniciro) pro Seprimana
diei; utnec (in plurali) abbara (in alio catu) pro Seprimana, vel pro Seprimanis dici.
Neque dixerii, credo, hic Scripior, quod cabsars (quia est in Numero Singulari) incelli-
rendum sit de die Sabbari; ut sensus sic jejuno bis in due Sabbari; quali in eodem die bis
rejunaret. Ft quidem praecer has duas instantias (uia sabldrar, ec sis sabbdro) neleio terciam
uipiam occurrentem, ubi quis suspicari possic oasdrar (nedum odebara) pro Seprimana vel
Seprimanis dici. Veraque vero maniteste solritur per Fllipsn praeposicionis ano.
Ouod autem oabbasa (in numero Plurali) pariter ac oubbaror (in Singulari) de die Sab
bati uturpecur, etiam in Noro Festamento (contra quam ille senserit) cerrillimum ell. Sic
sita oolbeirar Mac. 28. 1. rancundem et ac Sivrroatio ri oclbburos MaTC. 16. L. finito dabbato,
dc

## Folio 410 — 867984570:1168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
ei dabbati Christrant.
(de contems ipso cempore dictum.) Nosel, cedo, hic Scriptor (eo quod sic in Dlurali nu-
era) us rectdatus seneres Sabbesis, bla fuddicis, seprimi diei,) quum lucesceret in primum
_ ABNF.
23, q de eodem dicitur) factum est ut ipse praeteriret en rois oublvoi in Sab
ete, EIGVECRK L_C. 6. F. (ubi idem narrat) factum autem est er ud oabbare in Sabbato. Sic
AX. 3 20
22. M X. 21. Mar. 3. 2, 4. Le. 4. 32. L_. 6. 2, 9. LuC. 13. 10, 7015
o ocuem ve videtux) sensu; pro quo Incerpreres Lacini palsim habent Sabbate
Ceceum ixitur e. oulara (in dlura numero) non minus quam sabbaror (in Sinsulari) de
Seebess dliei. Cuon ipse candem LaIETUE, RepI. p. 46. sed quali reluctans; nam eriamnum
Texperit aer pro hebeomade, e numerum Pluralem ordinarie de pluribus intellicendum:
velleque utm Caso hic redetatur SSebaomadum; Led nihul altert quo hoc suadear, nisi quod pua
 rechei soleat premes dies Bebaomadis: (de quo jam diecum clt.; At non redditur
primus es Flebdomadum.
Verum hic porro nocandum est, quod non modo lemel d irerum (in Novo Festamen
10) dicacur sullare pro uno die Sabbaci; sed, cum in N. F. ExDe, (ut ottentim est,) acque
aehue saepius in Seprvasinta incerprecum vertione Graeca Veteris Teltamenei, (praeleriin
in Pencareueho: ) quorum phraseolosiam urplurimum sequitur Fectamentum Norum
Seiendum urigue et, in variislinguis, mulca esse Nomina (quoad Formam) Pluralia, quo
tunc quoad signiticationem Singularia. Sic Nupriae (in Forma plurali) pro uno macrimo
nio: Nanaina, pro uno Mercatu; Athena, pro una Vrbe: lic Calendae, eltunus dies C, a
lendarum: Nona, unus dies Nonarum; d Ldus, unus dies Iduum: et Tertio Calendas seu
Calendarum, est rertius dies ance Calendas seu diem Calendarum. Acque hic sabbara, Tune
unum Sabbacum, seu unus dies Sabbatorum, dies requiecum.
Et quidem in ipIO OVaREO PERCCPEO, LNod. 20. 8. prna  nuiear rs sabbar Memente diet
Sabbatorum (seu requiecum) ut sanctisices illum; e ver. TO. nuEs In ebdoun oubara nopico
die seprimo sunt Sabbata domino Deo tuo. PF Deut. 5. T2. (ubi repecito habetur decalosus
naa nuipar s saEaZc observa aiem Sabbatorum ut sanctisices ipsum. EE ver. T4. rn S
plesa rn Ebdoun oabara meuo, die septimo, Sabbata domino Deo tuo, Lem Fxod. 16, 23. (de
Sabbato speciarim fudaico, a primo descentu Mannae numerando) oabbara averavois ayie ns
meico asecor, Sabbata, sancta requies Domino, cras. LF ver. 26. 2 se nuces ru bdoun oubbara
die septim Suddata. liem LXOd. 3l. L3. ra ablar pV quna EEd onpcior 62 Sabbata mea ob
servate, sienum est inter me 8V05. L. LDcr. T4. quaeEcode ru odbbata, ori dytor 22ro 6 nopico iur
observate Sabbata, quoniam hoc vobis est sanctum Domino: In quibus verlibus duobus
rn Ebdoun cabbara, araravors aria ns nveuo sepimo die Sabbata, sancta requies Domino. Et ver
est onucior sienum inter me e filios TTracus in perpetuum. Obi in continuis quinque ver-
Sed C nipes sier sabbarCr; dies Sabbatorum; de nulpa ru Eestn abbar septimo die Sabbata
est oubBara diei de uno die lingulari. Sic L. Vod. 35. 3. Lev. 16. 32. Lev. 23. 3, 25, 38. Ze2
24. 8. Num. 25, 32. LVWM. 28. 9. Deut. 5. 15. Fc Speciatim nuesa rcor saBBarcor dies Sab
45. T2. _ (in NV. T.) LuC. 4. 16. ACt. 23, T4. (FC, quocies alibi, non jam memini,) ub
non Culticiane, plura puto produei Borc. Et Gldem, in tOtO Mosis Pentateucho, vix
cur Phratin SCpEuaDInTa TMTExPTETuM,) GuatVIS aliquando dicatur saCBaror (aDC tamen suS
Bara et opiipes r osbarar pro uno n agulari sabbata dicto. Acque sic incellisendum puro
C ap. 26.
ame eas, (quasi in Sabbatorum sudaicorum ricem succedencem:) sin illud veliE, id
melia n CIE Sie BRAL. IZ Y. Uo tempore ibat fesus rois oublasi, ipsis Sabbatis, per sata:
bais, per sies; e creverunt discipule vellere spicas: Ouod camen de uno die incellisendum
in Singulari; _ alitoi similiter AC LNC. 4. 16. ACF. 23. 24. Tn nuepa ss abbar
loca praecipua quibus injunsitur Sachacum fudaeis obtervandum.
sbbara i Btalus Congruur cum rocibus onpletor et ruro in fingulariu (ur ante eum voce ara
navois,) quia, quamvis in forma plurali, innuit diem Vnum. Tcerumque ver. 15. rn nuepas
26, 27. Fili Tsraelis observabunt ra aaro Sabbata; Clt diadiun aucerier fcedus perpetuum
libus, Sabbata in Plurali, rocies conjunsicur voci singulari. Ouae quidem citata loca, Pune
_ eravecor sor cabbdrr crastino Sabbatorum, (similiaque,) paltim occurrune; ubi nocorium
batorum, HaDCTUE RNod. 20. 8. Fxod. 35. 3. Levit. 24. 8. XVum. 15. 32. Vum. 28. 9. Deut
5. 12. Deut. 5. 25. fer. 17. 2T. fer. 17. 24. fer. 17. 27. P2Ck 46. T. F 2el. 46. 5. P. 2Ck
manifectum es, aiem Sabbatorum aburcr de uno die Singulari dici. Ouxe quidem loca (
braeo ueplurimum habetur Sabbat (Sabbal) in lingulari.
Non nego quin in aliis Vetoris Leltamenti libris occurral alguorles sa Baror numero
Singulari; (quippe non puro omnes libros illos eodem Merprele, codemque Aylo, tuisse
cur aliquories odbsctor numero singulari; et Lato altbl. Sed, ex. loeis jam cicaris, abunde
Constar, sabbasa in plurali, achiberi it nomen popm cuus Mcilingularis.
in lingulari; ee raro admodum plurali Sabbethocis, t c Pruibus diebus Sabbacorum agi
rencer dicuneur de die Sabbati. Er limiliter in NoVO Leltamento, (quod plerumque sequi
uspiam occurric sabBaror numero singulari, sed sabpara numero Plurali: ubi tamen in FIe.
ab FTebraeo in Graecum conversos;) in libris Resum, _ Chronicorum, de Nehemix, habe
Sed sire sir sablaror seu odbsassae in Vertione Craca, respondet ucplurimum FTebraeo Sabbat
CUT. RCque UF Sparos, _ searod indisterenter de Caelo dieuneur: lic subbaror de subba inditte.
Paudit
Quanc
critiei
Buneu
ni
lieu
alue
id
d
CU
Eire

## Folio 411 — 867984570:1169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Cid P. 26.
Desensio Sabbati Christiani.
in hoc LOCO Col. 2. 16. Nemo vos judicet (aut condemnet) ob eibum aut potum, n’er iset
Eoprus n reounrias noaBBerr, aut respectu festi aut novilunii aut (Sabbaci vel) Sabbatorum
hoc ett, n d nuisas 7 oBBarar quod de Sabbato fudaico. (seprimi diei a descen sut MannX
dictum incelliso. Cujus itaque manifeltam abolicionem hic insinvaram puto.
Et quidem, ut hic, sic alibi, Festum, Tovilunium, ee Sabbatum, memorantur ut in co-
dem centu, in eadem condicione, omnia. 2. Res. 4. 29. Quare itura es ad eum hodie, cum
non sit Novilunium neque Sabbatum: Sic LCbron. 23. 3T. Obi Lericis indicitur, ut sint
incendences Filiis Paronis in ofterendis holocaustis, in sineula Sabbata, e in novilunia, e
in (testa (eu) stata tempora. FL 2 Cbron. 2. 4. ubi asitur de holocaultis otterendis, in
quaeque Sabbata e novilunia  in stata tempora. 2. ChFOn. 3T. 3. holocausta pro Sabbatis
ac Noviluniis e Solennitatibus. Nehem. 10. 33. TIolocaustum juee Sabbatorum, Novilu-
niorum, ad solennitates. Tlai. T. 23, 24. Novilunium e Sabbatum non possum ferre, - novi-
lunia vestra  statas ferias vestras odit anima mea. P ZCk. 45. 27. Bolocausta diebus festis,
novilumis e Sabbatis. Frek. 46. 3. ut nourvent se =Sabbatis e noviluniis. P. ament. 2. 6.
oblivioni de dit solennes conventus e Sabbata. P. 2et. 46. T. Porra atrii esto clausa se die-
bus profestis, die vero Sabbati aperitor,  die novilunii aperitor. HIOl. 2. IT. abolebo omne
saudium ejus, festivitarem ejus, novilunium ejus, e Sabbatum ejus. AmOS. 8. 5. dicentes,
quando transiverit hoc novilunium, ut vendamus frumentum? e Sabbatum, ut exponamus
triticum. Cum itaque in his locis omnibus, ubi Sabbata cum noviluniis et festis conjun-
suntur, intelligendum lc de Sabbato fuaaico aiei Sepsimi; quidni sic incellisendum sic C ot.
2. 26. aut respectu festi aur novilunii auc habbaci, leu Sabbatorum: Addo locum unum, ab
ipto citacum, tanquam ad tempora Livanselica spectancem; quem Sic citat, Inquis. D. 2
Fritque, ut de Sabbato uno in alterum veniat omnis caro ad adorandum coram me, ait Je-
Bova, LPai. 66. 23, 24. Sique cum hoc, inquii, hie Propheta F vancelicus Prophetiam suam
concluais. Obi dicendum erat, De novilunio in novilunium, e de Sabbato in Sabbatum, ve-
nies omnis caro, esc. Obi nihil magis de Sabbato dicicur quans de Novilunio. LL quiclem
cur haec verba aut Festi aut Novilunii aut Sabbati, Col. 2. 16. non idem signiticareni, quod
tioniticant eadem in F. 26k. 45. 27. E ChrO. 23. 3F. 2. ChrO. 2. 4. 2 C. BrM. 3T. 3. Nehr. 10.
23. T10s. 2. FI. (aliisque locis citacis) non video. AEque, Si Festum e Novilunium idem
hic signiticent uc illic; quidni sabbatum item idem hic signiticet de illic . OuX tamen nOn
dicta lunto in derosationem Frebdomadalis Sabbari, Ouarei Praecepri; Led Sabbati Fudaici
ue concradistincti diei Dominico, qui non minus est Flebaomadale Sabbatum, quam erat
illud fudaorum.
Addo; S Sabbatum quod hic (una cum Festis et Noviluniis) praesumitur anriquatum
Ec (quod ille rule Repl. D. 47.) Sabbatum diei Primi (non diei Seprimi;) cur dixerie hic
idem (Inquis. P. 28.) quod, in Veteri Novoque Testamento, dies Primus nunquam voca
tur dabbatum: Iem Levit. 23. TT, 24. dies Seitationis Manipuli, de dies Tentecostes; quos
ille RepL. P. 46. Dro Sabbatis habet, (quamvis non ibi sic dicuneur,) Fuerunc uterque P0-
Ariaie Sabbati diei Sepcimi; adeoque die Primo fudaiex Seprimana.
Ouod s fudaorum Sabbara Caremonialia, (quippe Felta Fthnicorum, dicta fuille Sab-
vata, non alterit aut probare contendit,) sint Sabbatum vel Sabbata quae hic InnuUnEuE an
tiguata vel antiquanda; vox sabbarcor plane redundat, e coeris Tusticerer. Sire enim Sabbata
FuerInE (ut vult ille) sive non Fuerinc; erant saltem Festa copruis acque se dilerte vocan-
cur (Festa Zehova) Levit. 23. 294, 6, FL, 25, 24, 27, 34, 37, 30, 41, 44. Suncque coprai FC.
Ita, Sabbato contradiltincta, rulu 3 sabercor praeter Sabbata Domini, ver. 37, 38. Quamris
enim sabbatum Fuerit item Fectum, Ver. 2, 3. Crac tamen quid plus quam illa Felta reli-
qua; adeoque hoc in loco (Col. 2. 26.) diterre memoratur ue a reliquis distinctum, Nemo
vos judicet (Teu damnet) respectu coeris, n reopnrias, nod Festi, aut Novilunii, aut Sab-
bati. FX quibus, Cata sesta recurrebant semel in Anno; Novilunia, lemel in Menle; d
Sabbatum, semel in Septimana; qua omnia hic praesumuneur pariter abolita. Ouod ica
que incelliso de Sabbato fudaico, diei Dominico contradistineto. Nam hic asieur de Incti
curis Judaicis, non de Chriltianis. Non de Die Dominico, nec de Cana Dominica. Ouam
vis haec linc Festa Christiana, non minus quam fudaicum Sabbatum et Pascha fudaorum
erant Festa Judaica. Ouae quidem Fecta Christiana excludune Judaica; ut Baprisimus Cir-
cumsisionem VeL. LX, X2. Non ita tamen, quin tuerint (Judxeis) aliquandiu Permissa, (ut erat
Circumcilio;) non Injuncta, nec Centibus inducenda.

## Folio 412 — 867984570:1170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
Desensio Sabbati Christram.
 L. AAYTI.
d D. 27,26
Areuitur ex aliis locis, qua subtarum indicant discrimen fudaeorum e Centium.
Solummodo Deus est. Annon e Cientium: LCentium etiam, ROm. 3. 20. Non est distin-
catur, ROm. 1O. 22. Num nos (Judxei) praecellimus. Nullo modo, ROm. 3. O. Venitne haec
beatitas in Circumcisionem solum: an e in Praeputium: Imo in hos etiam: Nam fides impu-
Praepurium nihit est, + COr. 7. 29. Sic Cal. 3. 28. Cal. 5. 6. Cal. 6. 25. Acque ad cunderr
0, uc distinctiri characteris; incellis u Caue i Vox comprehentira corius LesIS MO.
Taica, quatenus erat ea sudais peculiaris. Ouod liquet Ar. 25. L. Nisi Circume tdamita
ritu MosES. F. L Ver. 5. dicentes, Oportere ipsos circumcidere, e demunciare ul observent je-
dem MosEs. E. L Cal. 5. 3. Du circumciditur, tenetur ad implendam universam le sem. P. L Ccdl.
6. F3. innuit apoltolus uc rem inconsruam, ursere Circumeitionem, nec tamen teneri ac
cocam legem; Nam ne ipsi inquic, qui circumciduntur, observant lecem: Innuendo, parr
tem esse ad urramque obligationem, de parilem ab urrague immunitatem: Adeoque IL-
lacux CralaLaS, UE in ea persistant libertate qua Christus nos liberavit e (cum ita line Liberatt)
non regredientes permittant se jueo servituris implicari, Gal. 5. I. Pariterque qui in 5).
O Hierololymis congresari, Cum Deus, inguiune, nihil discriminis posuit inter nos e
illos, concludune inde, non imponendum esse jueum cervicibus discipulerum; peaeter res
illas necessarias, (quarum Sabbacum Fudaicum nulla est;) ACt. 25, 0, 10, 10, 20, 28, 20.
Trerumgne At. 2F. 20, 2T, 24, 25. Quod igitur anre Fuerat Judaeis peculiare, jam declara-
cur Gencibus non obligacorium. Inter qua repuco Sabbatum Judaicum (Seprimi diei à
primo descensit MannR.) Lt consequenter, Non obligart los (Pralet eem CominictA)
DOrrO; Praeter haec loca quibus diserre memorantur Dies, Festa Sabbata _c. eandem
ab his tixemprionem includi puco, in locis illis aliis, uibi communis cademque conditio
indicatur Fudaeorum et Centium; sublato quod crat inter eos discrimine. An Tudaorum
ctio vel Judaei vel Craeci: Nam idem est Dominus omnium; dives in quosvis a quibus invo-
tata est Aorahamo in justitiam, non quum fuit in Circumcisione, sed in Praepurio; ut esset
Pater omnium credentium, etiam in Praepurio, ROm. 4. 9, 10, LT. Circumeisio nihil est, 
sentum alibi. Ombus in locis, aliisque similibus, quamvis Circumcitionis Hc diserta men
Sabbacum judaicum obsetrate: ur quod cul Ilerre Anciquatum.
CAB. XXVIII.
alleratis respondetur. Multa praesumit eratis. Prodas sassacens  ttam
Sabbatum. Judaiour, a preno descensu. Mannae
Tque jam absolvi (e, prour mihi videtur, Paris evidenter) urramque parrem Pusce.
La primei; Tum, quod reneamur ad obserrandum Diem Comeu; cul quod ad
Sabbarum Tudaicum nON EenCAMUIY. Superest uE ip(I Pacistaeiam (si fierL BOLIC) TCIPOn-
dendo ad ca quae urser ipse pro Continuando Sabbato fudaico: Sire cum Die Dominico;
sire uc huic concradiltincto, eique oppolito.
Duod contendit ille, hoc elt, quod A Principio munal qumn antiqua est Ipa Crea
tio, (RepI. p. 8.)2 ante admissum peccatum, e lapsum hominis, (Inquil. D. 23, 75. RcpI.
D. 50.) Dominus noster Jesus Christus, Mediator e Redemptor noster, (Inquil. D. 13,
64, 75,7765, 66, 136, T37,) celebrabat, instituebat,  benedicebat, e anet adt ali
ipsum Septimum, (Inquil. P. 23,654.) duo inclusum vuls septimum diem cujuique Sept-
manae deinceps in continua suecessione seu circulatione dierum lx hebdomadum (Inquil. P.
27, 30, 35. Repl. P. 6,7.) nullumque alium hebdomadalem diem (InquiL. P. 23.) tunc au
postea consecratum, vel observandum este ut sacrum, sed illum solummodo diem septimura
(RepL. p. 7, 8.) Non quidem Aliquem diem seprimum, sed Illum ipsum diem seprimu
(in continua serie a prima Creatione) nullumque atium hebdomactis diem (Enquil. P. 33 40,
5.) quamdiu duraturus sit munaus (Ingnil. P. 23. Repl. D. 5, 7.) Centilibus pariter ac
Judaers (Inquil. P. 23, 24, 25.) Funque semper e ubique incheandum ab ccasit Solis
Inquil. P. 83. Repl. P. 63.) Aique hoc exinde comi doset cuan fuisse  de servandum
(Inquis. P. 23, 24, 28.) etiam ad hunc ipsum die (Il. P. 39, 73.) Llujque me-
Iusticutione, Celebratione (ab omine,) Repetitione, e Continuatione, Septimi diei con-
tinue a prima Creatione. Hachebisni non semper sienificat Sepcimum à prima creatione.
moriam (ne torethujus oblirio auc incercitudo) contnue transmissam, de Patre in fi.
ium
in
nec
veri
Deaec
miles
des
tuc
tion
non
COrI
0b
clun
da
atet
1
Au
0
a
etitie
Et

## Folio 413 — 867984570:1171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Cap. 28.
Desensio Sabbari Christiam.
cum (RepI. P. 20.) camque traditionem nunquam interruptam acit oblivioni datam (Inquil.
P. 39.) Sive ante sive post adventum Christi. Inquil. P. 39, 78, 93. Repl. D. 2, 3, 53.
Ac cerre ex hilce muleum elt, de quo (ut ille loqui (olet) nihil Verbi habemus, nullum
(ibi memoratum) Fxprestum Mandatum. Sed meris Conjecturis suis, ee obscuris Illationi-
bus, nixum; (dumcamen a nobis riside exisir expressum mandurum, in l’erbo memora-
cum, Inguil. P. 49 33, 4.2, 44, 48,50.) Ouod in parricularium plurimis jam oMtendi; quo-
rum non nulla porro reperenda erunt, de hic accommodanda.
F. Dum Sabbatum diei septimi, dicie, tam antiquum esse quam est ipsa Creario (Repl.
D. 8.) ExceptOS, credo, rulc primos sex dies; quippe nulla praetenlio est Sabbati, anre
diem Sepcimum.
Nec negabit, credo, instituri Matrimoni praecedentiam: Ouamris enim, in ordine Hi-
storixe, Creatio Rua, ejulque adamo Facta conceltio in vorem, (Gien. 2.) Polt. memoraca
lic quam Dei Requies die Seprimo; crac tamen, in ordine Temporis, Prior. Cerrum enim
est, die Seato Deum crease hominem, Marem e Faeminam, ad imasinem (uam, Gen. I. 27.
eilque Benedixise, dicendo, Crescire C Mutriplicamini, ver. 28.
2. Pariterque iplorum esus de fructu vesito, Gen. 3. quamvis serius memoretur, potuerit
ete (quancum nos scimus) prior. Adeoque quum ait (Znguis. P. 23, 75. Repl. p. 50.) ante
introitum peccari ex lapsum hominis Fuille Sabbacum; id gracis dictum est (quod nec ille
nec ego (eimus.) Nihril erbi de hoc exrat; non sie Scriptum est. Poltiique, quoad literam,
verum ehle, quod habetur P (al. 40. ZTomo in honore non commoratus est; Peu (uc est in Fle-
bexO) Adam in Bonore non pernoctavic, (Teu non una nocte permansie;) sed factus est si
milis jumentis percuntibus; urpoce jam tactus Morcalis. Nec improbabile eltu quod dic
Seato (quo CreaLI CrANE) DeccarerinE Parences primi. Ouippe cum saamus de Rva Creari
Cherine non ut in puericia, sed adulta xetare; habuerinque benedictionem illam Creseite
D Mulciplicamini; probabile est, si vel una nocze permansiblent innocences, quod Cainus
E Fueric omnium primogenitus, quod nelcimus,) tuiiler in innocentia conceptus. Cuod
eo minus pucarerim, cum alias ob cautas, cum quia nonnisi post eorum e Paraciso expus
sionem dicitur, Adam coenovit Fuam uxorem suam, quae concepit es peperit Cainum, Cien.
q. F. F.C quidem, (I (quod supponit ille) Sabbacum primum in Innocentia cclebraverint;
non video quin rite comederint ex fructu Arboris Vitae, immortales permansuri, Gen. 2. 9.
_e Gen. 3. 22. Nempe, li tuerit illa (quod mulei BuTanE) Sacramentum confirmationis
eorum in Innocentia, de immunitatis a Morre, cui (per elum Arboris vecita) Facti crane
obnoxii, Gen. 2. 27. e GeM. 3. 1Y, 19. Verum, cum hoc non dilerre spectet praesens neSO
rium, huic non insicto.
3. Cum vero auribuic Domino nestro Jesi Cbristo, Redemptori &e Servatori nostro; (de
quidem sub ea Reduplicatione,) cum Creationem Mundi, cum Celebrationem d Institutionem
Sabbari, exeteraque;) Potius quam Deo Parri, auc eriam simpliciter Deo: quam gracis illud
dictum Cic, e ab (que omni fundamento; jam anre oltendimus.
4. Ouod Benedixerit (DeuS) diei Septimo; diserre dicitur. Sed, quod ea Denediction
Fuerit Institucio Sabbati jam inde celebrandi (eo ipso die continue recurrente, nulloque
alio,) per omnia secula; nondum oltendie hic Scripior.
Seio urique grares Pheologos, (li ea ellet disputandi racio cum hoc Scriptore, ur citaris
Auchoritatibus arguerem,) qui legune id (Gen. 2. 2.) aie Seprime Deus Perfecit (pocius
quam Persecerat) opus suum quod secerat; leu perfectum reduidit (quod Vajickat ligniti
Cat.) Ouodincellisune de Promillo, hoc dic Facto, de muscendo Chrilto (semine Mulie.
ris) capur Serpeneis contrituro. Ouippe ance hanc promissionem tactam, hominis condi-
tionem existimane (jam laphi) imperfectam Fuitte. Acque incerprecancur Dirinam hujus
diei Denedictionem, de hac benedicta Promissione cum Facta. Ldiditque ante annos plus
Sexaginta Fractarum ad hunc sensum D. W allerus, ConcionatOF tune Londini celebris.
Flabeoque apud me Fractatum Manuleripcum (in eandem sententiam) D. Jacobi Altineit
(Graris Fheolosi et Protessoris Cironinsani) Walleeri cractacum lumme comprobanris. Sed
nolim novam licem morere, de eo quod rem praesentem non acinsit. Incerim rideat ille,
quam parri tacie (Rep. D. LT.) Christi Benedictionem Discipulorum fuorum corumque
conventus, (prima e secunda vice, ) Foh. 20. 19, 2c. iplo die Resurrectionis suae; dum
hanc Benedictionem (diei septimi) ut Institutionem praedicat.
5. Vocem alleram, de Sanctificavit eum; non neceltario signitieat snsticutionem, sed
saltem Celebrationem, ut diem Sanctum. Vox eadem, in Febrxeo, dicitur de Fhominis Pan-
ctificatione diei Sabbati, in OVartO PERCCPIO, LNod. 20. 8. e Deut. 5, 42. l Memento
aiei Sabbati, ut Sanctisices illum,) quod habetur de Dei Panetitieatione, Gren 2. 3. (et San-
Etisicavit eum.) Pademque vox Lvod. 20. de Fhomine habetur ver. 8. et de Deo ver. 12.
benedirit dier Sepiimo, e Sanctisicavit illum.) Ac certe non incellectum velic, Memento
diei Sabbari ut Lusticuas illum. Sic Neh. 123. 2. Levitae jubentur Sanctisicare diem Sab-
bari. Pariterque fer. 27. 22, 24, 27. Fenimius eltem si lingula loca reconsere rellem, ybi
jubemur Sanctifieare Sabbacum; hoc est, uc lanctum Celebrare, non Instituere. FC quidem
S Benedicere  Cctebrare, lic Insticuere; Ouidni id puremus quum Chrittus Benediris, e
Cctedrabit

## Folio 414 — 867984570:1172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Desentio Salbati Christiam
C ap. 0.
Ceredravis (cum Discipulis) diem Resurectionis suxe: idque secunda vice, et Forre Caepius.
Intetur Holim exlecm c ru rocum harum, carumre sensum minuere, (quin jultam
recincam simphatin:) e at osencam quam parum aequus sic Diei Dominico; (cui nie
EOEIES ExPTOOTAI, quali SIE Solem bdErC _e Solis;) dum zelo accensus est (ut illi ACZ. 21. 20
accensi zelo lois) de Sabbato fudaico. Nec tamen eso ipli repono; hoc este Saturnum
colere au duturnt.
6. Quod autem (hic dies Septimus) e ludit septimum quemque diem cujusque deptimanae
consinue recurrentem; gratis icem aur. Nihil cale (hic loci) occurrit. Post dacam le
dem Quarri Praecepii, continue quidem obterrandum fore Satibatum, non nesamus, (auc
eriam poltillud E.xod. 16.) Sed, id ex hoc loco non constat. Sed es mulio serius id factum clt
7. Mulcoque minus constabit inde, quod post Fxitum ex Soppto, aut alio quocunque
eatu, nullus dies alius, (ab alia quavis Fpochâ,) auc conttimeus fuis, aur consticuendus foret
(Praecer hunc in concinua serie a Prima Creatione,) quamdiu mundus duraverit
8. Dum aurem tories urget (quasi magni ponderis) quod non dicatur l A Seventh)
Septimus aliquis, Sed, The Seventh (FTastebieni,) iple seprimus, (sed neque lic temper di-
CituT;) nos etiam celebrandum dicimus ipsum Septimum: Sed quaestio est Unde numeran-
aum. In Rvod. 26. est, Seprimus ipse a primo descensit Mannae. In OVarEO PEXCCDIO, CMI
Septimus ipse post sex laboris dies. FAtque Dico Dominieus (cum Sepcimus post (ex dies la
boris, cum) Seprimus ipse illi in concinua lexie d Resurrectione Cbrista
Frultra elt I pucem ubicunque dicitur (Basbebieni) ipse Sepimus, id procinus incelli
sendum ese de Septimo in continue ordine a prima Creatione. Dicitur 2. Sam. 22. 18.
Sepeimo die mortuus est infans. Num reputandus est hic dies seprimus (in concinua le
rie) a prima Creatione? duc d primo descensu Mannae: auc Septimus post sex dies laboris
PTon: Sed atatis die seprimo, aue morbi. Sic aies Septimus fud. 24. 25, 27 28. est dies
SextImus Festi a Samsone celebrari. Lt aes Septimus Fosti. 6. 4, 25. est Septius dies
circumenndi muros feriehuntis. FL LeV. 23. 8. due deptimo sit convocatio sancta nullum opus
servile facitote: Num hic censendus sic seprimus la ordine a prima Creatione . Non: Sec
Sepeilus dies Lesti Pascharis, Teu Vermorum; quollscunque fuerie Hlebdomadis dies. FV
similiter, ejuldem Capiris Lev. 23. ver. 24, 27, 30, 32,35, 36, 39. ubi non intelligendus
est Sepeimus continue a prima Creatione; Led alus aliquis dies leprimus. Ouamris in his
locis omnibus diserce dicaeur (Basebieni) ipse Seprimus dies. Cumque, ab L. Kod. 24. 76.
uibi dicicur, Permansit etoria febovae in Monte Sinai, e operuit eum nubes sex diebus;
postea inclamavit Mosen die seprimo e medio nubis; purachie scriptor, id ipto Sabbate
factum elle, et torre primo post datam lecem: Id graris dicitur. Frar quidem, dies septimus
Pott le los Guouo Lndes etun onem. Ld quorus tuerie Hebdomadis dies (lire a
diem leprimum aetairs infantis, aue seprimum aiem Festi Samsonis, aut sepeimum
Creatione, lire a Delcenlu Manna, numerandd) non dicitur.
sam rero, quonam Circerio aisnolcamus diemt septimum (P.Xod. 16. 26, 27, 30.) à pri
mo inscensu Mannae, Fuisse seprimum in coninua lerre a prima Creatione; magis quam.
diem circumenndi Terionuntem, se tuille; cum in hilce locis omnibus diserte dicatur (hasse-
Fehovae, cras; (supple est vel esto, nam in Hlebiao neucrum cll;) ec ver. 25. Bodie, Sab.
barum Fehova, (est vel esto;) e timiliter ver. 27. Septimo dic, Sabbato. Inde concludamus.
bieni) ipse seprimus dies. Dicitur quidem F. Od. 16. ver. 23. Quies, Sabbatum sanctum
quod sic fores, non quod sic fuerit jam inde a mundo condito. FC ver. 29. Videte, quod
Jebeva dedit vobis (hassabat) hoc Sabbatum, (quati jam Foret nuperrime darum) ideiret
quata habetur, in toto concextu, quin sabbal abC, jam fuerit ipsis novicer dacum. Lev
vobis dat die sexto cibum bidui; sed non Ante dederat cibum bidui die sexro. Neo quid
23. 8. Die ipso seprimo, lancta Convocatio (Luxple esto:) quod revera sabbatum erat
lquodque hie Seriptor, Repl. p. 14.8. appellat Sabdatum,) nam sic sequieur, nullum opus
serdile faciendum. Ac hoc Saboarum, a Guide ale e septimo, non tamen est dies Septi
mus continue ab Orbe condito, led dies iple sepeimus Liesti azrmorum; quocuscunque si
Teprimanae dies,. (ue modo dutum elt.) Adeoque hasbebioni (dies iple leprimus) nullas
hic sapperias teret ad probandum, vel Sabbacum Zuduicum, (hoc est diem sextimum à de
scensa Manna,) vel Sabbacum seu diem septimum quarri praecepti, elle diem seprimum
ab Orbe condito; cum polluc elle leprimus ab alia Epocha.
De inquier; Dies Seprimus a prima Creatione, elt dies ille quo requievit Deus: Cerril
lime, inguam. Ouippe dubium elle non porest, quin dies septimus à prima Crectione Eue
 dies septimus a prima Creatione. Dies Leprimus Manat Cal una s SCBCS; Die
Leptimus nni erae Anni dies lepeimus; Dies Septimus Mensis ctal Mensis dies seprimus
_e Dies seprimus FLebdomadis (li per hebdomaclas tm CCHICBANE LEMPOTA) erac Flebdoma
dis dies leprimis. Sed, An cum per Bebdomadas censebant tempora, CA id de quo QuarITUL
Quod per Dies e Menses ex nnos, distinzemine leuspera, liguee ex Gen. L. 14. l quipp
uma, u Ddies, Menses ee Annios.
hocmunus crac Solis e Luna;) Sed Fsebaomadum nulla elt hie tacta mencio; (nec ulpi
 ane F. No d. 26. post exicum ex A BypO.) Neque hie Febdomndas dillinennae dot 8
adlllus
e
iter
eum
et
as
non
que
neg
Hleba
simuta
mani
mana
Perie
bene
ple
casu
Rep
secut
dem
cavii

## Folio 415 — 867984570:1173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Cap. 29.
Desensio Sabbati Christian.
Sed, polito (quod eso facile admiserim) quod Deus Celebravit Peu Instenivit (intignt alt
quo Actu vel Benesicio) hunc Llebdomadis, Mensis, Anni, Mundire, diem Septimum: Puta
verbi gracia) Adamum e Pvam in fudicium vocando de esi fructus veciti; indeque
Sententiam ferendo in Serpentem, Mulierem, Firum, iplamque Terram; candemque re
ligua conclu serit Benedicz a beneticaque Promissione, de Semine Mulieris contrituro caput
Serpentis: Quomodo hinc constabii, hoc nobis pro Fxemplo eAe, quod imitemUFD EL
quidem, Si prO P. vemplo, Num Prout elt Llebdomadis, an Mensis, an Anni, aies Septi.
muS.
Non dicitur quod Lomo benedixie, lanetiticarie, aut celebrarie hunc diem; aue, quod
ipsi imperacum lir uc hoc tacerer; aur quod ullum celebraverie sabbacum ante illud Fxod.
16. Polt descensum Manna. Fc quidem si uccunque dicendus lic LIomo (quatenus id
ipsum specte.) Celebrasse (non instimisse) hunc unum diem: uE Noses de Tsraelitae FXOd.
25. celebraverine Transitum Cuum per Mare Rubrum, quocunque die concixerat; aut Noa
ebus Iuum Feressum ex Area Gen. 8. 2F, 22; (quando facta est ei Promissio de non
iterum destruendo Mundum ailuvio; dedirque Deus Tridem in Sienum hujus Faederis lui
cum Ipsis, omnique Animante ex omni carne, Gen. 9. D, 20, T2, 12, 23, 24, 25, 16, 17;
AuE Debora _ Barak Jud. 5. Tuam, 2 sisera liberationem: Non hinc seguitur, quod re-
Petenda sic hebdomadarim haec celebratio ad finem usque Mundi. Prac quidem, in Paschate,
Commemoratio Annualis corum ex A. sypro liberationis, non lebdomadalis; led nec ca,
ad finem usque Mundi.
Dicetur Forre, hanc Dei Requierem nobis ut Exemplum proponi, in Ouarto Praecepto,
non Annualis, sed ebdomadalis Sabbati. Recte quidem. Sed id non hine liquer (ex Gen.
2.) Sed ex Frod. 20. (Dolt illud F. vod. 16.) Adeoque con
ese Sabbatum LLebdomadale; NeDC, ut Deus (Polt Sex dies overum Creacionis) à Cre-
ando requievit die Seprimo; lic Nos de fuiuro, (polt Sex dies Laboris ordinarii,) deberemus
dix Sextimo celebrare Sabbarum ab his laboribus guiescendo, VIrEUITC OUaEEI PEXCCPEI. CEFanE
que, Duto, hi Septem dies, tunc numerandi d primo Descensus Mannae.) Adeoque non
negaverim quin ex Cen. 2. e Fxod. 20. junctim, recte interatur, exinde celebrandum esse
Hlebdemadtale Sabbatum, led non ex solo Gen. 2. Adcoque, qualiscunque hic elle postic In-
sinuatio; nullum tamen hic extat Fxpressum Mandatum, Jacris literis consienatum, quale
a nobis ille postulat pro Die Dominico. Non hic sxpresse dicirur, quod omne cenus bu
manum, exinde in perpetuum, observare debeat, quenque diem Septimum, cujusque Septi-
manae, continue numerandum a prima Creatione; quod ille contendic. Oux cum ego di
Terce dixeram, Dist. P. 4. hoc ille rancum Replicat (Repl. D. 6.) quod Seprimus dies a Deo
benedictus e sancrisicatus Gen. 2. 2,3. includit, diem seprimum cujusque deinceps Septimanae
post fucura, in concinua successione seu circulatione dierum es hebdomadum. Nempe, si
huie sic diecanri sic allenciendum.
C A P. XX IX.
De inchoando Sabbato ab Occasu Solis. Contemplatio operum Dei, die sexto.
Shrabath sienisicat Cellavie, non Sabbatizaric.
CFD POrrO; Cur inchoandus est hic dies septimus, semper e ubique ab ipso praecise Solis
DOccasu (de quo cam peremprorie stacuit.) Nihil hic Perbi est quod cgo rideo.
Nulla mentio resperae e Mane, nulla Tenebrarum e Lucis, die Seprimo. Non dubiro
quin fuerine dic Septimo (ut reliquis diebus) Lux es Tenebra, Manc et Velpera; Led non
diserte dicitur, nedum simphacice.
AC inquie Tuchoandus erat dies hic, ut primus caeterique omnes; hoc est, inquil, ab Oc-
casu Solis. Obinam vero scriptum lesitur. Incepisse diem primum ab Occasu Sols. Ince-
pic dies primus, eodem momento, quancum ad universum orbem; ergo (iplo arguente)
dies Seprimus: Acnon exat, eodem momento, Occatus Solis ubique terrarum. Verum ait,
RepI. D. 67. Nescire se locum in Perbo ullum, ubi dicatur incheandum esse Sabbatum omne
secuturum, eo temporis momento quo inceperit Sabbarum primum in Paradiso. Recte qui
dem; nec ego Seio. Sed neque scio ullum in Verbo locum, ubi dictum est, inchoandum esse
in posterum omne Sabbatum ab Occasu Solis. Aic etiam, Qua parte diei quarri creatus erat
Sol, non certo revelatum est, in quancum ipse noverit. Nec nori ego. Addo, nec in quo Me-
ridiane; num in ipso Paradili, an alio aliquo. Sed neque seimus, Quo tempore diei prime
dixerat Veus, sto Lux; ve inde sciamus, quamdin fuerane Tenebrae ancequam coeperie
Manc. Sed neque Ccimus, Qua parte diei Seprimi Deus illi Benedixit, eumque Sanctifi
Si dicat, Sapchitieale Deum, exemplo suo, torum diem: cum resolvitur haec sanctificatio
in Fremplum Dei, non Mandatum. Si vero puret, Mandato aliquo potiriro sanctiticaum
cavit.

## Folio 416 — 867984570:1174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Desensio Suodu Cyam.
(e Injunctum) Fuisse Sabbacum; Oua parte dier Seprimi Factum est hoc Mandatum  Si
Macrimonum, benedictionem dedit nuprialem etesMulciplicamini; qua omnia Facta
lune poltquam creando cellaverar, led ance Hnet sene  atius quota hora sexci diei:
creando primum cellarie, nescimus: uc non teneamul, aprimo momento non creandi, Sab
bacum sorrum ordiri; sed pocius d tempore alicusls lacli Potiriri. Ouod non probabile
videtur contisisse in ipso Solis Occalii, (nocte tomlloque noruente,) sed vocius aperta
LuCC, Cum erat Agendi tempus. Sed de his, ja lctum est Fusus
Et quantum ad Hlominis Celebrationem hujus diei (si Palrem celebravie) contemplando in
finitam Dei Fxcellentiam, ejusque Opera mulngba lcbl. V. 7. id Factum elt die SCxto
Nam (aure tactam Lvam) adduxerat ad Adamum Deus, omnes bestias aeri, e omnia vo
latilia Cleti, ut eis (Pro cujusque natura) imponeret Nomima; quodque nomen indidit
adam Cinque animanti, id nomen ejus, Gien. 2. 19, L0. Cupitisicur haec ejus eorum Con
templatio dic Sexio; Foretque (quancum scimus) cujurque arei opus, s in Tunocentia per-
sererallet. Nam sex dierum labor, e sudor vultus, nonnisi polt L apum inceperune, Cien
. 27, 16, 29. Adeoque, quancum ad ea quae ex hoc loco producirhie seripior, incerti ad
huc lumus, cum an Sabbatum sit observandum, cum quando incipit.
Sed ait RepI. P. 6. Ab hac Dei Sabbatizatione, dus septimus ductus est Sabbatum, Fxod
20. Dixerim ego porius, b hac Dei Requic.) Sed, II iaLCNCHF P. vodi 20, non ita dici
EUF GeneseoS 2. neque per annos pluS 2500 Post id teIPOTIS. SVaM nOn ante occurrit vOm
Sabbatum, quam sExod. 16. 23. aEque TUM ver. 25. _ vet. L. in quibus locis omnibus
Clt shabbat (Cabbacum) absque arriculo, non hashabbat (tabbacum illud) quasi de re anre
noca; sed ur de re cum data: led tandem ver. 29. (Posguam Dens lic dederat) voentur
Fhastabbat: Duia Jehova dedit vobis (hachabbat) hoc sabbatum, Edcireo dat vobis dic sexto
cibum bidui. Sed non legimus quod ance dcdetal els ee leum bidui, nec quod ante
dicerer Sabbatum, nec quod anre dederat eis Sabbatum.
Sed vocatur, inquic, ipsum Sabbatum P. Nod. 20. 9. acgde aeinceps per torum Verus Novum
que lestamentum, ab LLebraea Radice Strabat, Sabbatizavit. Vocdeur quidem sabbat (non
Basabbat) L.Xod. 20. 9. Pariterque loco parallelo Deut. 5. L4. Deptimo die est Shabbat
Cnoi hashabbat.) Mulio minus lic vocacur per totum vetus novanque Testamentum. Sed.
rirelit Sndur sive asabbat, non dicitur a Sabaris aduradit: sed, d Shabath, RC.
quievit, vel Cessadrt.  Guaem  IBIO fa. 20. IL. Hosoc elatus, lic incitameneum ac
oblerrandum Sabbarum, sex aiebus perfecit Jehova C’aelum  Terram-eos Duievit die Sepri-
mo: non dicitur vajistboth (a verho shabath) sed vazanach (a verbo nuach;) quod latis
innuit ipam vapsoo, in loco altero, non lumenaum in sentu coacto, pro Babbarizatione
(quod rulc ille;) eu ctra  enee cou sensu quo janach; quievit, cessavit
requievit.
dicat, Ouierisse Deum 1oro aie; adeoque ab iplo initio, hoc est, ab Occasu Solis: AL verO
num caepets aC Mes ab Occatu Solis, elt  _ qu Gua LIIHIE. Ouod requievit t0to die
Seprimo, tacile concellerim; sed de toco dic Octavo, Non, Decimo, e sic deinceps; hoc est
a Creando cestavit, cum rocum Creationis opus abtetrerat die Sexto.
aliqua, Ducandus esthac de re aliquid sacuiAte.
Jam vero, quod hie fuerit primus aies quo non erendu, concedo; led non primum mo.
mentum quo se quierie, Peu a creando abltinmE. OuPD Hoc eat dic Sexto. Nam Crea-
iio Pva crat (quod scimus) ultimum Creandi opus; quod contisie aliquanto ante Finem
diei Sexri. Nam, poltquam ea facta elt, hanc Lammo anauxic Deus, dedic in Oxorem, instierit
Dicat Forre, Hlunc ese primum diem quo a creando abstinvir; acque, in hujus diei parte
Ht quidem, si Cricicum asere vellet, norallet (secunaum analoxiam lingua FICbrXX)
quod sblent Nomina a Verbis derirari (porius Guam retoa a Nominibus.) Adcoque non
quaerendlum esse senlum Verbi Shahath (quievit) a Nomite sudvaiis (Tabbatum) ue ligni
ficer Sabbarizare; Ted a senlu Verbi Shabath (guierit) lumenaus e sentus Nominis Shab.
bath (sabbatum:) Et quidem ipse hic agnolcir, Verbum shabath kadicem esse. Non ne-
sem sacerim quin aliquando (led raro) Verbum mutuetur secunaarram aliquam signiti-
cacionem (in remoriori aliqua Conjusatione) a sentu Nominis Guod Fuerat ab ejus prima-
ria loniticatione deriratum. Sed nullo modo putandum ut shabath, in primaria sua Con
jugactone Cas senlum Cuum muruetur à Nomine Shabdurs, Guod non in ulum renerie (quoc
cimus) nili polt annos bis mille ex quingentos.
Fc quidem in sensu gniescendi, cestandi, (similire,) Oceurrie perpetuo Verbum Sbabat.
Sic Gen. 8. 22. Quamaru erit terra, sementis e messis, frieusque  aescus, astasque
brems, non Cessabunt. Num intelligendum veli non Sabbatizabant: Si L70v. 18. 18. C d
ientionem Cessare faciet Sors: Num Sabbatizare Faciet: fos. 3. L2. Cesavit Manna PO
Stridie, cum comederent de annona illius terrae: Num Sabda Maa Poltridie. Pror
22. 20. Fjice derisoreme cessabit licieium: Dum Sabbatu al NeheM. 4. LL
Diverunt bostes, Ne animadvertant, neque videant, aonet per vadentes medium eorum in
tersiciamus eos, e Cessare faciamus opus: Num sadatixare vellent. Neh. 6. 3. Quam
Tsraelis.
obrem Ciessaret hoc opus. FlOI. 2. 4. Aabuc paulisper  faciam ut cesser regnum in dom
tem
Daret
nec
quen
Mar
nobi
que
comp
esi
tum
II
eba
pies
mir
iDCC
uI
min
men
terr

## Folio 417 — 867984570:1175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
C aP. 30.
Detensio Sabbari Christiani.
Ttractis. LamCn. 5. 14, F5. Senes e porta Cessant e juvenes à modulatione sur: C’essat e’au
dium animi nostri, convertitur in luctum chorus nosier. 2 ChTOn. 16. 5. Fuitque cum audie
ritBaasan ut desisteret ab aedisicanda Rama  Cessaret ab opere. F. XOd. 12. I5. Primo
die, Cestare facietis fermentum e domibus vestris: (non Sabbatizare.) P.Z Ck. 34. 25. Faciam
ut Cessent (non Sabbatizent) bestiae malae éterra. Ouibus locis omnibus (ne plura nONK
nem) vox Shabath manifesto signiticat quiescere leu Docius cessare, non sabbatizare.
Adeoque Dei Cessatio ab operé creandi, nihil probat de tempore incheationis Sabbati; Z
qua hora debeatincipere. Itam Dei Cessatio (ab opere creandi) incepit ante tinem diet
texti, e persereraric ultra diem sepcimum, Octarum, Nonum, dec. FF (quantum Ccimus)
ad hunc ulque diem. F.e quancum ad roces reliquas benedivit e sanctisicavit, non magis
scimus, qua parre diei id Factum sic, quam qua parce diei fecit Solem, aur dixit, Fsto Lux.
Nec ridetur probabile quod fueric in Occatu Solis, cum ingrueret NOx et Somnus. Adc-
que si ralet ejus Regula RepI. P. 6I. Tucheandam esse nostram Sanctisicationem dabdat
quando Dominus incexit suam; Id adhue in incerto elt.
C A P. XZ L.
Inceriitudo de die Seprimo continue observato. Fjus sen Fvidentiae considerantur.
20. T Nerim ego non Cum aversus ab Frebdomadali Sabbato; sed lubens optaverim id [0-
lide probacum iri; hoc ipso in loco id insinuatum este; quodque tuerit jam inde
obserratum. Ouippe eso non dubito quin aliquid aliquanto minus quam Lxpressum man-
darum in sacris literis memoratum, nobis Lutticiat ad indicandam nobis dirinam rolunca
rem: quamris ipsi nil minus susticiet pro die Dominico.
Id quod maxime obcst, dubiumque relinquit, hoc est: Nempe, quod nullum hic com
paret Mandatum; nullaque mentio facta, quod LIomo vel Panetiticarerit vel celebraverit;
nec ulla de consequence pravi reltisia; ipliusre Sabbati nomen, per annos plus 2500 sc.
quences: Atque cum quidem COPUTatuT, non uc ab Orbe Condito, led a primo descentu
Mannae. Ouod tacit ut dubirem, quod vel non fuerit ab inisio obserratum, vel non sE
nobis necesle ut id sciamus, rel (si aliquandiu tuerie obserracum) sentim desaeverit fuerie
que oblirioni traditum, donec (post exicum ex A: GyPtO) resticucum fuerit, ab P. pocha nova
compurandum, nempe d primo delcentu Mannae; ectandem (Sabbatum Chriltianum) a
Resurrectione Christi.
Sed videamus ejus (quas voCat) Fvidentias, quibus probatum ic, id continue oblerra-
cum fuille, et quidem eodem praecile die Septimo a prima creatione continue computato,
ab(que ulla rel interruptione vel oblirione.
Fvidentia prima (Repl. P. 8.) haec eA, Dic septimo, finiverat Deus opus suum quod fe-
cerat, e sabbatizavit die septimo ab omni opere suo quod fecerat, Gen. 2. 2. Ouod ego 10.
cum facile concelterim, excepra voce Sabbatizavit (ob caulas modo dictas.) Nam vox ibi
adhibica, non signitieat Sabbatizavit, Le d requievit seu pocius cessavit: Sicubi alibis memo-
rata Requies, aut Cetlatio, apparear ex loci circumstantiis intelligenda de Reguie Sabbatica:
id ex circumltanciis loci colligendum elt, non ex vi vocis; quae simpliciter Requiem signi
tieat Peu porius Cessationem. Or ex locis modo productis manifesto liquer. Ec quidem qux
rebam c8o (cum aliqua diligentia) licubi invenire poltem hanc Quetis vocem pro A
guiescentia policam; led non inveni; (Forlan inveniat alius.) Video quidem de diebus
pracedencibus Aequiescentiam Ceu Complacentiam inFINuarI; Gen. I. 4, 10, 12, 18, 21, 25,
3T. Vidit Deus omne quo d fecerat, e ecce erat bonum valde. Sed, de die leprimo, Quievit
aut Cessavit, Qb opere suo. Sed quacunque Fuerit hxc Requies, crat Dei requies, non LIO-
minis.
Fvidentia inquit secunda, est id ipsum repetitum, ver. 3. Deus benedixit diei septimo e
sanctisicavit illum, quia in eo quievit ab omni opere suo quod creavit e fecit. Aique hic,
iplo citante, est guievit Ab opere, (non in eo:) hoc CH, Cessavit ab opere. L. sque D et
quies, non Flominis. Non dicitur Flomo quierit ab omni opere suo quod fecerat. Sed de TLo-
minis Sabbaticatione jam agitur. Fstque haec Cessatio ver. 3. non alia, sed eadem ipla quae
memoratur ver. 2. Sin hic fuittet dictum (ur in catu Diei Dominici) Post octo dies Deus
iterum Dvevit, e Adamus cum eo; Foret hoc multo Fortius quam quod ab iplo protertur
quicquam.
Terria inquic Lividentia, est in casu Caini  Aelis. Gen. 4. 3. In processu remporis artutit
Cainus oblationem Domino,  ver. 4. Abet artulit oblarionem suam. Hstque tiaec quidem
de Sacrisieiis evidencia; sed quid hoc ad seprimi diei Sabbatum  Ac inquit (Inquis. D. 2.3
RepL. ∞. 8.) id quod hic redditur in processu temporis, ell in Hebrao Mitkats jammin
dixiclet jamim, nam jammim est maria) in abseissione dierum, seu in sine dierum; hoc est
(uc ipsi videtur) in sine septimanae; quoniam (inqui1) post diem septimum, incipiunt incerim
computare

## Folio 418 — 867984570:1176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
Desetgu Suddud Christia.
ipsum elt dC quo quaerituE.) Sea quidni paricer in fine Mensis nam de cunc incipiunenu
merare, 2, 2, 3, _c. pro diebus Mentis incuMS. AuF etiam in fine Anni: nam de cune de
noro numerare incipiunt, x, 2, 3, _c. pro diebus incuncis anni (ejusre mentis primi.) His
quidem, quod per Menses e Annos tempora distinxerine, certum est. Sed, An per Septi
manas item, elt id de quo quaeritur. Cujus quidem nulla mentio facta est, ante Lxod. 16
(a primo descensu Mannae) polt exicum ex AigyPIO.
Ainsiecrthus nolter (cujus aliquam ehe puco Ruchoritatem apud hunc Scriptorem) ad fi
nem dierum esse polle putat ad finem anni, (eo quod dies absolure poliri, pro Anno dici lo
lene, ut apud cum videas;) Vel porius (ut noltri reddunt Incerpreies) in procestu temporis
Oui de mihi videtur sensus simplicior. Nempe, in fine dierum, Teu post dies; hoc eit pos
aliquot aies, (ut. Marc. 2. T. Si nucecor post dies, exponitur post aliquot dies;) Vel, pos
multes aies (seu longo post tempore:) erae enim revera post multos Annos; non multo ant
Naciricatem Sethi (Ut patet Gen. 4. 25.) quando Adamus erat annorum 130, ut lique
Gen. 5. 3. Sic Fad. 24. 8. (mijamim) post dies, (OC e postea, Teu post aliquot dies) rever-
sus est damson, ut eam duceret
Si tuillet hoec narratioret mox consequencis, (uc post aies incelliei poltet post oeto dies
aut ad tinem hebeomadis proxima; prour dicirur de Chrilto secundum diem Dominicum
celebrance post octo dies, Loretaliquis praecextus imaxinandi hoc concixiste sequente Sab
cum est hoc Aroumentum. OuIPPCHCMO HOI ViacE multas tuille dierum terminationes
anni, (ne plures nominem,) qui non minus sune fines dierum, quam est finis seprimanae.
Lvidentia quarta (inquit, Repl. D. 5.) est ex Gen. 5. 22. Ambulavit Lnoch cum Deo an
nis decentis. P.Co. Sed quid hoc ad hebdomactate Sabbatum. Num dicitur, celebrasse Sab
batum annis IrCCenES. Non quidem; led Lnoch (ingue) etat propheta (Judae ver. 14, 25.
qui prophetannt adventum Domini ad exequendum fadicta e convincendos omnes impios.
Duid hoc ad Sabbatum: Ac inquit, Duomodo poluerit ipse alios convincere, si non ipsé ob
servaverit Sabbatum: Cum silte paru. Gu non dicitur quod Anoch eos convinceret:
Ted propherarit tore, ut Dominus eos convineeret. Sed de quo d non dicitur speciatim de
violato Sabbato, sed de factis omnibus quae impie patraverint, deque duris omnibus qua
locuti sunt adversus ipsum Dominum. Annon pocuerint elle impia facta, e perverse dicta
contra Dominum, Linon fuerit Sabbatum continue celebratum (iploque praecile dic) per
omnia illa temporas
Alia Fuerac fvidentia, Inquis. D. 23. Quam citat 1et. P. 10. Cx Gen. 13. 273, 4,5,6, 2,6.
O, . abi tic Termo de Ibramo et Poto, magnaque coruus cop pecorum: diciturque ver. 6
Itaque illos non ferebat terra illa (lastrebec) ut habathsia: nam erant facultates eo
3
computare, 2, 2, 3, _c. (nempe s tunc Solehant per hebdomadas computare tempora, quod
baco; led Cain le d non crant tunC natI; d contcisithaec res polt annos quasi F3O; W
nonvollit hoc (niti collo admorum obtorio) produet ad poDau actale Sabbacu
concinue obferratum: praelertim ab eo, cui nihul minus Patistacier (de die Dominico) quam
Fapresum mandatum in Saeris literis memoratum
AEinquit, Sinemo potest nobis indicare, alium ullum linch Duru, eo tempore; haec
bona est, comentia oblationes has factas fuisse Sabbato diei septimi. Sed renUL CIBCME fuI-
(intra illos cencum eriginta annos) praeter hebdomadis tinem; pura finem mensis, finem
rum muliae, adeont non possent (lathebech) Flabitare sintl. LbC est (ut ipsi ridebatur
non porlene limul Sabbatizare, (quati Forer lasebeth Intinsetrum Verbi Shabath, quiescere
delere cridentiam, Repl. P. 10.
Proxima qua sequitur sividentia (quae nune quinta elb) est ex Gen. 25. 4, 5. ubi dicitur
Auscultavit Abraham voci meae; observavit praecepta mea, statula mea, e leces meas; unde
concludit cum oblerralle Sabbatum, uc qua crat Lesum una. Sed HoC spuI est quoc
quaerieur; nempe an obserrario sabbari cune tuerit lex, et Abrabun omta. Lratquidem
tacta L. Cx, Fxod. 16. verum hoc Fuit mulco post Abrabami lena
AEInquIE, FNOd. 16. 27, 28. dicitur, avousque renuitis observare mandaia Meu e leces
meas? Atqui inquit, legis violatio quae tunc objicitur Lsraelitis, est, quod corum aliqui, aic
Septimo, exierant ad collicendum Manna; Nempe, Quod jam nuverrime prohibuerat Del
ver. 23, 25, 26. An vero prohibuerat Deus Abrahamo, ne colliceret Manna die Septim.
DIxeraL (RepL. P. 9.) quod Fustus Abet, erar Deo obediens in omnius,  GO L Mob B
ambulavit cum Deo. Num propterea concludenden C qu L CCumess; qu
Deus, Postea, iratus fuerit Mosi (F. XOd. 4. 20.) quid non circuntantet insantent. Non ce
Sed ralis est hujus Argumentatio; nempe, Tratus est Deus onous Lanna die Septime
(quod ipse jan modo prohibuerat,) ergo ibrahamus observabat, Sabbatum.
Sed id quod arguit, Repl. D. IT. Si lex ab Tsractitis victata P Nod. 26. fuerit  ob
servando Sabbato diei seprimi, (illud seilicet quod tune erat Sabbatum Fudaieum,) a l
probabile est, hanc unam fuisse decum illarum quas observasse dicitur Aorabanos L
Non (inquam) sequitur. Nam lex haec (de Maschu) Lacla C mulco post Prahami tempora
aut Sabbatizare;) Sed cum perspexerie esse intinicirum Verbi Fastab, babitare; hane
Pomilter pariter areuere, Si lex ob qunu reprehenditur Moses, fuit ea de Cireum
b+cb1bb
1
liqu
sem
nol
e
V
Un
b
Ju
MM

## Folio 419 — 867984570:1177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C. aP. 30
Desensio Sabbati Christrum.
cisione; tum probabile est hanc unam fuisse illarum quas observavit fustus Met
AE inquit, D. IT. Non causatur hic Theolosus, aut probandum suscipit, Abrahamum vio-
hase Sabbatum. Recte, quidem; sed nec ultam probationem attere hie Furista, quod vel
Abrahamus, vel quisquam hominum alius, (ante rempus F vod. 16. indicacum,) Sabbacum
observaverit, aut quod teneretur obserrare. Probasse prius debuerat, quod ipli incumberet
id oblerrare; quodque hoc ei Fuerit notum; quodque praecisus ipse aies (in concinua le
rie ab orbe primum condito seprimus) tunc innotuerit; nec fuerit, ance ejus cempora, obsivioni
Sic datus, ut non poruerit ille ulla arte resciscere quis tuerit.
Verum, inquie, cum hoc fuerit insirum seu implantatum Adamo, qui creatus fuit ad ima-
einem Deiu fieri posset, (led probandum erac factum fuisse, non tancum fieri posse,) fieri pos-
set inquitu ut hoc edoceatur continue ab Adamo, in pus familiis, de Patre in Filium, ad
abrahamum usque. Ac inquam, Cum L ex de Sabbato (liqua cum Fuerit) sic L ex Positiva-
(non Naturalis;) non praelumendum est eam tuise Adami Naturae insitam. Veinde, pro-
bandum item erat, hanc Adamo datam, adhue Innocenti; anrequam (laptu (uo) hanc ima-
einem obliteraverat. Notandum certio, hanc de Patre in Filium Traditionem, id esle cur
ille perpetuo Reclamat, quodque repudiat ut rem nullius Authoritatis, ee cui nullarenns
fidendum elt. Norallet quarco; Legem de Matrimonio, tam antiquam tuilte, si non et an-
eiquiorem, quam praesumi porest haec de Sabbato, (Gen. T. 27. Gen. 5. T, 2.) cujus Teno-
rem hunc fuiste, docet iple Inquis. p. 62. quod FIi Duo sint una caro; non, hi tres, quatu-
or, aut quinque: Num inde concludamns, Ibrabamum (qui omnia praecepta es leges Det
observavit non incresum esse ad Lacarem: Idemque de Facobo, aliisque. Ouin et ipse
nobis indicat, Pravaluisse Polyeamiam, à Lamecho ad Malachiam usque; etiam in mulios
qui erant in Feclesia minentes. (Per annos, ipso numerance, 2480.) Inquis. P. 62. Ne
liori iBICUE AEGUMENIO (quam quod CranE boni viri) OpUS eraE, quo probet conrinuam ob.
ferrationem Sabbati.
Fetum Fabernaculorum pars erat Divini cultus Instituri; erarque David Vir Dius
secundum cor ipsius Dei, praeterquam in nesotio Vria: Num inde sequetur, Davidem ob
servasse Festum Tabernaculorum Neuriquam. Nam dilerte dicitur Vehem. 8. 17. jam inde
a diebus festua filii Nunis, ad ipsum usque diem, id factum non fuisse. Ouod nocat ip(C
Inquis. P. 63. per annos quali Mille, iplo ibidem computance.
Notatque (ibidem) Mandara violari posse; magnaque e clara Officia omitti, in. Psclesia
lonso tempore e generaliter; magnaque peccata perpetrari.
Acque, de Sabbaro Speciarim, Seprimi diei Sabbatum per multos annos tum ante Capri
vitatem Babilonisam, tum durante Caprivitate, in diem Mercatus transiisse. Vc non mi-
rum lic, siquando iplius dici incesserit tatalis oblivio.
Meliori isitur Argumento opus elt, quo probetur Ibrahamum observasse Sabbatum, quam
quod tueric Vir pius. Pieri enim omnino potelt, ut vel non fuerit incumbens officium:
vel, ica jam olim fueric replectum, ut nesciretur, nec seiri posset, quis lit ipse dies ordine
Seprimus in concinua serie ab Orbe primum condito. Fir quidem de eo ipso die (non de
Sabbato aliquo hebdomadatim obserrando) contendie hic Scriptor.
Seara Fvidentia, est (inquit Repl. D. TT.) ab F XOd. 5. 5. cui per tres paginas infistit.
Cujus summa, haec elt. Ouando Moses _ Paron petebant a Pharaone, uE permitteret TCrae-
liris ire itinere tridui in desertum ut sacrisicarent Domino: Respondet P haraoh, Quare abstra-
biris populum hunc ab oxeribus suis: Fn multus est hie populus; Cur (histibattem) C’essare
facitis eos ab operibus suis. HIoc est, inquit hie Scriptor, Sabbatixare facitis: nempe quia
Fistbattem (cessare facitis) deriratur à Verbo Shabath, (guiescere aut cessare:) unde
eandem dictum est Sabbatum, ergo omnis cessatio putanda sit Sabbaticatio. Solebant ieitur
(inquit) Dciescere, hoc est Sabbarixare, idque sineulis Seprimanis, ec quidem Fodem prae
eise die qui erat continue septimus à prima Creatione. Sic urique (Gratis) suspicatur. Quod
quam coactum (c, nemo non videar; acque, ex modo dictis, oltentum est.
Si Moses e Aaron a Pharaone periissent, ur sineulis Septiduis liceret Tsractitis vacare ab
operibus uno aie; toret hoc probabile argumentum, oblerrandum tore Sabbatum, saltem
de futuro; sed, obserracum Fuisse de praeterito (quod est de quo quaeritur) ne quidem hoc
intinuaret; multominus, Ouoto Sepcidui dic, hoc tuerie; pura, an eo ipto (ee non alio
quo Foret septimus in continua ordine ab Orbe primum condito, quod, credo, (cum cemporis non
innocuisse.) Obi aurem id tancum petitur, ue liceret, itinere tridui in desertum facto, sacri-
ficare Domino; Eequid hoc est ad Flebdomadale Sabbatum)
Dum vero urget (RepI. P. 12.) quod sic jistobattem in Conjusatione Fliphit (quali in
hoc lateret mphatis aliqua;) in eadem ipla Conjugatione habetur id iplum Verbum
Prov. 18, 28. Contentiones Cessare facit Sors, (sed non Sabbatizare.) Tremque Neh. 4. 2Y.
F20s. F. 4. 2 CBrOn. 16.5. FNod. 22. 25. F 2Ck. 34. 35. Locis ante citatis; (ne plura nomi-
nem; ) ubi nihil de Sabbaco quis Tuspicetur.
Dumone ai Non est dictu difficile; et Non est difficile imaginatu; (sed est probatit
disticile,) quod, per Festum Jehova Celebrandum, intellexerint Sabbatum; haec est mera
conjectura, nullo fundamine mina.

## Folio 420 — 867984570:1178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiam.
30
intantes et Decora, quo illud ulbus diebus conticerent; crac enim plus icinere rridui, ante-
quam venerMI ad Rubrum MalC, LVuM. 33. 5, 6, 7.) Quo (InQUIE) Monte, Lex de Sab
baro erat confirmanda. Sed hoc nihil ad aroumentum condueir, nis POrrO SupPOnatAE, quoc
id Pharaoh tum sciverit, cum hoc responsi dederir, (quod nondum seiebant ipli;) secus enim.
ab ejus Responso, nihil de Sabbaco arguendum erie. Fr quidem, E id Sciverinc, (cum hic
cum illi, ) hoc spectat tempus fururum, (quid post facturi forent quam Foret in Sinai L Cx
Promulsata, de quo non dubitatur;) non probat (quod probandum erac) continue observa-
cum fuisse sabbatum ( quidem eo ip(o dic) jam inde à Dei cessatione ab opere Cre-
andi.
Ouod addic RepI. p. 23. Observatum fuisse Sabbarum Rxod. 26. (a primo descentit
MannX) ante datam lecem in Monte Sinai; nihil hue Facit. Ouippe non dubitatur, an
Sabbacum inde numerandum cum Fuerit injunctum; led, an Fuerie ante obserracum, idque
continue, ec quidem eo ipso die. Ouod nili constet, run toca moles Arsumencationis ejus
de Sabbaro nostro obtervando die Saturm, non die Dominico
Evidentiarum itaque summam sic recolisamus. Id de quo quaeritur, hoc est; Num certo
constet, quod Post Dei cessationem ab opere Creatioms GCn. 2. 2,3. e ante Sabbati consti.
fetionem Fxod. 26. post descensum Mannae, coto illo tempore intervenience, annorum plus
2500, quo nulla unquam Sabbati tacta elt mentio,) perpetua fuerir continuaque Lscheloma
dalis obserrario Sabbari, die quoque Sepcimo; ab(que ulla unquam incerruptione, auc ob-
lirione illius diei;, Ouocque illa constiturio Sabbari L.rod. 16. d descensu Manna compurandi
finc pristinae seriei continuatio, non nora delignatio Epochae, post obserranda. Ouippe l
in horum quoxiam detieit, caula cadIE. Ad horum omnium probationem hoc tantum in
ducie. Ouod toneo post tempore, seu (ut ille malic) in fine dierum, (hoc est, post aliquot
aies, tel post multos aies, nempe annorum quali 230,) C’ain e abel obtulerunt sacrisicia:
sed quoco die id factum lic, non dicitur; quod ille (graris) praelumit dictum este de fine
Cari alicujus temporis; non quidem Anni aut Mensis, sed de tine Febdomadis; non qui-
dem proxima (quippe cunc non naci crant Cain e Abet) sed alicujus lalrem Flebdomadis
Dolt annOS quaLI F3O RCCUTreNES. Lielu quo Lh (Dost annos adhuc 500 circiter) fuit
led neso, id nobis certo constare; aut; quod eo praerexru neslisi debent Dies Dominicus.
Ac inquit, per iter tridui in deserrum, incellizendum ille Putat (Fortacte quidem) Mon-
tem TToreb: Quem (inquic) observant Cieceraphi inde distare (si nibil sit impedimenti)
quasi Tridui itinere: (led cum necesse erit uc lonsis icineribus procederent ip(i, uXOres,
vir pids; ambulavit cum Deo; praedixit Domini adventum ad judicium; adeoque, cum
FIexIE VIE bOnUS, prae sumendus etE oblerralle Sabbacum, (nempe, si tunc debito fuerit ob
Terrandum, ec nondum deluereric.) Irem quod, polt annorum adhue Cencurias qua( X2
omnilabe fuerie immunis, quod patet ab ejus Polpeamia cum Flasare, quam Speciatim alihe
auE T3, Abrahamus vir Diuserar, omniague praecepta Dei observavit; (non ita tamen ut ab
inSInVaFHIC SCTIPEOT;) adeoque prasnans t obserrasse Sabbatum, (nempe, si debito
Fuir obterrandum, ec nondum deluerie:) sed haec probanda erant, non praesumenda. AI
quid Cestare facitis populum ab opere suo. Oux quidem an juita probacio lic istius omnis
quod erac probandum; Lectoris elto judicium.
Fc quidem hic ipse Scripror hand mulcum constase suls l. Vilentiis; quippe hoc tantum
MIC inlinuatum praetendic Inquis. D. 23. Quod est saltem Probabile, hoc sepiimi diei Sabba
rum fuisse a fidetious observatum, à C’reatiora uu esasdem repetitionem in monte Sinai-
Non attirmat ipse, Certum esse. Sed certituame Oud Ctat Hac in re, (nequando incesterie
diei oblirio,) quo probetur, Frebdomadis noltra elem Seprimum, elle, ipsistimum Septi
num in continuo ordine d prima Creatione. Casue ad hoc suppetias indueit ab eo (quem
Gratis Cupponit) continuo cultu Solis in ce Solis, l Les ML.
Incerim exo non diterte negarerim, Sabbatum aliquod a Patriarchis olim obserratum;
que tandem, post annos alios quali 430, cum Moses & Aaron a Pharaone petebant, ue Tlrae-
lieis permicteret iter tridui facere in desertum ut sacrificarent Domino; rexonit Pharaon, C-
Pharac
RepEe
R AI
mariu
mone
lerc
Col
1c
dica
rocic
oble
ales
oeC
eice
dab
inte
cep.
dab
AOeI
intin
n
al
e
tu
ra
st
(TV
tuer
crede
ipse
lie

## Folio 421 — 867984570:1179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
ap
Desensie Sabbati Christiam.
CA P. XXXl.
Celebritas numeri Septenarii. Lucertitudo porro arguitur. Nova P. pocha P. X0d. 16.
Enicium Anni mutatur, EXOd. 12.
NTinareram cso (Disc. P. 34.) aliud quid, quod huc taciat (quippe ego non tam ad.
versus sum Antiquirari Eebdomactalis Sabbari, uc a principio intticuri, quin lubens vide.
rem id solide probatum;) Nempe, a celebritare numeri Septenarii jam olim; Puta, de Seprem
Pharaonis Vaccis Pinsuibus, toridemque Macris; Trem, de Septem Spicis plenis, condem.
que tenibus: Gen. 4T. quibus desienabacur Fleptas (una aeque altera;) Scd Annorum
Rrepeas, non Dicrum. Item, de Seprenis (cujuleunque generis) Animalibus puris, d Deo
in Aream NVoachi mistis, Gen. 7. 2, 3. Gen. 8. 20. quibus ierum insienitur numerus Septe
nariuS.
Sed, quod poristimum huc spectat, (et quod non debuic ille omitisse,) est illud (quod
monui) de cribus Septiduis, sxeciarim nocaris (intra unius anni spatium;) Nempe Gien.
7. 4, 20, 23. Ad dies adhus sepiem, eso pluviam demisurus sum super terram, quadrasinta
dies e quadracinta noctes: Onam monicionem s supponamus (quod non est improba-
Bile) ipso Sabbato, (dum incenderet Noachus culcui dirino,) Sabbato lequente, (ingru-
ente pluria ver. 20.) insreltus est ipse, cum tamilia Cua, in arcam, eo ipso die, ver. 13. in-
cercedencbus sex diebus proteltis, quibus poltet ea qua necellaria torene in Arcam inferre.
Ouod est unum Septiduum memoratu dignum. Habeneur alia duo Gen. 8. Nempe emilit
Columbam Noachus prima rice, ver. 8. et post alios dies septem, emilit Columbam secunda
vice, ver. 10. e post alios septem dies, emilic Columbam cerria vice, ver. 12. ubi maniterte in-
dicantur duo Sepridua concinua; de nihil impedie quin putemus, has cres Rmistiones Columbae,
rocidem Sabbatis concigiste. Salcem haec mihi ridetur porior intinvario (de Septiduis cune
obserratis) quam omnes quas ille protere Fridencias. Sed haec ille concemprim rejicit
Repl. P. 35.) Prae luis Lvidentiis. Et quidem lonse abest a justa probatione, quod 10t0
illo tempore, annorum plus 2500, perpetua fuerit hebdomadum observatio, (continua serie,
Sabbatique die quoque Seprimo, (e quidem eo ipso die quem ille vull,) absque ulla unquam
interruptione, aut oblivione diei.
Contra vero; si tam constans fuerit, hoc toto tempore, Sabbati oblerratio (prout ipse
vult) de quidem eo ipso aie, non alio; mirum merito videatur, quod nullum de hoc Prae-
ceptum habetur Gen. 2. nec ulla mentio quod homo cum celebrarit Sabbatum; nec ulla
Sabbari observari intinvacio, auc iplum Sabbati nomen ulxiam memoratum, in cora illa (an.
norum plus 2500) hiltoria; nemoque (quod scimus) de neslecto Sabbaio reprehenus, aut
intimulacus culpa; (quod lapistime tactum deprehendimus tempore lequenti:) Ouodque
in libro Zobi, (ubi res tulius narrantur quam in succincta Mosis eorum cemporum histo
ria,) in prolixis illis Colloquiis quae Zobo cum amicis luis intercesserunt, nulla prortus men-
eio facta est aut Observati aut Neglecti Sabbati; atque inter omnia illa, live Culpas live
Crimina, quorum ipsi Zobum insimulane reum, nemo omnium illi ulpiam objecerit Sabbati
neglectum, aut minus diligentem oblerrationem; (qua tam obria foret Objectio, e non
Improbabilis, si cum visuerie Flebdomadalis Sabbari obserrario:) cumque Jobus ipse can
Tolicicus tuerir de tiliis luis Epulancibus, uc Cingulis diebus otterret sacriticia, corum sra-
iia, ne forte peccaverint filii sui, Deoque apud animum suum maledixerint; nullam incerim
rationem ridecur habuille, de tiliis luis per seprem (uc ridetur) continuos dies epulanri
bus, ab(que ullo Sabbaci interrentu; neque camen erant illa, Sacra conviria, sed tales lpu
Ia ne de illis tam erat suspicax He Decearent. FF quidem, cum inciderit ea calamitas qua pe-
rierunt omnes, nulla tamen intinvacio tacta est, quasi ob Sabbatum (incra illud Sepriduum)
violacum centeretur haec incidisse calamitas; nullaque ab amieis incerjecta suspicio quae eo
spectet. Cumquetxc ica linc, non poltum non dubitare, quin auc non fuerit antiquitus
obserratum Flebdomadale Sabbarum, aur jam diu anre ea tempora deluererit.
Sed post Traclitarum exitum ex Aieypto, cercum elt quod Deus iplis Sabbacum dederit,
sive cum primicus, lirecum renorarum, non libet dispucare.) Ouod dies tunc indicatus,
fuerit, Seprimus a primo descensit Mannae, ec Sic continua deinceps serie, non ambigendum
credo. An aurem hic idem lic cum die continue seprimo a prima Creatione; nec exo nec
iosenoris, nec quisquam alius. Conjicere forre postumus; scire non pottumus; nec est
necesse ut Sciamus.
Num Deus Sabbatum ab inirio instituerit Gen. 2. quamris exo id non diterre negarerim
propter retrospectum illum qui habetur F. vod. 20. 2T.) non poltum pro certo attirmare.
Nobis sufticiat, quod Quarro Praecepio nobis indicatur, aies Septimus post sex laboris dies.
Et quis jam sit obserrandus, Patis mihi constare puto ex Chrilti ee Apostolorum Colebra-
rione Diei Primi Flebdomacis Judaiex; quos imitata est Fccletia Christiana per omnia
Christianitmi

## Folio 422 — 867984570:1180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Descigu Sudduri Christiam.
Christianilmi secula huc ulque. De quo jam supra dictum cst Fusius. Huic benedixit Chri
Itus, hunc sanerisicavit, lallem cndracit: (e, Dost cum, Lceletra Christiana hactenus: )
et nihil grandius dici poret de Die Septimo Gen. 2. 2, 3. Vox ibi sanctisicavit non ne-
cessario (v Vocis) Genitieal Instituit, Led saltem Celebravit. Pademque vox Kiadest (e
in eadem Conjugacione) promiseue dicicur (in quarto Pracepto, LXod. 20.) de LTominé
ver. 8. et de Deo ver. 2r. ubi recrospicitur ad hanc iplam rocem Cien. 2. dum tamen 170-
minem Instituere Sabbatum, nemo dixerit; Led Paltem Celebrare. Quod Deus eratioso ali-
quo actu insignirerit diem illum Seprimum (quo d Creando celtarie) non est quod dubi-
Temus. Nec maris dubicandum est quin Christus, diem Resurrectionis sux, eratioso actu in-
senivit; Duo declaratus est Filius Dei potenter, per Resurrectionem e mortuis, ROU. L. 4
Lunque cum tuis Celebraris, non una tantum rice, led pluries (praecermilso quod incer-
cessic Sabbaro Judaico;) quam camen non admirrit hic Scripior fuille Institutionem.
Duum aic ille, Nibit P’erbi extare, quod muratio tacta tuerit dici in Lxod. 16. Iudic ille
fallacia plurium interrocationum. Ouod dies hic indicatus, sic, à primo descensu Manna
computandus; cerrum elt, nec porest id ipse vel Nesare vel Dubitare: Ouod aurem hie
idem dies tueric ance obserratus; suum est probare; nempe, quod salis aliquis dies tuerit
a recro obserratus; quodque fuerie hic ipse dies.
Ouod ceo purem, hanc elle novam Lipocham ( seu novum compurandi inicium) a pri-
mo descensu Manna; causa est, quia aies continue septimus a prima Creatione, videtur, vel
non tuisle ab initio observacus; vel (si aliquando obserratus) cum dudum in desuecydi
nem venisse ee oblivioni cradicum, uc jam opus fueric (si poltmodum obserrandus) nora
Fpocha.
Sed de hranc superaddidi rarionem. Si dies ille septimus, pura qui jam aies saturni di-
cicur, tunc tuerie Sabbatum, ut ex antiquo more, cum qui proxime praecessit dies Saturne
Cuc rulc ip(C) erac icem Sabbatum; nempe pridie iltius diei quo primum descendit Manna.
Ouod aurem iste dies non fuerit Sabbarum; videtur ex ipto loco manifectum. OuipDe
praecedente die Sacurni, non prohibentur collicere Coturnices, F. XOd. 16. 8, 23. (nempe, pri-
die istius diei quo descenturum erac Manna poltero manc.) Sed sequenre die Sacurn (qui
erat Seprimus d descentu Manna) Prohibentur Collisere Manna, eo quod jam Sabbatum eAei,
Ver. 5, 22, 23, 25, 29. Duo manifeltum ponitur diserimen incer hos duos Sacurni dies. Ouorum
alter Sabbatum CraL, alter nOn CrAT. Ouodque de facto collegerint Corurnices, dilerre dici
CUE NNuM. LX. 3I, 32. Ventus profectus à fehova abreptas Corurnices à Mari dissevit in
castra; exureens que populus, 10to illo die (hoc cAt, coro reliduo illius dici,) es iora nocte
illa eo toto die postero collieerunt coturnices. Ubi manifeste distinguitur dies ille ea nox
illa, a postero dic, quo primum descendir Manna. Ec quidem dilerre dicitur L. vod. 16. 12,
23: Eo vespere ascenderunt Coturnices, Mane vero stratus est Ros circa C astra. Nempe DO-
Stridie ultius diei quo alcenderunt corurnices, ea lque colligebat populus.
Ec quidem si Sabbatum diei seprimi a Creatione, Fueric primicus inticurum; non mirum
tamen est uc postic intra spacium annorum plus 2500, neslisi ee oblirioni dari. Cum fC.
Itum Paschasis neplectum videamus a diebus solomonis ad Flezekiam usque; et lellum
Tabernaculorum, a dicbus Fostuae ulque ad Nehemiam. Quod E septimus à Creatione quo-
curque calu tuerie oblirions catIS; nOn POcE (ablque miraculo ) restitui, (ut POcuerunE
illa alia Pesta, ex Solis Lunaque moribus;) uc, de carero, vel nullum deinceps celebran-
dumm Toret Sabbacum, vel d nora l. Pocita Inchoandum.
Nec magis mirum videatur, ut norum Flebdomadis ltacuatur inicium, quam novum initi
um anni; quod ramen factum elle lesimus L Nou. LL. L. Flie mensis vobis esto principium
Mensium: primus esto vobis inter menses cujusqu . Quoro Mense prius inchoare.
Hnc annum, haud cerri Tumus: Sed deinceps a Mense Nilan inchoandus crat. Nec sci
mus, quoco die prius inchoavant Hlebdomacem (si hebdomadas ante habuerune,) sed, de
caerero; inchoanda erar hebdomas a primo descentu Manna; seprimusque inde dies Futurus
erac Sabbacum. Probandum igitur iph reltat, (his non obltancibus in contrarium objectio
nibus,) cum tuisse Sabbatum ante insticurum, cum tuisle continue observatum, cum quoso die
cum inchoandum temper elle ab occasit Solis.
De
sin
Nur
ra
rec
D0
ilse
Lae
rim
tem
Itri
e

## Folio 423 — 867984570:1181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
aP.
seroio condo east istium
C A P. X X XII.
Flebdomadum observatio (praeterquam a Fudaeis) post Christianismum introducta. Romani, per
Oedoades dividebant tempora. Saxonum in Angliam adventus, non ante Annum Christi 44.9.
Vod porro contendie, udaieum septimi diei sabbatum Fuiste in Paractiso instieutum,
Cante incressum peccati, cotique humano generi darum; es quidem a Christo ut Media-
eore es Redemptore noltro; nondum ab eo probatum est; uc lupra ottendimus.
FF quidem quod non fuerie ab universo genere humano oblerratum; nec quidem ab ulla
gente, exceptis Solis Zudais, eorum aetare; habemus eum (ni Faltor) contitentem; ue quod
habear ille pro Distinctivo Charactere Dopuli Dei; e tuilte Gentibus rem novam dilerre
proticetur. Fic quidem Distinctivus Character este non pocuit, si fuiller item ab aliis obser-
vacum; ab aliis, inquam, quam natu fadais, eorumque Proselyris, (lire fudais factis,) quorum
erat eadem ratio.
Nec ulquam invenio, quiod (praeter Tudaeos) Gens ulla ullum obserrarerint sabbatum;
aut etiam Tempora Pira per Flebaomadas distribuebant, ante Chrictianisini tempora. Sec
cum primum, quum Diei Dominiei observario incrodurit distributionem per Llebdomadas,
ubi admiltus exat Christianismus.
Hloc cum eso monverim Disc. P. 5. IlIe nihil rexonit aliud (Repl. P. 16.) quam quod D.
Chasy sic senserit. Sed nihil altere (vel ex eo, vel de luo,) quo hoc probet. Fr quidem A
sic tenserit D. Chasy (quod Flebdomades fuerine ab aliis antiguicus observatae) ego illum
icidem errasse puto. Interim eso hoc ipli larsitus eram; li postieille vel
horem (Tive Sacrum sive Protanum) temporibus Christianisini anciquiorem, qui Genrem
ullam indicet (exceptis fudaeis) qui (ante Christi tempora) per dierum Flebdomacas
vel Sepcidua) sua distinguebant rempora; cgo rem catenus probatam concestero. Verum
ille nil tale reponit. Fieri quidem vorelt ut calis forte reperiatur, (adeoque non perrinaci
ter nego,) sed nullum bactenus reperi; nec ance me Macrobius (ue suipra memini) qui di-
ligenter impendie operam hujusmodi rebus inquirendis, Saturnatiorum Tuorum libro.
Addideram etiam, quod salcem Lub Oviaii de Angusti tempora, non per LLebdomadas, Led
dierum Oedoadtas (vel Oetiaua) Tua diridebane tempora. Quod D. Beveraeius notat, ex
authoritare antiqui Lapidis eftosti, Remanum Calendarium exhibentis. EC, ante illum, Ra
sinus, e alii. (Macrobius, prour nunc editus, intermissos esse dicir dies Oczo; sed mendum
id este jam nocarunt alii, cum dicendum ellet Septem.
Ouod et Ovidius ipse dilerre rectatur, Fastorum lib. F. versu 54. ubi (inter alios dies
oppido nocandos) Nandinarum dies continuo ordine recurrentes notat,
Fst quoque qui Nono semper ab Orbe redit:
Vanainarum dies innuens; quae Nunainae dicebaneur quali Novendinae; quod nocat Ge-
rardus Possius (in Prmoloeieo Tuo) aliique Cririei; eo quod die Nono (inclusire sumpto)
recurrebane illi Mercatuum publicorum dies. Cuod(I per Flebdomadas distribuiclene tem
Pora, non dubium est quin stato aliquo Febdomadis die (Dorius quam Osabadis) recuT.
Fissene Mercatus illi.
Oui hac de re plura cupit; consulat Volumen amplum Commentatorum in Ovidii opera
Francosursi edicum Anno 26OZ; Corumque NotaS in hunc Ovidii vertum. Obi videat
Romanum Calendarium parriculatim deseripium; ibique Oeabacis hujus dies Octo, coridem
Ficeris insignitos ABC. D F. F OFI; ur delignantur Llebdomadis noltrae dies Sepcem, literis
A BC DF PG: idque d Calendarii Principio ad Finem ulque continue. Ouod Calenda
rium ibidem ex Paulo Manusio deleribitur; apud quem (ni tallor) occurrit pluries quam
semel, atque apud alios icidem. Quod ee Scriptores omnes de Veteri Romanorum C alen-
aario, et de Nundinis Romanorum, unanimi consensu comprobant.
Manifeltum isitur est, quod, tam sero Paltem ut Aueusti tempore, Romani non mensu-
rabAnE temPOTA lua Per Febaomadas (ut nunc fit) Led per Oeabadas porius; nec (eio ezo.
quod vel Ipsi ret ulla Gens alia (exceptis solis fudaeis) rempora Tua Per LLevaomadas di-
Stribuerunt.
Narrat quidem hic Scriptor, Inquis. P. 90, canquam ex Ver Stegano nostro, Antiquit. fol.
68. Quod Antecessores nostri Saxones, in Anelia antequam ad nos pervenerat lux Lvance-
In Flebdomadis diem Primum Tdolo cuidam Solis dedicabant, Diem Solis inde dictum:
Tdolum illud in Templo quodam constituentes, eique offerentes Sacrisicia: Diem Secun.
dum Tdelo Lunae: Pariterque pro sineulis Septimanae diebus sua constituerunt Tdola eo-
rumque nomina aiebus illis imponebant, quae achue retinentur
Fsto quod taec dicat Verstesans. Sed quaero, Duo Auchore haec dicic. Quippe Recen
tior ille s (qui Scrip(IE AnnO 2605) quam ut tale quixpiam authoricate sua stabiliat.
Suamque hranc narrationem ego bene ornatam tabulam porius existimo, quam justam histo.
riam; Calrem ex conjecturis interpolatam.
Euct

## Folio 424 — 867984570:1182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
Quod autem haec conciserint in Anela (quod ruse Scriptor) antequam bue accesse-
rat lux Fvanscti; manitesto Faltum cst; (neceted erstesanum sc dixiste.) Cerrum
enim elt. Antiquos Britannos Fuisse Christianos, per plura prius secula quam huc advenerint
Saxones, quam Relisionem etiam post adrentum Saxonum recinuerunt, nec unquam depe-
Tuerunt: Ce mala palti potius quam vellene Christianimum abdicare. Alsericque hic
Seripeor Lnguis. P. TP7. Fvancelium in Anelia fuisse praedicatum in prima Centuria; e al-
inceps generaliter admissum per multas annorum Centurias, antequam receperint mutatio-
nem Paschatis in diem Dominicum. Non prius autem appule SasoCs Gua a 443
Duod Pasani tuerine saxones cum huc appulerine, (Denacc CMat) non nego:
nec mirum Cst si (dum Pasani Fuerinc) Idola coluerine, lan, ee obtulerint dacrisccta e
Scio; d contrarium puto.) Ec quidem plura quam idola Seprem recenset Verstesanus; Paltem
Decem. Quibus si lingulis Cuos astionaverine dies, necehe elt ue ulera Septimanam exten-
dane; laltem ad Decadem, Leu Decimanam. Ft quidem li verum tuerit (quod ex V ers-
sano probacum ic hic SCriptor) quod, ab illis Sextemn diebus Sepiem Fecerine nomina, 
a cribus reliquis, coridem diebus aliis fecerint item nomma; peric ejus argumencum prodie.
rum Febdomade, et probat potius dierum Decadem. ec dieit Versteganus, Iis solis septem
dicatos tune dies, solisque Septem diebus sic impolica Nomina, led satrem septem dicbus
haec tuille nomina impolia; dieque satch s Calos
Scu Guscquid hoc lic; ad rem braelentem non spectar. Ouipre sat Garur de Hebdo.
madibus ante Christianismi tempora ulitatis, ab aliis quam suctaeis. Non dubium est quin
Polt receptum paltim Chriltianismum (adeoque diem Dominicum) Flebdlomactum invaluie
usuS. Velim uc vel Unum (si possic) proterat Auchorem, Christianiimi temporibus anci-
quiorem, qui memorat Flebdomadas ab aliis quam fudais utur patas, duL Ct LACMa-
datium ulicata Nomina. Non aurem in Ametiam appulerunt Saxones, ane AM CML
445, (ducibus Feneisto _ FTorsa) e quidem a Britannis acrocau  Cop SuxMares
advertus Seotorum et Pictorum incurtiones; Sed, post auo anos, Dominium altecta
banc, ee assecuri sunt. Se hinc nihil conttate Porelt de Flebdlomadibus ante Christianisint
tempora obterracis.
Desensio Sabbati Christiam.
Haec aurem Febdomadum consideratio, aliam inducit de Dierum Flebdomadalium No-
minibus disserrationem; de quibus proxime disserendum.
E A P. XZXTII.
Nomina dierum Febdomadalium. Christianismo recentiora. Lo a diis Fibnicis de
sumpta: sed, a Seprem Planetis. Cur hoc ordine. Ab horis Phanclarus: Aut Consonantia
Dia teparon. Nomina Propria pro arbitrio imposita. on dnmode retinentur. Nont
reputanda Ldololarriea. Fdeloru birta nion memoranda.
Criptori huic infedie opinio, (qua ee plenus videtur,) quol DCU LABAOMACAHUM
 Nomina, jam ab omni Anciquitate, abo Fchnieis Fuerine incstas a S luis delumpla,
quos suis respectire diebus colebant: ( puca Solem die Solis, Lunam dic Luna, a lc de
exteris.) Adeoque nos Idololacria intimulat, camque, nobis (plus quadrases) explobrat,
Quali Solem colentibus die Solis. Non quod masis lit Cdololatrieum, solem colere dle sons,
quam Lunam die Lunae, aue Sacurnum die Saturni, (de quibus pareius loguitur, ) 
quod aiei Solis magis se intensus. Cuiquidem phancalix sux tam impense Faret, ut relit
Mentoriam diei Seprimi (a prima Creatione concinue numerandi) conserratam eAse DeL
hunc Solis cultum in die Solis. Ouippe cum, ipso contitente, nulla sens mortalium, et
cepits solis Judaeis, Sabbatum obserraverine; nec quidem ipsi Judxei (quancum Scimus)
nili polt eorum exitum ex Agypro; Cicque dictu ditticile, quomodo vel nos vel illi certt
linus de die continue Seprimo a prima Creatione: huic quo Paristiac disticultat LIasauL
hebdontaclum continuam seriem memoria conset ralaus ete, ex Alhmeorum concinuo cultu
Solis in die Solis. Ne amisteretur coenitio Septum alet (continue ab Orbe primum con-
dico) cerrus (inquit) ille dies Septimus conservabatur ab Omnibus Nationibus, colentibus
ca, modo TUa TnEI
Narrat hic SCrIpEOF (Inquis. P. 44, 88. RepI. p. 74. _ paltim alibi) quod Cientes Omn
Frbnieae generaliter, dedicabant Primum diem hebdemadis cultui Sols, diem Solis istut e
clum; quo nomine etiamnum innocescit; dieque Solis jam ab antiquo, du ante nat l. Pr
Stum, obculerunt Soli Sacrificia, cumque ut deum adorarunt. Cui comprobattet induei
illud Jobi 3r. 26, 27, 28. (quasi jam inde à Zobi temporibus hae obtinuerint nondila, qua
Tunc ipso Christianitmo recenciora;) si Solem aspexerim cum splenderet, aut L a
ritudine sua incedentem, es pellectus fuerit in occu unus meus, aut es meum oscula
Solem in die Solis. Repl. p. 74. Mirum cl, quam sibi plaudat quispiam ob mera Phancalma
cum suerit manum; foret hac iniguicas a fndieibus animadvertenda, nam abves asdem Deun
c
saperm.
clen
cale
Tuum
su
DeI
c
10
tur
eio
dat
apI
tet
ob
Jud.
qui
rur
Ln

## Folio 425 — 867984570:1183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
Sed quid haec omnia ad aiem Solis. Fieri quidem potest ut hie remuneiet Jobus, cultu
Solis es Lunae: sed de aie Solis, aut hebdomacis Primo (peae reliquis) Soli dicato, nihil
quicquam. Si dixilter Jobus, Si Solem coluerim die Sols, aut Lunam die Luna, ee non Do.
minum die Saturni: Foret hoc ad rem suam accommodum. Sed nil tale, vel hic vel alibi
ulpiam comparet. Non dubito quin Solem es Lunam reliquum que Caeli exercitum adora-
verinc Cenres Idololatriex; sed, quo die, prae exteris, Solem aut Lunam adorarerint, non
dicitur; neque ulla mencio. Febaomadum ab iptis oblerrararum; necum de hoc aut illo
Hebdomadis dic.
Nolim incerim ut nimis sererus sit hic Scriptor in Diem Solis; Nam, E FTesiodo credi
mus, Dies Solis erat dies Seprimus, (ur supra ostentum est:) Sed Seprimus dies Mensis
non Septimana; nam de Seprimanis (apud Pchnieos seriptores ea aetare) alcum lilentium.
Ouo rempore primum inoleverint dierum Flebdomadalum Nomina, (Saturni, Solis, Lu.
na, _c.) auc qua primum occatione; nolim cgo cerre determinare. Sed eorum nulla hâ-
ctenus rellisia reperire pollum, Chriltianiimo anciquiora.
Scripiorum Pchnicorum (quem reperio) anciquistimus qui horum meminit, est Dio Cas
scus; qui rixiteirea Annum 230. IIe de Frertione Fierosolymae, Templique Fierosolrmi-
sani, verba Faciens; dicit, Judxis tantam fuiste Rererentiam aiei Saturni, uE noluerinE eo
die Laborare, ne quidem in sui detentionem: Quod cum Romanis innotuerit, hac illi oc
catione capta, in Templum suum Sabbatumque pariter intultum tecerune. Ouod camen
non ica incelligendum est quatihunc 
Tuum; (nec leio an quilquam alius hunc diem cunc dixerit diem Saturni:) sed illum in.
nuic Dio Cassius hebdomadis diem, qui suo cempore dicebatur dies Saturn; led a sudxis,
Sabbatum.
Sed hanc dierum Appellationem, notac Dio, vtrem novam; ec quam aic antiquis Ct aiS
fuisse plane incoenitam. (OE cercum sic, non magna anciquitaris rem este.) Cuam itaque
nicat ille Romanos, ab Sicypriis accevisse; non quidem Antiguis illis Aiorpriis sub Mo
sis rempora; sed d nuperis sub tempora Piolemei. Non quidem Psolemai Rceis, sed
Clauari Prolemaei, celebris Attrononu, (aut Forre paulo cicius:) quipre apud A’xrprios
prius Aoruie Astronomia quam apud RomanOs.
Apud Scriptores Cbristianos, paulo prius memoratos invenio hos Flebdomadis dies, quam
apud Dionem Cassium. Fustinus Mareyr in Apologia sua (quam Seriplic cirea Annum
Christi x5O.) memorat ro inis nuipar (diem Solis) ut solennem Christianorum diem, quo
Tolebane sacros conventus celebrare. Et Tertullianus; in Apologia Tua, memorat diem Sa-
furni _ diem Solis. (Neleio an, apud antiquiores Scripeores, horum dierum ulla Fac men-
eio:) Tenarius, diem Dominicum nominai, e Tudeeorum Sabbarum; led diei Solis aue
Saturni nomina (auc aliorum d Planeris denominatorum) apud Cum nOn OCOUTrUME, nec
apud Polcarpum; quia cum torce nondum obtinuerine. Sed Polt initia Chriltianismi, quum
fere per tocum Orbem provasari coeperie Fides Christiana; eel cum ea) Diei Dominici
obserrario, adeoque temporum per LLebdomadas distriburio, (quae prius fuerat peculiaris
Judaeis Tolis;) cum credo primum caperune sua singulis diebus alsisnare nomina. Quod A
quis putarerit (cum hoc Scriptore) Nlationes omnes ubique cerrarum, ab omni anciqui-
care, sic appellalse dies hebdomadis; ommino trustra cst, nulloque Fundamento nicitur haec
Caltumpra gratis) Drasumprio.
Sed, quandocunqle primum caeperine haec nomina, non delumpta credo à numero aeo
rum Pibnicorum, (quippe cum muleo plures ellent altignandi dies quam Sepcem, si diis Lin-
sulis Cuus adlignandus esset dies;) Sed a numero Septem Planetarum; qui num sic cen-
Lebantur Saturnus, fupiter, Mars, Sol, Venus, Mercurius, e Luna. Quamvis nunc dierum
censentur plures; nam Satellites Jovis et Saturni, non minus lunt Planetae, quam Luna
nostra; ut qui pariter cireumeune ee comitancur Saturnum et Jovem ut Luna Fellurem;
(quae e ipsa jam soler Planetarum numero accenseri;) sed Sacellites illi, cum temporis,
nondum erant corniti, (nec Tellus habita pro Planeta.) Sed neque Seprem illi eodem
temper ordine cenlebantur quo nunc censeri Tolent; sed corum aliqui (Venus e Mereu-
rius) Sole superiores censebantur, qui (cum haec primum imponerentur nomina) cense
bancur Inferiores Sole. Or cercum sic recentiora haec esle nomina, quam quando V’enus e
Mercurius cen sebantur sole superiores. Adeoque multo secentiora quam fobi tempora.
Sunc urique non antiquiora lixec nomina quam (quae dicuneur) Florae Planetariae; sed
inde e Orcum et Ordinem sumplerunc. Ouippe cum jam olim diriderotur Dies in Horas
24; tandem lingulis FToris altignabane Planotarum unum, hoc ordine; Nempe, inirio sumpto
aSaturno (Planetarum supremo) huic alsignarune unius diei horam Primam, quam Sa-
rurni boram dixerune; (indeque diem illum, Diem Saturni;) horam Secundam fori, Ter-
tiam Marii, e sic deinceps secundum ordinem Planetarum, ulque ad horam Octaram,
quae itaque (uE prima) Sasurno icidem contigit, de sic continue, Decima quinca, et Vigelima
secunda; deinde Visetima cerria Jovi, Visesima quarra Marri; et quae proxime legnitur
Soli; quae cum hora Prima sic sequentis diei, dictus est hic dies, Dies Solis (vrpore oujus
hora prima, sic hora Solis,) qui ordine sequicur diem Sascmni. Paricer, cum hujus icidem
nora

## Folio 426 — 867984570:1184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiant.
hora Octara, Decima quinta, _e VBCMa Lecunda, sint horx Solis; erit Vigesima
110
Veneris hora; Vigelima qualla, Mercurii; Primaque sequentis diei, hora Lunae; qui itaque
dies Luna duevacu, bune prosimus post diem Solis. Similique procestii, cum hora prims
sequentis diei conciserit esse Marris hora, dicebatur ille aies Marris; Proximus (pari ra
cione) aies Mercurii; cum, aies Jovis; deinde, eneris; proximus, Saturni; de lic dein
ceps ut prius. Ouxe mihi videnir vera racio cur his nominibus et hoc ordine dicerentur
hebdomadis dies; Sacurni, Solis, Luna, Mariis, Mercurii, Jovis et Veneris.
Cumque omnino arbierarium tuerir, a quo die vellene hunc Computum Planctarium or
diri, (quippe nihil est in Nacura quo decerminetur, unde ordiendum;) ipsis ritum est (pre
arbitrio Cuo) rem sic ordinare, ue Planerarum Praecipuus ( Sot) diei Dominico obtingeret
Indeque Factum est, quod dies Dominicus, dictus tuerieu dies solis; reliquique dies (ue
contiseric) lua LIHGMIL LOTCTEMLI NOMIMa.
Sed Anceceltorum nostrorum Saxonum (ut putatur) aliqui, Pavisconis, Wodeni, Thori
Freae, _ Searri, (celebrium aliquot apud luos hominum) inlerverune nomina loco Mar-
iis Mercurii, Jovis, Feneris de Saturni; unde apud nos dicuneur Tuesday, ’ednesdar
Thursdar, Fridar, Sacurdar: Or a Fulio et Aueusto (apud Romanos) Mensibus imponc
bancur nomina, qui prius dicerentur Duinsilis e Sexrilis
Acque hanc rationem astignat Dio C ab Floris Planecariis detumpram) cur his nominibus
et hoc ordine designareneur duc
Aliam tamen altignac eriam rationem (cur sic dicerentur dies) ex FTarmonicorum Prip.
cipiis pecitam. Nempe, cum Dia ressaron censeatur, apud Mulicos, Prima Consonancia
Inicio Facto (uE PTIS) d Saturno (. Planecarum Cupremo,) omissis duobus (Jove et Marte
quarcum sumplerune solem; cum duobus omistis (Venere _ Mercurio) Planetam d Sole
quartum sumplerune Lunam; indeque omissis duobus (Saturno ec Zove) Tumplerunt Mar-
tem; acque omiltis inde duobus (Sole d Venere) achibuerunt Mercurium; e duobus inde
omictis (Luna e Saturno) preximum achibuerunt Jovem; omiltisque duobus sequentibus
(Marce _ Sole) achibuerune Venerem; e post alios duos (Mercurium de Lunam) rediit
ut prius) Saturnus: et sic concinue. Sed magis coacta mihi ridetur haec rario, de prior
illa magis genuina; quam itaque ut poriorem amplector.
Sed, veroris modo, cum ab ordine Planctarum dependeat ordo Nominum; cerrum ell
non antiquiorem esse hanc nominum impolitionem, quam receptus fuerit hic Planetarum
ordo. Adeoque non eo tempore quo Mercurius e Venus (vel corum alter) putabanEur
Sole superiores. (Ioc mique torum ordinem curbaret.) EF multo minus (quod sencit hic
Seripeot) temporibus Zobi.
Quod Planetas holce, Tuis respectire diebus ut totidem deos adorabant qui tiaec impo-
Tuere Nomina, non dixerim; nec ita sentio. Neque sentero Planecas hosce suis respective
Tire Floris live Diebus magis praeesle quam aliis, auc forciorem in illis intluenciam lorciri.
Sed runs siac, cum alia plerique fudicians (quae dicitur) Astrolooiae principia, plane preca-
ria ese ex gratis sumpra; quo speciolam orment tabulam, plebique credulae imponant.
Sed quacunque occatione, aue quandocunque, primitus impolita fuerint hac nomina:
munc nil aliud axud nos signiticane, quam horum dierum Propria nomina, ad placicum in
dita. Neque est cur his ucendis abstinere debeamus, masis quam ubi de Papa Pio, Clemente
Bonefacio, Innocente, verba tacimus; quamris Forre non sentiamus rieos his nominibus in
dicaios, eis qualicaribus imbutos qua his nominibus insinuentur. Onemadmodum habemus
(prove Oxoniam) Fontem quendam, vocacum Fontem Aristotelis; non quod puremu
Tristocelem hic olum fuilse, auc etiam fuille fundi dominum, nedum hic cultum tuiste; lec
quod hoc ut nomine Proprio (ad placitum impolico) locus hic jam innoceseat. Sic dierum hebdo.
madalium nomina, quacunque fuerine ratione primius impolica, jam nobio nil aliud signiticant
quam horum inter se distinetira nomina, sraris impolica; quibus cur non ucamur, nihil rideo.
ACL. 17. 2O, 22. tit mentio de X’ aulo in Preopaeo (Teu Marris paeo) contiltente; eo quoc
hoc nomine nocus fuerit ille locus: nullo facto scrupulo, qua occatione sic dictus Fueris
ille locus; puta, quod Nars olim hic coleretur, aut alia quaris causa. AT. 28. ZT. Ht
mentio Naris, cujus insigne erat siesuses, Peu Castor e Pollux; nullo incerjecto serupulo,
qua racione Castor ee Pollux, dicti Fuerint dionipon leu Jouis juvenculi. Cumque P’aulus
a Cor. 8. permittie (ab(que Scrupulo) ea edere quae fuerant Idolis immolata, etiamti nove
rinc, aut merito praesumpserint, ea sic Fuisse immolata, (nili cum Cuspicio FOret eoS CuM
respectu ad Idola Sic Facere,) pront Fuse arsuit ApOstoluS F Cor. 8. iterumque C. Ap. 10. NO
dubium esse potest quin licite possimus ea Nomina Propria usurpare, quxe Pertonis, Ten
Doribus, auc Locis tuerine indita, d communi usu recepta; absque Scrupulola inquile
intursir hie SCripIOr, Rept. P. 57. Quoa Sad horum Nominum, dierum Llebdomadalium
sit ab Tdolis Krhnieis, consentit huc Lo; e p. 78. Nomina dierum hebdemadalium Ldo.
tolatrica
cione, qua tuerint ratione primitus imDOTIca.
Cum auremtac ego tuse disterueram DGV. P.05, 64, 65, 00,67. de Grigine de Anciquilale
Seu Noritare pocius) horum nominum, (quodque sine Christianx pocins Orisinis quan
tchniex; ip(oque Chriltianilmo recenciora;) (ic contra me (neleio quo servore COrrepCUIS

## Folio 427 — 867984570:1185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Ciap. 34.
Deserga nddm stistata.
Wetrica esse, consentit hie Doctor. Trem. Si velit hie Decior absque scrupulo retinere hab
antiqua nomina Ldololatrica non obstante quod renoscat ipse unde sunt, non est me penes
impedire. Tcerumque, Pam avidus retinendi haec Ldololatrica dierum Nomina.
Ouin lille parum. Feltina lence. Vhinam consentit hic Doctor haec Dierum nomina cAe
Taololatricad aut ex Fdolis Prhnicis? aut cale quidpiam. Pucarerit Forlan incautus L. e-
Etor, me tale aliquid Dixille, Palcem Inlinualle; quum ridene hoc rories de cam dilerte Dro-
nunciarum. Dixeram quidem Diss. P. 66. Precaria Fuiste, live ad placirum imposita (ab(
que ullo quod seiam in lacurali Philosophia fundamento;) delolarrica non dixi. Num
pucarerir ille ea Nomina, qua lunc pro Arbitrio impolica, prorinus elle Idololacrica. Oui
ipsi, mihique, primitus impoluerune Nomina, pro Arbierio luo id fecerunt, (pormittene
mihi Thomam tecille nomen, iplique fohannem,) nolim autem uc id Ldololatricum lentiat.
AC inquic, Sol e Luna Scc. (unde haec delumuntur nomina) fuerunt Zdola Fthnica.
Sicte, quaelo. Pihnicorum Tdola sunt Aurum e Arsentum, opus manuum Llumanarum,
auc ex riliori fortan materia:) Sed Sol et Luna eacerxque Scellae, Tunt bona Dei Crea-
turae, seu opera Divinu, in hominum ulum ec beneticium condita: Annon nobis licebit
Solem e Lunam nominare eo quod eos olim coluerint Pthnici. Cerre licet. Ouando tam
vani Fuerine homines ut Bos coluerint: non tam eos Taola FaCICBANE (CONTA PERCCPEIM
Sccundum,) quam falsos deos (Contra praeceptum Primum.) Pratque pocius Portheismus,
quam Paololatria lricto sentu. Verum quidem est, quod smago Solis aut L unae (modo Hat
in ordine ad Cultum) esse porest Paotum, C acque lic pocest Lmaco Dei, Ldolum tieri:) AL.
qui hoc non tacit ut Sot et Luna Linc Ldola. Videmus paltim, in vieis Londinentibus, In-
Sionia Solis, Luna, Scella, Septem Scellarum, ad adium tores Luspensa, (indeque Domibus
aut Ofticinis facta nomina,) nec ramen hoc Laolaatricum dixerim. Ded
C rideo quidni Diei
Paricer ac Domui, liceat nomen hine delumere. Nec maxis Idololatricum pucaverim Diem
Solis, quam Solis Oenopolium, aue Martis pasum, aut Aueusti Mensem.
AC inquic, RepL. P. 58. Fxpresse prohibemur mentionem facere Nominum Ldolorum. AL
ego non exiltimo Solem, Lunam, et Stellas este Ldola: Faliem non Idola calia uE quae nOn
liceat Nominare. Vel quidem, si calia SInI; cux eos Iple tories nominat  Quod non LinE,
in ordine ad culcum, memoranda Idolorum nomina, tacile concelterim: S vero nOn sINE
omnino nominanda; cux ille tocies nominat Baat et Molech, Inguis. P. 58, 59. FL unde est
quod tocies in Saeris literis occurrant Baalim et Astieroth: item Milehom et Repham, e
Vacon. Trem Tupiter, Mercurius, Mars, Diana, C. astor e Pollux :
Velim itaque (nequid grarius dicam, auc injuriarum postulem) ut abstineat imposterum
dicendo, aenoscere me vel consentire, quod horum Nommum Oriso lc Laololatrica. Ouid
ipse sentiae, aliique fortan aliqui qui (uc luis utar verbis) talia desluriunt absque mastica.
sione; apud eos esto. F.8O nec ita sentio, nec consentio. Duod ee iam plane me dixilte pu-
cabam, uc non posser (nili volens) hac in re erraste. Dixeramurique Disp. P. 66. Quod
bis diebus hos respective Planetas, ul deos, coluerint, non diverum; neque sentio. Originem
norum nominum oltenderam Disc. B. 65, 66, 67. non eBe pro numero decrum PThnicoru
qui plures erant,) Ledpro numero Septem Planetarum, (quos cgo non deos reputo, lea
Dei Opera e Creaturas;) Neque Relisionis intuitu, sed ex consideratione Parmonica aut
cosau hal indita fuisse Nomina: Precaria quidem, ee pro arbitrio impolica; non Ldo
atiea. ec Clol Miano auiquIOed.
C A P. XZXTV.
Nimia scrupulositas cavenda. Trrelieiosis eratisicatur. Testes nierae. Plures conventS eo-
dem dic. Flora qua Sabbatum inchoandum. Caremoniarum multitudo. Circumstantiae
cultus. Oratio Dominica.
Tfirum ego obnixe pererem (quod de ante monui) ab hoc Scriptore pio, aliitve, qui sibi F-
cellune nesocium Scrupulos hujusmodi, ab (que justa causa, aliis injicere; uc lecum perpen-
dant serio, Cujus ipli opusjam Patasune. Aeque, Annon Lic vere Superstitio, res eas ut Micitas
praetendere qua sua nacura non sunC; non minus quam sancticaris praetentionem obtendere
rebus eis quae nacura sua nihil habent sancticaris, sed sune mediae natUITK. AEquC, AnnOn
hoc ipsum lic quod prohibet Apoltolus, dum frivolas ee ineruditas quaestiones e loeomachias
Genealbeias, e quaestiones de lece, limiliaque dissuadet, ue res inutiles e vanas, et qua
puenas aut lites pariunt; atque ea sectari luader, quae sidem, e charitatem e pacem spe-
Etane, ee simeeram pietarem; ut quae sune hominibus urilia, e quibus alii aliis prodesse pol-
Sant. 2 T im. 6. 4, 5. 2. TWm. 2. 2.2, 23. Tit. 3. 8, 9. ROm. 24. 2, L9.
Oui conra Sabbatum diei Domnici disputant; nimis ipsis graciticantur qui nullum omni-
no Sabbacum obserratum rellent. Ouippe Sabbatum Judaicum jamdudum dehisse certum
eltu, nec expectandum videtur uc deno redeat; adeoque li Diem Dominicum postinc eiam
exeutere,

## Folio 428 — 867984570:1186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
tensio Dabbati Christiua.
excutere, res eorum agicur qui nullum rellent sabbacum, de Dirino Culcu parum lo
liciri.
Dec Patis advercunt hi (qui nodum in Scirpo quaerunt, studentque de minuriis ee dubiis
disputationibus movere lites, eilque animos intirmorum irretire, acque OccupatOS tenere;
non adrercunt, inquam, quantum de seria pierate abradune, ee solida Relieione, taec licivia
de rebus nihili, quae summam Religionis non accingunt.
Loc utique tantaque lunt verx Pietatis Officia netessaria, ee indubiae Veritates, ut non
sic opus ineaucorum animos dubiis dispurationibus irretire, quo a majoris momenei rebus
divertantur.
Nori Festamenti ridecur hic scopus elte, ut a, minutis rerum Circunstaneiis retratatur
animus, ad ea gua Subltantiam Relisionis Spectant.
t Deus est Animus, nodis ul carmina dicunt.
lic tibi praecipue sit Luta Mente colendus.
non mase cen Focca, Concinic ueique cum Chrilti dictis, Deus est Spiritus; e, qui
adorant eum opertet ul Spiritu e Veritate adorent: adeoque non tam Tolicitos elle nuna
in Boc Mente aut Fierosolrmis colatur Deus, quam ue Spiritu ee Veritate colatur
DICUHIC SCriPTOT, Inquis. P. 40. Libercatem nostram Cal. 5. T. in hoc eminenter consistere
non tantum ut exep seus ab antiqua lese Cceremoniali, sed ne irreciamur novo juso bu
manarum inventionum. Tales aurem mihi videntur, Non necessaria scrapulositates: qua
Dlura Faciune (Palrem pracendunt) Deccata, quam quae prohibuit Deus, quaeque Relieio
Jam Vecespratem, e Instrtutionum pondus, peaetendunt eis rebus, quae lunt Prudentia ne
socia d Pro ecumtantiarum CICLCMIS VatLaNda. VE illi F TIM. 4. 3, 4. Prohibentes
contrahere umomum, leu fubentes abstinere a Matrimonio, e abstinere à cibis quos
creavi Deus ad participandum cum cratiarum actione. Nam quic quidereavit Deus bonunt
est, nec quagdam rejiciendum si cum grariarum actione sumatur. Prohibere ut Illicitam
quae non Lum; pariter Superstitiosum clt, ac ca Tubere ut Necessaria, qua necellaria non TunE.
Mihi quidem perinde est lire dicantur Dies Saturni, Solis, Luna, dc. live Apha, Beta,
Camma, ec; Sed eis utor nominibus qua  sccepta rideo, ad placitum impolita.
Nec lum anxius de veltum colore Lesto (carguam de re vel Necessaria, vel licita, quam
Adiaphoram Duto,) de quo videtur ille admodum Tolicitus Inguis. P. 80. Quas rectes nisras
damnat ille uc estes nieras Sacerdotum Chemarim (quorum praesumit ille rectes fuilse
nisras) quos deposint Josias 2 Re8. 23. 6. Deusque exscindere minatur. Z eph. L. 4. (quat
non FACBOSIS liceac, Pariter ac Furiltis, uri veleniora,) eo quod non ipse meminerit Chri-
stum ejusve apostolos fuisse meris vestibus indutos.
Faciter, Cum dubicet iIIC (Inguis. P. 83, 84. Iterumque RepI. D. 62.) num bis habendi
sint dudduto conventus publici, ante e post meridiem, an semet tantum, co quod non me-
minerit se le m eteri aut Lovo Testamento, duos fuisse Sabbato distincios conventus publi-
cos, ani post meridiem, ut stata officia diei Sabbati; (praeter ea quae sunt cujusque diei
officia es non intermittenda Sabbato,) sed semet porius; idque, ut ipsi videtur, circa meri-
diem: Mihi perinde elt an semel bis, an pluries, conveniamus eodem die, (modo sic ut
optime conducac, proloci remporisque circumstanciis, ad aediticacionem rerumque culcum
Dirinum,) quippe haec aliaque mulca Prudentiae Cbristiana permictenda judieo, pro loci tem
Porisque circumltantus, tic aut ccus Bnanaa.
Ouodli, in Prudentialibus, pucemus aliquando res non esse tam prudenter adminiltratas
UE OpOrEIIE; Ferenda potius sune aliorum Imprudencix, quas emendare non est in nostra
Doteltate, quam ut majora inducamus incommoda.
Parirerque (de quo ridetur ille cum Tolicicus) non tanti rem este puto, ut de ea Conten-
damus aeriter, an Sabbacum inchoemus ab hora Sexta, Decima, an Duodecima, vespera
praecedentis. Ouippe majoris mulco momenci elt ut Sabbacum rice celebretur; quam, quoca
HOTa.
Pero iplius delcriptionem Rectae CelcoracibI, Inquis. D. 83. nimirum, quod consistit in vi-
nulla mihi sic cum ille concrovertia. Quodque ita terminanctio s iC ales ue terminali
Tur reliqui, inter nos item (quancum mihi videtur) cotrM. LL, qua hora verinque
terminencur cum hic cum alii dies, minoris mihii videtur oMenti reS, quam VE CaprOPICL
Leolelix pacem ec receptam praxin (majori incommodo) cut valit C debeaMUIS.
Eeticubi de ipso Die meriro dubicetur, (quod apud nos non CxHMO,) non tanti id
BUTarEM, VE PFOPECrCa Pacem _E recePtam Praxin LCClelIX ChFIILanae curbare vellem. L
qeidem quibuldam calibus, alicubi terrarum, necesle exIE ut Prudencia decerminandum li
ul pose dicecur) quis dies Picale  oacis dies Primus auc SepTimUS. Falique
calum ea sestanda sant qua  pubem faciunt, e quae ab muruum adi sicationem
Subcilia
cia
uod aurem ille aliquocies quaerit, Ouid ego velim per rite celebratt l. Ldce abt
vida  spirituali conversatione cum Deo (Patre, Filio, e Spiritu Sancto) in privatis Ossi.
eiis, publicis que Lvercitiis Sacris (ubi haberi possunt,) e sancta Requie toto die; exceptis
qui noctu dieque emereunt C’asibus Necessitatis aut Miserictala, e La Lomines e Brutan
aeros e Tanos; prout recte statuieur utplurimum in Ministerio uet. O Hdc de re
C
du
omn
clar
Drec
ibic
n
Do
duo
Mer
ne
tuer
nec
dato
tanc
dle
in
d
end
Ser
Deri

## Folio 429 — 867984570:1187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
C. ap. 34. 
Desensio Sabbati Christiam-
Subcilia dispurationum in lonsum producere, e in minuca Fila protrahere, (UE TunE Aa
nearum ex vilceribus fuis,) est, Simplicitatem Lvanselii Christi pervertere; eaque Facere
Abstrusa et Vifticilia, quae vellet Sacra Sriptura Plana esse ee Facita; tam in Specularivis
quam in Practicis. Ad ea poristimum intentos ene oportet, quae substantiam spectant Spi-
ritualis cultus; e de Circumstantialibus minus esse Colicitos, nili quatenus sublerriunt Sub
stantialibus. Rejice prosarns e amiles fabulas (monet Zimotheum Paulus) leque potius
in Pietate exerceto, E Fitr. 4. 7, 8. Faliaque lunr ca, We Tanoite, ne Custate, ne Tractate,
Col. 2. 20, 2F. (adiaque horum similia) quae ipso usu pereunt; quae iplo utu nihil emolu-
menti pariunt; Ceu à 63 narra eis olopar ru aroxpioen quae sunt ipso usu damnosa.
Ft quidem si probe consideremus, quam grandé matum nOn TarO PaTIIIE KccletIa CHrI
stiana ob Scrupulos male Funclacos de rebus minutulis, de quam erandem materiam exieuus
accendit ienis; omnino cantos esse oporrebir, ne Hammx tomitem apportemus, auc attun-
damus oleum.
De Poncitieiis querimur (nec immerito) quod Culcum tuum eravant canca Caremonia.
rum Mulcitudinc, Getuumque mimieorum; ur oneri foret ipse Numerus, etiam s Cingu
latim ferri Postent. Onibus occupatus animus, nimis diverritur a Spiricuali culeu, cui de
beac maxime intentus elle. Sed est cur illi hoc Faciant. Ouippe cum cultus corum pars
masna veltam submilse proterenda sit ne non audiarur, rel ea lingua quae non incellisatur:
opus est ut adst aliquid quod Oculo prariticetur, cum non aediticetur RurIS.
Idemque Fere malum contingie, quum ica distinentur hominum animi vanis Cubcilibusque
Speculacionibus, dubiisque dispurationibus, u 2 seriis Piccaris oftieiis divertantur.
Ouod non ica dictum rolo, quali Corporei culcis nulla sic habenda rario, aue Circum-
stanciarum ad hunc spectancium. Nam Corpore pariter ac Animo serriendum Deo; ha-
Bencque Actus Religiot, uc actus alii suas Loci, Pemporis, Cict
prudemer accommodandas; sic uc Animi cultui promorendo maxime condi
Ereore e Commode administrari. Non ica tamen singulis Circumstanciis sic intistendum
puco, quati in his rersetur Relixionis lumma, auc non possent illae (prout tert occa (io) va-
riari.
Fxempli gracia, Ouum Act. 20. 36. dicicur de Paulo, quod positis senibus oravit eum eis
omnibus; num inde concludendum eric, quod non liceat nobis, alio litu corporis quam
Aexis genibus orare. Aue, quia dicit Christus Mat. 6. 6. Tu quum precaris introito in con-
clave tuum, e clauso ostio precare; num concludendum erii, non alibi licere nobis habere
preces quam in Conclari d non in Caenaeuto, Sacello, aliore loco commodo. Ouumque
ibidem sequitur, ver. 9. 20s isitur ita precemini, Pater noster, ec. Num inde conclude-
mus (quod insinuatum ic hic Scriptor, Inquis. P. 32.) non debere nos, in publicis conven-
ribus, orationem dominicam adhibere, sed Colis precibus privatis) Aui, quia Chriitus prO-
Donie hanc Formulam, non nobis liceat aliis icem rerbis uti, prout tert occatio: AUL CtIam
Ouia Chrictus celebrarit Sacram Caenam, Vesperi, in superiori camera, cum Tolis viris, eilque
suodecim, ee quidem sedentibus seu discumbentibus; num inde concludemus, non licere no
bis Mane aur Meridie celebrare aut non in loco humiti: nec cum faeminis: aliore nu-
mero: aliore corporis gestu. Non cerre sic concludendum eric. Ouamris enim hxe quas enu-
merarimus Circumstantia sinc Licita, et quandoque torlan Flisendae, quum commodum
Fueric: Relisiolam tamen his inducere Necessitatem, quali ex Instituto Divino; Foret
(quantum eso judico) mera Superstitio, novum que jueun imponere discipulis in rebus non
necessariis.
Ouod ad rem praesenem spectar, (de observarido Die Dominieo de non Judaorum Sab-
bato,) cor taliaque me dixiste puro, quae merico postine etiam huic Seriptori (bene pensi-
tanti) Cacistacere; ne debeac ille (obmale sundacam opinionem Tuam) curbare coram F. C.
cleliam Christianam.
Scio lamen id utu renire; quod, quum quis peculiarem sibi nocionem despontaverie, eui
impense taret; eique tamdiu incubuerit, ut menci suxe quali terruminarerit; omnem captanS
umbram quae iphi tarere videarur, omniaque nesligens aut etiam concemprim habens qua
adversantur, (quod Tolet hic Scripcor;) haud tacile d concepta sencencia dimorebitur.
Ouippe rix potelt quicquam tam perspicue tracii, ut nullus sic cavillandi locus auc objici
endiu siguis id Catasar. Adeoque quem habicura sic effectum hac disserratio apud hunc
Scripeorem, aliolve (liqui Tunc) paricer sentientes; non possum mihi spondere: led Deo
permittendum est, qui sic docet ut nemo alius.

## Folio 430 — 867984570:1188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
Desensio Sabbati Christran.
I L. LAXV
circa mundum. Defectus unius arer. Sudo  Obr rectisicandus. Computus Scriptori
itinerantibus Occidentem versas. Luctcunus primus, ipsi slaruicur Flierosolrmae. Com
putus itinerantibus Crientem detsus. Dpedimentum tertium. Indifferenter ipsi dicendus
est aies Saturni aut dies Solis, prout ab Flierosolyma computatur Occidentem aut Orien
em versus.
TErum cum Nomen Diei Sepsimi ipti tam impense Placeal; eso (ab inicio) duo propotue
ram Expedimenta, quorum utrumris (ni sic ip(e minis difticilis) ipt lubrenire Polter; ut
lis er nobiseum non SIL. Disc. P. 9, dc P. 19. _c.
Primum erar ut Seprimanam Tuam inchoare velit à die, qui Lunae dicitur. Ouippe cum
Dies Dominicus (quem Solis vocat) erie dies Seprimus. Num sextimus in concinua serie
ab Orbe primum condico, non dixerim, cnec porelt ille dicere, an sC AUE nOn SC.) AE Falcem
erit, Iua Sepelmanae, dies Sexrimus.
Alcerum (siprimum illud non Catistaciat) hOC CraL. InCtitAE ille Paripationem cir.
cumcirea Terrarum Orbem; ut ancehac (enostris) Franciseus Dracus, (nelero au omni
um primus.  FX Mari Atlancico, Occidentem versus, transiens per Pretum Masellani.
cum, ad Orientalem Indiam: Indeque rediens (usirata via) per Caput (quod dicitur)
Bonae Spei. Sumatque secum (comires irineris) quos relit, ex eis qui de Sabbato juxta cum
eo sentiunt. Acque obserrent illi cum hinc exeune, Sabbarum luum (diei Seprimi) quem
Saturni vocant; acque sic continue (per torum iter) quemque diem septimum continue
ReCuTrentem.
Cur illi, diem tuum sepeimum se latis obserrasse non putarerint, cgo non rideo: (nec
dicit ille.) Sed, icinere sic peracto, inreniene illi (cum ad nos redierint) eorum diem
Seprimum, coincidere cum noltro Primo; acque sic deinceps in perpecuum: uc cundem
utrique diem celebraturi simus; (anlicabili coincidentia;) cum hoc Colo discrimine; quod,
quem illi rocent diem Sexcimum, nos rocemus Primum.
Si quaerat, Quomodo possit hoc contingere. Clare oltentum elb, quod cum ita erie, tum
necelte ett sc tore.
Nam, dato quod Lerra LETOtunda; quoaque so ab Ortu procedat ad Occasum: Ne.
cene eA uc ad parces Oriencales prius perreniac, quam ad eas quae lune magis Occidentales.
Prius in Beleio meridies eric, quam in etia; et in Anetia, prius quam in Llibernia; et
TIC POrrO.
Si gnaeratur. Ouanto prius. Dicimus Cradus quindechm Lonsicudinis, Occidentem ver-
Tus, unam Floram exhribere. Puca, Siquis Dubri, aut Tarmutha, (aliore portu Orientali
in Ansua,) naviset ad Occidentalem oram Liberma, au paulo utera; serius ibi concinset
Meriches, quali una Hora: Frirque ibi Metiles, cum exacta sic FTora prima post meridiem
coloci unde discesserar. Et, eadem analosia, pro singulis quindecenis crradibus compu-
canda eric Ona hora. Adeoque, cum circucutu peseeric eocum Circulum, oraduum 360
(hoc est, rigelies de quater, gradus quindect,) serius Futurus est Meridies, Floris vioincr
quatuor. Hlocest, erit ipli reduei (circuimm hoc Facto) achuc Dies Saturni (seu dies Se
Primus,) cum sic illis qui remanserine, Dies Solis (Seu Dominicus.) Acque sic deinceps in
perpecuum, iptius dies Seprimus, erit nolter Primus. Et quidem, li hoc circuitu tacto sic
computandum erir; quidni sic jam computet, non rideo; pocius quam ue turbet ordinem ab
aliis receptum per univertum Orbem.
Alque hoc quidem pacto (quantum ego video) iphi plene latistactum iri debeat. Dieit
enim Lnquis. p. 20. diversa tempora Ortus e Occasas dons, in variis Climatibus, rem neu
tiquam disturbant: quippe dies, sive lonsior sive brevior, est adbuc dies, e tantum dies
Cercumque clt, quod qui lic circumnarisarerie muneum, habiturus elt dies uno paucio.
res quam qui hie manserit. Sic accidic Draco noltro Pociisque luis; arque sic accidit eis omni
bus qui Sic, post eum, circumnarisarun; (neque enim rarus cAt ille casus;) acque sic tu
curum eric eis omnibus, qui imposterum sic circumnarigabune.
Duid ille faciendum suadleat, postralem circumnavigationem, aut quid rum puret fuisle
Faciendunm a Draco Tuisque, qui sic circumnarisarunt; eso nelcio; nec dieit ille.
Si putec, debuisse illos continuando pergere, sic compurando ut in irinere factum erat
hoc ipsi debet plene latistacere: quippe cum iptius dies seprimus cum nostro primo coin
cidet.
Strectiticandum velic computum cum recietn, alesque lic portea muncupandos non
prour eos in icinere nuncuparerine, sed proue ab eis numerari tuerint qui hie manlerint:
quid taclum exir de die qui est sic deperdicus. quis septimana dies exie ille pucandus:
Expedimenta duo. Tnehoetur Tlebdomas à die Tunae. Navtratio (Occidentem versus
det
lam
cenc
quac
De
rem
DI
du
M
alte
Ctane
larie
ridia
num
a
iciti

## Folio 431 — 867984570:1189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
C aP. 53.
Desensio Sabbati Christiani.
EE quidem licubi computus est rectiticandus, ubinam id Faciendum erit? Num postquan
in meliam redierint: an alicubi in irinere :
Si dicat cum redierine. Atinquam, eadem res eric R in Calliam, Zlispaniam, aut africam
delcenderent, priusquam in nstiam appulerine; imo in ipla Oriencali India; quippe illic
e in toco deinceps irinere, torene uno die cardiores quam harum regionum incolx.
Si alicubi in icinere rectiticandum dicat: Ouaro, Ouando, et Obi, de per Ouam Resu-
lam. Nam ubicunque id tiat, jam nunc dicendus exie Dies Solis, qui proximo momeneo di
cendus exat Dies Saturni.
Si dicat Prudenrix permittendum esse, aut judicio (ue Loquuntur) Discretionis; Vbi,
ee Guando, tacienda eric compuri mutario: Feo idem non invitus dixerim. Sed cum, in
quam, Prudentixe res elt (non quid Ouarto Praecepio determinatum,) urro duorum dierum
de quibus dubiretur) celebrandum erir (hic loci) Sabbatum.
acque cum recurrie ejus Magilterialis Fxpostulatio (Inguis. P. 48,86, 87.) Requis ho-
mo aut numerus hominum, absque Divinae authoritatis usurpatione (praecepto primo pro-
hibita) audebit ( sub bonae intentionis praetextu) jus sibi arroeare, statuendi (pro arbitrio
suo) pro hoc aut illo 10co (puta pro Frem Masellanico) Duis dies habendus erit pro jancto
Dei Sabbato: Quis atius quam Dominus Jesus Christus, qui est Dominus Sabbaii, potesta
tem habet instituendi Sabbatum: Si qua Lcclesia aut pars Reclestae, sibi tale jus assumat:
Quae Sera, quae Rexasule salis obsirmabunt ostiun, ne quialibet introdueant in L ectesias
Cbristi:
Rgo huic terrori respondere non sum Colieitus. Sed, eum hie deposius fuerit: rem sic
propono. Si ad oram (verbisratia) Fresi Macellanici ( quem locum puro non inhrabitari,
aut non à Christianis) Colonia torte locanda elset, partim ex hominibus hinc ducendis, par-
tim ex aliis ex Orientali Lnaia a concraria parte venientibus. Dies qui ab eis, qui hinc na
rioanq dicendus esset (secundum eorum compurum) verbi sraria Dies Sacurni; ab eis, qui
ex concraria parce adreniunt, dicendus esser (secundum eorum compucum) Dies Solis. Fsis
celebrandus videbitur dies Dominicushodie; illis, poltridie: Vel, secundum hujus Seripcoris
popochelin, illis hodie celebrandum Sabbatum fudaieum; his, pridie. Nullumne habitura
elt Sabbacum haec mixta Colonia, quia de nomine dici non convenic (HIoc certe, Prx
CEptO QuarEO repUSNat.) An communi veriusque partis consentu decerminandum erii, utro
duorum die habebitur. (Hoc eso pucarerim, li per cum liceac.) an alii hoc, alii illo die
celebrarent, secundum suum respectire compurum: Flanc ego contutionem (si vicari postit)
nulsarenus suaderem. Certum enim est, non polle utrumque elte seprimum in continua
serie ab orbe primum condito; (Forte neutrum:) ec, uter lii, nemo hominum dicere ralebit.
Mulcumque ad communem aediticationem conducet, publicique culcus divini solennitatem,
ut ab utrisque celebretur codem dic. Adeoque communi contilio ctatuendum de dierum
alteruro; nec mulcum incerest (quantum exo judico) de vero statuatur; execeris cireum-
stanciis pariter se habentibus.
FE quidem Scripeorem hunc, Crem sedate pentitaverie, pariter judicacurum existimo:
Pacius elle, Ec labbacum celebrandum esse, quam non omnino; ec posthabendam esse cempo-
ris circumstanciam substantia culeus.
Acque haec eso primo monueram Disc. P. 79, 80, 81. Aliaque post addenda censui P ind.
D. 5,6. Polt inspeetum Schematis sui quod adornat Repl. P. 72, 72, 73. pro diebus computandis.
Tnicium Computi, seu (ut loquitur) Fxitum facit ille ab Flierosolyma. (Cur aurem at
Fierosolyma. nili quod, pro arbirrio luo, Sic placcar. Alius Forte pucaverie à primo Me-
ridiano pocius inchoandum; seu ab alio aliquo qui libi magis placueric loco. (Sed esto, quia
sic huic placer, ab Fierosolrma.) Ab ZTyerosolrma compurum orditur, Die Saturni Martii
EF, 7692. (Cilo noltro, hoc est Mar. 2F. 1693, Silo novO.) Fumque prosequitur circum-
circa Terram, donec (circuitu facto) ad Fhierosolrmam rursus perveniat. Tlinc, inquie, per-
actis Occidentem versus eradibus 25, erit adhue Dies Saturm, sed una hora serius quam
Fierosolyma; , peractis aliis eradibus 25, duabus horis serius contine et, se d idem adhuc
dies. Atque sic porro, pro sinculis 25 gradibus, una adhue hora continue serius contincet
idem dies. Adeoque Romae (iplo compecante) erit aahue dies Saturni, sed duabus boris se
rius quam Fierosolyma. Londini, erit adhue dies Saturni, se d Boris 3 e minutis 12, seri-
us quam Fhieroselima. Dublinii, Boris 3, min. 32. Perius quam Flierosolrma. Aique sic
porro ad Lovam neliam procedendo (quamvis interim hic transeamus Primum Meridia-
num,) adhuc erit dies Saturni, sed serius incipiet boris Octo, quam Fierosolrma. (Num
hae Sine Meridianorum horum vera distantia, non disputabimus; nec est ue simus de eo Lo-
liciri. Sed admirremus sic esse uc ipse computat.) Inde ad fapanam procedendo, erit adhue
dies Saturni, (seu dies Septimus) Marin LY, sed seruis quam F Pierosolrma Boris 27.
Jdeoque (Solem prosequendo ob FPierosolyma Zapanam usque  dicendum erit Solis occasum
Tapana contineere horis 27 serius quam Flierosolrma: aique tune incipere, fapanae, diem
Seprimum, Marsii LT. 2692. Aque à Fapana, (transeunde reliquos Meridianos, reliquam-
que terram Asia,) ad Fhierosolrmam, horis adhue sepiem. Adeoque, ab Flierosolyma, prout
Sol Terram cireuit un LLiero solymam iterum accedendo, sunt horao 24. HLoc est, ab Oecasu Se-

## Folio 432 — 867984570:1190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
Desensio Sabbati Christiani.
aP. 33
Frit isicur (per hanc Compucacione) in China, India Persia, Babilone, Syria, _c. dies ac
candem (aCso iplum secle ces, iple enim non dieit, quomodo cunc dicendus cst die
ille.) Dicendus est aies Solis Mar. L2. Aeque hanc quidem veram esse Schematis lui extri-
bitionem, acque ad mentem Tuam, (urur verbis paucioribus) non negabic iple.
Jam vero, secundum hoc Schema Cuum, erit, in Monte Sinai, et prope Fordanem, iploque
Monce Oliveri, (quippe nondum ad Lhierosolymam pervencum cst, cum line hi loci omnes
ad Oriencem vertus ab ierosoirma,) dicendus est Mar. TI. Sed horis tere 24 Cerius quam
Fhierosolyma. Fc spcciacim ad Moncem Sinai (quem dicit ab Hierosolyma diltare, Orientem
rerlus, Gradibus 6; adeoque tempore prius, horae minutis 24. Lricque adhue dies Saturni Mat
Cr, sed serius quam Hiersolymae, Boris 23. min. 36. Atque in Monce Oliveti, Mar. LF. Sed horis
Fere 24 prius quam FTierosolma (dempro minus quam uno Minuro horario.) Adeoque, Si Chri
Ctus comederie Pascha die (qui dicitur) Jovis (decimo certio die Mentis Primi,) ec pott
adierit Montem Oliveti; toret ibi dies Mercurii (menlis duodecimus;) Cumque redierir
Fhierosolrmam, Forec icerum dies Jovis, (mentis ejuldem decimus tertius;) acque l iterum
rediislet ad montem Oliveri eadem nocte, torer denuo dies Mercurii, menlis duodecimus. A1
que sic toties quories.
Dum vero (secundum hoc Schema Tuum) computat diem Mar. PX. inde ab FlieroTolyma, do.
nec eoirerum cireumeundo pervenerit; hoc incerim ait le tacere non illic statuendo Meridia
num. Incellisit (credo) Meridianum Primum; (nam alias habet quisque locus suum Me
ridianum.) Ac ridetur haud Pacis incelligere, quid lic Primus Meridianus. Juippe, per Pri
mum Mercanum, illum intellisinus a quo Musetale MCipimus X, 2, 3, e sie concinue
donee eodem iterum circumeundo pervenimus. Rcque dum ille sic computat, (Facto al
Fhierosolrma inicio, ibique terminando,) Meridianus Fierosolma est illi (nescienri) ~ri
mus Meridianus, sibi pro arbitrio lumprus. Acque hactenus Schema Cuum, Paf. 7I,
Meminisse aurem oporcuerat, quod Rept. p. 67, 68, 69. alium nobis altignat ipse modum
compurandi. Duamris enim (ut ait p. 67.) Sol itineratur Occidentem versus; dicit tamene
Adami posteros, e Noachi pariter, itineratos esse, (non tancum Occidentem, verlus, sed)
versus Orientem, Occidentem, Septentrionem e Austrum, replendo Terram; e quocunque
venerint (lire Occidentem lire Orientem verlus) post sex dies itineris aliusve laboris, cum
Sot ibi occiderit; incepisse Sabbatum suum. (Nolo illi moleltus esse quarendo, quid tactur.
Forent in Crcenlandia e ubi, si expectandus sir Solis Occatus, nullum habiruri ellent Sabba-
tum per aliquot Menses.
Jam vero (hoc polico) icinerantibus ab FPierosoirma Orientem vertus, gracibus 25, in-
cheandum ett Sabbatum assa Deta Cus qua FLierosolrma; et Cadem PFOPOTLIONE, PrO
Tingulis 15 gradibus allignanda elt una hora
acque ipse sic computat p. 72. Sita est (inquIE) Lerosoln quas  fracdus uten
ainis ad Occidentem a Monte Sinai; adeoque Occasus Sols com Ltosolymae, quasi 24
minuris holatus ferrus quam in Monte Sinai; atque aliquot minutis erias quam prope forda-
nem; (hoc est, tanco citius ad Moncem Sinai d Tordanem, quant LLurlyma.) Duae ta
men differentia nullam fecis alterationem dadbari, sed idem erat Sabbatum in Monte Sinai
le prope Jordanem,) in Monte Zion; cum hac sola differentia, quod inceperit ipse dies
Septimas Fierosolrmae quasi 24 minutis orartis settus quam in Monte Sinai, (e ali-
quot minutis serius quam prope fordanem,) et ut laiten idem dies Septimus utrobique.
Incipiamus jam (secundum hunc computum) ubi ille delinie; hoc cst, die Solis Mar. I2
2692. Fhierosomae. Frac, ad Moncem Sinai, idem aies Solis; sed minuris 24 prius quam
Fhierosolrmae, (ipso dictante p. 7r.) Sed (com Computante p. 73.) crat adhue aies Sa-
turni, HOriS 23 C min. 36. Terius quam Fherosolrma. Oua relo harum compurationum
sequenda CxIF. Pariterque faxanae, idem aies Sons, horiS 7 cus quau Fierosolymae. PL
in Nova melia, idem dies Solis, horis 6 citus qual LLurMa. F.L Romae, HOris 2Z
citius quam Lierosormae. LL lic continue, donce du LPeroo mum Perbenieur. Reque tun
demum (non prius) proaie Solis Martii die 12, Bor. 24 citius quam Fhierosolymae, dicendus
exit dies SaTTMI MaFEIL FE, Lherosoyma. a CA reta commpuracio, secundum Schema Tuum,
itinerancous Oriencem verlus; vel ita compuraneous, aCH HC HeL SCCCIME
Adeoque (pro duplici iptius compurandi modo) ommino indisterens est, Cive (in Fapan
intula dicatur dies ille, dies Saturni Martu IL, borrs  fercas quam Lherosolyma, (Dre
AE p. 73.) sive aies Solis Mar. 22, boris 7 citus qua LLeta (DTOUE p. 7C.) Icet
solyma, uve dies Solis, Boris. 26 Mhas Gauis Lierosolyma. Ouippe idem ipse dies WIrOvI
iptius Sehemati pas. 73. diceremque diem Saturni boris 8 serius, (quamris huc eundo cranse
amis
Us Fhierosolrma Mar. FF. 1692, ad Occasum Solis FLierosolymae Mar. 22. 1692 funt bora
24. Nempe ad Tapanam borae L7, indeque ad Fhierosolymam: quippe 17 e, junt 24
huc Sacurni Mar. LF. Sed prius seriulque donec ad Elierololymam pervenitur, atque tum
modo indicatur
in Nova Aneha elt omnino ialitereus, ere cdeu ces Saturni, horis 8 serius quam Lliero
Verum, hac non obstance indisterentia, exo, quantum ad Novam. Anetiam, consentirent
et
n
l
Oc

## Folio 433 — 867984570:1191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
C. ap. 50.
Defensio Sabbati Christiam.
2muS, quem rocant, Meridianum Primum;) quia sc in NVova- Anelia dies luos computal
Tolene. Sed, quantum ad fapanam, non ei contencirem, ut dicatur aies Saturni Boris 17
serius; led potius dies Solis,  horis citius quam Fhierosolymae: quoniam in Fapana lic dies
computane luos. Non negem (quod habet ille Repl. p. 2.) quod Verbum Dei est Regula
Caltus; scd loci praxis hic mulcum raler, quoniam Verbum Dei hac in re nihil decermi-
navie.
Atque hinc Terrium suppecic Fxpedimentum, (praeter ea duo qua ante Tuggesteram;) Pu-
ea, uc Fapanam adiret. Ouippe, quem ille vocar diem Saturni (Teu diem Septimum) ho
ris L7 serius quam Flierololsmae; est ille ipse dies, qui ibidem dicitur aies Solis (leu aies
Primus) horis citius quam Hierosolyma. Adeoque ipsius dies Septimus coincidet cuim
corum aie Primo. Vel etiam, si nimis procul censeatur Fapana; idem tiet li Chinam adeat,
auc Tndiam, Persiam, Babilonem, auc etiam Spriam, ullumre locum alium, qui fc ulera
Fhierosolymam Oxientem vertus. Nam eorum dies Primus, coincidet (ip(0 COMpUTanLE)
cum suo Septimo.
Monendum iem illud est, quam caure selixir ille ipsum siquinoctii diem (Mar. TT.)
pro instuuendo suo calculo. Nam si quoris alio die (quam Aiquinoctiorum altero) com
Ducum adornaller, FTorizontum Obliquitates (cujus ipse videtur conscius RepI P. 7O.) rem
eoram curballent. Quamris enim omnibus sub eodem Meridiano poliris, Meridies eodem
momento contingit, (e pariter Nox media;) Solis tamen Orrus _ Occalus aliis acque
aliis momentis contingune alibi locorum lub eodem Meridiano. Sic dato, verbi gracia, quoc
Meridies Londini lic horis 3. min. +2. Terius quam LEciresolmae (e sic Temper;) Solis tamen
Occasus, elt aliquando plus horis 4, aliquando non horis 2, lerius quam (lierosolyma.
Scd quiequid id lic; hinc manitelto patet, quod secundum Schema tuum (alibI GLaM
Fhierosorma) Docelt idem dies indisterenter diei Solis aue Saturni, ( PFIMUS AUE LEDEIMUS,
Dront ab LLierosolrma computemus Oriencem vertus aut Occidentem. Ladem que mihi, qua
arius tac sencencia; non curbandam esse Pcclelix pacem et recepram praxin, ob ejus (male
fundatam) opinionem, de diei Circumstancia, quae nullarenus atticie (ur loquitur ille, Zn
quis. P. 27.) vividam ex ieneam (Maturini e respertini culrus) administrationem Verbi
 Orationum. Pocelt ueique quis esse non minuslansuidus ex fervoris expers, Tuo Sacurni
Sabbaro, quam die Dominico.
C A P. XZZVI
Prudentia judieanda sunt in FEypothes, quae Divina Lese Statuntur in Thes. Variis
Fxemplis ostenditur. HoC praesenti casui accommodatur. Primus Meridianus, pro ar-
vitrio statuenaus. Dierum Nomenclatura, ubi inchoanda. Rerum commodis bac in re pre-
sorciendum. America consideratur porius tanquam ad Occidentem ab Furopa, quam ad
Orientem ab Asta. Quamobrem id siat.
Mnino multa Cunt, quae in Verbo Dei seu Divina Lese determinantur in Thesi qua
in Lypothesi (quando ad Praxin rediguntur) interrentionem voltulabunt Pruden-
tiae Bumanae, aue Lesum FLumanarum.
Celebrandum erat P’ascha (leoe Dirina) decimo quario die Primi Mensis: Sed judicio
Opus eltur constet, quis censendus sc Primus Mensis, e quis ejuldem dies docimus quartus.
Prohibitum est Oetaro Prxcepio, Ne furemur; hoc elt, ne id ricino nostro indebite
auteramus quod luum est. AC, quid sic meum ee quid ricini meus ex humanis legibus ma-
sna ex parie pendebit. Trem, Ouid cenlebitur Transgrestio in terram luam; aut, Duo calu
Potit ille (quod aiunt) L’oristacere quod Cuum est, aut jure luo excidere.
Prohibet Praecepcum Seprimum, Le fiat adulterium. Sed magna ex parre, ab humanis le-
sibus pendebit, Ouid habendum erie validum Macrimonium.
Prohibet Praeccptum Sextum, Ne occidamus. Sed ex humanis legibus plurimum pende
Bit, Ouid reputandum eric justa sui Detensio; Ouid justum Bellum; et, Ouo calu quis
judicandus lic reus capicis, seu morce plectendus.
Poltulat Praeceptum Ouincum, ut Parentes bonoremus, exeteraque qua hinc dependent.
Sed ex humanis lesibus nonnunquam pendebit, Ouis lese censebitur rerus Pater. Puta
A Vidua ex priore marito relicta grarida, alteri nupserit (quod aliquando tit) ante puer-
verium; quari porest, Veri maruo haeres censebitur qui naleetur tiluis . Num priori marico,
qui genuille praesumatur an polteriori, in cujus conjusio na scitur an uiriqued Ouod humanis
lesibus decerminandum erit. Irem, li durus pater d me jam aduleo iniqua poltulor, (puta
uctxereditate mea cedam,) dubitari postic, Ouatenus ei obtemperandum lic; aur, an licite
poltim cum eo jure concendere; auc etiam, an pottim (julta de causa) vim vi repellere.
Ldemque de aliis superiori condirione constiruris.
Et quidem leses ipla quae videaneur absoluca (ut Non oecides; servi obedite, in omni
but

## Folio 434 — 867984570:1192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
Desensio Sabnd s Suud.
bus, Feris vestris, Col. 3. 2T. Timilesque,) habene luas subincellectas Zimitationes. Neme
julto Bello, in Caxitalibus suppliciis, Cimilibusqee. J L don obstance Mandato, LJonora P a
abrosemus, aboleamus, auc callam Faciamus; sed uc judicemus, quanam sit vera Leeis In-
tentio his in calibus
trem in illa de Sabbato Lege, Nallum opus in eo facies: Ouo non obltance, dicir Domi-
nuS, Sacerdotes in Templo prophanant Sabbarun sunt que Culpa immunes. Pc conera Pha
rilaeos (superltiriose risidos) arguit, non tancum ex Auchorirare lua, (Pilius Thominis est
Sabban Dominus:) Sed etiam ex Ratione Legis, Factum est Sabbatum pro Tomine, non
Fhomo pro Sabbato; e contequenter, lic exponendum d elle ur Tic in Bonum Llominis (Ipiri
cuale de cemporale) non in Damnum ejus. Arque agnoleir hic Scripeor, quod Casibus
emersentibus Necessitatis e Misericoraia Opetal ecaT. Puta, in aedium Contlapratione
nemini dubium esle pocelt, quin laborare ceat au LXinsuendum ignem.
In quibus catibus lingulis, Prudentiae locisel, endae quidem, non Abutenda. NOr
quali Prudencia noctra permiltum lic, an velimus Dirina Lesi obedire; sed, ue prudence
quericur hic SCriptOT) Scs apudus au cohibendam Prudenciam noltram his in re.
ubi ltallucur (sed ad placirum ltacuncut) Gut aer Primus Meridianus; a quo L Ongitndi
num pradus nUmCTamUS X, 2, 3, ec. ulque ad 360, quando huc iterum circucundo accedi
mus. Indeque r, 2, 3, etc. ur prius.
ic Primus Meridianus, tempore P tolemai, centebatur circa Occtdentalem oram efrica
unde gradus Longicudinis numerabantur (Orienrem rertus) I, 2, 5, Cl. Guoniam hxec era
ExIrEMa parS, tunc nori Orbis, Occidentem verlus. Recenttores Gicoeraphi (propier de
rectas lnlusas magis ad Occidentem vergetlus) Metau Pmm nunc maois ad Occt
denrem ltacuunc, gradibus quali 20 aur 25. Sed  Hoe Comemciune omnes, quod interme
dius sic incer Concinentem noltram ee Continentem Americae. Atque li ab illo Meridiano
uc inchoamus Longitudinum gradus numerare, lic inchoemus Dierum Nomenelacuram, ibi
dem ultimo dicendus ellet dies Saturni, ibicue Prio ales solis. Adeoque apud il lum Ne
Dicat Fortan quod, hoc potico, si noltet Des mmets alcatur dies Solis, censendi erune
num Primum
enim dubicet quin, quibuldam in casibus, Occidere licear, (uc in justa lui Defensione, in
trem  Matrem; ee Filii obedite Parentibus vestris in omnibus, Ca. 3. 20; non dubi
um elt, quin mulci continsant calus, quibus non teneamur imperaca tacere
Ouibus calibus, incerponendae Prudensiae locus crir. Non quidem uc Legem Dirinam
judicemio, Gue Lactenoum VeH se Catois, LBMa. Neque aliis OpUS CrIE (quo
bus, quam in aliis omnibus Prudentialibus. Carendum ueique ne Libertate nostra aburamu
eriam in Sacris.
sic speciatim, cum poltulat Praeceptum Ouarrum, ut Saboutum Sanctificetur; Potelt la-
men, muleis in calibus, Prudenria opus elle, de humana lege, quo fudicetur, Ouis Dies Cie
Pro Sabbato reputandus. F.F quamvis Racuit hic Scriptor, Oportere ee else Sepeimum in
continua serie ab Orbe condito; nihilo tamen cerriores C etlcimur. Ouamvis enim
ad Licentiam auc Libidinem. Arque illud Ariltorelis is orie o geerjuos oelocu, locum haber
ipsC TOTIES, atque tam aCrITEr, Contra Praahtionem, exclamal, ut cut nussa lic achibenda
tides: Acee tamen exie, uc multum Launs deccat sple, Biusguaut Hobis probare
vollic, Ouis sic ille dies Septimus ab Orbe primum condito continue munerandus.
Et quidem cgo plane LenEO, quod, A SCTIPEOF AI. FIIO DCHMTaVerIE, quid ipse senserie
Faciendum Draco noltro luilque, (alilque qui, pott m,  Cnemem cnlarum Or
bem,) cum sic cireueundo perdiderine diem: horum duorum alterum judicaturus toret
Nempe; Vel, cum in meliam redierine, continuandum cle Compucum quem in itinere
obserrallent; diemque Saturni repurandum eis esle quem ine compucus indicaret; (acque
eunc iptius sabbatum diei Saturmi coincideret cum noltro sabbato diei Dominici:) Vet
alicub ectisseandum elle compurum, live in Trinere, sive quum domum Redierine, ibique
incipiendum elle, aiem sols appellare, quem jacts oco appellaverant diem Saturmi.
Jam vero, cum nihil in Natura rerum Tuc, quo decerminetur, Dbi oporteat hane Mutatio.
nem leu Correctionem tieri; nihilque in Divina Leee, quod Indicat, Obi debeat tieri: vi
dCCUE rALIOM MASIS CONGrHUI, (Si nihil Stacus mercea ue ibi rectiticetur compucus
ridianum deberene hi Circumnavisantes rectiticare computum; ad ejus Occidencem dicendo
diem solis; ad Oriencem, diem Saturni.
Nov. Anetia incolae sium celebrare Sabbacuee Laa, lic qui sunc ulera illum Meridia
Duod quidem rerum eltet, E ab eodem principio inchoemus Congicudinum caleulum
Nomenelaturam Dierum. (Aeque hoc cst quod ab inicio insinuabat, BCn DC, aBM
cravius intercedat, nempe cun toret colemus, ut utrumque ab eodem principio inchoe
Polle, an nos e illi dicendi limus eodem die celebrare Sabbatums.) Laose at  Si mihe
Sed ucrumque arbitrarium est, et mere ad placil, Hegere d CsL Becetata ectque
connexio, vel in Nacura rerum vel in Verbo BIVO. Adeoque, hac in rez MajOrIS mO-
menci ell rerum Commodo, quam Calculi. Concinnicari prospicere. Ft quicem, li relle
MuS
et
(qu
Pa
tu
nihi

## Folio 435 — 867984570:1193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Desensio Sabbari Christiani.
mus uirumque conciliare, minorio est negotii, Calculum Congitudinum, Dierum Nomen.
elacura accommodare, quam hane illi, VE mOx dicCEr.
Ouod aurem de Nov elia dicitur, totam Amerisae Continencem aque spectat; cadem
que Decisio pariter respicuet Americam totam, (cum, qui jam censeri solet Primus Me-
ridianus, elt nobis illilque incermedius;) cumqueres ea (de Dierum computo) jam sIE
communi omnium consensu Rabilica, et ulu recepta; nullo modo suaderem cxo, ut rem
eam Pollicitemus.
Est enim Meridiani Primi altienatio resmere Arbitraria. Ouique jam astignari solet eitra
Americam; pocuillet ultra Americam altignari, li sic hominibus placuillet, tuisserque Ame-
rica cemporibus Prolemai noca. (Pocuillentque gradus Lonsicudinum inde ad Occiden-
rem numerari, si id hominibus placuisser, prour nunc numerari tolent ad Orientem.)
Poteltque nunc (si placuerit) sic centeri Primus Meridianus. PF quidem nune censeri solet
quali 20 auc 25 gracibus magis ad Occidentem, quam cen sebat Psolemaens. Imo quisque Ta
bularum Geographicarum descripcor, pro arbierio luo, Cuum sibi tigi Meridianum Primum,
indeque compurac Lonsicudinum gradus. Braheus, ab. Vraniburso Tuo, ultra citraque
COmpUTaE; Alii a Londino; Alii d Roma vel Parisiis; atque hie Seriptor (ut supra diximus)
ab Llierosolrma.
Eltque pure Arbicrarium, an velimus Dierum Nomenelacuram inchoare ab illo Meridiano,
an aliunde. Adeoque mere Arbitrarium est, (ex pro hominum prudentia, et rerum com
modis determinandum,) an dies ille lic, in merica, dicendus Dies Solis, an Dies Luna. Ni-
hil urique cA in Duarto Praecepto, auc alibi in Sacris Literis, quodhoc determinet.
Sed Cum ita ContISCriF, ut incolas acceperit merica hodierna (Christianos incelligo) ab
Puropa Occidentem vertus narisances (nulla contideratione habira de Meridiant Primi
TrantIm;) hinc tactum es, quod lic diebus impotuerint Nomina, prouc ipsis hine ed Na-
vieancibus apParuETIHE. Ouodsi ab Asia, auc Oriencali Lncia, auc Intula Tapana, erap B
isE (OrIEnLEM VerFuS) Lncolae Chriltiani primi; qui jam dicitur (a noltris) dies Solis
dicerecur ab ilis (pari ratione) dies Lunae: e urrovis modo Praeceptum Duarrum Paritet
ObSCEVATCEUT.
Acque ob limilem racionem, qui nunc sunc in Tnaia, China, _ Fapana Christiani, eum
ex Luropa nostra ed perrenerint navigando, c dies illic appellane prour iplis videbancur
dicendi in Navisatione (ua.
Verum quidem ell, quod pars aliqua illius diei, quem nos Dominicum dicimus, (sed exi
gua ParS,)communis elt notis cum Americanis; ejuldemque pars aliqua (sed non eadem
pars) nobis communis e sapanenlibus: sed pars valde exigua ejusdem diei Communis erit
fapanentibus, e Americanis Occidentalioribus: Pura, hora undecima vesperrina in loco-
rum altero (aut adhuc serius) qua sic hora prima macurina in alcero; ue vix hora una aut
altera nostri diei cum urrisque communicet; secundum Chartas Geographicas antiguiores:
secundum Charcas recenciores, aliguanco plUS;) centecur tamen idem dies Solis in tinsu-
lis. Nec male sC CentCEE.
Sed pro humana Prudentia sic censetur: quoniam praecipuum commercium, dt rerum
agendarum racio, est (in america) cum Luropaeis, potius quam ascanis. Adeoque conti.
deratur America, tanquam ad Occidentem ab LuFOPXIS, POtius quam ut ad Orientem ab ACa-
nis. Acque lic in Pabulis Geographicis locari solet; (diesque sic nominantur:) quamris
etiamnum L ongicudines numeremus uc a Meridiano interjecto
Potericaurem (ab sque maeno incommodo) si lic hominibus vitum eric, Meridianus Primus
(qui jam censetur aliquor sradibus magis ad Occidencem, quam erat  tolemaieus) ultra ameri-
cam transterri, (acque incer eam e asiam cenleri,) ubi mutatur (communi omnium consentu)
dierum nominatio. Sed non tanci est Meridiani Primi poticio, ut de ea simus admodum (0.
liciti; qua es indies pro Geographorum arbitrio mucari solet.
Faec autem non eo dicta lune omnia, ue noros injiciam serupulos de die Dominico, sive d
nobis sive ab Americanis obserrando, auc compuro urrobiris mucando, (qui jam utu reci
pitur, nec scio quomodo postir in melius murari:) Sed uc reapse octendam, quam omnino
SE Prudentiae res, Irer (duorum dierum) dicendus lic dies Solis, e pro Dominico haben-
dus, in hoc aue illo L0c0. Adeoque non purandum lic, Ouarrum Praeceptum ad hujul
modi Circumctanciarum minucias respicere, quae subltanciam culcus non accingunt.
ExisiE OIArTUIM PEXCCDCuM, uC, post sex dies ordinarii laboris, Seprimo celebretur Sabba-
cum Sancta Requietis. De obserrando Septimo in continua lerie ab Orbe primum condito,
nihil dicie. Nec est possibile, ue nos jam certo sciamus, quis sit ille dies.
Oblerrarunt Judai (Deo hunc illis per Mosen indicante, uc Signum Characteristicum quo
a Cencibus diltinguerentur) seprimum in concinua serie d primo descentu Mannae: led
quomon sde au os pecncat, non video, (de quidem si nos spectaret, non video unde
6.
cexei limus, quis ille HF.)
Cpristiam jau lue a Meluectione Chrilti, illum oblerramus aiem deptimum, quem nos
Catimamus continue Seprimum a Christi Resurrectione e die Dominico ab Apoltolis oh
terraco: Guarenus scilicet d Communi Fradicione omniumque remporum tiltoria certi

## Folio 436 — 867984570:1194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Desensio Sabbati Christian.
Abrahae. Dui quidem Character Distinctirus l paricer cellarerit, quum paries intereeri-
nus lic morre Christi diruptus; parili superltitionis noca notandi crune, qui hujus nunc ob-
fuerune apostoli, scuo eeo Mluuicendam.
elte poltimus; nec aliud supperit aestimandi medium, si Porre (quod non existimo) caleulo
laplI LimUS.
Hunc diemnos polsestione tenemus, (acque per mulcas annorum Cencurias rerinuimus,)
e (quod dici Polet) Possidentis potior est ratio. Siquis nos velit Pollestione decurbare,
meliorem oportet ticulum proterre, quam quo nos tenemus. (Mutare, Sola Murandi Bra-
cia, Hulcum est.) Si velic hie Scripior nobis inducere necestucarem, (ut ab insticuro Divino,)
oblerrandi diem Judaicum concinue Septimum a primo delcentu Manna, (lalcem C is Fuerie
dies sabbari Judaiei cempore Chrilti;) ostendar oportet, quis sic ille dies, meliori argu-
mento (si pollit) quam Communi Fradirione; ec, quo jure nos ad eum diem oblisamue,
qui tuerat Character seu Signum Distinctirum populi Fudaici, (quem ille censec tuille toram
Foclesiam Dei visibilem,) ab aliis omnibus Nacionibus, uI erat Circumcisio Posterorum
cenderine necesticarem, et qui Circumvisionis. Quam aliquandiu sudais induls endam cen
CA L. X
L.iosits.
BTolvi jam (e, quantum mihi videtur, lacis) ea omnia quae erane alieujus momenci
hanc rem spectancia, guxe in Scriptoris hujus Inquisitione d Replicatione Occurre.
BanE, (omittis nonnullis, quae erant alto spectantia vel ad hominem dicta.) Idque eo fulius.
propter multa quae obiter occurrebant discurienda. In quorum nonnullis liquando videamur
(quod non intreior) a Viris quibusdam erudicis (qui his de rebus Seriplerunc) diverta
lencire; hanc veniam dabimus perimusque vicissim. FE quidem Si ipsi vidiltent (ee bene
Denlica senc) quae jam diximus, tieri pocest uc ipli nobilcum juxta senserint. Summamrei
quod spectat; juxta mecum sentire puto plerosque omnes, pauciltimis CxcepTIS.
Liceat summacim recensere eorum praecipua, quae mihi cum hoc Scripiore tiere dilceptata.
Ouod Christas, ut Deus (in unione cum Patre de Spiritu Sancto) mundum creaverit,
ego ipsi lubens conseniio. Sed non solitarius, (ut a Patre de Spiritu Sancto contradistinctus;
neque ne Meaiator _ Redemptor nolter, (Deus Simul _ FTomo.) Ouippe cunc LLomo non
dum FAI: at Medator inter Seum e homines, CA TTomo Tesus Christus. Sed nec erat
Opus Suutore, duc Redempicte, ancehominis Lapsum: qui non concisit, nili pest Mun-
Contencio eciam, quod Deus Munaum erearit Sex Diebus. Nempe, quod lingulis horum
Sex alerum, aliquid Crcarit DeuS, PTouE in Cap. T. GeneleOS MarraTUT. Sed qua parte cuju
que diei hoc ant illud tecerie, nos neleimus: nec leimus quod totum diem creando impen-
derit. Nam Creatio Rva, (quoa Vdetur ulrimum Creationis OpuS,) aliquanto prius crat
ablolura, quam fine diei Sexei. Leac enum illa post adducta ad Adamum, eique data in
Qrorem, ee Matrimonium intlicucum, d Ochedictio Nupcialis protata, (Creseite  Multi
quod inchoandus sic quilque aies ad Sccatu Solis. De quo nihil reperio in Saeris Literisa
Et siquid tale occurrat apud Rabbinos Flebraeos post natum Cristum (pauci Ciquidem, liqui
eorum ulli, sunt ea xerate antiguiores;) non rideo quin possine Christiani (post id cempo
ris) haud minus teliciter incelligere sacra Biblia quam ipsi fudaei. Ouodquecum in Veteritum
ville, crcum est: Vesperamque ad diem pracedenrem, porius quam ad sequenrem, perii.
nCtC.
plcamini,) eodem dic Sexio nondum Finito.
Consencio ilem, quod die primo, tuerunt espera e Mane, hoc elt Tenebrae de Lux;
Lau Penebrae antequam dixie Deus, Lrat Lan, num praecise horis duodecim, non plus mi
Are, ut praesumere ridetur hic SCriptor,) neleimus. Nedum quod quique ales inceperit
Consencio item, quod aie Septimo Reguievit Deus, (eu d Creand cessavit; tuericque hic
primus Dies (sed non primum momentum) quo Creando abltinverit.
Consentio icem, quod Diei Seprimo Benedixit, cumglle dan Ganoit Lcus; qulequn l
quod hisce rocibus hie ligniticetur. Pura, benedicro aliquo cdmsa ete hunc dien
celebravit de insienivit; (Forre Promissione de Demine Muletes ra Ciaput Serpentis
cum tacta. ) quod diebus Octavo e Sequencibus non fecir, quamvis e his a Creando ab
atinuerie. Sed qua hora hujus diei hoc secett, dut Meperit Sanctiticare, nelcimus; ne
dum conditum.
(e lecundo similiter, caeterilque;) fueruntque Penebrae priores Lucc. Sed quamdit tue-
ab Occasu Solis, (cum nondum Sol Fuerit,) quoe lolies ingeminat hic Scriptor. Neque
in NOrO LeltamentO repuTAntuE dies a MccIa Nocte, porius quam ab Occasu SolIS, ince
Scatu Lnmocencia ipliuis Adami; (quouedendir hic seripror, nulla probacione allata.) Sect
neque
dum quod inceperit ab iplo solis Occasu. Neque etiam quod hoc factum fuerit durante
nec
d
e

## Folio 437 — 867984570:1195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
C. aD. 57
Desensio Sabbati Christiani.
neque diserre dicitur; quod Raamus e Pva diem illum Sanctificarunt aut Celebrarunt, au
quod iplis injunctum erat sic tacere. Nedum quod iplis injunctum erat per omnia futura
secula, diem quemque seprimum celebrare continue ab illo recurrentem, et nullum alium, jam
inde ad finem usque munai: quod contendit hic Scriptor. Nullaque (quod Sciam) extant re-
itixia (in historia quaris Saera vel Protana) quod ultum deinceps celebratum tuerit Sab
bacum, ance illud F. xod. 26. Post ITraelicarum Fxitum ex Aorpto; auc iptum Nomen
Sabbati prius uturpatum; ullamre sentem, Judaeis Lxceptis, (ante Christianimum,) tem
pora lua per Hebdomadas mensuralle; neque iplos fudxos, ance exitum illum ex A: xyptO
Nolim incerim pertinaciter negare (propter illam recrospectionem in Ouarto Praecepio)
quin force tueric d piis viris (in atace prima) Sabbatum aliquandiu celebratum, quamris
illud non diserre dicarur, (nec lic tuille conltat. ) Et metuo ur sequentibus seculis in de-
suetudinem abierit.
Concedo etiam, quod post traclitarum exirum ex Aeypto, injunctum tueric ipsis Heb.
domadale Sabbatum obserrandum: Nempe, diem continue Seprimum à primo descentu
Mannae. Sed, an dies ille Sepcimus, fuerit item continue septimus a prima C reatione; non
liguer. Sed neque certum cst, quod fyerit hic idem continue obserratus ulque ad Chricti
tempora, ee non (durance Captiritare Babilonica, aut alias) interruptus: d tandem a
Vehemia reltitueus; nempe rel eo iplo die, li cum innocuerit; vel alio torte aliquo, si ipsus
(neglecti) incercelserat oblirio. Neque liquer, ullam aliam Genrem (exceptis fudxeis) ante Chrilti
cempora, distinxisse lira tempora per aierum LLebdomadas, ur lolicum erat, per Menses d
AnnOS; nedum quod Nomina dicrum Saturni, Solis, Luna, _c. Fuerunt ante noca
vel ulurpata; et quum (polt Christianimi cempora) tuerinc admilta, non credo fuisse ab
origine Taotolarrica, sed Astroloeican introducta; respectu habito ad seprem PlanetAS, nOn
ad deos Fchnieos, corumre culcum.
Concedo etiam in Decalogi Praecepio Quario injunctum este LLebdomadale Sabbatum:
Nempe, post seu Laboris dies, quiescendum elle die Seprimo. Sec, quod dies ille sic Cinde
ad tinem munci) septimus continue d primo descensu Mannae, (millus que alius,) non tiic
reperio; nedum quod sic concinue Seprimus ab Orbe primum condico. Sed credo nostrum
diem Dominicum, non minus latistacere tum Perbis cum Intentioni Ouarti Praecepri; quam
Judaorum illud Sabbatum a descentu Mannae continue numeratum. Fumque non minus
specilicarum esse per praxin Christi, e spostolorum Tuorum, coriusque Feclesiae Christiana.
a Resurrectione Christi continue numeratum;) quam crat ille per Mosen, a descentii
Mannae. Ouartum Praeceptum exigit Diem; ee Praxis Christi luorumque Apoltolorum
nobis indicat Quem diem. Neque minori constat cridentia, quod noster dies Dominicus
(diei nostri Primi) idem ipse SE, qui continua serie sequitur d die Dominico Novi T esta-
menti; quam, quod iptius aies Saturni continua serie sequitur d Judeorum Sabbato diei
sui Seprimi. CFadem liquidem communi Fradicione constat ucrumque.) F. L mulco qui
dem evidentius, quam quod noster dies Saturni lit seprimus in continua serie ab Orbe pri-
mum Condito.
Incerim Suscepri mei utramque partem me Patis contecisse contido: Tum, Ouod Dies Do-
minicus sic a nobis obserrandus; Tum, Ouod ad Sabbatum fudlaicum non teneamur. Quod
quamvis fuerit fudais aliquandiu indultum (ut erat Circumeilio religuique Ricus Molaici)
non erat Centibus imponendum.
Denique haec Discepratio (de obserrando Die Dominico) d me suscepta est; non quod
mihi grarum lic cum hoc Scriptore contendere, (cui eso nil mali volui, aut eriamnum vo-
10:) sed quod doctrinam Christianam (in re magnimomenti) detendendam purarerim,
scrupulo sque (nonnullorum injectos animis) amorendos; rerumque Dei culcum promo-
vendum. Faxit Deus, uc optatum tinem TOrtiatur.

## Folio 438 — 867984570:1196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Eipistola cujuscam  Pado baptistae au D. Nallisium
Scripta; Feb. 25. 169. Fujusque Responsoria, F Cb. 28.
Amno 1697 melice editae; nunc factae Latinae.
I. Fpistola Prior; Anii paedo. vapristae.
EPeram, Reverende Vir, Llactatus Tui de Sabbato Christiano varrem Primam;
Ota ita placuie ut aride quaererem Secundam. Oua pertecta, non voivi non
mirari amplam illam Ingenii mensuram, quam cibi Deus, ex bonitare Tua, im
percire dignatus elt, prae aliis muleis Piis Prudicilque Viris; qui rem Sabbati an-
cehac ita cractarunt, es contra Juaaicum Sabbatum dispucarune ca intirmitate, ut inde Sab-
barariis facti porius sinc animi in eorum errore persererandi.
Cunque in ea verba inciderim, pae. Or. = tantaque fores modestia, ut suspiceris fieri pesse,
ex tua potius parte errarum esse, quam (paucissimis exceptis) rocius mundi Christianoium,
qui Relieiose celebrant Diem Dominicum: Caepi de meipso paricer cositare; qui sentio,
Fidelium Infantes non Baptizandos esse, durante Infantia sua; Contra lententiam FOL R ru-
ditorum Paedo bapristarum, e Chriltianorum fere omnium. Caepique cogitare, ex mea
Fortan parre Prratum esse, potius quam ex tora tere (pauciltimis excepris) Communitare
Christiana, qui (ex Consciencia (ua) Pado bapcismum retinent. Cumque ce, Vir Claristime,
(ex Communione Tua) purem, Paedo baptilinum approbare; ausus Cum ad ce scribere,
sciscitaturus, quaenam ea sint ex Saeris Literis Fundamina, unde cibi Paristacias hac in re.
Praecipua racio, qua contra Pado baptilmum pertuatus lum, haec cA, Quod non inve.
niam (in Saeris Literis) vel diserris rerbis, rel per naturalem aliquam et necellariam con-
sequentiam, hanc este Dirinam Voluntarem, uc Pidelium Intances linc, in Intantia Cua,
Bapcizandi. Non invenio, vel Praeceptum aliquod ut baptizentur; vel quod Johannes Bap.
tista, aut ipse Christus, ejutre Discipuli (quatenus apparet) Intantes Baptiraverint.
Seio quidem quod D. ITammondus, e D. Liehifoor, e (prour se jam dici rolune) athe-
miensis Societas, de tali Inltiratione praelumune, ex Consuecudine cunc inter Judxos, bapri-
zandi Intances Protelytorum; quodque Christus catenus se accommodarit fudaeorum praxi,
quo ipsos alliceret; acque Intances inclusit in eo de Baptilmare Praecepto Generalis de Gen
cibus Baprizandis, cum ec Intances Fuerint pars Centium.
Verum exo non inrenio talem Consuecudinem in Saeris Liceris memoratam, aut quod
habuerie Tustitutionem Dirinam. Fc quidem s Scripra illa, unde probacum cune talem
fuisse apud Judaos Consuetudinem, tempore Serratoris noltri, Fuerine indubia Auchori
caris; non tamen video, cur purem voluisse Chriltum Pado baptismum instituere, ue ju-
dais Intidelibus graciticari vellet; cum illi sint pars minima Omnium Gentium, (si quidem
Centium nomine sine illic intelligendi.
De Bapcismus Johannis de Caelo Fuit, Fuirque res tam lingularis, ut Judai (Joh. T. 25.)
mirari line incerrogantes, Cur Baprizas tu, si, _c. Sic, quem Chriltus insticuit Baprilmus,
non crat ex Praditione Jucaica, aut ex Flementis Judaici Mundi; Led de Caelo, acque di-
verlus ab omni Baprilmare Judaico.
Ouod Johannes Baprista, ipleque Dominus noster, primo faciebant Discipulos, acque tum
Discipulos (sic Factos) Baptizabant, liguere Duro ex J0h. 4. F. Sed, quod Discipulorum
horum Infantes etiam Bapciraverint, non invenio; quali tuissent novorum Prolelycorum
liberi.
VE Sic Fecit Dominus noster, per Apostolos TuOS, inter TudaoS; Sc per cosdem intel
Gentes: de nulquam reperio in S. Scriptura, quod Ficeles Centiles censerentur aut diceren
cur Proselyti, eo quod estene Christiani; aut quod eorum Entances fuerint eo nomine BapEI.
caci.
res quod Maxileri celebres Colebane Baprismate Discipulos luos miciare. Ouod ( tuerie,
maxis reritimile videretur, quod Baprismum instiruerit Chriltus ex cali aligua Contuetu.
dine
Poteris cu credo, me certiorem tacere, num in more fuerit apud fudaos alialre Gien-

## Folio 439 — 867984570:1197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Paeco haptismo.
dine (siqua fiic.) Aeque ne Discipulorum calium liberos non ante baptirabane quam ipte
etiam facti Fuerint Dileipuli; lic nec liberi Discipulorum Christi, (masni Propheta Dei
nostrique Mazistri, ) non ance bapcirandi cenc quam ipsi derenerine Dilcipuli.
IIlud, Tre e Docete Centes omnes, exponitur Mar. 16. 25. Tie in universum mundum
e Fvanselium praedicate omni Creaturae; acque lic à Patrum pluribus exponitur: Bapri-
zantes eos, (riz. omnes Centes.) Non necelle est ue incelligamus de bapcizandis Pertonis
absolure Omnibus. Flabemus haec verba Gentes omnes in aliis S. Scripturx locis, ubi non
incelligitur de Personis absolure Omnibus; Sed, de rire Capacibus; ut illud Adorate eum
Gentes, _ P)allite Deo omnes Nationes, _ec.
FL quidem li Bapeismus tuerie modus Discipulos faciendi, quod volune aliqui; nOn Foret
opus Apoitolis, uc prius ab illis exigerent Resipilcenciam d Fidem, ut Conditiones seu
Dualiticationes Baprilmo praevias; sed porius cosincitarent ut Baprizarentur, in ordine ad
doctrinam Pidei et Relipilcentia, cum reliquis quae in Mandaris dedic Christus Apostolis
TuIS.
Sed (prout ex aliis constat S. Seripturxe locis) exclusic Christus a Baprisimate ttomines illos
omnium sentium, qui nondum crane rite Oualitieati; hoc elt, nondum facti Dilcipuli, seu
Fideles Relipiscentes, utur Fuerine Fidei de Relipilcentia capaces. Adeoque mihi nondum
apparet, quod Discipulorum Intances hic includerentur, quamris hondum Conditionati nec
quidem Capaces ne line Discipuli.
Sic quum C ol. 2. dieic Apoltolus Gencilibus Fidelibus, quod sint compleri in Christo, cum
int in eo Circumeili Circumcisione lia, ee cum eo sepulei de Tulcitari in Baptsmo, _c. Sunt
qui hinc altercum rolune, quod Bapeilinus succelterie in locum Circumeitionis; d conse-
quenter, Intances nunc Bapricandos csse, ut ante tuerane CircumeilI.
Ouod eso nullacenus rideo. Nectale quid crat ab Apoltolis allesacum contra Christia.
nos Judxos, qui crant, pro Circumcitione, 2elo attecti.
Tohannes, Chriltusque per Dilcipulos suos, Baptilinum administrabane, dum achuc rema-
nebat Circumcilio Judaeis incumbens d liberis siis.
Non neso quin hine interripollic, quod Circumcisio fueric Figura illius Circumcitionis
quae sine manibus tic exuendo CorpuS peceatorum Carnis; lidnou, quod Circumeitio tue-
rit Bapcismi tigura.
Ouodh hinc probari poltet; non inde tamen neceltario sequeretur, necesticas obterrandi
hanc Aratis circumltanciam; non magis quam plures alias hujulce Trpi circumltancias;
vE, quod tiat OcFavo aie,  in Solis Maribus, Scc. Sed sic aptius quadrabit Analogra; W Tn
fances quoad liceram tuerint Circumeisi; sie Spirituales Intantes, seu Intantes in Christo,
qui facti lunc inctar unius ex ilis Parrulis,) sint Bapcirandi. Illud isitur Argumentum,
ex Atatis Circumstancia, cum lic mera conjectura, nihil probat.
Aroumencum illud ex Actione Christi benedicentis Infantibus, non mihi ridetur probare,
Divinam voluntacem este, uc Intances sinc Baprirandi; sed contrarium potius, cum inde
constare non postic quin eos dimilerit non baprizatos.
Ubi dicic Christus, NVisi quis fuerit regenitus, _c. id non magis intert necessicarem Bapri-
zandi Intantes; quam illud alterum Nisi comedatis carnem Filii LTominis, _c. probat necet-
litatem parricipandi ad Mensam Domini. Alloquitur L. vangelium homines adultos, d ju-
dieii capaces; acque tri sune quos bapcirandos obligat ad eorum Salurem: AEque BaptIUS
ille quo salrancur, elt, Responsio bona Conscientia ersa Deum; obediendo eis omnibus
quae exisic Lranselium; ad quod praeltandum, Intances lunt plane incapaces
Acque ad Calrandos Intances, poris elt Deus Intancibus conterre Miserationes Falriticas
immediate; prout ance tecic quam institueretur aur Circumcilio aut Baprilimus.
Prout elt in calu F’idei, Qui non credit, damnabitur. AL vero, cum IntanceS nOT magis
postine L. ranselio ANentire, quam inde Dislencire, num inde concludenda elt. corum Damna-
Eio: Et quidem, li Delectus Lidei non eos damner donec lunr L’idei capaces; multo minus
eo(dem cunc damnabit defectus Baprilmi: adeoque racionabilicer ditterri porest eoulque.
Ouod spectat Promissum de Spiritu Sancto dando Judaeis eorumque liberis; non pollum
illud alicer incellisere quam Conditionaliser; viz. Ipsis SI RCLIPIICANE eE BAPEIZENEUIE (PTOUE
eOS HOrTaTuT PerruS;) eorumque Piliis de Filiabus, (cum fuerint capaces Lifectuum Spiri-
cus Sancti in eorum Nacurales Porencius,) Pralticis Relipisceneia de Obediencia Pidei. Nam
vor Liberi in S. Scriptura, non semper innuit Infances; (alioqui, nulli fuillent, in Ilracle,
Homines Adulci.) Adeoque nullam hic rideo necestitarem ut de Intancibus hic loci incet.
ligacur.
Quod ad Saneticatem illam Spectat Liberorum ex Parente Fideti, de qua axicur + Cor.
7. 24. Illa Sanctiras (guaecunque SIT) non magis probat necellario, lidelium Intantes ob
eam rationem Baptizandos esse, quam, quod sanctitas illa, in religuum Parencem Intidelem
dexirata, probet hunc Intidelem itidem ob eam rationem esse Bapcirandum. Nam ea Libe.
rorum Sanctitas, paricer d parence Pideli in eos deriracur acque in illum parencem Intide.
Duod dicitur d L. Semplo Apostolico; nempe, quod ille Baprixaverit Stephanae Fami-
liam:
M mm
lens, non 2 Dono Spiricus Sancti.

## Folio 440 — 867984570:1198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
 Lau dupls.
ham, id Sola Conjectura BILICI. PEIBO quidem quod Fuerint illie Intantes aliqui; de le
cundo, Guod uet BaplICa. Bierur de Prafecto Capernaumi, quod Crediderit ipse tota-
que ejus Familia; non tamen inde sequitur, quod tuerme in domo lua Intantes, quodque
Ipsi excdiderine sieur ille. Duod tamen pari probabilicate dicendum ridetur acque illud
alcerum.
Cum iraque, Rererende VIr, HMI Mreo Certicudinis aue Demonstrationis (ne dicam
Probabilitacis) in Argumentis his, quae ex Scriptura produei solent pro Pxdo. baprilmo: l
DoHis ru Arsumenta producere qua plus habeat Ponderis et Demonstrationis, pro eo
quod in Verum pucas; et contra id quod cu purasterroneum; led cgo (hactenus) Verutu:
obnixe peto ee lubmille, ur in tarorem Anima mex, et prour ru teneris ofticio Chriltian
ma mea. Quod, uc mulrum conducat  sua cu semporali Benetieio; ila
derinctum cubt abI
caeis de Conseientia in Deum, ea mihi digneris impertire, quo ab errore tali liberetur Ani-
Reverenac YH,
Thumilimum ruum atque
amantissimum servum
C. Christianton.
Oro. ut dieneris, paueis lincis, Ziceras ad me mittere, ad D. B. .. .. Ferendas, in Caemiterio
Paulino; ubi eso cas, post ireo seprimanas, exquiram. Vale.
II. D. Wallitii F pistola Responsoria. OxoniX, Feb. 28. 1698.
Ccept Domine helterna Docte (ab ignoro quodam) De Pxdo. baprisino Epiltolam,
a Datam Feb. 25. Se lignatam C. Cbristianson. Num hoc lir Scriproris nomen Verum, an
Ficticium, haud cercus seio. Fictirium puro; quia non memini me cujulpiam hominis hoc
Nomen ante audiriste.
Acque utnon seiam, A Ouo; ita nec, Quo animo scripta sic. Num modeste desiderantis
Satistactum iri; an Carillandi animo adrextus receptam Veritatem, ex praejudicio prae-
concepta Opinionis in concrarium.
Si polterius hoc; Relpondere postem (uc simili catu Apoltolus) Siguis volet contentio-
sus esse, nos non talem habemus Consuetudinem, nec Fcclesia Dei. Acque videntur mihi
S. Scriptura cali Scilo Ceripea, non ur curiole Capciolis grariticarentur; led, ut modelte
quaerentibus (uE par elt) Sacisfaciant, ee dilcere volentibus. Siquis ejus Voluntatem Prae-
stare volet; sciet ille de Doctrina, num sit ex Deo. F.L Mites docebit ille viam suam. NOn
rideo quod Christus par elle duxerit, grarificari curiole poscentibus sienum de Caelo, (quale
de quando iptis placuerit,) in contirmarionem Doctrina Lux: AUE, Diviti Guloni, Pecenti
ut e Morruis mitteretur aliquis, qui Fratres suos moneret. Sed, Tuo rempore, tuoque modo
procederet, lacistaciendo viris Dilcendi cupidis. Acque, in quaeltione de Facto, contentos
nos este oporcebit Morali (quae dicieur) Cerritmdine; non lemper exigenda elt severa De-
monstratio Mathematica. Ee Siquid adtue luperlie Dubii in re l’acti; contentos elle opor-
cebit ea rationabili cercitudine, quam nobistarricur Deus, Ouid sic Veri limillius exicti-
mandum.
Verumeso Tubens purarerim, Scriptorem hunc alio anime Ccripscle; de contentum Fore
(ab(que CarMS) Kationabili cerricuoe.
Rique cum, in Ouestione praesenti quae rem Facti spectat, Num Christus ejusque ApO-
Htoli, vel Ecclelia Christiana cum temporis, Bapcizaverine Intances: Ommino maniteltum
est ex una parte, non polte nos certos ese quod non tecerine (cum nulla lic ulpiam inti.
nuatio quae huc spectet:) Ec, contra, mulcum Mt unde summa cumratione judicemus id
tactum tuisse, adeoque hurc contormem reddendam esse Praxin noltram.
Apponam Casum huic Parallelum, in alia Oualtione contimilis naturX, (uc ex altero de
altero judicemus,) Num admiltae cun fuerine P’oemina, de nunc admitrenda, parcicipes
Sderamenci Coena Dominies.
Si objiciatur, Quod Chrillus primius hec celebrar saclaencum cum LOlis VIIS,
(duodecim Apoltolis; ) Monecque Apoltolus Probet homo seipsum (non seipsam) ex sic
pane hoc edat, e de catice bibat. Nec ulpiam reperimus in S. Seripeura dilerce factan
mentionem de l’aeminis parcicipantibus.
Incerim mihi lacis persuatim etE, hac non obltance bsccltem (Ctclo, d Libi) quod
Faemine tunc ad parcicipandum actmilla tiierine, e nunc admicrendx. Onia nulla est i
concrarium intinnacio; eadem que videatur ratio de admiccendis Paeminis acque Viris; ti
mileque spopandtum beneticium urrisque. Franeque Faemine (Pariter ac Viri) Baprizacae
(ucuc olim non tuerine Circumeila;) Sed et (quod merito praesumamus, quamvis non
memini
Londini, CCd. 27.
1696.

## Folio 441 — 867984570:1199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Lauddupino.
memini id diserte dictum ) edebant de Paschare (quamris diserte dictum sic FNoc. F2. 48
Nemo non circumoisus de ipso edar.) Ouppe rationabiliter judicemus; voces illas Domum
et Familiam, etiam includere Faeminas Puerosque; quod cota Familia repuranda sit P’a
milia Circumeisa, ubi circumeili sint omnes Mares. FC Kecleliae perpetua Praxis (quod
non lere c indicium) huie consona, Faminas pariter ac Mares admilerit ad Mensam
Domini.
Mulrisque aliis in Calibus, parciculares Circumstancia supplendae praesumuntur (ex ra-
tionabilitace rei, ec calibus parallelis,) quamris non diserte memorentur in Narracione fig.
cti; prout abunde poltic oltendis A opus eset.
Jam vero (ut hoc praesenci calui accommodemus,) Considerandum eric primo, Bapris-
mus quid sic. FC urique ritus solennis (a Christo insticurus) pro Bapcizari Polenni Admis
Tione, e Incorporatione, in Eccleliam Christianam, (ne crat Circumeitio in Recleliam Ju-
daicam;) Ft Bapcizari, Consecrario seu Dedicario, in Cultum Servitiumque Parris, P ilu de
Spiritus Sancti. Fr, consequenter, qui jus hrabene ue sic Admicraneur et Conseerentur, jus
itidem habene ad Tolennem Ricum hujus admictionis et Dedicacionis.
Considerandum porro, quod Chriltianorum Liberi, pariter jus habent ut reputentur
membra Feclelia Chriltiana; ac fudaeorum Liberi, Ecclelix Fudaiex. Fc, consequenter, ut
Solenni formula in eam recipiantur; hoc est (ucrobique) in Visibilem Det Eccleliam. PB
utrique parirer obligati, ur Ofterantur ee Dedicencur in Culcum Serriciumque Veri Dei.
Ouippe Si nihil ulera intenderetur, quam tale Promistum Condicionale, Si Resipissant 
Credant; hoc pariter verum ester de Liberis PEOFISATICIMOTUM; dC L THNICORLI, PaTIICF
ac Judaeorum aut Christianorum. Cuam grande sic illud Pririlesium, nolim hic disputare
Sed quantacunque cum fuerit Praferenria sudxorum, ea nunc est Ctiristianorum communis.
Ogod ni elet; adrentus Chrilti, reddidisser Intancum condicionem, deceriorem quatr
auce fuCTIE. H Speciacim, illi ipsi Intances, qui cunc in Pcelelia suclaiea cranc Membra V III
Bilis Fcclelix Dei delinerent sic esse quum hujus loco Successeric Pcclelia Chriltiana.
Concra quam quod intinuare videtur Christus, Sinite parvulos ad me venire, e ne pro-
Bibete, nam tatium est Regnum Catorum: Ouod latis intinuat, etiam Parrulos capaces ese
Relacionis ad Ccelum de fucuro, adeoque ad Lceleliam visibilem in terris; (praelerrim si
per Resnum Caelorum, hic incellisenda lic Fcclesia Lvancelica.)
Tiem illud, aioqui impuri essent Liberi vestri, nunc aurem sunt sancti. Ouod mani-
Felto innuic Sanetitarem quandam competere Liberis, quorum salcem Unis Pareneum siE
Fidelis; quae non foret si Intidelis tuiller nterque. Ouod mihi rideturtam eridens Indi-
cium cujusdam Relacira Sanctiratis seu Inceresse in Visibili Ecelelia, e cujuldam Dedica-
tionis ad Culcum veri Dei, quod non Facile excuriceur.
Faque connis F valio, quali incelligendum sic de Prose Spuria, tam imbellis est, ut (quan-
cum mihi videcur) sic nullius omnino ponderis. Nam quaMVIS PATENCUI ILEEquC LC IN
tidelis, non tamen Proles inde toret Spuria.
Conjux Insidelis Sanetificari dicitur in conjuge Fideli; hoc est, censebitur (quantum ad
liberos) quasi sidelis; ita quidem ve hujus Insidelicas non impediar quin liberi censcantur
Fideles (jure conjugis tidelis) acque ut tales BapCIZEnEUT. Perist: Si Sanctisicetur pa-
rens Intidelis, quidni ee Baptizetur: Ommino (inquam) modo lua sponce relit (non invi-
tus.) Verum, exinde, non censebitur Insidetis; sed, protectione Christianus.
Considerandum irem est, quod, in Relisione qualibet, reputantur Liberi, ejusdem RC.
lixionis cum Parentibus, dum sub eorum cura; ulque dum ipsi actu suo proprio quicquam
in concrarium oltendune. Filius Fudaei reputacur fucaus; Christiani, Christianus; lch.
nici, Fchnicus; Papilta, Papista; d de aliis pariter.
Jam rero, quicquid ad Lccletiam quatenus Eceletiam spectar; aeque competie F cclesia fu-
daiea ee Christiana; e non indiger nova Instirutione. Fe consequenter, quod eorum
Liberi sinc ejusdem Communionis Ecclelialticae, cum Parentibus luis; eaque Benedictio ad
eos extendatur quae tori comperir Eccleliae Vilibili, firo sibi Deus e Liberis tuis; IIlaque
Benedictio Pbrabami, nunc eriam Gentilibus supervenit.
Fc quamris omnino rerum lic, quod haec Benedictio non ctacim jus illis facit ad Caelum,
nisi eorum vira sic contormis, (ut nec illud, quod sine Semen Abrabami:) Fs tamen re
pucandum celebre Pririlesium, uc quod eos constituit in gratiori Prospectu ad Ccelum, et
majori Probabilicare obcinendi Graciam Salviticam, quam (i essent exera Rccleliam.
Acque hac Praeminentia Judaorum prae Centibus, quam cunc habuerint, (narrante ApO.
Colo,) el omnino Maena: ( non ita tamen quin Pidelis, quamvis non fudaens, lalucem
posset per Pidem consequi; aique Intidelis, quamvis judaus, sir absque Fide damnandus.
Ouae aurem tunc comperebat sudais Prarosacira (ne Fectelia Dei Vitibili) est nunC Gen-
AaHE Jus illud LidCM LIBCrIS, (ue tine intra pomceria Vilibilis Lcclelix,) non ele
Nora Instinurio, (quali jam opus ester distincta Insticurione Pado baprismi, praeter illam
Bapcismi:) Sed tam auciqua (quancum ego video) ac Adamus iple. Sed solennis in Rccle
tiam Remicrendi Formula (cui sus habene Intantes uc admiccancur) eAt Nora Incticutio:
MmM 2
olim
calium item communis.

## Folio 442 — 867984570:1200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
De Ladobaptismo.
nova) Inicleenre Cher. Lucoque o cam Colicicus inquiro Insticutionem Paedo-
baptismi, vel Andro bapiismi, vel Crnaeco baptisimi, quam Incticurionem Baptisimi; qua, qui
censendi Cunc membra rilibilis Ecclelix Chriltiana, linc in illam admicrendi. Cardo igieur
Qualtionis, quo verritur, hic cM; Num inserendi lint Intances in Rccleliam Chriltianam,
uc hujus pars aliqua. Quippe, hinserendi Punt, per Bapcilmum lunt inserendi; praecipience
Christo, Discipulos facire (tacire Christianos) Baprizando, e Docendo.
Eo quod sinc Fidetium Liberi, habene Jus ad rem: eo quod Baptizentur, habent Zus in
re; ad illud quodcunque sic Pririlegium, ut includantur intra Parietes ex Promilta Vil.
bilis Rcclelix. FC, quamdiu (culpa nostra) nos eos a Bapcilmo detinemus, tamdiu (quan.
cum in hobis est) nos eos privamus eo (quodcunque sic) Beneticio.
Neque est Tolummodo Privilesium Liberorum (quod tam mature admictantur in Com
munionem Vilibilis Rcclelix, cum Beneticiis eo spectancibus; Deique Serritio Culcuique
dedicentur:) Sed Parencum Officium elt (eorumque quos venes (unt) lic eos Dedicare, et
(quancum in eis est) Offerre Deo. Nec elt cur dubitemus quin habeant Parences, in Libe.
r05 luos, Jus naturale lic Faciendi.
Et quidem nescimus nos, Ouam crro husumodi Dedicatio (Deo acceptante) beneticos
hrabeat, in Liberos, Ffectus. Samsonem, nondum natum, deroric Manoah Fucurum Nazi-
raum. Fracque Samuet, d Macre sua, dum nondum Nacus, Vocodicatus; _ dum adhuc
Intans, actu Deditus seu Praesencacus, serricio Dei peculiari. Jeremias item dicitur à ma
eris utero Sanctificatus: ee Paulus item, e Johannes Baprista, nondum eaci: et Timo-
theus, a P uero.
Nec est cur dubitemus, quin Infantes mulei valde Mature, aut etiam nondum Paci, ha-
bere vonine, Flabicus dirina Crarix, iplis Insaos, quorum beneticio salvari possint, eri
amE moriantur nondum adepei aetatem (quam vocant) Discretionis. Ouod rolo, hoc clt:
PoseDeum, gracia lua, lic animam prae disponere, inclinarione ad Bonum; ut nOs (ex na-
curali pravicare) dicimur Flabirnaliter propensi in Malum, quamris nondum capaces Ope.
randtctrumris.
Nam, uc Flabicualis Corrupcio (quam dicimus Originale Peccatum) Per Propasationem;
sic pollune Flabicuales Gratiae, per Intulionem, animo Inharentes elle, diu antequam (pro
detectu usus Rationis) ucrumris postint Laclere: Sicur ee Facultas Racionalis, prius inelt
quam linc capaces exercendi Rationem.
Acque eltcur inducamur ut Expectemus, saltem Speremus, graciosam hujusmodi Opera-
rionem Dei in Corde Intantis, ex noltra cam macura ejusdem Dedicarione Cultui Dirino.
Peculiaris autem Formula (ab ipso Christo insticuta) sic Derovendi quempiam seu OHe-
Eilique (qui majorem smptiatin urgent   padurcioure) maliur reddere, Discipulos sa
116
olim per Circumeitionem (Abrahamo injunctam;) nunc per Baprilinum (ex Institurione
rendi Deo, cst, Bapciracio in Nomen acque Serricium Patris, Filii, e Spiritus Sancti.
Nolim eso lubens impurare, uc justum Dei sudicium, obhune neglectum; quum vide
mus, Parencum culpabilium, liberos non baptizatos, pravicati dedicos et dissoluris moribus.
dum tamen est cur metuamus id (quaclantenus) ortrt posse ex neslectu iplos (per Bapril
mum) Ofterendi Deo, acque Pducationis huic contormis. Nam, ut Corruptionem natu
ralem le ciro exerentem ridemus; sic poltir (Wlrino beneticio) Calutaris Crracia ciro admo
dum incipere effectus luos edere. Et quidem, si lic eos liceat ofterre Deo, cerre debemus id
ommino tacere; ue non (c res mere arbirraria.
(illudque de tempore in tempus renorare; ) Hc pollunt Parentes (e quidem Debent, quan
Acque, uc, qui adulci tunc, cenentur ipsi se Deo dedere, de quali cum Deo Foedus inire,
cum in eisest) Liberos luos Deo dedere, eolque taedere cum Deo obligare.
Pollestionem Axredicaris seu Parrimonu, (eogue oali in cliencelam superioris Domini
 quo dependet haec haereditas,) dum ramen ipse Palrellus nesciar quid agatur.
Fale toedus ineuntes ridemus ITraelitas (Deur. 29. 20.) cum luo nomine, tum Oxorum
aParvutorum suorum: ee quidem tum Praesentium, Cum obsentium illo dic. atque paris
Lenoris rite putemus memorata Faedera Jostuae, Asae feborada, e Josiae; Nempe, Quod Deus
foret ipsis Deus; iique ipsi Populus. Acque hoc elt (Tummam rei quod spectat) quod pro
Sciplo inic Adulcus, e pro Intance Parens, in Baptismo.
Et quidem (i Capaces sinc Intantes, aue Parenres eorum nomine, tale cum Deo faedus in-
cunai; quidni et Capaces sine Sieilli hujus Lcederis: LF, Ouidni nunc Bapcismi, uc olim
Circumeitionis: Nam Intans, ucrobique eA pariter Pactirus.
Ouodsi Capaces sinc; non negas iple quin hoc herr Debeat. Cmppe quod cu M Cona
rium objicis, hoc saltem est, Ouod intelligendum lt hoc de Perto  conditione Capac.
Jam vero, quod Capaces line ut admitraneur Membra visibilis L. ccletiae Dei; lincque Capace.
cunc Negocia Baprilmi.
Seio quidem Objiei Tolere, quod dicitur Mat. 28. 29. Docete omnes Centes, Baptizantes
eos, ec. Adeoque Docendos prius esle quam Baptizanaos; cujus Intances sunE Incapaces
Scimus urique (apud nos) posse Parrulum (praesentante Parente vel Futore) recipi in
uc serricio culcuique reri Dei dedicentur; non video cur quis dubitare debear: quae duo
quil
ena
duc
Qu0
quu
dis
eat
Dou
Tue
tans
as
cent
o

## Folio 443 — 867984570:1201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
De Paedo baptismo.
eite sentes omnes, Baptixantes eos, _c. Adeoque faciendos prius etté Discipulos (per Fident
 Resipiscentiam) quam Baptizeneur.
Acque cgo quidem facile admisero, rocem uaburcisare non male reddi polle Discipulate seu
Discipulos facite, (de Forre aprius quam Docete;) sed eorum hine Ilatio elt plane erronca
Nam, Lte vos e Discipulos facile per sidem e paenitentiam, haud commodum sensum
Feret: Nam Fides et Relixiscentia sunt opera eorum qui Bapcizantur, non Bapcizancium, seu
eorum qui Bapcismum adminiltrant.
Acque omnino incongruum est exiltimare Fidem es Resipiscentiam intendi in voce Madu.
revoale. Nam Christus hie alloquitur spostolos uos; indicans, Ouid debeant Ipsi tacere, in
Consticuendo et Propasando liccletiam Christianam. Non, Juid debeat Chriltianorum
quisque lacere, in Ecclelia ConstiTuTa. CQUIPPE HOC SECUTUTUM CTAL INCET Ca QUX CTANE Do-
cenda.
Ouippe hoc ordine Occurrunt verba; Profecti, Discipulos. facite Centes omnes, (hoc est,
Discipulos Collisire ex omnibus Nacionibus, vel inditterenter ex quavis natione; tive Ju
daorum sire Crencium, per universum Mundum;) Baptizantes eos (in nomine vel) in no-
men Patris,  Filii e Spiritus Sancti: Docentes eos servare omnia quae mandavi vobis.
Vel sc etiam, (quippe, qui hie vocanur Discipuli, post dicti Tunt Christiani, ACt. IT. 26.
Discipuli, Antiochia, primum dicti sunt Christiani:) Christianos facite apud omnes Centes,
Bapsizantes eos-e Docentes eos. Or (si rim aliquam urgere relimus ex ordine rerbo.
rum) Bapcizandi prius forene quam Docendi.
Vox uadurcoat (facite Discipulos) elt vox Imperariva leu Pexceprira; Baniorres ni sa
Sonortes (baptizantos es docentes) lun Parcicixia; quali voces Fxegetiex Seu Declaracirae
quomodo id quod Praecepcum elt exequi debeant.
In simili quali forma cum hacce, (liquis Crammariealis Schola Fundator Londini, LC
Praecepiorem alloqueretur,) Larinistas faciro ex quaque parochia, eos ut Diseipulos in
Scholam admittendo, eosque docendo Lineuam Latinam. Vel etiam, Cilo ACademico ((.
guis Academix Praetectos alloqueretur) Facite P hilosophos, seu viros doctos, ex quovis An
Elia Comitatu, eos in Academiam seu Collesiorum aliquod admittentes, eosque docentes
quae ibi sunt discenda: Vel etiam, in Hilo Carico, (liguis Praetectos rei Mercatorix sic al
LOguereeur,) Instituite vos Mercatores, de quacunque Gente, eos ut Discipulos, seu (uc lo-
guuneur) Apprenticios admittentes, eosque docentes artem Mercatoriam. Nam vox padurs
(aiscipulus) lingulis his calibus latis conrenic, ubi Docendus quis ell qua Discere OpOr-
TCaF.
Numquis jam existimet, oportere Puerum, prius Doceri Linguam Facinam (necum hu-
jus pericum esse) priusquam in Ludum Licerarium recipiatur? vel Philolophia pericum
(rerumque Academicarum) Jurenem, priusquam in Academiam admictatED vel, OVOr-
tere artis Mercatorix pericum eAe, anrequam admittacur ut Apprenticius. Nullomodo: Scd
plane contrarium. Paricer hic; admictendus est Discipulus in Seholam Chrilti, ut ibi D0-
Ceatur (pro gradu capacitatis lux) qua Virum Chriltianum decent.
Sed; live quis sciplum cradar ue hujus Disciplinae Dilerpulum lic instimendum (si ady(.
cus sic e lui juris;) sire sic a Parencibus cractatur seu Curatoribus (s puer Eic e in eorum
pocestate;) perinde est quancum ad illam Arcem acquirendam. EF perinde est, tire illius
Arris aliquid ance scirerit, quam sic intticuendus tracicur discipulus; sive ejus plane rudis
TIF.
acque hic pariter; perinde est, sve CC ea Xtate (pura, si Christiani proles non sic, aut
fueric hactenus a baprilmo impedicus,) uc Christianilini aliquid jam didiceric; sive jam In
tans sic, ejusdem nihil cdloctus. Tcem, sire (ut calu illo priore) scipsum Baprilimo ofte.
rat; sire (uc calu posteriore) a Parencibus (quos penes elt) ofteratur: Viroris casu, cum
Baptizandus est, cum Insticuendus, prout ea teri condicio qua jam est.
Sed, cur neslisatur auc differacur Baprrsimus, ubi cicius obcineri Dottic; nullam eso ratio.
nem video; praelertim, si concedamus rem elle desiderabilem, ee cum aliquo beneticio seu
Pririlesio conjunctam.
Quod aucem Apoltolorum aecarem spectat; res ur plurimum sic se habebac, quando illi
Sre Judxostire Genciles ad Eidem converrerent. Non expectandum erat ut Viri Adulci
quique sui juris erane, fuerincque in alia Religione Educari, vellene se Chriltianismo addi
cere, leque ut Christianos exhibere Bapcizandos, ancequam hujus aliquid didicerant. (Adeo-
que nollem ego ordini rerborum eam rim concedere, quali non liceat adulcum (nondum
bapcizacum) ante docere, modo sic discendi capax.)
Sed quamprimum fuerine ipsi eatenus pertuali, uc Bapcismate Christianiimum amplecte-
rentur; illos icidem (una cum seiplis) induxerunt, qui in eorum erune poceltate. Sic
Erdia cum Familia Tua; Commentariensis, cum (ua; item F’amilia Stephanae; et Cornetius
cum syis; nec dubito quin idem aliis contigerit.
Acque ad hunc sentum exo incelliso illud Aet. 2. Resipiscite e Baptizemini, vestrum
quisque; sive Judxei Tucis, sive Genciles; (erar enim hic mixcus Convencus ex pluribus Na
nionibus;) in remissionem pecsatorum,- Nam ad vos spectat premissie,  liberos vestros,
M mm 3
(non

## Folio 444 — 867984570:1202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
De Paedo- baptismo.
nonminus quam ad Mrahamum libero sque (uos,) alque ad quorquot vocaverit Dominas
Deus noster; Libero (que Tuos, (hoc urique subincelligendum Duto.)
Ouamris enim non ignorem, Liberorum nomine, non semper intelligendos esse Tolos
Insantes parrulos: Actamen si nihil aliud hic incenderecur de illorum liberis, quam de
eoro Mundo; nulla Foret occalio Liberos nominandi; sed plena Foret, absque hoc, sen
centia.
Jam vero, non porelt cum ulla ratione praesumi, quin fuerint Parruli in harum Fami-
liarum aliquibus; falrem id mulco rideatur magis verisimile quod in quibusdam Fuerint.
quam quod non tuerine in earum ullis: fuerincque hic Parvuli una cum reliquis Baptiraci;
praetereim cum nulla lic in concrarium inlinuacio.
Ouippe cali casu, ubi alcum est silencium in re Facti; racioni congruum est ue pute-
mus, id Factum fuisse quod factu erit verilimillimum: Paltem cum nihil appareat in contra-
rium, magnaque Tic in cam rem praesumprio.
Seio quidem nonnunquam de Fide mentionem tieri in ordine ad Bapeismum; sed id est
de pertonis Adultis.
Neque semper de Fide Salvitica incelligendum elt, (seu Gracia Fidei:) Sed Saltem de
Prosessione Fidei; Nempe, quod Consencianc, seu Volentes tinc, Baprizari; eoque le pro-
literi Christianos.
Dicitur enim (de Simone MaCO) Simon e ipse Credidit, e Baptizatus erat. Ouod
neguaquam incelligendum est de Fide Salritica, reraque mentis in Deum convertione. Nana
mox dicieur, quod cor ejus non rectum fuerit in conspectu Dei, tuericque ipTC in amaritudi-
as felle e nexu injusticia.
Acque cgo non video quod quisquam fuerie a Baprismate repulsus, qui vellet spOnce Tua
baptisari. LO(que ip(OS, quos Johannes vocat Progeniem Viperarum, Nat. 3. 7. OnUIE
quidem, ue de Caetero fructus ederent Baptismo dienos; sed non rideo quod a Bapcilmate
reputerse volentes baptizari.
Cunque cor Mille homines Fuerint eodem die Baprizati; non putandum est quod Fuerint
omnes lingulacim Lxaminaci, ne postine (Palcem probabile) cestimonium exhibere de
Graciolo mientis habieu: Sed, cum lponte Tua Vellent Bapcizari, id indicio erat le Chriltia-
nos centest reste, ed Christianismi Professores.
Cunque tota Flierosolyma, e tota fudaa, e tota recio circa Zordanem, (hoc elt, magna
hominum Mulcicudo ex illis Partibus,) dicuneur ad Johannem Baptistam exiisse, atque ab
ipso Baptixari, peccata sua consitentes: Non purandum cst, quod tanta Hominum Mulci-
cudo fuerint lingularim Fxaminati, (de vera Tua Pide de Relipiscentia,) Cuaque partieu-
lacim contiterentur peccata: Sed, quod multorum diserra Protestio, cum lacito reliquo-
rum Consentu, omniumque Actio consentanca, cridens censebatur Indicatio, quod in rem
iplam Conteullerint omnes.
Ecquidem rix pucandum videtur, quin eorum aliquammulei secum duxerine Parru-
105: Scimus enim quod apud eos invaluie Opinio, quod eriam Parruli capaces tuerint BC-
neticii ex Benedietione Prophetarum, aliorumque Virorum Eximiorum. Ouod liguet ex
eo quod Parvulos ad Christum duxerint (tales ut qui Brachiis gestandi cene) ut ipsis ille
manus imponeret, eisque benediceret; neque hoc improbat iple, sed laudat POtiUIS.
Considerationum harum omnium (E S. Scriptura deprompearum) li non Cinoulx cen
Teancur, singulatim, Demonstracira: Poc camen junctim sumprae, quarum quaeque sic sum
me probabilis, nihilque (ne probabile quidem) parear in contrarium; videntur (mitri fal-
tem) tam evidens Indicacio uc fidem Faciane (in quaeltione de F’acto) quod Parvuli tum
Fuerint Baptizari; ut ego nullarenus dubitem, quin censere porius debeamus quod tidelium
Intances tunc fuerint, quam quod non fuerint, censendi membra Ecclesiae Christianae (uE
olim fudaiexe) non hinc exterminandi; adeoque Bapcismate huie inserendi, d (de P’acto)
inserri.
cum liguer) per quasi Sexdecim annorum Cencurias: quod, in quaestione de Pacto, est
maxni momenti aroumencum; Peu (quod diei (olet) violens Praesumprio.
Ouippe ego non seio, quod in ulla Rccleliarum xtare, res ea in Dubium Peu Ouaeltio.
nem adducta Fuerit (num liceat Christianorum Intances Baprirare,) usquedum, in PEx-
cerita Centuria (.Arorum nostrorum xetare) Anabapcista in Germania (incer alia enormia
CAperunE contra Paedo baptismum insursere. Cum camen in Ecclelix Christianx secul
omnibus praecedentibus, propius ad Apostolorum tempora, non seio quod ulla tractas 
Cum camen, res hujusmodi in Mocidiana Praxi, E unquam in ulla Ecelesix Chrictiana
parce nocabilem aliquam palla lucrt Oppolicionem; tieri haud porveric quin toret ab ali.
Calique catu, Perperuum sucatium, mihii videtur Fridens Argumentum, quod in perpe.
cua
Cui porro subjungenda est, continua Praxis F. CeleHALHM OMMIHUM CMIMIanarum (quan-
Aoria rem Fuisse controversam.
quo Hiltorico memorata.

## Folio 445 — 867984570:1203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
De Paedo baptismo.
eua praxi fuerit Pado baptismus, jam inde ab Apostolorum temporibus ut res non COnFrO.
versa. Quod si TIc; non dubicandum ridetur quin e eorum cemporibus obcinuit. Nec
seio quiequam quod cum ulta probabilitaris specie in contrarium obtendi Polet, Cux COntrA
Tentiamus.
Siqui eorum, qui non fuerine Christianorum liberi (sed ab Echnicismo vel fuctaismo ad
Chriltianimum conversi) Baprismum suum plus justo distulerint; id sua culpa Factum
eAe DutO.
Ouod Ei quis pertinaciter sentire relit, quod Petrus, Paulusque, non habuerint eter-
que, Duas Manus, aique in quaque manu, Duinque Disitos, eo quod nulquam (quod sci
am) in S. Scripturis dicitur, quod sic habuerint: adeoque purandum pocis (E, quod non
habuerint, quam quod habuerine: non erit me penes huic latistacere.
FIaC SunE Cogitata mea, hac in re, raprim scripta. Det DeuS ut (ipso annuente) cibi
Tatistaciant.
Pro Domino C. Cbristianson, apud
D. B.... in CdMe LalII.
TuuS,
TORANNES W AL. L.TS.

## Folio  -  — 867984570:1204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
e
ie 
e ei eu i vti
2
t 
eec
i etis su dit
311
(2111B E EAtu veruu
o
i
Msi sil s

## Folio  -  — 867984570:1205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
et   in   u  i                  it  e o o  t   t t e  s
m aoo

## Folio  -  — 867984570:1206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
M      1 1.  t ti fita . dt B  st. sat. s t  t tit d  d ta Bt t t te filt. e t u B t Ban. (. . t. t. hs (H. t tu. se si (. B. s Be a ste H.

## Folio  -  — 867984570:1207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
GMLBHannover 35
Nie dositisiseo
Loneeshibliothet
2iDvei 

## Folio  -  — 867984570:1208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
ee
2.5

## Folio  -  — 867984570:1209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/867984570/jpgs/default/00001209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
 eo
e
at
e
o
t
s
pes
ose
qa
l
dle
v
s
d
et
 ssea
ese  sitaade
ret
ibu
ei
e
s
i
e
pa
o
t
als
un
a
n
ie
p
=-
ev
19
ue
 
oum
e
da
c
dela
l
ero
le
e
a
a
e
de
tn
s
e
e
essa
e
 
v 
ad
ee
e
C
a
d
l
e
oser
as s
e
t
aC
da
e
ess
o 
et
e
ase
 i
t
de
leee
u
i
u
e
e
ecatem
C
ae
ea
este
re